45 Brief VRK aanbieding jaarstukken voor zienswijze plus ontwerp begroting ANONIEM.pdf
Tekst van het document
Retouradres: Postbus 5514, 2000 GM Haarlem
Gemeenteraden en colleges
datum kenmerk
10 april 2026 MK/mk/SBD D2026-013972
opsteller
@vrk.nl
e-mailadres telefoonnummer onderwerp
Verzoek om zienswijze
Geachte raad, Hierbij biedt het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) de ontwerpprogrammabegroting 2027-2030 en het jaarverslag 2025 aan. Over twee zaken wordt hierbij uw zienswijze gevraagd. Welke zienswijzen gevraagd: 1. 2.
Over de programmabegroting 2027-2030 Over de bestemming van het resultaat van de jaarrekening 2025
Programmabegroting 2027 -2030 Algemene toelichting Met de programmabegroting 2027-2030 wil de VRK inzicht bieden in de taken die de organisatie in 2027 uitvoert en de financiële kaders waarbinnen dat gebeurt. Bij het opstellen van voorliggende programmabegroting bleek het financiële kader op meerdere onderdelen op gespannen voet te staan met de taken die aan de VRK zijn toebedeeld. Om de uitvoering van de taken van de VRK op een voldoende niveau te houden zijn er fundamentele bestuurlijke keuzes nodig. Het blijven uitvoeren van wat wettelijk vereist is, op het huidige niveau, vraagt om meer financiële middelen dan nu beschikbaar zijn. Geen gemakkelijke boodschap, omdat de VRK zich ervan bewust is dat de gemeenten intern al voor grote financiële uitdagingen staan. De vraagstukken doen zich voor bij alle drie de bestuurscommissies van de VRK, de bestuurscommissie voor Openbare Veiligheid (brandweer en crisisbeheersing), de bestuurscommissie voor Publieke Gezondheid (meeste GGD-taken) en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid. De verschillende onderdelen van de VRK bedienen veel verschillende gemeentelijke beleidsvelden, met vanuit gemeenten meerdere financiële stromen.
Aan iedere financiële stroom (verschillende inwonerbijdragen, subsidies, productvergoedingen) is een opdracht verbonden, die weer verbonden is aan wettelijke taken van gemeenten en daaraan verbonden wettelijke normen. Daarin prioriteren kan alleen als het bestuur kiest welke taken onder het afgesproken (wettelijke) niveau of zelfs helemaal niet meer uitgevoerd hoeven te worden. Dit is niet aan het Algemeen Bestuur alleen, maar aan het bestuur van de VRK in alle geledingen samen.
Het bestuur van de VRK heeft in de loop van de tijd alle mogelijkheden uitgeput om binnen de financiële kaders ruimte uit te nutten om ontwikkelingen zelf te bekostigen. Door herhalende verzoeken uit het verleden van gemeenten om te bezuinigingen, en omdat lang door de VRK gepoogd is nieuwe ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen, ligt deze weg nu helaas niet meer open. Verder wordt nog opgemerkt dat om de begroting ook meerjarig te laten sluiten, de VRK vanaf 2028 nog een bezuiniging van € 250.000 zal moeten realiseren binnen de bedrijfsvoering. Een en ander leidt ertoe dat er binnen de drie bestuurscommissies van de VRK zeer fundamentele discussies worden gevoerd over de taakuitvoering die gemeenten van de VRK mogen verwachten en de bekostiging die de VRK daarvoor van gemeenten mag verwachten (als voornaamste financier van de VRK). Een moeilijke discussie gezien de financiële problematiek van gemeenten en het feit dat ook collegewisselingen aan de orde zijn. De discussies zijn nog niet afgerond, en vragen nog de nodige tijd en energie, ook voor afstemming met de gemeenten. Dit betekent dat de risicoparagraaf een aantal nieuwe financiële risico's kent. De drie bestuurscommissies werken eraan om die risico's zoveel mogelijk te mitigeren door het maken van heldere keuzes in de loop van 2026.
Met begrotingswijzingen zal dan een begroting voor 2027 ontstaan die meer helderheid geeft over de taken die de VRK kan oppakken in dat jaar en het niveau van uitvoering dat verwacht mag worden. Dit vraagt bestuurlijke keuzes van gemeenten. Het gaat daarbij niet alleen om financiën, maar om het niveau van publieke veiligheid en gezondheid dat wij gezamenlijk willen waarborgen. Nominale ontwikkelingen / loon- en prijsindexering Voor prijsindexering volgt de VRK ‘Prijs overheidsconsumptie, netto materieel (IMOC)’. De bijstelling op prijsindexering voor de jaren 2023 t/m 2027 bedraagt 0,8 % ten opzichte van het prijsniveau zoals verwerkt in de programmabegroting 2026.
De prijsindexering voor het jaar 2027 is geraamd op 2,2%, conform de CPB-meerjarenraming 2027-2030. Hiermee komt de totale prijsindexering voor 2027 e.v. op 3,0%. Loonindexering Op 2 februari 2026 is er een akkoord bereikt over de nieuwe arbeidsvoorwaarden. Deze zijn inmiddels ook vastgesteld en lopen van 1 augustus 2025 tot augustus 2027. Voor de berekening van de loonindexering is hiervan uitgegaan. Voor de resterende maanden van 2027 waarop de nieuwe voorwaarden geen betrekking hebben, is uitgegaan van de door de CPB verstrekte cijfers voor de loonvoet overheid. Het risico bestaat dat de uiteindelijk af te sluiten arbeidsvoorwaarden hoger uitvallen. Dit zou kunnen leiden tot een bijstelling van de begroting in 2027 zelf.
2
Gewogen indexcijfer: Het gewogen indexcijfer (lonen en prijzen) voor 2027 bedraagt op grond van bovenstaande berekeningen 2,66 % (zie tabel). Dit leidt tot een stijging gemeentelijke bijdragen van € 2.584.000.
Autonome ontwikkelingen De volgende autonome ontwikkelingen zijn opgenomen in de programmabegroting 2027: • Toename aantal inwoners § 4.1.1 • PTSS § 4.1.1 • Financieringsresultaat § 4.1.1 • Actualisatie MJIP § 4.1.1 • BDUR ontwikkelingen § 4.1.3 • Uitbreiding kwaliteitseisen Gastouderopvang § 4.1.4 • Suïcidepreventie § 4.1.4 Voor de aanpak van suïcidepreventie ontvangen de gemeenten extra middelen van het Rijk. Nieuw en versterkt beleid Een aantal ontwikkelingen wordt door de onderscheiden bestuurscommissies gezien als onontkoombaar, gezien externe ontwikkelingen die urgent vragen om actie op regionaal niveau. De inhoud van de inzet door de VRK en de gevoelde urgentie wordt nader toegelicht in de programmabegroting: Bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg: •
Deelname Veilig Thuis ZSM
§ 4.1.2
€ 75.000
•
Formatie Veilig Thuis
§ 4.1.2
€ 825.000
Bestuurscommissie Openbare Veiligheid •
Regionaal programma natuurbrand
§ 4.1.3
€ 202.000 (loon + overig) / € 8.000 (kapitaalslasten, oplopend) Bestuurscommissie Publieke Gezondheid •
Afname inkomsten forensische inzet
§ 4.1.4
€ 127.000
De afname van de inkomsten op de forensische inzet wordt door de VRK zelf opgevangen. Omdat er binnen de VRK geen middelen zijn om de extra uitgaven op de andere ontwikkelingen op te vangen, betekenen de voornemens verhoging van de bijdrage vanuit de gemeenten.
3
Effect voor gemeenten
bedra gen * € 1.000 Gemeente Beverwi jk Bl oemenda a l Ha a rl em Ha a rl emmermeer Heems kerk Heems tede Ui tgees t Vel s en Za ndvoort
2027 6.323 3.162 28.270 26.371 5.397 3.639 1.636 11.088 3.102 88.988
2028 6.333 3.168 28.307 26.407 5.405 3.645 1.639 11.103 3.106 89.113
2029 6.337 3.170 28.325 26.426 5.410 3.648 1.640 11.110 3.108 89.175
2030 6.337 3.170 28.325 26.426 5.410 3.648 1.640 11.110 3.108 89.175
Jaarverslag 2025 Het jaarverslag 2025 ontvangt u ter informatie. De accountant heeft een goedkeurende verklaring afgegeven over het jaarverslag. Het jaar 2025 wordt afgesloten met een jaarrekeningresultaat van € 2.495.400. De primitieve begroting sloot met een positief saldo op € 543.400. In het verslag wordt verantwoording afgelegd over de resultaten en worden de afwijkingen verklaard. Deze worden per programma in het jaarverslag toegelicht. Context van het resultaat Het resultaat van € 2.495.400 is verklaarbaar uit een paar grote posten waarop de VRK onverwacht een voordeel boekte. Te weten een voordeel van € 700.000 bij de COVID-afrekening, € 640.000 voordeel bij salarissen door een lagere loonstijging dan bij de gemeenten, € 480.000 onderuitputting middelen versterking crisisbeheersing en daarnaast meerdere kleinere afwijkingen. Totaal is de afwijking nog geen 2% van de begroting van de VRK. De voordelen bij de COVID-campagne zijn ontstaan, doordat met een efficiënte werkwijze kon worden gewerkt tegen lagere kosten dan waarmee het Rijk in het normbedrag voor 2025 rekening hield. Die normbedragen worden jaarlijks bepaald, waarmee dit geen structureel voordeel oplevert. Het voordeel op salarissen ontstaat doordat rekening is gehouden met een stijging van de loonsom conform de stijging bij gemeenten.
De afspraken van februari 2026 over de arbeidsvoorwaarden voor de veiligheidsregio’s (per 2025) pakken echter iets goedkoper uit. Voor 2025 leidt dit tot een incidenteel voordeel. Ook de andere voordelen zijn vooral incidenteel van aard. Daarmee blijft voor de VRK staan dat er geen dekking binnen eigen middelen is voor nieuwe ontwikkelingen en verzoeken. Met de bestaande middelen de huidige taken op voldoende niveau uitvoeren is nog steeds een ingewikkelde opgave, het niveau van de uitvoering van de vele taken die de VRK in opdracht van de gemeenten uitvoert blijft onder druk staan. Bestemming van het resultaat Het voorstel van het Algemeen Bestuur is om het rekeningresultaat terug te storten naar de gemeenten, rekening houdend met de volgende ontwikkelingen:
4
Aanvullen algemene reserve In de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (artikel 212) is vastgelegd hoe hoog de algemene reserve van de VRK dient te zijn. Deze hoogte is gerelateerd aan de risico's die de VRK in de bedrijfsvoering loopt en is vastgesteld op de factor 0,7 van de geconstateerde risico's. De financiële risico’s voor 2027 zijn herbeoordeeld, de conclusie is dat de risico's voor de bedrijfsvoering zijn verhoogd. Dit wordt veroorzaakt door een toenemende kans op frictiekosten door personeel dat moet afvloeien en systemen die moeten worden afgebouwd, vanwege de krapper wordende overheidsfinanciën. Het hogere risicoprofiel leidt tot het voornemen de algemene reserve op te hogen, conform de verordening. Overige ontwikkelingen Daarnaast volgt uit de bespreking in de bestuurscommissies Publieke Gezondheid en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid het voorstel om te komen tot enkele incidentele oplossingen voor 2026, om zo de continuïteit van de taakuitvoering van de VRK binnen de begrotingskaders te kunnen realiseren. Tijdig voor 2027 is besluitvorming voorzien over de structurele oplossing (vermindering van personele inzet of verhoging van de dekking).
In de bestuurscommissie Openbare Veiligheid is verder geconstateerd dat de gevaren die natuurbrand met zich meebrengen voor de regio erom vragen dat al in 2026 gestart kan worden met de eerste activiteiten. Resultaat 2025
€ 2.495.400
Terugstorten resultaat gemeenten
€ 1.137.400
Aanvullen algemene reserve n.a.v. stijging
€ 552.000
risico’s Dekking verwacht tekort jeugdgezondheidszorg 2026, conform bespreking bestuurscommissie Publieke Gezondheid
€ 361.000
Dekking verwacht tekort Veilig Thuis 2026 (muv Uitgeest), conform bespreking bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en
€ 395.000
Veiligheid Intensivering opstartfase natuurbrand conform bespreking bestuurscommissie Openbare Veiligheid
€ 50.000
De bestemming van het jaarresultaat is geen besluit waarover conform regelingen een zienswijze dient te worden gevraagd aan de gemeenteraden in de regio. Omdat het voorgenomen besluit raakt aan strategische overwegingen binnen alle bestuurscommissies van de VRK, en daarmee het brede veld van taken die de gemeenten hebben op- en overgedragen aan de VRK, acht het bestuur het in dit geval toch wenselijk het gevoelen van de raden op dit punt op te halen. Meer informatie over de VRK in 2025 Naast bijgaand jaarverslag staat op de website van de VRK ook een publieksjaarverslag, met kerncijfers in één oogopslag. Dit publieksjaarverslag vindt u hier.
5
Het Algemeen Bestuur vergadert op 8 juli 2026 over de programmabegroting en de bestemming van het rekeningresultaat, en wil daar uw zienswijze en de reactie van het Dagelijks Bestuur daarop kunnen betrekken. Om dit goed mogelijk te maken, verzoek ik u om uiterlijk 17 juni het Dagelijks Bestuur VRK te informeren over uw zienswijze. Daar waar behoefte bestaat aan ondersteuning bij het beantwoorden van vragen die in uw eigen gemeente niet beantwoord kunnen worden, staat de directie van de VRK uw gemeente uiteraard van harte bij.
Hoogachtend, Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland,
voorzitter
6
2027 – 2030 ONTWERP PROGRAMMABEGROTING
VERSIE DB 25 MAART 2026
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Kerngegevens Naam:
Veiligheidsregio Kennemerland
Bezoekadres:
Zijlweg 200 2015 CK Haarlem
Postadres:
Postbus 5514 2000 GM Haarlem
Telefoon: Website:
023-5159500 www.vrk.nl
Dagelijks bestuur:
Mevr. M.H.F. Schuurmans-Wijdeven, voorzitter Dhr. J. Wienen, burgemeester Haarlem Dhr. F.C. Dales, burgemeester gemeente Velsen Dhr. A. Schoorl, wethouder volksgezondheid Heemskerk Dhr. L. Carree, wethouder volksgezondheid Zandvoort
Directie:
Dhr. H. Balk, directeur Veiligheidsregio/commandant Brandweer Mevrouw O.F. Scheidel, directeur Veiligheidsregio/directeur Publieke Gezondheid
Pagina 2
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Inhoudsopgave 1. Voorwoord
4
2. Inleiding
5
2.1 Begroting in één oogopslag 2.2 Context Programmabegroting 2027
5 6
3. Programma’s
7
3.0 Leeswijzer 3.1 Programma Publieke Gezondheid 3.2 Programma Jeugdgezondheidszorg 3.3 Programma Brandweerzorg 3.4 Programma Ambulancezorg 3.5 Programma GHOR 3.6 Programma Multidisciplinaire samenwerking 3.7 Programma Meldkamer Noord-Holland 3.8 Programma Bevolkingszorg 3.9 Programma Zorg & Veiligheidshuis Kennemerland 3.10 Programma Veilig Thuis 3.11 Programma Interne dienstverlening 3.12 Programma Financiële middelen
7 8 16 22 28 31 35 39 41 44 47 51 55
4. Financiële beschouwingen
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
57
Ontwikkeling begrotingskaders Investeringen Samenvatting ontwikkeling begrotingskader 2027-2030 Financiële begroting per taakveld Overzicht incidentele baten en lasten
57 62 64 66 67
5. Paragrafen
68
5.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing 5.2 Onderhoud kapitaalgoederen 5.3 Financiering
68 76 76
6. Bijlagen
83
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5
83 88 89 90 95
Gemeentelijke bijdrage 2027 Geprognotiseerde balans Reserves en voorzieningen Overzicht investeringen 2026-2030 EMU-saldo
Pagina 3
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
1. Voorwoord Geachte lezer, Namens het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) bied ik u de (concept) programmabegroting 2027 aan. Hierin worden de doelen van de VRK en de daarbij horende uitgaven en inkomsten beschreven. Meer dan in andere jaren was dit geen gemakkelijke exercitie. Dit heeft ook te maken met het feit dat de VRK een optelsom van regionale organisaties is die zeker raakvlakken hebben, maar die in andere regio’s vaak meer los van elkaar functioneren. De GGD, het Zorg & Veiligheidshuis, Veilig Thuis, Ambulancezorg, Bureau Bevolkingszorg kennen elders vaak een eigen gemeenschappelijke regeling of en ander regionaal verband. Gemeenten in Kennemerland hebben, vanwege het belang van efficiency en draagkracht, ervoor gekozen al deze taken te combineren in één gemeenschappelijke regeling. Efficiency en robuustheid van de organisatie worden hiermee ook beslist gerealiseerd, maar het aansturen en besturen (de governance) van deze gemeenschappelijke regeling wordt er niet eenvoudiger op. De complexiteit daarvan komt meer naar voren in de huidige tijd, waarin er door bestuurders lastige keuzes moeten worden gemaakt. In de voorliggende periode is inzichtelijk geworden dat om de uitvoering van de taken van de VRK op een voldoende niveau te houden, er fundamentele bestuurlijke keuzes nodig zijn.
Het blijven uitvoeren van wat wettelijk vereist is, op het huidige niveau, vraagt om financiële middelen. Geen gemakkelijke boodschap, omdat de VRK zich ervan bewust is dat de gemeenten intern al voor grote financiële uitdagingen staan. De vraagstukken doen zich voor bij alle drie de bestuurscommissies van de VRK, die voor Openbare Veiligheid (brandweer en crisisbeheersing), die voor Publieke Gezondheid (meeste GGD-taken) en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid. De uitdagingen waar de drie commissies voor staan, komen voort uit onontkoombare maatschappelijke en juridische ontwikkelingen. Dit vraagt om bestuurlijke keuzes, want die ontwikkelingen laten zich niet stoppen. Er niet op inspelen kan een gerechtvaardigd besluit zijn in het geheel van (gemeentelijke) prioriteiten, maar deze keuzes zullen maatschappelijk in de verschillende ketens zeker voelbaar worden, bijvoorbeeld in de toename van wachtlijsten of door verschraling van het aanbod aan burgers. De discussies over de te maken keuzes zijn binnen de onderscheiden commissies nog niet afgerond en daarmee ook niet volledig verwerkt in voorliggende programmabegroting. Dit zal in 2026 nog veel vragen van het bestuur van de VRK.
De verschillende onderdelen van de VRK bedienen veel verschillende gemeentelijke beleidsvelden, met vanuit gemeenten meerdere financiële stromen. Aan iedere financiële stroom (meerdere inwonerbijdragen, subsidies, productvergoedingen) is een opdracht verbonden, die weer verbonden is aan wettelijke taken van gemeenten en daaraan verbonden regels en normen. Daarin financieel schuiven kan alleen als het bestuur kiest welke wettelijke taken onder het wettelijke niveau worden uitgevoerd of welke taken niet meer uitgevoerd hoeven te worden. Dit is niet aan het Algemeen Bestuur alleen, maar aan het bestuur van de VRK in alle geledingen samen. Want het bestuur van de VRK heeft in de loop van de tijd alle mogelijkheden uitgeput om binnen de financiële kaders ruimte te creëren om ontwikkelingen zelf te bekostigen. Aan de roep van gemeenten om te bezuinigingen en problemen binnen de eigen begroting op te vangen, is in het verleden vaak gehoor gegeven. Maar daarmee is alle ruimte in de begroting in de loop van de jaren verdwenen. Soms is er nog een incidentele meevaller, maar die weegt niet op tegen de groeiende risico’s waar de organisatie structureel mee wordt geconfronteerd. De wereld is in beroering, de VRK, die staat voor veiligheid en gezondheid in de regio, krijgt daar volop mee te maken.
Om gemeenten mee te nemen in de efficiency waarmee de VRK werkt, zal in 2026 een benchmark worden voorbereid conform de Wet veiligheidsregio’s. Deze verplicht om het kostenniveau te vergelijken met andere veiligheidsregio’s, de uitkomsten worden in 2027 verwacht. Voorliggende programmabegroting geeft een goed inzicht in die veelheid van taken en producten van de VRK. De VRK heeft medewerkers die gewend zijn aan werken in lastige (crisis)situaties, een kwaliteit waar ook in 2027 zeker een beroep op zal worden gedaan. De VRK is er klaar voor om op heel veel fronten bij te dragen aan de veiligheid en gezondheid van de inwoners van Kennemerland, binnen de kaders die het bestuur daarvoor vastlegt en de keuzes die daarvoor gemaakt moeten worden. Marianne Schuurmans-Wijdeven, Voorzitter Dagelijks Bestuur
Pagina 4
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
2. Inleiding 2.1 Begroting in één oogopslag De totale uitgaven van de Veiligheidsregio Kennemerland zijn begroot voor 2027 op € 146 miljoen. In onderstaande grafiek zijn de begrote lasten onderverdeeld naar de verschillende programma’s.
Programmalasten 2027 (x € 1.000) Financiële middelen
1.671
Interne dienstverlening
21.577
Veilig Thuis
10.467
Zorg & Veiligheidshuis
1.863
Bevolkingszorg
1.260
Meldkamer Noord-Holland
12.357
Multidisciplinaire samenwerking
5.654
GHOR
2.331
Ambulancezorg
9.752
Brandweerzorg
52.971
Jeugdgezondheidszorg
11.062
Publieke gezondheid
15.163 0
10000
20000
30000
40000
50000
60000
De inkomsten bedragen voor 2027 € 146,9 miljoen en zijn in onderstaande grafiek weergegeven naar de verschillende inkomstenstromen.
Programmabaten 2027 (x € 1.000)
Productgerelateerde inkomsten
29.128
Zorgverzekeraars
11.741
BDUR
16.474
Bestuursafspraken
34.621
Inwonerbijdrage
54.368
Baten
0 0
10.000
20.000
30.000
40.000
50.000
60.000
In de programma’s staan de plannen voor 2027 geschetst en de kosten die voor realisatie moeten worden gemaakt. Voor nu ligt er een conceptprogrammabegroting waarvan de exploitatie in 2027 sluit en met een positief meerjarig financieel beeld, waarmee voldaan wordt aan de eisen die aan een begroting worden gesteld. In hoofdstuk 3 Programma’s worden de doelen en ambities per programma weergegeven inclusief lasten en baten per product. In hoofdstuk 4 Financiële beschouwingen zal de opbouw van de begroting en de verschillende mutaties worden toegelicht, inclusief de effecten voor de gemeentelijke bijdrage.
Pagina 5
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
2.2 Context Programmabegroting 2027 Met de programmabegroting 2027 e.v. wil de VRK inzicht bieden in de taken die de organisatie in 2027 uitvoert en de financiële kaders waarbinnen dat gebeurt. Bij het opstellen van voorliggende programmabegroting bleek het financiële kader op meerdere onderdelen op gespannen voet te staan met de taken die de VRK zijn toebedeeld. Om de uitvoering van de taken van de VRK op een voldoende niveau te houden zijn er fundamentele bestuurlijke keuzes nodig. Het blijven uitvoeren van wat wettelijk vereist is, op het huidige niveau, vraagt om meer financiële middelen dan nu beschikbaar zijn. Geen gemakkelijke boodschap, omdat de VRK zich ervan bewust is dat de gemeenten intern al voor grote financiële uitdagingen staan. De vraagstukken doen zich voor bij alle drie de bestuurscommissies van de VRK, de bestuurscommissie voor Openbare Veiligheid (brandweer en crisisbeheersing), de bestuurscommissie voor Publieke Gezondheid (meeste GGD-taken) en de bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid. De verschillende onderdelen van de VRK bedienen veel verschillende gemeentelijke beleidsvelden, met vanuit gemeenten meerdere financiële stromen.
Aan iedere financiële stroom (verschillende inwonerbijdragen, subsidies, productvergoedingen) is een opdracht verbonden, die weer verbonden is aan wettelijke taken van gemeenten en daaraan verbonden wettelijke normen. Daarin prioriteren kan alleen als het bestuur kiest welke taken onder het afgesproken (wettelijke) niveau of zelfs helemaal niet meer uitgevoerd hoeven te worden. Dit is niet aan het Algemeen Bestuur alleen, maar aan het bestuur van de VRK in alle geledingen samen.
Het bestuur van de VRK heeft in de loop van de tijd alle mogelijkheden uitgeput om binnen de financiële kaders ruimte uit te nutten om ontwikkelingen zelf te bekostigen. Op basis van herhalende verzoeken uit het verleden van gemeenten om te bezuinigingen, en omdat lang door de VRK gepoogd is nieuwe ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen. Deze weg ligt helaas niet meer open. Dit leidt ertoe dat er binnen de drie commissies zeer fundamentele discussies worden gevoerd over de taakuitvoering die gemeenten van de VRK mogen verwachten en de bekostiging die de VRK daarvoor van gemeenten mag verwachten (als voornaamste financier van de VRK). Een moeilijke discussie gezien de financiële problematiek van gemeenten en het feit dat ook collegewisselingen aan de orde zijn. De discussies zijn nog niet afgerond, en vragen nog de nodige tijd en energie, met name voor afstemming met de gemeenten. Dit betekent dat de risicoparagraaf een aantal nieuwe financiële risico’s kent. De drie bestuurscommissies werken eraan om die risico’s zoveel mogelijk te mitigeren door het maken van heldere keuzes in de loop van 2026. Met begrotingswijzingen zal dan een begroting voor 2027 ontstaan die meer helderheid geeft over de taken die de VRK kan oppakken in dat jaar en het niveau van uitvoering dat verwacht mag worden.
Pagina 6
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
3. Programma’s 3.0 Leeswijzer Bestuurscommissies De onderdelen van de programma’s (de producten) zijn nader onderverdeeld naar de bestuurscommissies waarin deze onderwerpen worden behandeld. Hiermee wordt het eenvoudiger te bepalen welke bestuurscommissie verantwoordelijkheid is voor de diverse producten.
Inwonerbijdrage Tot en met 2026 wordt de gehele inwonerbijdrage die aan de gemeenten wordt berekend verantwoord onder het programma Financiële Middelen. Deze inwonerbijdrage bestaat echter uit verschillende componenten die gerelateerd zijn aan de diverse programma’s en producten.
Om meer inzicht te krijgen in het totale resultaat van een programma wordt de inwonerbijdrage vanaf programmabegroting 2027 verantwoord onder het programma waar de betreffende inwonerbijdrage betrekking op heeft. Hierbij moet wel rekening gehouden worden met het feit dat deze inwonerbijdragen inclusief een opslag voor overheadkosten zijn. De totale lasten van de overheadkosten worden verantwoord onder het programma Interne Dienstverlening.
Indexering De programmabegroting 2027 is opgesteld op basis van de meest recente CPB-cijfer, namelijk van september 2025 en de laatst bekende loonontwikkeling die volgt uit het onderhandelingsakkoord van januari 2026. Het verwerken van de meest recente cijfers ligt vast in de Financiële Verordening GW 212. Nadere toelichting treft u aan in paragraaf 4.1.
Pagina 7
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
3.1 Programma Publieke Gezondheid Ambitie van het programma De GGD streeft naar vitale, veerkrachtige inwoners door hun gezondheid te beschermen, bewaken en bevorderen, vanuit het principe dat voorkomen beter is dan genezen. GGD Kennemerland vervult daarin een integrale rol als adviserend partner voor gemeenten en verbindt de verschillende disciplines van de publieke gezondheid. Samen met inwoners, onderwijs, zorgpartners, gemeentelijke sectoren en landelijke partijen werken we aan een gezonde leefomgeving voor iedereen. Ontwikkelingen nieuw en versterkt beleid De onderstaande ontwikkelingen worden in paragraaf 4.1.4 toegelicht. • Suïcidepreventie • Inkomsten forensische inzet die betrekking hebben op het programma
Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Infectieziektebestrijding Voor de infectieziektebestrijding breekt een belangrijke periode aan. Met de start van het laatste jaar van het programma Implementatie GGD–Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (GGDLFI) ligt de focus nadrukkelijk op pandemische paraatheid en het verder versterken van opschalingsvermogen. Tegelijkertijd blijkt uit het regeerakkoord dat er geen middelen beschikbaar zijn gesteld voor de voortzetting van de ingezette structurele versterking van de algemene infectieziektebestrijding. Die is voor nu tijdelijk verlengd tot en met 2028. Daarna lijkt een bezuiniging in het vooruitschiet. Het wetgevingstraject rondom de tweede tranche van de wijziging van de Wet publieke gezondheid is nog steeds vertraagd. Dit wetsvoorstel beoogt onder andere via een algemene maatregel van bestuur meer uniforme werkwijzen bij GGD’en te realiseren, zodat bij een grote uitbraak van een A-infectieziekte sneller en adequater kan worden opgeschaald. De wet regelt een sturing van de minister van VWS op de directeuren Publieke Gezondheid door tussenkomst van de LFI. Hoewel deze ontwikkeling van belang is voor de toekomst, is het onduidelijk wanneer het traject wordt hervat. In de tussentijd werken GGD’en samen met de Landelijke Functie Opschaling Infectieziektebestrijding (LFI) al aan een betere aansluiting.
De druk op de soa-zorg blijft onverminderd hoog: het budget staat onder druk terwijl de kosten per consult zijn gestegen. Voor andere onderdelen van de infectieziektebestrijding, zoals tuberculosebestrijding, wordt bovenregionale samenwerking steeds belangrijker. Dit biedt kansen voor verdere specialisatie, kennisdeling en een effectievere inzet van schaarse expertise. Voor de komende jaren blijft het essentieel dat de verschillende disciplines binnen de infectieziektebestrijding intensief en naadloos
samenwerken. Afdelingen moeten elkaar kunnen ondersteunen waar nodig en gezamenlijk opereren. Tegelijkertijd vraagt de ontwikkeling van het vakgebied om een blik voorbij de eigen regio: het is noodzakelijk om strategische keuzes te maken over welke taken regionaal, bovenregionaal of landelijk het beste kunnen worden georganiseerd. Forensische geneeskunde De bovenregionale samenwerking tussen de vier GGD’en (Kennemerland, Hollands Noorden, Zaanstreek Waterland en Amsterdam) heeft geleid tot nieuwe afspraken over indeling van werkgebieden, roosters, meldingen en inzet van personeel zijn gemaakt. Alles met de bedoeling de dienstverlening voortgang te kunnen laten krijgen. De risico’s voor de uitvoering bij verdere uitstroom van artsen en de financiële gevolgen van het toekomstige harmoniseren van de arbeidsvoorwaarden en vergoedingen in deze bovenregionale structuur zijn nog niet te voorspellen of te kwantificeren. In 2025 heeft de aanbesteding op de MAZ ertoe geleid dat een andere partij (niet zijnde de GGD-en) voortaan deze taak gaat uitvoeren. Dit heeft grote consequentie voor de bedrijfsvoering van de forensische geneeskunde en zal in 2026 geïmplementeerd worden. In 2025 heeft besluitvorming plaatsgevonden over het starten van een onderzoek naar de vorming van een landelijke organisatie van de forensische geneeskunde binnen de GGD-en.
Ambitie is om in 2027 op basis van uitgewerkte scenario’s besluitvorming te laten plaatsvinden hoe deze organisatie er uit gaat zien. Toezicht Kinderopvang en WMO De GGD houdt toezicht op de naleving van de Wet Kinderopvang en Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). De Toezichthouders van de GGD zien toe op het naleven van de wettelijke kwaliteitseisen en dragen zo bij aan het waarborgen van de kwaliteit in de kinderopvang, de gastouderopvang en de WMO. Jaarlijks worden in opdracht van de gemeenten 100% van de kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus bezocht. Daarnaast wordt jaarlijks ook nog 50% van de voorzieningen gastouderopvang bezocht. Het toezicht op de WMO wordt afhankelijk van de afspraken met de betreffende gemeente uitgevoerd. Komende jaren wordt het toezicht op WMO geprofessionaliseerd waardoor de monitoring op de uitgevoerde onderzoeken een plek krijgt in het toezicht. Leefomgeving Team Leefomgeving binnen de GGD heeft een adviserende, signalerende en informerende rol richting bewoners, gemeenten en instellingen met als doel het beschermen en bevorderen van de gezondheid in relatie tot de leefomgeving.
Pagina 8
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Dit betekent in de praktijk: • Behandelen van vragen, klachten (wat is verschil klacht en melding? Kunnen we alleen vragen en melding benoemen?) en meldingen van bewoners, gemeentes of instellingen (zoals scholen of zorginstellingen). • Beleidsadvisering en signalering van ongewenste situaties, bijvoorbeeld omtrent luchtkwaliteit of klimaat. • Communicatie en voorlichting ter preventie van gezondheidsrisico’s in relatie tot de leefomgeving. • (Meewerken aan) onderzoek, zoals samen met team Advies & Onderzoek aan de Gezondheidsmonitor IJmond. Team leefomgeving speelt in op actuele ontwikkelingen. Voor dossier IJmond betreft dat bijvoorbeeld advisering over het programma gezondheid en luchtkwaliteit van de IJmond gemeenten en bij maatregelen in de transitie naar Groen Staal. Ook bij onze andere dossiers zoals Klimaat, Luchtvaart en de Omgevingswet zijn er veel ontwikkelingen die gevolgd worden en waarover geadviseerd wordt. Er wordt aan of meegewerkt met verschillende projecten. In 2025 is de MER van Tata Steel uitgebracht. In 2026 wordt in opdracht van het ministerie van I&W een gezondheidseffectrapportage gemaakt betreft de gezondheidseffecten van de verduurzamingsplannen van Tata Steel in de omgeving. Dit heeft mogelijk in 2027 gevolgen. Omgevingswet De Omgevingswet (OW) is in werking getreden op 1 januari 2024.
Naast een wettelijke vereenvoudiging en het beperken van administratieve lasten, is het doel van de Omgevingswet het bereiken van een balans tussen: • Het beschermen van de fysieke leefomgeving: zorgen voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en het bewaken hiervan. • Het benutten van de fysieke leefomgeving: gebruiken en verder ontwikkelen van de fysieke leefomgeving op basis van maatschappelijke behoeften. Met deze wet is een optimale aansluiting vereist tussen de lokale overheden, zodat gezondheid en veiligheid een prominente plek krijgt in het afwegingskader van de fysieke leefomgeving. Naast de gevraagde advisering over ruimtelijke plannen en de visie daarop vanuit gezondheid en veiligheid, houdt dit ook in dat ook ongevraagd geadviseerd wordt over (maatschappelijke) ontwikkelingen met een impact voor een gezonde en veilige leefomgeving. Daarnaast adviseren we op de diverse instrumenten van de omgevingswet, zoals omgevingsvisie, omgevingsprogramma en omgevingsplan om zo aan de voorkant gezondheid (en veiligheid) te borgen. We leveren een bijdrage aan pilots ter versterking van de positie van GGD-en op het gebied van Leefomgeving. Het ministerie van I&W heeft deze pilots geïnitieerd in het kader van de Actieagenda Industrie en Omwonenden.
Advies & Onderzoek De gezondheidszorg staat de komende jaren voor drie grote opgaven, zo blijkt uit de Volksgezondheid Toekomst Verkenning van het RIVM. In de eerste plaats blijft de nadruk liggen op een
gezonde leefstijl met gezonde voeding en voldoende beweging. Het aantal mensen met overgewicht groeit nog steeds. Hierin is duidelijk dat de omstandigheden en omgeving waarin iemand opgroeit en woont medebepalend is voor de keuzes die gemaakt (kunnen) worden. Daarom blijft de integrale aanpak, die is ingezet met het landelijke afgesloten gezond en actief leven akkoord (GALA) en het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) ook de komende jaren belangrijk. Met deze akkoorden wordt lokaal en regionaal gebouwd aan afspraken betreffende preventie, gezondheid en een sociale basis. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden moet lokaal worden aangepakt door veel verschillende partijen en met de inwoners zelf, liefst op wijkniveau. Als GGD dragen wij bij aan het IZA (integraal zorgakkoord) traject rond gezondheidsverschillen. Op de tweede plaats staat de toegankelijkheid voor kwalitatief goede zorg onder druk onder andere door de vergrijzing. Hierbij draait het vooral om kwaliteit van leven en welke individuele ondersteuning nodig is. Hiertoe is het landelijke integraal zorgakkoord (IZA) afgesloten, waarin diverse partijen samenwerken op regionaal niveau. Hiervoor is een transitie nodig naar de voorkant van zorg naar gezondheid en preventie, waarin gemeenten, zorg en welzijn een gezamenlijke opgave hebben, neergezet in regioplannen.
De komende jaren wordt er ingezet op uitvoering van de beschreven afspraken zoals deze in AZWA zijn gemaakt. De plannen worden omgezet in uitvoering, waarin de GGD Kennemerland bijdraagt in de verschillende werkgroepen vanuit haar expert- en adviesrol op het gebied van monitoring, mentale gezondheid, ouderenzorg en acute zorg. Op de derde plaats staat de klimaatverandering en de uitdagingen die dit met zich meebrengt voor de gezondheid. GGD Kennemerland kan met haar onderzoeks- en adviesrol vooral op het gebied van kennis en preventieve infrastructuur een bijdrage leveren op deze drie belangrijke opgaven. Daarnaast werkt de GGD nauw samen met partners in de lokale zorgketen en gemeenten geadviseerd over nieuwkomers en vluchtelingen, vooral op het gebied van publieke gezondheid. Er wordt samen met regionale partners gewerkt aan ondersteuning rondom mentale gezondheid voor Oekraïense ontheemden. Ook neemt de GGD deel aan landelijke bijeenkomsten en zorgt zij intern voor goede informatie-uitwisseling over deze doelgroep.
Bestuurscommissie Maatschappelijke Zorg en Veiligheid Maatschappelijke zorg Het cluster Maatschappelijke Zorg van GGD Kennemerland biedt aan inwoners en professionals een OGGZ-vangnet- en een adviesfunctie in situaties waar Publieke Gezondheid en Veiligheid elkaar raken. OGGZ-cliënten kenmerken zich door ernstige sociale kwetsbaarheid, (dreigende) teloorgang en zorgmijdend gedrag.
Pagina 9
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
De GGD brengt samen met haar ketenpartners een sluitende persoonsgebonden aanpak tot stand en wil daarnaast dakloosheid zo veel mogelijk voorkomen. Wij signaleren sociaal kwetsbare mensen die geen adequate zorg (meer) ontvangen, bieden (de eerste) hulp, leiden toe naar zorg- of dienstverlening of creëren een zorgnetwerk. Indien niet voorzien wordt in de uitvoering en dat wel noodzakelijk is, wordt ingegrepen, zo kort als mogelijk, zo lang als nodig. Cluster Maatschappelijke Zorg van GGD Kennemerland kent een laagdrempelige toegang voor cliënten, burgers en professionals: het Meldpunt Zorg en Overlast is 7 dagen per week van 9.00-20.00 uur bereikbaar. In het wekelijkse ‘VroegSignaleringsOverleg’ (VSO) worden politiemeldingen van burgers met verward gedrag met de GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. De GGD voert de coördinatie en het secretariaat van dit afstemmingsoverleg uit. Het VSO kampt, als gevolg van nieuwe landelijke richtlijnen vanuit de politie, met een grote toename van meldingen in de afgelopen jaren.
Relevante Beleidsnotities en wettelijk kader • Regionale nota ‘Samen gezond in Kennemerland 2021-2028’ • Visiedocument ‘Gezondheid geen luxe maar noodzaak’ • Wet Publieke Gezondheid (WPG) • Participatiewet • Zorgverzekeringswet • Wet verplichte GGZ (WVGGZ) • Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) • Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo) • Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) • Europese Verordening Gegevensbescherming (AVG) • Wet gebruik Burgerservicenummer in de zorg • Politiewet • Wet op de Lijkbezorging, artikel 4 • Wet kinderopvang • Omgevingswet • Warenwetbesluit tatoeëren en piercen • International Health Regulations (IHR) • Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO)
Pagina 10
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Risico’s Risico
Beheersmaatregel
Onvoldoende financiering voor intensivering taken op het gebied van gezondheidsbevordering en mentale gezondheid.
• Strategische keuzes maken; welke taken kunnen verminderen of vervallen en de te verwachten gezondheidseffecten daarvan. In overleg met gemeenten.
Verminderde aandacht voor bevordering gezonde leefstijl en toename benodigde capaciteit/expertise voor intensivering dienstverlening op het gebied van preventie gezonde leefstijl.
• Voldoende, deskundige en goed opgeleide medewerkers. • Samenwerking met ketenpartners. • Flexibele inzet van GGD medewerkers.
Mogelijk verminderde duurzame inzetbaarheid personeel.
• Vanuit de VRK is er veel aandacht voor duurzame inzetbaarheid en wordt actief aan medewerkers gevraagd wat zij nodig hebben om duurzaam inzetbaar te blijven. • Voor medewerkers wordt het VRK-vitaliteitsprogramma doorlopend aangepast om hen te ondersteunen en zo vitaal mogelijk te houden.
Niet adequaat medisch handelen.
• Deskundige, goed opgeleide medewerkers, die jaarlijks trainingen en bijscholingen volgen. • Melden en bespreken van (bijna) fouten en (bijna) incidenten. • Klachten over dienstverlening serieus nemen. • Leer- en verbeterpunten doorvoeren in de betreffende werkprocessen.
Onvoldoende inspelen op nieuwe wetgeving.
• Tijdig anticiperen op (aangekondigde) wetswijzigingen. • Wijzigingen in alle betreffende werkprocessen doorvoeren.
Suboptimale samenwerking met onze ketenpartners.
• Afstemmen dienstverlening met ketenpartners, zowel structureel als incidenteel. • Gezamenlijke inspanningen evalueren, en leer- en verbeterpunten in de betreffende samenwerking en/of werkprocessen doorvoeren.
Adviezen worden niet opgevolgd.
• Aansluiten bij de behoefte van de klant (gemeenten, ketenpartners, burgers). • Geven van professionele, wetenschappelijk onderbouwde adviezen. • Adviezen duidelijker formuleren en actief monitoren wat met adviezen wordt gedaan en zodra mogelijk adviseren over verbetering en aanpassing.
Doelenboom Wat willen we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Het doelmatig en doeltreffend uitvoeren van wettelijke taken en het bieden van speciale arrangementen voor lokale behoeften t.b.v. de Publieke Gezondheid met als beoogd effect gezonde burgers.
Wat willen we daarvoor doen? Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Signaleren en monitoren van infectieziekten en het uitvoeren van preventieve activiteiten om verspreiding van infectieziekten te voorkomen. Indien nodig bestrijden van grote uitbraken/epidemieën (infectieziektebestrijding, TBC en SOA/HIV-bestrijding).
Afhandelen van meldingen van infectieziekten (inclusief TBC). Het houden van spreekuren (soa poli, reizigersadvisering, TBC). Bronopsporing (oorzaak) en contactonderzoek (patiënten). Geven van voorlichting en advies. Vaccineren van inwoners door uitvoering te geven aan diverse programma’s zoals de COVID-19 vaccinatie. Daarnaast door het opzetten van een regionale vaccinatievoorziening voor volwassenen en jeugd. (Preventie)activiteiten om voorbereid te zijn op een dreiging van een mogelijke infectieziekte die zijn intrede kan doen in Nederland via luchthaven Schiphol. Signaleren en surveilleren. Infectieziekten bestrijden bij (grote) ziekte uitbraken en geoefend blijven via het out break coördinatieteam. Bijdragen aan wetenschappelijk onderzoek Inzet op infectiepreventie door ontwikkelen om met het AMR-netwerk antimicrobiële resistentie (AMR) beheersbaar te houden. Regionaal en landelijk netwerk infectieziektebestrijding onderhouden.
Pagina 11
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Uitvoeren van toezicht volgens de Wet Kinderopvang.
Inspecteren van kinderdagverblijven, Buitenschoolse opvang, gastouderbureaus en gastouders om te toetsen of sprake is van verantwoorde kinderopvang; opvang die bijdraagt aan een goede en gezonde ontwikkeling van het kind in een veilige en gezonde omgeving.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Advies en inspecties technische hygiënezorg om te voorkomen dat infectieziekten uitbreken of zich verspreiden. Dat kan zich richten op het individu of op instellingen of locaties waar sprake is van een verhoogd risico.
Inspecteren, tattoo/piercingshops, zeeschepen (ship sanitation), zorg- en verpleegtehuizen (zorghygiëne), coffeeshops (Haarlem) en seksinrichtingen. Realisatie van de prioritering op de risicoscan en uitvoering van activiteiten op inspecties, advisering en voorlichting op het gebied van infectiepreventie. Inspecteren van (tijdelijke) huisvesting vluchtelingen, statushouders, daklozenopvang en blijfhuizen. Adviseren bij evenementen.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Adviseren van bewoners, gemeenten en instellingen met als doel het beschermen en bevorderen van de gezondheid in relatie tot de leefomgeving. (Medische Milieukunde)
Signaleren van voor gezondheid ongewenste situaties in de leefomgeving. (Pro)actief adviseren van burgers, gemeenten en instellingen over risico’s. Beantwoorden van vragen van burgers, gemeenten en instellingen en geven van voorlichting. Uitvoeren projecten en onderzoek. In crisissituaties en bij blootstelling aan schadelijke stoffen burgers informeren over risico’s, mogelijke gevolgen en te nemen maatregelen.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Signaleren en monitoren van de gezondheid van de inwoners van Kennemerland. (Epidemiologie)
Uitvoeren gezondheidsenquêtes, opstellen gezondheidsprofielen, analyseren van de gezondheidssituatie van de bewoners in Kennemerland en gemeenten ondersteunen met verdiepend onderzoek. Signaleren van regionale en landelijke ontwikkelingen, in kaart brengen van problemen op het gebied van volksgezondheid en het doen van aanbevelingen aan beleidsmakers. Monitoren van lokale uitvoering ten behoeve van verbetering en herijking.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Ondersteunen van gemeenten en regionale/lokale ketenpartners bij het bevorderen en behouden van de gezondheid van de gehele bevolking in de regio.
Eerste aanspreekpunt en kenniscentrum preventieve gezondheidszorg. Adviseren gemeenten over lokaal beleid op basis van de landelijke en de regionale gezondheidsnota en het GALA , IZA en AZWA. Signaleren en herkennen van kansrijke onderwerpen en netwerken. Beleidsontwikkeling, advies en coördinatie van GGD-inzet t.a.v. gezondheid van nieuwkomers/vluchtelingen.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Voorkomen en verminderen van uitsluiting en dakloosheid; realiseren van een aanvaardbare kwaliteit van leven voor kwetsbare mensen.
Aannemen en registreren cliënten en type OGGZ-problematiek (via Meldpunt Zorg & Overlast en Brede Centrale Toegang). Beoordelen van de gezondheids-, zorg- en overlastsituatie door indicatiestelling Maatschappelijke Opvang of Outreachende bemoeizorg. Het bieden van somatische zorg aan daklozen en ongedocumenteerden door middel van een verpleegkundig spreekuur. Zorgcoördinatie, bestaand uit het opstellen van een individueel trajectplan met een cliënt om teloorgang / overlast te stoppen, het toe leiden naar reguliere zorg. Overleggen/afstemmen met partners in de zorg- en veiligheidsketen.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Preventief en actief stoppen van bedreigingen van de volksgezondheid en/of overlast in de directe leefomgeving van mensen. (Hygiënisch Woningtoezicht)
Uitvoeren Hygiënisch Woningtoezicht bij zwaar vervuilde woningen; vervuiling en overlast beëindigen en de bewoner(s) stimuleren deze problemen in de toekomst te voorkomen.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Vroegsignalering van personen met verward gedrag VSO: tijdige toeleiding naar zorg en afname van overlast.
In het wekelijkse Vroegsignaleringsoverleg VSO worden meldingen van de politie betreffende burgers met verward gedrag in het afstemmingsoverleg met GGZ, verslavingszorg, politie en GGD besproken. Het doel is hen z.s.m. naar adequate zorg toe te leiden en overlast te verminderen.
Pagina 12
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Meldpunt Zorg & Overlast biedt een laagdrempelige toegang voor cliënten, burgers en professionals: het meldpunt is 7 dagen per week van 9.00-20.00 uur bereikbaar voor het doen van meldingen van zorg en overlast.
Ontwikkelingen doelgroep en meldingen in kaart brengen en scenario’s uitwerken om meldpunt toekomstbestendig in te richten.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
GGD geeft uitvoering aan Wet verplichte GGZ
De Wvggz-aandachtsfunctionarissen voeren triage uit bij meldingen. Indien nodig start een verkennend onderzoek en/of wordt een verzoek tot zorgmachtiging ingediend bij de OvJ en worden essentiële naaste(n) geïnformeerd.
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Voorkomen en beperken van gezondheidsschade van burgers als gevolg van incidenten, crises, rampen en zware ongevallen. (Psychosociale Hulpverlening)
Inzetten Psychosociale Hulpverlening, zowel in GRIP-opgeschaalde situaties als in niet GRIP-situaties. Vakbekwaam houden van team psychosociale hulpverleners (door opleiding, training en oefening in samenwerking met GHOR). Procedures crisisorganisatie op orde brengen c.q. houden (planvorming, multidisciplinaire afstemming, bewaken van afspraken met ketenpartners).
Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Uitvoeren forensische geneeskunde voor gemeenten (forensische geneeskunde).
Forensisch onderzoek; zedenonderzoek, letselrapportage, het opvragen en interpreteren van medische informatie voor het politiedossier, bloedafname bij alcohol en/of drugs, DNA en urine-afname, postmortaal onderzoek en bloedonderzoek bij verdenking van infectieziekten. Continueren samenwerking met GGD HN, GGD ZaWa en GGD A’dam in NW4 verband en uitvoeren van nieuwe bovenregionale werkwijze. Lijkschouw; bij natuurlijk en niet-natuurlijk overlijden en in geval van euthanasie, bemiddeling bij niet-natuurlijke dood en orgaan/weefseldonatie
Wat willen we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Het handhaven en bouwen aan het vertrouwen in de samenleving dat adequaat wordt gehandeld in het geval dat risico’s zich aandienen ten aanzien van de Publieke Gezondheid.
Wat willen we daarvoor doen? Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Het permanent op peil houden van inzetcapaciteit bij calamiteiten en crises.
Bieden van reizigersadvisering en -vaccinatie (waarmee kennis en vaardigheden voor opgeschaalde zorg beschikbaar is). Aanbieden van cursussen op het gebied van levensreddend handelen (EHBO-, Bedrijfshulpverlening-, reanimatie- en AED-cursussen).
Pagina 13
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Wat mag het kosten? bedragen x € 1.000
Jaarverslag 2025 Saldo
Programmabegroting 2026
Programmabegroting 2027
Meerjarenbegroting
Lasten
Lasten
2028
Baten
Saldo
Baten
Saldo
2029
2030
7.1 Volksgezondheid Wettelijke taken: Nader te bestemmen
-179
780
0
-780
350
0
-350
-259
-283
-283
Infectieziektebestrijding
-1.251
2.824
1.592
-1.232
2.630
1.098
-1.532
-1.532
-1.532
-1.532
Seksuele Gezondheid
-200
1.337
1.254
-83
1.225
1.156
-69
-69
-69
-69
Tuberculosebestrijding
-448
699
115
-584
788
118
-670
-670
-670
-670
Vroegsignaleringsoverleg (VSO) voor personen met verward gedrag
-253
263
0
-263
221
0
-221
-221
-221
-221
Statushouders
-73
170
64
-106
147
66
-81
-81
-81
-81
Toezicht kinderopvang
238
1.155
1.548
393
1.127
1.589
462
462
462
462
Beleidsadvisering
-580
690
0
-690
675
0
-675
-675
-675
-675
313
313
0
0
0
0
Suïcidepreventie Epidemiologie
-576
642
5
-637
747
5
-742
-742
-742
-742
Psychosociale hulp ongevallen en rampen
-10
72
0
-72
55
0
-55
-55
-55
-55
Leefomgeving
-606
785
0
-785
936
0
-936
-936
-936
-936
Meldpunt Zorg en Overlast
-137
137
0
-137
124
0
-124
-124
-124
-124
Wet WvGGZ
-117
117
0
-117
119
0
-119
-119
-119
-119
-4.192
9.672
4.577
-5.094
9.456
4.345
-5.111
-5.020
-5.044
-5.044
79
1.009
1.243
234
1.119
1.374
254
254
254
254
Crisis ondersteunende taken: Reizigersadvisering Toezicht WMO
14
41
53
11
101
54
-47
-47
-47
-47
Cursussen
-19
147
157
10
149
161
12
12
12
12
74
1.197
1.452
255
1.370
1.589
220
220
220
220
Subsidietaken: Brede Centrale Toegang
353
1.403
1.854
452
1.770
2.156
386
386
386
386
Zorgcoordinatie OGGZ
19
34
39
5
114
170
56
56
56
56
Hygienische Woningtoezicht
-213
209
0
-209
295
80
-215
-215
-215
-215
Projecten gezondheidsbevordering
178
252
313
62
1.041
1.115
74
74
74
74
337
1.897
2.207
310
3.220
3.521
301
301
301
301
-834
988
0
-988
-988
-988
-988
Leidinggevenden primair proces 7.1 Volksgezondheid
834 834
0
-834
988
0
-988
-988
-988
-988
-3.781
13.600
8.236
-5.364
15.034
9.455
-5.578
-5.487
-5.511
-5.511
-26
742
869
127
742
742
0
0
0
0
7.5 Begraafplaats en crematoria Crisis ondersteunende taken: Forensische geneeskunde 7.5 Begraafplaats en crematoria Totaal producten
-26
742
869
127
742
742
0
0
0
0
-3.807
14.342
9.105
-5.237
15.776
10.197
-5.578
-5.487
-5.511
-5.511
0
6.613
6.613
6.613
6.613
6.613
Dekkingsbronnen: Inwonerbijdrage Resultaat voor bestemming
-3.807
14.342
9.105
-5.237
15.776
16.810
1.035
1.126
1.102
1.102
Resultaat na bestemming
-3.807
14.342
9.105
-5.237
15.776
16.810
1.035
1.126
1.102
1.102
Pagina 14
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Verloopstaat baten en lasten 2026 naar 2027
Bedragen x € 1.000 Lasten Programmabegroting 2026
14.342
Suïcidepreventie
313
Bestuursrapportages 2025
75
MJIP 2026
9
Aansluiting werkbegroting 2026
628
Correctie projecten
634
Correctie financieringsresultaat
11
Maatregelen PB24
-13
Onderzoek COVID ZonMW (Berap 2022)
-48
Doorontwikkeling publieke gezondheid
-24
SPUK pijler 6
-559
Nominale ontwikkeling: - Loon en prijsindexering
348
- Toename aantal inwoners
64
MJIP 2027
-3
Lasten Programmabegroting 2027
15.776
Baten Programmabegroting 2026
9.105
Inwonerbijdrage
6.612
Bijdrage suïcidepreventie
313
Aansluiting werkbegroting 2026
595
Correctie projecten
634
Onderzoek COVID ZonMW (Berap 2022)
-48
Bestuursrapportages 2025
94
Forensische geneeskunde
-127
SPUK pijler 6
-559
Nominale ontwikkeling: - Nominaal productgerelateerde inkomsten Baten Programmabegroting 2027
189 16.810
Pagina 15
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
3.2 Programma Jeugdgezondheidszorg Bestuurscommissie Publieke Gezondheid Ambitie van het programma ‘Samen voor het kind: Alle kinderen hebben recht op een kansrijke start’ is de missie van Jeugdgezondheidszorg (JGZ) van GGD Kennemerland. Ieder kind heeft het recht om zich in een veilige en gezonde omgeving te kunnen ontwikkelen tot volwassene met zijn of haar eigen plek in de maatschappij.
Niet opgenomen ontwikkelingen In aanloop naar het opstellen van deze begroting is er in de bestuurscommissie Publieke Gezondheid gesproken over de inhoud van het takenpakket van de JGZ in 2027 en verder. Hierover heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden. De mogelijke (financiële) effecten daarvan zijn daarom niet opgenomen in dit programma en er is uitgegaan van het huidig vastgestelde financiële kader. In paragraaf 5.1 (Weerstandsvermogen) is dit punt wel als risico benoemd. Verdere besluitvorming over de invulling van het takenpakket in 2027 wordt medio 2026 verwacht. Uitgangspunten van beleid De zorg die de JGZ levert bestaat uit preventieve zorg, maar ook het tijdig signaleren van (potentiële) problemen, die tot een risico kunnen leiden is een essentieel onderdeel van onze zorg. Bij de begeleiding en monitoring van problemen hoort ook het normaliseren van de problemen enerzijds, als het doorverwijzen indien specialistische hulp noodzakelijk is. Door problemen tijdig te signaleren door de JGZ, kan de behoefte aan specialistische zorg worden gereduceerd. JGZ vervult in de keten een verbindende rol met de netwerkpartners: enerzijds (voor) scholen, wijkteams en –voorzieningen, eerstelijnsvoorzieningen en anderzijds de specialistische hulp. Goede samenwerking tussen jeugdgezondheidszorg, huisartsenzorg en jeugdhulpverlening is het uitgangspunt.
JGZ: Inhoudelijke keuzes rond taken en bedrijfsvoering Binnen de JGZ heeft een verdiepingsonderzoek plaatsgevonden naar capaciteit, taken en financiën van de JGZ-taak, naar aanleiding van de (financiële) knelpunten die zijn ervaren. Het onderzoek heeft een nieuw formatiemodel opgeleverd dat meer uitgaat van de realistische tijdsinvestering. Dit geheel heeft voldoende inzicht gegeven om in 2025 en 2026 met de negen gemeenten hierover het bestuurlijke gesprek aan te gaan, waarbij wij onze preventieve rol en dienstverlening scherper afstemmen in relatie tot de beschikbare financiële middelen. In 2026 is een nieuw digitaal dossier in werking getreden. In 2027 zullen mogelijk kleine aanpassingen wenselijk zijn na ervaring met het nieuwe kinddossier.
Relevante Beleidsnotities en wettelijk kader • Wet Publieke Gezondheid (WPG) • Besluit Publieke Gezondheid (BPG) • Jeugdwet • Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) • Meldcode Huiselijk geweld en kindermishandeling • Participatiewet • Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) • Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo) • Algemene Verordening Gegevensbeheer (AVG) • Wet gebruik Burgerservicenummer in de zorg • Landelijk professioneel kader JGZ (NCJ) • Preventieve zorg voor Jeugd (NCJ) Toekomstagenda Publieke gezondheid voor Jeugd (GGDGHOR NL- ActiZ Jeugd)
De JGZ van GGD Kennemerland draagt zorg voor kinderen ouder dan 4 jaar tot 18 jaar. In de gemeente Haarlemmermeer draagt de GGD ook zorg voor de kinderen in de leeftijd -9 maanden tot 4 jaar. Hier heeft GGD Kennemerland ook zwangere vrouwen in beeld door het aanbieden van de maternale kinkhoest- en griepvaccinatie, het prenatale Stevig Ouderschap en het prenataal huisbezoek. Onze belangrijkste doelstellingen voor 2027-2030 zijn: Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen in Veiligheidsregio Kennemerland met gelijkwaardige kansen en optimale ontwikkeling. Proactief inspelen op behoeften van netwerkpartners, gemeenten, jeugdigen en ouders op het gebied van jeugdgezondheidszorg. Versterken van de unieke kennispositie op het gebied van jeugdgezondheid.
Pagina 16
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Risico’s Risico
Beheersmaatregel
Niet voldoende medisch en maatschappelijk personeel.
• Zorgdragen dat jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en verpleegkundige specialisten hun BIG-registratie en arts M&Gregistratie behouden. • Alle medewerkers volgen jaarlijks trainingen en bijscholingen conform het opleidingsplan. • Intensief samenwerken met netwerkpartners. • Opleiding voor arts Maatschappij & Gezondheid, Verpleegkundig Specialist en Jeugdverpleegkundige faciliteren volgens opleidingsplan.
Opvolging uitkomsten onderzoek naar o.a. capaciteit wordt onvoldoende uitgevoerd.
• Overleg met gemeenten over opvolging van uitkomsten onderzoek en consequenties en aanpak en implementatie.
Verwachte toename in de gesignaleerde problematiek, stijging zorgvragen en een intensivering van het werk.
• Goede monitoring op basis van data en digitalisering benodigd. • Prioritering van het werk. • Met behulp van GroeiGids, Ouderchat meer digitale zorg.
Niet/onvolledig of onjuist registreren van informed consent bij vaccinaties voor het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Dit kan leiden tot fouten bij het zetten van vaccinaties. Ook kan het RIVM de vaccinatiegraad niet goed vaststellen. Tot slot kan dit ook leiden tot klachten van ouders.
• In inwerkprogramma (nieuwe) medewerkers informeren over proces ‘informed consent’. • Overzicht van aantal anonieme overgedragen vaccinatiegegevens delen, zodat men hier alert op blijft. • Er is een wetsvoorstel in de maak waarbij het uitgangspunt wordt ‘Toestemming tenzij’, hierop kan in de toekomst mogelijk worden geanticipeerd.
Achterstand vernieuwingen RVP-schema.
• Medewerkers worden opgeleid om aan de eisen van het RVP te kunnen voldoen en worden op overlegdagen geïnformeerd. • Extra inzet om ouders goed te informeren (bijv. webinar en flyers) • Onderzoeken van extra coördinerende ondersteuning voor het uitvoeren van het vernieuwde RVP-schema.
Afname van de vaccinatiegraad.
• Landelijk en regionaal wordt de reden voor afname van de vaccinatiegraad onderzocht. • De opkomst van de groepsvaccinaties en berekende vaccinatiegraad (RIVM) in onze regio wordt besproken met gemeenten, waarna passende acties ingezet worden. • Uitvoeren acties n.a.v. (jaarlijkse) RVP-verslag.
Onvoldoende inspelen op nieuwe wetgeving en wijzigingen in gelden • Tijdig anticiperen op (aangekondigde) wetswijzigingen en voor bestaande taken. veranderingen in toegewezen gelden voor bestaande taken o.a. door deelname aan landelijke werkgroepen. Suboptimale samenwerking met onze interne- en externe partners.
• Afstemmen dienstverlening met interne- en externe partners, zowel structureel als incidenteel. • Gezamenlijke inspanningen evalueren en leer- en verbeterpunten in de betreffende samenwerking en/of werkprocessen doorvoeren.
Zorg leveren die niet behoort tot het basistakenpakket of • Met gemeenten duidelijke afspraken maken over niet meer gesubsidieerde taken, waardoor de capaciteit nog verder onder druk leveren van zorg die tot nu toe geleverd is als service, maar niet komt. onderdeel is van het basistakenpakket of subsidies. Door disbalans in capaciteit en middelen ontstaat onvoldoende aandacht voor kwaliteit en optimalisatie van zorg.
• Melden en bespreken van (bijna) fouten en (bijna) incidenten. • Klachten over dienstverlenging adequaat oppakken. • Leer- en verbeterpunten doorvoeren in de betreffende werkprocessen.
Pagina 17
ONTWERP PROGRAMMABEGROTING 2027 - 2030
Doelenboom Wat willen we bereiken met welk beoogd maatschappelijk effect? Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen in Midden- en Zuid-Kennemerland en Haarlemmermeer met gelijkwaardige kansen en optimale ontwikkeling.
Wat willen we daarvoor doen? Operationeel doel:
Ambities 2027-2030
Implementeren van Landelijk Professioneel Kader (LPK) en Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte (GIZ).
• Door alle JGZ-professionals wordt gewerkt conform het vernieuwd LPK; ‘samen beslissen’. • Daarnaast is GIZ geïmplementeerd, zodat ouders/jongeren zelf aan geven waar zij vragen of zorgen hebben.
Uitvoeren van Rijksvaccinatieprogramma.
• Alle kinderen krijgen een aanbod om gevaccineerd te worden. • In 2025 is landelijk gestart met de implementatie van een vernieuwd RVP-schema; dit wordt in 2030 afgerond. Door de aanpassing van het RVP-schema zal in 2025, 2026 en in 2027 inhaalcampagnes voor de BMR worden uitgevoerd. Daarnaast is er continu aandacht voor initiatieven om de vaccinatiegraad bij gemeenten te verhogen.
Participeren in regionale samenwerkingsverbanden: • Ketenaanpak Kansrijke Start (GALA) • Programma Nu Niet Zwanger • Prenatale Huisbezoek • Stevig Ouderschap • Gezond Gewicht Kind (GALA) • Mentale Gezondheid (GALA) • Samenwerkingsverbanden onderwijs • Multidisciplinaire netwerken
• Onderdeel van de ketenaanpak Kansrijke Start o.a. met het programma Nu Niet Zwanger voor gesprekken over kinderwens bij kwetsbare vrouwen en hulp bij het voorkomen van ongeplande zwangerschappen. • In de Haarlemmermeer wordt tijdens de zwangerschap ondersteuning geboden aan kwetsbare gezinnen door interventies als het Prenatale Huisbezoek, Stevig Ouderschap en Stevig Ouderschap groter. • Onderdeel van de ketenaanpak Gezond Gewicht Kind. • Faciliteren van de functie Centraal Zorgverlener binnen de regionale aanpak en randvoorwaarden inkoopbeleid preferente zorgverzekeraars. • Onderdeel van de ketenaanpak Mentale Gezondheid. • Participeren in samenwerkingsverbanden in het primair en voortgezet onderwijs zoals de Jeugdteams, Kernteams, Zorg Advies Teams en kinderen die opvallen in voorschoolse voorzieningen in regio Kennemerland en Haarlemmermeer voor zover dit overeengekomen is met gemeenten. • Participeren in multidisciplinaire netwerken rondom jeugd zoals Centra voor Jeugd en Gezin (CJG), buurtnetwerken, de overdrachtstafel Veilig Thuis (VT) en netwerkbijeenkomsten met het Spaarne Gasthuis voor zover dit overeengekomen is met gemeenten.