Bijlage 1. Rapport RHDHV Heemstede 30 km.pdf

De beoordeling van nadeelcompensatie gebeurt door een vergelijking van de feitelijke wijzigingen als gevolg van een (voorgenomen) ontwikkeling die door een belanghebbende als schadelijk wordt ervaren. Naast het feit dat sprake moet zijn van een speciale en abnormale last, gelden voorts andere criteria waaraan moet worden getoetst in het kader van de beoordeling van de vraag of een belanghebbende in aanmerking komt voor nadeelcompensatie. Het gaat om de volgende criteria: Op basis van de te nemen verkeersbesluiten kan een beoordeling worden gegeven van het risico op nadeelcompensatie. Gelet op de omvang van de te nemen verkeersbesluiten en de sterk casuïstische aard van de belanghebbenden zal er een globale beoordeling van het risico op nadeelcompensatie moeten worden gemaakt. 4.4.2 Aansprakelijkheid wegbeheerder Voor de juridische risicoanalyse is voorts van belang de kans op risicoaansprakelijkheid van de gemeente als wegbeheerder. Artikel 6:174 BW bepaalt dat de wegbeheerder risico-aansprakelijk is voor de schade die is ontstaan als gevolg van een gebrekkige staat van de weg. Daarvan is sprake als de weg niet voldoet aan de eisen die daaraan in de gegeven omstandigheden mogen worden gesteld.

Voor het beantwoorden van de vraag of een weg aan deze eisen voldoet, wordt beoordeeld of de weg – naar objectieve maatstaven bezien – gelet op het te verwachten gebruik of de bestemming daarvan en met het oog op voorkoming van gevaar voor personen en zaken, deugdelijk is. Hierbij is tevens van belang hoe groot de kans op verwezenlijking van het gevaar is en welke onderhouds- en veiligheidsmaatregelen mogelijk en redelijkerwijs van de wegbeheerder te vergen zijn.7 De weginrichting vormt daarin een belangrijk onderdeel.

7 HR 17 december 2010, ECLI:NL:HR:2010:BN6236 (Wilnis).

28

Open

Uit de jurisprudentie volgt dat de volgende gezichtspunten van belang zijn bij de vraag of sprake is van een openbare weg met een dermate groot risico op schade dat sprake is van een gebrekkige weg c.q. gevaarzetting die leidt tot aansprakelijkheid:

-

De aard en bestemming van de weg; De (waarborg) functie van de wet; De fysieke toestand van de weg ten tijde van de verwezenlijking van het gevaar; Het te verwachten gebruik door derden van de weg; De grootte van de kans op verwijzing van het aan de weg verbonden gevaar; De aard en de ernst van de mogelijke gevolgen van verwezenlijking van dit gevaar; De mogelijkheid en bezwaarlijkheid van te nemen veiligheidsmaatregelen; Indien het gaat om mogelijke aansprakelijkheid van een overheidslichaam: de aan dit overheidslichaam toekomende beleidsvrijheid en ter beschikking staande financiën.

De Hoge Raad heeft in het Wilnis-arrest aangegeven dat de aard, bestemming en functie van de opstal zwaarwegende factoren zijn.8 De gemeente Heemstede wil bij de invoering van GOW30 niet direct tot herinrichting overgaan bij de invoering van GOW30. Bij de invoering wordt vooralsnog beperkt tot een wijziging van de bebording en belijning en tot communicatie. Op kwetsbare en risicovolle plekken kunnen eventueel extra maatregelen worden genomen voor een veilige invoering van GOW30. Indien en voor zover de gemeente Heemstede bij de invoering van GOW30 besluit om af te wijken van de voorlopige inrichtingskenmerken van het CROW dan kan zij dat gemotiveerd doen. In het kader van een aansprakelijkheid van de wegbeheerder, is het echter wel van belang dat sprake is van een geloofwaardige inrichting: dat betekent dat de maximumsnelheid aansluit bij de verwachtingen van het wegbeeld. Op die wijze kan het juiste gedrag worden opgeroepen hetgeen de verkeersveiligheid ten goede komt. Indien en voor zover zich na de invoering van GOW30 een aansprakelijkheidskwestie voordoet waarbij de gemeente als wegbeheerder aansprakelijk wordt gesteld voor geleden schade, dan kunnen de CROWrichtlijnen een rol spelen bij de vraag of een wegbeheerder aansprakelijk is voor gebreken aan de weg, maar de richtlijn is daarbij niet per definitie doorslaggevend.

Ze lenen zich vooral voor het kwalificeren van de fysieke toestand van de weg ten tijde van de verwezenlijking van het gevaar, welke toestand een relevante omstandigheid is voor de aansprakelijkheid van de wegbeheerder.9 Alle andere omstandigheden blijven echter evenzeer relevant voor de aansprakelijkheid, zoals het te verwachten gebruik van de weg en de beleidsvrijheid en financiële ruimte van de gemeente. Vóór het nemen van de verkeersbesluiten kan het wenselijk zijn een juridische risicoanalyse uit te voeren waarin de kans op risicoaansprakelijkheid van de gemeente als wegbeheerder van de GOW30 wegen wordt beoordeeld. Op basis van de risicoanalyse kan vervolgens worden beoordeeld of aanvullende noodzakelijke maatregelen dienen te worden genomen om een onaanvaardbaar (hoog) risico op risicoaansprakelijkheid van de gemeente al wegbeheerder weg te nemen. Dit kan bestaan uit het nemen van aanvullende inrichtingsmaatregelen of tot het besluit om de betreffende weg niet op te nemen in het verkeersbesluit.

8

HR 17 december 2010, ECLI:NL:HR:2010:BN6236 (Wilnis).

9 HR 17 december 2010. ECLI:NL:HR:2010:BN6236 (Wilnis).

29

Open

4.5

Kosten juridische risico’s

De kosten voor juridische procedures kunnen globaal worden onderverdeeld in twee posten. Enerzijds de personele kosten van de gemeente voor afhandeling van klachten en vragen naar aanleiding van invoering. Anderzijds voor (inhuur van) specialistische juridische bijstand voor bezwaar en beroepsprocedures. De inzet is sterk afhankelijk van de te ontvangen vragen, klachten en bezwaren. Ín het geval van een aanpassing van de maximale snelheid moet worden gedacht aan een stelpost van rond de 60.000 euro, dit is een globale inschatting bij normale juridische verkeersprocedures. Echter zijn er in dit geval veel factoren die een rol kunnen spelen voor de hoogte van de juridische kosten waardoor dit slechts een indicatie is en hiervoor geen exact bedrag kan worden gegeven (vandaar pm). Gezien het globale niveau van uitwerking hebben we een post onvoorzien opgenomen van 30%, passend bij deze fase. Om toch een indicatie te kunnen geven is hieronder het totaalbedrag uitgesplitst weergegeven in de tabel. Soort kosten

Bedrag

Inzet personeel klachten / vragen

€ 20.000, - pm

Inzet juridische bijstand

€ 40.000, - pm

Onvoorzien (30%)

Totaal

€18.000, -

Totale kosten juridische risico’s

€ 78.000, - pm

Tabel 8: kosten juridische risico’s

5

Monitoring

Om uiteindelijk te kunnen meten of de invoering van GOW30 het gewenste effect heeft gehad is het goed om te monitoren. Dit kan door de te gereden snelheid te meten voor de invoeringen van de GOW30 en te vergelijken met de snelheid dat gereden wordt na invoering van GOW30. Verder kunnen de gevoerde campagne maatregelen worden geëvalueerd om te bekijken of ze het gewenste effect hebben bereikt. Monitoring is vooral belangrijk op de wegen waar eventueel aanvullende maatregelen genomen moeten worden.

5.1

Kosten monitoring

De kosten voor het monitoren van de gereden snelheid zijn tussen de 20.000 en 25.000 euro, afhankelijk van of er meetapparatuur moet worden gehuurd of niet. Gezien het globale niveau van uitwerking hebben we een post onvoorzien opgenomen van 30 procent, passend bij deze fase. Het bedrag voor het monitoren is opgebouwd uit de volgende onderdelen: Soort kosten

Bedrag

Inzet fysieke snelheidsmetingen (evt. smileyborden)

€ 5.000, -

Analyse monitoringsgegevens en advies over eventueel te treffen aanvullende maatregelen (door extern bureau)

€ 20.000, -

Onvoorzien (30%)

€ 7.500, -

Totale kosten monitoring

Totaal

€ 32.500, -

Tabel 9: kosten monitoring

30

Open

6

Samenvatting & conclusies

Om 30km conform het model ‘bebording, belijning, communicatie en monitoring’ in Heemstede in te kunnen voeren zijn een aantal noodzakelijke aanpassingen onderzocht en geraamd. Ten eerste zullen de betreffende wegen moeten worden voorzien van de juiste 30km bebording en moet de markering op veel plaatsen worden weggehaald en/of aangepast. Ook moeten VRI’s softwarematig worden aangepast op de nieuwe snelheid. Daarnaast is het aan te bevelen om op strategische plaatsen aanvullende infrastructurele maatregelen te treffen om de verkeersveiligheid te waarborgen. Deze maatregelen zijn afhankelijk van de resultaten van de monitoring en derhalve nog niet opgenomen in onderstaande kosteninschatting. Hierbij dient speciale aandacht uit te gaan naar de genoemde wegen in paragraaf 2.5 en potentieel gevaarlijke situaties zoals oversteekplaatsen en onveilige locaties. Ten tweede is het aan te bevelen om een gerichte campagne uit te voeren om de bewustwording bij de omwonenden en gebruikers te vergroten. Wij adviseren minimaal een “offline” en “online” campagne voor invoering en tijdens invoering. Ten derde zijn de juridische aspecten van het invoeren van 30km in Heemstede geanalyseerd.

Deze analyse leert dat om tot succesvolle en houdbare invoering over te gaan de volgende juridische stappen genomen moeten worden: • Juridische beoordeling • Opstellen verkeersbesluiten • Juridische risicoanalyse Bij de juridische beoordeling wordt er bekeken of de snelheid voldoet aan het wegbeeld en de inrichting. De snelheid moet voortvloeien uit het wegbeeld. Hierbij moet extra aandacht zijn voor gevaarlijke locaties zoals oversteekplaatsen en voorrangsituaties. Verder moet de overgang naar een andere snelheid duidelijk herkenbaar zijn. Voor het opstellen van verkeerbesluiten zijn verschillende strategieën mogelijk, zo kan er één verkeersbesluit voor alle wegen worden opgesteld of kan er worden gekozen voor een splitsing per wijk/ meerdere straten. Verder moet er rekening worden gehouden met de CROW-richtlijnen. Hoewel deze richtlijnen niet bindend zijn, moet afwijken hiervan goed gemotiveerd worden om juridische risico’s te minimaliseren. Verder moeten de juridische risico’s worden geanalyseerd. De wegbeheerder kan aansprakelijk worden gesteld voor schade door een gebrekkige staat van de weg. De inrichting moet geloofwaardig zijn en aansluiten bij de verwachtingen van het wegbeeld. Een goede analyse is hierbij van belang. Ten vierde moet er aandacht zijn voor het monitoren van de snelheden na invoering.

Op alle wegen dient de gemiddelde snelheid vóór invoering van GOW30 bekend te zijn. Ongeveer 3 tot 6 maanden na invoering dient de gemiddelde snelheid weer in beeld gebracht te worden ten einde het effect te kunnen bepalen. Op basis van de resultaten kunnen dan eventueel aanvullende snelheidsremmende maatregelen worden ingezet. De kosten voor aanvullende snelheidsremmende maatregelen zijn op dit moment nog niet in te schatten en vormen geen onderdeel van de onderstaande kosteninschatting. Kosten voor invoering 30km Op basis van de hierboven beschreven schatten wij de totale kosten voor invoering van GOW30 conform het nieuwe model voor Heemstede in op € 2.165.000, - (exclusief btw) voor alle wegen. Dit betreft € 2.078.000, - aan investeringskosten voor bebording, markering, campagne en monitoring en daarnaast nog een stelpost van ca € 78.000, - voor eventuele juridische bijstand. Bij alle kosteninschattingen is 30% onvoorziene kosten opgenomen, passend bij deze uitwerkingsfase.

31

Open

De totaal benodigde investeringskosten van € 2.165.000, - (ex btw) voor het invoeren van 30 km/u op alle wegen betreffen: • Bebording, markering en VRI: € 502.000, • Aanvullende maatregelen: € 1.494.000, • Campagne: € 58.500, • Juridische bijstand: € 78.000, • Monitoring: € 32.500, De benodigde investeringskosten van € 1.880.000, - (ex btw) voor alleen de resterende WCP-1 wegen betreffen: • Bebording, markering en VRI: € 217.000, • Aanvullende maatregelen: € 1.494.000, • Campagne: € 58.500, • Juridische bijstand: € 78.000, • Monitoring: € 32.500, -

32

Open

Tabellen Wegvak #

Straatnaam

Lengte in meter

Aantal te plaatsen borden VRI’s aanpassing

Van

Tot

1 Glipperweg

Binnenweg

Glipper-Dreef

840

16 Nee

2 Glipper-Dreef

Glipperweg

Valkenburgerlaan

1400

12 Nee

3 Valkenburgerlaan

Glipper-Dreef

Heemsteedse Dreef

340

8 Nee

4 Heemsteedse Dreef

Valkenburgerlaan

Cruquiusweg

340

8 Nee

5 Sportparklaan

Glipper-Dreef

Javalaan

560

8 Nee

6 Javalaan

Sportparklaan

Cruquiusweg

400

8 Nee

7 Heemsteedse Dreef

Cruquiusweg

Zuiderhoutlaan

1800

26 Ja, 7x

8 Provinciënlaan

Raadhuisstraat

Kerklaan

580

10 Nee

9 Kerklaan

Provinciënlaan

Herenweg

400

6 Nee

10 Eykmanlaan

Herenweg

Erasmuslaan

200

6 Nee

11 Herenweg

Manpadslaan

Wagenweg

3000

30 Ja, 3x

12 Zandvoortselaan

Leidesevaartweg

Lanckhorstlaan

600

20 Nee

13 Lanckhorstlaan

Zandvoortselaan

Heemsteedse Dreef

650

22 Ja, 1x

14 Leidsevaartweg

Zandvoortselaan

Westelijke Randweg / N208

680

4 Ja, 1x

15 Zandvoortselaan

Station Heemstede

Schollevaarlaan

250

4 Nee

12040

188 12

Totaal Wegvak #

Straatnaam

Van

Tot

4 Heemsteedse Dreef

Opmerkingen Markering over een lengte van 400 meter aanbrengen vanaf de Kemphaanlaan Binnenweg Glipper-Dreef t/m de Glipper-Dreef Weg is vrij breed. Fietspad verbreden, drempels aanleggen of extra markering aanbrengen over een lengte van 300 meter, Glipperweg Valkenburgerlaan vanaf de Belle van Zuylenlaan t/m de Valkenburgerlaan Weg is vrij breed. Fietspad verbreden, drempels aanleggen of extra markering aanbrengen over een lengte van 300 meter, Glipper-Dreef Heemsteedse Dreef vanaf de Gripper-Dreef t/m de Heemsteedse Dreef Weg is vrij breed. Fietspad verbreden, drempels aanleggen of extra markering aanbrengen over een lengte van 300 meter, Valkenburgerlaan Cruquiusweg vanaf de Valkenburgerlaan t/m de Cruquiusweg

5 Sportparklaan

Glipper-Dreef

Javalaan

Eventueel GOW30 markering aanbrengen

6 Javalaan

Sportparklaan

Cruquiusweg

Eventueel GOW30 markering aanbrengen

7 Heemsteedse Dreef

Cruquiusweg

Zuiderhoutlaan

Markering en/of drempels toevoegen

8 Provinciënlaan

Raadhuisstraat

Kerklaan

Eventueel fietspad verbreden en extra markering aanbrengen over 580 meter

9 Kerklaan

Provinciënlaan

Herenweg

Eventueel markering aanbrengen over een lengte van 400 meter

10 Eykmanlaan

Herenweg

Erasmuslaan

Geen extra aanpassingen noodzakelijk

11 Herenweg

Manpadslaan

Wagenweg

Markering en/of drempels toevoegen

12 Zandvoortselaan

Leidesevaartweg

Lanckhorstlaan

Eventueel markering aanbrengen

13 Lanckhorstlaan

Zandvoortselaan

14 Leidsevaartweg

Zandvoortselaan Station Heemstede

Heemsteedse Dreef Eventueel markering aanbrengen Westelijke Randweg / N208 Eventueel markering aanbrengen

1 Glipperweg

2 Glipper-Dreef

3 Valkenburgerlaan

15 Zandvoortselaan

Schollevaarlaan

Geen extra aanpassingen noodzakelijk

33

Open

21 augustus 2024

BJ9369-RHD-RP-2

1