Bijlage 1. Ontwerpbegroting Spaarne Werkt 2025.pdf
Tekst van het document
Begroting Spaarne Werkt 2025 Gemeenten Bloemendaal, Haarlem Heemstede en Zandvoort
Opgesteld door:
Spaarne Werkt
Datum:
18 april 2024
Status:
Begroting (ontwerp)
VOOR INFORMATIE:
Spaarne Werkt Adres:
Spieringweg 835 2142 ED Cruquius
Telefoon:
023 – 54 34 767
Fax:
023 – 54 34 800
E-mail:
info@ spaarnewerkt.nl
Website:
www.spaarnewerkt.nl
Inhoud Voorwoord
1
1
Managementsamenvatting
3
2
Begroting 2025 Spaarne Werkt
5
3
2.1
Gemeentelijke bijdrage per programma.................................................................................. 6
2.2
Totaaloverzicht exploitatie 2025 ............................................................................................. 7
2.3
Programmarekening 2025 uitgesplitst ................................................................................. 10
Programma Werk
12
3.1
Programmarekening Werk ..................................................................................................... 13
3.2
Toelichting ............................................................................................................................... 14
3.3
Bedrijfsonderdelen programma Werk nader belicht ............................................................ 16
3.3.1 Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) ..................................................................... 16 3.3.2 Uitvoering Beschut werk ........................................................................................................ 19 3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk .................................................................................. 21 3.4
4
5
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 22
Programma ‘Re-integratie’
24
4.1
Programmarekening ‘Re-integratie’....................................................................................... 25
4.2
Toelichting ............................................................................................................................... 25
4.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 27
Programma ‘Onderwijs Jongeren’
29
5.1
Programmarekening Programma ‘Onderwijs Jongeren’ ....................................................... 29
5.2
Toelichting ............................................................................................................................... 30
5.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 32
6
Gemeentelijke bijdragen
34
7
Risicoparagraaf
37
7.1
Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s .............................................................. 37
7.2
Geprognosticeerde balans en weerstandsvermogen ........................................................... 41
Bijlage I: Reserves, voorzieningen & geldleningen
43
Bijlage II: Investeringen
44
Bijlage III: Meerjarenoverzicht
45
Bijlage IV: Programmabegroting uitgesplitst
46
Voorwoord Hierbij bieden wij u de begroting van Spaarne Werkt voor 2025 aan. Zoals vanouds blijft ons Participatiebedrijf zich inspannen om de verschillende doelgroepen op de arbeidsmarkt aan werk te helpen en te houden. De voorliggende begroting is een belangrijke stap op weg naar een toekomstig bestendige organisatie van Spaarne Werkt. Begin 2024 zijn er op basis van het onderzoek door Berenschot door bestuur en directie belangrijke keuzes gemaakt teneinde de toekomst van Spaarne Werkt duurzaam vorm te geven. Het bestuur van Spaarne Werkt heeft de keuze gemaakt om te gaan voor een toekomst die zich richt op het zoveel mogelijk naar de reguliere arbeidsmarkt brengen van de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast fungeert Spaarne Werkt als vangnet voor die mensen die het, al dan niet tijdelijk, niet redden op de arbeidsmarkt. Deze keuze heeft ertoe geleid dat Spaarne Werkt is begonnen met een transitie naar een bedrijf met een duurzame toekomst. De eerste stappen worden, vooruitlopend op het nog op te stellen transitieplan, in 2024 uitgevoerd en behelzen het afbouwen van de activiteiten Business Post, Parkeerbeheer (fietsenstallingen fietsenwinkel) en het Fietsdepot. Gelijktijdig worden de activiteiten van restaurant ‘De Ripper’ samengevoegd met restaurant ‘De Kloosterkeuken’. In de voorliggende begroting zijn deze activiteiten dan ook niet meer meegenomen.
In aanvulling hierop zal de formatie van het ambtelijk personeel verder teruggebracht worden richting de taakstelling. Er zal in het eerste half jaar van 2024 een transitieplan worden uitgewerkt waarin deze afbouw wordt uitgewerkt. Dit transitieplan zal ook de wijzigingen in de organisatie bevatten die in 2025 en verder plaats zullen gaan vinden. De transitiekosten die hiermee gemoeid zijn zullen deels in 2024 gemaakt worden. Ook voor 2025 en verder zullen er transitiekosten gemaakt worden. Voor wat betreft de transitiekosten die in 2025 gemaakt zullen gaan worden zijn deze, onuitgewerkt en verspreid over de gehele organisatie, meegenomen in deze begroting. De transitievergoeding vanuit het Rijk is voor 2025 ook meegenomen. Dat het maken van indringende keuzes noodzakelijk is, blijkt ook wel uit een aantal trends die we waarnemen en die het maken van een sluitende begroting voor 2025 uitdagend maken. We volstaan hier met het noemen van de belangrijkste: • Structurele afname van het WSW personeel dat tegelijkertijd ouder wordt en meer beperkingen en uitval door ziekte kent • Instroom aantal medewerkers vanuit de regeling Beschut Werk.
Waarvoor geldt dat zij kampen met een stevige multi-problematiek en daarmee veel begeleiding vragen • Sterk toegenomen loonkosten van alle groepen die bij Spaarne Werkt werken door stevige cao loonsverhogingen • Structureel lager aantal aanmeldingen van kandidaten met afstand tot arbeidsmarkt dan meerjaren kaderprogramma
Begroting Spaarne Werkt 2025
1
Bovenstaande trends zetten het verdienvermogen van Spaarne Werkt behoorlijk onder druk. Met de gemaakte keuzes zijn er wel stappen gezet om de toekomst duurzaam tegemoet te treden zodat we mensen die het nodig hebben kunnen blijven ontwikkelen en werk bieden.
Begroting Spaarne Werkt 2025
2
1 Managementsamenvatting In de managementsamenvatting zijn de kernpunten van de begroting samengevat: • Belangrijk uitgangspunt van de begroting is dat deze is opgesteld met als basis de keuzes die gemaakt zijn naar aanleiding van het onderzoek van Berenschot naar een toekomstbestendige organisatie. • Met de keuzes die reeds in 2024 zijn gemaakt rond het afbouwen van werksoorten zoals Business Post, fietsendepot en fietsenstalling is in deze begroting rekening gehouden. Evenals met de samenvoeging van de activiteiten van restaurant ‘De Ripper’ en restaurant ‘De Kloosterkeuken’. • Ook is sterk ingezet op het verlagen van de kosten van de inhuur voor de opdrachten rondom Groen, Schoonmaak en de kringloopactiviteiten van ‘De Snuffelmug’. In plaats daarvan wordt er meer gebruik gemaakt van leer-werktrajecten middels garantiebanen. • Inzet garantiebanen met behulp van loonkostensubsidie krijgt, met circa 20 fte (40 personen), in 2025 vorm. • Begroting is in lijn met de uitgangspunten uit het meerjaren kaderprogramma van Spaarne Werkt en het beleid van de aangesloten gemeenten. • Voor aanpassing van de infrastructuur van Spaarne Werkt is € 576.000 opgenomen e.e.a. overeenkomstig de aangekondigde overheidsmaatregelen en het budget voor toekomst bestendige infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven.
Een bijbehorende transitieplan is in de maak en wordt eind tweede kwartaal 2024 gepresenteerd. • Na verhoging minimumloon (WML) per 1 januari 2023 met 10,15%, wederom forse verhoging van 4,56% per 1-1-2024. Gevolg sterk oplopende loonkosten van Wsw, Beschut werk en overige doelgroepen van de Participatiewet. • Toename loonkosten van het ambtelijk personeel door akkoord cao-gemeenteambtenaren (SGO). Dit akkoord voorziet in een verhoging van 4,75 per 1-1-2024 en 1,25% per 1-10-2024. Voor 2025 wordt in de begroting uitgegaan van gemiddeld 2% loonstijging. Om de kosten te beheersen is ingezet op een verdere daling van het stafen leidinggevend personeel van 115,1 begroot 2024 naar 103,5 fte in 2025, richting taakstelling. • Structurele afname Wsw-populatie zet trendmatig door, van gemiddeld 501,9 begroot 2024 naar 467,3 fte begroot in 2025. Een afname van 33,9 fte. • Toenemende vergrijzing van de Wsw-populatie. Op 1 januari 2024 is 60% van Wswpopulatie is 55 jaar of ouder, hetgeen enkele procenten hoger ligt dan het landelijk gemiddelde. • Uitgangspunt van de begroting is dat de toename van de loonkosten Wsw als gevolg van indexering van de lonen volledig wordt gecompenseerd door verhoging van de Wswsubsidie. • Verdere toename populatie Beschut werk, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet.
Van 106 personen gerealiseerd per ultimo 2023, naar 130 begroot per ultimo 2025, een toename van 19 personen over 2 jaar.
Begroting Spaarne Werkt 2025
3
• Financieel tekort doelgroep Beschut werk € 1,1 miljoen gelijk aan begroting 2024, maar financiering door het Rijk blijft strikt ontoereikend. • Regeling Lage inkomensvoordeel (LIV) wordt met ingang van 2025 beëindigd, maar zal voor sociaal ontwikkelbedrijven grotendeels structureel worden gecompenseerd. Hiermee is rekening gehouden in de meerjarenrekening. • Programma Werk levert met onderdeel kringloop en kleding forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen. • Programma Re-integratie verwacht in 2025, evenals in 2024, 600 tot 700 personen te kunnen bemiddelen. • Programma ‘Onderwijs Jongeren’ biedt een onderwijsprogramma voor 46 jongeren en 10 volwassenen, die naar verwachting vrijwel allen een betaalde baan zullen vinden. • Totale ESF-subsidie begroot op € 320.566, € 113.285 voor programma Re-integratie en € 207.281 voor Programma Onderwijs Jongeren. • Voor kosten grootonderhoud aan (dak) hoofdlocatie Spieringweg wordt in 2025 € 837.000 begroot en onttrokken aan de reserve. • Voor de indexeringen in 2025 is voor wat betreft de loonkosten uitgegaan van de meest recente cao-afspraken en voor zover die niet bekend zijn is, evenals voor de kosten en de omzet, een algemeen indexeringscijfer toegepast van 2,5%. • Alle in deze begroting vermelde bedragen zijn in euro’s.
Begroting Spaarne Werkt 2025
4
2 Begroting 2025 Spaarne Werkt Spaarne Werkt is het Participatiebedrijf van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort. De belangrijkste taak die de gemeenten aan het Participatiebedrijf hebben toebedeeld is het organiseren van betaald werk voor de doelgroepen van de Wet sociale werkvoorziening en Beschut werk. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps -of startkwalificatie (voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities). Met het Participatiebedrijf willen de gemeenten een ondernemende, effectieve en flexibele Gezamenlijke
netwerkorganisatie ontwikkelen die samenwerkt met de klantmanagers van ‘Werk en In
Ontwikkel-
komen’ van de deelnemende gemeenten, partners in de stad en werkgevers. Het
agenda
gezamenlijk doel is om voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden in ZuidKennemerland betaald werk te realiseren. Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, voor de komende jaren een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. Deze ontwikkelagenda, welke is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma, omvat de onderstaande kernpunten: • Continuïteit aanbod van gevarieerd werk voor krimpende doelgroep Wsw • Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep Beschut werk • Terugdringen structureel financieringstekort Beschut werk ten behoeve van de deelnemende gemeenten • Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie • Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk • Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio • Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en Beschut werk • Organiseren van leerlijnen • Extra inzet op plaatsingen garantiebanen Er is in 2023 aanvullend onderzoek gedaan door onderzoeksbureau Berenschot. In vervolg op dit onderzoek zijn keuzes gemaakt, die moeten leiden tot een meer toekomstbestendige organisatie. Daarnaast zal een transitieplan worden opgesteld.
De hoofdpunten die in dit transactieplan worden opgenomen zijn onder andere: • het beoordelen en waar nodig afbouwen van werksoorten • de inrichting van het pand (indeling en verbeteren van de faciliteiten) • het verder ontwikkelen van leerlijnen • de mogelijkheden verkennen van het bedienen voor andere doelgroepen • het optimaliseren van de organisatiestructuur, inclusief de bedrijfscultuur (van productiegericht naar meer gericht op duurzame inzetbaarheid)
Begroting Spaarne Werkt 2025
5
• de daarbij behorende transitiekosten. Met de vorming van het Participatiebedrijf, is een duidelijk statement gemaakt ten aanzien Programma’s
van de samenwerking op de regionale arbeidsmarkt, daar waar het gaat om mensen die veel moeite hebben daaraan te participeren. Er zijn heldere keuzes gemaakt over de maatschappelijke opdracht van Spaarne Werkt en de taken waarop zij zich zal richten. Dit wordt vormgegeven in de volgende programma’s: • Programma Werk o
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
o
Uitvoering Beschut werk
o
Duurzame activiteiten gericht op werk
• Programma ‘Re-integratie’ • Programma ‘Onderwijs Jongeren’ De financiële aspecten van de verschillende programma’s zullen in de hoofdstukken 3, 4 en 5 nader worden belicht.
2.1 Gemeentelijke bijdrage per programma De bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de uitvoering van de verschillende programma’s zijn in onderstaande tabel weergegeven:
Overzicht gemeentelijke bijdrage per programma:
Programma
Omschrijving
Werk Werk Re-integra ti e Re-integra ti e
Ui tvoeri ng Ws w Ui tvoeri ng Bes chut werk Ka ndida ten met grote a fs ta nd a rbei ds ma rkt Ga ra ntieba nen
Totaal
Begroting 2025
Begroting 2024
Begroting 2023
19.650.374 3.990.730 2.987.246 291.503
18.441.023 3.361.008 2.933.363 -
17.288.522 2.589.089 2.555.333 -
26.919.853
24.735.394
22.432.944
De totale bijdrage van de deelnemende gemeenten aan de programma’s van Spaarne Werkt neemt in 2025 toen met € 2.184.459 ten opzichte van de begroting 2024. De toename van de gemeentelijk bijdrage voor de uitvoering van de Wsw ad. € 1.209.351, vloeit voort uit de te verwachten bijstelling van de Integratie-uitkering Participatiebudget en een bedrag van € 576.000 uit het budget voor verbetering van de infrastructuur van sociaal
Begroting Spaarne Werkt 2025
6
ontwikkelbedrijven. De transitiekosten, behorend bij deze uitkering vloeien voort uit het transitieplan en zijn al, onuitgewerkt en verspreid over de gehele organisatie, meegenomen in deze begroting. Voor wat betreft Beschut werk wordt de toename van de gemeentelijk bijdrage vooral verklaard door de toename van de populatie vanwege nieuwe instroom. De gemeentelijke bijdrage voor Garantiebanen ad. € 291.503 is nieuw in 2025 en betreft de loonkostensubsidie voor deze doelgroep. Voor alle programma’s geldt dat sprake is van kostenstijgingen, welke zich op een breed front voltrekken, en niet opgevangen kunnen worden met eigen additionele opbrengsten. Deze kostenstijgingen hoofdzakelijk het gevolg van verhoging van het minimumloon, caoloonstijging en inflatie.
2.2 Totaaloverzicht exploitatie 2025 De programmarekening is opgebouwd uit de afzonderlijke programma’s welke binnen Spaarne Werkt zijn ondergebracht. Hoewel de totale programmarekening van Spaarne Werkt sluit, mede door de aanvullende gemeentelijke bijdrage, is dat niet het geval voor de Sluitende
afzonderlijke programmaonderdelen. Uiteraard is geborgd dat de financiële middelen
exploitatie
die door de gemeenten voor de betreffende programma’s beschikbaar worden gesteld ook daadwerkelijk worden aangewend ten behoeve van de doelgroepen waar het om gaat. In paragraaf 2.3 is een nadere uitsplitsing van de programmarekening opgenomen. Onderstaand volgt de gecomprimeerde programmarekening met een totaaloverzicht van de opbrengsten en kosten en een toelichting daarop:
Programmarekening 2025 (gecomprimeerd): Begroting 2025
Begroting 2024
Begroting 2023
Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten werka cti vi tei ten) Gemeenteli jke bi jdra gen in rel a ti e tot opga ve Bi jdra ge Leerwerktra jecten (Leerple in / Onderwijs ) Ove rige opbrengs ten Totaal opbrengsten
10.407.750 26.919.853 442.200 380.566 38.150.370
10.644.753 24.735.394 664.548 563.857 36.608.553
10.314.249 22.432.944 592.500 457.634 33.797.327
Kosten Pers oneel s kos ten 'regel ing gebonden' medewerkers Pers oneel s kos ten 'ni et- regel ing gebonden' medewerkers Ove rige bedrijfs kos ten Totaal kosten
23.115.969 10.233.013 5.638.387 38.987.370
21.025.109 10.339.571 5.868.872 37.233.553
20.386.473 9.063.260 4.347.594 33.797.327
Exploitatieresultaat
-837.000
-625.000
-
Toe voegi ngen (-) onttrekkinge n (+) a a n res e rves
837.000
625.000
-
-
-
-
Resultaat
Begroting Spaarne Werkt 2025
7
De netto omzet is dat deel van de opbrengsten dat met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten wordt gerealiseerd. Dit is een belangrijk aspect van de programmarekening omdat met Netto omzet
deze opbrengsten de kosten van de organisatie zoveel als mogelijk kunnen worden terugverdiend. Een aanvullende bijdrage van de deelnemende gemeenten wordt hierdoor mogelijk voorkomen of verminderd. De netto omzet neemt in 2025 echter af met € 237.003 ten opzichte van de begroting 2024. Deze afname van de netto omzet is vooral het gevolg van de sluiting van bedrijfsonderdelen en krimp van de Wsw-populatie. De bedrijfsonderdelen die worden beëindigd zijn; Businesspost, Parkeerbeheer en het Fietsdepot. De medewerkers die bij deze bedrijfsonderdelen vrijkomen worden deels herplaatst bij Groen 10 fte en voor het overige deel 39 fte bij Detacheren en zullen hier bijdragen aan de netto omzet. Zo’n twee-derde van de kostenbegroting wordt bepaald door de personeelskosten van het regeling-gebonden personeel, Wsw, Beschut werk en garantiebanen. Structureel nemen de personeelskosten Wsw jaarlijks af vanwege de uitstroom van Wsw’ers. Echter in 2025 is dit niet het geval vanwege de loonstijgingen en het wegvallen van het Lage inkomensvoordeel (LIV). De LIV wordt overigens wel gecompenseerd voor sociaal ontwikkelbedrijven, maar deze compensatie is in deze begroting opgenomen in de subsidie voor de Wsw en niet verwerkt in de loonkosten. Tegenover de afname van de Wsw-populatie, staat een aanwas van deelnemers uit de categorie Beschut werk en garantiebanen.
In tegenstelling tot de loonkosten van de Wsw zullen de loonkosten van deze doelgroep toenemen als gevolg van instroom van nieuwe kandidaten. De kosten van het ambtelijk personeel dalen in 2025 weliswaar met € 106.558 ten
Personeelskosten NRG
opzichte van de begroting 2024, maar niet in dezelfde mate. De oorzaak hiervan ligt vooral bij de recente loonstijgingen die voortvloeien uit de cao-SGO en in mindere bij de kosten van inhuur extern, cateringservices Sodexo. De personele formatie komt voor 2025 in totaal uit op 103,5 fte (117 personen). Dit
Formatie
betreft voor het overgrote deel het reguliere vaste personeel zoals, teamleiders, leerwerkbegeleiders, arbeidscoaches, loopbaanbegeleiders, docenten, maar ook personeel van ondersteunende afdelingen en het management van Spaarne Werkt. De onderstaande tabellen geven een inzicht in de formatie per programma en de verschillen tussen de begrotingsjaren 2025, 2024 en 2023.
Begroting Spaarne Werkt 2025
8
Personele bezetting begroot in fte:
Programma
Begroting 2025
Begroting 2024
Begroting 2023
Werk Werk Kringl oop en kledi ng Re-integrati e Onderwijs Jongeren
53,3 8,8 31,3 10,2
58,3 13,1 31,2 12,4
56,4 6,4 26,7 11,1
Totaal personele bezetting
103,5
115,1
100,6
2025 - 2024 Fte
2024 - 2023 Fte
Werk Werk Kringl oop en kledi ng Re-integrati e Onderwijs Jongeren
-5,1 -4,3 0,0 -2,2
2,0 6,7 4,5 1,3
Totaal mutatie personele bezetting
-11,6
14,5
Personele bezetting begroot in fte (mutatie j-o-j):
Programma
Een belangrijke kanttekening bij de personele formatie NRG heeft betrekking op de inzet van garantiebanen. In de begroting 2025 gaan we ervan uit dat de benodigde personele bezetting voor het onderdeel kringloop en kleding-sorteren, de duurzame activiteiten, voor een groot deel kan worden ingevuld met garantiebanen, in totaal circa 20 fte. Deze garantiebanen zijn ook in deze begroting opgenomen bij het programma Re-integratie en zijn bedoeld als vangnet voor mensen die, tijdelijk, geen aansluiting vinden op de arbeidsmarkt. Dit is een absolute noodzaak omdat deze bezetting nodig is om deze activiteiten te kunnen continueren. Er bestaat dus een risico dat er onvoldoende kandidaten uit deze doelgroep beschikbaar komen waardoor moet worden teruggevallen op NRG-personeel, waardoor de loonkosten van het ambtelijk personeel uiteraard zullen toenemen. In de personele bezetting van het programma Re-integratie is rekening gehouden met het totaal aantal fte’s dat nodig is om het verwachte aantal kandidaten uit het meerjarenkaderprogramma te kunnen bemiddelen. De continue afstemming van de omvang van de personele formatie op de bedrijfsomvang Taakstelling
is momenteel de belangrijkste opgave van het management. Tegenover de afname van het
formatie
aantal Wsw’ers staat een geleidelijke toename van de populatie Beschut werk en garantiebanen. Beschut werkende kennen een veel hogere begeleidingsintensiteit dan de reguliere Wsw’ers. Vooral het wegvallen van Wsw’ers die ingezet kunnen worden op reguliere taken en het niet beschikbaar zijn van deelnemers uit de doelgroep van de Participatiewet maken het vrijwel onmogelijk de formatie in aantal terug te brengen en de daarmee samenhangende kosten te beperken. Om deze reden heeft het bestuur van Spaarne Werkt aan het management een taakstelling opgelegd om de personele formatie binnen de ka-
Begroting Spaarne Werkt 2025
9
ders van de begroting te houden en de ambtelijke begeleidingskosten te beheersen en in een goede verhouding te houden tot de bedrijfsomvang. Hiermee is een grote stap gedaan in het terugbrengen van de formatie richting de taakstelling. De overige bedrijfskosten nemen in de begroting 2025 af met € 230.485. Dit is vooral het Overige
gevolg van de afname van de kosten van energie, die in 2023 en 2024 fors waren
bedrijfskosten
gestegen vanwege extreme prijsstijgingen. Daar staat tegenover het effect van de nog steeds voortdurende inflatie, die doorwerkt in de kosten, maar vooral ook de onderhoudskosten waarin een bedrag is opgenomen van € 837.000 voor groot onderhoud van de hoofdlocatie Cruquius. Deze kosten van groot onderhoud worden bekostigd uit de reserves en leiden niet tot een hogere gemeentelijke bijdrage. Recentelijk hebben het Ministerie van SZW, in samenwerking met de VNG, Cedris, Divosa en het UWV, oplossingsrichtingen uitgewerkt voor een toekomstbestendige infrastructuur
Toekomstbe-
voor sociaal ontwikkelbedrijven. Algemeen wordt onderkent dat sociaal ontwikkel
stendige infra-
bedrijven, door de krimp van de Wsw, moeite hebben om de infra structuur tijdig aan te
structuur
passen aan de afnemende populatie en daardoor worden geconfronteerd met extra kosten. Daarnaast wordt ook het belang onderkent van het in standhouden van een sociale infrastructuur van ontwikkelbedrijven die ervoor zorgt dat, mensen die niet, of niet zonder meer bij reguliere werkgevers aan de slag kunnen, toch een kans krijgen op de arbeidsmarkt. Het is belangrijk dat een dergelijk vangnet ook voor de toekomst in stand wordt gehouden, zie kamerbrief 34352 met betrekking tot de uitvoering en evaluatie van de Participatiewet. Voor de komende jaren wordt structureel budget vrijgemaakt om sociaal ontwikkelbedrijven in dit aanpassingsproces te ondersteunen. Met dit budget is in de begroting 2025 rekening gehouden en wordt nader toegelicht in paragraaf 3.3.1.
2.3 Programmarekening 2025 uitgesplitst De hiervoor besproken programmarekening kan nader worden uitgesplist naar de verschillende programma’s. Het programma Werk, met de uitvoering van de Wsw en Beschut werk als belangrijkste onderdelen, beslaat verreweg het grootste deel van de exploitatie van Spaarne Werkt. In het navolgende overzicht is de programmarekening 2025 uitgesplitst per programma weergegeven.
Begroting Spaarne Werkt 2025
10
Programmarekening begroting 2025 uitgesplitst per programma:
Werk
Re-integratie
Onderwijs Jongeren
Totaal
Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten ui t werka ctiviteiten) Gemeentelijke bijdragen in rela tie tot opga ve Bi jdra ge Leerwerktrajecten (Leerplein / Onderwijs ) Overige opbrengs ten
10.025.000 23.263.033 -
3.656.820 173.285
382.750 442.200 207.281
10.407.750 26.919.853 442.200 380.566
Totaal opbrengsten
33.288.033
3.830.106
1.032.231
38.150.370
Pers oneels kos ten Regel ing gebonden medewerkers Pers oneels kos ten Niet-regel ing gebonden medewerkers Overige bedrijfs kos ten Doorbel as te kos ten
22.173.427 6.319.099 5.261.213 -500.000
702.543 2.988.346 131.367 400.000
240.000 925.569 245.807 100.000
23.115.969 10.233.013 5.638.387 -
Totaal kosten
33.253.738
4.222.256
1.511.376
38.987.370
Exploitatieresultaat
34.295
-392.150
-479.145
-837.000
Toevoegingen (-) onttrekkingen (+) aan res erves
837.000
-
-
837.000
Resultaat
871.295
-392.150
-479.145
-
Kosten
In het bovenstaande overzicht van de (uitgesplitste) programmarekening, alsmede in de hiervoor gepresenteerde gecomprimeerde programmarekening, wijken de bedragen van de netto omzet af van de netto omzet zoals die is opgenomen in de programmarekeningen van de afzonderlijke programma’s, in hoofdstuk 3, 4 en 5. De reden hiervoor is dat, bij het programma Re-integratie een deel van de netto omzet ook als gemeentelijke bijdrage wordt aangemerkt. Om de gemeentelijke bijdrage goed te kunnen weergeven is dit als gemeentelijke bijdrage weergegeven en niet als netto omzet.
Begroting Spaarne Werkt 2025
11
3
Programma Werk Het programma Werk is geheel gericht op het aanbieden van werk voor de doelgroep van de Wsw, Beschut werk en andere cliënten van de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende leerwerkplek voor deze medewerkers wordt gezocht. Dit is de belangrijkste taak van het management. Wanneer dit wordt gerealiseerd, komen de medewerkers het best tot hun recht en zijn zij in staat zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt de sleutel om het verdienvermogen van de organisatie te verbeteren of op peil te houden. Het verdienvermogen van de organisatie staat echter structureel onder druk vanwege de
‘Alle schakels
steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw. Het verdienver-
sterk’
mogen van de nieuwe doelgroep Beschut werk ligt aanzienlijk lager ligt en biedt onvoldoende compensatie. Om de duurzame inzetbaarheid van de populatie te verbeteren is een breed georiënteerd programma opgezet. Dit programma, ‘Alle Schakels Sterk’, is gericht op het vergroten van kennis en bewustwording van de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl. Hiermee worden preventief werk gerelateerde (fysieke) klachten voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel verlaagd. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden. ‘Alle Schakels Sterk’ is een nadere uitwerking van de ontwikkelagenda. De ervaringen zijn zeer positief, zo blijkt uit de behaalde resultaten.
Kern-
Het programma Werk bestaat uit een drietal kernactiviteiten.
activiteiten • Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) • Uitvoering Beschut werk • Duurzame activiteiten gericht op werk Met een begroot aantal personen van gemiddeld 538 in 2025 vormt de Wsw nog steeds het grootste populatie binnen Spaarne Werkt. Met de komst van de Participatiewet is instroom in de Wsw echter niet langer mogelijk en neemt deze ieder jaar af. Daar staat tegenover dat het aantal medewerkers vanuit Beschut werk, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, geleidelijk toeneemt, naar verwachting 130 personen in 2025. Hoewel deze medewerkers goed kunnen worden ondergebracht binnen de bedrijfsactiviteiten van Spaarne Werkt hebben zij wel een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en derhalve een meer behoefte aan begeleiding. Omdat de toegevoegde waarde in geld van deze medewerkers substantieel lager ligt dan dat van de reguliere Wsw’ers, is aanvullende financiering nodig om de kosten van de werkplek en organisatie te bekostigen. Wsw’ers en Beschut werkenden, maar ook cliënten meer gericht op re-integratie, kunnen ook worden ingezet op duurzame activiteiten gericht op werk, een specifiek bedrijfsonderdeel binnen het programma Werk. Met de duurzame activiteiten gericht op werk, waar onder andere de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ en kleding-sorteren zijn onderge-
Begroting Spaarne Werkt 2025
12
bracht, wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan de sociaal-/ maatschappelijke doelstelling maar ook aan een meer duurzame samenleving.
3.1 Programmarekening Werk De programmarekening van het programma Werk is in navolgend overzicht weergegeven. Programmarekening Werk: 2025 Begroti ng
2024 Begroti ng
2023 Begroti ng
Opbrengsten Bruto omzet Di recte kos ten Netto omzet
11.812.500 1.787.500 10.025.000
12.528.153 2.184.400 10.343.753
11.775.524 1.765.874 10.009.650
Gemeentel i jke bi jdra gen ui tvoeri ngs kosten
19.650.374
18.441.023
17.288.522
Overi ge opbrengs ten
3.612.659
3.187.422
2.397.777
Totaal opbrengsten
33.288.033
31.972.199
29.695.948
Bruto l onen Soci al e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
13.965.551 3.754.638 1.139.423
13.598.899 3.677.855 744.666
13.662.622 3.697.969 792.068
Totaal personeelskosten Wsw
18.859.612
18.021.420
18.152.658
Bruto l onen Soci al e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
2.493.672 738.017 82.126
2.237.135 679.021 87.533
1.622.951 537.702 73.162
Totaal personeelskosten beschut werk
3.313.814
3.003.689
2.233.815
Bruto l onen Soci al e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
4.426.611 1.409.995 482.492
4.449.645 1.514.236 425.212
4.161.129 1.139.087 395.784
Totaal personeelskosten ambtelijk
6.319.099
6.389.092
5.696.000
Afs chri jvi ngs kosten vas te a cti va Rente Huur gebouwen en overi ge bedri jfs mi ddel en Onderhouds kos ten Kos ten energi e Bel a s ti ngen en verzekeri ngen Al gemene kos ten
640.416 123.084 724.587 1.910.244 641.792 393.250 827.840
746.058 90.000 712.947 1.565.100 787.558 424.418 915.473
802.693 65.704 470.500 926.000 586.125 361.063 768.493
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
5.261.213
5.241.555
3.980.578
Doorbelaste kosten
-500.000
-367.103
-367.103
33.253.738
32.288.653
29.695.948 -0
Personeelskosten Wsw
Personeelskosten beschut werk
Personeelskosten ambtelijk
Overige (bedrijfs-) kosten
Totaal kosten Exploitatieresultaat
Resultaat
Begroting Spaarne Werkt 2025
34.295
-316.454
837.000
625.000
-
871.295
308.546
-0
13
3.2 Toelichting De programmarekening Werk geeft naast alle directe kosten en opbrengsten van het programma Werk ook alle overige kosten van de organisatie weer. Deze overige kosten worden op basis van een grove inschatting ad. € 500.000 doorbelast aan de programma’s Reintegratie en Onderwijs Jongeren. Voor het programma werk is de netto omzet de belangrijkste te beïnvloeden variabele om Netto omzet
te komen tot een goed financieel resultaat. Er wordt gewerkt met een zeer gediversificeerde portfolio van bedrijfsactiviteiten waarmee netto omzet wordt gerealiseerd zoals weergegeven in onderstaand overzicht: Opbrengsten programma Werk:
2025 Begroti ng
2024 Begroti ng
2023 Begroti ng
Netto omzet Detacheren Schoonma a k Groen Pos t Parkeerbeheer en fi ets enwerk Bes chut werk Techniek Gra fis ch Duurza me a cti vi tei ten: kri ngl oop en kl edi ng Duurza me a cti vi tei ten: fiets depot Overi ge a cti vi tei ten Totaal netto omzet Gemeentelijke bijdragen uitvoeringskosten
2.836.500 760.000 1.526.000 1.310.000 545.000 710.000 1.840.000 497.500
2.299.600 832.000 1.540.000 668.000 335.000 1.480.000 325.000 650.000 1.458.500 158.000 597.653
2.399.600 660.500 1.223.000 673.842 332.000 1.474.000 690.000 519.000 1.414.370 150.000 473.338
10.025.000
10.343.753
10.009.650
19.650.374
18.441.023
17.288.522
1.722.291 1.104.515 785.853 -
1.530.776 1.114.638 483.151 58.857
1.161.850 711.246 474.681 50.000
3.612.659
3.187.422
2.397.777
33.288.033
31.972.199
29.695.948
Overige opbrengsten Bes chut werk l oonkos tens ubs i di e (LKS) Bes chut werk a anvul lende fi nanci eri ng Bes chut werk vergoedi ng begel ei di ngs kos ten (Ius d) Overi ge opbrengs ten Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten
Een variëteit aan bedrijfsactiviteiten is enerzijds van belang om de medewerkers op een zo goed mogelijk passende werkplek te kunnen plaatsen, zodat zij de kans krijgen om zich verder te ontwikkelen en anderzijds komen de medewerkers daarmee het beste tot hun recht en zijn zij in staat om ook in financieel opzicht een zo hoog mogelijke netto toegevoegde waarde te realiseren. De netto omzet laat in 2025 een afname zien van ruim € 300.000 ten opzichte van de begroting 2024. Dit houdt hoofdzakelijk verband met de beëindiging van de bedrijfsactiviteiten Businesspost, Parkeerbeheer en het Fietsdepot, vanwege de krimp van de organisatie en afname van het beschikbare personeel. De bij deze onderdelen vrijkomende mensen
Begroting Spaarne Werkt 2025
14
(49 fte) worden zo goed als mogelijk herplaatst, waarbij getracht wordt om zoveel mogelijk medewerkers te detacheren. Zo is er begroot dat er 39 fte kunnen worden gedetacheerd, met een begrote netto omzet van € 390.000, en 10 fte medewerkers kunnen worden herplaatst bij het onderdeel Groen, waarmee de inhuur van productiepersoneel wordt teruggebracht. De instroom bij Detacheren, vanuit de te beëindigen onderdelen, verklaart de toename van de omzet ten opzichte van het voorgaande jaar. De overige opbrengsten; de loonkostensubsidie, de aanvullende financiering Beschut Overige opbrengsten
werk en de vergoeding begeleidingskosten hebben volledig betrekking op de uitvoering van Beschut werk. De toename van de overige opbrengsten met € 425.237 in 2025, ten opzichte van 2024, wordt verklaard door de toename van het aantal cliënten uit deze doelgroep en de daarbij behorende financiering. De personeelskosten van het regeling gebonden (RG) personeel, opgeteld circa € 22,2
Personeelskos- miljoen, leggen een fors beslag op de begroting van het programma Werk. De hoogte van ten Wsw en
deze personeelskosten wordt echter volledig bepaald door de afspraken die voortvloeien
Beschut werk
uit de van toepassingen zijnde cao’s. Dit is de reden dat, ondanks de afname van het aantal Wsw’ers, in 2025 toch een toename van de loonkosten Wsw is te zien. Dit houdt verband met de forse stijging van de minimumlonen en het wegvallen van het lage inkomensvoordeel (LIV) in 2025. Uit de recente voorjaarsnota blijkt dat de LIV wordt gecompenseerd voor sociaal ontwikkelbedrijven, maar deze compensatie is in deze begroting opgenomen in de Wsw-subsidie en niet verwerkt in de loonkosten. De stijging van de loonkosten maakt het effect van de uitstroom van de Wsw dus ongedaan. Ook bij de populatie Beschut werk zorgt de verhoging van het minimumloon voor een toename van de loonkosten, naast het feit dat deze populatie ook toeneemt door nieuwe aanwas. Het resterende deel van de kosten, circa € 11 miljoen, bestaat uit de kosten van de organisatie van het programma Werk. Dit betreft de personeelskosten van de ambtelijke medewerkers € 6,3 miljoen, de overige bedrijfskosten € 5,3 miljoen en de doorbelaste kosten € 0,5 miljoen. De toename van de personeelskosten van het ambtelijk personeel is reeds in paragraaf 2.2 toegelicht. Vanuit financieel perspectief gezien is de belangrijkste opgave voor het management om met de te realiseren ‘eigen’ netto omzet, de kosten van de organisatie tezamen met de financiering van de Wsw, zo veel als mogelijk af te dekken.
Wat hierbij van belang is dat de financiering van de Wsw structureel verbeterd en dat het zogenaamde negatieve subsidieresultaat omslaat naar een positief subsidieresultaat. Hiermee is een trend die zich vele jaren heeft afgetekend gekeerd.
Formatie
De begrote personele bezetting voor het programma Werk bestaat in 2025 uit 62,1 fte. In deze bezetting zijn opgenomen de werkbegeleiders, de teamleiders en ondersteunende afdelingen voor het programma Werk maar ook het personeel van de staf en management
Begroting Spaarne Werkt 2025
15
van het gehele Spaarne Werkt. De komende jaren zal de personele bezetting naar geleidelijk afnemen vanwege de krimpende organisatie.
Doorbelaste
De doorbelaste kosten betreffen de kosten voor management, ondersteuning (HRM,
kosten
financiën, salarisverwerking en ICT) en huisvesting. Deze kosten zijn, zoals hiervoor genoemd, volledig verantwoord binnen het programma Werk en worden voor de afgenomen diensten en op basis van een grove inschatting, doorbelast aan de programma’s Reintegratie en Jongeren.
3.3 Bedrijfsonderdelen programma Werk nader belicht 3.3.1
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
De Wsw-populatie neemt, zowel landelijk als ook bij Spaarne Werkt, sinds de beëindiging van de Wsw trendmatig af. Zo zal de SW- formatie naar verwachting verder krimpen van SW-formatie
gemiddeld 579 personen in 2024 naar 538 Wsw’ers in 2025, een afname van 41 personen, 33,9 fte. In onderstaande grafiek is het verloop van de SW-formatie over de jaren 2020 tot en met 2028 weergegeven:
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
In het begrotingsjaar 2025 stromen er naar verwachting gemiddeld circa 44 SWmedewerkers uit, wat overeenkomt met 7,8 procent van de populatie. Deze afname ligt enigszins hoger dan de afgelopen jaren in verband met uitstroom wegens pensionering. Ook na 2025 zal deze trendmatige uitstroom doorzetten. De uitstroom wordt versneld door “de regeling vervroegd uittreden” (RVU), die voortvloeit uit de cao-Wsw. Dit effect van snellere uitstroom was vooral merkbaar ten tijde van de invoering van deze regeling in 2021
Begroting Spaarne Werkt 2025
16
en de hiermee samenhangede inhaalslag. Met deze hogere uitstroom is in de voorliggende cijfers ook rekening gehouden. Sinds 2023 tekent zich het beeld af dat de subsidie die de gemeenten voor de Wsw ontWsw-deel
vangen, het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie (Wsw-deel IuP), toereikend is
Integratie-uit-
om de personeelskosten van de Wsw volledig te dekken. Voorheen was altijd sprake van
kering Partici-
een tekort. Dat is een gunstige ontwikkeling omdat de personeelskosten van de SW-
patie
medewerkers op landelijk niveau worden bepaald door de cao voor de Wsw. De toekenning van het Wsw-deel IuP komt tot stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort of overschot is daarmee een gegeven. Spaarne Werkt noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de hoogte van de loonkosten of de subsidie. In onderstaande grafiek is het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie over de jaren weergegeven:
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
Voor de begroting 2025 is becijferd dat het subsidieoverschot uitkomt op circa € 2.000. Voor de jaren na 2025 wordt verwacht dat de overschotten zullen toenemen, maar enige voorzichtigheid is hierbij geboden. Een effect wat hieraan bijdraagt is het zogenaamde volume effect. Dit houdt in dat de budgetruimte die op landelijk niveau beschikbaar is, niet wordt gekort indien er in een jaar meer Wsw’ers uitstromen dan in vergelijking tot de ramingen. Met andere woorden, de budgetruimte die ontstaat door een hogere uitstroom van Wsw’ers wordt verdeeld over de resterende populatie. Dit is een belangrijke ontwikkeling die ertoe bijdraagt de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend te maken. Of de hiervoor geschetste ontwikkeling zich inderdaad zal voordoen is uiteraard geheel afhankelijk van de ontwikkeling van de loonkosten en verdere besluitvorming over de hoogte van de Wsw-subsidie op het Ministerie.
Begroting Spaarne Werkt 2025
17
De komende jaren neemt het verdienvermogen van de Wsw-populatie verder af als gevolg Inzetbaarheid
van de krimpende SW-formatie en de verminderde inzetbaarheid van deze doelgroep. Wat
en verdienver-
hierbij een steeds belangrijkere rol speelt is de steeds ouder worden populatie van de
mogen Wsw
Wsw. De gemiddelde leeftijd neemt jaarlijks toe, zo was op 1 januari 2024 meer dan 60% van Wsw’ers 55 jaar of ouder. Daarom is een van de speerpunten in het uitvoeringsbeleid het verbeteren van de duurzame inzetbaarheid van de populatie. Hiertoe worden verschillende activiteiten ontplooit zoals; aanbod van gezondere voeding, ruimte voor lichaamsbeweging tijden werkuren, verzuimbegeleiding en arbeidsontwikkeling.
Uitvoerings-
De aangesloten gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de
kosten Wsw
Wsw. Het totaal van de uitvoeringskosten is de optelsom van alle opbrengsten en kosten die gerelateerd zijn aan de uitvoering van de Wsw en de overige programma’s, inclusief de loonkosten Wsw. De bijdrage per deelnemende gemeente is bepaald aan de hand van de verhouding van de bedragen van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie 2025. Dit is onder andere gebaseerd op de bedragen uit de meest recente gemeentecirculaire van 2023. De aanvullende bijdrage van de deelnemende gemeenten bedraagt voor 2025 € 212.372. Het bedrag van de subsidie Wsw, het Wsw-deel IuP, betreft een voorlopige inschatting van de het uit het Rijksbudget te ontvangen bedragen. Hierbij is expliciet rekening gehouden met een bijstelling van de Wsw-deel IuP welke overeenkomt met de indexering van de loonkosten Wsw. In de begroting is derhalve als uitgangspunt genomen dat het Wsw-deel IuP en de loonkosten Wsw met eenzelfde bedrag toenemen. De ervaring leert dat de systematiek, waarbij subsidie niet wordt geïndexeerd, een onjuist en een te negatief beeld geeft. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting kan dit tot ongewenste effecten leiden. Wij achten het zeer reëel, ook gezien de systematiek die het Ministerie voor de bijstelling van het Participatiebudget hanteert, dat de bijstelling van de budgetten op bovenstaande wijze zal plaatsvinden.
Zoals in paragraaf 2.2 reeds aangehaald wordt er in de komende jaren structureel budget
Toekomstbe-
beschikbaar gesteld voor een toekomstbestendige infrastructuur voor sociaal ontwikkel
stendige infra-
bedrijven. Ook Spaarne Werkt wordt geconfronteerd met een sterk afnemende populatie
structuur
van de Wsw en dient dringend maatregelen te nemen om de infrastructuur hieraan aan te passen. Dit is noodzakelijk om te voorkomen dat de kosten structureel te ver oplopen in een situatie waarbij de opbrengsten juist afnemen. Het gaat om een toekomstbestendige infrastructuur voor Spaarne Werkt. Daarom is er in de begroting rekening mee gehouden dat dit budget aan Spaarne Werkt ter beschikking worden gesteld. Voor 2025 wordt dit budget becijferd op circa € 576.000. Dit is verwerkt in de gemeentelijke bijdrage in de uitvoeringskosten. In de onderstaande tabel zijn deze bijdragen per gemeente weergegeven:
Begroting Spaarne Werkt 2025
18
Bijdrage gemeenten uitvoeringskosten:
Wsw-deel IUSD
3.3.2
Tekort uitvoeringskosten
Infrastructuurfonds sociale ontwikkelbedrijven
Totaal bijdrage
Gemeente Bl oemenda a l Gemeente Ha a rlem Gemeente Heems tede Gemeente Za ndvoort
767.273 16.256.311 1.169.540 668.878
9.909 181.535 13.040 7.887
26.876 492.365 35.367 21.392
804.057 16.930.211 1.217.947 698.158
Totaal bijdrage uitvoeringskosten
18.862.002
212.372
576.000
19.650.374
Uitvoering Beschut werk
Het instrument beschut werk is vanuit de Participatiewet ingericht vanuit het oogpunt dat er altijd een categorie mensen is die wel kunnen werken, maar uitsluitend in een Uitvoering
beschutte omgeving. Het gaat hierbij specifiek om mensen die een dusdanige mate van
Beschut werk
begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever kan worden verwacht. Spaarne Werkt voert deze regeling voor de gemeenten uit waarbij deze cliënten binnen het programma Werk op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet. De doelgroep Beschut werk betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de gemiddelde kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de reguliere Wswmedewerker. Bij de intake van kandidaten van de doelgroep Beschut werk wordt door de assessoren van het onderdeel re-integratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze mensen kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze mensen. Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een breed palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze mensen goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de benodigde werkplekaanpassingen.
Per ultimo 2023 waren er in totaal 106 beschut werkplekken gerealiseerd, een toename van 13 personen ten opzichte van de stand per ultimo 2022. De populatie zal de komende jaren geleidelijk in aantal toenemen met circa 10 tot 15 personen. Voor de begroting 2025
Populatie
wordt uitgegaan van gemiddelde van 130 personen, hetgeen overeenkomt met circa 84
Beschut
fte. In onderstaande grafiek zijn de gerealiseerde en verwachte aantallen per jaar weer-
werk
gegeven.
Begroting Spaarne Werkt 2025
19
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
De door het Ministerie vastgestelde taakstelling van het aantal Beschut werkplekken dat moet worden gerealiseerd bedraagt voor 2024 118 werkplekken, op basis van 31 uur per week. Voor de begroting 2025 gaan we uit van een taakstelling van 130, voor alle GRgemeenten tezamen. Dit betekent dat er, gezien vanuit de taakstelling, nog voldoende ruimte is voor verdere toelating van kandidaten. Of deze ruimte daadwerkelijk zal worden ingevuld is vooral afhankelijk van het werkelijk aantal positieve indicaties Beschut werk dat zal worden toegekend. De kosten van de uitvoering van Beschut werk en de bijbehorende financiering daarvan Kosten en
zijn structureel niet in evenwicht. De forse stijging van de minimumlonen in 2023 en 2024
financiering
hebben het tekort verder doen toenemen. De kosten bestaan immers voor het overgrote deel uit loonkosten, circa € 3,3 miljoen. De uitvoeringskosten die worden gemaakt voor begeleiding, noodzakelijke werkplekaanpassingen en reguliere infrastructuur zijn relatief beperkt. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt overigens geen invloed, die worden bepaald door de arbeidsvoorwaarden die zijn overeengekomen met de VNG en vakbonden en zijn vastgelegd in de ‘cao Aan de Slag’. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven en een pensioenregeling bij het PWRI. Aan de kant van de financiering worden de netto loonkosten, voor werkgevers die een beschut werkende in dienst nemen, verlaagd door middel van een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van deze LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaardemeting die door het UWV wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimumloonwaarde van 30% en een maximum van 70%. Het totaal van de loonkostensubsidie wordt voor 2025 begroot op circa € 1,72 miljoen. De loonkostensubsidie die Spaarne Werkt ontvangt is echter bij lange na niet toereikend om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van Beschut werk, volledig te dekken.
Per fte Beschut werk resteert gemiddeld een tekort van circa € 14.000, na toerekening van alle kosten van de organisatie, rekening houdend met de netto toegevoegde waarde die de medewerkers met
Begroting Spaarne Werkt 2025
20
de werkzaamheden genereren en de vergoeding voor begeleidingskosten uit de Integratieuitkering Participatie. Dit tekort, wat voor 2025 per saldo uitkomt op circa € 1,105 miljoen, dient te worden afgedekt met additionele financiering van de GR-gemeenten voor deze doelgroep, zodat de exploitatie van het programma Werk ook op dit onderdeel kostendekkend is. Het feit dat de uitvoering van Beschut werk structureel niet kostendekkend is, is landelijk bekend maar heeft Den Haag nog niet aangezet om een te komen tot een betere financiering voor de komende jaren. Het tekort Beschut werk legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. In samenwerking met de deelnemende gemeenten is daarom een ontwikkelopgave gedefinieerd. Hierbij wordt op meerdere fronten aan verbeteringen gewerkt zoals, het verbeteren van de systematiek van loonwaardebepaling (in samenwerking met het UWV), het verhogen van de loonkostensubsidie, het optimaliseren van de inzetbaarheid en verdiencapaciteit en een efficiëntere uitvoering en begeleiding van deze doelgroep. Uit ervaringscijfers van afgelopen jaren blijkt echter duidelijk dat deze ontwikkelopgave zeer moeilijk te realiseren is. Tot op heden is er nog weinig verbetering zichtbaar. De verklaring hiervoor is drieledig.
Ten eerste wordt de hoogte van de loonwaarde van nieuw beschut werkenden systematisch te hoog vastgesteld door het UWV. Dit heeft tot gevolg de loonwaarde in de praktijk in bijna alle gevallen lager uitvalt dan de door het UWV vastgestelde loonwaarde. Hierdoor wordt minder loonkostensubsidie verkregen. Zo werd in 2022 nog uitgegaan van meer dan 52% loonkostensubsidie en ligt dit percentage inmiddels ver onder de 50%. Ten tweede ligt het verdienvermogen van deze doelgroep veel lager in vergelijking tot de Wsw. Een goede indicator hiervoor is het aantal gedetacheerde medewerkers. Dit lag per ultimo 2023 op 8,1 fte, op een totale populatie van 72 fte, waarbij de bijbehorende detacheringsvergoeding op minder dan de helft van de Wsw ligt. En als laatste is ook een efficiëntere uitvoering moeilijk te realiseren. Het gemiddelde ziekteverzuim over 2023 bedroeg meer dan 12%. Dit legt een zware last op verzuimbegeleiding, planning en organisatie van het werk wat een efficiëntere uitvoering bemoeilijkt.
3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de duurzame activiteiten gericht op werk wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leerwerkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk, anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van
Begroting Spaarne Werkt 2025
21
textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen: • Kledingsortering • Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ Kringloop en
De kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering, zullen
Kleding-
naar verwachting in 2025 ruim € 1,8 miljoen netto omzet realiseren. De opbrengst wordt
sorteren
vooral verkregen met de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ in Haarlem en Heemstede, die regionaal een goede bekendheid genieten met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. De formatie van de kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ en kledingsortering wordt
Formatie
ingevuld met een gevarieerd palet aan arbeidskrachten, van vaste krachten, Wsw’ers en Beschut werkenden tot en met vrijwilligers. Het is een bedrijfsonderdeel wat ook bij uitstek geschikt is voor mensen uit de doelgroep van LKS- en garantiebanen. Hier snijdt het mes namelijk aan twee kanten. Enerzijds worden aan de betreffende doelgroep de mogelijkheid geboden om zich in korte tijd te ontwikkelen en de kansen op het vinden van een reguliere baan te vergroten en anderzijds draagt de inzet van garantiebanen bij aan de invulling van de benodigde formatie. Immers vanuit kostenoverwegingen is het onhaalbaar om het grootste deel van de formatie in te vullen met regulier personeel. Dit is de reden dat voor de begroting 2025 de inzet van regulier, vast personeel wordt beperkt tot in totaal 8,8 fte en voor het overige deel van de benodigde bezetting wordt gerekend op mensen uit de doelgroep, waaronder ook 20 fte garantiebanen.
3.4 Maatschappelijke impact Los van het feit dat de uitvoering van de Wsw en Beschut werk gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma Werk een grote maatschappelijk impact. Meer dan 700 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen reële kansen geboden op arbeidsontwikkeling en perspectief op werk. Sociaal
Voor de sociale ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals
ontwikkel-
begeleiding, training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en
bedrijf
individuele detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn
Begroting Spaarne Werkt 2025
22
en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma Werk worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid. Vanuit de ontwikkelingen in de samenleving zien we dat er een steeds groter belang wordt gehecht aan verduurzaming. Op alle fronten worden initiatieven genomen om te komen tot een meer duurzame samenleving. De activiteiten van kringloop en kledingsortering dragen Duurzaamheid hieraan bij en hebben een grote, vooral regionale, impact. Zo wordt door kleding-sortering jaarlijks meer dan 800.000 kilo textiel verwerkt. Na een zorgvuldig sorteerproces wordt de bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of sociale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik.
Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw gebruikt en slechts 10%, circa 80.000 kilo, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van huisraad met de kringloopactiviteiten, in 2023 op jaarbasis zo’n 2.100.000 kilo. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Ruim 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 10% is niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en wordt als restafval aangeboden bij de afvalverwerking.
Begroting Spaarne Werkt 2025
23
4
Programma ‘Re-integratie’
Kern-
Het bedrijfsonderdeel dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ heeft zich gespecia-
activiteiten
liseerd in het naar werk toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. Ondanks de spanning op de arbeidsmarkt, waar momenteel sprake is van een grote vraag naar gekwalificeerd personeel en een mismatch tussen de vraag en het aanbod, is het voor deze doelgroep nog steeds erg moeilijk om aan betaald werk te komen. Met de nodige extra inspanning wordt getracht ook deze categorie mensen verder te helpen. Uit ervaringscijfers blijkt dat de omvang van de groep werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, structureel lager is dan de in het meerjarenkaderprogramma afgesproken aantal van 950 personen. Dit vertaalt zich in minder reintegratietrajecten. Het aantal kandidaten is voor het Participatiebedrijf van belang voor het invullen van de programma’s en het alloceren van de financiële middelen. Afhankelijk van de conjunctuur, situatie op de arbeidsmarkt en andere maatschappelijk ontwikkelingen kan dit aantal uiteraard variëren. Een inschatting van het aantal aanmeldingen voor re-integratietrajecten wordt jaarlijks in gezamenlijk overleg tussen gemeenten en het Participatiebedrijf bepaald.
De opdracht voor het Participatiebedrijf is om zoveel mogelijk werkzoekenden uit deze groep te begeleiden en te plaatsen op een betaalde baan. Afspraken over de doelgroep met een arbeidsbeperking die geplaatst kan worden op een garantiebaan bij een reguliere werkgever, vallen hier ook onder. De doelstelling voor de begroting 2025 is dat circa 57% van de werkzoekenden, die in een re-integratietraject worden opgenomen, uitstroomt naar betaald werk. De afspraken hierover worden jaarlijks nader uitgewerkt en vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst. De verwachting is dat het aantal kandidaten dat aangemeld wordt lager is dan is vastgelegd in het meerjarenkaderprogramma.
Begroting Spaarne Werkt 2025
24
4.1 Programmarekening ‘Re-integratie’ Programmarekening:
2025 Begroti ng
2024 Begroti ng
2023 Begroti ng
Opbrengsten Bruto omzet Di recte kos ten Netto omzet Gemeentel i jke bi jdragen ui tvoeri ngs kos ten Overi ge opbrengs ten
3.136.246 149.000 2.987.246
3.171.363 190.000 2.981.363
2.493.453 211.230 2.282.223
-
-
-
842.860
232.442
401.221
3.830.106
3.213.806
2.683.444
Bruto l onen Soci al e l as ten en pensi oenpremi es Overi ge kos ten Doorbel a s te pers oneel s kos ten
531.750 159.193 11.600 -
-
-
Totaal personeelskosten garantiebanen
702.543
-
-
Bruto l onen Soci al e l as ten en pensi oenpremi es Overi ge kos ten
2.195.344 689.255 103.747
2.056.682 693.280 111.538
1.731.070 474.033 118.899
Totaal personeelskosten ambtelijk
2.988.346
2.861.500
2.324.001
Afs chri jvi ngs kos ten vas te a cti va Rente Huur gebouwen en overi ge bedri jfsmi ddel en Onderhouds kos ten Kos ten energi e Bel a s ti ngen en verzekeri ngen Al gemene kos ten
4.047 4.000 25.500 97.820
2.458 22.000 139.567
2.817 3.851 63.500
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
131.367
164.025
70.168
Doorbelaste kosten
400.000
289.276
289.276
Totaal kosten
4.222.256
3.314.801
2.683.444
Exploitatieresultaat
-392.150
-100.995
-
-
-
-
Resultaat
-392.150
-100.995
-
Totaal opbrengsten Personeelskosten garantiebanen
Personeelskosten ambtelijk
Overige (bedrijfs-) kosten
4.2 Toelichting De programmarekening Re-integratie geeft alle directe kosten en opbrengsten weer van het programma en in mindere mate de overig toerekenbare kosten van de organisatie. Voor dat laatste is een grove inschatting gemaakt van doorbelaste kosten ad. € 400.000.
Begroting Spaarne Werkt 2025
25
Het programma re-integratie sluit met een begroot exploitatieresultaat van € 392.150 negatief. De kosten van de inzet van garantiebanen, in combinatie met enigszins oplopende kosten en gelijkblijvende omzet zijn hiervan de oorzaak. De belangrijkste inkomstenbron, circa € 3 miljoen netto omzet, bestaat uit de re-integraOpbrengsten
tiedienstverlening voor de aangesloten gemeenten. Jaarlijks worden met de betreffende gemeenten de re-integratiedoelstellingen nader uitgewerkt en vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst. Deze dienstverlening omvat zoal de intake, assessments, bemiddeling en plaatsing van met name mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder ook statushouders en inwoners met een indicatie banenafspraak. De dienstverlening voor beschut werk, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, neemt verder in belang toe. Het programma Re-integratie organiseert hiertoe arbeidsontwikkeling, assessments en job-coaching en ontvangt hiervoor een deel van de vergoeding voor begeleidingskosten van deze doelgroep, in totaal € 378.071. De inzet van garantiebanen krijgt een stevige impuls binnen het programma Re-integratie. Binnen het participatiebedrijf zijn er legio mogelijkheden om in korte tijd de baankansen van deze doelgroep te vergroten en kandidaten aan werk te helpen. Voor 2025 gaan we uit van 20 fte (40 personen) die met inzet van loonkostensubsidie van gemeenten en Rijk worden bemiddeld.