Bijlage 1 Fusie Effect Rapportage.pdf

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Fusie Effect Rapportage (FER) Bestuurlijke Fusie Stichting Jong Leren Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid-Kennemerland

28 juni 2023 BMC Advies

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Inhoudsopgave Preambule 3 Lijst van afkortingen 5 Hoofdstuk 1 Beoogde fusie en fusieproces 6 1.1 Beoogde fusie en fusieproces 6 1.2 Tijdsbestek 8 1.3 Motieven voor de bestuurlijke fusie 9 1.4 Alternatieven voor de fusie 11 1.5 Te bereiken (gekwantificeerde) doelen van de fusie 12 Hoofdstuk 2 Erbij betrekken van stakeholders 13 2.1 Wijze waarop medezeggenschapsraden zijn en worden betrokken 13 2.2 Wijze waarop Raad van Toezicht is en wordt betrokken 14 2.3 Wijze waarop personeel, ouders en leerlingen worden betrokken 14 2.4 Wijze waarop externe belanghebbenden zijn en worden betrokken 15 Hoofdstuk 3 Gevolgen voor personeel, ouders en leerlingen en borging van de menselijke maat 17 3.1 Omvang en organisatie van de rechtspersoon na fusie 17 3.2 Gevolgen van de fusie voor de overzichtelijkheid op locatieniveau 21 3.3 Gevolgen van de fusie voor de betrokkenheid van personeel, leerlingen en ouders 22 3.4 Gevolgen van de fusie voor de medezeggenschap 22 3.5 Gevolgen voor voorzieningen 23 3.6 Gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden en het personeelsbeleid 23 Hoofdstuk 4 Effecten van de fusie op keuzevrijheid, diversiteit en bereikbaarheid 26 4.1 Effecten van de fusie op de keuzevrijheid 26 4.2 Effecten van de fusie op de diversiteit 26 4.3 Effecten fusie op de spreiding van onderwijsvoorzieningen in de regio 26 Hoofdstuk 5 Kosten en baten van de fusie 27 5.1 Financiële kosten en baten van

de fusie 27 5.2 Financiële risico’s van de fusie 30 5.3 Niet-financiële kosten en baten 31 Hoofdstuk 6 Evaluatie van de fusie 32 6.1 Evaluatie van de fusie 32 Hoofdstuk 7 Advies gemeente(n) 34 7.1 Advies van burgemeesters en wethouders 34 ▪ Bijlagen 35 ▪ Bijlage 1: Draagvlak voor de voorgenomen fusie 36 ▪ Bijlage 2: Besturingsfilosofie 40 ▪ Bijlage 3: Tijdpad harmonisatie strategisch beleid 42 ▪ Bijlage 4: Tabellen financiële paragraaf 43

2

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Preambule Geachte lezer, Voor u ligt een Fusie-effectrapportage (FER) van Stopoz en Jong Leren. Jong Leren en Stopoz zijn beide schoolbesturen met goed functionerende scholen. Waarom willen wij in de toekomst als een samenwerkingsbestuur verder investeren in nog beter en toekomstgericht onderwijs in deze regio? Beide schoolbesturen hebben daarin hun eigen afwegingen gemaakt en die blijken heel goed op elkaar aan te sluiten. Wij passen bij elkaar in onze werkwijze en onze benadering van het onderwijs. Scholen staan voor steeds grotere maatschappelijke uitdagingen. Het is steeds moeilijker om voldoende en goed opgeleide leerkrachten te vinden, er zijn groeiende verwachtingen over de kwaliteit van het onderwijs, thema’s als burgerschap, inclusie en kansengelijkheid staan steeds nadrukkelijker in de opdracht van iedere school en de vergrijzing van de bevolking in bepaalde gebieden zorgt voor krimp van het aantal leerlingen. De complexiteit van al deze vraagstukken is te groot voor individuele scholen. Goede ondersteuning van een sterk en compleet stafkantoor is nodig om die uitdagingen aan te kunnen gaan. Samen kunnen we de schoolteams maximaal ondersteunen en faciliteren, zodat zij zich kunnen concentreren op de kern: goed onderwijs bieden voor kinderen in de wijk.

Dit doen we door bovenschoolse expertise te organiseren op de terreinen van Onderwijs & Innovatie, Huisvesting & Facilitair, ICT, Personeel & Organisatie, Communicatie en Financiën. Samen zijn we nog beter in staat om proactief in te spelen op actuele en toekomstige uitdagingen. We signaleren relevante ontwikkelingen voor de scholen, zoals beschikbare subsidies en veranderingen in (landelijke) wet- en regelgeving. En we zijn straks ook beter in staat om scholen te ondersteunen bij de implementatie van dergelijke regelingen. Met een bredere basis kunnen we het lerarentekort beter het hoofd bieden en zijn we een goede partner voor de hogescholen bij het opleiden van nieuwe leerkrachten. Een robuust onderwijsbestuur biedt ruime mogelijkheden voor goed werkgeverschap en volop mogelijkheden voor professionalisering en ontwikkeling voor medewerkers. Met meer scholen onder één bestuur kunnen we meer massa maken, meer kennis delen en de kosten van bovenschoolse ondersteuning over meer leerlingen verdelen. Voor de regio zal het nieuwe samenwerkingsbestuur een goede en stevige gesprekspartner zijn en daar gaan alle scholen van profiteren.

3

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

We blijven het onderwijsaanbod afstemmen op de behoeften en verwachtingen van de leerlingen en ouders op de scholen. Als samenwerkingsbestuur behouden we de diversiteit in het aanbod van scholen en hebben ouders een rijke keuze in grondslag, identiteit en pedagogisch-didactische aanpak. Wij hebben er het volste vertrouwen in dat we door een samenwerkingsbestuur te vormen met 30 basisscholen in Aalsmeer, Bloemendaal, Haarlemmermeer, Heemstede, en Zandvoort vormen, de kwaliteit en continuïteit van kindnabij onderwijs voor alle leerlingen versterken. Wij geloven in deze krachtenbundeling: samen kunnen we meer en staan we sterker. Wij hopen van harte dat we hiermee onze motivatie om tot fusie over te kunnen gaan helder over het voetlicht hebben gebracht.

Marlies Bos Maarten Stuifbergen John van Veen

4

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Lijst van afkortingen ABP

Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds

B&W

College van Burgemeester en Wethouders

BRIN

Basisregistratie Instellingen

BW

Burgerlijk Wetboek

CAO PO

Collectieve Arbeidsovereenkomst Primair Onderwijs

CvB

College van Bestuur

DUO

Dienst Uitvoering Onderwijs

ERD

Eigenrisicodrager

FER

Fusie- effectrapportage

FTE

Fulltime Equivalent

GMR

Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad

HR

Human Resource

HRM

Human Resource Management

KvK

Kamer van Koophandel

MR

Medezeggenschapsraad

NKSR

Nederlandse Katholieke Schoolraad

OCW

Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

OJG

Onderwijs Juristen Groep

OOP

Onderwijsondersteunend Personeel

OP

Onderwijzend Personeel

RvT

Raad van Toezicht

Stopoz

Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid-Kennemerland

5

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

VTOI-NVTK

Vereniging van Toezichthouders in Onderwijsinstellingen en Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in de Kinderopvang

WMS

Wet medezeggenschap op scholen

WPO

Wet op het Primair Onderwijs

6

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Hoofdstuk 1Beoogde fusie en fusieproces 1.1 Beoogde fusie en fusieproces De twee hieronder genoemde besturen van scholen voor primair onderwijs in Kennemerland zijn van plan om hun krachten te bundelen en streven naar een bestuurlijke fusie per 1 januari 2024: ● ●

Jong Leren, stichting voor confessioneel onderwijs Stichting Openbaar Primair Onderwijs Zuid-Kennemerland

(40775) (41500)

Hoofddoel van de bestuurlijke fusie is het creëren van optimale randvoorwaarden voor het primair onderwijs in Zuid-Kennemerland, Haarlemmermeer en Aalsmeer, zodat: a. meer organisatorische slagkracht ontstaat om strategische uitdagingen zoals bijvoorbeeld de tekorten aan onderwijsgevenden het hoofd te bieden. b. ook in de toekomst investeringen mogelijk blijven in kwaliteitsverbetering en vernieuwing van het onderwijs. c. goed werkgeverschap door de nieuwe stichting nog beter kan worden vormgegeven dan door de beide huidige besturen. d. nog betere kwaliteit geboden kan worden bij de ondersteuning van de scholen en het bestuur. e. de bestuurlijke positie en slagkracht binnen Zuid-Kennemerland, Haarlemmermeer en Aalsmeer versterkt wordt. De volgende scholen voor primair onderwijs vallen onder het bevoegd gezag van de fuserende besturen: Scholen van Jong Leren:

● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ● ●

NAAM t Venne Aloysiusschool Antonius De Ark Heemstede De Brug De Franciscus B De Kameleon De LinQ De Reiger De Vijfsprong De Wikkeling Franciscusschool H Het Mozaïek en 10&Meer IKC Paradijsvogel IKC Triade Jacobaschool Jong Geleerd KC De Molenwerf KC De Ruimte

BRIN 27PE 03NJ 08YK 09XW 10OR 06IL 07RG 09BH 07RH 03NI 26PU 07RF 05LN 03TO 07QW 11QZ 08VO 10QF 11DV

GEMEENTE Haarlemmermeer Bloemendaal Haarlemmermeer Heemstede Aalsmeer Bloemendaal Haarlemmermeer Haarlemmermeer Haarlemmermeer Haarlemmermeer Haarlemmermeer Haarlemmermeer Haarlemmermeer Bloemendaal Aalsmeer Heemstede Haarlemmermeer Heemstede Aalsmeer 7

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

● ● ●

Mariaschool Opmaat Theresiaschool

17KI 27PF 03VS

Zandvoort Haarlemmermeer Bloemendaal

BRIN 10AR 08TO 18KK 09RU 18NI 18OP 07GT 11HC

GEMEENTE Heemstede Zandvoort Bloemendaal Zandvoort Bloemendaal Bloemendaal Bloemendaal Heemstede

Scholen van Stopoz:

● ● ● ● ● ● ● ●

NAAM Crayenester Basisschool Hannie Schaft Basisschool Openbare Basisschool Bornwaterschool Openbare Basisschool De Zeevonk Openbare Basisschool Julianaschool Openbare Basisschool Vondelschool Sparrenbosschool Voorweg Basisschool

Bestuurlijke fusie conform Burgerlijk Wetboek Stopoz en Jongleren willen bestuurlijk met elkaar fuseren. De beoogde fusiedatum is in het eerste kwartaal van 2024. Vanwege de praktische uitvoerbaarheid en beperking van administratieve lasten koersen we op een fusiedatum van 1 januari 2024. Dit heeft onder andere tot voordeel dat we vanaf de start van het kalenderjaar een gezamenlijke administratie kunnen voeren. Mocht het vanwege de zorgvuldigheid van besluitvorming nodig zijn om de fusiedatum te verschuiven naar een latere datum in het eerste kwartaal van 2024, dan is dat alsnog mogelijk. Deze bestuurlijke fusie vormt de formele aanleiding voor de voorliggende, wettelijk verplichte Fusie-effectrapportage (FER). Een bestuurlijke fusie kan juridisch gezien op twee manieren tot stand gebracht worden: 1.

2.

Door een bestuursoverdracht in de zin van onderwijswetgeving (i.c. WPO) dat wil zeggen dat de vermogensbestanddelen van de school/scholen van stichting A naar stichting B worden overgedragen door middel van een notariële akte. Door een ‘juridische fusie’ van de stichtingen die de scholen in stand houden op grond van het Burgerlijk Wetboek (BW): hiermee gaan alle vermogensbestanddelen van de overdragende (‘verdwijnende’) stichting(en) door een notariële van fusie over naar een ‘verkrijgende’ stichting. Dit betekent dat alle activa en passiva van de verdwijnende stichting(en) ‘onder algemene titel’ overgaan op de verkrijgende stichting, waaronder de instandhouding van de scholen en het personeel in dienst van de verdwijnende stichting(en).

De besturen van Jong Leren en Stopoz kiezen voor een bestuurlijke fusie volgens het Burgerlijk Wetboek, waarbij de stichting Jong Leren zal fungeren als de ‘verkrijgende’ stichting en de stichting Stopoz als de ‘verdwijnende’ stichting. De keuze voor de route van het BW is ingegeven vanuit de overweging dat dit

8

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

administratief de meest eenvoudige weg is en de minste administratieve lasten met zich meebrengt (er hoeft geen achterblijvende stichting meer geliquideerd te worden). De keuze voor Jong Leren als ontvangende stichting is eveneens ingegeven door overwegingen van administratieve aard. Omdat Jong Leren groter is dan Stopoz heeft deze stichting de meeste activa en passiva en hoeven er minder activa en passiva overgedragen te worden. Dit betekent minder administratief werk (DUO, KvK, notaris, ABP etc.). Om die reden is ook afgezien van het oprichten van een compleet nieuwe stichting. In dat geval dienen namelijk alle activa en passiva van twee verdwijnende stichtingen administratief gewijzigd te worden. Hoewel de oude stichting Jong Leren als ‘administratief vehikel’ wordt gebruikt, is de stichting voor het overige een nieuwe stichting met een nieuwe naam en nieuwe statuten, waarbinnen de belangen van de rechtsvoorgangers Jong Leren en Stopoz beide gewaarborgd worden. De voorliggende FER wordt door het bevoegd gezag van de betrokken besturen op basis van de Wet Medezeggenschap op Scholen (WMS) ter instemming voorgelegd aan de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraden (GMR’en) van Stopoz en Jong Leren.

Daarnaast wordt de FER samen met het voorgenomen fusiebesluit ter advisering voorgelegd aan de Colleges van B&W van de gemeenten Aalsmeer, Bloemendaal, Haarlemmermeer, Heemstede en Zandvoort (zie ook paragraaf 7). Na kennisname van de besluiten van de GMR’en en de adviezen van de betrokken Colleges van B&W nemen de beide Raden van Toezicht hun goedkeuringsbesluit inzake de voorgenomen bestuurlijke fusie en de onderliggende FER.

1.2 Tijdsbestek Na positieve adviezen van de Colleges van B&W van de hiervoor genoemde gemeenten, instemming van de GMR’en van Stopoz en Jong Leren met het voorgenomen fusiebesluit van de besturen en goedkeuring door de betrokken Raden van Toezicht wordt de bestuurlijke fusie ter goedkeuring voorgelegd aan de Minister van OCW (DUO). In het najaar van 2023, na het vaststellen van de FER en afronding van de ‘interne besluitvorming’ binnen Stopoz en Jong Leren, worden de gemeenteraden van Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort vanwege de toezichthoudende rol van deze gemeenten met betrekking tot het openbaar onderwijs op hun grondgebied, in dit geval dus de scholen van Stopoz, schriftelijk gevraagd om in te stemmen met de voorgenomen bestuurlijke fusie en de hiermee gemoeide statutenwijziging. Na besluitvorming door de gemeenteraden van Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort kan de bestuurlijke fusie per 1 januari 2024 zijn beslag krijgen in de vorm van de benodigde notariële akten, alsmede een inschrijving in het Handelsregister bij de Kamer van Koophandel.

9

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Te regelen zaken na de fusiedatum De bestuurlijke fusie tussen Jong Leren en Stopoz krijgt zijn beslag per 1 januari 2024, waarbij een uitloop denkbaar is tot 1 april, wanneer de zorgvuldigheid binnen de besluitvorming hierom vraagt. De periode vanaf het najaar van 2023, na afronding van de interne besluitvorming, tot 1 augustus 2024 wordt gebruikt om verdere onderwijskundige, pedagogisch-didactische en organisatorische integratie (dit betreft met name de inrichting van het bestuurskantoor) verder uit te werken, zodat per 1 augustus 2024 in alle opzichten sprake kan zijn van één bestuur voor primair onderwijs. Arbeidsrechtelijke zaken (denk aan zaken als harmonisatie van de secundaire arbeidsvoorwaarden) en andere essentiële zaken verbonden aan de bestuurlijke fusie worden vóór de ingangsdatum van de bestuurlijke fusie geregeld.

1.3 Motieven voor de bestuurlijke fusie Jong Leren heeft 22 basisscholen in de gemeenten Aalsmeer, Bloemendaal, Haarlemmermeer, Heemstede en Zandvoort. Stopoz bestaat uit acht basisscholen in Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort. Stopoz en Jong Leren staan er op dit moment bestuurlijk goed voor. De wens om te fuseren is niet uit noodzaak geboren. Beide besturen werken al langer met elkaar samen en zijn van mening dat nu een goed moment is voor het vormen van één schoolbestuur. De belangrijkste redenen hiervoor zijn: ▪

▪ ▪

▪ ▪

Beide besturen werken al langere tijd samen op een aantal bovenschoolse terreinen, onder andere op het gebied van huisvesting, onderwijs en kwaliteit, opstarten van een Onderwijs Academie, ICT en bestuurlijke afstemming. In 2019 hebben Stopoz en Jong Leren in een intentieovereenkomst afgesproken om de onderlinge samenwerking te intensiveren. De afgelopen anderhalf jaar is deze samenwerking geïntensiveerd op plaatsen waar beide besturen scholen in stand houden. Jong Leren heeft één school in goed overleg overgedragen aan Stopoz. Beide besturen willen door samen te gaan meer invloed kunnen hebben op ontwikkelingen binnen en rondom het onderwijs in onze regio. De besturingsfilosofieën en het gedachtegoed over het onderwijs van beide besturen zijn op meerdere punten vergelijkbaar.

Kortom, de bestuurlijke fusie past binnen een langere praktijk van samenwerking van twee partners die in veel opzichten goed bij elkaar passen. Door bestuurlijk te fuseren ontstaat een nieuw samenwerkingsbestuur 1 dat beter dan twee afzonderlijke besturen in staat zal zijn om ook op langere termijn de beste condities voor goed onderwijs en goed werkgeverschap te waarborgen. Bij een groter bestuur zijn er meer mogelijkheden om in dunbevolkte kernen scholen in stand te houden en om in dichter bevolkte kernen ouders en kinderen meer keuzemogelijkheden te bieden. Ten aanzien van de instandhouding van 1

Een samenwerkingsbestuur wordt gevormd, wanneer de instandhouding van een of meer openbare en een of meer bijzondere scholen wordt opgedragen aan een stichting die met dit doel wordt opgericht.

10

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

scholen speelt natuurlijk ook de kwaliteit en continuïteit van de school een rol. Daarbij kan een groter bestuur door de bestuursaanstelling betere voorwaarden voor personeelsbeleid (eerder vaste aanstellingen, meer volle, ronde aanstellingen, loopbaanpaden, scholingsmogelijkheden) creëren. Door het formeren van één gezamenlijke staf is de ondersteuning van de scholen minder kwetsbaar voor uitval en vertrek van stafmedewerkers en ontstaan er betere condities voor professionele standaarden. Bovendien maak je de samenwerking niet langer 'vrijblijvend', maar structureel waardoor bij vertrek van bestuurders of toezichthouders de samenwerking in stand blijft omdat er sprake is van één organisatie. Meerwaarde door krachtenbundeling: samen kun je meer! Meerwaarde van de bestuurlijke fusie zien beide besturen vooral op vier gebieden: ▪ ▪ ▪ ▪

Onderwijskwaliteit en onderwijsinnovatie. Aantrekkelijk werkgeverschap. Versterking ondersteuning bestuur en scholen. Versterkte positie binnen het bestuurlijke krachtenveld.

Meerwaarde 1: onderwijskwaliteit en onderwijsinnovatie De kwaliteit van de scholen is goed. Tegelijkertijd ontwikkelt het primair onderwijs zich razendsnel (o.a. digitalisering, kansengelijkheid, inclusief onderwijs). Beide besturen willen graag een lerende organisatie zijn met scholen die van elkaar leren en die meegroeien met nieuwe inzichten over goed onderwijs. Een krachtenbundeling van beide schoolbesturen levert meer ruimte en mogelijkheden op voor innovatie en kwaliteitsverbetering, met name door de aanwezigheid en borging van bovenschoolse expertise. Door deze bovenschoolse expertise neemt het vermogen om toekomstbestendig onderwijs te ontwikkelen sterk toe. Uiteindelijk profiteren met name de leerlingen van beide stichtingen daarvan: de fusie biedt concrete kansen voor beter onderwijs. Jong Leren en Stopoz delen hun visie op goed onderwijs en de maatschappelijke inbedding van de scholen. Beide besturen zijn van mening dat het realiseren van kindnabij onderwijs voor alle kinderen in de wijk, kern of plaats van grote waarde is. Eén bestuur is beter in staat om te bouwen aan onderwijskundig en pedagogisch-didactisch sterke scholen in de regio. Hierbij zien beide besturen extra kansen voor het vormgeven van voorzieningen waarin meerdere maatschappelijke, kindgerelateerde organisaties of activiteiten, in het belang van de inwoners, zijn ondergebracht.

De verbinding met voorschoolse educatie, BSO en het vervolgonderwijs wordt dan meer dan het delen van een gebouw. Doorlopende leerlijnen, onderwijskundige verbinding en gelijke kansen voor ieder kind kunnen vanuit één fusiebestuur sterker worden bevorderd. Meerwaarde 2: aantrekkelijk werkgeverschap In deze tijd van personele tekorten staat ieder bestuur voor de uitdaging om ook in de toekomst een gewilde werkgever te blijven. De combinatie Stopoz - Jong Leren heeft alles in zich om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven. In een grotere organisatie zijn betere condities voor loopbaanpaden aanwezig en

11

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

betere condities voor de professionele ontwikkeling van medewerkers zoals kweekvijvers voor schoolleiders, opleidingsmogelijkheden voor IB-ers en taal- en rekenspecialisten. Dat is van belang om huidige collega’s duurzaam te verbinden aan de fusiestichting, én voor het aantrekken van nieuwe collega’s. Als één stichting zijn Jong Leren en Stopoz beter in staat om de beste leerkrachten in de regio duurzaam aan ons samenwerkingsbestuur te binden en zijn Stopoz en Jong Leren ook beter in staat om de medewerkers te (blijven) professionaliseren in dienst van kwalitatief hoogwaardig onderwijs en onderwijsvernieuwing door een bestuursbreed scholingsaanbod. Meerwaarde 3: versterking ondersteuning bestuur en scholen Een ander voordeel van een bestuurlijke fusie is te vinden in het samenvoegen van de huidige bestuurskantoren. Door samenvoeging van staf en ondersteuning wordt een bestuurskantoor minder kwetsbaar voor uitval en vertrek van medewerkers, en ontstaat er meer ruimte voor professionalisering, specialisering en kwaliteitsborging. Door de beide bestuurskantoren te integreren zijn Jong Leren en Stopoz beter in staat om tegen zo gering mogelijke kosten per leerling betere kwaliteit te leveren in de ondersteuning van de scholen en het bestuur.

Meerwaarde 4: sterkere positie binnen de regio Door samen één bestuur te vormen vertegenwoordigt de fusiestichting een substantieel aantal kinderen, ouders en medewerkers. Hierdoor kunnen de belangen van kinderen, ouders en medewerkers sterker doorklinken aan de overlegtafels waar de fusiestichting aan deelneemt. Door de bestuurlijke fusie leveren Jong Leren en Stopoz een bijdrage aan het verminderen van de bestuurlijke drukte binnen de samenwerkingsverbanden en in overleggen met gemeentebesturen, zodat deze overleggen slagvaardiger kunnen werken aan de maatschappelijke opgaven waar ze voor staan.

1.4 Alternatieven voor de fusie De keuze voor een bestuurlijke fusie is niet van de ene op de andere dag tot stand gekomen. Het fusietraject kent een voorgeschiedenis van meerdere jaren, waarbij steeds de gezamenlijke wens bij Stopoz en Jong Leren om te komen tot een duurzame inrichting van het primair onderwijs de rode draad vormde. In 2019 ondertekenden de besturen een intentieverklaring voor vergaande bestuurlijke samenwerking wat betreft het onderwijs, met behoud van de zelfstandigheid van de afzonderlijke besturen. In 2022 hebben beide besturen de samenwerking laten onderzoeken door de Onderwijs Juristen Groep (OJG) 2 en gekeken op welke manier de samenwerking het beste kan bijdragen aan: ▪ ▪ ▪

2

het bouwen aan en behouden van robuuste scholen; het behouden van een regionale spreiding van scholen; het optimaal faciliteren van scholen, zodat zij kwalitatief hoogwaardig, innovatief en eigentijds onderwijs verzorgen;

Onderwijs Juristen Groep (OJG): Onderzoek naar de samenwerking tussen Jong Leren en STOPOZ. 17 juni 2022. 12

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

▪

het zijn van een serieuze gesprekspartner voor gemeenten en voor leerkrachten.

Het onderzoek heeft een breed spectrum van samenwerkingsvormen onderzocht. Zo is er gekeken naar de effecten van een intensivering van de samenwerking door een samenwerkingsovereenkomst, een shared service centrum en een bestuurlijke fusie. Op basis van het onderzoek hebben beide besturen eind 2022 een intentieverklaring opgesteld waarin ze aangeven te willen komen tot een bestuurlijke fusie per 1 januari 2024 (met mogelijke uitloop tot 1 april 2024). De voorkeur voor een bestuurlijke fusie tussen Jong Leren en Stopoz is organisch gegroeid. Er is daarnaast sprake geweest van enkele verkennende contacten met andere besturen maar al snel werd duidelijk dat, op basis van de bestaande werkcontacten en samenwerkingspraktijken, er maar één fusiepartner denkbaar was: voor Jong Leren was dat Stopoz en vice versa.

1.5 Te bereiken (gekwantificeerde) doelen van de fusie Zoals hiervoor al aangegeven, de bestuurlijke fusie heeft als hoofddoel het waarborgen van een gezonde toekomst voor het primair onderwijs in de genoemde gemeenten. De bestuurlijke fusie heeft als doel het waarborgen van een duurzaam, breed, thuisnabij en kwalitatief goed aanbod van primair onderwijs in de genoemde gemeenten door: a.

b. c. d. e.

De vorming van een robuuste stichting voor primair onderwijs in de regio Zuid- Kennemerland, Haarlemmermeer en Aalsmeer, zodat meer organisatorische slagkracht ontstaat om strategische uitdagingen zoals bijvoorbeeld de tekorten aan onderwijsgevenden het hoofd te bieden. Het waarborgen van het vermogen om ook in de toekomst te kunnen blijven investeren in kwaliteitsverbetering en onderwijsvernieuwing. Het creëren van een onderwijsorganisatie die kan opereren als een nog aantrekkelijker werkgever dan de beide huidige besturen. Versterking van de ondersteuning van de scholen en het bestuur. Versterking van de bestuurlijke positie en slagkracht van de scholen van de Jong Leren en Stopoz binnen Zuid-Kennemerland, Haarlemmermeer en Aalsmeer.

13

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Hoofdstuk 2 Erbij betrekken van stakeholders Het besluit om Stopoz en Jong Leren te laten fuseren tot één nieuwe stichting vraagt om draagvlak bij interne en externe stakeholders. Bij intern draagvlak gaat het om steun voor de fusie onder personeel en ouders/verzorgers 3. Bij extern draagvlak is met name het draagvlak bij de gemeenten Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort relevant als beschermers van het algemeen (onderwijs)belang en vanuit zijn toezichthoudende rol ten aanzien van het openbaar onderwijs. De bestuurlijke fusie van Stopoz en Jong Leren beoogt geen veranderingen leiden in het aanbod en de denominatie van de scholen die door de huidige stichtingen in stand worden gehouden. In de manier waarop stakeholders erbij worden betrokken wordt onderscheid gemaakt tussen hun formele rol in het fusieproces en de manier waarop zij bij de totstandkoming van de FER zijn betrokken en ook verder bij het fusieproces worden betrokken.

2.1 Wijze waarop medezeggenschapsraden zijn en worden betrokken Formele rol medezeggenschap De GMR-en van Stopoz en Jong Leren hebben instemmingsrecht ten aanzien van een besluit tot fusie van de stichtingen en de fusie-effectrapportage die ten behoeve daarvan wordt opgesteld. In de Wms (artikel 15, lid 3) wordt bepaald dat bij een fusiebesluit een raadpleging van de ouders plaats dient te vinden, zodat de medezeggenschapsorganen in staat zijn om de uitkomsten van de ouderraadpleging mee te wegen bij hun instemmingsbesluit.

De GMR’en zijn vanaf medio 2022 aan de hand van het reeds genoemde verkenningsonderzoek van OJG betrokken en hebben steun uitgesproken voor het ingezette proces. Periodiek worden de GMR’en door beide CvB’s geïnformeerd over de voortgang van het fusieproces. Daarnaast is er een afstemmingsoverleg GMR’ ingesteld, waarin twee vertegenwoordigers van iedere GMR periodiek worden/zijn bijgepraat over belangrijke stappen in het fusietraject en gevraagd worden om ‘aan de voorkant van besluiten’ mee te denken over belangrijke voorstellen en notities (zoals bijvoorbeeld de FER, de inrichting van de ouderraadpleging, de wijze van inrichting van een Transitie GMR). Conform de opgestelde planning worden de GMR’en van Stopoz en Jong Leren gevraagd in te stemmen met het (voorgenomen) besluit tot fusie en de FER.

3

Omwille van de leesbaarheid volstaan we vanaf hier met de aanduiding ‘ouders’. Daar waar ‘ouders’ staat, zijn ook ‘verzorgers’ bedoeld. 14

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

2.2 Wijze waarop Raad van Toezicht is en wordt betrokken Formele rol van de Raad van Toezicht De RvT heeft als primaire verantwoordelijkheid om toe te zien of het gevoerde beleid goed is voor de organisatie en voor de regionale samenleving waaraan deze dienend is. Vanuit dit perspectief dient de RvT goedkeuring te geven aan het voorgenomen besluit, de FER en aan het definitieve besluit tot fusie.

De RvT’s zijn vanaf de intentie om bestuurlijk te fuseren betrokken en hebben steun uitgesproken voor het ingezette proces. Periodiek worden de RvT’s door hun CvB geïnformeerd over de voortgang. Daarnaast is er een ‘afstemmingsoverleg RvT’ ingesteld, waarin twee vertegenwoordigers per RvT periodiek zijn bijgepraat over belangrijke stappen in het fusietraject en gevraagd worden om ‘aan de voorkant van besluiten’ mee te denken over belangrijke voorstellen en notities (zoals bijvoorbeeld de FER of de conceptstatuten). Conform de opgestelde planning wordt de RvT gevraagd goedkeuring te verlenen aan het (voorgenomen) besluit tot fusie en de FER goed te keuren.

2.3 Wijze waarop personeel, ouders en leerlingen worden betrokken In de ogen van de besturen heeft een fusie alleen maar kans van slagen als de fusie gedragen wordt door de medewerkers van beide organisaties. Om die reden is ervoor gekozen om niet alleen een formeel traject gericht op besluitvorming in gang te zetten, maar ook een informeel proces gericht op betrokkenheid en participatie van medewerkers. In het informele traject is de vraag aan alle medewerkers: ‘Stel dat het tot een fusie komt van beide besturen, over welke onderwerpen moeten we dan in gesprek gaan?’ Daarbij is het ook steeds de vraag: met wie willen we in gesprek over welke thema’s en wat is daarvoor het beste moment? Voor het meenemen, meedenken en informeren van personeel, ouders en leerlingen hebben de besturen gebruikgemaakt van verschillende media. Naast informatiebrieven hebben de bestuurders in maart 2023 een podcast opgenomen waarin zij de beweegredenen voor de fusie bespreken. Na een kick-off in januari 2023 zijn er in de periode tot juni 2023 kennismakingsbijeenkomsten georganiseerd voor stafmedewerkers en directeuren en drie bijeenkomsten waar alle personeelsleden zich voor konden inschrijven. Tijdens deze bijeenkomsten zijn verschillende thema’s besproken. Voor het verloop van het proces en de inhoud van de bijeenkomsten verwijzen we naar bijlage 1.

De bestuurlijke fusie zal het onderwijsaanbod ongemoeid laten, met inachtneming van de kwaliteit en continuïteit van de scholen. Ook wijzigt de denominatie van de scholen niet. Op het niveau van de leerlingen verandert er dus niets. Daarom wordt ervan uitgegaan dat de belangen van de leerlingen binnen het fusieproces door hun ouders worden vertegenwoordigd. Leerlingen zijn daarom niet als afzonderlijke doelgroep bij het fusieproces betrokken.

15

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Formele rol van personeel, ouders en leerlingen Personeel en ouders zijn wettelijk betrokken bij het besluitvormingsproces door hun positie in de GMR’en en bij de verplichte ouderraadpleging, waarvan de uitkomsten door de GMR’en moeten worden meegewogen bij hun instemmingsbesluiten inzake de bestuurlijke fusie.

De betrokken medezeggenschapsorganen hebben, binnen de ruimte voor maatwerk die de Wms biedt, gekozen voor de volgende aanpak van de wettelijk verplichte ouderraadpleging: Op 21 juni versturen de GMR’en via het ouderportaal Parro een brief over de beoogde fusie. Ouders kunnen met vragen en/of opmerkingen tot uiterlijk 1 juli per mail reageren en hun reactie versturen naar de afzonderlijke GMR'en.

2.4 Wijze waarop externe belanghebbenden zijn en worden betrokken De gemeenten Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort en de gemeenten Aalsmeer en Haarlemmermeer hebben een verschillende formele rol in het fusieproces. Formele rol van de gemeenten De gemeenten Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort vervullen meerdere formele rollen binnen het fusieproces. De gemeenten Aalsmeer en Haarlemmermeer hebben één rol. De Colleges van B&W van Aalsmeer, Bloemendaal, Haarlemmermeer, Heemstede en Zandvoort dienen (Wpo artikel 64, lid 2; een advies uit te brengen aan het besturen van Stopoz en Jong Leren over de wenselijkheid van de voorgenomen fusie. De voorliggende FER dient als ondersteuning voor het uit te brengen advies. Deze wettelijk verankerde rol van de gemeenten vloeit voort uit de rol van de gemeente als ‘hoeder van het algemeen belang’. Vanuit deze rol wordt aan de gemeenten gevraagd om toe te zien op de waarborgen voor leerlingen, ouders en de lokale samenleving bij fusies in het funderend onderwijs. Daarnaast dienen de gemeenteraden van Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort, vanuit hun toezichthoudende rol ten aanzien van het openbaar onderwijs, op basis van de statuten van Stopoz, in te stemmen met het besluit tot fusie en de statutenwijziging van de verkrijgende stichting.

Ambtelijk en bestuurlijk (wethouder Onderwijs) zijn alle belanghebbende gemeenten door de CvB's van Stopoz en Jong Leren in een vroeg stadium geïnformeerd over het voorgenomen besluit tot een bestuurlijke fusie, de overwegingen die hierbij aan de orde zijn en het beoogde tijdpad. Na vaststelling 16

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

van de FER als voorgenomen besluit door de CvB ‘s worden de colleges van Burgemeester en Wethouders per brief gevraagd een advies uit te brengen over de voorgenomen bestuurlijke fusie. Dit advies wordt als bijlage aan de FER toegevoegd, voordat de betrokken medezeggenschapsorganen hun instemmingsbesluit nemen. Na de zomervakantie organiseren de besturen een informatieavond voor de gemeenteraden van de betrokken gemeenten. Vervolgens, na het doorlopen van de interne besluitvorming (GMR’en, Raden van Toezicht) met betrekking tot de FER en het voorgenomen fusiebesluit, zullen de gemeenteraden van Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort schriftelijk gevraagd worden om de bestuurlijke fusie goed te keuren, evenals de gewijzigde statuten. De nieuwe statuten van NAAM4 zijn niet langer statuten van een stichting op openbare grondslag maar de statuten van een samenwerkingsstichting, waarbinnen niet alleen de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs worden gewaarborgd, maar ook de waarden en belangen van de scholen op bijzondere (confessionele) grondslag. De samenwerkingsrelatie tussen NAAM en de gemeenten Bloemendaal, Heemstede en Zandvoort wat betreft het openbaar onderwijs is ook na de fusie gewaarborgd. In de huidige statuten van Jong Leren is bepaald dat de NKSR moet instemmen met een statutenwijziging. De statutenwijziging wordt om deze reden afgestemd met de NKSR.

NAAM werkt met veel maatschappelijke partners samen, onder andere: de vakbonden, de kinderopvang, de samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs en collega-schoolbesturen voor primair en voortgezet (speciaal) onderwijs. Daarnaast heeft NAAM met diverse dienstverleners formele contracten. Al deze betrokkenen zullen voorafgaand aan de ingangsdatum van de bestuurlijke fusie schriftelijk en/of persoonlijk worden geïnformeerd over de bestuurlijke fusie. Ook in reguliere overleggen zullen de samenwerkingspartners van beide besturen regelmatig bijgepraat worden over de stand van zaken van het fusieproces.

4

We gebruiken hier en op andere plaatsen in de FER de aanduiding NAAM, omdat de naam van de fusiestichting nog niet bekend is. 17

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Hoofdstuk 3Gevolgen voor personeel, ouders en leerlingen en borging van de menselijke maat 3.1 Omvang en organisatie van de rechtspersoon na fusie Omvang organisatie De twee stichtingen omvatten op dit moment samen 7.273 leerlingen. Op basis van de raming van 7.231 leerlingen voor het schooljaar 2023-2024 beschikt de fusieorganisatie van de twee stichtingen op 1 januari 2024 over een formatie van 477 fte (356 fte OP, 89 fte OOP en 32 fte directie). Na de fusie ontstaat er een nieuwe stichting met 30 scholen/vestigingen. Voor het onderzoeken van de leerlingenaantallen en prognoses is gebruikgemaakt van beschikbare prognoses die zijn opgesteld door DUO. Leerlingenprognoses worden gebaseerd op informatie die op enig moment bekend is. Omdat prognoses worden gebaseerd op historische informatie, zijn onvoorziene ontwikkelingen in de toekomst er niet in verwerkt. Naarmate de prognose betrekking heeft op jaren die verder in de toekomst liggen, neemt het aantal onvoorziene ontwikkelingen die niet in de prognose zijn meegenomen toe. De onzekerheid over de betrouwbaarheid van het geprognosticeerde leerlingenaantal neemt dus toe naarmate het jaar verder in de toekomst ligt. Voor dit document wordt gekeken naar de prognoses tot en met het jaar 2035. (DUO prognoses, peildatum 1 oktober 2022).

Met inachtneming van de hiervoor gemaakte kanttekeningen laten de prognoses zien dat de leerlingenaantallen van beide stichtingen een aantal jaren min of

18

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

meer stabiel blijven (Jong Leren: circa 5.000 leerlingen in de periode tot en met 2029; Stopoz: circa 2.000 leerlingen in de periode tot en met 2029). Daarna wordt voor beide stichtingen groei van het aantal leerlingen verwacht, met name bij de scholen van Jong Leren. Na een periode van relatieve stabiliteit zal de fusiestichting vanaf 2030 vermoedelijk geleidelijk gaan groeien qua leerlingenaantallen. Besturingsfilosofie De bestuurders van Stopoz en Jong Leren hebben met elkaar gesproken over de wijze waarop zij sturing willen geven binnen de fusieorganisatie. Vanuit de constatering dat beide stichtingen in hun huidige besturingsfilosofie al veel op elkaar lijken hebben zij een eerste versie geformuleerd van de besturingsfilosofie voor de fusiestichting. Gesprekken met het afstemmingsoverleg GMR en het afstemmingsoverleg RvT hebben vervolgens bijgedragen aan de besturingsfilosofie zoals deze is opgenomen in bijlage 2. De besturingsfilosofie beschrijft hoe het fusiebestuur de organisatie wil ontwikkelen en aansturen vanuit de belangrijkste kernwaarden. De besturingsfilosofie is behulpzaam bij het inrichten van zo’n organisatie en bij het opstellen van formele stukken als reglementen, beleidsdocumenten, statuten en functieprofielen.

Een kernachtige samenvatting van de besturingsfilosofie in de eigen woorden van de bestuurders luidt als volgt: “Onze besturingsfilosofie is geïnspireerd op de drie basisbehoeften van onderwijs: relatie: anderen waarderen mij en willen met mij omgaan autonomie: ik kan het zelf, hoewel niet altijd alleen competentie: ik geloof in mijn eigen kunnen Deze drie basisbehoeften zijn in onze ogen cruciaal voor leren en ontwikkelen. We willen onze organisatie zo inrichten dat we tegemoetkomen aan deze basisbehoeften. Zo creëren we een lerende gemeenschap waarin medewerkers en scholen zichzelf ontwikkelen en tegelijk bijdragen aan de ontwikkeling van de ander. Autonomie betekent hierin voor ons ook: ruimte. Vanuit vertrouwen de ruimte krijgen om dingen zelf te doen. Hoe geven we invulling aan onze besturingsfilosofie? We geven die lerende gemeenschap vorm op basis van het 4R-model:

19

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Resultaten zijn in dit model het gevolg van de ruimte die medewerkers krijgen om de doelen van de gekozen richting te realiseren. Medewerkers, directeuren en bestuurders leggen op alle drie de onderdelen rekenschap af.” Organisatiestructuur De bestuurlijke organisatie van de fusiestichting wordt gebaseerd op het zogenaamde ‘raad-van-toezicht’-model, dat uitgaat van een duidelijke scheiding tussen toezicht en bestuur van de stichting. De Raad van Toezicht houdt intern toezicht op het College van Bestuur en de organisatie conform de Wet Goed Bestuur. Daarnaast heeft de RvT ook een adviserende rol richting het CvB en fungeert de raad ook als werkgever voor de bestuurders. Het CvB van de nieuwe stichting zal bestaan uit minimaal twee bestuurders, die eindverantwoordelijk zijn voor alle te nemen besluiten en het functioneren van de organisatie. Het College van Bestuur heeft binnen de stichting een richtinggevende, inspirerende en faciliterende rol. Het CvB vraagt verantwoording aan de directeuren en legt verantwoording af aan de RvT en aan het extern toezicht, de Inspectie van het Onderwijs. Samen met de directeuren en hun teams geeft het CvB vorm en inhoud aan de pedagogisch-didactische en onderwijskundige opdracht van de stichting. Het CvB en de scholen worden in hun werkzaamheden ondersteund door een hoogwaardig bestuurskantoor (zie ook 3.6).

Op basis van bovenstaande kenmerken tekent zich een relatief eenvoudig organogram af voor de fusiestichting (zie onderstaande afbeelding). De organisatie van de fusiestichting wordt zo plat mogelijk. Het is niet de bedoeling dat er als gevolg van de fusie een extra ‘tussenlaag’ ontstaat.

Organogram fusiestichting

Toegankelijkheid van het bestuur na fusie Binnen de nieuwe organisatie staan de scholen centraal. De operationele leiding en verantwoordelijkheid wordt, net zoals dat op dit moment ook het geval is, zo veel mogelijk belegd op het niveau van de afzonderlijke scholen. De leiding op de scholen is in de huidige situatie het gezicht en eerste aanspreekpunt van de desbetreffende school. Daar verandert door de fusie niets aan. En voor ouders

20

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

blijft de groepsleerkracht het eerste aanspreekpunt voor de ontwikkeling van hun kind(eren). De lijnen van besluitvorming worden voor de direct belanghebbenden bij de betrokken scholen niet langer, de toegankelijkheid van het CvB zal door de fusie niet veranderen. Samenstelling College van Bestuur Het statutair bestuur van de fusiestichting zal bestaan uit minimaal twee leden. De huidige toezichthouders hebben het voornemen om de huidige CvB-leden van Jong Leren en de voorzitter CvB van Stopoz te benoemen tot College van Bestuur van de fusiestichting, waarbij de intentie is om toe te werken naar een College van Bestuur van twee personen. Het CvB van het fusiebestuur is integraal verantwoordelijk voor alle besluiten en werkt collegiaal samen aan het voorbereiden en het nemen van besluiten. De wijze van samenwerking en de verdeling van taken tussen de leden van het fusiebestuur wordt binnen het bestuursreglement vastgelegd. Deze documenten worden na de interne besluitvorming en voor fusiedatum vastgesteld. Samenstelling Raad van Toezicht In de nieuwe RvT van de fusiestichting nemen zowel leden met een Jong Leren achtergrond als met een Stopoz achtergrond zitting. Met elkaar zijn zij verantwoordelijk voor het intern toezicht op het nieuwe samenwerkingsbestuur.

In aanloop naar de fusiedatum dragen de huidige RvT’s zorg voor een procedure om te komen tot één nieuwe RvT voor de fusiestichting. Hierbij zullen in ieder geval besluiten worden genomen over de samenstelling van de RvT, het reglement van toezicht, het bestuursreglement, de verdeling van portefeuilles binnen de RvT en het voorzitterschap van de raad. Code Goed Bestuur en Goed Toezicht De nieuwe stichting heeft integriteit en transparantie hoog in het vaandel staan en committeert zich aan de richtlijnen van de Code Goed Bestuur in het primair onderwijs zoals opgesteld door de PO-Raad en de Code Goed Toezicht van de VTOINVTK. Deze richtlijnen worden verwerkt in het reglement van toezicht, het bestuursreglement en de wijze waarop toezicht wordt gehouden op de wezenskenmerken van het openbaar en christelijk onderwijs. Managementstatuut Tijdens de periode na de afronding van de interne besluitvorming en fusiedatum werken de CvB’s van Jong Leren en Stopoz samen, en in overleg met hun directeuren en de GMR’en van beide stichtingen aan een nieuw managementstatuut. Dit statuut regelt op de eerste plaats de bevoegdheden van de directeuren en het bestuur met betrekking tot het beheren van de bekostiging van de Rijksoverheid. Daarnaast geeft het statuut het mandaat weer in het kader van andere bestuurlijke taken, zoals het opstellen van onderwijsinhoudelijk beleid.

In het statuut wordt specifiek aangegeven welke maat van taken en bevoegdheden gemandateerd worden naar de directies, en welke taken op het niveau van het bevoegd gezag blijven. De besturingsfilosofie van de nieuwe stichting is leidend bij het opstellen van het managementstatuut.

21

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Identiteit Het fusiebestuur is een samenwerkingsbestuur van een confessioneel bestuur en een openbaar bestuur. Beide besturen achten het van groot belang dat binnen het fusiebestuur de identiteit van de scholen goed geborgd is. De eerste plek waarin deze openbare en christelijke identiteit binnen de stichting gewaarborgd worden, is in de statuten van de fusiestichting. Daarnaast zal in de periode tussen 1 januari en 1 augustus 2024 gestart worden met het inrichten van een identiteitscommissie op stichtingsniveau. Het CvB van de fusiestichting zal over de inrichting en werkwijze van deze identiteitscommissie in overleg treden met de RvT en GMR van de fusiestichting. In het op te stellen strategisch beleidsplan of Koersplan voor de nieuwe stichting zal het thema ‘identiteit’ ook een belangrijke plaats innemen. De belangrijkste plaats waar de veelkleurige identiteit van de nieuwe stichting zichtbaar wordt is binnen de scholen in de dagelijkse omgang tussen leerkrachten, kinderen en ouders, tussen de collega’s op de scholen. Strategische beleidsagenda/Koersplan De cyclus van de Strategische Beleidsagenda/Koersplan en de daaraan gekoppelde schoolplancyclus lopen bij Stopoz en Jong Leren niet gelijk. De cyclus van Jong Leren loopt in 2024 af, die van Stopoz in 2025. De besturen willen de cycli van beide stichtingen op elkaar afstemmen.

Zo is er na de fusie voldoende tijd om gezamenlijk de nieuwe strategische koers te bepalen voor de periode 2025-2029. Dit betekent dat Jong Leren de looptijd van de huidige SBA en de schoolplannen met een jaar verlengt en waar nodig actualiseert. Voor het beoogde tijdpad verwijzen we naar bijlage 3. Organisatiecultuur De bestuurders van Stopoz en Jong Leren zijn zich ervan bewust dat beide organisaties uit verschillende tradities komen en dat met het bereiken van de fusiedatum niet in één keer sprake zal zijn van één organisatiecultuur. De vraag is ook of gelijkschakeling op alle plaatsen binnen de nieuwe stichting wenselijk is. Vanuit onze besturingsfilosofie is er ruimte voor verschillen tussen scholen, waarbij het een opdracht is aan alle medewerkers inclusief de bestuurders om bij te dragen aan het zijn van een lerende organisatie. Om elkaar en elkaars taal beter te leren kennen, en de ‘lerende organisatie te blijven voeden’, worden ook na de besluitvorming over de voorgenomen fusie en FER de informele ontmoetingen tussen medewerkers van beide stichtingen voortgezet.

3.2 Gevolgen van de fusie voor de overzichtelijkheid op locatieniveau Op locatieniveau worden door de bestuurlijke fusie geen veranderingen of aanpassingen doorgevoerd. De huidige organisatorische inrichting van de scholen blijft ook na de bestuurlijke fusie hetzelfde. Het sluiten van locaties is als gevolg van de fusie niet aan de orde, met inachtneming van de kwaliteit en continuïteit van de scholen. Toekomstige ontwikkelingen kunnen ertoe leiden dat scholen toch samen kunnen gaan. De identiteit van de afzonderlijke scholen binnen de fusiestichting verandert niet als gevolg van de bestuurlijke fusie en wordt statutair gewaarborgd.

22

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

3.3 Gevolgen van de fusie voor de betrokkenheid van personeel, leerlingen en ouders Binnen de nieuwe fusiestichting zal het beleid onverminderd gericht zijn op de kwaliteit en continuïteit van het onderwijs op de nu bestaande scholen. Binnen de nieuwe besturenorganisatie blijft er gewerkt worden met schooldirecteuren die integraal verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van het onderwijs op hun school en budgettair verantwoordelijk zijn voor de door hen te beïnvloeden kosten. De positie van ouders en medewerkers ten opzichte van de individuele scholen en de schooldirecteuren verandert niet als gevolg van deze fusie. De fusie is primair gericht op de totstandkoming en borging van een professionele, kwalitatief goede en slagvaardige organisatie in het belang van goed primair onderwijs binnen de regio. Ouders en personeel kunnen - net zoals nu ook het geval is - binnen de nieuwe organisatie deelnemen aan de MR en/of Ouderraad/Oudervereniging van de betrokken school, of de GMR van de stichting.

3.4 Gevolgen van de fusie voor de medezeggenschap Iedere school van Jong Leren en Stopoz kent een Medezeggenschapsraad (MR), bestaande uit ouders en medewerkers, die de medezeggenschap over de school heeft. Jong Leren en Stopoz kennen ook een Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR), die de medezeggenschap over de stichting heeft. De GMR van Jong Leren bestaat uit acht ouderleden en acht medewerkers. Recent is ervoor gekozen om conform de drie Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs te werken. Leden van de GMR vertegenwoordigen zodoende scholen vanuit Zuid-Kennemerland, Haarlemmermeer en Amstelronde (Aalsmeer e.o.). Bij de samenstelling wordt ook het aantal leerlingen per regio in ogenschouw genomen. De GMR van Stopoz bestaat uit drie ouderleden en drie personeelsleden. Er is geen verdeling naar regio. Wel is afgesproken, waar mogelijk, dat de leden van verschillende scholen dienen te komen. Bij een besturenfusie moeten ook de medezeggenschapsorganen van beide stichtingen ‘fuseren’. Door de fusie verdwijnen de oude GMR’en en moet er een nieuwe raad, in een nieuwe samenstelling, komen. Daarnaast moeten het medezeggenschapsreglement en het medezeggenschapsstatuut worden aangepast. Voor de samenvoeging van de GMR’en is het Besluit medezeggenschap onderwijs relevant. In dit Besluit wordt in een aantal situaties voorzien. Kort gezegd komen die erop neer: ●

dat de oude GMR’en worden samengevoegd tot een nieuwe GMR tot aan het tijdstip van de nieuwe verkiezingen;

23

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

●

dat bij gelijkluidende reglementen de inhoud van het nieuwe GMR-reglement vaststaat. Zo niet, dan moet het nieuwe bestuur een voorstel voor een nieuw reglement voorleggen aan de GMR.

Na afronding van de interne besluitvorming wordt in aanloop naar de ingangsdatum van de bestuurlijke fusie een tijdelijke vorm van bovenbestuurlijke medezeggenschap ingesteld, een ‘Transitie GMR’. Deze TGMR zal in de periode na afronding van de interne besluitvorming en voorafgaand aan de fusiedatum zorg dragen voor de totstandkoming van een nieuwe samenstelling en werkwijze voor de GMR van het fusiebestuur.

3.5 Gevolgen voor voorzieningen De bestuurlijke fusie heeft geen gevolgen voor de huidige voorzieningen en faciliteiten van de scholen. De huidige onderwijslocaties blijven in stand, met inachtneming van de kwaliteit en continuïteit van de scholen. De identiteit en grondslag van de afzonderlijke openbare en confessionele scholen binnen de fusiestichting zullen statutair worden gewaarborgd.

3.6 Gevolgen voor de arbeidsvoorwaarden en het personeelsbeleid Op 1 januari 2024 komen alle personeelsleden van Stopoz en Jong Leren in dienst van de nieuwe stichting. Zoals eerder aangegeven fungeert Jong Leren hierbij als de ‘verkrijgende’ stichting en Stopoz als de ‘verdwijnende’ stichting. Omdat gekozen wordt voor een juridische fusie op grond van het Burgerlijk Wetboek gaan alle rechten en plichten van Jong Leren en Stopoz ‘onder algemene titel’ van rechtswege over op de nieuwe rechtspersoon. Dit gegeven impliceert dat medewerkers van Stopoz overgaan met behoud van alle huidige rechten en plichten, en ook dat de medewerkers van Jong Leren hun huidige rechten en plichten behouden. Hieronder wordt puntsgewijs ingegaan op de belangrijkste personele effecten van de voorgenomen fusie. a. Iedere medewerker houdt een bestuursaanstelling. Na de bestuurlijke fusie krijgen alle medewerkers een bestuursaanstelling bij de fusiestichting. Zij kunnen worden ingezet binnen de onder dit bestuur ressorterende scholen. Inzet van medewerkers op een andere school gebeurt altijd in overleg, waarbij binnen de kaders van de CAO PO ruimte is voor maatwerk in overleg met de betrokken medewerkers.

Alle huidige en toekomstige medewerkers op de scholen krijgen de mogelijkheid om expliciet kenbaar te maken of zij op christelijke of openbare scholen willen werken dan wel dat zij in beginsel inzetbaar zijn op scholen van beide denominaties. b. Diensttijd De bij Stopoz en Jong Leren opgebouwde diensttijd gaat mee over (inclusief de diensttijd bij eventuele rechtsvoorgangers).

24

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

c. Harmonisatie van arbeidsvoorwaarden. Voor beide stichtingen geldt de CAO PO en daarmee zijn de primaire arbeidsvoorwaarden gelijk. De huidige secundaire arbeidsvoorwaarden van beide stichtingen zijn nagenoeg hetzelfde. In verband hiermee is een voorstel ontwikkeld voor harmonisering van de secundaire arbeidsvoorwaarden. Hierover wordt nog vóór het ingaan van de bestuurlijke fusie op overeenstemming gericht overleg gevoerd met de vakbonden. d. Behoud van werkgelegenheid. Bij de bestuurlijke fusie is sprake van baanzekerheid. Gedwongen ontslagen, ten gevolge van de fusie, zijn niet aan de orde. De medewerkers worden binnen het functiebouwwerk van de fusiestichting herplaatst in dezelfde functie als die zij nu vervullen. Functiewijziging kan geschieden conform de bepalingen hieromtrent uit de CAO-PO. e. Inrichting bestuurskantoor Waar voor de medewerkers binnen de scholen nagenoeg niets verandert aan hun dagelijkse werkzaamheden, kunnen er wel veranderingen optreden in het werk van medewerkers van de huidige bestuurskantoren door het samengaan van de twee bestuurskantoren van de huidige stichtingen. Waar de werkzaamheden sec van de medewerkers van de stafdiensten na de fusie in grote lijnen vergelijkbaar blijven, kunnen er wel veranderingen in de werkomstandigheden optreden (denk aan: mogelijke veranderingen in werkplek, samenstelling team, werkprocessen, software).

Een belangrijk voordeel van een bestuurlijke fusie is het samenvoegen van de bestuurskantoren waardoor synergie-effecten optreden op het terrein van professionalisering, expertiseontwikkeling, kwaliteit en carrièremogelijkheden. Door de bestuurskantoren te integreren kan de nieuwe stichting kwaliteit (blijven) leveren en sterker worden in de ondersteuning van de scholen en het bestuur tegen zo gering mogelijke kosten per leerling. Alle personeelsleden van Stopoz en Jong Leren komen met behoud van rechten en plichten in dienst van de nieuwe stichting. Dat geldt uiteraard ook voor de medewerkers van de beide bestuurskantoren. Hoewel aan de bestuurlijke fusie niet direct een taakstelling is verbonden en er geen sprake is van gedwongen ontslagen, is wel de verwachting dat op termijn doelmatigheidsvoordelen te behalen zullen zijn door het samenvoegen van de bestuursbureaus en het harmoniseren van werkprocessen en systemen. Naast de taken op het bestuurskantoor zijn er ook bovenschoolse taken die door collega’s met een aanstelling op één of meer van de scholen worden uitgevoerd en op bestuursniveau gefinancierd worden. Dat betreft bijvoorbeeld taken in het kader van het opleiden en begeleiden van studenten en nieuwe collega’s, deelname aan structurele bovenschoolse netwerken en een aantal innovatieve projecten.

25

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Na afronding van de interne besluitvorming met betrekking tot het voorgenomen fusiebesluit en de FER zullen de besturen van Jong Leren en Stopoz een kwartiermaker benoemen, die in samenspraak met bestuurders, schooldirecteuren, GMR’en en vooral de medewerkers van de huidige bestuurskantoren zelf een voorstel zal ontwikkelen voor de inrichting van het bestuurskantoor voor de nieuwe stichting. Hierbij wordt ook de positionering van collega’s met bovenschoolse taken betrokken. Uitgangspunten voor de opdracht van de kwartiermaker en de inrichting van het bestuurskantoor zijn de volgende: ● ●

●

Het bestuurskantoor is dienstverlenend, de medewerkers zijn pro-actief, adviserend aan de scholen en aan het bestuur. De dienstverlening en advisering aan de scholen en aan het bestuur vindt plaats vanuit een integrale benadering op basis van onderwijskwaliteit, andere domeinen zijn daaraan faciliterend. Op het bestuurskantoor is het gehele palet van inhoudelijke expertises geborgd: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

● ●

●

●

Onderwijskwaliteit & Innovatie Financiën Personeel & Organisatie (HR) Huisvesting & Facilitair Communicatie. ICT

De financiële, personele en salarisadministratie wordt in eigen beheer uitgevoerd. De inrichting en aansturing van het bestuurskantoor sluit aan op de besturingsfilosofie: we beleggen de verantwoordelijkheden zo laag mogelijk, we bevorderen de gemeenschappelijkheid en het collectief en we streven naar een professionele leercultuur. Werken vanuit een professionele leercultuur betekent dat er een beroep gedaan wordt op de professionele autonomie en handelingsruimte van medewerkers van het bestuurskantoor. Voor vitale processen, zoals de salarisadministratie, wordt een achtervangmogelijkheid (‘back up’) gerealiseerd.

26

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Hoofdstuk 4 Effecten van de fusie op keuzevrijheid, diversiteit en bereikbaarheid 4.1 Effecten van de fusie op de keuzevrijheid De nieuwe fusiestichting garandeert zowel het openbare als het confessionele onderwijsaanbod. Met het in werking treden van een bestuurlijke fusie blijven de huidige grondslag, identiteit en pedagogische-didactische aanpak van de betrokken scholen ongewijzigd. Ook na de fusie hebben ouders nog steeds dezelfde keuzemogelijkheden wat betreft openbare en confessionele scholen binnen het scholenaanbod van de stichting. Hiermee levert de nieuwe stichting een blijvende bijdrage aan de keuzevrijheid van ouders binnen de regio.

4.2 Effecten van de fusie op de diversiteit Door de bestuurlijke fusie wordt beoogd om structureel optimale condities te realiseren voor een thuisnabij, kwalitatief goed en breed aanbod van primair onderwijs voor de lange termijn. Dit betreft zowel de openbare scholen als de confessionele scholen van de nieuwe stichting. Het is expliciet de bedoeling van de fusie om een zo breed en divers mogelijk onderwijsaanbod binnen de fusiestichting te kunnen (blijven) bieden. De huidige schoolprofielen blijven in beginsel behouden. Daarnaast worden mogelijkheden gezien om in gezamenlijkheid het aanbod te verrijken.

4.3 Effecten fusie op de spreiding van onderwijsvoorzieningen in de regio De bestuurlijke fusie heeft geen effect op de spreiding en de omvang van het aantal scholen in de regio. De scholen van de huidige stichtingen blijven in stand na de fusie en er zijn geen plannen om daar verandering in aan te brengen, met inachtneming van de kwaliteit en continuïteit van de scholen. Daar waar in de toekomst scholen gesloten of gesticht worden, zijn dit autonome processen en geen effect van deze fusie.

27

FUSIE EFFECT RAPPORTAGE - VERSIE 6 D.D. 28 JUNI 2023

Hoofdstuk 5 Kosten en baten van de fusie 5.1 Financiële kosten en baten van de fusie Deze paragraaf geeft inzicht in de financiële effecten van de bestuurlijke fusie tussen Jong Leren en Stopoz. Tabellen 1a t/m c in bijlage 4 geven respectievelijk de afzonderlijke meerjarenbegrotingen van Jong Leren, Stopoz en de geconsolideerde meerjarenbegroting op het niveau van de fusiestichting weer. De geconsolideerde meerjarenbegroting betreft vooralsnog de optelsom van de meerjarenbegrotingen van de beide afzonderlijke stichtingen. Waarschijnlijke synergie-effecten zijn hierin niet gekwantificeerd. Uit de tabellen valt op te maken dat de meerjarenbegrotingen van beide stichtingen de komende jaren een negatief resultaat laten zien. Bij Jong Leren is de eerste jaren een sterk negatief resultaat begroot, met als doel de aanwezige reserves binnen het positieve vermogen te besteden (reductie bovenmatig vermogen conform nieuwe richtlijnen Inspectie van het Onderwijs). In 2027 schrijft Jongleren zwarte cijfers. De onttrekking uit de reserves bij Stopoz hebben betrekking op NPO en werkdruk. Het netto resultaat wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Vanaf 2024 zien we het exploitatieresultaat toenemen, hetgeen veroorzaakt wordt door de stelselwijziging betreffende het onderhoud.

Per 1-1-2024 zal het onderhoud niet meer verantwoord worden middels de voorziening onderhoud, maar worden alle onderhoudskosten geactiveerd en afgeschreven over meerdere jaren. Bovenstaande ontwikkelingen leiden tot een geconsolideerde meerjarenbegroting met een afnemend negatief resultaat tot 2026 en een positief resultaat in 2027. De leerlingenaantallen zijn in de periode van de meerjarenbegroting bij beide stichtingen stabiel te noemen tot en met 2027. Daarna laten de DUO-prognoses in paragraaf 3.1 een groei zien van het aantal leerlingen van de fusiestichting op weg naar 2035 (prognose: ruim 8.200 leerlingen). De toename van leerlingen in de jaren vanaf 2029/2030 zal leiden tot meer inkomsten (en uitgaven), en bieden in ieder geval perspectief op een bredere bekostigingsbasis voor bovenschoolse uitgaven. Ook het aantal medewerkers (voornamelijk onderwijzend personeel) blijft door het gelijkblijvend aantal fte in de komende jaren stabiel (rond de 475). De tabellen 2a t/m c in bijlage 4 laten de meerjarenbalans en de kengetallen van de afzonderlijke en de geconsolideerde stichtingen zien. Op basis van de jaarrekeningen en de begrotingen van beide organisaties is naar de financiële gezondheid gekeken.