16. 20250512 Brief inzake COA locatie SEIN-terrein incl bijlagen ANONIEM.pdf
Tekst van het document
Per aangetekende post Het college van burgemeester en wethouders van Heemstede Postbus 352 2100 AJ Heemstede
Vooruit per e-mail: bestuurssecretariaat@heemstede.nl; l.kok@heemstede.nl; wethouder.meerhoff@heemstede.nl Kantoor Dossier Betreft
: : :
Den Haag, 12 mei 2025 20180122 COA locatie SEIN-terrein (Meerweg) Heemstede
Geacht college, Tot mij heeft zich gewend een vertegenwoordiging van de u bekende kerngroep die de belangen behartigt van omwonenden van het SEIN-terrein (Meerweg) Heemstede, namens zichzelf en de Vereniging Omwonenden SEIN (VOS) i.o., welke vereniging in oprichting is en het doel heeft het formeel behartigen van een groot aantal omwonenden, met betrekking tot het volgende. Uw college lijkt voornemens om middels een besluit (hierna: “principebesluit”) op korte termijn te verklaren bereid te zijn tot het verlenen van medewerking aan een COA opvanglocatie op het terrein van SEIN (Meerweg) in Heemstede. Het zou gaan om een plek voor opvang van ongeveer 50 alleenstaande minderjarige asielzoekers. Uw college zal vervolgens met de gemeenteraad in gesprek gaan over dit principebesluit, om daarna een definitief besluit te nemen over het aandragen van de locatie aan het COA. Op basis daarvan kan het COA haar ideeën voor de onderhavige locatie (laten) uitwerken. Een proces dat de nodige (juridische) vragen oproept. Zoals u inmiddels bekend heeft een groot aantal omwonenden bezwaren tegen de beoogde COA opvanglocatie ter plaatse. Om redenen door VOS i.o. in bijgaande brieven aan u toegelicht, is uw voorgenomen principebesluit onzorgvuldig voorbereid althans gebaseerd op een ondeugdelijke belangenafweging. Bovendien is het principebesluit in strijd met gemeentelijk beleid en moties.
Uw college stuurt op besluitvorming gebaseerd op een zeer beperkt/onvolledig onderzoek, en lijkt alleen op te staan voor daadwerkelijke input van de betrokkenen in de buurt in bezwaar/beroepsprocedures over de te verlenen vergunningen / bestemmingswijziging. Dus: uitsluitend in een juridische procedure. Dat kan, maar bij een besluit zoals nu voorligt zou ik daar wel vraagtekens bij willen plaatsen. Ter toelichting het volgende. De vergelijking van potentiële locaties uitgewerkt in het rapport van Sweco d.d. 7 oktober 2024, dat ten grondslag ligt aan uw voorgenomen besluit, is gebrekkig. Door ontbreken van een aantal relevante factoren in de afweging door Sweco is het SEIN-terrein ogenschijnlijk geschikt. Wanneer de vergelijking meer kritisch wordt beschouwd, is deze inconsistent en ontbreken cruciale aspecten, zoals de impact op de omgeving. Belangen van huidige en toekomstige inwoners van uw gemeente spelen géén rol in de afweging. Dit is met het oog op de zorgvuldige besluitvorming cruciaal, zeker nu verschillende belangen van uw inwoners zijn verdisconteerd in beleid zoals de Woonvisie “Samen werken aan wonen” 2023-
Op alle door ons verrichte werkzaamheden en opdrachten die Cees Advocaten N.V. aanvaardt, zijn onze algemene voorwaarden van toepassing. De algemene voorwaarden worden op verzoek toegezonden of zijn onder meer digitaal beschikbaar op cees.nl. In onze algemene voorwaarden is een aansprakelijkheidsbeperking opgenomen.
2027, uw Actieplan Spelen in Heemstede en de Speelvisie 2006. Geen rekening is gehouden met bijvoorbeeld het type woonwijk en daarmee de (on)veiligheid voor gezinnen in de buurt, verkeersdruk, het verval van speelgelegenheid in een wijk waar deze al ernstig onder druk staat, geluidsoverlast, nadeelcompensatie etc. Uw college lijkt dit te willen oplossen door omwonenden in de gelegenheid te stellen om vragen te stellen, zorgen te uiten en ideeën aan te dragen ná uw principebesluit: in de te volgen juridische procedures. Een dergelijke aanpak heeft onontkomelijk tot gevolg dat de impact op de omgeving niet adequaat wordt meegewogen. Dat volgt ook uit de beantwoording die is gegeven op de vragen die zijn gesteld. Vragen en opmerkingen van omwonenden worden in de beantwoording terzijde geschoven. Feiten worden weggezet als meningen. Omwonenden bekruipt het gevoel dat niet serieus met hun inbreng en daarmee belangen wordt omgegaan, hetgeen niet bijdraagt aan het draagvlak en niet in de geest van de motie draagvlak d.d. 13 juli 2023 is. Dit terwijl uw college in de motie draagvlak d.d. 13 juli 2023, is opgeroepen om bij een potentiële locatie voor asielopvang huisvestingcriteria toe te passen met bewuste en gedegen aandacht voor de zorgen en het draagvlak onder inwoners.
Het zou passend zijn, als een voorgenomen besluit daadwerkelijk goed gemotiveerd is en op basis van deugdelijk onderzoek, rekening houdende met de input uit de omgeving, tot stand komt. En die is u rijkelijk aangedragen. Daarmee neemt u het belang van participatie en ook overigens zorgvuldige besluitvorming in acht. Integenstelling tot hetgeen uw college nu kennelijk van plan is. Omwonenden zijn zich er uiteraard van bewust dat een principebesluit van college niet bindend of appellabel is. De gemeenteraad zal de impact op de omgeving meewegen bij de beoordeling van de goede toedeling van functies aan locaties in het kader van een vergunning voor een buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA) of wijzigen omgevingsplan. Omwonenden hopen, maar nemen ook aan dat uw college gelet op de inmiddels door omwonenden kenbaar gemaakte bezwaren, het voorgenomen principebesluit niet als kennelijk voorgestaan zal nemen. Dit zou verdere onrust in de buurt alsmede nodeloze procedures en daarmee gepaard gaande kosten voor uw gemeente, inwoners en het COA voorkomen. Het spreekt voor zich dat VOS i.o. zich genoodzaakt voelt het bovenstaande anders in de juridische procedures aan de orde te stellen. Tot een nadere toelichting ben ik uiteraard bereid. Met vriendelijke groet,
Bijlage(n) :
-
Brief van VOS i.o. van 29 april 2025 inzake bezwaar onderzoek locatie terrein SEIN Brief van VOS i.o. van 7 mei 2025 inzake brief en Rapport Spelen Meerweg Brief van VOS i.o. van 24 april 2025 inzake verzoek tot integrale benadering voor tijdelijk gebruik van het SEIN-veld Brief van VOS i.o. van 2 mei 2025 inzake dossier Overlast en Veiligheid Brief van VOS i.o. van 28 april 2025 inzake reactie op beantwoording vragen en vervolgacties bewoners rondom het SEIN-terrein aan de Meerweg Akkoord drietal omwonenden van het SEIN-terrein namens kerngroep voor VOS i.o.
2/2
Bijlage 1.
Aan: College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Heemstede d.d. 29 april 2025 Onderwerp: Bezwaar onderzoek locatie terrein SEIN
Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden, In deze brief en bijgevoegd rapport gaan wij in op het onderliggende onderzoek dat door de gemeente is uitgevoerd om tot de voorlopige voorgedragen locatie te komen. Hierin trekken wij de conclusie dat het onderzoek met betrekking tot de locatie terrein SEIN vele, significante fouten in élke fase bevat en dat een voortzetting van het proces met deze locatie naar onze mening strijdig is met de beginselen van behoorlijk bestuur - het motiveringbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. Verder is het onderzoek een beperkt technisch onderzoek. Na dit onderzoek, maar vóór het collegebesluit tot een voorgenomen locatie zou nader onderzoek gedaan moeten worden. Sweco wijst hier zelf op, en de Motie Criteria Huisvesting (26 januari 2023) verplicht het college daartoe. Het zou onverantwoord zijn om dit aanvullende onderzoek niet uit te voeren vóór het collegebesluit. Bewoners eisen dan ook, hopelijk gesteund door de raad, dat eerst een deugdelijk onderzoek naar deze impact van het plaatsen van een opvang op deze locatie gedaan wordt, voorafgaand aan de definitieve keuze. Wij als vereniging achten de haalbaarheid onrealistisch om de welbekende combinatie van redenen. Eerder hebben wij met u de brief ‘10 onoverkomelijke bezwaren - Veld SEIN is ongeschikt voor bebouwing en opvang’, gedeeld.
Hierin hebben wij beknopt enkele zwaarwegende bezwaren toegelicht. Ook in onze brief, met de eerste bevindingen naar aanleiding van de Q&A, hebben wij dit gedaan. In deze brieven zullen wij dieper ingaan op de manco’s in het rapport dat ten grondslag ligt aan de keuze voor dit veld. Wij herhalen de boodschap: deze locatie is ongeschikt – de optelsom maakt het onmogelijk. Geen van de genoemde bezwaren is triviaal. Elk afzonderlijk vormt al een reden tot ernstige twijfel. Maar samen maken ze deze locatie volstrekt ongeschikt. Het lokale maatschappelijk draagvlak is verwaarloosbaar, er is geen ruimtelijke rechtvaardiging en geen bestuurlijk kompas die deze keuze rechtvaardigen. Doorzetten is niet alleen onverstandig – het is onverantwoord, met een onevenredige benadeling voor de buurt, de kinderen en de omwonenden.
1
Wij doen een klemmend beroep op het college van B&W: zet dit plan per direct stop. Gebruik de energie die het nu kost voor verzet en procedures, voor het realiseren van een werkbare en gedragen oplossing op een beter geschikte plek. Kies ervoor om echt te luisteren naar onze buurt en te kiezen voor maatschappelijk draagvlak. Wij geloven dat er alternatieven zijn die beter recht doen aan zowel de belangen van de jongeren als van de omwonenden. Wij stellen het op prijs als u de deze brief met zorg wilt bekijken en hopen op een open, constructieve dialoog over een duurzame oplossing. Met vriendelijke groeten, Namens Vereniging Omwonenden SEIN (VOS)
PS: Begin maart zijn diverse WOO verzoeken ingediend ter verdere onderbouwing van deze analyse. Helaas zijn deze WOO verzoeken tot op heden niet of - al dan niet bewust -onvolledig beantwoord. Daarover is inmiddels een reactie gestuurd naar de gemeente en de gemeente is in gebreke gesteld.
2
RAPPORT OVER ONZORGVULDIGHEDEN/ FOUTEN IN LOCATIEONDERZOEK AZC HEEMSTEDE 29 April 2025 Vereniging Omwonenden SEIN i.o.
SAMENVATTING
Onderwerp: Kritische analyse van het “Locatieonderzoek Heemstede voor de opvang van asielzoekers” (Sweco, 7-10-2024) met bijzondere focus op de selectie van terrein SEIN (het speelveld).
AANLEIDING EN VERWACHTING
De gemeente Heemstede liet Sweco drie onderzoeksstappen uitvoeren — longlist, analyse acht factoren, shortlist/milieu- en omgevingsaspecten — om een voorkeurslocatie voor een asielzoekerscentrum (AZC) te bepalen. Gezien de maatschappelijke impact mocht een zorgvuldig, transparant en feitelijk onderbouwd traject worden verwacht.
KERNBEVINDING: STRUCTURELE GEBREKEN
Uit de aangeleverde beoordeling blijkt dat het onderzoek op alle drie de niveaus substantiële hiaten en fouten bevat, waardoor terrein SEIN ten onrechte als kansrijke locatie uit de bus komt. Het lijkt wel of er bewust of onbewust naar toe wordt geredeneerd. Onderzoek
Belangrijkste tekortkomingen
1. Longlist
Terrein SEIN ontbrak op de openbare lijst; omwonenden konden niet tijdig reageren, schending gelijkheidsbeginsel.
2. Analyse 8 factoren
Aantoonbaar inconsistente scoring - SEIN wordt structureel gunstiger gescoord op minstens vier criteria ; omgevingsregimes, nuts-toegang, ruimtelijke inpasbaarheid, huidige functie) dan gelijkwaardige locaties zonder dat daarvoor een goede motivering wordt gegeven.
3. Shortlist & verdiepende analyse
• Desktop-studie zonder site-bezoek; risicovolle aannames over civiele techniek, flora/fauna, geluid, bomenkap, ontsluiting, planologie. • Meerdere potentiële “show-stoppers” niet onderkend.
Aanvullend onderzoek dat noodzakelijk is voor een zorgvuldige afweging 4. Toetsing Motie voor een locatiekeuze is nog niet uitgevoerd. Criteria Een financiële impactanalyse is niet uitgevoerd, hoewel dit wel wordt huisvesting vereist vanuit de motie Criteria huisvesting. Financiële risico’s worden door de gemeente onderschat en gebagatelliseerd.
3
JURIDISCHE EN BESTUURLIJKE IMPLICATIES •
Motiverings-, zorgvuldigheids- en gelijkheidsbeginsel worden mogelijk geschonden wanneer het college desondanks voor SEIN kiest.
•
Niet-toetsen aan raadsmotie “Criteria Huisvesting” (draagvlak, natuurwaarden, financiële effecten) vergroot bestuurlijke kwetsbaarheid.
•
Ontbreken van financiële impactanalyse (planschade, gemeentelijke kosten) is in strijd met transparantie en risicobeheersing.
CONCLUSIE
Het Sweco-locatieonderzoek naar Terrein SEIN als opvangplaats voor asielzoekers bevat fundamentele gebreken in alle drie onderzoeksfasen. •
Gelijkheidsbeginsel: SEIN stond niet op de oorspronkelijke longlist (oktober 2022), waardoor omwonenden geen kans kregen tijdig bezwaar te maken, in tegenstelling tot belanghebbenden bij andere locaties.
•
Zorgvuldigheidsbeginsel: De score van SEIN op belangrijke criteria (omgevingsregimes, nuts-toegang, ruimtelijke inpasbaarheid, beschikbaarheid) is inconsistent vergeleken met soortgelijke locaties. Een consequente herbeoordeling zou de score terugbrengen van +4 naar circa +1, waardoor SEIN de shortlist niet zou halen.
•
Motiveringsbeginsel: Toelichtingen in het rapport zijn summier en leunen op aannames zonder terreinbezoek. Essentiële fysieke, juridische en ecologische belemmeringen bleven onderbelicht.
Door deze procedurele en inhoudelijke fouten is de aanwijzing van Terrein SEIN als kansrijke locatie ondeugdelijk en kan zij geen solide basis vormen voor verdere besluitvorming. Bewoners verlangen voorafgaand aan een definitieve keuze eerst een gedegen, aanvullend onderzoek naar de volledige impact; zij achten de realisatie op SEIN op dit moment onrealistisch.
4
RAPPORT OVER ONZORGVULDIGHEDEN/ FOUTEN IN LOCATIEONDERZOEK AZC HEEMSTEDE INLEIDING
De gemeente heeft Sweco een locatieverkenning voor de opvanglocaties van asielzoekers uit te voeren. Deze is vastgelegd in Het “Locatieonderzoek Heemstede voor de opvang van asielzoekers d.d. 7-10-2024”. Dit onderzoek bevat 3 stappen. 1. Eerste selectie op basis van longlist 2. Locatie analyse acht factoren 3. Shortlist: locatie analyse milieu- en omgevingsaspecten Vooralsnog heeft de gemeente in meerdere hoedanigheden en momenten (gesprekken, schriftelijke beantwoording) te kennen gegeven dat er voor het locatieonderzoek bij de locatie SEIN géén aanvullende onderzoek of achterliggende data beschikbaar is. Helaas concluderen wij dat er vele, significante fouten in élke fase van het onderzoek. 1. Ongelijke kansen behartigen belangen door ontbreken van terrein SEIN op openbare longlist. 2. Zeer inconsistente beoordeling bij toetsing longlist op zowel criteria als termijn beschikbaarheid. 3. Incompleet, onzorgvuldig en foutief onderzoek bij locatieanalyse milieu- en omgevingsaspecten Indien de gemeente er toch voor kiest om op basis van dit onderzoek deze locatie door te zetten is er sprake van strijdigheid het motiveringbeginsel, het zorgvuldigheidsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. Hieronder vindt u een gedetailleerde uiteenzetting van feiten. Aanvullende informatie is beschikbaar.
Daarnaast houden wij onderliggende dossiers aan ter onderbouwing van eventuele toekomstige juridische stappen.
5
1. ONGELIJKHEID BIJ SAMENSTELLING LONGLIST CONCLUSIE: NIET VOLDAAN AAN GELIJKHEIDSBEGINSEL Doordat deze locatie niet op de eerdere longlist (Quickscan d.d. 14.10.2022) heeft gestaan hebben belanghebbende niet de mogelijkheid gekregen om op adequate manier te reageren op deze longlist. Andere locaties, zoals die bij de Constantijn Huygens stonden al wél op de longlist. Daarom hadden de belanghebbenden bij o.a. deze locatie wel de mogelijkheid om zich te verweren om de besluitvorming op voorhand te beïnvloeden. Dit is ook actief gebeurd. Daarnaast is SEIN als belanghebbende al vroeg in het proces meegenomen. De omwonenden van het terrein SEIN hebben deze mogelijkheid niet gehad. Door deze ongelijkheid in informatievoorziening is er geen level playing field gecreëerd, waarbij gelijke gevallen een gelijke behandeling krijgen. Het ontbreken van het terrein SEIN op de longlist veroorzaakt direct probleem met het gelijkheidsbeginsel.
` Basis longslist: Actiepunt-22-07.4-QuickScan-locaties-opvang-statushouders-en-crisisopvang
Uiteindelijke longlist onderzoek Sweco
6
2. INCONSISTENTE TOETSING LONGLIST CONCLUSIE: INCONSISTENTE SCORING LOCATIE ANALYSE ACHT FACTOREN Wij constateren dat Terrein SEIN geen consistente scoring heeft ontvangen ten opzicht van andere locaties. Daardoor is deze locatie ten onrechte hoog uitgekomen. Op basis van onderstaande feiten zijn er maar twee conclusies mogelijk: -
Het onderzoek is uitermate onzorgvuldig uitgevoerd Het onderzoek is uitgevoerd met een onderzoeken bias – ofwel vooringenomenheid (welke mogelijk samenhangt met de ogenschijnlijke bereidwilligheid van de eigenaar en dus snelheid, welke dus ook weerlegd wordt).
Gezien de uitvoering van dit onderzoek kunnen wij slechts observeren dat hier sprake lijkt te zijn van doelredenering en de uitkomst lijkt samen te hangen met het ogenschijnlijk op korte termijn beschikbaar zijn van de locatie en mogelijk met de wil van de eigenaren om deze locatie beschikbaar te stellen. Deze scoring moet worden gecorrigeerd en locatie terrein SEIN moet vervallen.
2.1 OPZET ONDERZOEK
In de analyse van de geselecteerde locaties wordt gescoord op 8 factoren: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
grootte van de locatie, beschikbaarheid van de locatie, eigendomssituatie, doorkruising omgevingsregimes (regels over de leefomgeving), doorkruising huidige functie, toegankelijkheid van de locatie (nutsvoorzieningen), ruimtelijke inpasbaarheid van de locaties, en ligging ten opzichte van winkels en maatschappelijke voorzieningen.
In de analyse is een scoring gemaakt, op basis van de volgende puntenscore: groen= 1 punt, oranje/geel= 0 punten, rood= -1 punt Aan de hand van de scoring op de factoren is een ranking gemaakt, waarbij Terrein SEIN (Meer en Bosch), in het bijzonder het “trapveldje”, is aangemerkt als een mogelijk beschikbare locatie, op de 3e plek in de ranking met 4 punten.
Overzicht uitkomst scoring 8 criteria 7
Als echter een consistente scoring voor het terrein SEIN ten opzichte van andere locaties, dan zou deze veel lager zijn uitgekomen, en hierdoor zijn afgevallen. Verder is het opvallend dat alle locaties met een beschikbaarheid op korte termijn hoog scoren, terwijl in de Q&A van het college wordt ontkend dat dit een criterium is. Beschikbaarheid voor korte vs lange termijn zijn een belangrijk selectiecriterium in het rapport van SWECO. “Drie kansrijke locaties zijn Binnenweg 160, Constantijn Huijgenslaan en Terrein Sein. Deze locaties scoren het beste op basis van de factoren (ook als beschikbaarheid op korte versus (middel)lange termijn buiten beschouwing wordt gelaten). Tevens zijn deze drie locaties op korte termijn beschikbaar.” Andere mogelijke kansrijke locatie(s) liggen in het agrarisch gebied bij Manpad / Herenweg / Leidsevaart (in het overzicht de locaties: Provinciegrond Herenweg; Herenweg 29; Ontwikkeling Manpad (Herenweg); en Ontwikkeling Manpad (Leidsevaart)). Vanwege de verwachte benodigde investering in de aansluiting op de nutsvoorzieningen is het aan te bevelen deze locatie(s) alleen verder te verkennen met het oog op een langere exploitatieperiode (en bij voorkeur een grotere opvanglocatie). De aangewezen kavels binnen dit gebied bieden elk vooren nadelen (zie pagina 18). SWECO koppelt dus de investering in de locatie aan de beschikbaarheid korte/lange termijn.
2.2 DE INCONSISTENTE BEOORDELINGEN
Terrein SEIN is inconsistent beoordeeld ten opzichte van andere locaties op minimaal 3 criteria (zie toelichting volgende pagina’s): • • • •
Doorkruising omgevingsregimes; score groen (1 pt) > zou oranje (0pt) moeten zijn Toegankelijkheid van de locatie (nutsvoorzieningen) ; score groen > zou oranje moeten zijn Ruimtelijke inpasbaarheid van de locatie; score groen > zou oranje moeten zijn En eigenlijk ook op: Doorkruising huidige functie / beschikbaarheid> zou rood moeten zijn op minimaal 1 van deze punten
We leggen dit hieronder in meer detail uit, maar structureel is Terrein SEIN hoger/beter gescoord dan andere locaties. Er wordt in ieder geval in het rapport niet toegelicht waarom er anders wordt gescoord onder gelijke omstandigheden. Dit lijkt dus subjectief te zijn. Gecorrigeerd voor een consistente scoring komt Terrein SEIN niet op 4 punten uit maar op 1 punt, of mogelijk zelfs lager. Oorspronkelijke scoring:
8
Gecorrigeerde scoring:
Als een eerlijke en consistente weging zou zijn gemaakt, dan zou deze locatie nooit op de shortlist zijn gekomen. NB: Zelfs als maar 1 of twee van de 4 punten wordt aangepast zakt deze locatie al onder de grens. Eigenlijk blijft alleen de afmeting van de locatie en de beschikbaarheid (SEIN biedt het maar al te graag aan) over. CRITERIUM: DOORKRUISING VAN OMGEVINGSREGIMES Terrein SEIN heeft hier een groene score (1pt) gekregen met duiding: “Gebruik mogelijk op gespannen voet met gebiedsontwikkeling, maar ontwikkeling is mogelijk op de derde strook (het trapveld)”. Echter alle overige gebieden (Provinciegrond Herenweg, Ontwikkeling Manpad (Herenweg/ Leidsevaart, Niet openbare locatie) met een duiding “gebruik mogelijk op gespannen voet met gebiedsontwikkeling” krijgen een oranje score (0pt) . Dit laat nog buiten beschouwing dat SEIN ook plannen heeft voor gebiedsontwikkeling die op gespannen voet staan met het onttrekken van groen aan deze locatie door de plaatsing van een AZC. Dit duidt op inconsistentie in de scoring omgevingsregimes. CRITERIUM: TOEGANKELIJKHEID VAN DE LOCATIE Terrein SEIN heeft hier een groene score (1pt) gekregen met duiding: “Infrastructuur aanwezig, locatie goed bereikbaar, mogelijke aansluiting op aanwezige NUTS”. Alle overige gebieden (o.a.
Provinciegrond Herenweg, Ontwikkeling Manpad Herenweg/Leidsevaart ) met enige complicatie op de nutsaansluiting ” krijgen een gele score (0pt). (nieuwe aansluiting noodzakelijk of afstand ten opzichte van de nutsvoorzieningen). Bij Terrein SEIN is geen rekening gehouden met de ongunstige ligging ten opzichte van nutsvoorzieningen. Op het beoogde bouwvlak zijn geen aansluitingen aanwezig, wat hoge investeringen vereist. Door de inrichting van het terrein is bouwen nabij de weg onmogelijk; de afstand tot de weg bedraagt minimaal 50 meter. Daarnaast ligt het terrein lager dan de omliggende infrastructuur. Hierdoor is een persriool nodig of zou het terrein met circa 1,5 meter moeten worden opgehoogd — beide zijn kostbaar en technisch problematisch. Aansluiting op het oude rioolnet verhoogt bovendien het risico op afvoerproblemen in de wijk. Deze complicerende factoren maken nutsvoorzieningen hier duur en risicovol. Opvallend is dat dergelijke aspecten bij andere locaties wél zijn meegewogen, maar bij Terrein SEIN niet.
9
CRITERIUM RUIMTELIJKE INPASBAARHEID VAN DE LOCATIE Terrein SEIN heeft hier een groene score (1pt) gekregen met duiding: “Gebruik mogelijk op gespannen voet met gebiedsontwikkeling, maar ontwikkeling is mogelijk op de derde strook (het trapveld). De locatie ligt op het terrein dat in gebruik is door Sein. Het terrein ligt in een woonwijk en heeft veel groen.” Echter alle overige gebieden met een duiding “Het is een open en groen gebied… …Met verdere ontwikkeling van de locatie doorbreek je het open en groene gebied (meer).” krijgen een oranje score (0pt) (onder andere Provinciegrond Herenweg, Ontwikkeling Manpad Herenweg/Leidsevaart) . Overige locaties waar het groene karakter een belangrijke eigenschap is krijgen oranje score, terwijl deze locatie juist in de wijk een belangrijke functie heeft als groene zone en het terrein van SEIN ook is aangemerkt als beschermde boomzone. Het is een gebied waarvan de groenwaarde al tientallen jaren door de gemeente wordt beschermd en is bekrachtigd in vele raadsvergaderingen. Daarnaast is geen rekening gehouden met de unieke ligging van deze locatie doordat deze aan de achtertuin van tientallen woningen grenst. Dit is een ernstig complicerende factor in ruimtelijke inpasbaarheid, maar is niet meegewogen. Dit duidt op een inconsistentie in de scoring inpasbaarheid.
CRITERIUM: DOORKRUISING HUIDIGE FUNCTIE / BESCHIKBAARHEID Terrein SEIN heeft hier tweemaal een oranje score (0 pt) gekregen met duiding: 1.“Afhankelijk van eigenaar, maar de locatie kan op korte termijn gereed gemaakt worden als opvanglocatie.” en: 2. “Maatschappelijke instelling. Er is een planologische procedure nodig (BOPA of wijziging omgevingsplan).” Diverse andere locaties (o.a. Nijverheidsweg, Parkeerterrein Eikenlaan, Sportparklaan, P+R Roemer Visscherplein) hebben hier tweemaal een rode score gekregen (-1pt) op basis van hetzelfde bezwaar (er blijven onvoldoende parkeerplekken over). Dit is dus een dubbele scoring op hetzelfde punt. Deze zijn dus onterecht bij beschikbaarheid meegenomen. En omgekeerd; Bij terrein SEIN is geen rekening gehouden met het feit dat deze locatie een sport- en speelfunctie heeft . NB: Bij o.a. de Nijverheidsweg is de functie van parkeren (deels) niet vastgelegd in het bestemmingsplan, dit betreft namelijk parkeerplaatsen die gebruikt worden door de autodealer om voorraad op te slaan op een bestemming bedrijven. In de afweging wordt echter wel degelijk rekening gehouden met het verlies van deze parkeerplaatsen. We verwachten een dergelijke consistentie ook bij het speelveld. NADERE TOELICHTING BESCHIKBAARHEID In de aanbeveling kansrijke locaties worden twee zaken benoemd: De scoring op factoren en de beschikbaarheid.
“Drie kansrijke locaties zijn Binnenweg 160, Constantijn Huijgenslaan en Terrein Sein. Deze locaties scoren het beste op basis van de factoren (ook als beschikbaarheid op korte versus (middel)lange termijn buiten beschouwing wordt gelaten). Tevens zijn deze drie locaties op korte termijn beschikbaar.” Voor overige locaties wordt benoemd dat de beschikbaarheid op korte termijn lastig is vanwege de benodigde investering in de aansluiting op nutsvoorzieningen. 10
“Andere mogelijke kansrijke locatie(s) liggen in het agrarisch gebied bij Manpad / Herenweg / Leidsevaart (in het overzicht de locaties: Provinciegrond Herenweg; Herenweg 29; Ontwikkeling Manpad (Herenweg); en Ontwikkeling Manpad (Leidsevaart)). Vanwege de verwachte benodigde investering in de aansluiting op de nutsvoorzieningen is het aan te bevelen deze locatie(s) alleen verder te verkennen met het oog op een langere exploitatieperiode (en bij voorkeur een grotere opvanglocatie). De aangewezen kavels binnen dit gebied bieden elk vooren nadelen (zie pagina 18).” De beschikbaarheid van het SEIN terrein op korte termijn is niet consistent beoordeeld. Deze beoordeling is gedaan op basis van criterium Toegankelijkheid van de locatie. Terrein SEIN heeft bij Toegankelijkheid van de locatie een groene score (1pt) gekregen met duiding: “Infrastructuur aanwezig, locatie goed bereikbaar, mogelijke aansluiting op aanwezige NUTS.” Hierboven hebben we al aangegeven dat toegankelijkheid en inpasbaarheid op deze locatie lastig gaat worden en veel geld gaat kosten voor een tijdelijke huisvesting. Alle overige gebieden met enige complicatie op de nutsaansluiting ” krijgen een oranje score (0pt) (nieuwe aansluiting noodzakelijk of afstand ten opzichte van de nustvoorzieningen).
Bijvoorbeeld: locaties Provinciegrond Herenweg en locatie Herenweg 29 (zie afbeelding), Ontwikkeling Manpad (Herenweg); liggen ook direct aan de openbare weg, maar gezien de ligging op het kavel is de verwachting dat er een iets langere voorziening voor nuts aansluitingen moet worden aangelegd. Vergelijkbare bezwaren als bij Herenweg 29 zijn bij Terrein SEIN ook van toepassing (verdere toelichting beschikbaar op aanvraag). Ook het speelveld van SEIN zou moeten afvallen vanwege gelijke criteria als de overige locaties, namelijk dat deze locatie op de korte termijn niet goed te realiseren is. In het volgende hoofdstuk zullen we dit nog verder onderbouwen. Bij een consistente scoring zou terrein SEIN op minimaal één van deze zaken een rode scoring hebben ontvangen.
Locatie Herenweg en afstand Nutsvoorziening vs Sein locatie.
11
3. ONDERZOEK MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN CONCLUSIE: DE LOCATIE ANALYSE VOOR TERREIN SEIN IS OP MEERDERE PUNTEN AANTOONBAAR INCOMPLEET, ONZORGVULDIG EN FOUTIEF. Na het vormen van de shortlist van drie locaties is er een verdiepende analyse kansrijke locaties uitgevoerd. “De analyses van de drie locaties bieden een risico-inschatting in de vorm van een stoplichtmodel.” Volgens SWECO is de conclusie “De analyses tonen voor alle drie de locaties op dit moment geen showstopper.” Hiernaast wordt door SWECO aangegeven “Het is nu aan de gemeente om een afweging te maken van de kansrijkheid van deze locaties i.r.t. de leefbaarheid en maatschappelijke afweging.” De locatie analyse voor Terrein SEIN is op meerdere punten aantoonbaar incompleet, onzorgvuldig en foutief. Deze scan toont aan dat SWECO dit onderzoek heeft gedaan op basis van een papieren exercitie. Er is volgens ons geen onderzoek op locatie gedaan, of verdergaand dieper onderzoek. Was dit wel gedaan dan hadden veel meer belemmeringen en mogelijk showstoppers aan het licht gekomen. Op basis van door ons aangetrokken experts valt te concluderen dat de risico’s door SWECO compleet zijn onderschat en dat er veel planologische, juridische en praktische bezwaren zijn die door SWECO niet zijn belicht. Civiele Techniek; Deze sectie bevat enkele aantoonbaar foute conclusies omdat onzorgvuldig onderzoek is gedaan.
Daarnaast is er geen rekening gehouden met het hoogteverschil waardoor riolering en bouwrijp maken veel complexer zijn dan hier wordt ingeschat. Toelichting op aanvraag beschikbaar. Omgevingsplan; Het wijzigen omgevingsplan is ook met een BOPA niet snel zoals wordt gesuggereerd. Bij de evenredige toedeling van functies zijn meerdere juridische bezwaren die de vergunningsprocedure buitengewoon complex en langdurig zullen maken. Flora en Fauna; Er is een zeer beperkte BESI scan gedaan, hieruit is gebleken dat er diverse beschermde diersoorten kunnen leven en wordt een aanvullend onderzoek vereist. Deze zou de gemeente nog moeten uitvoeren! Er wordt mogelijk voorbij gegaan aan het feit dat dit een bosachtige structuur is die een belangrijke verbinding vormt met de landgoederen en het duingebied rond Heemstede. Hierdoor is het een woonplek voor tientallen (beschermde) vogel en andere diersoorten. Het risico wordt hier mogelijk onderschat. Bomen; doordat er wordt aangenomen dat er geen kap van (beschermde) bomen nodig is, is er geen vervolgonderzoek nodig. Een ontsluiting naar de Meerweg is echter niet mogelijk zonder beschermde bomen te kappen. Door de wethouder is persoonlijk in een gesprek aangegeven dat dit een showstopper is. Om deze reden zou de Meerweg al moeten afvallen, aangezien het onontkoombaar is dat voor toegang van veiligheidsdiensten er bomen gekapt moeten worden.
Geluid; de omgevinganalyse heeft geen rekening gehouden met het feit dat er tienallen geluidsgevoelige objecten liggen direct aan het speelveld. Door de aanleg van het gebouw en de voorzieningen die daarbij komen dal er wel degelijk getoetst moeten worden aan de omgevingswet, ook in het geval van een tijdelijk gebouw. Gegeven staande wetgeving en 12
jurisprudentie gaan we er van uit dat het AZC zal zorgen voor een significante overschrijding van de geluidsnormen op de omliggende woningen welke niet te mitigeren zijn tot acceptabele waarden. Wegenstructuur; Een veilige ontsluiting naar de Meerweg maken is gezien de ligging en de complex en riskant. Daarnaast zijn er op meerdere andere punten risico’s onderbelicht, waaronder in de watervoorziening, planologie en ecologie.
Sectie uit 5. Bijlage 4. milieu- en omgevingsaspecten Terrein Sein, waarbij het speelveld is verkend als locatie
13
4. TOETSEN AAN MOTIE CRITERIA HUISVESTING CONCLUSIE: EEN ZORGVULDIGE BESLUITVORMING KAN NIET GEDAAN WORDEN ZONDER AANVULLEND ONDERZOEK. Sweco erkent dat dit onderzoek beperkt is tot een technisch (desktop) onderzoek. “Het is nu aan de gemeente om een afweging te maken van de kansrijkheid van deze locaties i.r.t. de leefbaarheid en maatschappelijke afweging.” Verder kan men concluderen dat er zoveel hiaten zitten in de verdiepende analyse dat het niet uitvoeren van aanvullend onderzoek vóór een voorgenomen besluit door het college onverantwoord en onzorgvuldig zou zijn.
4.1 MOTIE CRITERIA HUISVESTING
Daarnaast wordt in de onderliggende nota “Nota uitgangspunten en scenario's opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders” de Motie “Criteria Huisvesting” d.d. 26 januari 2023 aangehaald. Wij gaan er van uit dat ook deze motie dus van toepassing is. Er is geen enkele reden om dit niet te veronderstellen, en bovendien wordt dit ook onderschreven door diverse raadsleden. In deze nota worden diverse criteria benoemd: • • • • • • • • • •
Spreiding over Heemstede. Locaties die passen bij de maat van Heemstede; kleinschalig maar groot genoeg om de voorzieningen en de benodigde parkeerplaatsen te realiseren. Op korte termijn beschikbaar of geschikt te maken. Op loop- of fietsafstand van voorzieningen. Goed bereikbaar. Veilig. Zoveel mogelijk structurele woonoplossingen. Eigendom van de gemeente of van een eigenaar die voor opvang openstaat. Haalbaarheid voor het COA, die een pand of stuk grond koopt of huurt van de eigenaar. Haalbaarheid voor de gemeente (als de gemeente eigenaar is).
In de motie “Criteria Huisvesting” worden nog aanvullende eisen gesteld: • • • •
“bewuste en gedegen aandacht voor de zorgen van en draagvlak onder inwoners” “gebruik van lokale buurtvoorzieningen en het gebruik van gebieden met een natuurwaarde zoveel mogelijk te vermijden” “opvang en locaties, zeker waar het gezinnen met kinderen betreft, goede sociale opvang en snelle integratie voorop te stellen” “De financiële gevolgen per potentiële locatie ter weging aan de raad aan te bieden”
Aan deze aanvullende eisen wordt bij de keuze van deze locatie niet voldaan. Er is geen draagvlak voor deze locatie, natuur moet worden opgeofferd en deze keuze met zeer veel omwonenden heeft ook grote financiële gevolgen voor de gemeente
14
4.2 ONDERZOEK FINANCIËLE GEVOLGEN
Een onderzoek naar de financiële gevolgen is in het geheel nog niet gedaan. De gemeente stelt zelf in de beantwoording van vragen “Het COA draagt financiële kosten van de locatie. Op dit moment is nog niet (geheel duidelijk wat eventuele extra kosten/risico's zijn voor de gemeente. En De kosten voor de opvang worden betaald door het COA, een Rijksorganisatie die gefinancierd wordt door het rijk. Wel kan de gemeente de keuze maken om het project extra te financieren. Bijvoorbeeld door een extra speelterrein aan te leggen of extra begeleiding of beveiliging in te zetten. Deze budgetbevoegdheid ligt bij de raad.” De gemeente geeft daarnaast aan in gesprekken en andere uitingen dat er geen verdere financiële consequenties zijn voor de gemeente. Dit is onwaar. Naar alle waarschijnlijkheid zal het COA maximaal 50% van de kosten zal dragen van nadeelcompensatie/planschade (net als bij locatie de Dreef, zie Verhaalovereenkomst met het COA). Nadeelcompensatie/planschade zal onvermijdelijk zijn gezien het aantal omwonenden dat hierdoor benadeeld wordt. De tijdelijke aard van de wijziging op het omgevingsplan en door besluiten van het college doet daar niet aan af, ook bij tijdelijke wijzigingen zal planschade worden toegekend wanneer dit reële schade is.
Daarnaast zal het onderzoek naar planschade moeten worden bekostigd, wederom gezien het aantal belanghebbenden zal dit een zeer aanzienlijke kostenpost opleveren. Verder zal de gemeente onvermijdelijk geconfronteerd zal worden met aanvullende kosten voor de aanleg van deze locatie, zoals voorzieningen in de openbare ruimte, en voor veiligheidsplannen. Bovendien is dit onderzoek bij andere locaties altijd wel op vóórhand gedaan en wordt dit ook vereist door de Motie criteria huisvesting. Verder is bekend dat het COA per 2027 zal worden geconfronteerd met significante bezuinigingen. De commissaris van de Koning in de provincie Noord-Holland schrijft hierover: “Gemeenten zijn bijvoorbeeld gevraagd duurzame plekken te leveren voor 5 jaar. De financiering van het COA daalt echter na 2027 drastisch. Dit maakt de businesscases voor nieuwe locaties zeer onzeker. We vragen veel van onze gemeenten, zowel als het gaat om opgaven en taken alsook als het gaat om druk op de ruimte. Kan het Rijk zelf nog meer bijdragen als het gaat om Rijksvastgoed of gronden? “ Bron: https://www.noordholland.nl/bestanden/pdf/Bouwen_Wonen/Provinciaal%20verslag%20cvdK%20asielopvang%2 0Noord-Holland%20-%20spreidingswet%202024-2026.pdf
4.3 AANVULLEND ONDERZOEK
Daarnaast merken wij op dat bij eerder locatieonderzoek (o.a. bij Notitie Nadere onderbouwing locatiekeuze tijdelijke huisvesting vluchtelingen en statushouders (spoor 3)) deze huisvestingcriteria wel expliciet zijn getoetst voorafgaand aan een raadsbesluit of collegebesluit. Een zorgvuldige besluitvorming kan niet gedaan worden zonder aanvullend onderzoek. En het niet onderzoeken van de financiële gevolgen voorafgaand aan een raadbesluit is niet alleen onzorgvuldig, maar we vragen ons af wat de raad hier van vind. Wij wijzen er graag op dat bij besluiten met financiële gevolgen de besluitvorming bij de raad ligt.
15
5. EINDCONCLUSIE
Het locatieonderzoek van Sweco naar Terrein SEIN als mogelijke opvanglocatie voor asielzoekers is op meerdere fundamentele punten gebrekkig, inconsistent en onzorgvuldig uitgevoerd. In alle drie de fasen van het onderzoek zijn aantoonbare fouten gemaakt die leiden tot strijdigheid met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur, in het bijzonder het zorgvuldigheidsbeginsel, het motiveringsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel. •
Gelijkheidsbeginsel: Terrein SEIN ontbrak op de oorspronkelijke longlist van oktober 2022, waardoor belanghebbenden niet de mogelijkheid hebben gekregen om tijdig bezwaar te maken of inbreng te leveren. Andere locaties kregen deze kans wél. Dit heeft geleid tot een ongelijk speelveld.
•
Zorgvuldigheidsbeginsel: De scoring van Terrein SEIN op kritieke factoren zoals omgevingsregimes, toegankelijkheid, ruimtelijke inpasbaarheid en beschikbaarheid is aantoonbaar inconsistent ten opzichte van vergelijkbare locaties. Een consistent herwaarderen van de acht factoren reduceert de score van SEIN van +4 naar circa +1 of lager, waardoor het terrein buiten de shortlist zou vallen. Vergelijkbare omstandigheden hebben geleid tot lagere scores elders, terwijl Terrein SEIN zonder afdoende motivering een hogere score heeft gekregen. Een objectieve en consequente toepassing van de beoordelingscriteria zou hebben geleid tot een significant lagere score voor Terrein SEIN, waarmee deze locatie de shortlist niet zou hebben gehaald.
•
Motiveringsbeginsel: De onderbouwing van de keuzes in het rapport is gebrekkig, waarbij subjectieve aannames prevaleren boven objectieve gegevens. Verdiepende analyses zijn grotendeels gebaseerd op papieren beoordelingen zonder gedegen terreinonderzoek. Cruciale fysieke, juridische en ecologische beperkingen zijn niet of onvoldoende onderzocht en meegenomen.
Deze combinatie van procedurele tekortkomingen en inhoudelijke fouten maakt dat de selectie van Terrein SEIN als kansrijke locatie ondeugdelijk is en niet als legitieme basis kan dienen voor verdere besluitvorming. Verder ontbreekt het aan noodzakelijk aanvullend onderzoek om tot een zorgvuldige afweging te komen voor een locatiekeuze. Bewoners eisen dan ook, hopelijk gesteund door de raad, dat eerst een deugdelijk onderzoek naar deze impact van het plaatsen van een opvang op deze locatie gedaan wordt, voorafgaand aan de definitieve keuze. Wij als vereniging achten de haalbaarheid onrealistisch om de welbekende combinatie van redenen.
16
Bijlage 2.
Aan: College van Burgemeester en Wethouders Gemeente Heemstede Onderwerp: Brief en Rapport Spelen Meerweg
Geacht college van burgemeester en wethouders, geachte raadsleden, Met deze brief en het bijgevoegde rapport willen wij het college en de raad nadrukkelijk wijzen op het grote belang van het speelveld aan de Meerweg voor de kinderen uit onze buurt. Er zijn eigenlijk te weinig speelplekken in deze wijk, maar doordat het speelveld kan worden gebruikt is de feitelijke speelruimte armoede beperkt. Dit veld is al decennialang een veilige, toegankelijke en onmisbare speelplek in een van de meest kinderrijke maar minst groene wijken van Heemstede. Het verdwijnen ervan zou leiden tot een dramatische afname van speelruimte per kind: wat overblijft is 3,6 m² per kind tegenover 27 m² gemiddeld in Heemstede en is in strijd met gemeentelijk beleid én gezond verstand. Onze wijk heeft dus al zeer weinig speelruimte en door het voorstel om hier een opvanglocatie te plaatsen blijft daar in de praktijk bijna niets van over. Het recht op (buiten) spelen voor kinderen, is vastgelegd in een internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Wij vinden het onbegrijpelijk en onaanvaardbaar dat dit belang wordt weggewuifd of gebagatelliseerd. Spelen is geen luxe; het is een noodzakelijke basisvoorziening voor een gezonde, leefbare buurt dat moet worden bevorderd en gestimuleerd, niet ingeperkt. Wij herhalen de boodschap: deze locatie is ongeschikt – de optelsom maakt het onmogelijk.
Geen van de genoemde bezwaren is triviaal. Elk afzonderlijk vormt al een reden tot ernstige twijfel. Maar samen maken ze deze locatie volstrekt ongeschikt. Het lokale maatschappelijk draagvlak is verwaarloosbaar, er is geen ruimtelijke rechtvaardiging. Dit document toont aan dat het belang van de kinderen in deze wijk zonder het veld onevenredig zwaar wordt aangetast. Dit belang is inconsistent gewogen (zie Constantijn Huijgens) en de reactie van de gemeente in de Q&A is inconsistent. Als de gemeente doorzet is niet in verhouding met het eigen beleid. Doorzetten is niet alleen onverstandig – het is onverantwoord, met een onevenredige benadeling voor de buurt, de kinderen en de omwonenden. Wij doen een nogmaals klemmend beroep op het college van B&W: zet dit plan per direct stop. Gebruik de energie die het nu kost voor verzet en procedures, voor het realiseren van een werkbare en gedragen oplossing op een beter geschikte plek. Kies ervoor om echt te luisteren naar onze buurt en te kiezen voor maatschappelijk draagvlak. Wij geloven dat er alternatieven zijn die beter recht doen aan zowel de belangen van de jongeren als van de omwonenden. Wij stellen het op prijs als u de deze brief met zorg wilt bekijken en hopen op een open, constructieve dialoog over een duurzame oplossing. Met vriendelijke groeten, Namens Vereniging Omwonenden SEIN (VOS) i.o.
1
RAPPORT SPELEN MEERWEG 7 Mei 2025 VOS – Vereniging omwonenden SEIN i.o.
SAMENVATTING Het college stelt dat er buiten dit veld voldoende speelruimte is voor kinderen en dat dit veld eigenlijk niet zou mogen worden meegeteld als speelruimte. De praktijk is echter al meer dan 30 jaar anders in deze wijk. In dat opzicht is er sprake van een vorm van gewoonterecht die zich in de loop der jaren heeft ontwikkeld. Het belang van spelen – ook op deze locatie – wordt bovendien onderschreven in het gemeentelijk beleid. De speeltuin aan de Meerweg ligt op de privégrond van SEIN, en maakt desondanks integraal deel uit van het gemeentelijke Actieplan Spelen 2021–2024. De gemeente erkent in dat beleidsdocument dus zelf het belang van deze speelvoorziening, ongeacht de eigendomsstructuur. Ook het aangrenzende speelveld wordt al sinds de Nota Speelvisie van 2006 op gemeentelijke kaarten aangeduid als sportfaciliteit. De gemeente heeft deze interpretatie bovendien actief bevestigd in haar eigen handelen, en in haar bestemmingsplannen. De Indische buurt (west), inclusief het Oude Dorp, zit nu al ver onder het gemiddelde aantal vierkante meters speelruimte per kind, zelfs wanneer het speelveld wordt meegerekend – wat de gemeente dus níét doet. Dit tekort is opmerkelijk, juist in de meest kinderrijke buurt van Heemstede.
Als de speelfunctie op het veld (grotendeels of geheel) verdwijnt, blijft er werkelijk te weinig speelruimte over (3,6 m² per kind tegenover 27 m² gemiddeld in Heemstede). De stelling dat er voldoende speelruimte in de wijk overblijft, achten wij dan ook feitelijk onjuist. Opmerkelijk is dat de locatie aan de Constantijn Huygenslaan mede is afgevallen vanwege het argument dat er te weinig speelruimte zou overblijven. In die buurt (Station-Zuid, deel van Vogelpark en Stationgebied-West) is echter aanzienlijk méér speelruimte per kind beschikbaar, namelijk 37,4 m². Zelfs wanneer de speelruimte op die locatie grotendeels of geheel zou wegvallen, blijft er daar nog altijd meer ruimte over dan momenteel – in de bestaande situatie – beschikbaar is voor kinderen in onze wijk. Het is dan ook verbazingwekkend dat het ernstige tekort aan speelruimte in onze buurt door de gemeente zo gemakkelijk terzijde wordt geschoven. Het antwoord van het college – dat het aan ouders is om te bepalen of kinderen tussen de 5 en 12 jaar mogen spelen op een overgebleven speelveldje naast een opvanglocatie voor 15- tot 18jarige jongeren – getuigt volgens ons van het niet serieus nemen van de zorgen van ouders. Wij vinden dit antwoord lomp, onbehoorlijk en onwaardig voor een gemeente als Heemstede. Bewoners hebben dit ook daadwerkelijk zo ervaren.
Daarnaast zien wij het aanbod om een klein veldje te laten blijven voor de buurt niet als een oprecht gebaar, maar als een excuus om deze locatie alsnog te kunnen verantwoorden. Het veldje zal te klein zijn om betekenisvol gebruikt te worden en zal feitelijk uitsluitend dienen als extra ruimte voor de opvang. Ruimte die overigens wél hard nodig is, gezien de beperkte
2
bewegingsvrijheid die bewoners van AZC hier zouden hebben ten opzichte van andere opvanglocaties. De zorgen over veiligheid en overlast zouden overigens net zo goed bestaan als hier een wooneenheid zou komen voor 54 Heemsteedse jongeren met beperkte begeleiding. Iedere ouder met pubers weet dat één begeleider – zoals bij andere opvanglocaties gebruikelijk is, zo hebben wij vernomen – in de avonduren onvoldoende is voor 54 jongeren. De gestelde vragen over de aard van de begeleiding (vragen 1.77 en 1.78) zijn door de gemeente in de Q&A bovendien niet beantwoord.
3
SITUATIESCHETS HUIDIG GEBRUIK
In de huidige situatie is het speelveld en het omliggende groen een plek waar kinderen in de hele buurt kunnen onbegeleid en veilig kunnen spelen. Al tientallen jaren wordt dit speelveld gebruikt door de wijk door honderden kinderen. Het is een plek waar zij kunnen voetballen, picknicken, in het groen kunnen spelen, zonder of met beperkte begeleiding van ouders. Het veld wordt dagelijks gebruikt als speelveld. Met zo’n 500 kinderen is deze compacte buurt de meest kinderrijke in Heemstede, tegelijk heeft deze buurt de minste speelruimte. Verspreid door de dag heen zijn er altijd wel kinderen die hier spelen. Het is daarmee een onmisbare plek voor ontmoeting, spel en ontwikkeling en gezondheid van de jongste jeugd. Voor veel huishoudens in de Indische buurt, met veelal kleinere woningen, is dit de achtertuin waar kinderen kunnen spelen. Anders dan in veel buurten in Heemstede, met grote woningen en tuinen, waar kinderen ook vrij kunnen spelen in hun eigen tuin
Speelveld en speelgroen terrein SEIN In de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West, omsloten door de Glipperdreef, Valkenburgerlaan, Heemsteedse Dreef, Cruiquisweg, Javalaan en Sportparklaan, wonen circa 400 kinderen tot en met 12 jaar en ongeveer 540 kinderen tot en met 15 jaar. Deze buurt wordt begrensd door drukke en gevaarlijke 50 km/u-wegen ( zoals de zeer drukke Javalaan). Jongere kinderen – tot ongeveer 10 à 11 jaar – kunnen deze wegen niet zelfstandig oversteken. Zij zijn daardoor aangewezen op de speelgelegenheden binnen de eigen wijk om zelfstandig buiten te kunnen spelen. Gezien de inrichting en ligging van de overige speeltuinen, blijft voor deze kinderen in de praktijk alleen het speelveld over als toegankelijke en geschikte speelplek.
4
Gebied van Oude dorp en Indische buurt west, ingesloten door 50km wegen Behalve het veldje en de bijbehorende speeltuin, 3!! Kleine openbare speelplekken in deze buurt en alleen geschikt voor zeer jonge kinderen. Anders dan deze speeltuinen (en het terrein aan de Meerweg) is er geen speelgroen of openbare speelruimte voor kinderen in de Indische buurt. Speeltuinen zijn klein en vooral op zeer jonge kinderen gericht. Voetballen zou op de meeste plaatsen gevaarlijk zijn! Bij de aanleg van de Laan van Insulinde Speeltuin werd verwezen naar het voetbalveld toen omwonenden vroegen om een ruimte om te voetballen.
Javalaan “Speeltuin”
5
Laan van Insulinde
Voorweg Daarbij moet worden aangemerkt dat er verder ook zo goed als geen groen is in de wijk, en afgezien van het Speelveld bij de Meerweg is er geen (speel)groen. Daarbij is deze kinderrijke buurt zeer versteend en zijn er veel relatief kleine huizen en nog kleinere tuinen of zelfs geen tuinen. Kinderen zijn dus aangewezen op andere plekken dan hun tuin om buiten te kunnen spelen.
Overzichtskaart met aanduiding groen 6
ZEER HOGE KINDERDICHTHEID De buurt Oude Dorp / Indische buurt west bevat de grootste concentratie kinderen in Heemstede, zoals goed te zien is in onderstaande illustratie uit het Actieplan Spelen 20212024.
Concentratie kinderen per wijk uit het Actieplan Spelen 2021-2024
Uitsnede buurt Oude Dorp / Indische buurt west
7
NIEUWE SITUATIE
De gemeente stelt dat er voldoende, en kwalitatief betere speelruimte overblijft voor kinderen. In onderstaande illustraties willen wij u graag laten zien hoe dit er uit zal zien, op basis van de input van de gemeente zelf. Onderstaande schets van de gemeente laat zien welk deel er voor “Spelen Buurt” wordt ingeruimd.
Situatieschets van gemeente
Impressie 2 verdiepingen opvanglocatie n.a.v. specificaties locatieonderzoek en gemeente
8
•
• •
• •
De bovenstaande impressie is opgesteld op basis van de specificaties uit het locatieonderzoek van Sweco en de globale vlakverdeling zoals geschetst door de gemeente Heemstede. Hierbij is uitgegaan van de variant met twee woonlagen. In deze impressie is het gebied grenzend aan de speeltuin aangeduid als de resterende speelruimte voor kinderen, in combinatie met de bestaande speeltuin. Volgens het college en de ambtenaren zal hier sport- en speelruimte worden gerealiseerd waar kinderen kunnen blijven spelen. Wij hebben echter grote twijfels bij deze voorstelling van zaken: Ten eerste betreft het een minuscuul speelveldje, waar kinderen nauwelijks vrij kunnen bewegen of echt kunnen spelen. Het is ondenkbaar dat ouders hun jonge kinderen van 5 tot 12 jaar zonder toezicht laten spelen op een terrein waar jong volwassenen wonen. Dat het daarnaast een gaat behoren tot een COA-complex – zal het vanwege de bekende problematiek van deze jongeren niet aantrekkelijker maken.
9
SPELEN VOOR KINDEREN IN DE BUURT VOS heeft een analyse uitgevoerd naar de speelmogelijkheden voor kinderen in de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West. In de gehele gemeente Heemstede staat het belang van speelruimte onder druk ten opzichte van andere gemeenten. Binnen onze analyse hebben wij in kaart gebracht hoeveel speelruimte kinderen daadwerkelijk tot hun beschikking hebben in hun eigen buurt. Dit omvat zowel formeel als informeel speelgroen – in het geval van onze wijk gaat het hierbij om het speelveld aan de Meerweg en de aanwezige speeltuinen. Achtertuinen zijn in deze berekening nadrukkelijk niet meegenomen, hoewel kinderen in veel andere wijken daar wél in ruime mate gebruik van kunnen maken. Ook scholenpleinen en sportvelden zijn buiten beschouwing gelaten, aangezien deze vaak afgesloten zijn, niet toegankelijk of voorbehouden aan andere doelgroepen. De speelruimte per kind is berekend als een optelsom van alle toegankelijke speelruimte in een wijk, op basis van publiek beschikbare kaarten via het platform omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart. Deze analyse is uitgevoerd voor álle buurten in de gemeente Heemstede, en met uiterste zorgvuldigheid samengesteld. Een uitgebreide onderbouwing van het rapport is op aanvraag beschikbaar.
Voorbeeld meting oppervlakte
Berekening speelruimte per kind in Heemstede per wijk/buurt 10
Conclusie analyse speelruimte per kind in de wijk •
Uit onze analyse blijkt dat kinderen in Heemstede gemiddeld beschikken over 34,7 m² speelruimte per kind tot en met 12 jaar, en 27,6 m² per kind tot en met 15 jaar.
•
In de buurt Oude Dorp / Indische Buurt West ligt dit gemiddelde nu al fors lager wanneer we het veld meerekenen (wat de gemeente dus feitelijk niet doet): respectievelijk 12,2 m² voor kinderen tot en met 12 jaar en 9,3 m² voor kinderen tot en met 15 jaar, inclusief het speelveld! Daarmee behoort deze buurt tot de laagst scorende in heel Heemstede.
•
In de nieuwe situatie, zelfs wanneer een (kleine) speelruimte op het resterende veld zou worden meegeteld, daalt de beschikbare ruimte naar slechts 4,7 m² respectievelijk 3,6 m² per kind. Wanneer het speelveld niet wordt meegeteld, resteert er slechts 2,5 m² en 1,9 m² per kind.
•
Onze kinderen zouden dan nog maar 7 tot 14% van de gemiddelde speelruimte per kind in Heemstede tot hun beschikking hebben.
Schokkend is om te constateren dat De locatie Constantijn Huygenslaan is afgevallen, mede om het argument dat er te weinig speelruimte zou overblijven. Echter, de speelruimte die per kind beschikbaar is in deze buurt (Station zuid, deel van Vogelpark en Stationgebied – West) is vele malen groter dan de ruimte die kinderen in onze buurt hebben, namelijk 37,4 m2. Zelfs met het grotendeels of geheel wegvallen van de speelruimte op de Constantein Huygenslaan zou er in deze wijk meer ruimte overblijven dan dat er nu – in de huidige situatie beschikbaar is voor de kinderen in onze buurt. De wijken die nu slechter scoren dat deze buurt zijn de wijken waar heel veel grote huizen en villa’s staan waar de kinderen dus in tuinen ook veel speelruimte hebben.
11
BELEID GEMEENTE
Het belang van spelen wordt ook onderschreven door onze eigen gemeente. In de Speelvisie in 2006 is voor het laatst een integrale visie vastgelegd over spelen in Heemstede. In het actieplan Spelen 2021-2024 is dit nog verder uitgewerkt. Het speelveld en de speeltuin aan de Meerweg zijn beiden opgenomen in de speelvisie van 2006. De speelvisie is ook opgenomen in de huidige bestemmingsplannen, daarbij is de speeltuin ook expliciet aangemerkt met functieaanduiding spelen. ACTIEPLAN SPELEN 2021-2024 Het Actieplan Spelen in Heemstede 2021-2024 richt zich op het verbeteren van speellocaties in de gemeente, met aandacht voor duurzaamheid, toegankelijkheid en participatie. Hier zijn de belangrijkste punten en kernwaarden waarmee het voornemen van het college in strijd is: •
•
•
•
Natuurlijk spelen: Het stimuleren van spelen in een groene omgeving om creativiteit, gezondheid en biodiversiteit te bevorderen. – Door het voornemen verdwijnt de enige groene speelruimte in deze wijk Duurzaamheid: Gebruik van duurzame materialen, zoals FSC-gecertificeerd hout en recyclebare speeltoestellen. Klimaatbestendige speellocaties die wateroverlast en hittestress helpen verminderen. - Door het verdwijnen van het speelveld en groen zal de hittestress toenemen, afwatering is door extra verstening een bijzonder aandachtspunt.
Warmtebeeldkaart buurt Speelplekken als plek voor de buurt Actieve betrokkenheid van kinderen, ouders en buurtbewoners bij het ontwerpen en herinrichten van speellocaties Speellocaties als ontmoetingsplekken voor de buurt. - Deze locatie is nu een belangrijke multifunctionele ontmoetingsplek in de buurt. Deze functie zal hierdoor verdwijnen Speelruimte onder druk: Het behouden en uitbreiden van speelruimte, ondanks uitdagingen zoals woningbouw en parkeerdruk. – De speelruimte in deze buurt staat reeds sterk onder druk. Wanneer het speelveld zal verdwijnen, zal er slechts 1,4-3,6 m2 per kind over blijven (afhankelijk van hoe men rekent), terwijl dit gemiddeld in Heemstede 27,6-34,7 m2 per kind is. Terwijl dit de meest kinderdichte buurt is van Heemstede.
12
Speelvisie zoals opgenomen in geldende bestemmingsplan – met daarin reeds het speeltuin EN speelveld op de Meerweg
De gemeente stelt dat het gemeentelijk beleid niet van toepassing zou zijn op de locatie aan de Meerweg, omdat het hier om privégrond gaat. Deze redenering is zowel principieel als feitelijk onjuist en wordt bovendien weersproken door het eigen gemeentebeleid. Waarom is dit principieel onjuist? Gemeentelijk beleid heeft niet uitsluitend betrekking op eigendommen van de gemeente zelf, maar richt zich juist ook op privaat bezit en particuliere belangen. Daar zijn talloze voorbeelden van: van stimuleringsmaatregelen voor energiebesparing, tot regels voor het verkrijgen van kapvergunningen of welstandscriteria bij (ver)bouwplannen. Te stellen dat gemeentelijk beleid hier niet geldt vanwege het particuliere eigendom, is daarom fundamenteel discutabel. Waarom is dit feitelijk onjuist? De speeltuin aan de Meerweg ligt eveneens op de privégrond van SEIN, en maakt desondanks integraal deel uit van het gemeentelijke Actieplan Spelen 2021–2024. De gemeente erkent in dat beleidsdocument dus zelf het belang van deze speelvoorziening, ongeacht de eigendomsstructuur.
13
Ook het aangrenzende speelveld wordt al sinds de Nota Speelvisie van 2006 op gemeentelijke kaarten aangeduid als sportfaciliteit. De gemeente heeft deze interpretatie bovendien actief bevestigd in haar eigen handelen: toen buurtbewoners destijds verzochten om een voetbalveldje aan te leggen bij het vernieuwde speelterrein aan de Laan van Insulinde, wees de gemeente dit verzoek af met de expliciete toelichting dat kinderen konden voetballen op het veld aan de Meerweg. Deze voorbeelden laten zien dat de gemeente in de praktijk wél degelijk beleid voert op deze locatie, en dit ook meeneemt in haar eigen afwegingen. De bewering dat gemeentelijk beleid hier niet van toepassing zou zijn, is daarmee niet geloofwaardig en juridisch op z’n minst kwetsbaar.
14
BELANG VAN BUITEN SPELEN
Het belang van buitenspelen kan niet genoeg worden onderstreept. Dat geldt ook voor de kinderen in onze buurt. Zie bij voorbeeld ook Jantje beton: https://jantjebeton.nl/het-probl Buitenspelen is meer dan alleen leuk
"Buitenspelen is niet alleen heel leuk, maar ook heel belangrijk voor kinderen. Je ontwikkelt je lijf, je leert samenwerking. Als kinderen buitenspelen, dan zie je hun zelfvertrouwen groeien. En als je dan bedenkt hoe vaak en hoeveel kinderen binnen zitten, dan maak ik mij echt zorgen."
Vaak naar buiten, spelen in het groen, groente uit de moestuin. Wat vroeger gewoon was, is dat voor kinderen die nu opgroeien niet meer.
15
Waarom komt astma juist in de westerse wereld steeds meer voor? Dat heeft te maken met het wonen in de stad en de manier waarop steden zijn ingericht, zo blijkt steeds duidelijker. Stadsbewoners komen te weinig in contact met de natuur. Vooral bij kinderen tot een jaar of vier maakt dat veel verschil. Hoe minder zij buitenspelen in de natuur, hoe groter de kans dat ze astma of een allergie ontwikkelen Wil je de kans op astma of een allergie bij kinderen verkleinen, dan zouden ze dus juist meer in aanraking met de natuur moeten komen. In Finland werd speciaal hiervoor een programma ontwikkeld met adviezen voor ouders en iedereen die met kleine kinderen werkt. Het ging dan bijvoorbeeld om meer buitenspelen in de natuur, regelmatig naar de kinderboerderij en meer vers, onbewerkt eten. De uitkomsten Meer contact met de natuur kan er dus voor zorgen dat kinderen geen astma en allergieën ontwikkelen. Hoe zit dat? Het heeft te maken met micro-organismen, zoals bacteriën en schimmels, legt Marco van Es uit. Hij is oprichter van Bac2nature, een stichting die zich bezighoudt met de relatie tussen micro-organismen in de natuur en onze gezondheid. ‘Microorganismen zijn overal’, legt hij uit. ‘Ze zitten in de lucht, in de grond en in je eten. Je draagt ze 16
ook bij je. Via de buitenlucht en je eten komen ze in en op je lichaam terecht. Je hebt microorganismen op je huid, in je darmen en in je longen. De meeste micro-organismen zijn goed voor je afweersysteem.’ En een goed afweersysteem helpt weer bij het voorkomen van astma en allergieën. Zo leidt meer natuur tot minder astma. Van Es: ‘Belangrijk is dat het niet alleen gaat om de hoeveelheid micro-organismen, maar ook om de variatie ervan. Over het algemeen kun je stellen: hoe gevarieerder de micro-organismen waarmee je in contact komt, hoe meer ze bijdragen aan een veerkrachtige gezondheid.’ Daarom gingen de kinderen in het Finse programma niet alleen langer per dag naar buiten, maar kregen ze ook bijvoorbeeld meer verse groenten. Die groenten kwamen bovendien vaker uit de volle grond en minder vaak uit de kas. Ook dat is belangrijk, want in de volle grond vind je meer verschillende micro-organismen. Bron: https://www.longfonds.nl/nieuws/finse-les-meer-natuur-minder-astma