Bijlage 1 GEANONIMISEERD Nota uitgangspunten en scenario's opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders.pdf

De gemeenteraad krijgt de gelegenheid om zienswijze te geven op de scenario’s uit deze nota en uitgangspunten vast te stellen voor verdere uitwerking van opvang in Heemstede. Vervolgens kan de gemeente aan de slag met de zoektocht naar één of meerdere nieuwe locaties, en wordt een locatiekeuze gemaakt.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

39/52

Bijlage: volledige uitwerking van de scenario’s Hieronder staan de kenmerken per scenario op hoofdlijnen omschreven. Er is per scenario ook een schema opgenomen. Het betreft een visualisatie van de complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid op de afzonderlijke kenmerken en geeft daarmee op hoofdlijnen een beeld van de kansrijkheid van het scenario. De visualisatie moet niet gezien worden als een harde (kwantitatieve) berekening of scoring. Het is een hulpmiddel om de scenario's te duiden.

Scenario 1a: Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen voor asielzoekers volledig binnen haar eigen gemeente. Opvang bestaat enkel uit kleinschalige locaties van ca. 50 plekken. 1. Aansluiting op de locatiecriteria vanuit het COA. Het COA beschouwt locaties met 150 plekken of minder als kleinschalig. Voor het COA is het namelijk qua beheer complex om op veel verschillende locaties aanwezig te zijn en personen te begeleiden. Ook vanuit een beheersmatig oogpunt is het voor het COA eerder haalbaar om grotere locaties te realiseren. Toch start het COA in 2024 met 20 pilots voor reguliere kleinschalige locaties vanwege de brede wens hiernaar26. Ook ziet het COA dat kleinschaligheid belangrijk is om meer (langdurige) locaties te verkrijgen. Er zijn wat het COA betreft 2 basisvarianten mogelijk. Ten eerste een azc-dependance waarbij bewoners gebruik maken van de voorzieningen in de nabijgelegen hoofdlocatie (maximaal 45 minuten met openbaar vervoer). En als er geen azc in de buurt is, is een kleine zelfstandige locatie met een mobiel begeleidingsteam een mogelijkheid. Op kleinschalige locaties wonen bewoners zelfstandiger dan op een regulier azc. Bij locaties met minder dan 100 plekken is geen beveiliging aanwezig. De (overige) afspraken tussen gemeenten en het COA met betrekking tot kleinschalige locaties zijn maatwerk.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig: kleinschalige opvang is duurder dan opvang met grotere aantallen en behoorde tot nu toe niet tot de financiële mogelijkheden van het COA. Ook is het qua beschikbare capaciteit voor het COA niet mogelijk om op veel verschillende locaties aanwezig te zijn en personen te begeleiden. Maar, vanwege de brede wens naar kleinschalige locaties en de mogelijkheid om met kleinschaligheid meer (langdurige) locaties te verkrijgen, start het COA in 2024 met 20 pilots voor reguliere kleinschalige opvang. Hierdoor neemt de kans dat kleinschalige locaties van ca. 50 plekken op de criteria van het COA aansluiten iets toe. Afspraken hierover zijn maatwerk. Op de kortere termijn is het echter onwaarschijnlijk dat er 4 à 5 verschillende kleinschalige locaties in Heemstede in aanmerking komen voor de pilots. Bovendien beschouwt het COA locaties met 150 plekken of minder als kleinschalig. Het blijft de vraag of locaties van ca. 50 plekken haalbaar zijn (zowel financieel als qua capaciteit voor beheer en begeleiding).

2. Aantal en omvang van de benodigde locaties. Als we uitgaan van kleinschalige opvanglocaties met ca. 50 opvangplekken zijn er minimaal vier nieuwe opvanglocaties nodig (uitgaande van 175 opvangplekken voor asielzoekers en 39 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen). Als de kleinschalige locaties minder dan 50 plekken hebben, zijn er minimaal vijf nieuwe opvanglocaties nodig. Indien je ook nog doelgroepen wilt mengen, zijn er nog meer en/of grotere locaties nodig. Vanwege de kleinere omvang van de locaties kunnen ook locaties met minder oppervlakte geschikt zijn. Voor 50 opvangplekken is minimaal 750 m2 bruto vloeroppervlak nodig.

26

COA (22 december 2023). Het COA ziet toekomst voor kleinschalige opvang.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

40/52

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: als de gehele opgave met kleinschalige opvangvoorzieningen moet worden gerealiseerd zijn er meer locaties nodig om aan de opgave te voldoen, maar ook locaties met wat minder ruimte kunnen geschikt zijn. Er zijn daardoor meer keuzemogelijkheden. Daarbij is een aandachtspunt dat er grotere en/of meer locaties nodig zijn als je doelgroepen wilt mengen.

3. Inpasbaarheid (effect op de omgeving, ruimte in de gemeente, samenwerking met regiogemeenten). Er zijn meer verschillende locaties nodig om aan de opgave te voldoen, die allemaal goed moeten worden ontsloten in de omgeving. Ook komen er meer inwoners in de directe nabijheid van opvanglocaties te wonen. Dit betekent dat er meer buurten, inwoners en stakeholders in het proces betrokken moeten worden. En doordat de opvanglocaties meer verspreid zijn, wordt ook het beheer en de beveiliging versnipperd. Dit vormt een zeker risico voor de leefbaarheid. Daarentegen verwachten we dat mensen in kleinere opvanglocaties sneller onderdeel worden van de gemeenschap dan wanneer er een grote groep op één plek komt wonen. Binnen de regio zal er naar verwachting draagvlak zijn, omdat Heemstede haar eigen opgave realiseert. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Matig: er zijn meer verschillende locaties nodig, die allemaal goed ontsloten moeten worden en waardoor er meer inwoners in de directe nabijheid van opvanglocaties komen te wonen. Daarbij moeten meer processen doorlopen worden (over meerdere locaties), en meer mensen moeten bij de processen betrokken worden. Ook is het beheer en de beveiliging complexer, wat een risico vormt voor de leefbaarheid.

Wel verwachten we dat mensen in kleinere opvanglocaties sneller onderdeel worden van de gemeenschap dan wanneer er een grote groep op één plek komt wonen.

4. Type locaties. Door in te zetten op veelal kleinschalige locaties kan aan de hand van acupunctuur op verschillende plekken in de gemeente opvanglocaties worden gerealiseerd. Bijvoorbeeld leegstaande of vrijkomende panden, parkeerplaatsen, braakliggende grond of onderbenutte openbare ruimte. Er kan een variatie aan locaties worden benut, wat meer keuzemogelijkheden biedt. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: ook locaties van kleinere omvang zijn geschikt, en er kan een variatie aan locaties worden ingezet. Dit leidt tot meer keuzemogelijkheden. Daarentegen zijn er veel verschillende geschikte locaties nodig.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

41/52

5. De wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. Er is geen wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. • • •

De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor asielzoekers conform het Verdeelbesluit uit de Spreidingswet. De gemeente realiseert het aantal huisvestingsplekken voor statushouders conform de gemeentelijke taakstelling vanuit de Rijksoverheid. De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen conform de afspraken met de Veiligheidsregio Kennemerland.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Geen effect: er is geen wisselwerking. Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen volledig binnen haar eigen gemeente, de taakstelling voor de huisvesting van statushouders blijft hier onafhankelijk van.

6. Mogelijkheid tot menging van doelgroepen en gemengde flexconcepten. Ook ten behoeve van andere groepen zoals starters, jongeren, spoedzoekers, etc. Het mengen van doelgroepen past goed bij een kleinschalige opvangvoorziening. Een kleinere opvang is namelijk beter te combineren in een gemengd woonconcept dan een grootschalige opvangvoorziening, vanwege de meer evenredige verhouding tussen vluchtelingen en andere doelgroepen. Menging kan met statushouders maar ook met andere doelgroepen zoals starters, spoedzoekers en mensen met begeleid wonen. Om te kunnen mengen is wel een locatie van grotere omvang nodig, waarbij de asielopvang dan een (klein) onderdeel vormt (circa 50 opvangplekken). Indien het een locatie met weinig oppervlakte betreft wordt menging erg complex. Vanwege de kleinere omvang van de locatie is er dan minder ruimte voor het mengen van doelgroepen, en zijn er extra locaties nodig om aan de opgave te voldoen (omdat ook ruimte door andere doelgroepen wordt benut). Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: kleinschalige opvang is goed te combineren in een gemengd woonconcept met andere doelgroepen. Hiervoor is wel een locatie van grotere omvang nodig (de ± 50 opvangplekken vormen een onderdeel van een groter geheel).

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

42/52

Scenario 1b: Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen voor asielzoekers volledig binnen haar eigen gemeente. Opvang bestaat enkel uit één of twee grootschaligere locaties (van minimaal 100 plekken). 1. Aansluiting op de locatiecriteria vanuit het COA. Locaties van minimaal 100 plekken passen (onder bepaalde voorwaarden) bij de basiscriteria van het COA, maar worden door het COA al wel als kleinschalig beschouwd. De (financiële) haalbaarheid neemt toe bij grotere locaties. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld/Goed: de haalbaarheid is groter bij het realiseren van grotere locaties van minimaal 100 plekken.

2. Aantal en omvang van de benodigde locaties. Als we uitgaan van grootschalige opvanglocaties met circa 100 plekken zijn er minimaal twee nieuwe opvanglocaties nodig (uitgaande van 175 opvangplekken voor asielzoekers en 39 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen). Bij een grote opvanglocatie van circa 200 plekken of meer is één nieuwe locatie nodig. Vanwege de grotere omvang van de locaties is meer ruimte nodig. Voor 100 opvangplekken is minimaal 1.500 m2 bruto vloeroppervlak nodig op basis van de vereisten van het COA. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: er zijn weinig (1 of 2) locaties nodig om aan de opgave te voldoen. Er is/zijn wel locatie(s) van grotere omvang nodig om een grootschalige opvanglocatie te kunnen realiseren.

3. Inpasbaarheid (effect op de omgeving, ruimte in de gemeente, samenwerking met regiogemeenten We verwachten dat grootschalige opvanglocaties vanuit inwoners minder inpasbaar worden geacht. Grootschaligere locaties vormen namelijk (in beleving) minder een onderdeel van de buurt en kunnen (op voorhand) sneller gevoelens van onveiligheid oproepen. Daarentegen zijn er enkel één of twee locaties nodig om aan de opgave te voldoen, waardoor er minder locaties hoeven worden ontsloten en er minder inwoners in de directe nabijheid van een opvanglocatie komen te wonen. Daarnaast is een grootschalige locatie (relatief) eenvoudiger te beheren en beveiligen, wat tot minder risico op de leefbaarheid leidt. In de praktijk geven omwonenden over het algemeen aan geen overlast te ervaren als de (grootschalige) opvangvoorziening er eenmaal staat. Binnen de regio zal er naar verwachting draagvlak zijn, omdat Heemstede haar eigen opgave realiseert. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: grootschalige locaties zullen naar verwachting vanuit inwoners minder inpasbaar worden geacht, omdat deze locaties (in de beleving) minder een onderdeel van de buurt vormen en (op voorhand)

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

43/52

sneller gevoelens van onveiligheid oproepen. Aan de andere kant, hoeven minder locaties te worden ontsloten, komen minder mensen nabij een opvanglocatie te wonen, en is het beheer en de beveiliging beter te organiseren. We verwachten dat dit de inpasbaarheid bevordert.

4. Type locaties. Een grootschalige locatie wordt vaak gerealiseerd op een iets meer geïsoleerde plek. Er is namelijk voldoende ruimte nodig om een grotere opvanglocatie te kunnen realiseren. Binnen de bestaande bebouwing is de ruimte vaak schaars. Het is daarom aannemelijk dat plekken aan de rand van de gemeente meer geschikt worden geacht. Indien plekken binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap of Natuurnetwerk Nederland vallen zullen hierover gesprekken met de provincie moeten worden gevoerd. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: er zijn minder locaties nodig, maar wel van grotere omvang.

5. De wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. Er is geen wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. • • •

De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor asielzoekers conform het Verdeelbesluit uit de Spreidingswet. De gemeente realiseert het aantal huisvestingsplekken voor statushouders conform de gemeentelijke taakstelling vanuit de Rijksoverheid. De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen conform de afspraken met de Veiligheidsregio Kennemerland.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Geen effect: er is geen wisselwerking. Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen volledig binnen haar eigen gemeente, de taakstelling voor de huisvesting van statushouders blijft hier onafhankelijk van.

6. Mogelijkheid tot menging van doelgroepen en gemengde flexconcepten. Ook ten behoeve van andere groepen zoals starters, jongeren, spoedzoekers, etc. Grootschalige opvanglocaties zijn minder geschikt voor het mengen van doelgroepen. Bij een meer grootschalige opvang is de balans tussen de opvang van vluchtelingen en huisvesting van andere doelgroepen uit verhouding. Dit maakt het lastiger te komen tot een aantrekkelijk gemixt woonconcept. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Matig: grootschalige opvanglocaties zijn lastiger te koppelen aan een gemixt woonconcept.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

44/52

Scenario 1c: Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen voor asielzoekers volledig binnen haar eigen gemeente. De opvang bestaat uit een combinatie van één grootschalige en enkele kleinschalige locaties. 1. Aansluiting op de locatiecriteria vanuit het COA. Een locatie van minimaal 100 plekken past (onder bepaalde voorwaarden) bij de basiscriteria van het COA, maar wordt door het COA al wel als kleinschalig beschouwd. De (financiële) haalbaarheid neemt toe bij grotere locaties. De aanvullende kleinschalige locaties passen minder goed in de basiscriteria vanuit het COA. Maatwerk is echter mogelijk. Zo start het COA in 2024 met een aantal pilots voor reguliere kleinschalige opvang. Eén van de twee varianten is een azc-dependance. Daarbij maken bewoners gebruik van de voorzieningen in de nabijgelegen hoofdlocatie. Door in dit scenario één grootschalige locatie te realiseren waar de benodigde voorzieningen en begeleiding aanwezig zijn, wordt de haalbaarheid voor de aanvullende kleinschalige opvanglocaties wat vergroot. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: de haalbaarheid is groter bij het realiseren van een grotere locatie van minimaal 100 plekken en past beter bij de basiscriteria van het COA.

Door de voorzieningen en begeleiding van de grootschalige locatie in te zetten bij de kleinere opvanglocaties (als azc-dependance), wordt ook de haalbaarheid voor de aanvullende kleinschalige opvanglocaties vergroot.

2. Aantal en omvang van de benodigde locaties. Als we uitgaan van één grootschalige opvanglocaties met minimaal 100 plekken en enkele kleinschalige locaties van circa 50 plekken zijn er minimaal drie nieuwe opvanglocaties nodig (uitgaande van 175 opvangplekken voor asielzoekers en 39 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen). Als de kleinschalige locaties minder dan 50 plekken hebben, zijn er minimaal vier nieuwe opvanglocaties nodig. Er is één locatie van grotere omvang nodig. Voor 100 opvangplekken is minimaal 1.500 m2 bruto vloeroppervlak nodig. Voor de kleinschalige locaties zijn ook locaties met minder oppervlakte geschikt. Voor 50 opvangplekken is minimaal 750 m2 bruto vloeroppervlak nodig. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: er is een aantal locaties nodig om aan de opgave te voldoen (3 à 4). Het betreffen gevarieerde locaties van verschillende omvang.

3. Inpasbaarheid (effect op de omgeving, ruimte in de gemeente, samenwerking met regiogemeenten). Omdat dit scenario een combinatie bevat van één grotere en enkele kleinere opvanglocaties, gelden voor dit scenario ook de voor- en nadelen van scenario 1a en 1b. Tegelijkertijd verwachten we dat juist dit combinatiescenario de inpasbaarheid bevordert. Dit komt doordat er minder verschillende locaties nodig zijn dan bij enkel kleinschalige opvangvoorzieningen en de opgave op deze manier sneller bereikt wordt. Anderzijds is het door de aanvullende kleinschalige locaties nog wel mogelijk om opvanglocaties meer te spreiden over de gemeente, en deze meer een onderdeel te laten zijn

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

45/52

van de buurt/gemeenschap. Daarnaast is het simpelweg goed te beargumenteren dat in Heemstede minimaal één grootschalige opvanglocatie nodig is om aan de wettelijke opgave te kunnen voldoen. Binnen de regio zal er naar verwachting draagvlak zijn, omdat Heemstede haar eigen opgave realiseert. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: door één grootschalige locatie van circa 100 plekken te realiseren, zijn er minder locaties nodig dan bij enkel kleinschalige opvangplekken. Daarmee wordt de opgave sneller bereikt (als die locaties er qua omvang en kenmerken zijn). Daarnaast is het door de aanvullende kleinschalige locaties nog wel mogelijk om opvanglocaties meer te spreiden over de gemeente, en bij te dragen aan de communityvorming.

4. Type locaties. Een grootschalige locatie wordt vaak gerealiseerd op een iets meer geïsoleerde plek. Er is namelijk voldoende ruimte nodig om een grotere locatie te kunnen realiseren. Binnen de bestaande bebouwing is de ruimte vaak schaars. Het is daarom aannemelijk dat een plek aan de rand van de gemeente meer geschikt wordt geacht voor de grootschalige locatie. Indien deze plek binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap of Natuurnetwerk Nederland valt zullen hierover gesprekken met de provincie moeten worden gevoerd. De aanvullende kleinschalige locaties kunnen aan de hand van acupunctuur over de gemeente worden verspreid. Er kan een variatie aan locaties worden benut, met meer keuzemogelijkheden. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: er kan een variatie aan locaties worden ingezet, wat tot meer keuzemogelijkheden leidt. Wel zijn er voldoende geschikte locaties nodig.

5. De wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. Er is geen wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. • • •

De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor asielzoekers conform het Verdeelbesluit uit de Spreidingswet. De gemeente realiseert het aantal huisvestingsplekken voor statushouders conform de gemeentelijke taakstelling vanuit de Rijksoverheid. De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen conform de afspraken met de Veiligheidsregio Kennemerland.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Geen effect: er is geen wisselwerking. Heemstede realiseert de opvangtaakstellingen volledig binnen haar eigen gemeente, de taakstelling voor de huisvesting van statushouders blijft hier onafhankelijk van.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

46/52

6. Mogelijkheid tot menging van doelgroepen en gemengde flexconcepten. Ook ten behoeve van andere groepen zoals starters, jongeren, spoedzoekers, etc. Kleinschaligere opvang is beter te combineren in een gemengd woonconcept met andere doelgroepen vanwege de meer evenredige verhouding tussen vluchtelingen en andere doelgroepen. Hiervoor is wel een locatie van grotere omvang nodig (de ± 50 opvangplekken vormen een onderdeel van een groter geheel). Grootschalige opvanglocaties zijn minder geschikt voor het mengen van doelgroepen. Bij een meer grootschalige opvang is de balans tussen de opvang van vluchtelingen en huisvesting van andere doelgroepen uit verhouding. Dit maakt het lastiger te komen tot een aantrekkelijk gemixt woonconcept. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: het mengen van doelgroepen past goed bij een kleinschalige opvangvoorziening. Een grootschalige locatie is minder geschikt voor menging, omdat grootschalige opvang geen aantrekkelijk gemixt woonconcept vormt.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

47/52

Scenario 2a: Heemstede maakt op regioniveau (of bilateraal) afspraken over de opvang van asielzoekers. Andere regiogemeente(s) realiseren meer opvangplekken voor asielzoekers dan vastgesteld in het indicatieve Verdeelbesluit. Heemstede realiseert zelf minder opvangplekken. 1. Aansluiting op de locatiecriteria vanuit het COA. De (financiële) haalbaarheid neemt toe bij grotere locaties. Daarnaast is het voor het COA qua capaciteit wenselijk om grootschalige locaties te exploiteren. Door de opvang van asielzoekers regionaal te organiseren kan het COA schaalvoordelen benutten. Grotere locaties passen bij de basiscriteria van het COA. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Goed: een grotere opvanglocatie vanuit de regio is voor het COA qua financiële haalbaarheid en capaciteit gunstig.

2. Aantal en omvang van de benodigde locaties. Er zijn minder opvanglocaties nodig in de gemeente Heemstede. De resterende opgave is afhankelijk van de regionale afspraken, maar kan waarschijnlijk in enkele kleinschalige opvanglocaties worden gerealiseerd. Een aandachtspunt is dat er meer reguliere sociale woningen nodig zijn om aan de (verhoogde) opgave voor de huisvesting van statushouders te voldoen. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: er zijn minder en kleinere opvanglocaties nodig om aan de opgave te voldoen.

3. Inpasbaarheid (effect op de omgeving, ruimte in de gemeente, samenwerking met regiogemeenten). We verwachten weinig draagvlak bij buurgemeenten om meer opvangplekken voor asielzoekers te realiseren dan de gemeentelijke verdeling uit het Verdeelbesluit. Daarnaast betekent voor Heemstede een hogere opgave voor de huisvesting van statushouders dat de vraag naar reguliere (sociale) woningen toeneemt. Er is in Heemstede al een tekort aanbod aan betaalbare woningen. Dit vergroot de concurrentie voor ‘reguliere’ woningzoekenden in het sociale woningaanbod. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig: we achten vooralsnog de kans klein dat een van de regiogemeenten een hoger aantal asielzoekers wil opvangen dan opgenomen in de indicatieve verdeling uit het Verdeelbesluit. Daarnaast betekent een hogere opgave voor de huisvesting voor statushouders voor meer concurrentie binnen de ‘reguliere’ (sociale) woningmarkt in Heemstede.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

48/52

4. Type locaties. De resterende opgave voor de asielopvang kan met kleinschalige locaties aan de hand van acupunctuur over de gemeente worden verspreid. Een aandachtspunt is dat er meer reguliere sociale woningen nodig zijn om aan de (verhoogde) opgave voor de huisvesting van statushouders te voldoen. Een doorstromingslocatie waar statushouders kunnen verblijven voordat zij permanent gehuisvest worden is ook een mogelijkheid. Ook is er naar verwachting ook een grotere behoefte aan locaties voor flexwonen. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: er zijn minder locaties en van kleinere omvang nodig voor de opvang van asielzoekers.

5. De wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. De gemeente Heemstede maakt op regionaal niveau afspraken over de opvang van asielzoekers. • • •

De gemeente realiseert substantieel minder opvangplekken voor asielzoekers dan opgenomen in het Verdeelbesluit uit de Spreidingswet. De gemeente realiseert substantieel meer huisvestingsplekken voor statushouders dan de gemeentelijke taakstelling vanuit de Rijksoverheid. De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen conform de afspraken met de Veiligheidsregio Kennemerland.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig: Heemstede realiseert minder opvangplekken voor asielzoekers, maar meer huisvestingsplekken voor statushouders (dan opgenomen in de taakstelling vanuit het Rijk). De huisvesting van statushouders is een structurele opgave, waarbij elk half jaar ‘nieuwe’ vergunninghouders die aan Heemstede zijn gekoppeld bijkomen. Dit geeft extra druk op de reguliere sociale woningvoorraad. Daarnaast draagt de gemeente grotendeels de kosten voor het huisvesten van statushouders, terwijl bij een azc de financiering door het COA wordt geregeld.

6. Mogelijkheid tot menging van doelgroepen en gemengde flexconcepten. Ook ten behoeve van andere groepen zoals starters, jongeren, spoedzoekers, etc. Heemstede realiseert in dit scenario zelf minder opvanglocaties in de gemeente. Dit vermindert de mogelijkheid tot menging van doelgroepen. Verder zijn er meer woningen in de reguliere (sociale) woningvoorraad nodig om aan de verhoogde opgave voor de huisvesting van statushouders te voldoen. Een mogelijkheid is om een nieuwe permanente (flex)locatie te ontwikkelen met een doelgroepenmix van statushouders en andere urgente woningzoekenden zoals starters, spoedzoekers en inwoners die in aanmerking komen voor beschermd of begeleid wonen. Er zijn twee varianten mogelijk: een permanente flexwoonlocatie of een doorstromingslocatie. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Gemiddeld: ondanks dat de gemeente minder opvanglocaties nodig heeft, is er een grotere vraag naar huisvesting in de reguliere woningvoorraad. Als de gemeente ervoor kiest om een nieuwe (flex)locatie te ontwikkelen om aan deze verhoogde vraag te voldoen, is er een mogelijkheid tot menging van doelgroepen.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

49/52

Scenario 2b: Heemstede maakt op regioniveau (of bilateraal) afspraken over de opvang van asielzoekers. Heemstede realiseert meer opvangplekken voor asielzoekers dan vastgesteld in het indicatieve Verdeelbesluit. Heemstede draagt daarmee extra bij aan deze opgave. 1. Aansluiting op de locatiecriteria vanuit het COA. De (financiële) haalbaarheid neemt toe bij grotere locaties. Daarnaast is het voor het COA qua capaciteit wenselijk om grootschalige locaties te exploiteren. Door meer asielzoekers op te vangen in Heemstede -en ook voor de regio- kan het COA schaalvoordelen benutten. Grotere locaties passen bij de basiscriteria van het COA. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Goed: een grotere opvanglocatie in Heemstede i.h.k.v. regionale samenwerking is voor het COA qua financiële haalbaarheid en capaciteit gunstig.

2. Aantal en omvang van de benodigde locaties. Aangezien dit scenario een hogere opgave voor de opvang van asielzoekers heeft, is het aannemelijk dat er één grootschalige locatie wordt gerealiseerd van bijvoorbeeld 300 plekken. Voor 300 opvangplekken is minimaal 3.000 m2 bruto vloeroppervlak nodig. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Matig/Gemiddeld: er is maar één locatie nodig om aan de opgave te voldoen, maar wel een locatie van grote omvang.

3. Inpasbaarheid (effect op de omgeving, ruimte in de gemeente, samenwerking met regiogemeenten). Dit scenario zal naar verwachting op weinig draagvlak bij inwoners kunnen rekenen om meer opvangplekken voor asielzoekers te realiseren dan de indicatieve verdeling uit het Verdeelbesluit. Vanuit de regio zal naar verwachting wel draagvlak zijn om gebruik te maken van de grotere opvanglocatie. Maar de regio zal naar verwachting terughoudend zijn om een deel van de taakstelling van Heemstede voor de huisvesting van statushouders op zich nemen. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig: we verwachten weinig draagvlak vanuit inwoners om een hoger aantal asielzoekers op te vangen dan opgenomen in de gemeentelijke verdeling uit het Verdeelbesluit. Bovendien verwachten we dat de regio terughoudend zal zijn om een deel van de taakstelling van Heemstede voor de huisvesting van statushouders op zich te nemen.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

50/52

4. Type locaties. Een grootschalige locatie wordt vaak gerealiseerd op een iets meer geïsoleerde plek. Er is namelijk voldoende ruimte nodig om een grotere locatie te kunnen realiseren. Binnen de bestaande bebouwing is de ruimte vaak schaars. Het is daarom aannemelijk dat een plek aan de rand van de gemeente meer geschikt wordt geacht voor de grootschalige locatie. Indien deze plek binnen het Bijzonder Provinciaal Landschap of Natuurnetwerk Nederland valt zullen hierover gesprekken met de provincie moeten worden gevoerd. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig/Matig: het is naar verwachting complex om een locatie van de benodigde omvang te vinden.

5. De wisselwerking tussen de opgave voor asielopvang en de huisvesting van statushouders. De gemeente Heemstede maakt op regionaal niveau afspraken over de opvang van asielzoekers. • • •

De gemeente realiseert substantieel meer opvangplekken voor asielzoekers dan opgenomen in het Verdeelbesluit uit de Spreidingswet. De gemeente realiseert substantieel minder huisvestingsplekken voor statushouders dan de gemeentelijke taakstelling vanuit de Rijksoverheid. De gemeente realiseert het aantal opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen conform de afspraken met de Veiligheidsregio Kennemerland.

Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Bovengemiddeld: Heemstede realiseert meer opvangplekken voor asielzoekers, maar minder huisvestingsplekken voor statushouders (dan opgenomen in de taakstelling vanuit het Rijk). De opvangopgave is een vast aantal plekken die moet worden gerealiseerd. De huisvesting van statushouders is daarentegen een structurele opgave, waarbij elk half jaar ‘nieuwe’ vergunninghouders die aan Heemstede zijn gekoppeld bijkomen. Dit geeft extra druk op de reguliere sociale woningvoorraad. Het is (als een locatie beschikbaar zou zijn) minder complex om eenmalig een grotere opvangopgave te realiseren (eventueel met flexibele schil) dan om structureel mensen in te stromen in de reguliere woningvoorraad.

6. Mogelijkheid tot menging van doelgroepen en gemengde flexconcepten. Ook ten behoeve van andere groepen zoals starters, jongeren, spoedzoekers, etc. Grootschalige opvanglocaties zijn minder geschikt voor het mengen van doelgroepen. Bij een meer grootschalige opvang is de balans tussen de opvang van vluchtelingen en huisvesting van andere doelgroepen uit verhouding. Dit maakt het lastiger te komen tot een aantrekkelijk gemixt woonconcept. Daarnaast wordt er al ruimte benut voor asielzoekers vanuit de regio, waardoor het lastiger wordt om ook nog ruimte voor andere doelgroepen vrij te maken. Inschatting mate van complexiteit, werkbaarheid en haalbaarheid Lastig: grootschalige opvanglocaties vormen geen aantrekkelijk gemixt woonconcept. Daarnaast worden er ook asielzoekers vanuit de regio opgevangen, waardoor het lastiger wordt om ook nog ruimte voor andere doelgroepen vrij te maken.

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

51/52

Sweco | Business unit Stedelijke Planning Nota uitgangspunten en scenario’s voor de opvang van vluchtelingen en huisvesting van statushouders Projectnummer 51021607 10 juni 2024

52/52