Bijlage 1. Verkeersonderzoek schoolomgevingen basisscholen Heemstede.pdf
Tekst van het document
Verkeersonderzoek schoolomgevingen basisscholen Heemstede Gemeente Heemstede
De Jacobaschool aan de Lanckhorstlaan te Heemstede © United Photos
Rapportage Gemeente Heemstede
Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Inleiding
Leeswijzer
De gemeente Heemstede heeft BonoTraffics gevraagd een onderzoek uit te voeren naar de verkeerssituatie en inrichting van
Voorliggende rapportage bestaat uit twee delen. Het eerste deel betreft het algemene deel waarin de aanleiding, doelstelling en
schoolomgevingen rondom de basisscholen in de gemeente. Met het onderzoek wordt beoogd om de verkeersveiligheid in ieder van
vraagstelling worden behandeld. In hoofdstuk twee wordt aandacht besteed aan de onderzoeksopzet en de uitvoering
de schoolzones te verbeteren. Door middel van dit onderzoek verkrijgt de gemeente inzicht in concrete (fysieke) maatregelen die kunnen worden toegepast in een specifieke schoolomgeving. Deze
daarvan.
informatie kan dan worden ingezet bij onderhouds- of herinrichtingsprojecten in de schoolomgevingen.
In het derde hoofdstuk wordt ingegaan op onze methodiek voor het inrichten van schoolzones. Deze benadering geeft handvatten voor hoe een schoolzone zo verkeersveilig mogelijk ingericht kan worden en welke afspraken over het gebruik bij kunnen dragen
In totaal zijn er tien basisscholen geselecteerd waar de schoolomgevingen van getoetst moet worden. De omgevingen waarin de scholen gelegen zijn verschillen van elkaar, de ene
aan de verkeersveiligheid. In het volgende hoofdstuk wordt de ideale schoolzone in Heemstede besproken. Omdat het bestaande schoollocaties betreffen in Heemstede is het niet altijd mogelijk
school ligt aan een gebiedsontsluitingsweg (50 km/uur) terwijl een andere school midden in een woonwijk is gelegen. Elke
om het ideaalbeeld te realiseren. Wel is het mogelijk om een ‘Heemsteeds’ streefbeeld op te stellen. Deze beschrijving wordt
schoolomgeving heeft zo zijn eigen verkeersveiligheidsrisico’s, aandachts- en verbeterpunten.
mede gebruikt om aanbevelingen ter verbetering van de bestaande schoolzones te doen.
Projectnummer:
24.0225
Het tweede deel van deze rapportage is onderverdeeld per
Datum:
16 juni 2025
schoolomgeving. Voor iedere schoolomgeving wordt de huidige situatie beschreven en de bevindingen uit het onderzoek gedeeld.
Status:
Definitief
Auteur(s)
S. Wouterson & M. Bentum
Daarna worden de aanbevelingen voor de inrichting beschreven; hoe te komen tot de gewenste ‘Heemsteedse’ schoolzone. In de bijlage is voor ieder van de schoolzones een maatregelenoverzicht op kaart opgenomen.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
2
1
Inleiding
2
Onderzoeksopzet
3 4 5
Methodiek inrichten schoolzones
Ideale schoolzone Heemstede
Aanbevelingen
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
5
6
8
11
12
Crayenester
13
Bosch en Hovenschool
16
De Ark en de Evenaar
19
Jacobaschool
22
Icarus
25
Beatrixschool
28
De Molenwerf
31
Voorwegschool
34
Wissellocatie Sportparklaan
37
3
1 Inleiding
Aanleiding
Vraagstelling
De gemeente Heemstede heeft behoefte aan inzicht in de verkeerssituaties rond de basisscholen in de gemeente. Die
Om invulling te geven aan de aanleiding en de doelstelling te kunnen vervullen is het onderzoek opgesplitst in een aantal
behoefte ligt met name in het verkrijgen van concreet inzicht in het verkeersgedrag rondom scholen en potentiële risico’s. Met
deelvragen; •
Hoe worden de schoolomgevingen gebruikt?
•
Welk verkeersgedrag en welke risico’s zijn er in iedere schoolomgeving?
de inrichting van schoolzones. De huidige schoolzones verschillen vermoedelijk qua inrichting van elkaar, de gemeente heeft
•
Hoe kan een schoolomgeving in de ideale situatie ingericht
behoefte aan een uniforme ‘Heemsteedse’ inrichting van schoolzones. Dit om de herkenbaarheid en verkeersveiligheid op de lange termijn te verbeteren. De gemeente Heemstede heeft
•
Hoe ziet een optimale schoolzone in Heemstede eruit?
•
Hoe kan het verkeersgedrag en de verkeersveiligheid in schoolomgevingen verbeterd worden en de optimale schoolzone worden uitgevoerd?
deze inzichten wenst de gemeente op termijn de verkeersveiligheid (objectief en subjectief) te verbeteren. Daarnaast heeft de gemeente Heemstede behoefte aan inzicht in
tien schoollocaties geselecteerd waar men dit inzicht wenst.
Doelstelling
worden?
Door middel van dit onderzoek verkrijgt de gemeente Heemstede inzicht in het verkeersgedrag en de verkeersveiligheid in schoolomgevingen en vervolgens aanbevelingen voor de inrichting van schoolzones rond basisscholen. Met behulp van deze informatie heeft de gemeente handvatten voor de verbetering van de schoolomgevingen bij onderhouds- of herinrichtingsprojecten.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
4
2 Onderzoeksopzet
Onderzoeksopzet
2. Onderzoek schoolzones
Voor deze opgave hebben we een vijftal stappen gehanteerd, overeenkomstig het aantal deelvragen.
Ieder van de schoolzones is onderzocht met behulp van camera’s. Veel inzicht over de knelpunten in schoolomgevingen kan
1. Inventarisatie schoolzones
verkregen worden door de locatie te schouwen op de momenten dat de school begint en ‘uit’ is. Dit is gedaan met behulp van
Allereerst zijn alle schoolzones geïnventariseerd middels een locatie schouw, via beleidsdocumenten en via bijvoorbeeld Google Maps. Met deze inventarisatie is bekeken hoe de schoolomgeving eruitziet en welke omstandigheden de schoolomgeving vormgeven. Zo is onder andere in beeld gebracht welke voorzieningen in de omgeving zijn gelegen; parkeerverboden, voetgangersoversteken en schoolzone-elementen. Ook is op een hoger schaalniveau in beeld gebracht hoe de wegenstructuur in de omgeving is. Aan wat voor straat de school gelegen is maar ook welke straten scholieren moeten oversteken om bij de school te kunnen komen. Bij de inventarisatie is ook beschouwd welke routes scholieren gebruiken, om zo risicovolle of drukke oversteek locaties te kunnen identificeren. Dit resulteert in een aantal afbeeldingen waarin de schoolomgeving-elementen weergegeven worden, begeleid door een beschrijving ervan. Een deel van de informatie wordt ook in de volgende stap gebruikt. In een aantal schoolomgevingen zijn oversteek locaties ook betrokken bij het onderzoek.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
camera’s, zodat meerdere delen van de verschillende schoolzones gelijktijdig beschouwd konden worden. Bovendien geeft het de gelegenheid om situaties nog eens terug te halen en opnieuw te bekijken en te analyseren. In de basis zijn camera’s opgehangen in schoolzones, ter hoogte van de in- en uitgang van de scholen. Daarnaast zijn de kruispunten die onderdeel zijn van de schoolzone in kaart gebracht. In overleg met de gemeente zijn ten slotte camera’s toegevoegd op relevante kruispunten en oversteken in schoolthuis-routes. Zo zijn meerdere oversteken over de Lanckhorstlaan in beeld gebracht en ook het kruispunt Johan Wagenaarlaan-Franz Schubertlaan-Bernard Zweerslaan is in beeld gebracht. De camera’s hebben een week lang in de schoolomgevingen gehangen waarbij 4 tot 5 dagen beelden verzameld zijn. De camera’s zijn op maandag 2 december opgehangen en zijn op maandag 9 december verwijderd.
5
Onderzoeksperioden Voor het onderzoek naar het functioneren van de schoolomgevingen is een beperkte tijdsperiode relevant. Het betreft voornamelijk de relatief korte periode voor en na het begin en einde van de schooltijden, in beide gevallen grofweg een interval van een uur. De exacte tijden zijn afhankelijk van het begin en einde van de scholen. In de ochtend is dit in veel gevallen half negen en is dus de periode tussen acht en negen uur bestudeert. In de middag verschillen de eindtijden van de verschillende scholen meer. Daarbij is hetzelfde principe aangehouden; de eindtijd van de school ligt in het midden van het onderzoeksinterval. Voor alle schoolzones geldt dat de beelden verzameld in deze periode geanalyseerd zijn op dinsdag en donderdag. De analyse is zodoende gebaseerd op vier perioden van circa een uur. Voor het verkrijgen van extra achtergronden zijn in sommige gevallen ook beelden van bijvoorbeeld woensdag geanalyseerd.
3. Analyse beelden De analyse van de beelden is uitgevoerd aan de hand van een vast regime. De analyse heeft in eerste instantie per camerapositie plaatsgevonden. Eerst is een uur aan beelden van de ene camera beschouwd, daarna is overgegaan naar een andere camera in het onderzoeksgebied en zo verder. Tijdens de analyse zijn een aantal focuspunten aangebracht; zo is separaat geregistreerd hoe voetgangers, fietsers en automobilisten zich gedragen. Daarbij zijn
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
gebruikelijke handelingen zoals parkeren en oversteken, maar er zijn ook opvallende handelingen verzameld. Het verzamelen van
Op deze wijze zijn we gekomen tot een ‘Heemsteeds’ principe voor de inrichting van een schoolzone. De ideale schoolzone voor
deze handelingen is uitgevoerd door het nemen van afbeeldingen uit de camerabeelden, het toevoegen van een beschrijving en het noteren van het tijdstip.
Heemstede wordt ingezet als referentie voor alle onderzochte schoolzones.
Nadat voor iedere camera een uur aan beelden is geanalyseerd tijdens de haal- en breng periode zijn de bevinden opnieuw geordend. De nieuwe ordening is op basis van tijdstip, zo ontstaat het beeld van het verloop van de haal- en breng periode. Het typisch gebruik maar ook de opvallende of risicovolle handelingen springen er op deze wijze uit.
5. Aanbevelingen schoolomgevingen De bevindingen uit het cameraonderzoek leveren voor iedere locatie situaties op die potentieel gevaarlijk of risicovol zijn. Met deze bevindingen en met het ‘Heemsteeds’ principe voor een ideale schoolzone hebben we aanbevelingen voor alle schoolzones geformuleerd.
Om te kunnen komen tot een advies met verbeterpunten voor
De aanbevelingen en verbeterpunten zijn voor iedere schoolzone separaat beschreven in een hoofdstuk samen met de hoofdpunten uit de analyse en inventarisatie. Zo beschikt u over een handzaam
ieder van de schoolzones is het van belang om te bepalen wat wordt gezien als het gewenste eindbeeld. We hebben een
overzicht per schoolomgeving. Aanvullend daarop is in de bijlage voor iedere schoolzone een overzichtskaart opgenomen met een
methodiek ontwikkeld waarmee we kunnen bepalen in welke mate een schoolomgeving overeenkomt met onze visie op een veilige schoolomgeving. Aan de hand van deze Ui-methodiek pellen we
schematisch overzicht van de mogelijke maatregelen.
4. Ideale schoolzone
een schoolomgeving af om de gewenste verbeteringen vanuit het perspectief van verkeersveiligheid te bepalen. Deze methodiek streeft naar een zo veilig mogelijke situatie maar houdt niet strikt vast aan een ideaalbeeld. Bij bestaande schoolzones is het in veel gevallen niet mogelijk om een autovrije schoolomgeving te bereiken. De Ui-methodiek geeft ook handvatten voor het inrichten van een veilige schoolomgeving waarin de bestaande omgeving beperkingen geven.
6
3 Methodiek inrichten schoolzones
Het realiseren van een verkeersveilige schoolomgeving vraagt een stapsgewijze aanpak. Op basis van informatie uit CROWpublicaties, de visie van VVN op schoolomgevingen en onze jarenlange ervaring met onderzoek in en ontwerp van schoolomgevingen hebben we een methodiek ontwikkeld. Deze methodiek geeft handvatten aan het komen tot verkeersveilige schoolomgevingen met aandacht voor inrichtingskenmerken maar ook gedragsmaatregelen en —afspraken. Onze methodiek komt overeen met de structuur van een ui en bestaat uit een kern waar een aantal ringen omheen groeien. De kern is de openbare ruimte direct voor de school en ieder van de ringen zijn maatregelen die als een beschermlaag om de kern heen groeien. Hoe beter de omringende lagen vormgegeven worden, hoe beter de kern wordt beschermd. Dus, hoe meer maatregelen uit de omliggende ringen op een goede manier kunnen worden toegepast, hoe veiliger de schoolomgeving wordt.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
7
De Kern De kern van de ui omvat de openbare ruimte voor de school. Deze inrichting bepaalt voor een deel hoe veilig de schoolomgeving kan worden. Voor een optimale situatie gaan we ervan uit dat lopen en fietsen in de schoolomgeving zo veel mogelijk wordt gestimuleerd. Dit kan doorgevoerd worden in de openbare ruimte rond de school. Indien de school is gelegen in een autovrije omgeving, zorgt dit voor een stevige, grote kern, in potentie een veilige schoolomgeving. Mocht de school langs een weg liggen met een maximumsnelheid van 50 km/uur, dan is de kern kwetsbaarder en zijn aanvullende maatregelen uit de omliggende ringen gewenst. In de basis zien we drie mogelijke invullingen van de kern, de openbare ruimte voor de school. Op volgorde van voorkeur situatie tot minimale vereisten; Autovrije schoolomgeving De straat waaraan de ingang(en) van de school is gelegen, is bij voorkeur autovrij. De verkeerssituatie voor een school is gedurende de haal- en breng intervallen relatief druk en onoverzichtelijk. Dit verhoogt het verkeersveiligheidsrisico. Door een autovrije schoolomgeving te realiseren wordt de situatie overzichtelijker. De grootste, meest robuuste en snelste weggebruikers komen dan niet nabij de ingang van de school. Dergelijke situaties kunnen bij nieuwbouw van scholen gerealiseerd worden.
Bij bestaande scholen in oudere wijken en buurten behoort zo’n situatie vaak niet tot de mogelijkheden.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Schoolstraat In sommige gevallen is het wel mogelijk om te zorgen voor een tijdelijke afsluiting van de straat waaraan de ingang van de school is gelegen. Zo kan tijdelijk een autovrije omgeving gecreëerd worden ten tijde van de haal- en brengmomenten bij de school. Door de tijdelijkheid is het effect voor omwonenden of andere gebruikers van de omgeving beperkt. Erftoegangsweg Een basisschool ligt aan een erftoegangsweg (30 km/uur). Dat zien we in principe als minimaal basisvereiste aan een verkeersveilige schoolomgeving. Daarnaast kunnen er een aantal inrichtingskenmerken aanwezig zijn die bijdragen aan de geschiktheid van de omgeving als verkeersveilige schoolomgeving; Scheiding verkeersstromen
Hoewel niet gebruikelijk binnen 30 km/uur gebieden kan het bijdragen aan de overzichtelijkheid en veiligheid om verkeersstromen te scheiden. Dus toch te kiezen voor een vrijliggend fietspad in een 30 km/uur zone.
voor fietsen en lopen. Een overzichtelijke plek waar kinderen veilig aan kunnen komen of vertrekken. Bovendien is het aan te bevelen om het aantal in- en uitgangen redelijk te beperken. Zo ontstaat de relatieve chaos op slechts een plaats of hoogstens enkele plaatsen waardoor het eenvoudiger onder controle gebracht kan worden. Niet parkeren in schoolzone
In de schoolzone wordt niet geparkeerd, hiermee wordt de overzichtelijkheid van de verkeerssituatie gewaarborgd. Er zijn geparkeerde auto’s waardoor rijdende auto’s en kinderen elkaar niet kunnen zien. Kiss & Ride op afstand
Door Kiss & Ride op afstand van de ingang van de school te situeren worden de bijzondere manoeuvres in de schoolzone beperkt. Hierdoor blijft het risico op conflicten tussen kinderen en automobilisten voor de in- en uitgang beperkt. Bovendien wordt het daardoor minder interessant om de kinderen ‘even snel’ voor de school uit te zetten.
Lage snelheid (30 km/uur of lager)
Waar we 30 km/uur als basisvereiste zien, kan een school ook gelegen zijn in een erf-omgeving. De lagere snelheid (stapvoets) draagt bij aan een lager verkeersveiligheidsrisico. Veilige in- en uitgang voor school voor fietsen en lopen
Bij de school is voorzien in een veilige in- en uitgang bij de school
8
De ringen De inrichting van de kern bepaalt niet direct of sprake is van een verkeersveilige schoolomgeving. Het verzorgt slechts een bepaalde basis. Om een verkeersveilige schoolomgeving te kunnen realiseren zijn aanvullingen vanuit de omliggende ringen nodig. Herkenbaarheid; De eerstvolgende ring gaat om het realiseren van herkenbaarheid. Zodat weggebruikers er altijd aan herinnerd worden dat ze zich in een schoolomgeving bevinden. Een schoolzone bestaat uit een aantal vaste elementen die minimaal aanwezig dienen te zijn en kan aangevuld en versterkt worden met wat optionele elementen. Het is raadzaam om schoolzones uniform in te richten, zo ervaart een weggebruiker altijd dezelfde herinnering. Vaste elementen
De aanwezigheid van de markering schoolzone en de attentieborden J21 zien we als vaste elementen voor een schoolzone. Ook een snelheidsremmende maatregel zou in iedere schoolzone aanwezig moeten zijn. Dit kan in verschillende vormen, echter de meest effectieve wijze van snelheidsremming is een plateau of drempel. Optionele elementen De schoolzone kan aangezet worden door elementen toe te voegen. De bekende Julie-palen zijn een goed voorbeeld van attentie verhogende elementen.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Daarnaast is een goede, duidelijke oversteek gelegenheid in de vorm van een zebrapad vaak een goede aanvulling. Dit stimuleert
Een ander onderdeel van de afspraken is ook veilig fietsgedrag dat kan worden afgestemd met ouders, kinderen, de school en ook de
het bundelen van oversteekbewegingen.
gemeente. Ook het verzorgen van fietslessen, afnemen van het fietsexamen of afspraken over het stallen van fietsen bij school kunnen hier onderdeel van zijn. Ten slotte is het gezamenlijk zorgen voor goede fietsverlichting van groot belang.
Verkeersveilige school-thuis-routes; Een veilige schoolzone in de directe omgeving van de school schept een voorwaarde voor het veilig aankomen en vertrekken bij school. Een ander belangrijk element is echter een veilige route tussen school en huis. Deze dienen ook op orde te zijn om het (zelfstandig) fietsen en lopen naar school te kunnen stimuleren. Een aantal elementen dragen bij aan een veilige school-thuisroutes waaronder vrijliggende fietsvoorzieningen en veilige oversteken. Aangezien de routes geschikt moeten zijn voor jonge kinderen is enige mate van vergevingsgezindheid van fietsroutes en ook beperkte complexiteit bij oversteken gewenst. Uiteraard is goede verlichting langs de school-thuis-routes voor zowel de subjectieve als objectieve veiligheid van belang. Afspraken met betrokkenen De laatste ring betreft het maken van afspraken met betrokkenen. Dit zijn gedrags afspraken over het gebruik van de schoolzone en het haal- en breng gedrag. Bijvoorbeeld om fietsen en lopen te stimuleren en het aantal auto’s te beperken. Hier kunnen ook afspraken over op welke wijze kinderen worden afgezet toebehoren of waar ouders wachten en de bakfiets stallen.
9
De ideale schoolzone is een complex begrip door de verschillende omgevingen waar de scholen zich bevinden. We staan achter het
4 Ideale schoolzone Heemstede
principe waarbij een schoolzone in de ideale situatie een autovrije omgeving is. Gezien de ruimtelijke context en het gegeven dat het bestaande schoolomgevingen betreft, is dit niet reëel in Heemstede. In de ‘Heemsteedse’ ruimtelijke context is de ideale schoolzone een schoolstraat. Een straat die gedurende de schooltijden niet toegankelijk is voor autoverkeer. Zo kunnen fietsers en voetgangers zich rustig richting de ingang van de school verplaatsen. We begrijpen echter dat het in meerdere gevallen niet mogelijk is om een straat bij een school (tijdelijk) af te sluiten. Bijvoorbeeld omdat de school is gelegen aan een wijk ontsluitende of zelfs doorgaande weg.
Voorbeeld verkeersregelaar bjj schoolzone
Indien het niet mogelijk is om een schoolstraat te creëren wordt daarom teruggegrepen op de principes behorende bij een erftoegangsweg. Een samenstel van verschillende elementen (zie hoofdstuk 3) zorgt wat ons betreft voor een goede basis voor een schoolzone. Dit draagt ook bij aan een ideale schoolzone volgens ‘Heemsteeds’ principe. En dat principe kan dan ook gehanteerd worden om te kunnen bepalen in hoeverre de schoolomgevingen in de huidige situatie voldoen. Op navolgende pagina is het ‘Heemsteeds’ principe in woord uitgewerkt.
Volgens richtlijn ingerichte schoolzone Bron: CROW
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
10
Ideale schoolzone volgens ‘Heemsteeds’ principe Een schoolzone is niet heel erg groot, het begin en einde van de zone ligt op circa 100 meter van de in- of uitgang van een school. In de kern wordt in een schoolzone uitgegaan van het STOMPprincipe. Stappen & Trappen hebben daarin de voornaamste prioriteit, vandaar ook de ideale situatie met de inrichting als schoolstraat. Zo wordt gemotoriseerd verkeer geweerd uit de schoolzone ten tijde van het begin en einde van de school. Is een schoolstraat niet mogelijk? Dan kent een schoolzone in Heemstede een maximumsnelheid van 30 kilometer per uur, bij voorkeur is de snelheid lager. Bij deze maximumsnelheid passen de inrichtingsprincipes voor erftoegangswegen. Het scheiden van verkeersstromen in de schoolzone draagt bij aan het overzicht in
overstekende kinderen) maar ook attentie materiaal. Het is aan te bevelen in alle schoolzones te kiezen voor hetzelfde attentie materiaal, bijvoorbeeld landelijke herkenbare Julie-vorm. In de schoolzone wordt niet geparkeerd door auto’s. Daarmee wordt de zichtbaarheid van overstekende, lopende en fietsende kinderen bevorderd. De Kiss & Ride gelegenheid wordt op afstand aangeboden. Binnen de schoolzone is wel ruime parkeergelegenheid voor bakfietsen. Deze elementen zijn gevat in een checklist waarmee een schoolzone beoordeeld kan worden. Zo kan in een oogopslag gezien worden wat ontbreekt en wat toegevoegd kan worden. Die systematiek hebben we toegepast op de schoolzones in Heemstede.
de situatie. Het reduceren van de gereden snelheid doen we door het toepassen van snelheidsremmende maatregelen (plateau) en door aanbrengen van schoolzone-markering op het wegdek. Het beperken van het aantal in- en uitgangen bij de school helpt ook bij het realiseren van een veilige schoolomgeving. Zo kunnen oversteekvoorzieningen gebundeld worden en de aandacht gelegd worden op een beperkt aantal locaties. Dit helpt alle verkeersdeelnemers. Een VOP wordt gezien als goede oversteekvoorziening en bevordert de oversteekbaarheid. Aanvullend op snelheidsremmende maatregelen bevat een schoolzone maatregelen ter bevordering van de herkenbaarheid. Hieronder verstaan we RVV-borden J21 (waarschuwing
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
11
5 Aanbevelingen
Voor het inrichten van een ideale schoolzone zijn een aantal algemene aanbevelingen van toepassing die voor elke basisschool
Om het verkeersgedrag van en met betrekking tot schoolgaande kinderen nog verder te verbeteren en niet te beperken tot
in Heemstede kunnen gelden. Aanbevolen wordt om:
schoolzone-inrichting bevelen we een aantal aanvullende zaken aan:
Een schoolzone autovrij te maken. Dit kan door om de school een voetgangersgebied te realiseren. Een schoolstraat, waarbij de straat rondom de in- en uitgang van de school tijdens brengen haalmomenten wordt afgesloten voor gemotoriseerd
Faciliteer het maken van afspraken tussen scholen, ouders, kinderen en de omgeving over het haal- en brenggedrag, parkeergedrag en keuze in vervoerswijze. Met duidelijke en
verkeer is ook een goed middel;
goede afspraken wordt het gewenste gedrag gestimuleerd;
Rondom de school een snelheid van maximaal 30km/u te hanteren, het liefst lager. Bij een lage snelheid is het risico op ongevallen en letsel door een ongeval beperkter;
Inventariseer de belangrijkste school-thuis routes en zorg op deze routes te zorgen voor verkeersveilige oversteekplaatsen voor zowel fietsers als voetgangers;
De verkeersstromen naar de school toe te scheiden. Zorg voor
In overleg met de scholen en verkeersveiligheidsorganisaties
verschillende ingangen van voetgangers en fietsers zodat deze verkeersstromen gescheiden kunnen worden en ze niet kris kras door elkaar bewegen tijdens het in- en uitgaan van de school. Wel is het belangrijk om het aantal ingangen van scholen relatief beperkt te houden en deze duidelijk aan te
acties ter bevordering van de verkeersveiligheid uit te voeren. Concreet voorbeeld is het uitvoeren van een fietsverlichtingscampagne zodat alle kinderen over goed werkende fietsverlichting beschikken.
geven. Op die locaties ook te voorzien in goede oversteekmogelijkheden; Bij iedere school te zorgen voor een gesloten schoolzone, met in- en uitgangen. Een schoolzone heeft een omvang van circa 100 meter rondom de ingangen van de school; De herkenbaarheid van scholen te vergroten, onder andere door het gebruik van Julie-elementen. Uniform materiaal in alle schoolzones te gebruiken; Een schoolzone vrij te houden van geparkeerde auto’s.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
12
Crayenester De Crayenester bevindt zich op een van de drukste plekken van Heemstede, vlak bij de Lanckhorstlaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Oversteek Lanckhorstlaan De voetgangersoversteek aan de Lanckhorstlaan (50 km/u) ligt niet direct in de gemarkeerde schoolzone maar maakt wel een zeer belangrijk deel uit van de schoolroute. Veel leerlingen maken gebruik van deze oversteek. De oversteek ligt binnen 100 meter van de ingang van de school. Automobilisten verlenen hier voorrang aan de voetgangers. De attentiewaarde van de oversteek lijkt in orde. Echter door de combinatie van de congestievorming op de Lanckhorstlaan en de grote hoeveelheid overstekende fietsers ontstaat ook gelegenheidsvoorrang. Automobilisten wachten voor de voetgangers, waardoor fietsers indirect voorrang krijgen of nemen. De wachtrijen op de Lanckhorstlaan zorgen voor weinig zicht op de auto’s in tegengestelde richtingen. Zo ontstaat een risico op afdekongevallen waarbij overstekende fietsers betrokken raken.
In de Crayenestersingel gingen veel fietsers in tegengestelde richting naar school. Het eenrichtingsverkeer in de singel kent geen uitzondering voor fietsers, dus formeel gezien rijden zij tegen de richting in. Dit terwijl dit wel de kortste route naar school is. Daarnaast is sprake van een klein aandeel doorgaand verkeer over de Crayenestersingel. De combinatie van doorgaand verkeer en de drukte op de Lanckhorstlaan zorgt voor onoverzichtelijke situaties aan de zuidkant van de singel. Dit omdat het verkeer op de Lanckhorstlaan vast staat en er geen ruimte ontstaat om de singel te verlaten. Parkeren in omgeving Ouders maken door de grote verkeersdrukte op de Lanckhorstlaan gebruik van omliggende straten om te parkeren. In deze situatie zijn het niet alleen automobilisten die elders parkeren. Bakfietsen worden vaak aan het begin en eind van de straat geparkeerd.
Automobilisten in schoolzone Tijdens de schouw viel op dat een aantal ouders voor de school stopt om kinderen uit te laten stappen. Zij stoppen op de rijbaan waardoor een korte wachtrij ontstaat.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Oversteek Lanckhorstlaan richting Crayenester
13
Crayenester - huidige situatie inrichting Schoolzone Aan beide zijden van de school is met klinkerverharding de markering ‘school’ aangebracht. Een gedeelte van deze markering vervalt echter doordat hier auto’s op staan geparkeerd. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw.
De omgeving van de Crayenester aan de Crayenestersingel bevat een aantal goede punten. Zo zijn de oversteekplaatsen goed herkenbaar en is de maximumsnelheid voor de school maximaal 30 km/u. Wel zijn er verbeteringen mogelijk, op de volgende pagina zijn deze aangeduid.
Oversteekplaatsen Op de Lanckhorstlaan en de Adriaan Paauwlaan zijn voetgangersoversteekplaatsen aangebracht. De locaties hiervan worden aangegeven met een icoon van voetstappen. De oversteek op de Lanckhorstlaan bevat extra attentie door middel van verlichting en gekleurde hekken. Deze gekleurde hekken komen vaker terug bij schoolomgevingen in Heemstede.
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
Snelheidsremmende maatregel Voor de school ligt een verkeersdrempel, voertuigen rijden hier met een lagere snelheid overheen. In de praktijk blijkt deze drempel een plaats om te stoppen en kinderen uit te laten stappen. Buiten schooltijden zorgt de verkeersdrempel wel voor een snelheidsverlaging. Checklist schoolzone 14
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
Crayenester - Aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Om te beginnen bij de kern van de ui. Het stimuleren van lopen en fietsen. De aanbeveling voor de Crayenester is om de Crayenestersingel rondom schooltijden af te sluiten voor autoverkeer. Dit kan door hekken te plaatsen aan de noord- en zuidkant van de singel rondom de begin- en eindtijden van de school. De Crayenestersingel wordt zo rustiger en overzichtelijker voor voetgangers en fietsers. Daarnaast voorkomt dit een conflictpunt op het kruispunt Crayenestersingel en Lanckhorstlaan, waar veel fietsers en voetgangers oversteken naar de school. Het geeft bovendien ruimte aan de vele fietsers die nu nog tegen de richting in fietsen. Door de beperkte beschikbare ruimte reden deze vaak over het trottoir. Ouders die hun kinderen toch met de auto naar school brengen kunnen in omliggende straten parkeren. Met name aan de Crayenestersingel ten noorden van de Adriaan Paauwlaan. Herkenbaarheid De herkenbaarheid van de schoolzone kan daarnaast worden versterkt met een parkeerverbod, zodat de situatie overzichtelijker wordt en er meer ruimte ontstaat voor de fietsers. Dit parkeerverbod geldt binnen de schoolzone, in ieder geval in het gedeelte voor de in- en uitgang van de school. | Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Een toevoeging hierop is in deze situatie het opheffen van de eenrichtingsweg voor fietsers. Dit kan door middel van het aanbrengen van een onderbord, hier is een verkeersbesluit voor nodig. Fietser omzeilen nu de eenrichtingsweg door over het trottoir te fietsen. Met een parkeerverbod ontstaat ruimte voor fietsers in twee richtingen op de Crayenestersingel. Fietsers maken gebruik van de rijbaan en voetgangers kunnen gebruikmaken van het trottoir. Veilige fiets- en wandelroutes
Crayenestersingel als schoolstraat
Een onderdeel van de schoolroute naar de Crayenester is de oversteek over de Lanckhorstlaan. Deze is eerder genoemd en weergegeven in verband met een grote hoeveelheid autoverkeer, de maximumsnelheid van 50 km/u en gelegenheidsvoorrang voor fietsers die willen oversteken naast de voetgangersoversteekplaats. Om een veilige fietsroute richting de Crayenester te creëren is de aanbeveling om hier een verkeersveilige fietsoversteek te overwegen zodra de Lanckhorstlaan wordt afgewaardeerd naar 30 km/u. Daarnaast is de aanbeveling om hier ook met bebakening de aanwezigheid van een ‘schoolzone’ aan te geven. Dit omdat het kruispunt en de voetgangersoversteekplaats binnen 100 meter van de ingang van de school liggen. De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage.
Bakfietsparkeerplaats aan de Adriaan Paauwlaan
15
Bosch en Hovenschool De Bosch en Hovenschool bevindt zich vlak bij de Crayenester, aan de Adriaan Paauwlaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Oversteek Lanckhorstlaan Net zoals bij de Crayenester heeft de voetgangersoversteek aan de Lanckhorstlaan (50 km/u) (hoewel deze niet direct in de schoolzone ligt) een grote invloed op de route naar de school toe. Automobilisten verlenen hier voorrang aan de voetgangers. Echter, door de grote hoeveelheid overstekende fietsers ontstaat ook gelegenheidsvoorrang. Automobilisten stoppen voor de voetgangers, waardoor fietsers indirect voorrang krijgen. De wachtrijen op de Lanckhorstlaan zorgen daarnaast voor weinig zicht op de auto’s in tegengestelde richtingen. Met kans op afdekongevallen.
Oversteek Lanckhorstlaan richting Bosch en Hovenschool
Parkeren in omgeving Ouders maken rondom de Bosch en Hovenschool goed gebruik van de parkeergelegenheden. De verkeersstromen zijn hier gescheiden door middel van een vrijliggend fietspad. Dit zorgt voor een rustig verkeersbeeld in deze situatie. Daarnaast zijn er meerdere parkeerverboden van kracht op de wegen rondom de Bosch en Hovenschool.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Beeld ochtend Bosch en Hovenschool
16
Bosch en Hovenschool - huidige situatie Schoolzone
Checklist schoolzone
Rondom de school is met klinkerverharding de markering ‘school’ aangebracht. De markeringen zijn zichtbaar en geplaatst voor verkeersdrempels. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw.
De omgeving van de Bosch en Hovenschool aan de Adriaan Paauwlaan bevat veel van de zaken die benodigd zijn voor een goede schoolzone. Het enige wat ontbreekt is de herkenbaarheid van de oversteekplaatsen, doordat hier geen Julie-palen of hekken bij zijn geplaatst.
Oversteekplaatsen Op de Adriaan Paauwlaan zijn voetgangersoversteekplaatsen aangebracht. De locaties hiervan worden aangegeven met een icoon van voetstappen. De oversteek op de Lanckhorstlaan bevat extra attentie door middel van verlichting en gekleurde hekken. Deze gekleurde hekken komen vaker terug bij schoolomgevingen in Heemstede.
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
Parkeerverboden Op de wegen rondom de school zijn parkeerverboden van kracht. Parkeren en halen/brengen mag rondom de school alleen in de parkeervakken.
17
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
Bosch en Hovenschool Aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Om te beginnen bij de kern van de ui. Het stimuleren van lopen en fietsen. De schoolzone bij de Bosch en Hovenschool voldoet aan veel van de vereisten van een ideale schoolzone. De verkeersstromen zijn gescheiden en er zijn voldoende oversteekmogelijkheden. Hoewel vanuit verschillende richtingen de schoolzone herkenbaar is door de schoolzone markering, ontbreken hier Julie-palen. Om alle schoolzones in Heemstede herkenbaar te laten zijn als ideale schoolomgeving, zijn deze Julie-palen gewenst. Veilige fiets- en wandelroutes Een onderdeel van de schoolroute naar de Bosch en Hovenschool is de oversteek over de Lanckhorstlaan. Deze oversteekbeweging is eerder genoemd bij de Crayenester in verband met een grote hoeveelheid autoverkeer, de maximumsnelheid van 50 km/u en gelegenheidsvoorrang voor fietsers die willen oversteken naast de voetgangersoversteekplaats.
Om een veilige fietsroute richting de Bosch en Hovenschool te creëren is de aanbeveling om een fietsoversteek (of wel gefaseerde oversteek) te overwegen zodra de Lanckhorstlaan wordt afgewaardeerd naar 30 km/u. Aanbevelingen: Julie-palen/gekleurde hekken toevoegen rondom oversteken; Afwaarderen Lanckhorstlaan;
Beeld schoolzone Bosch en Hovenschool
Creëren wachtplekken, gefaseerd oversteken Lanckhorstlaan. De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage.
Beeld schoolzone Bosch en Hovenschool
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
18
De Ark en de Evenaar De Ark en de Evenaar bevinden zich in een woonwijk in het westen van Heemstede. De scholen liggen aan de Eykmanlaan en de Van der Waalslaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Parkeren in schoolzone Aan beide kanten van de scholen, in rood weergegeven op de afbeelding, wordt geparkeerd op de rijbaan. In beide gevallen zorgen de geparkeerde auto’s voor weinig zicht op aankomend verkeer vanuit de in- en uitgangen van de school. Het gaat hier gezien de tijdstippen van parkeren en vertrekken waarschijnlijk om zowel ouders als docenten van de school.
Automobilisten kunnen aan het begin van de ‘vernauwing’ op elkaar wachten, maar zien de fietsers die halverwege de weg op komen niet aankomen. Door de geparkeerde auto’s op de rijbaan is er vervolgens weinig uitwijkruimte. Laden en lossen supermarkt Tijdens de afstemmingsoverleggen werd aangegeven dat er afspraken zijn gemaakt tussen de gemeente en de supermarkt dat er niet geladen en gelost wordt rond schooltijden. Tijdens het onderzoek viel op dat op beide dagen rond 8 uur (openingstijd school) werd geladen en gelost.
Eén oversteekbeweging van voetgangers is in het specifiek opgevallen, weergegeven met de oranje pijl. Automobilisten parkeren hier in de wijk en steken met de kinderen over richting school. De voetgangers moeten hier tussen de geparkeerde auto’s door oversteken. Verkeersruimte Van der Waalslaan De uitgangen van de school aan de Van der Waalslaan zijn slecht zichtbaar door de geparkeerde auto’s. Daarbij ontstaat door deze geparkeerde auto’s beperkte verkeersruimte voor auto’s en fietsers in beide richtingen.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
19
De Ark en de Evenaar - huidige situatie inrichting Schoolzone
Checklist schoolzone
Vanuit alle richtingen is met klinkerverharding of markering de attentie ‘school’ aangebracht. Een gedeelte van deze
De omgeving van de Ark en de Evenaar bevat een aantal goede punten. Zo zijn de oversteekplaatsen goed zichtbaar en is de maximumsnelheid voor de school maximaal 30 km/u. Ook is er een parkeerverbod ingesteld voor een van de ingangen van de school. Echter ontbreken er ook parkeerverboden die mogelijk wel wenselijk zijn. De west- en zuidzijde van de scholen zijn bereikbaar via autovrije paden. Aan die zijde zijn ook veel fietsenstallingen gevestigd.
markering vervalt echter doordat hier auto’s op staan geparkeerd. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw. Oversteekplaatsen
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
Op de Eykmanlaan en Van der Waalslaan zijn voetgangersoversteekplaatsen aangebracht. De locaties hiervan worden aangegeven met een icoon van voetstappen. Alle oversteken bevatten extra attentie door middel van gekleurde hekken. Deze gekleurde hekken komen vaker terug bij schoolomgevingen in Heemstede. Snelheidremmende maatregel Bij de voetgangersoversteekplaatsen liggen verkeersdrempels, voertuigen rijden hier met een lagere snelheid overheen.
20
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
De Ark en de Evenaar - aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we wederom gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Om te beginnen bij de kern van de ui. Het stimuleren van lopen en fietsen. Voor de Ark en de Evenaar wordt aanbevolen om te overwegen om van de Van Der Waalslaan een schoolstraat te maken. Dit door het plaatsen van hekken bij de Kamerlingh Onneslaan en de Nobellaan ten tijde van de schooltijden. De in- en uitgang aan de Van der Waalslaan wordt zo overzichtelijker voor voetgangers en fietsers. Daarnaast voorkomt dit conflicten tussen fietsers en auto’s op het smalle gedeelte van deze laan. Ouders die hun kinderen toch met de auto naar school brengen kunnen aan de andere kant van de schoolgebouwen parkeren. Herkenbaarheid De herkenbaarheid van de schoolzone kan daarnaast worden versterkt met een parkeerverbod aan de Eykmanlaan, voetgangers hier gemakkelijker kunnen oversteken vanaf de Zernikelaan. Dit parkeerverbod geldt in ieder geval in de schoolzone. Een toevoeging hierop is in deze situatie het aanbrengen van een verkeersdrempel op het kruispunt Eykmanlaan/Zernikelaan. Dit tevens om de oversteekbaarheid en zichtbaarheid te verbeteren en zo een veilige wandelroute te creëren.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Daarnaast is een aanbeveling om de waarschuwingsborden J21 alleen toe te passen bij het ingaan van de schoolzone in combinatie met markering. Aan de Van der Waalslaan staat een bord J21 voor de ingang van de school, hiernaast weergegeven, wat de aandacht verlegt naar het bord in plaats van de werkelijke situatie. Laden en lossen supermarkt Het laden en lossen van de supermarkt rondom schooltijden moet opnieuw besproken worden met de verschillende partijen. Indien er geen mogelijkheden zijn om de aanrijtijden te veranderen is het aanbevolen om de laad- en losvoorziening anders vorm te geven.
Parkeeracties nabij de ingang van de scholen
Aanbevelingen: Schoolstraat Van Der Waalslaan; Parkeerverbod Eykmanlaan; Plateau met oversteekplaats kruispunt Eykmanlaan/Zernikelaan; Verkeersbord schoolzone direct voor ingang school verplaatsen. De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage.
Laden en lossen supermarkt tijdens schooltijden
21
Jacobaschool De Jacobachool bevindt zich net zoals de Crayenester en de Bosch en Hovenschool op een van de drukste plekken van Heemstede. De Jacobaschool ligt alleen aan de Lanckhorstlaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Oversteken Lanckhorstlaan De voetgangersoversteek aan de Lanckhorstlaan (50 km/u) is voorzien van extra verlichting en geeft voetgangers de mogelijkheid om de relatief drukke weg over te steken. De Lanckhorstlaan staat voor de Jacobaschool vaak vol met voertuigen. Deze voertuigen wachten voor de verkeersregelinstallaties op de kruispunten ten westen en oosten van de school. De wachtrijen op de Lanckhorstlaan zorgen voor weinig zicht op de voertuigen in tegengestelde richtingen. Met kans op afdekongevallen.
Parkeren in omgeving Een enkeling van de ouders die de kinderen naar de Jacobaschool brengt, stopt op de Lanckhorstlaan. Verder zijn er weinig parkeeracties van ouders zichtbaar tijdens het cameraonderzoek.
Wachtrijen Lanckhorstlaan in schoolzone
Tegen de richting in fietsen Wel is het opvallend dat veel fietsers richting de Jacobaschool tegen het verkeer in fietsen op de vrijliggende fietspaden. Zij willen waarschijnlijk voorkomen dat zij de Lanckhorstlaan moeten oversteken.
Deze afdekongevallen vinden niet alleen plaats op de voetgangersoversteek direct voor de school. De oversteek naar de Landzichtlaan zorgt voor lastige situaties. Zo vond er tijdens het onderzoek bijna een ongeval plaats tussen een automobilist en een bakfiets, rechts weergegeven.
22
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Gevaarlijke situatie Lanckhorstlaan
Jacobaschool - huidige situatie inrichting Schoolzone
Checklist schoolzone
Rondom de school is met markering de attentie ‘school’ aangebracht. De markeringen zijn zichtbaar maar er zijn
De omgeving van de Jacobaschool heeft weinig van een ideale schoolomgeving. Zoals eerder aangegeven heeft dit te maken met de locatie van de school. Het halen en brengen van kinderen met de auto is weinig geconstateerd. Mogelijk draagt de beperkte mogelijkheid tot het parkeren of laten stilstaan van auto’s op deze locatie daaraan bij.
geen snelheidsremmende maatregelen aanwezig. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw. Oversteekplaats Op de Lanckhorstlaan is een voetgangersoversteekplaats aangebracht met diverse attentie verhogende maatregelen
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
door middel van verlichting en gekleurde hekken. Dit is alleen meer een voetgangersoversteek op een drukke gebiedsontsluitingsweg dan een oversteek naar een ingang van de school. Dit komt door de ongunstige ligging van de school. Mede door de ongunstige ligging zien we dat kinderen op de Jacobaschool, in tegenstelling met andere scholen, amper met de auto worden gebracht. Bijna alle kinderen komen met de fiets of worden met de fiets gebracht.
23
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
Jacobaschool - aanbeveling Een onderdeel van de schoolroute naar de Jacobaschool en andere scholen is de oversteek over de Lanckhorstlaan. Deze oversteekbeweging is eerder genoemd bij de Crayenester in verband met een grote hoeveelheid autoverkeer, de maximumsnelheid van 50 km/u en gelegenheidsvoorrang voor fietsers die willen oversteken naast de voetgangersoversteekplaats. Om een veilige fietsroute richting de scholen te creëren is de aanbeveling om fietsoversteken (evt opstelruimte) te overwegen zodra de Lanckhorstlaan wordt afgewaardeerd naar 30 km/u. Bijvoorbeeld door bij de zijwegen opstelruimte te creëren.
Aanbevelingen Afwaarderen Lanckhorstlaan; Creëren wachtplekken, gefaseerde oversteken Lanckhorstlaan, o.a. Landzichtlaan; Bij herinrichting wijzigen afstemming VRI’s op Lanckhorstlaan. De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage. Beeld Jacobaschool ochtend
Gezien de locatie van de school lijkt een schoolstraat niet mogelijk en zal zoveel mogelijk moeten worden ingezet op snelheidsverlagingen en attentieverhoging. Door toepassing van plateau’s ter hoogte van oversteeklocaties en het aanbrengen van attentieverhogende bebakening kan de aanwezigheid van de school en bijbehorende verkeersbewegingen geaccentueerd worden. Bij een nieuwe inrichting is het mogelijk om de VRI’s op de Bromsteeweg en de Heemsteedseweg beter op elkaar af te stemmen. Momenteel is sprake van een groene golf waardoor het aantal hiaten in de wachtrij beperkt is. Hierdoor ontstaat het risico op afdekongevallen. | Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Beeld Jacobaschool middag
24
Icarus De Icarus bevindt zich vlakbij het centrum van Heemstede. De school ligt aan de Burgemeester van Lennepweg vlak bij de Kerklaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Parkeren in schoolzone Tijdens het onderzoek viel op dat voor de ingang van de school, in rood weergegeven op de afbeelding, wordt geparkeerd op de rijbaan. Geparkeerde auto’s zorgen voor weinig zicht op aankomend verkeer vanuit de in- en uitgangen van de school en belemmeren de oversteek. In de afbeeldingen wordt de rij aan geparkeerde auto’s weergegeven.
Door de geparkeerde auto’s en het tijdelijke Kiss & Ride ontstaat een chaotisch wegbeeld rondom de ingangen van de school. Daarbij ontstaat door deze geparkeerde auto’s beperkte verkeersruimte voor een richting auto’s en twee richtingen fietsers. Door de stilstaande en geparkeerde auto’s op de rijbaan is er weinig uitwijkruimte en hebben fietsers geen ruimte om af te slaan naar de ingang van de school.
Het gaat hier gezien de tijdstippen van parkeren en vertrekken waarschijnlijk om zowel ouders als docenten van de school. Verkeersdrukte Burgemeester van Lennepweg Langs de rijbaan wordt veel geparkeerd en stilgestaan door ouders. De rijbaan van de Burgemeester van Lennepweg verandert voor korte tijd in een lange Kiss & Ride zone. In tegenstelling tot de Jacobaschool wordt bij Icarus wel een groot deel van de kinderen gebracht. Het halen en brengen bij Icarus is een stuk gemakkelijker dan bij de Jacobaschool.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
25
Icarus - huidige situatie inrichting Schoolzone
Checklist schoolzone
Rondom de school is met klinkerverharding de markering ‘school’ aangebracht. De markeringen zijn matig zichtbaar
De omgeving van Icarus bevat reeds veel elementen die benodigd zijn voor een goede schoolzone. Wel zijn hier extra maatregelen aanbevolen, op de volgende pagina worden deze toegelicht.
door geparkeerde auto’s op de markering. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw. Oversteekplaatsen Op de Burgemeester van Lenneplaan is een voetgangersoversteekplaats aangebracht bij een van de inen uitgangen van de school. Bij de andere in- en uitgang
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
ontbreekt een oversteekplaats. De oversteek bevat extra attentie door middel van gekleurde hekken. Parkeerverboden Op de weg voor de school is aan de overzijde een parkeerverbod van kracht. Voor de noordelijke ingang mag alsnog geparkeerd worden. Bij de zuidelijke ingang is een voetgangersoversteekplaats, waardoor daar niet geparkeerd kan worden.
26
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
Icarus - aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Om te beginnen bij de kern van de ui. Het stimuleren van lopen en fietsen. De aanbeveling voor Icarus is om de Burgemeester van Lenneplaan rondom schooltijden af te sluiten voor autoverkeer. Dit door middel van hekken aan de noord- en zuidkant van de laan, zo wordt een schoolstraat gecreëerd. De Burgemeester van Lenneplaan wordt zo veiliger en comfortabeler voor voetgangers en fietsers. Daarnaast wordt het voor ouders minder aantrekkelijk om de kinderen met de auto naar school te brengen. Ouders die hun kinderen toch met de auto naar school brengen kunnen bij het kruispunt met de Oude Posthuisstraat of op de Kerklaan parkeren om de kinderen af te zetten. Scheiden van verkeersstromen De verkeersstromen kunnen door middel van een schoolstraat van elkaar worden gescheiden. Een verbod stil te staan rondom beide ingangen van de school kan hier ook voor zorgen. Automobilisten moeten dan uitwijken naar een andere plek.
bereikbaar is als de zuidelijke schoolingang, bevelen we aan om hier een voetgangersoversteekplaats te overwegen. Dit door de huidige drempel te verlengen. Dit in verband met de toegankelijkheid en zichtbaarheid. Bij het inrijden van de schoolzone bevelen we aan om extra snelheidsremmende maatregelen te nemen. Zodat een weggebruiker hier extra attent op is. Aanbeveling: Creëren schoolstraat; Extra voetgangersoversteekplaats noordelijke schoolingang; Extra snelheidsremmende maatregelen en schoolzone kenmerken bij ingaan schoolzone.
Schoolstraat Icarus
De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage.
Extra voetgangersoversteekplaats Om ervoor te zorgen dat de noordelijke schoolingang net zo Burgemeester van Lenneplaan als schoolstraat
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
27
Prinses Beatrixschool De Prinses Beatrixschool bevindt zich aan de oostkant van Heemstede, vlak bij het Atheneum college Hageveld. De Prinses Beatrixschool ligt aan de Von Brucken Focklaan en de Bernard Zweerslaan. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Negeren parkeerverboden Ouders gebruiken het kruispunt voor de school om kinderen uit te laten stappen. Ook parkeren zij met regelmaat de auto op het trottoir in de bochten. Aan de zijde van de school zijn, om dit te voorkomen, gekleurde paaltjes geplaatst.
Tijdens de cameraobservatie hebben hier veel conflicten en/of (bijna) incidenten plaatsgevonden. Hoewel het kruispunt ruim is opgezet, ontbreekt ruimte voor fietsers om gefaseerd over te steken. Hierdoor komen de fietsers vaak ongelukkig midden op de weg op een smalle strook te staan. Automobilisten reageren door de fietsers voorrang te geven. Vooral in de ochtend is het erg druk met zowel fietsers als automobilisten waardoor er erg veel gevaarlijke situaties plaatsvinden.
Aan de Bernard Zweerslaan wordt met regelmaat een parkeerverbod (gele doorgetrokken streep) genegeerd. Bakfietsparkeren in omgeving Net zoals bij voorgaande scholen worden ook hier veel kinderen door middel van een bakfiets naar school gebracht. De ouders parkeren de bakfietsen op het trottoir, waardoor hier weinig ruimte voor voetgangers over blijft. Fietsroute naar school
Overstekende scholieren Johan Wagenaarlaan
Een opvallend punt in de fietsroute naar zowel de Prinses Beatrixschool als het nabijgelegen Atheneum is het kruispunt van de Johan Wagenaarlaan met de Bernard Zweerslaan.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
28
Prinses Beatrixschool - huidige situatie inrichting Schoolzone
Checklist schoolzone
Rondom de school is met klinkerverharding de markering ‘school’ aangebracht. De markeringen zijn goed zichtbaar vanuit alle richtingen. Er wordt in tegenstelling tot andere schoollocaties weinig op de markeringen geparkeerd, omdat
De omgeving van de Prinses Beatrixschool bevat veel elementen die benodigd zijn voor een goede schoolzone. Wel zijn hier extra maatregelen aanbevolen.
hier verboden gelden. De locaties van de markering zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw. Oversteekplaatsen
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde paaltjes ter attentie
Op beide wegen direct naast de school is een voetgangersoversteekplaats aangebracht bij een van de inuitgangen van de school. Bij de oversteekplaatsen ontbreken Julie-palen of de ‘Heemsteedse’ gekleurde hekken. Parkeerverboden Rondom de school gelden verschillende parkeerverboden en verboden stil te staan.
29
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen en drempels
Verbod stil te staan
Prinses Beatrixschool - aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we wederom gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Om te beginnen bij de kern van de ui. Het stimuleren van lopen en fietsen. Om de situatie verder te verbeteren is het aan te bevelen de schoolzone rondom schooltijden af te sluiten voor autoverkeer. Gezien de locatie en de verkeersbewegingen rondom de school levert dit wel een aantal aandachtspunten op. Zo fungeert de Bernard Zweerslaan namelijk ook als fietsroute naar Atheneum Hageveld. Dat betekent dat veel fietsers maar ook e-bikes, fatbikes en brommers over de Bernard Zweerslaan gaan. Afsluiten door enkel een hek te plaatsen zal onvoldoende zijn. Met een schoolstraat wordt de omgeving veiliger en comfortabeler voor voetgangers en fietsers. Daarnaast wordt het voor ouders minder aantrekkelijk om de kinderen met de auto naar school te brengen. Daarbij kan overwogen worden om aanwezige parkeerplaatsen aan te wijzen als bakfietsparkeerplaatsen. Zo wordt zowel ruimte geboden aan fietsen als aan lopen, ten faveure van autoparkeerplaatsen. Ouders die hun kinderen toch met de auto naar school brengen kunnen via de Bernard Zweerslaan de schoolzone verlaten. Dit zorgt daarnaast ook voor het scheiden van verkeersstromen.
De omgeving van de Prinses Beatrixschool is relatief compleet, op een aantal punten kunnen toevoegingen worden gedaan om de herkenbaarheid te vergroten. Bijvoorbeeld door het toevoegen van Julie-materiaal of de ‘Heemsteedse’ gekleurde hekken bij de oversteken en het begin en einde van de schoolzone. Daarnaast zal het toevoegen van gekleurde diamantkop paaltjes rondom het kruispunt het parkeren op het trottoir voorkomen. Kruispunt Johan Wagenaarlaan – Bernard Zweerslaan Het nieuwe ontwerp voor deze locatie bevat iets meer opstelruimte waardoor het beter mogelijk wordt om per fiets in twee fasen over te steken. De omgeving en functie van de weg geven beperkt mogelijkheden om meer ruimte te vinden voor het faciliteren van de fietsoversteek . Aanbeveling: Creëren schoolstraat; Toevoegen Julie-materiaal/gekleurde hekken rondom schoolzone; Extra diamantkop paaltjes op kruispunt om parkeren op trottoir te voorkomen, bij herinrichting verkleinen kruispuntvlak en toevoegen groen. De maatregelen zijn op kaart schematisch weergegeven in de bijlage.
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
(Brom)fietsroute richting Atheneum Hageveld
Overstekende voetgangers i.c.m. fietsroute
30
De Molenwerf De Molenwerf is gelegen tussen de buurten Oude Dorp en Indische Buurt, met de rug tegen de N201 (Cruquiusweg). In het gebouw zijn zowel een basisschool als een kinderdagverblijf gevestigd. Het schoolgebouw kent in totaal zes ingangen. Drie van deze ingangen zijn gelegen aan de Molenwerfslaan. De andere ingangen zijn bereikbaar via de fietsstraat parallel gelegen aan de Cruquiusweg. In de wijk is een parkeerverbodszone van kracht. Bij de meest oostelijke ingang aan Molenwerfslaan is recent een Kiss & Ride strook gerealiseerd. Tijdens het onderzoek vielen een aantal zaken op: Spreiding van verkeer Door de verschillende ingangen van de Molenwerf spreid het verkeer zich. Deze spreiding zorgt ervoor dat bij geen van de ingangen een grote drukte ontstaat tijdens het halen en brengen. Anderzijds betekent dit ook dat op meerdere plekken in het gebied schoolverkeer en opvallende handelingen te zien zijn. Schoolzone markeringen Een groot deel van de kinderen en ouders maken bij het oversteken van de Molenwerfslaan geen gebruik van de voetgangersoversteekplaatsen (VOP). Het viel op dat veel kinderen en ouders overstaken direct voor de ingang van de school. Hierbij wordt de schoolzonemarkering regelmatig gebruikt als voetgangersoversteekplaats. De ligging van de VOPs in de | Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen
Molenwerfslaan wijkt iets af van de kortste looproute naar de ingang.
Voetganger steekt over op schoolzone markering
Afzetten kinderen door ouders Aan de Molenwerfslaan is recent een Kiss & Ride strook gerealiseerd. Deze strook biedt plek aan circa vijf voertuigen. Uit de beelden blijkt dat de strook zeker gebruikt wordt. Echter komt het ook voor dat bij het brengen van de kinderen met de auto voor een korte periode wordt stilgestaan op de rijbaan of half op de rijbaan. Dit is met name op de zuidelijke rijbaan het geval, maar ook enkele keren aan de noordzijde, voorbij de Kiss & Ride strook. Op deze momenten is niet geconstateerd dat de Kiss & Ride strook ‘vol’ was. Omdat sprake is van gescheiden rijrichtingen betekent dit andere voertuigen maar ook fietsers, niet meer kunnen passeren. Daarbij is ook geconstateerd dat wordt stilgestaan op de voetgangersoversteekplaats. Cruquiusweg Aan de Cruquiusweg is schoolzonemarkering aangebracht. Ook zijn hekwerken aangebracht ter hoogte van de middelste ingang. Uit de beelden blijkt dat veel fietsers (voornamelijk kinderen) echter al eerder het trottoir op- of afrijden om die ingang te gebruiken, dan door de hekwerken te gaan.
Auto stopt op VOP voor afzetten kind
31
De Molenwerf - Huidige situatie Schoolzone Rondom de school is met klinkerverharding de markering ‘school’ aangebracht. De locaties van de markeringen zijn in de afbeelding rechts op deze pagina aangegeven met een icoon van een schoolgebouw. Oversteekplaatsen Op de Molenwerfslaan zijn drie voetgangersoversteeplaatsen aangebracht die ongeveer overeenkomen met de locaties van de in- en uitgangen van de school en kinderopvang. Deze oversteekplaatsen bevatten extra attentie door middel van gekleurde hekken. Ook aan de Cruquiusweg zijn ter hoogte van de ingang dergelijke voorzieningen geplaatst.
Aan de zijde van de Cruquiusweg is enkele keren geconstateerd dat auto’s stilstaan op uitritten ofwel in de berm. Dit zorgt met name voor hinder voor fietsers en voetgangers. Snelheidremmende maatregelen Op de Molenwerfslaan zijn geen snelheidremmende maatregelen toegepast, enkel op kruispunten met aanliggende straten. Hetzelfde geldt voor de Cruquiusweg waarbij ter hoogte van de middelste ingang van de school een extra plateau is aangelegd. In algemene zin volgt uit de camerabeelden de indruk dat de snelheid van het gemotoriseerd verkeer aansluit bij de snelheid die verwacht mag worden op erftoegangswegen.
Locaties schoolzonemarkering
Gekleurde hekken ter attentie
Checklist schoolzone
Parkeren Rondom geldt een parkeerverbodszone. Op veel plekken rondom de school is echter voorzien in langs- of gestoken parkeerplaatsen. Daarbij valt in de beelden op dat voetgangers en fietsers zich regelmatig tussen geparkeerde auto’s door bewegen. Dit zorgt op sommige locatie voor een beperking van de zichtbaarheid van zowel voetgangers als gemotoriseerd verkeer.
De omgeving rond de Molenwerf bevat een aantal punten uit de checklist schoolzone. De wegen rondom de school hebben een maximumsnelheid van 30 km/u, kennen een goede oversteekbaarheid en hebben 'school' markeringen op het wegdek voor de herkenbaarheid.
32
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen Voetgangersoversteekplaatsen
Verkeersdrempels
De Molenwerf - Aanbeveling Voor de aanbevelingen maken we gebruik van de ‘Ui’ en de checklist. Zichtbaarheid en stimuleren lopen & fietsen Om lopen en fietsen naar de Molenwerf te stimuleren is het van belang dat voetgangers en fietsers zich veilig voelen. We constateren dat de looproutes (oversteekplaatsen) niet goed aansluiten op het natuurlijk gedrag van voetgangers. Op het kruispunt met de Insulindelaan blijkt de locatie van de schoolzone markering in de praktijk een veel gebruikte oversteekplaats. We bevelen daarom aan dit te verbeteren. Concreet door bijvoorbeeld op de plek waar nu schoolzone-markering ligt, te voorzien in een VOP. Daarbij is het ook goed om ter hoogte van die oversteken kritisch te kijken naar de aanwezige parkeerplaatsen en of die niet het zicht op de VOP belemmeren. Of parkeren op/langs de rijbaan (dus buiten de vakken) tegen te gaan zodat het zicht verbeterd. Dit is met name het geval bij de VOP nabij de kinderopvang. Parkeerplaatsen Overeenkomstig de ‘Ui’ zou een aanbeveling zijn om een autovrije straat te realiseren binnen de schoolzone. Gezien de spreiding van de (zes) ingangen is dit niet eenvoudig te realiseren. Hetzelfde
| Verkeersonderzoek schoolzones basisscholen