Bijlage 1 Jaarstukken 2022.pdf
Tekst van het document
2012
2016
2020
Heemstede
33,8
35,3
40,7
Nederland
38,7
42,9
46,6
Recent alcoholgebruik scholieren (%)
2015
2019
2021
Heemstede
32
29
35
Overgewicht (%)
2016
2020
Heemstede
41,9
42
Nederland
48,9
49
Recent gepeste kinderen 4-11 jaar (%)
2018
2022
Heemstede
29
23
Bron: waarstaatjegemeente.nl Gezonde omgeving
Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL
Bron: waarstaatjegemeente.nl
Bron: Kindermonitor GGD KL
Jaarstukken 2022
pagina 61
Toeleiding en ondersteuning Aantal voorzieningen en kosten Jeugdwet
2019
2020
2021
2022
Aantal individuele voorzieningen jeugdwet
908
1033
1103
1160
Lasten individuele voorzieningen jeugdwet
2.979.379
3.193.482
3.907.657
4.226.549
Gemiddelde uitgave per individuele voorziening jeugdwet
3.281
3.091
3.542
3.644
Aantal voorzieningen en kosten Wmo
2019
2020
2021
2022
Aantal maatwerk voorzieningen Wmo
812
884
875
927
Lasten maatwerk voorzieningen Wmo
2.044.757
2.228.832
2.389.058
2.708.252
Gemiddelde uitgave per maatwerk voorziening Wmo
2.518
2.521
2.730
2.922
Bron: administratie IASZ
Bron: administratie IASZ Aantal plaatsingen dankzij regionale beleid Social return on investment (SROI)
2020
2021
2022
Aantal plaatsingen
18
23
33
Bron: administratie IASZ Beleidsindicator Wmo We monitoren de inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Wmo via verantwoording en facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, door gesprekken te voeren met aanbieders. Aanvullend hierop geeft het klanttevredenheidsonderzoek inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten met onze dienstverlening. Beleidsindicator Jeugdwet We monitoren de inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Jeugdwet via verantwoording en facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, door gesprekken te voeren met aanbieders. Beleidsindicator Participatiewet Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren geeft het klanttevredenheidsonderzoek Participatiewet, dat eens in de drie jaar wordt uitgevoerd, inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten met onze dienstverlening. Eigen bijdrage Wmo Een aanvrager van een voorziening op grond van de WLZ en de WMO (zoals hulp in de huishouding, begeleiding, hulp- en vervoersmiddelen of beschermd wonen) is op grond van de Wmo een bijdrage verschuldigd.
De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacyredenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.
Jaarstukken 2022
pagina 62
Wat heeft het gekost? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
Lasten
23.322
27.005
26.493
Baten
-7.310
-7.894
-8.987
Saldo van baten en lasten
16.012
19.111
17.506
0
2.592
4.145
Onttrekking aan reserve
-94
-2.900
-3.490
Mutatie reserves
-94
-308
655
15.919
18.803
18.161
Storting in reserve
Resultaat programma
plus = nadeel, min = voordeel
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening Verschil 2022 2022
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
2.509
4.401
4.512
112
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
412
630
584
-47
6.3 Inkomensregelingen
7.458
8.180
7.697
-483
6.4 WSW en beschut werk
1.466
1.310
1.307
-3
6.5 Arbeidsparticipatie
576
661
578
-83
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.758
1.677
1.729
52
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
4.804
5.611
5.418
-193
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
4.339
4.535
4.668
133
Subtotaal Lasten
23.322
27.005
26.493
-512
-451
-2.345
-3.778
-1.433
6.3 Inkomensregelingen
-5.879
-4.650
-4.411
239
6.4 WSW en beschut werk
-20
-22
-21
1
6.5 Arbeidsparticipatie
-122
-131
-71
60
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-264
-264
-258
6
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
-607
-464
-421
43
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
33
-18
-28
-10
-7.310
-7.894
-8.987
-1.093
16.012
19.111
17.506
-1.605
0
2.592
4.145
1.553
-94
-2.900
-3.490
-590
Lasten per taakveld
Baten
per taakveld
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Storting in reserve Onttrekking aan reserve
Jaarstukken 2022
pagina 63
Mutatie reserves Resultaat programma
-94
-308
655
963
15.919
18.803
18.161
-642
Toelichting op de financiële cijfers Lasten Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 112.000. Dit komt door: • • • •
•
73.600 coronabudget voor maatschappelijke begeleiding is niet besteed in 2022 en levert een voordeel op. 31.000 doordat de kindercentra in fases geïnspecteerd worden door de GGD. 19.000 op zorgondersteuning door afwikkelingsverschillen van diverse subsidies. 74.000 (nadelig) meer doorberekend vanuit de salarislasten voor maatschappelijke 26.500), kinderdagverblijven en/of naschoolse 26.000). Een nadere toelichting is onderdeel van de analyse salarislasten in de paragraaf bedrijfsvoering. 43.500 vanwege de stijging van de energie- en gasprijzen in het multifunctioneel gebouw Overboslaan.
• • •
p de veranderopgave inburgering (ondertussengelden). . De werkelijk
•
•
sociale en ambtelijke lasten, exclusief het leefgeld (zie taakveld 6.3). Als dekking van deze lasten krijgt de gemeente een vergoeding vanuit het Rijk. - (voordelig).
Taakveld 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 47.000. Dit komt door: •
• • •
22.500 voor de doorbelasting van salaris voor WMO 2007 loket wonen, zorg en welzijn. Een nadere toelichting is onderdeel van de analyse salarislasten in de paragraaf bedrijfsvoering. 29.000 budget beschikbaar gesteld voor de decentralisatie uitkering prijsbijstelling voogdij 18+. Dit extra budget is niet besteed in 2022 wat leidt tot een voordeel. 22.500 voor minder flexibele inzet frontoffice aan het loket vanwege gedeeltelijke indiensttreding bij de gemeente. 18.000 voordelig.
Taakveld 6.3 Inkomensregelingen •
Jaarstukken 2022
d. Bij de
pagina 64
•
. In 2022
•
Dit betreft de lasten voor leefgeld wat uitgekeerd is via de IASZ.
• geoormerkte coronagelden die bij de septembercirculaire 2021 door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor bijzondere bijstand, re-integratie en gemeentelijk schuldenbeleid. • • najaarsnota zij de energietoeslag 2022. Het
•
larislasten en inhuur. Een nadere toelichting is onderdeel van de analyse salarislasten in de paragraaf bedrijfsvoering.
• Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie t door:: •
-integratie.Het re-
•
rberekende salarissen en inhuur.
Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 52.000. Dit komt door: •
•
203.000 wordt veroorzaakt doordat in 2022 relatief meer duurdere woningaanpassingen zijn uitgevoerd. Op jaarbasis kunnen de lasten van de woonvoorzieningen fluctueren, op begrotingsbasis wordt het gemiddelde van de uitgaven van de laatste drie jaren begroot. Het voordeel op het budget van rol- en 151.000 wordt veroorzaakt doordat er in 2022 minder gebruikt gemaakt is van de betreffende vervoersvoorzieningen.
Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 193.000. Dit komt door: •
•
•
De medewerkers van Mee & Wering zijn gedurende het jaar 2022 in dienst gekomen van de gemeente, waardoor er een begrotingswijziging heeft plaatsgevonden en het budget is verlaagd. De subsidie voor 2022 was toen al toegekend en het voorschot al verstrekt. Hierdoor zijn er dubbele 59.000. Bij de vaststelling van de subsidie in 2023 wordt het teveel verkregen bedrag voor inzet voor CJG en het loket verrekent. 50.000 doordat het budget voor het realiseren van het plan 'GGZ in de wijk' niet besteed is. Vanwege de inzet voor de noodopvang voor Oekraïense vluchtelingen is hier geen capaciteit voor geweest in 2022. 43.000 door het uitstellen van de decentralisatie Beschermd Wonen en hierdoor lagere onderzoekskosten.
Jaarstukken 2022
pagina 65
•
•
162.000 op de openeinderegelingen WMO 2007 huishoudelijke hulp & WMO 2015 begeleiding en kortdurend verblijf. Een nadere verklaring wordt in de rapportage sociaal domein in de bijlage toegelicht. Overige 3.000 (nadelig).
Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18133.000. Dit komt door: • • •
173.000. Dit nadeel wordt veroorzaakt door een toename in het gebruik van jeugdhulp als gevolg van het gewijzigde woonplaatsbeginsel. Een nadere verklaring wordt in de rapportage sociaal domein in de bijlage toegelicht. 51.000 wordt veroorzaakt doordat er minder is uitgegeven aan de integrale crisisdienst. Overige kleine afwijkinge 11.000 (voordelig).
Taakveld 0.10 Storting in de reserves 1.553.000. Dit komt door de storting van de rijksbijdrage voor de gemeentelijke opvang van Oekraïners in de reserve crisis- en noodopvang. Van deze totale bijdrage was 4.000 voordeel.
Baten Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie Het voordeel op dit taakveld bedraa 1.433.000. Dit komt door: • Oekraïense vluchtelingen. Bij de najaarsnota was al een voorschot begroot op deze bekostiging van ontvangsten worden gebruikt als dekking voor de meerkosten die de gemeente heeft gemaakt om de gemeentelijke en particuliere opvang te realiseren. Deze dekking is voor de sociale (inclusief leefgeld), ruimtelijke, en ambtelijke lasten. Deze lasten zijn toegelicht op taakveld 6.1, 6.3 en 8.2. • isa regeling • Taakveld 6.3 Inkomensregelingen • levensonderhoud. Het zogenaamde BUIG budget (Bundeling Uitkering Inkomensvoorzieningen eel). De lager dan begroot (nadeel). Bij de najaarsnota was door het tekort (>7,5%) nog uitgegaan van een fers komt Heemstede hiervoor niet in aanmerking, • • •
oninbaarheid) bijzondere bijstand. Nadeel door minder doorberekende salaris
Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie
Jaarstukken 2022
pagina 66
•
Afboeking van de ESF bijdragen 2017 2019, t als baten op dit taakveld verwerkt in de jaren 2017 t/m 2019. De ESF bijdrage is echter nooit direct naar de gemeenten overgemaakt maar loopt via de verbonden partij Spaarne Werkt. Het te ontvangen bed
• Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 43.000. Dit komt door: •
Het nadeel op dit taakveld is te verklaren doordat er een voordeel op de openeinderegelingen WMO 2007 huishoudelijke hulp & WMO 2015 begeleiding en kortdurend verblijf gerealiseerd is. Hierdoor zijn ook de ontvangsten van de eigen bijdragen minder dan begroot. Een nadeel van 43.000.
Taakveld 0.10 Onttrekking aan de reserves • •
- en noodopvang. De ontvangen rijksbijdrage voor opvang Oekraïne is volledig gestort in de reserve. Hieruit is onttrokken voor de dekking van de gemaakte lasten. In de begroting is een onttrekkin
Jaarstukken 2022
pagina 67
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Inhoud programma Programma 7 bestaat uit rioolbeheer, milieu, afval en duurzaamheid. Twee pijlers die onder het programma duurzaamheid vallen zijn klimaatadaptatie en energietransitie. Voor de verantwoording van het welzijn en gezondheid van de inwoners van Heemstede verwijzen we naar programma 6 Sociaal Domein. We verbinden ons aan een milieubewust en duurzaam Heemstede. Zo geven we Heemstede mooier, schoner en duurzamer door aan de generaties na ons. Duurzame mobiliteit wordt verantwoord in programma 2
Wat hebben we bereikt? In de nota 'Duurzaam Heemstede 2020-2024' staan projecten die we in Heemstede uitvoeren en die bijdragen aan onze duurzaamheidsdoelen. Ook goed rioolbeheer en in het bijzonder dat van afvalwater, hemelwater en grondwater zorgen voor een schoner milieu, klimaatadaptatie en het is de basis voor een goede volksgezondheid. We dragen zorg voor een schoner leefmilieu en adviseren, informeren en stimuleren op het gebied van duurzaamheid. Bij herinrichtingen van de openbare ruimte worden deze speerpunten toegevoegd in samenspraak met inwoners. Hierbij denken we ook aan de milieutaken als het gaat om asbest, geluid, grondsanering en dergelijke. We geven als gemeente het goede voorbeeld met energieneutrale gemeentelijke gebouwen, maatschappelijk verantwoord inkopen, zuinige openbare verlichting en klimaatadaptief waterbeheer. Het verminderen van de hoeveelheid afvalstoffen en het hergebruik van grondstoffen vinden we belangrijk. We zetten in op het bereiken van de landelijke VANG doelstelling, om in 2025 meer van het huishoudelijk afval te recyclen. In 2022 zijn we gestart met de integratie van circulair en maatschappelijk verantwoord inkopen in ons inkoopbeleid, om zo in beeld te brengen welke aanbestedingstrajecten bijdragen aan CO2reductie.
Wat hebben we ervoor gedaan? Waterbeheer en riolering In 2022 is begonnen met het voorbereiden van de rioolvervanging in Slotlaan en omgeving. Het voorlopig ontwerp is met omwonenden gedeeld en er is een bewonersbijeenkomst georganiseerd. Er wordt samengewerkt met de omgeving om het plantsoen vorm te geven en het regenwater van een gedeelte van de daken af te koppelen. In 2022 is verder vervolg gegeven aan de voorbereidingen voor de vervanging van de riolering en de aanleg van een hemelwaterriool in de Van Merlenlaan. Tegelijk wordt in dit project de herinrichting van de Van Merlenlaan tot een gebied van 30 km per uur gekoppeld en ook de herinrichting van de Camplaan-West, de Valkenburgerlaan-Noord en Raadhuisplein. Deze wegen gaan van 50 naar 30 kilometer per uur. Het
Jaarstukken 2022
pagina 68
participatieproces heeft heel 2022 in beslag genomen. De voorbereidingstijd voor dit project is daarom langer dan gebruikelijk. Lokale (grond)wateroverlast op de Zandvoortselaan is in 2022 door middel van modelberekeningen en metingen onderzocht. De aanbevelingen van de onderzoeken worden verwerkt in reeds geplande rioleringsprojecten. Het bestaande peilbuizen netwerk is aangevuld met meetlocaties in het bos en op de begraafplaats. Met de gegevens uit deze peilbuizen kunnen de effecten van klimaatverandering op de grondwaterstand beter gemonitord worden. Op basis van die gegevens kan eerder worden ingegrepen als er nadelige effecten in deze waardevolle groengebieden optreden. In 2022 is het reinigen van de kolken en het pomponderhoud voor de komende periode succesvol aanbesteed. Klimaatadaptatie Strategie en uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Klimaatverandering heeft niet op iedere boomsoort hetzelfde effect. Er is onderzocht welke bomen geschikt zijn voor het toekomstige klimaat. Deze uitkomsten worden integraal onderdeel van het nieuwe Groenbeleidsplan dat in 2023 wordt opgesteld. Binnen de lopende onderhoudsprojecten 'Wegcategoriseringsplan', 'Slotlaan' en 'Van Merlenlaan' zijn onderzoeken naar klimaatadaptieve maatregelen gedaan. De resultaten worden verwerkt in de ontwerpen. Er is begonnen met het samenstellen van een klimaatadaptatiekaart.
Hier wordt per wijk inzicht gegeven wat mensen zelf op eigen terrein, individueel en collectief aan verbeteringen kunnen doen in het kader van klimaatadaptatie. Klimaatadaptatie vraagt om ruimte en samenwerking Met vijf gemeentes uit de regio is een gezamenlijke subsidieaanvraag voor de 'Impulsregeling klimaatadaptatie' ingediend. Hiervoor zijn dialogen gevoerd op de drie kernthema's en met deze inzichten worden gebruikt om verder samen te werken op het gebied van klimaatverandering. Energietransitie Regionale Energiestrategie (RES) In 2022 hebben we vooral ingezet op de uitvoer van de regionale energiestrategie in Heemstede. Voor Heemstede zetten we ons in voor zon op parkeerterreinen en zon op grote daken (waar andere gemeenten zich bijvoorbeeld gecommitteerd hebben aan wind energie). In 2022 hebben we samen met inwoners, sportverenigingen en andere belangstellenden een ontwerp geschetst voor 'Zonneparking Heemstede'. Dit is het parkeerterrein bij sportpark Groenendaal die we gaan overkappen met zonnepanelen om zo op relatief grote schaal energie op te wekken. Daarnaast is vanuit de ideeën van de inwoners en verenigingen in het ontwerp ook veel ruimte voor circulariteit, klimaatadaptatie en een biodiverse omgeving. De zonneparking moet plaats bieden aan oplaadplaatsen voor auto's. In 2022 is landelijk afgesproken dat er geen RES 2.0 wordt opgesteld.
De reden is dat de nadruk moet liggen op het uitvoeren van de afspraken in de uitvoeringsagenda. In de plaats hiervoor wordt wel regelmatig een RES monitor opgesteld. Transitievisie warmte We hebben in 2022 conform de uitvoeringsagenda van de 'Transitievisie Warmte' ingezet op het isoleren van de gebouwde omgeving. Bijvoorbeeld door het organiseren van informatieavonden en workshops voor VvE's. Tijdens deze avonden werden stappen besproken die inwoners kunnen nemen voor het isoleren van VvE locaties. In 2022 is de regeling voor kleine energie-initiatieven voor inwoners vastgesteld. Deze regeling Jaarstukken 2022
pagina 69
gaat open in 2023. Hiermee worden inwoners gestimuleerd om gezamenlijk hun woningen te verduurzamen. Daarnaast zijn we actief deelnemer bij regionale werkgroepen over geothermie en aquathermie. We brengen haalbare alternatieven voor aardgas in deze regio in kaart. Regelingen stimulering energie besparen gebouwde omgeving IIn 2022 zijn opnieuw verschillende regelingen vastgesteld voor het verduurzamen van gebouwen voor huiseigenaren, huurders, VvE's en ondernemers. Via 'Heemsteeds Duurzaam' zijn huiseigenaren verleid om gebruik te maken van de energiecoaches van 'HeemSteeds Duurzamer' en van de collectieve isolatieacties. We hebben huurders energieadviezen, energieboxen en waardebonnen aangeboden. Daar is veelvuldig gebruik van gemaakt. Ondernemers hebben opnieuw energiescans kunnen laten maken van hun werklocatie. Die energiescans geven inzicht in de te nemen maatregelen. Voor VvE's is in 2022 hebben we een helder stappenplan ontworpen om te gaan verduurzamen. De 'regeling reductie energiegebruik woningen' (RREW) en het 'regionaal energiebespaarprogramma' (REP) hebben bovenstaande maatregelen financieel mogelijk gemaakt. Soortgelijke regelingen blijven tot en met 2030 bestaan en ingezet. Heemstede Duurzaam communicatie In 2022 zijn vanuit het platform Heemstede Duurzaam maandelijks nieuwsbrieven voor inwoners en ondernemers verstuurd.
Informatie over alle acties en projecten zijn via sociale media, zoals Facebook en Instagram verspreid. Deze kanalen gebruiken we ook om inwoners te stimuleren bij te dragen aan een duurzaam Heemstede. We evalueren regelmatig wat het bereik is van de communicatie. Dit jaar is veel gecommuniceerd over laadpalen, de klimaatweek, de energiecoaches en hoe te besparen op energieverbruik. Milieu Afval en reiniging De grootste opgave voor Heemstede binnen de landelijk vastgestelde VANG-doelstellingen is om ons restafval fors te verminderen. Door ons restafval te verminderen en de kwaliteit van onze grondstoffenstromen te verbeteren, dragen we bij aan een circulaire maatschappij, een beter milieu en beperken we de stijging van de kosten voor de inzameling van huishoudelijk afval. In 2022 zijn brengparkjes (o.a. Havendreef) en de wijk Merlenhoven verbeterd en uitgebreid. De plannen voor de Provinciënwijk zijn in 2022 voorbereid en worden in 2023 uitgevoerd. Een communicatiecampagne rondom afvalscheiding en GFT is uitgerold. Daarmee is uitvoering gegeven aan de moties "Minder afval" en "Heemstede scheidt afval met kwaliteit". In 2023 starten we het proces om te komen tot nieuw afvalbeleid daarin wordt flexibele inzameling meegenomen. Aanbesteding restafvalverwerking In 2022 is voor de verwerking van ons afval een Europees aanbestedingstraject doorlopen.
Dat is gedaan in samenwerking met Meerlanden. Het traject heeft een nieuw en gunstig contract opgeleverd met de huidige verwerker AEB. Zwerfafval We hebben in 2022 verschillende acties ondernomen voor het bestrijden van zwerfafval. Leerlingen van onder andere de Prinses Beatrixschool zijn samen met de zeilvereniging NJV de Haven op pad gegaan, om zwerfafval uit de wateren te vissen tijdens de klimaatweek. Alle scholen in Heemstede hebben afvalgrijpers en handschoenen ontvangen . Afvalcoaches hebben in diverse wijken inwoners geattendeerd op het bijplaatsen van afval en het belang van een schone leefomgeving. Aankomend voorjaar staat weer een vervolgactie ingepland. Voor 2023 ligt een plan klaar om een aantal locaties doelmatig aan te pakken op het voorkomen van zwerfafval. Geluidsbelastingskaarten In 2022 zijn de nieuwe geluidsbelastingskaarten opgesteld. Deze zijn de basis voor het nieuw op te stellen 'Actieplan Geluid' (2023).
Jaarstukken 2022
pagina 70
Overdracht bodemtaken Bij het inwerking treden van de Omgevingswet worden de bodemtaken voor een groot deel overgedragen van de provincie naar gemeenten. Omdat het inwerking treden van de Omgevingswet is uitgesteld zijn deze taken in 2022 nog niet overgedragen. Betrokkenheid verbonden partijen • GBKZ (Gemeentebelastingen Kennemerland-Zuid): int alle heffingen van dit programma. Het gaat hier om de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de begrafenisrechten. • Meerlanden: is verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van het afval. Heemstede is ook aandeelhouder van Meerlanden. • Omgevingsdienst IJmond: voert de taken uit die horen bij een regionale uitvoeringsdienst, zoals milieuvergunningverlening, milieutoezicht en handhaving en toezicht bodemsanering. Daarnaast is er een contactfunctionaris aangesteld.
Hoe hebben we dit gemeten? Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Meeteenheid
Omvang huishoudelijk restafval
kg/inwoner
Jaar meting 2019
Hernieuwbare elektriciteit
%
2018
Waarde 175
Jaar meting 2021
3,5
2019
Waarde 183 4
laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl
Overige beleidsindicatoren Samenstelling restafval
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Gft-afval (incl. etensresten)
40%
39%
44%
43%
43%
41%
41%
Papier en karton
9%
12%
9%
9%
11%
10%
7%
Plastic verpakkingen (blik en drinkpakken per okt.2021)
6%
7%
10%
9%
12%
9%
13%
Glas
2%
1%
3%
2%
3%
2%
3%
Textiel
4%
2%
3%
3%
2%
2%
3%
2019
2020
2021
2022
Tarief afvalstoffenheffing kleine rolemmer (basistarief)
215,04
257,74
285,43
316,84
Tarief afvalstoffenheffing grote rolemmer
268,80
322,18
356,78
396,05
Ontwikkeling afvalstoffenheffing
Jaarstukken 2022
pagina 71
Wat heeft het gekost? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
Lasten
8.002
8.641
8.916
Baten
-7.811
-8.514
-8.549
Saldo van baten en lasten
191
127
367
Storting in reserve
326
4.916
4.916
Onttrekking aan reserve
-160
-541
-569
Mutatie reserves
166
4.375
4.347
Resultaat programma
357
4.502
4.714
plus = nadeel, min = voordeel
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening Verschil 2022 2022
7.1 Volksgezondheid
2.033
2.173
2.274
101
7.2 Riolering
2.027
2.341
2.232
-109
7.3 Afval
3.053
3.186
3.354
168
7.4 Milieubeheer
330
431
444
14
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
558
510
611
101
8.002
8.641
8.916
275
-10
0
-106
-106
7.2 Riolering
-2.933
-3.446
-3.229
217
7.3 Afval
-4.079
-4.433
-4.487
-54
7.4 Milieubeheer
-42
-4
-8
-4
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-748
-631
-719
-88
-7.811
-8.514
-8.549
-35
191
127
367
240
Storting in reserve
326
4.916
4.916
0
Onttrekking aan reserve
-160
-541
-569
-29
Mutatie reserves
166
4.375
4.347
-28
Resultaat programma
357
4.502
4.714
212
Lasten per taakveld
Subtotaal Lasten Baten
per taakveld
7.1 Volksgezondheid
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves
Jaarstukken 2022
pagina 72
Toelichting op de financiële cijfers Lasten Taakveld 7.1 Volksgezondheid 101.000 en wordt als volgt veroorzaakt: •
•
•
• •
65.000 wordt veroorzaakt door het niet ramen van de besteding van de ontvangen 20.000) en het 45.000). Hiertegenover staan de niet geraamde baten op taakveld 6.1, dit is per saldo budgetneutraal. 11.000) en voor algemeen mili 9.000). Een nadere toelichting is onderdeel van de analyse salarislasten in de paragraaf bedrijfsvoering. 16.000 wordt overschreden op communicatie en voorlichting afval omdat hieronder 5.000), de jaja 2.000) onderzoek privatisering 3.000) van de dienstverleningsovereenkomst met Meerlanden onder zijn verantwoord waarvoor geen raming was. Een nadeel van - door hogere uitgaven voor opvoedingsondersteuning door duurdere sociale vaardigheidstrainingen en de pilot 'jongerenmaatjes'. - (voordelig).
Taakveld 7.2 Riolering 109.000 en wordt als volgt veroorzaakt: •
• • •
295.000 doordat minder uitgaven voor de onderdelen van het 'Programma Water 2022-2026'' (vastgesteld in november 2021) zijn gedaan. Deze uitgaven worden nog wel gedaan gedurende het plan dat tot 2026 loopt, en daarom opgenomen in de storting in de voorziening riolering. Hiermee wordt voorkomen dat de beschikbare middelen die zijn gegenereerd vanuit de rioolheffing, worden aangewend voor de algemene lasten. Deze voorziening mag alleen worden ingezet voor de rioolexploitatie en dient verrekend te worden met toekomstige heffingen. 58.000 ontstaat doordat minder salarislasten worden toegerekend aan de riolering. Salarislasten worden toegelicht bij de analyse salarislasten in de bedrijfsvoeringsparagraaf. 231.000 ontstaat door de storting in de voorziening riolering (zie uitleg hierboven), die onder meer bestaat uit het voordeel op de uitgaven voor het Programma water 2022-2026. 13.000 op de kosten van aanslagoplegging vanuit de GBKZ;
Taakveld 7.3 Afval 168.000 en ontstaat als gevolg van: •
• •
391.000 omdat Meerlanden over 2022 minder in rekening brengt dan in de prognose 183.000), .76.000 minder bedroeg dan verwacht. Daarnaast werd in de begroting 2022 nog uitgegaan van een 132.000. 29.000 door hogere lasten van aanslagoplegging vanuit de GBKZ. 530.000 ten opzichte van de begroting. De afvalexploitatie sluit met een positief 530.000. Dit bedrag wordt gestort in de voorziening afvalstoffen. Omdat deze storting niet is begroot, is dit een nadeel ten opzichte van de begroting. Met de storting in de voorziening wordt voorkomen dat de beschikbare middelen die zijn gegenereerd vanuit de afvalstoffenheffing worden aangewend voor de algemene lasten. Deze voorziening mag alleen worden ingezet voor de afvalexploitatie en dient verrekend te worden met toekomstige heffingen.
Jaarstukken 2022
pagina 73
Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria en wordt als volgt veroorzaakt: • •
In 2022 zijn er meer euthanasieverzoeken ontvangen dan gemiddeld. Dit leidt tot een nadeel van 22.000. 12.000), doorbelasting va 11.000). Deze kosten worden verrekend met de voorziening en de egalisatiereserve zodat dit nadeel budgettair neutraal is.
Baten Taakveld 7.1 Volksgezondheid Het voordeel op •
•
106.000. Dit komt door:
Een bedrag van 65.000 wordt veroorzaakt door het niet ramen van de ontvangen rijksmiddelen, met betrekking tot de uitvoering van het lokaal preventieakkoord ( 20.000) en het sportakkoord/leefstijlinterventies ( 45.000). Hiertegenover staan de niet geraamde lasten op taakveld 7.1, dit is per saldo budgetneutraal. De uitgaven voor het provinciaal energiebesparingsakkoord worden gedekt vanuit een subsidie. Het 41.000 is niet begroot en daarmee een voordeel.
Taakveld 7.2 Riolering 204.000, doordat de geraamde onttrekking aan de voorziening riolering niet is doorgevoerd omdat de rioolexploitatie een voordeel liet zien, 13.000 door minder heffing dan geraamd. Taakveld 7.3 afval 54.000 en ontstaat door: • •
Een 101.000 op de bijdrage vanuit de verpakkingsindustrie voor het ophalen en verwerken van kunststof verpakkingsmateriaal. 47.000 door minder heffing dan geraamd.
Taakveld 7.5 Begraafplaatsen en crematoria Het voordeel op dit t 88.000 en ontstaat door: • •
•
24.000 door meer huur van graven en afkoop onderhoud graven. , waardoor een niet geraamde onttrekking aan de voorziening onderhoud graven is gedaan. De onttrekking komt ten gunste van de exploitatie en is daarmee een voordeel ten opzichte van de begroting. 8.000 voornamelijk als gevolg van de inruil van de oude grafdelfmachine.
Taakveld 0.10 reserves 29.000 minder onttrokken aan de reserves dan begroot (nadeel). Dit komt door: • •
egalisatiereserve begraafplaats:: er werd een onttrekking geraamd, maar door de kostendekkendheid was dit niet nodig. Dit is een nadeel ten opzich 21.000. Uit de bestemmingsreserve 'Duurzaam Heemstede' 50.000 meer onttrokken dan geraamd. Dit is een voordeel ten opzichte van de begroting.
Jaarstukken 2022
pagina 74
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inhoud programma Programma 8 ziet toe op de ordening van de buitenruimte in Heemstede, de bebouwde en onbebouwde omgeving, het in stand houden de woningvoorraad en het planmatig uitvoeren van het volkshuisvestingsbeleid.
Wat hebben we bereikt? Ook in deze collegeperiode is de boodschap dat de gemeente een aantrekkelijke, groene woongemeente moet blijven. Daarvoor hebben we ook 2022 ingezet op regionale samenwerking en voorbereiding op de nieuwe Omgevingswet. Gewerkt is aan de voorbereiding van nieuwe instrumenten zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Daarnaast is het belangrijk dat we als gemeente beter onze ambities en verwachtingen ten aanzien van ons woonbeleid weergeven. In 2022 hebben we daarom voorbereidingen getroffen om tot een breed gedragen Woonvisie te komen.
Wat hebben we ervoor gedaan? Regionale samenwerking (governance) De afgelopen jaren zijn de gemeenten uit Zuid-Kennemerland zich steeds meer bewust geworden van de noodzaak om de regio te profileren in het bredere samenwerkingsverband van de MRA, maar ook in het overleg met provincie, Rijk en maatschappelijke partners zoals bijvoorbeeld ProRail. In 2022 heeft in de , onder leiding van Heemstede, afstemming plaatsgevonden over de gezamenlijke opgaven en de inzet van de regio in de genoemde bredere samenwerkingsverbanden. Vanuit Programma Omgevingswet in voorbereiding op nieuwe wet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is vooralsnog uitgesteld tot 1 januari 2024. Voor de invoering van de Omgevingswet hanteren we, in samenwerking met de gemeente Bloemendaal, een programmatische aanpak. We benadrukken het belang van het vertalen van de doelstellingen van de Omgevingswet in een andere manier van werken, beleid en regelgeving en (digitale) dienstverlening. Om dit proces af te ronden gaan we de diverse projecten uit ons programma in aanloop naar de nieuwe ingangsdatum geleidelijk en zorgvuldig borgen in onze organisatie. De inzet het afgelopen jaar heeft zich met name gericht op het kunnen werken met de nieuwe instrumenten, zoals de vernieuwde procedure voor omgevingsvergunningen.
Ook houden we in de relatie daarmee rekening met nieuwe instrumenten zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Daarnaast zorgen we dat we, met het aanpassen van relevante verordeningen en mandaatregelingen, kunnen werken. Omgevingsvisie De omgevingsvisie is het belangrijkste politiek-bestuurlijke document waarin we onder de Omgevingswet gemeentelijke ambities kunnen opnemen. Het maken van een omgevingsvisie is geen routine. Door het Jaarstukken 2022
pagina 75
toevoegen van gezondheid en duurzaamheid ontstaat een ander speelveld. Daarbij komen nieuwe integrale opgaven en kansen voorbij en andere spelers zoals de VRK en GGD. Hierdoor ontstaat een andere manier van werken. De verplichting om een integrale omgevingsvisie op te stellen voor het hele grondgebied draagt hier aan bij. Het vraagt om een echt gesprek over de toekomst van Heemstede met partijen en inwoners en een integrale verkenning en uitwerking. In 2022 is een aanpak voor de afronding van fase 2, de opstelling van de visie-op-hoofdlijnen, opgesteld. Woonvisie Een Woonvisie is een wettelijke plicht en is daarnaast nodig, om als gemeente beter onze ambities en verwachtingen ten aanzien van ons woonbeleid weer te geven. De woonvisie Heemstede heeft als hoofddoel een grote verscheidenheid te creëren van aantrekkelijke woonmilieus, met meer passende woningen voor verschillende doelgroepen. In 2022 zijn alle voorbereidingen getroffen om te komen tot een Woonvisie. Onderzoek is uitgevoerd en bij inwoners en stakeholders is opgehaald wat zij belangrijke thema's vinden in het woonbeleid. Alle reacties worden verwerkt tot een Woonvisie die in 2023 wordt vastgesteld. De Woonvisie is de basis voor de meerjarenprestatie afspraken met de woningbouwcorporaties.
Heemstede blijft in ontwikkeling met diverse ruimtelijke projecten Het afgelopen jaar werkten we weer aan diverse ruimtelijke projecten, in het bijzonder het de ontwikkelingen van het 'Natuurpark Manpad' het creëren van ruimte voor de opvang van ontheemden, maar ook de herbestemming van de Rioolwaterzuivering. Na een kennismakingsronde langs diverse belanghebbenden is er een marsroute voor het Manpadslaangebied opgesteld. Met als doel om eind 2023 ontwikkelafspraken te maken met de ontwikkelaar over het 'Natuurpark Manpad met woningen te gast'. Deze marsroute is in december vorig jaar besproken in de commissie Ruimte. Na een positieve zienswijze van de commissie is deze in januari 2023 door het college vastgesteld. Nu wordt uitvoering gegeven aan de marsroute om uiteindelijk te komen tot een herontwikkeling. Voor het project 'Havenkwartier' is een proces ingezet met de initiatiefnemers om gezamenlijk tot een visie voor het gebied te komen. Wanneer er een herontwikkeling van het gebied plaatsvindt, moet er een integraal plan komen, met inbreng van alle percelen en ondernemers. Een bijzonder project is ook de herbestemming van de rioolwaterzuivering. De gemeente Heemstede heeft het eerste recht van koop van het perceel van de afvalwaterzuiveringsinstallatie van Rijnland, Cruquiusweg 45. In 2022 is de waarde van het perceel getaxeerd.
Om de mogelijkheden van het perceel (onder meer woningbouw) te kunnen bepalen, is in 2022 aan een bureau gevraagd hiernaar onderzoek te verrichten. Ook zijn in 2022 bestaande of nieuwe projecten voorbereid, waaronder 'Kennemerduin', 'Zuidstrook de Hartekamp', en 'Ons Tweede Thuis' op de locatie van het voormalige Spaarne Gasthuis. De ruimtelijke procedures van Thagaste (Marienheuvel) en Princenbuurt zijn in 2022 afgerond. Dit zijn allemaal initiatieven b bouw- en herontwikkelingsprojecten. Prestatieafspraken De gemeente maakt prestatieafspraken met de woningcorporaties en hun huurdersorganisaties. Deze afspraken hebben als doel zorg te dragen voor de kwaliteit, kwantiteit en duurzaamheid van de woningen en de leefbaarheid in de wijk. In 2022 zijn de bestaande prestatieafspraken van 2018-2021 gecontinueerd. Startersleningen Enkele keren per jaar wordt een starterslening aangevraagd. Een koper die een starterslening wenst, kan contact opnemen met de gemeente. De gemeente toetst of de aanvrager voldoet aan de voorwaarden. Als dat zo is, stellen we een toekenningsbrief op waarmee de koper bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
675.000 zijn.
Jaarstukken 2022
pagina 76
Woonakkoord en Uitvoeringsprogramma De zeven gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland/IJmond werken actief regionaal samen. Regelmatig zijn er ambtelijke overleggen van de regionale werkgroep en bestuurlijke portefeuillehoudersoverleggen (PFO). Vanwege de wettelijke plicht om inzicht te hebben in de behoefte aan woonwagens, is eind 2022 samen met de gemeente Bloemendaal en Zandvoort eind 2022 een onderzoek opgestart naar de behoefte van woonwagens. Wonen en doorstroming (senioren) Heemstede is aangesloten bij de regeling Ouder worden & Prettig wonen (OW&PW) uit Haarlem. Op basis van deze regeling worden ouderen ondersteund bij het verhuizen naar een geschikte woning. Heemstede kent een aanvraagformulier verhuiskosten. In de Woonvisie hebben we opgenomen aan deze doorstroomregeling meer ruchtbaarheid te geven. Energiecoaches In 2022 hebben energiecoaches voorlichting en tips gegeven aan huurders in Heemstede. Daarnaast zijn ook energieboxen uitgedeeld met daarin energiebesparende producten. Zo kunnen huurders met kleine energiebesparende maatregelen in de woning besparen. Ook hebben huurders en bewoners van VvE complexen met een waardebon van de gemeente passende energiebesparende maatregelen kunnen aanschaffen ter waarde van 90. Deze activiteiten zijn bekostigd uit de regeling 'Reductie Energiegebruik Woningen' (RREW).
Deze maatregelen, geborgd in het Programma 'Duurzaamheid', zijn ingezet naast de maatregelen vanuit de specifieke uitkering energiearmoede. Pact van Uitstroom Gemeenten, woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties in Zuid-Kennemerland en IJmond werken regionaal samen via het 'Pact van Uitstroom' om kwetsbare inwoners te huisvesten. We willen samen voor geschikte woningen zorgen, voor mensen die weer zelfstandig gaan wonen. Gezien de huidige situatie op de woningmarkt is het heel lastig gebleken om mensen bij uitstroom een passende woonplek te bieden. Er is een aandachtsfunctionaris aangetrokken in 2022 met als doel om een versnelling teweeg te brengen. De oriëntatie op beschut wonen in Heemstede is in 2022 afgerond, en heeft de basis gelegd voor het realiseren van kleinschalig beschermd wonen. De resultaten van de oriëntatie worden opnieuw relevant wanneer er concrete locaties beschikbaar komen.
Onderhoud en verduurzaming gemeentelijk onroerend goed Het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) is in april 2019 vastgesteld. Hiermee is geborgd dat het onderhoudsniveau van de gemeentelijke gebouwen, oudt. In 2022 is een vastgoedbeheersysteem aangeschaft waarin alle objecten en de daarbij behorende belangrijkste documenten en acties worden samengebracht. Dit vergroot het inzicht in de portefeuille, vergemakkelijkt het beheer en geeft inzicht in de financiële afspraken en het monitoren daarvan. Betrokkenheid verbonden partijen • GBKZ: Gemeentebelastingen Kennemerland Zuid heft en int de leges van dit programma. • Omgevingsdienst IJmond: voert de RUD-taken (regionale uitvoeringsdienst) uit, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving en toezicht bodemsanering.
Jaarstukken 2022
pagina 77
Hoe hebben we dit gemeten? Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Meeteenheid
Jaar meting 2020
Waarde
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend Euro
Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1000 woningen %
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishoudens
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens
Demografische druk
Waarde
546
Jaar meting 2022
2020
15.4
2022
2,4
2021
103.5
2022
104.7
Euro
2021
937
2022
1062
Euro
2021
1008
2022
1142
593
laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl
Wat heeft het gekost? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2021
2022
2022
Lasten
2.584
2.357
2.682
Baten
-1.073
-1.340
-1.782
Saldo van baten en lasten
1.512
1.017
900
0
1.269
1.269
Onttrekking aan reserve
-47
-34
-17
Mutatie reserves
-47
1.235
1.252
1.465
2.253
2.151
Storting in reserve
Resultaat programma
Jaarstukken 2022
pagina 78
plus = nadeel, min = voordeel
Rekening 2021
Begroting 2022
Rekening Verschil 2022 2022
409
475
452
-23
8.3 Wonen en bouwen
2.175
1.882
2.230
348
Subtotaal Lasten
2.584
2.357
2.682
325
0
0
0
0
8.3 Wonen en bouwen
-1.073
-1.340
-1.782
-442
Subtotaal Baten
-1.073
-1.340
-1.782
-442
1.512
1.017
900
-118
0
1.269
1.269
0
Onttrekking aan reserve
-47
-34
-17
16
Mutatie reserves
-47
1.235
1.252
16
1.465
2.253
2.151
-101
Lasten per taakveld 8.1 Ruimte en leefomgeving
Baten
per taakveld
8.1 Ruimte en leefomgeving
Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Storting in reserve
Resultaat programma
Toelichting op de financiële cijfers Lasten Taakveld 8.3 wonen en bouwen 348.000 ontstaat door: •
•
•
•
•
De uitgaven ten laste van de RREW subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen) zijn niet 287.000 ten opzichte van de begroting. Dit betreft een rijksregeling die gedekt wordt uit de rijksbijdrage, die onder de baten eveneens tot een overschrijding (en dus voordeel) op de leidt. De regeling is hiermee budgettair neutraal. Het deel van de uitgaven 26.200) is betrokken bij de reserve 'Heemstede Duurzaam' onder het taakveld milieubeheer. De huisvesting statush 71.000. Dit wordt gedekt vanuit een uitkering van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers dat onder de baten wordt verantwoord (en eveneens nog niet in de begroting was opgenomen). Voor onder meer het volkshuisvestingsplan en (beheer) vastgoed is ingehuurd hetgeen tot een 55.000 leidt op dit taakveld. De lasten worden gedekt vanuit de salarisbegroting en betrokken bij de analyse salarislasten. De hoogte van de voorziening onderhoudsfonds woningen en gebouwen voldeed niet meer aan het onderliggende onderhoudsplan. De raad heeft daarom besloten tot een verhoging van de jaarlijkse dotatie. Deze zou ingaan vanaf 2023. Vanuit het voorzichtigheidsprincipe heeft de accountant geoordeeld dat de storting direct vanaf 2022 verhoogd dient te worden (namelijk op het moment van 143.000 in 2022, waardoor een nadeel op dit taakveld ontstaat. Hier tegenover staat dat de dotaties vanaf 2023 lager uitvallen dan geraamd.
51.000 ontstaan.
Jaarstukken 2022
pagina 79
•
• •
122.000 ontstaat, doordat de uitgaven voor het haalbaarheidsonderzoek permanente huisvestingslocaties urgente doelgroepen naar 2023 verschuiven. Bij resultaatbestemming wordt ook voorgesteld dit bedrag mee te nemen naar 2023. De kosten voor werkzaamheden omgevingsvergunnin 33.000 lager uitgevallen en daarmee een voordeel. Voor de gestegen energiekosten 2022 is hier een stelpost opgenomen, 104.000 resteert. Dat is een voordeel op dit taakveld. Dit voordeel staat echter tegenover nadelen op energie op andere taakvelden, zodat er geen sprake is van een voordeel op de energielasten gemeentebreed (gemeentebreed, dus op alle taakvelden 157.000).
Baten Taakveld 8.3 Wonen en bouwen 442.000 en ontstaat door: •
•
• •
De uitgaven ten laste van de RREW subsidie (Regeling Reductie Energiegebruik Woningen) worden gedekt v 261.000. De uitgaven (verantwoord onder lasten) zijn eveneens niet begroot en leiden daar tot een nadeel (de regeling is hiermee budgettair neutraal). Voor de huisvesting statushouders is een bijdrage vanuit het Centraal Orgaan opvang asielzoekers 145.000 die niet was begroot. Dit is een voordeel op dit taakveld dat tegenover de lasten op ditzelfde taakveld staat. Voor huurcoulance in relatie met de coron 23.000 geraamd maar niet tot uitkering gekomen. Dit is een voordeel op dit taakveld. Voor de instandhouding van bepaalde rijksmonumenten is ten behoeve van het groot onderhoud een 13.000.
Jaarstukken 2022
pagina 80
Jaarstukken 2022
pagina 81
Paragraaf 1 Lokale Heffingen Algemeen Deze paragraaf gaat over de lokale heffingen en belastingen, en biedt inzicht in de lokale lastendruk. Dit is belangrijk voor de gemeente om de afweging te maken tussen beleid en inkomsten. Toegelicht wordt welk beleid de gemeente in 2022 heeft gevoerd voor de lokale heffingen. De definitieve tarieven en bepalingen van de heffingen stelt de raad jaarlijks vast in de verordeningen. Dit gebeurt in december van het jaar voorafgaand aan het betreffende jaar. In 2022 is ongeveer 18 16,5 miljoen) van de inkomsten van de gemeente Heemstede afkomstig uit lokale heffingen. Bij de lokale heffingen onderscheiden we retributies en belastingen:
•
Retributies hebben een directe relatie met een gemeentelijke taak, zoals riolering, afvalstoffeninzameling, begraafplaats en leges. Bij retributies mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten.
•
Belastingen hebben een algemeen karakter en geen directe relatie met een gemeentelijke taak. Ze worden onder meer geheven als een bijdrage in de kosten van de voorzieningen van openbaar nut. Elke gemeente voert een autonoom beleid ten aanzien van de hoogte van de belastingtarieven.
Beleid lokale heffingen, tarieven en kostendekkendheid Ozb Voor 2022 zijn de geraamde ozb-opbrengsten verhoogd met de (gemiddelde loon/prijs) inflatiecorrectie van 1,95%.
Rioolheffing • • •
Voor rioolheffing geldt het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Er wordt extracomptabel rente toegerekend van 1,3% over de investeringen. Vanaf 2022 geldt het 'Gemeentelijk Rioleringsplan' 2022-
•
de kadernota, wordt op de investeringen vanaf 2023 niet meer afgeschreven maar worden deze direct in mindering gebracht op de voorziening. De afschrijvingstermijn van rioolinvesteringen tot en met 2022 bedraagt 70 jaar.
Afvalstoffenheffing • • •
Voor afvalstoffenheffing geldt het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. Er wordt extracomptabel rente toegerekend van 1,3% over de investeringen. De gemeente Heemstede heeft met Meerlanden een dienstverleningsovereenkomst afgesloten voor de huishoudelijke afvalinzameling. De aanneemsom wordt jaarlijks geïndexeerd.
Begrafenisrechten •
• •
Het huidige uitgangspunt is een 100% kostendekkende exploitatie van de begraafplaats (uitvaartverzorging en onderhoud begraafplaats). Uitgezonderd hierop zijn de kapitaallasten van de renovatie, verbouwing en onderhoud van de grafkapel in verband met de monumentale status hiervan. Een exploitatietekort op uitvaartverzorging wordt gedekt door de betreffende reserve en een overschot wordt daaraan toegevoegd. Een exploitatietekort op onderhoud graven wordt gedekt door de betreffende voorziening en een overschot wordt daaraan toegevoegd.
Jaarstukken 2022
pagina 82
Leges omgevingsvergunningen Het tarief bedraagt in 2022 2,9% van de bouwsom.
Parkeerbelasting De parkeertarieven zijn, behoudens de vergunningen in 2022 niet geïndexeerd.
Overige tarieven Voor de overige tarieven geldt het algemene uitgangspunt van 1,95% als verhoging.
Kwijtscheldingsbeleid De gemeente Heemstede voert voor een aantal heffingen een kwijtscheldingsbeleid. Dit houdt in dat belastingplichtigen, die niet in staat zijn om hun belastingschuld te betalen, in aanmerking kunnen komen 125.500 aan kwijtschelding verleend.
Toelichting op onroerendezaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing Onroerendezaakbelasting (ozb) Voor de bepaling van de ozb-tarieven wordt de belastingcapaciteit (totale WOZ-waarde van alle woningen en niet-woningen, respectievelijk) afgezet tegen de geraamde opbrengst ozb. De ozb-tarieven zijn in december 2021 vastgesteld in de verordening onroerende zaakbelastingen. Op dat moment waren de WOZ-waarden nog niet officieel vastgesteld. Er moest door GBKZ dus een schatting gemaakt worden over hoeveel de belastingcapaciteit zou stijgen tussen 2021 en 2022. Deze schatting bleek hoger dan de werkelijke stijging. Het gevolg was dat er dit jaar minder ozb opgebracht kon worden dan er geraamd was. Andere redenen voor verschillen in begrote en werkelijke opbrengst zijn de hoeveelheid beroep- en bezwaarschriften die zijn toegekend en het percentage leegstand bij niet-woningen. In 2022 zijn er 670 Heemsteedse WOZ-bezwaren binnengekomen bij GBKZ. In onderstaande tabel kunt u de begrote en werkelijke ozb opbrengsten zien.
Jaarstukken 2022
pagina 83
Rioolheffing
De rioolheffing is gebaseerd op het vastgestelde beleidskader Programma Water Bloemendaal en Heemstede 2022-2026. De rioolheffing laat een exploitatiesaldo zien (verschil werkelijke opbrengst minus werkelijke kosten) die tot uiting komt in de hogere storting in de voorziening riolering dan geraamd. De 401.000 hoger uit dan geraamd, voornamelijk omdat de 252.000) doordat een deel verschuift naar 2023. Hierdoor valt 49.000). Daarnaast zijn er ook minder salarislasten toegerekend aan 70.000). Omdat de kosten wel in de heffing zijn betrokken, wordt het verschil tussen kosten en heffing in de voorziening gestort. Hiermee wordt geborgd dat de middelen beschikbaar blijven voor riolering. Dit is overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.
Jaarstukken 2022
pagina 84
Afvalstoffenheffing
De afvalstoffenheffing laat een exploitatiesaldo zien (verschil werkelijke opbrengst minus werkelijke kosten) die tot uiting komt in de hogere storting in de voorziening riolering dan geraamd. Op de afvalexploitatie is 529.000 ontstaan die wordt gestort in de voorziening afval. Omdat de kosten wel in de heffing zijn betrokken wordt het verschil tussen kosten en heffing in de voorziening gestort. Hiermee wordt geborgd dat de middelen beschikbaar blijven voor afval. Dit is overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten. Het voordeel is voornamelijk ontstaan vanuit afrekeningen van 182.000) en een vergoeding voor kunststof verpakkingsmateriaal over 101.000). Daarnaast werd bij de vaststelling van de heffing 2022 nog uitgegaan van 132.000). De voorziening zal betrokken worden bij de kapitaallasten die ontstaan uit de vervanging van het huidige containerbestand. Deze vervanging is nog niet opgenomen in het investeringsprogramma. Uitrol zal gefaseerd plaatsvinden waarbij kapitaallasten optreden vanaf 2024.
Jaarstukken 2022
pagina 85
Lokale lastendruk
Ontwikkeling van de woonlasten De woonlasten bestaan voor woningeigenaren uit: onroerende zaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. In de tabel hieronder staan de woonlasten voor 2021 en 2022 weergegeven waarbij als uitgangspunt een meerpersoonshuishouden is gehanteerd met een eigen woning, een grote rolemmer en een gemiddelde WOZ waarde.
Huishoudens met een huurwoning hebben als woonlasten alleen de afvalstoffenheffing. De stijging hiervan bedraagt afgerond . De OZB voor een gemiddelde koopwoning ten opzichte van 2021.
Jaarstukken 2022
pagina 86
Voor het begrotingsjaar wordt een schatting gemaakt van de totale WOZ waarde in de gemeente. Hierop wordt het OZB tarief gebaseerd zodat de totale OZB opbrengst stijgt met het vastgestelde percentage in de begroting. De in de begroting 2022 gebruikte totale WOZ waarde is echter later door de GBKZ omlaag bijgesteld. Omdat het OZB tarief al door de raad van Heemstede was vastgesteld kon dit niet meer gewijzigd worden. Als gevolg hiervan is minder OZB ontvangen dan geraamd en daalt de OZB in 2022 ten opzichte van 2021.
Overzicht woonlasten gemeenten in de 2022 regio In de onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de woonlasten van Heemstede en drie gemeenten in de regio.
Jaarstukken 2022
pagina 87
Paragraaf 2 Weerstandsvermogen Algemeen aangelegenheden. Hier komt nog bij, dat niet elk risico gemakkelijk vertaald kan worden naar financiële impact. Bij het samenstellen van deze paragraaf is de Nota Reserves en Voorzieningen weerstandsvermogen 2019 (vastgesteld in de raad van 31 oktober 2019 en 18 december 2019) als onderlegger gebruikt. Het spreekt voor zich dat we daarbij wel rekening hebben gehouden met de kennis van nu. In paragraaf 2.2 vindt u een toelichting op het weerstandsvermogen. Eerst gaan we in op de gebruikte begrippen en geven we weer hoe de ratio van het weerstandsvermogen wordt berekend. Vervolgens van de gemeente Heemstede geïnventariseerd en gekwantificeerd. In paragraaf 2.3 is ter ondersteuning van de financiële positie een overzicht van de vijf verplichte kengetallen, een nadere toelichting en beoordeling opgenomen. Paragraaf 2.4 bevat de EMU-bijlage (EMU betekent Europese Monetaire Unie). Het EMU-saldo is een indicator van de gezondheid van de overheidsfinanciën.
Het weerstandsvermogen Om een goed oordeel te kunnen geven over het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang; de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit: A. Beschikbare weerstandscapaciteit Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om risico's in financiële zin af te dekken. We onderscheiden incidentele (algemene reserve, post onvoorzien en stille reserves) en structurele weerstandscapaciteit (begrotingsruimte en reserve belastingcapaciteit). Conform de Nota Reserves en Voorzieningen - weerstandsvermogen 2019 wordt in Heemstede de weerstandscapaciteit bepaald door de algemene reserve. Deze bedraagt per 31-1219.751.172. B. Benodigde weerstandscapaciteit ( de risico's) Hierbij gaat het om de inventarisatie van de risico's die niet op een of andere manier zijn ondervangen en die een financieel gevolg kunnen hebben. Een risico is in dit verband een kans op het zich voordoen van een onvoorziene gebeurtenis met een financieel nadelig gevolg. De risico's zijn bij de begroting 2022 ingeschat 323.100. De risico's worden in deze paragraaf toegelicht. Ratio weerstandsvermogen In de Financiële verordening 2022 heeft de raad er voor gekozen voor het bepalen van de ratio van het weerstandsvermogen een bandbreedte van 1,6 tot 1,8 te hanteren.
De ratio van het weerstandsvermogen kan per 31 december 2022 als volgt worden berekend op basis van de ingeschatte risico's bij de begroting 2022 en de algemene reserve per 31 december 2022:
De ratio kwam bij de begroting uit op 13,2 maar daalt bij de rekening naar 6,6 als gevolg van de inzet van de algemene reserve voor onder meer de bestemmingsreserves Wegcategoriseringsplan fase 1 13,1 miljoen) en het programmakader 'Energiepact Heemstede' 4,4 miljoen). Het huidige ratio kan nog steeds als uitstekend worden beoordeeld op basis van onderstaande normtabel.
Jaarstukken 2022
pagina 88
Berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit (onderdeel A) De beschikbare weerstandscapaciteit van Heemstede bestaat uit het geheel van middelen die de organisatie 19.751.172. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat volgens het BBV uit de algemene reserve, de post onvoorzien, stille reserves en onbenutte belastingcapaciteit. In de paragraaf weerstandsvermogen bij de jaarrekening 2022 gaan wij vooralsnog uit van de algemene reserve als beschikbare weerstandscapaciteit voor de vergelijking met de begroting 2022 waarin op basis van de Nota reserves en voorzieningen weerstandsvermogen 2019 is vastgelegd dat de beschikbare weerstandscapaciteit in Heemstede alleen bestaat uit de algemene reserve. Berekening van de benodigde weerstandscapaciteit, de risico's (onderdeel B) mogelijke inschatting op basis van de beschikbare informatie. Bij de begroting was ingeschat hoe groot de en ook de risicokans niet gelijk is, is nemen. Er is voor deze systematiek gekozen om enige spreiding te bewerkstelligen, en de tabel hieronder is daarbij uitgangspunt.
zeker voor en zijn daarmee niet echt een risico meer, maar door het vormen van een voorziening. Het is dan wel nodig dat het risico goed te kwantificeren is, want een
verzekeraar ondergebracht. Dit gel 50.000 worden niet in de risico-inventarisatie betrokken. Deze moeten worden gedekt uit de normale flexibiliteit van de bedrijfsvoering.
ondervangen (waar geen voorziening voor is gevormd of verzekering voor is aangegaan), die een financieel gevolg kunnen hebben en welk risico zich daadwerkelijk heeft voorgedaan in 2022.
Jaarstukken 2022
pagina 89
Totaaloverzicht benodigde weerstandscapaciteit (B) werkelijk risico
Begroot risico
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.
Corona Participatiebedrijf Zuid-Kennemerland (Paswerk) Gemeentefonds Investeringsprojecten Garantiestelling leningen Veiligheidsregio Kennemerland (inclusief GGD) Renteontwikkeling Rijksbelastingen Dividenduitkering Niet verhaalbare planschades APPA regeling bestuurders Sociaal domein Participatiewet - inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz Omgevingswet Remu claim maximaal risico
maximaal kans % risico p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. 400.000 hoog 62,50% 1.300.000 gemiddeld 37,50% 1.270.000 gemiddeld 37,50% 2.522.000 laag 12,50% 190.000 laag 12,50% 3.471.600 laag 12,50% 625.400 gemiddeld 37,50% 100.000 laag 12,50% p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. 1.043.000 hoog 62,50% p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. p.m. 750.000 laag 12,50% 11.672.000 benodigde weerstandscapaciteit
bedrag p.m. p.m. 250.000 488.000 476.000 315.000 24.000 434.000 235.000 13.000 p.m. p.m. 652.000 p.m. p.m. 94.000
0 0 0 0 201.000 0 0 0 122.100 0 0 0 0 0 0 0
2.981.000
323.100
Onderstaand worden de risico's nader toegelicht 1 Corona Omschrijving
De uitbraak van het coronavirus heeft naast maatschappelijke gevolgen ook financiële consequenties voor de gemeente Heemstede. De gemeente vervult immers een belangrijke rol in de bestrijding van het virus en de uitvoering van een aantal door het kabinet aangekondigde maatregelen. Extra kosten zullen onvermijdelijk zijn.
Kans
p.m.
Impact
De financiële gevolgen zijn moeilijk in te schatten omdat het verdere verloop van de coronacrisis nog onzeker is. Uitgangspunt is dat kosten die te maken hebben met de coronamaatregelen vergoed worden door het Rijk. De huidige gedragslijn is dat het verschil tussen de bijstandskosten en bijdrage van het Rijk in de bijstandskosten wordt verrekend met de reserve Participatiewet inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz. Bij een negatieve stand zal deze reserve, conform de nota reserves en voorzieningen weerstandsvermogen 2019, worden aangevuld vanuit de algemene reserve. Verder zijn de reserves sociaal domein en algemene reserve toereikend om extra kosten als gevolg van coronamaatregelen op te kunnen vangen.
Voorgedaan risico
De uiteindelijke onttrekking uit de reserve corona in 2022 is lager dan geraamd. Deze wordt toegelicht in paragraaf 9. Corona. Ultimo 2022 bedraagt het saldo van de reserve 605.621.
Jaarstukken 2022
pagina 90
2 GR Participatiebedrijf Spaarne Werkt Omschrijving
De deelnemende gemeenten zijn Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort. Gemeenten maken ten aanzien van het realiseren van Sociale Werkvoorziening (SW)plaatsen, Nieuw Beschut, inwoners met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt en jongeren zonder startkwalificatie. De gemeenten ontvangen van het Rijk via de Integratie-uitkering Participatie gelden voor de WSW en Nieuw Beschut. De bijdrage aan het Participatiebedrijf wordt naar rato van deze gelden verdeeld. Op basis hiervan maakt de gemeente Heemstede ca 7,5% uit van het totaal. Bij financiële tekorten zal Heemstede voor dit percentage worden aangesproken.
Kans
p.m.
Impact
In de begroting van het Participatiebedrijf laat het WSW aandeel 2022 Heemstede Integratie-uitkering Participatie WSW 2022 een Kanttekening hierbij is dat Spaarne Werkt de rijksbijdragen naar boven heeft bijgesteld met de indexering van de loonkosten WSW. In de begroting van Heemstede zijn de rijksbijdragen en de daaruit afgeleide kostenverdeling over de deelnemende gemeenten geactualiseerd op basis van de cijfers uit de meicirculaire 2025 zijn de tekort cijfers worden geactualiseerd. Nieuw Beschut De rijksbijdrage die de gemeente ontvangt voor elke Nieuw Beschut-plek is onvoldoende om de huidige lasten te dekken. Met het Participatiebedrijf zijn afspraken gemaakt over het tekort per plek. Het totale tekort Nieuw Beschut voor tekort worden herijkt. Corona Spaarne Werkt gaat er in de begroting vanuit dat de economische situatie zich in de loop van 2022 geleidelijk zal verbeteren en dat het Participatiebedrijf haar bedrijfsactiviteiten op reguliere wijze kan voorzetten. Het is echter zeer goed mogelijk dat de nadelige effecten van de coronacrisis langer aanhouden en dat het economisch herstel zich minder snel voltrek dan verwacht en waarvan in deze begroting wordt uitgegaan. Dit houdt een risico in voor deze begroting. In welke mate zich dit risico zal voordoen en wat hiervan de financiële effecten op de exploitatierekening zullen zijn is op dit moment niet goed te voorspellen.
Dit risico wordt gematigd doordat een deel van de bedrijfsactiviteiten, los van de coronasituatie, kan worden voortgezet. Daarnaast kan wellicht gebruik worden gemaakt va sector. Voor zover dit risico niet kan worden beperkt zullen uitgaven zoveel als mogelijk moeten worden beperkt of zal uiteindelijk gebruik moeten worden gemaakt van aanvullende gemeentelijke bijdragen.
beschikbare reserve sociaal domein wordt in deze paragraaf er van uitgegaan dat geen aanvullende dekking vanuit de algemene reserve noodzakelijk is. Het risico
Jaarstukken 2022
pagina 91
wordt als p.m. aangemerkt. Voorgedaan risico
Geen Het in de najaarsnota 2022 opgenomen WSW aandeel van Spaarne Werkt bedraagt hoging als gevolg van de extra corona werkelijke WSW lasten zijn conform de begroting. Het in de najaarsnota 2022 opgenomen re-integratie aandeel van Spaarne Werkt bedra werkelijke re-integratie lasten (inclusief nieuw beschut werk) zijn conform de begroting.
3 Gemeentefonds Omschrijving
Extra middelen Jeugdwet In de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn naar aanleiding van de uitspraak van de
het Rijk overeengek onderlinge afspraken van de provinciaal toezichthouders hebben wij voor 2023-2025 75% van de bedragen opgenomen van waar de Arbitragecommissie vanuit gaat. In deze bedragen zijn dan de met de VNG en het Rijk overeengekomen efficiencytaakstellingen verwerkt. Voor 2023 is dat de definitieve bedragen. Gelet op de 75% opname verwachten wij hier geen risico. Herijking gemeentefonds Op 9 juli 2021 heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mede namens de staatssecretaris van Financiën, een aangepast verdeelvoorstel voorgelegd aan de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB). Hierna zijn wij geïnformeerd over wat dit naar verwachting betekent. Uit het nieuwe voorstel is gebleken dat de korting verdeelmodel is gebaseerd op cijfers 2017. In de begroting 2022-2025 is vanaf 2023
Op 12 augustus is er een actualisatie van het verdeelvoorstel Gemeentefonds van 2017 naar 2019 gepubliceerd. De korting voor Heemstede bedraagt op basis van de omdat het ingroeimodel uitgaat van maximaal de minister tot september 2021 de tijd gekregen om te reageren. Het nieuwe kabinet stelt het aangepaste verdeelmodel vast en de verwachting is dat het definitief in de meicirculaire 2022 wordt verwerkt. Kans