14. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2024 GR Bereikbaarheid ZKL ANONIEM.pdf
Tekst van het document
Retouradres Postbus 511, 2003 PB Haarlem
Aan de gemeenteraad van Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort CC de portefeuillehouders mobiliteit van de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort
ZUID KENN EMER LANDJ
Datum: 04-04-2024 Kenmerk: PG/2024/547451
Contactpersoon:
E-mail:
Onderwerp: GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland ontwerp-jaarstukken
Geachte leden van de raad,
De gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort nemen gezamenlijk deel in de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (GR). Het bestuur van de regeling
heeft het ontwerp-jaarverslag en de jaarrekening over 2023 en het ontwerp-jaarplan 2025 met
begroting opgesteld. Het geheel van jaarverslag, jaarrekening, jaarplan, begroting en bijlage met achtergrondinformatie over de GR wordt hieronder ontwerp-jaarstukken genoemd. Terugblik 2023
In 2023 is er een aantal mooie resultaten geboekt. We hebben samen met de provincie de Aanpak doorfietsroutes ZKL opgestart, waarmee we de komende jaren versneld ons doorfietsroutenetwerk verbeteren. Wij zijn dan ook verheugd te melden dat, mede dankzij onze bijdrage, de bodewijk van Deyssellaan in Haarlem (doorfietsroute F208) in 2024 wordt ingericht als doorfietsroute. We zijn ook
trots op onze bijdragen aan de uitbreiding van fietsparkeren bij belangrijke overstappunten in onze
regio. Bij station Heemstede-Aerdenhout en het nieuwe OV-knooppunt Houtplein in Haarlem wordt in 2024 het aantal fietsparkeerplekken uitgebreid (respectievelijk 2.300 en 500 plekken). En bij
station Haarlem-Spaarnwoude zijn in 2023 250 extra plekken gerealiseerd. Onze geïntensiveerde samenwerking met onze partners werpt ook zijn vruchten af. Met de IJmond-
gemeenten hebben we in 2023 een Quickscan Velserverbinding opgestart. Onze actieve lobby richting de provincie en het Rijk heeft ervoor gezorgd dat we in gezamenlijkheid onderzoeken of de
Velserverbinding kansrijk is. Met Haarlemmermeer hebben we in oktober 2023
samenwerkingsafspraken gemaakt. We werken nu samen aan opgaven die onze beide regio's raken,
zoals het realiseren van doorfietsroutes, hoogwaardig openbaar vervoer en het ontlasten van het regionale wegennet. In 2023 zijn we ook partner geworden in het project Bereikbaarheid kust van de provincie. Het doel van dit project is om de kustzone beter bereikbaar te maken en de overlast van
verkeer te beperken. Gezien de bestaande verkeersdrukte richting de kust op mooie dagen en de
verwachte groei van de Metropoolregio Amsterdam, is samenwerking in de regio onmisbaar om onze kustzone duurzaam bereikbaar te houden. Tot slot heeft het mobiliteitsplan van de 3e editie van de
Formule-1 (DGP) wederom laten zien wat samenwerking op bereikbaarheid en mobiliteit onze regio
oplevert. Deze ervaring nemen we mee in de ontwikkeling van onze plannen, zoals in het project
Bereikbaarheid kust.
Ambitie en lopende bereikbaarheidsprojecten
De GR is binnen de regio Zuid-Kennemerland een initiator, stimulator en aanjager van regionale bereikbaarheidsprojecten. Omdat de GR geen eigen uitvoeringsorganisatie heeft, stimuleren wij de
voortgang en uitvoering van projecten veelal door een financiële bijdrage te leveren. Naast de projecten beschreven in de vorige paragraaf (die doorlopen in 2024 en 2025) benoemen we een
aantal lopende projecten en nieuw op te starten projecten: •
OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid (cofinanciering GR);
•
R-Net Metrobus (Bus Rapid Transit (BRT)) systeem (stimuleren en cofinanciering GR);
•
Verbeteren doorstroming regioring (N205) (stimuleren, aanjagen en cofinanciering GR).
•
Werkgeversaanpak (stimuleren en cofinanciering GR);
Bovenstaande projecten kunt u terugvinden in het jaarplan 2025. In het jaarplan staan alle projecten
waar de GR in 2025 aan bijdraagt, en op welke wijze wij een bijdrage leveren. De samenwerking tussen de vier gemeenten zorgt ervoor dat projecten op regionaal niveau voortgang boeken. Naar onze overtuiging is deze samenwerking essentieel om de regionale bereikbaarheid te verbeteren.
Omdat we als enige GR in Noord-Holland een mobiliteitsfonds tot onze beschikking hebben, zijn we
beter in staat om (financieel) draagvlak te creëren bij onze partners voor grotere (infrastructurele) projecten. Dat draagvlak is hard nodig voor het tot uitvoering brengen van de door u vastgestelde Bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland.
Procedure In de regeling is opgenomen dat het bestuur de jaarstukken jaarlijks vóór 1 juli vaststelt. Met
inachtneming van de zienswijzentermijn van 12 weken, dienen deze ontwerp-jaarstukken uiterlijk 7
april 2023 aan de raden van de deelnemers te worden toegezonden. Met de toezending van deze stukken op 5 april 2024, voldoet het bestuur aan die termijn. Op de jaarrekening en het jaarverslag kunt u als raad zienswijzen indienen. De GR voegt de zienswijzen bij de jaarrekening en het
jaarverslag en zendt deze vóór 15 juli aan Gedeputeerde Staten. Ook op de ontwerpbegroting kunt u
als raad zienswijzen indienen. De GR voegt de zienswijzen bij de ontwerpbegroting. Indien de GR afwijkt van de zienswijzen, dan zendt het de vastgestelde begroting aan de raden van de deelnemers.
De raden van de deelnemers kunnen Gedeputeerde Staten vervolgens van hun zienswijze op de hoogte brengen. Wij zullen uw college vragen de stukken aan uw raad voor te leggen voor bespreking en eventuele
reactie via zienswijzen.
Met vriendelijke groet, Namens het bestuur van de GR bereikbaarheid Zuid-Kennemerland, Bas van Leeuwen Voorzitter
Kasper Janssen Bestuurssecretaris
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Inhoud Inhoud ..................................................................................................................................................... 2 1. Toelichting op het jaarverslag 2023 ................................................................................................ 3 1.1 Toelichting op de baten en lasten ................................................................................................. 3 2.
Evaluatie 2023 ................................................................................................................................. 5 2.1 2.2 2.3
3. 4.
2
Evaluatie Projectdeel 2023 ...................................................................................................... 5 Evaluatie Werkdeel 2023....................................................................................................... 14 Evaluatie vrije deel 2023 ....................................................................................................... 15
Balans 2023 ................................................................................................................................... 17 Saldo Baten en Lasten 2023 .......................................................................................................... 19
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
1. Toelichting op het jaarverslag 2023 Het jaarverslag 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (GR) wordt in elke Zuid-Kennemer gemeenteraad gelijktijdig behandeld met het jaarplan 2025 van de GR. Met de jaarstukken wordt ook een bijlage meegestuurd, waarin de GR Bereikbaarheid (regeling, (financiële) kaders, organisatie en werkwijze) wordt toegelicht. Hierdoor kan deze informatie in het voorliggende jaarverslag achterwege blijven en richten we ons uitsluitend op de financiële verantwoording over 2023. 1.1 Toelichting op de baten en lasten In het jaarverslag en de jaarrekening 2023 legt het bestuur verantwoording af over de realisatie van afgesproken beleid en over de financiële resultaten. Baten De begroting van de GR kent uitsluitend structurele inkomsten, bestaande uit de jaarlijkse bijdragen van de vier deelnemende gemeenten. Deze bijdragen bestaan uit een bedrag per inwoner, zoals vastgesteld bij de oprichting van de GR in 2013. De bijdrage van de deelnemers is als volgt:
Begroting 2023 - Baten Bijdrage Deelnemers
Begroot
Toelichting
Bloemendaal
161.000
Haarlem
1.090.000
Heemstede
190.000
Dit zijn de bedragen zoals die bij vaststelling van de GRregeling zijn overeengekomen. Deze baten lopen -zonder aanpassing - door tot het eind van de looptijd van het regionale mobiliteitsfonds (2027).
Zandvoort
121.000
Totaal
1.562.000
Lasten Aan de uitgavenkant zijn er drie delen: (1) het projectdeel, (2) het werkdeel en (3) het vrij besteedbare deel. De uitgaven in het projectdeel zijn incidenteel. Een nadere toelichting van de activiteiten van de GR en de voortgang van de gemeentelijke uitvoeringsprojecten is opgenomen in hoofdstuk 2 ‘Evaluatie 2023’. De verdeling van de uitgaven over de drie begrotingsonderdelen (projectdeel, werkdeel en vrije deel) is op hoofdlijnen als volgt: 1. Projectdeel In totaal is in 2023 € 716.359 bijgedragen aan projecten. Dit bedrag is de som van zes projecten. Twee daarvan hebben betrekking op cofinanciering voor de realisatie van (door)fietsroutes (€ 525.000). Twee hebben betrekking op cofinanciering voor de realisatie van fietsparkeerplekken (€ 164.120). Samen met de IJmond-gemeenten is een Quickscan naar de Velserverbinding opgestart (€ 20.000) en verder zijn ook enkele kosten gemaakt voor het afsluiten van het project regionale bewegwijzering (€ 7.239). 2. Werkdeel Onder het werkdeel zijn kosten gemaakt voor personele inzet (€ 95.578).
3
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
3. Vrije deel In 2022 bedroeg het vrije deel € 50.000. Van dit vrije deel is € 13.135 besteed, o.a. aan de MRA Green Deal Fiets en de Fietsmonitor Zuid-Kennemerland. De ontwikkelingen van het afgelopen jaar betekent dat de Jaarrekening 2023 sluit met een batig saldo van € 736.929. Balans mobiliteitsfonds In de tabel hieronder is overzichtelijk weergegeven wat de balans is van het mobiliteitsfonds van de GR eind 2023. In hoofdstukken 3 en 4 treft u de ontwikkeling van het fonds over de afgelopen jaren en een overzicht van de balans en het saldo baten en lasten. Verschillen die in het overzicht optreden zijn het gevolg van afrondingen.
Overzicht jaarrekening GR Bereikbaarheid Reserves uit 2022 € 8.327.697 Inkomsten 2023 € 1.562.000 Uitgaven 2023 Totaal - € 825.071 Uitgaven Projectdeel - € 716.359 Uitgaven Werkdeel - € 95.578 Uitgaven Vrije deel - € 13.135 Saldo Mobiliteitsfonds eind 2023 € 9.064.626
Mobiliteitsfonds is een spaarfonds Het mobiliteitsfonds is opgericht om te dienen als cofinanciering voor grote (infrastructurele) projecten, zoals een Velserverbinding of het BRT-systeem (Bus Rapid Transit). Een eigen bijdrage is essentieel om onze partners mee te krijgen in het tot uitvoering brengen van de Bereikbaarheidsvisie Zuid-Kennemerland. Middelen die niet worden uitgegeven in een jaar vloeien altijd terug naar het fonds of worden via jaarplannen ingezet voor nieuwe of al geplande projecten.
4
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
2. Evaluatie 2023 2.1 Evaluatie Projectdeel 2023 1. Versterken netwerk van Wat stond er in het jaarplan 2023? fietspaden Uitgaven Begroot totaal: € 650.000 Knelpunten in het fietsroutenetwerk en doorfietsroutes
5
Voor de fietsroute Fuikvaartweg (gemeente Haarlem) staat € 150.000 opgenomen in het Jaarplan 2022, dit bedrag schuift door naar 2023. Het project Fuikvaartweg is opgenomen in de doorfietsroute oost-west Schipholweg onder leiding van de provincie NoordHolland. In 2022 vindt een nadere studie plaats naar de inpassing, waarna de planuitwerking start. Er is in 2022 geen bijdrage uit het mobiliteitsfonds voorzien. In de begroting 2023 wordt uitgegaan van een vrije ruimte van € 500.000 om in de loop van 2023 bij te kunnen dragen aan projectaanvragen van de gemeenten op dit gebied. Eén van de verwachte aanvragen voor cofinanciering is voor de Lodewijk van Deijsellaan (gemeente Haarlem). Als onderdeel van de doorfietsroute N208 staat hier in 2023 een fietsstraat gepland. Een andere aanvraag betreft een fietstunnel bij de spoorwegovergang Leyduin als onderdeel van de regionale fietsroute Oase – Leyduin – Haarlemmermeer (gemeente Heemstede).
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 525.000 De € 150.000 die was doorgeschoven uit 2022 voor de Fuikvaartverbinding is in 2023 niet aangevraagd en vloeit terug naar het fonds. De verkenning naar deze verbinding is onderdeel gemaakt van een bredere studie naar de noord-zuid doorfietsroute F205, die loopt van Velsen via Haarlem naar de Haarlemmermeer. Onder projectleiding van de Vervoerregio Amsterdam wordt gekeken naar een voorkeurstracé en de mogelijkheden om deze doorfietsroute te verbeteren en ontbrekende schakels zoals de Fuikvaartverbinding in te vullen. Als de plannen voor deze foorfietsroute concreter worden, is een nieuw beroep op het fonds mogelijk. De vrije ruimte van € 500.000 onder dit projectdeel is in 2023 volledig benut. Het bestuur heeft in de vergadering van 7 december 2023 besloten € 650.000 bij te dragen aan de herinrichting van de Lodewijk van Deyssellaan in Haarlem als fietsstraat. Deze vormt onderdeel van de noord/zuid doorfietsroute F208 ‘Kennemerland’, die loopt van Uitgeest, via Velsen en Haarlem naar Heemstede. De resterende € 150.000 wordt bijgedragen vanuit de vrije ruimte in het jaarplan 2024. Naast de bijdrage van de GR, dragen ook de gemeente Haarlem, de provincie en het
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Rijk bij aan de realisatie van dit onderdeel van de doorfietsroute. In 2023 zijn verschillende tunnelvarianten onderzocht. Ondanks de wenselijkheid van een volwaardige tunnel ter hoogte van de huidige Niet Actief Beveiligde Overweg (NABO), lijkt deze niet haalbaar. De maatschappelijke kosten en baten zijn niet in balans. Er is daarom voorgesteld om geen tunnel te realiseren. In 2023 is € 25.000 uitgekeerd aan de gemeente Haarlem voor de procesbegeleiding rond de doorfietsroute F208 ter hoogte van de kruising van de N208 en de Leidsevaart. De provincie gaat een fietsbrug realiseren richting het Coornhert Lyceum en onderzoekt de mogelijkheden van een ongelijkvloerse noord/zuid fietsverbinding onder de N208. Vanwege werkzaamheden op Haarlems grondgebied en inspanningen rond vergunningverlening, heeft de stuurgroep in 2019 deze bijdrage toegezegd. In 2023 is samen met de provincie gewerkt aan een plan voor de versnelde realisatie van doorfietsroutes. Eind 2023 is dit plan vastgesteld, waarmee er over de looptijd van anderhalf jaar toegewerkt wordt naar bestuurlijke overeenkomsten gericht op het versneld aanpakken van knelpunten op het doorfietsroutenetwerk ZKL. Raden worden in de loop van 2024 verder geïnformeerd over deze aanpak. In het jaarplan 2025 wordt deze aanpak verder toegelicht.
6
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
7
2. Vergroten OV-capaciteiten Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023? Begroot totaal: € 350.000
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 0
Geluid reducerende maatregelen Overveen (mitigerende maatregelen)
In 2021 en 2022 is onderzoek gedaan naar de toenemende geluidsbelasting die verwacht wordt door een hogere treinfrequentie. Er zijn geluids- en trillingsmetingen uitgevoerd in achtertuinen van woningen langs het spoor. De metingen zijn verricht voor, tijdens en na de F1 door de OD IJmond. Hieraan wordt in 2022 wellicht bijdragen door de GR. Op basis van de meetresultaten gaat de gemeente Bloemendaal in gesprek met ProRail, NS en de bewoners (verenigd in stichting TOOS). Aan de hand van de meetresultaten en de gesprekken met de bewoners en specialisten, kan in de loop van 2022 worden bepaald welke maatregelen – aan het spoor en/of materieel – eventueel geschikt zijn om geluid en trillingen te verminderen. Het restbedrag van € 350.000 is gereserveerd voor later te nemen maatregelen aan het spoor, en wordt doorgeschoven naar 2023. Ook zal dan duidelijkheid komen of, en zo ja, welke maatregelen haalbaar en mogelijk zijn en wat de kosten daarvan zijn.
In 2023 is weinig voortgang geboekt in dit project. Er is nog éénmaal met TOOS gesproken n.a.v. de uitkomst van een bewoner enquête die TOOS had uitgezet. Daaruit komen vooral de (stalen) spoorviaducten als bron van geluidhinder naar voren. Echter nergens wordt de geluidnorm waaraan ProRail moet voldoen, overschreden.
3. Ontwikkelen OV-knoop Haarlem Nieuw-Zuid Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023?
Stand van zaken eind 2022
Begroot totaal: € 0
Besteed totaal: € 0
Multimodaal knooppunt Nieuw-Zuid
Station Haarlem-Nieuw Zuid wordt door de gemeente Haarlem ontwikkeld tot een multimodaal OV-station. Dit project maakt onderdeel uit van de financieringsaanvraag behorende bij het programma Bereikbare steden (rijksprogramma). Vanuit de GR vindt
Het OV-knooppunt Nieuw-Zuid is verder uitgewerkt. Het voorlopig ontwerp wordt naar verwachting medio 2024 in de inspraak gebracht. Dit ontwerp is met direct betrokken partijen als de provincie en omwonenden voorbereid. Medio 2024 wordt ook de aanbesteding gestart om tot
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
8
cofinanciering plaats, waar vanaf 2024 een beroep op zal worden gedaan. Voorgesteld wordt om € 2,5 miljoen beschikbaar te stellen voor cofinanciering.
een Design&Construct contract met een aannemer te komen. Daarna worden de inspraakreacties verwerkt in een definitief ontwerp dat naar verwachting in het najaar van 2025 wordt vastgesteld. In 2026 start dan de uitvoering en vanaf eind 2028 vindt de oplevering plaats. Dit voorjaar wordt samen met de provincie en de Vervoerregio Amsterdam gezocht naar volledige financiering van het project. De reservering van € 2.5 miljoen voor dit project blijft gehandhaafd.
4. Versterken MRA OVnetwerk Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023?
Stand van zaken eind 2022
Begroot totaal: € 20.000
Besteed totaal: € 0
Onderzoek HOV ZandvoortHeemstede-Hoofddorp
Dit regionale onderzoek start wellicht in 2023, aansluitend op de voorbereiding van de nieuwe concessieperiode (2027). De GR draagt € 20.000 bij aan dit onderzoek.
Eind 2023 is de initiatieffase van de BRT-studie (Bus Rapid Transit) Amsterdam/Haarlem/regio ZKL afgerond. Als vervolg fase wordt een plan van aanpak voorbereid om te komen tot verdere concretisering en uitwerking van het BRT-systeem, inclusief ‘uitwaaiering’ van buslijnen vanaf Haarlem Nieuw-Zuid de regio ZKL in. Een hoogwaardige ov-verbinding van Zandvoort via Heemstede naar de Haarlemmermeer wordt hier onderdeel van. In 2023 is er geen aanleiding geweest om vanuit de regio, naast het afronden van de initiatieven fase, ook al een bijdrage in het project te geven. Het komende plan van aanpak zal duidelijk maken of, en zo ja welke, inzet vanuit de regio gewenst is.
Regionaal OV-toekomstbeeld (Noord-Holland en Flevoland)
Het Regionaal OV-toekomst beeld wordt verder uitgewerkt onder leiding van de provincie NoordHolland. Een van de speerpunten is om de doorgetrokken Noord-Zuidlijn tot aan Hoofddorp met
De openbaar vervoer verbinding Amsterdam, Schiphol, Haarlem en uitwaaierend de regio ZKL/IJmond in is onderdeel van de BRT-studie (zie boven). Deze studie is in december 2023 door de vijf opdracht gevende partijen,
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Projecten Regionaal Mobiliteits- Plan Duurzaamheidsaspecten
9
een goede snelle OV-connectie vanuit onze regio te verbinden. Eind 2021 is het onderzoek naar de HOV-corridor Haarlem - Schiphol / Amsterdam 2040 afgerond. Met de toekomstige groeiopgave is er sprake van aanzienlijke toename en potentie voor OV-gebruik. Daarom is op deze corridor een hoge kwaliteit gewenst. Samen met de unieke kenmerken, zoals een sterke kerncorridor met uitwaaierende reizigersvraag aan beide zijden, en de mogelijkheid om adaptief te kunnen ontwikkelen, maakt een Bus Rapid Transit (BRT)-systeem voor 2040 het best passende ontwikkelperspectief voor dit gebied. Inmiddels is gestart met het uitwerken van het BRTconcept om aan te tonen hoe haalbaar en toekomstvast dit concept aan de westzijde van de MRA in 2040 is en wat er voor nodig is om het BRT-concept hier te introduceren. Het resultaat wordt eind 2022 verwacht op basis waarvan het project verder geconcretiseerd kan worden in 2023. Investeringen zijn pas aan de orde bij de concessie van 2027 en 2028. Het is nu wel opgenomen in dit jaarplan, maar nog zonder concreet bedrag.
waaronder Haarlem, vastgesteld en ook aan de gemeenten Heemstede, Bloemendaal en Zandvoort ter informatie toegezonden. Uit deze verkenning wordt duidelijk dat het BRT-systeem kansrijk is voor onze regio en dat kan worden toegewerkt naar een gefaseerde invoering. De verkenning is nu het beginpunt voor verdere uitwerking en concretisering naar een plan van aanpak en concrete tracé uitwerkingen/verkenningen. Nu is de lijnvoering nog indicatief en vooral bedoeld om inzicht te geven waaraan voor verdere uitwerking wordt gedacht. Medio 2024 zal het plan voor de vervolgaanpak beschikbaar zijn en ook in de GR worden besproken.
Dit is een MRA-project dat ‘dwars’ door alle programmalijnen heen loopt. De regiogemeenten moeten een bijdrage leveren aan de doelen van het Klimaatakkoord. Dat kunnen projecten zijn uit verschillende programmalijnen, bijv. op het gebied van fiets en OV, maar ook meer elektrisch laden of een milieuzone. Voor 2023 zal de provincie een jaarplan opstellen en de regio zal hier op aansluiten. Sommige van die projecten kunnen regionaal worden opgepakt.
In het Regionaal Mobiliteitsprogramma (RMP) werken de provincies Flevoland en Noord-Holland, de Vervoerregio Amsterdam en de gemeente Amsterdam samen aan het behalen van de doelen uit het Klimaatakkoord. In 2023 heeft het RMP, ondersteund door CE-Delft, uitgezocht welke maatregelen heeft meest effectief zijn in het reduceren van CO2. Dit heeft geresulteerd in een potentietool die overheden kunnen inzetten voor het behalen van de klimaatdoelen. In 2024 wordt onder
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
leiding van de provincie gewerkt aan regionale uitvoeringsagenda’s duurzame mobiliteit.
5. Faciliteren overstappunten Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023? Begroot totaal: € 400.000
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 164.120
Algemeen fietsenstallingen voor alle stations in Bloemendaal, HeemstedeAerdenhout, Zandvoort, Haarlem (centraal en Spaarnwoude)
Voor het hele programma Fietsparkeren Stations wordt voor deze begroting een totaalbedrag gereserveerd. Dit dient als cofinanciering van nieuwe provinciale (en eventuele rijks) subsidies. Elke deelnemer kan op basis van een concreet voorstel een aanvraag doen voor een regionale bijdrage. In 2021 is het fietsparkeren in gemeente Bloemendaal afgerond. In 2022 wordt het fietsparkeren in Heemstede en Zandvoort afgerond. Het restant of eventuele uitloop wordt overgeheveld naar 2023. Voor 2023 en verder worden nog aanvullende aanvragen verwacht van Zandvoort en Haarlem (centrum en Spaarnwoude). In 2022 wordt nader onderzocht of een regionale bijdrage aan de uitbreiding van de fietsenstalling Houtplein (gemeente Haarlem) wenselijk is. Dit project, waarbij 600 plaatsen worden gerealiseerd zal in 2023 uitgevoerd worden. De stalling ligt niet bij een NS station, maar wel bij het grotere (H)OV knooppunt Houtplein/Tempelierstraat.
In 2023 zijn vanuit het projectendeel Faciliteren overstappunten projectbijdragen verstrekt voor station Heemstede-Aardenhout, het nieuwe H(OV) knooppunt Houtplein en station Haarlem-Spaarnwoude.
10
Voor station Heemstede-Aerdenhout betreft het een aanvullende bijdrage voor de uitbreiding van het aantal fietsparkeerplekken naar 2.300. Door kostenstijgingen is een aanvullend beroep gedaan op het fonds voor € 117.397. De totale bijdrage van de GR aan dit project komt hiermee op € 746.147, verspreid over meerdere jaren. Hoewel het bestuur in 2023 over de toekenning van deze aanvullende bijdrage heeft besloten, is het bedrag begin 2024 uitgekeerd. De verantwoording van dit bedrag vindt derhalve plaats in het jaarverslag 2024. De realisatie van de fietsenstalling is naar verwachting medio 2024. De GR heeft in 2023 de resterende € 150.000 uitgekeerd van de in totaal € 400.000 toegezegde bijdrage aan de ondergrondse fietsvoorzieningen bij het nieuwe (H)OV knooppunt Houtplein/Tempelierstraat. In 2022 is € 250.000 aan de gemeente bijgedragen. De verwachting is dat de fietsenstalling medio 2024 gereed is.
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Bij Haarlem-Spaarnwoude zijn in 2023 dubbellaags fietsrekken geplaatst. De GR heeft hier € 14.120 aan bijgedragen. De aanvraag voor fietsparkeren bij station Zandvoort wordt verwacht in 2024. In 2023 is het definitief ontwerp voor de uitbreiding van fietsparkeren bij het station vastgesteld door het college. De uitvoering staat gepland voor derde kwartaal 2024. Autoparkeren stations
De regio Zuid-Kennemerland heeft een relatief grote dichtheid van treinstations. De meerwaarde van een station als schakel in de keten-mobiliteit hangt af van de netwerkfunctie en bereikbaarheid ervan. Bij een aantal stations kan naast fietsparkeren ook autoparkeren (P+R) bijdragen aan die meerwaarde en de ontlasting van automobiliteit binnen de regio. Daarom is sinds de begroting 2021 de begrotingspost ‘Autoparkeren Stations’ toegevoegd. De gemeente Haarlem heeft daarvoor de eerste aanvraag ingediend, voor een bijdrage aan de P+R Spaarnwoude. Deze cofinanciering staat vanaf 2024 in de meerjarenbegroting.
Rond de voorbereiding P&R voorzieningen auto bij Haarlem Oostpoort (Spaarnwoude) zijn op dit moment geen wijzigingen te melden. Zoals in de meerjarenbegroting is opgenomen, wordt er vanaf 2024 een concretisering van de plannen en een aanvraag verwacht.
6. Spreiden pendelstroom Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023? Begroot totaal: € 50.000
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 0
Werkgeversaanpak
Corona gaat mogelijk zorgen voor hybride werken omdat meer mensen thuis blijven werken, wat als een soort autonome ontwikkeling een bijdrage levert aan verminderen van de spits. In Haarlem wordt gewerkt met de werkgeversaanpak Beter Op Weg (BOW), waarbij eind 2020 82 werkgevers
Binnen het Rijk/regio programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid (SBaB) is in 2023 de werkgeversaanpak als een zelfstandige uitvoeringslijn opgezet (mobiliteitsgedrag). Hiermee is duidelijkheid gekomen over de organisatie en de inbreng vanuit gemeenten en deelregio’s. Voor de werkgeversaanpak Haarlem is een
11
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
waren aangesloten. Tot heden werd dit project deels gefinancierd vanuit het rijk, voor de toekomstige financiering wordt in eerste instantie ook naar het rijk gekeken. De gemeente Haarlem wil de werkgeversaanpak in de komende periode intensiveren. In 2023 wordt nader onderzocht of een regionale bijdrage aan deze intensivering nodig en wenselijk is.
bedrag van € 50.000 gereserveerd. Hier is in 2023 nog geen gebruik van gemaakt. Naar verwachting wordt in 2024 een aanvraag gedaan.
7. Verbeteren doorstroming regioring Uitgaven
Wat stond er in het jaarplan 2023?
Stand van zaken eind 2023
Begroot totaal: € 220.000
Besteed totaal: € 27.239
iVRI’s (intelligente verkeersregelinstallaties)
De uitvoering in Heemstede wordt vanaf 2021 opgepakt. Haarlem onderzoekt of nog in 2022 gestart kan worden met de uitvoering. Doordat er nog technische aanpassingen (aansluitingen) ter voorbereiding worden uitgevoerd (m.n. Haarlem) zal een deel van het budget derhalve ook naar 2023 en 2024 doorschuiven. Het gaat om (het restant van) het eerder gereserveerde bedrag van € 220.000.
Haarlem Op dit moment wordt onderzocht of in 2024 met behulp van cofinanciering van de GR iVRI’s geplaatst kunnen worden. Omdat er een reservering is gemaakt in het jaarplan 2024 voor iVRI’s, wordt het restant van het begrote bedrag voor 2023 niet doorgeschoven.
In 2022 wordt het bewegwijzeringsplan verder uitgewerkt en worden de consequenties qua capaciteit en kosten inzichtelijk gemaakt. Het trekkerschap ligt bij de gemeente Haarlem. Onderdeel van de uitwerking is de bekostiging van de uitvoering, die grotendeels door de gemeenten zelf dient te worden opgebracht. In de loop van 2022 zal nadere besluitvorming door de vier gemeenten plaatsvinden. Voor 2022 is een budget
Besteed: € 7.239
Bewegwijzering (doelenplan, bewegwijzeringsplan en mede financiering realisatie).
12
Heemstede In Heemstede zijn de VRI’s inmiddels iVRI-ready. In strategische samenwerking met Haarlem zullen deze IVR’s ingezet gaan worden als iVRI’s.
In het jaarverslag 2022 is gemeld dat de stuurgroep op 7 december 2022 heeft besloten om niet door te gaan met het project bewegwijzering. Dit besluit is genomen op basis van de uitkomst van een haalbaarheidsstudie, uitgevoerd door de gemeente Haarlem. In 2023 het project afgerond door de opgedane kennis te delen met
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
beschikbaar van € 416.000 (jaarplan 2022 en doorgeschoven budget 2021). Afhankelijk van de uitwerking in 2022 wordt het restant hiervan doorgeschoven naar 2023 en worden mogelijk aanvullende voorstellen gedaan voor cofinanciering. Dit hangt af van nadere besluitvorming in 2022, daarom wordt dit in het meerjarenoverzicht nog als PM post opgenomen.
de ontwikkelaars van navigatiesystemen. De weeffout in de regionale bewegwijzering bij de Prinsenbrug in de gemeente Haarlem is gecorrigeerd.
Velserverbinding (als onderdeel van de regioring, noordzijde)
De Velserverbinding is van groot belang om de regioring om Haarlem sluitend te maken. Dit zal op langere termijn pas een investering vragen in fysieke zin. De eerstvolgende mogelijkheid om de studie naar de Velserverbinding op te pakken is binnen de corridorstudie A9 van de rijksoverheid. De GR heeft een bedrag van € 3,1 miljoen gereserveerd voor cofinanciering.
Besteed: € 20.000
Kruising AmerikawegSchipholweg (als onderdeel van de regioring, oostzijde)
Een nieuwe inrichting van het kruispunt SchipholwegAmerikaweg hangt samen met andere ontwikkelingen langs en op de Schipholweg, zoals het nieuwe OVknooppunt Haarlem Nieuw-Zuid. De gemeente Haarlem werkt op dit moment aan een verkeerskundige visie voor de Schipholweg, die naar verwachting in september 2022 gereed is. Op dat moment wordt verder invulling gegeven aan het karakter en de verdere inrichting van de Schipholweg. De verwachting is dat hier wellicht in 2024 uitwerking aan gegeven kan worden en cofinanciering wordt aangevraagd. De aanvraag voor cofinanciering (en totaal aan doorgeschoven posten) bedraagt € 1,2 miljoen. Deze stond opgenomen in de
In 2024 wordt het voorstel herinrichting Schipholweg afgerond. De bedoeling is om een deel van de Schipholweg, voor en na de Prinsenbrug in Haarlem, als een 2 x 1 rijweg in te richten en de verstoring door kruisend verkeer te verminderen. De inrichting hangt samen met het openbaar vervoer knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. Het openbaar vervoer wordt van het autoverkeer gescheiden en door het verminderen van kruisend verkeer wordt de doorstroming verbeterd. Totdat het ontwerp herinrichting Schipholweg is vastgesteld, is het nog niet haalbaar om de herinrichting van het kruispunt Amerikaweg-Schipholweg uit te werken. Het voorstel is om de reservering voor dit project
13
Samen met de regio IJmond heeft de GR een Quickscan gefinancierd naar de haalbaarheid van de Velserverbinding, met mede betrokkenheid van de provincie Noord-Holland en Rijkswaterstaat. In oktober 2023 is hiermee een start gemaakt. Het bureau Goudappel Coffeng is aangetrokken om de Quickscan te begeleiden en uit te voeren. De resultaten worden rond mei 2024 verwacht.
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
begroting voor 2022, de reservering wordt doorgeschoven naar 2024/2025.
2.2 Evaluatie Werkdeel 2023 Werkdeel Wat stond er in het jaarplan 2023 Uitgaven Begroot totaal: € 281.000
(€ 1.200.000) aan te houden en te verdelen over de jaren 2025 en 2026. Uiterlijk 2025 moet duidelijk zijn op welke wijze de reservering voor dit kruispunt wordt aangewend.
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 95.578
Bestuurssecretaris, Begroot: € 150.000 ondersteuning en lobbybudget Dit budget (€ 150.000) is jaarlijks opgenomen in de meerjarenbegroting en is bedoeld voor het doen functioneren van de GR: de GR bestuurssecretaris, de ondersteuning en om de belangenbehartiging van de regionale samenwerking uit te voeren. De gemeenten zijn daarnaast verantwoordelijk voor de bemensing van het GR kernteam (afgesproken capaciteitsinzet is 8 uur per week per gemeente).
Besteed: € 95.578
Fietsroute AWD tussen Oase Vogelenzang-Zandvoortselaan Bentveld
Begroot: € 100.000
Besteed: € 0
De GR wil samen met de provincie Noord-Holland blijven inzetten op de fietsroute door de Waterleidingduinen. De provincie heeft de route opgenomen als tracé in het regionaal toekomstbeeld fiets (RTF). Hiermee komt dit fietspad (opnieuw) op de agenda van de regio/provincie. Een mogelijke variant is het tracé van de Dienstweg te volgen tussen de Oase en Nieuw Unicum, waardoor geen nieuwe verharding in het duin aangelegd hoeft te worden (onder evt. nader te bepalen voorwaarden aan
Het fietspad AWD is opgenomen als mogelijke (recreatieve) fietsverbinding in het Regionaal Toekomstbeeld Fiets en het bijbehorende kaartbeeld. De beoordeling van de route wordt meegenomen in het project Bereikbaarheid Kust van de provincie waar de GR aan deelneemt. Voor Bereikbaarheid Kust staat in het jaarplan 2024 een totaalbedrag van € 500.000 gereserveerd. De € 100.000 die voor dit fietspad beschikbaar was zal daarom niet doorschuiven.
14
In 2023 is de reservering voor de bestuurssecretaris en secretaris ruim voldoende gebleken. In 2024 wordt dit bedrag naar verwachting volledig benut door het aanstellen van een coördinator doorfietsroutes. In het jaarplan 2025 wordt de Aanpak doorfietsroutes ZuidKennemerland toegelicht.
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
deze opstelling voor fietsers). In het jaarplan 2022 zijn middelen opgenomen voor een bijdrage aan deze studie (€ 100.000). Afhankelijk van de voortgang op dit dossier in 2022 schuiven deze middelen door naar 2023. DVM-onderhoud (Dynamisch verkeersmanagement)
Begroot: € 31.000
Besteed: € 0
Het gaat om meerjarig ingepland als resultaat van het DVM project. Dit valt onder het werkdeel, omdat DVMonderhoud voor iedere deelnemende gemeente wordt uitgevoerd. Het gaat jaarlijks om een bedrag van € 31.000.
De provincie heeft de bijdragen van de GR in 2022 en 2023 niet geïnd. Naar verwachting zal de provincie geen bijdrage meer vragen van de regio. Het DVM-onderhoud wordt wel voortgezet, waardoor er ondanks een onderbesteding op dit onderdeel toch een positief resultaat is voor de regio.
2.3 Evaluatie vrije deel 2023 Werkdeel Wat stond er in het jaarplan 2023 Uitgaven Begroot totaal: € 50.000 Het vrije deel is direct door Met dit bedrag kan het bestuur zaken direct regelen die het bestuur te besteden, er nodig zijn om de organisatie en ondersteuning van de wordt jaarlijks € 50.000 GR-activiteiten vragen. Denk bijvoorbeeld aan geraamd. huurfaciliteiten of tijdelijke personele ondersteuning bij pieken (zoals bij het opstellen van de jaarstukken).
Stand van zaken eind 2023 Besteed totaal: € 13.135 In 2023 heeft het bestuur een bijdrage gedaan aan de MRA Green Deal Fiets. Alle deelregio’s die onderdeel zijn van de MRA hebben hieraan een bijdrage geleverd. Gemeenten kunnen gebruik maken van de kennis en expertise binnen de Green Deal Fiets en aansluiten bij de initiatieven die worden ontwikkeld. Het bestuur heeft ook een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de FietsMonitor Zuid-Kennemerland. Dit betreft een uitbreiding van de FietsMonitor die de gemeente Haarlem heeft laten ontwikkelen. Hiermee wordt de staat en het gebruik van ons regionale fietsnetwerk inzichtelijk gemaakt.
15
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
16
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
3. Balans 2023 (Bedragen x € 1) ACTIVA
31-12-2022
31-12-2023
Vlottende activa Liquide middelen Subtotaal
8.327.697 8.327.697
9.064.626 9.064.626
Overlopende activa - Nog te ontvangen Subtotaal Totaal activa
PASSIVA
-
-
8.327.697
9.064.626
31-12-2022
Vaste passiva Eigen vermogen - Algemene reserve - Gerealiseerd resultaat - Bestemmingsreserves - Reserve Regionale doorfietsroute kust – Amsterdam - Reserve Fietsverbinding Velsen-Haarlem NoordSchalkwijk-Vijfhuizen - Reserve Vergroten OVcapaciteiten - Reserve OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid - Reserve P+R Spaarnwoude - Reserve Velserverbinding - Reserve AmerikawegSchipholweg (onderdeel regioring, oostzijde) Subtotaal
57.697
57.697 736.929
450.000
450.000
270.000
270.000
350.000
350.000
2.500.000
2.500.000
400.000
400.000
3.100.000 1.200.000
3.100.000 1.200.000
8.327.697
9.064.626
-
-
8.327.697
9.064.626
Overlopende passiva - Nog te betalen Subtotaal Totaal passiva
31-12-2023
Toelichting op de balans In deze paragraaf worden de toelichtingen gegeven die betrekking hebben op de balans ultimo 2023.
Verloopstaat reserves (Bedragen x € 1) Reserve GR begin jaar Uitgaven Inkomsten Saldo einde jaar
2019 4.902.000 -276.000 1.366.000 5.992.000
2020 5.992.000 -1.340.000 1.562.000 6.245.000
2021 6.245.125 -293.035 1.562.000 7.514.090
2022 7.514.090 -872.664 1.686.271 8.327.697
2023 8.327.697 -825.071 1.562.000 9.064.626
Bij het vaststelling van de jaarrekening 2022 zijn bestemmingsreserves gevormd ten laste van de algemene reserve (zoals te zien in bovenstaande balans), waarmee de reserveringen voor de 17
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
uitgaven van specifieke projecten over de komende jaren inzichtelijk worden gemaakt. De onttrekkingen worden in de jaarrekening inzichtelijk gemaakt. De GR kent ultimo 2023 een beperkte algemene reserve. De stuurgroep GR kan besluiten over de (wijziging van) inzet van bestemmingsreserves. Niet uit de balans blijkende verplichtingen Per 31 december 2023 zijn er geen niet uit de balans blijkende verplichtingen.
18
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
4. Saldo Baten en Lasten 2023 Begroting 2023
Begroting 2023 na wijziging
Rekening 2023
Rekening 2022
- Oplossingsrichting 5) Faciliteren overstappunten - Oplossingsrichting 6) Spreiden pendelstroom - Oplossingsrichting 7) Verbeteren doorstroming regioring Subtotaal Projectendeel
650.000 350.000 20.000 400.000 50.000 220.000 1.690.000
650.000 350.000 20.000 400.000 50.000 220.000 1.690.000
525.000 164.120 27.239 716.359
40.992 738.750 18.038 797.780
Werkdeel - Bestuurssecretaris, ondersteuning en lobbybudget - Verkenning Fietsroute Waterleidingduinen - DVM Subtotaal Werkdeel
150.000 100.000 31.000 281.000
150.000 100.000 31.000 281.000
95.578 95.578
74.597 74.597
50.000 2.021.000
50.000 2.021.000
13.135 825.071
287 872.664
161.000 1.090.000 190.000 121.000 1.562.000
161.000 161.000 161.000 1.090.000 1.090.000 1.090.000 190.000 190.000 190.000 121.000 121.000 121.000 124.271 1.562.000 1.562.000 1.686.271
-459.000
-459.000
736.929
813.607
-459.000
-459.000
736.929
813.607
459.000
459.000
-
-
736.929 -
813.607 -
Lasten (exclusief mutaties reserves) Projectendeel - Oplossingsrichting 1) Versterken netwerk fietspaden - Oplossingsrichting 2) Vergroten OV-capaciteit - Oplossingsrichting 3) Ontwikkelen OV-knoop Haarlem N-Z - Oplossingsrichting 4) Versterken MRA OV-netwerk
Vrije deel Totale lasten Baten (exclusief mutaties reserves) Mobiliteitsfonds - bijdrage Bloemendaal Mobiliteitsfonds - bijdrage Haarlem Mobiliteitsfonds - bijdrage Heemstede Mobiliteitsfonds - bijdrage Zandvoort Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totale baten Saldo (exclusief mutaties reserves) Mobiliteitsfonds Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Totaal saldo voor bestemming Toevoeging aan reserve Mobiliteitsfonds Onttrekking aan reserve Mobiliteitsfonds Saldo inclusief mutaties reserves
Toelichting op het overzicht van de baten en lasten In deze paragraaf worden de toelichtingen gegeven die betrekking hebben op de baten en lasten 2023. Voor de algemeen geldende toelichting op de GR wordt verwezen naar de meegezonden bijlage met achtergrondinformatie over de GR Bereikbaarheid. De inhoudelijke toelichting op de baten en lasten is opgenomen in de evaluatie van het jaarplan 2023 in hoofdstuk 2.
19
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
De begroting van de GR kent uitsluitend structurele inkomsten, bestaande uit de jaarlijkse bijdragen van de vier deelnemende gemeenten. Deze bijdragen bestaan uit een bedrag per inwoner, zoals vastgesteld bij de oprichting van de GR in 2013. De bijdragen worden als spaarfonds (het Regionaal Mobiliteitsfonds) ondergebracht in een voorziening binnen de Haarlemse begroting. In strikte zin heeft de GR hiermee een vordering op de gemeente Haarlem. Het spaarfonds is bedoeld om naast projecten van deelnemers die een bijdrage leveren aan de doelstellingen van de regionale bereikbaarheid, ook grotere projecten te ondersteunen. Incidenteel kan er dus zelfs sprake zijn van een overschrijding van de begroting, indien er een groot project gefinancierd wordt. Er zal nooit een structureel tekort zijn op de begroting. De uitgaven in het projectdeel zijn incidenteel; er zijn geen meerjarige verplichtingen. Vanwege de beperkte omvang van de financiële stromen én omdat de GR zelf geen rechtspersoonlijkheid heeft, lopen de uitgaven (bijdragen aan projecten) altijd via een van de deelnemende gemeenten die voor een project feitelijk de uitvoering doet. De desbetreffende accountant neemt deze projecten mee in zijn/haar onderzoek.
Baten begroting In de GR-regeling zoals door de vier gemeenteraden is afgesproken, is in artikel 15 (lid 1 t/m 3) de bijdrage per deelnemer vastgesteld en ook vastgelegd gedurende de gehele periode waarover de GRafspraken zijn gemaakt. Deze afspraken zijn gekoppeld aan een spaardoel voor het fonds (of inleg), dat aan het einde van de looptijd van het Fonds bereikt dient te worden (tot 2028). De jaarlijkse bijdrage van de deelnemers is als volgt: Begroting - Baten Bijdrage Deelnemers
Begroot
Toelichting
Bloemendaal
161.000
Haarlem
1.090.000
Heemstede
190.000
Dit zijn de bedragen zoals die bij vaststelling van de GRregeling zijn overeengekomen. Deze baten lopen -zonder aanpassing - door tot het eind van de looptijd van het regionale mobiliteitsfonds.
Zandvoort
121.000
Totaal
1.562.000
Er vindt geen indexatie en/of actualisatie plaats over deze bijdragen. De gemaakte afspraken over de jaarlijkse bijdrage door de deelnemers kunnen worden aangepast (artikel 1, lid 3). Enkele jaren geleden heeft het bestuur een compact onderzoek gedaan naar de eventuele impact van een aanpassing van de grondslag van de bepaling van de baten voor de GR. Daaruit bleek dat een aanpassing van de bijdrage op basis van de gewijzigde inwonersaantallen zeer geringe financiële veranderingen tot gevolg had. Het bestuur van de GR heeft besloten om de grondslag ongewijzigd te laten. Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten De jaarrekening van de GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland wordt opgemaakt met inachtneming van de voorschriften die het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) daarvoor geeft.
20
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland •
Grondslagen voor de waardering Algemeen De waardering van de activa en de passiva vindt plaats op basis van de historische kosten. Tenzij hierna bij het desbetreffende balansonderdeel anders is vermeld, zijn de activa en de passiva gewaardeerd tegen de nominale waarde. Vorderingen Vorderingen zijn, onder aftrek van eventuele voorzieningen voor oninbaarheid, tegen de nominale waarde gewaardeerd. De GR heeft geen eigen bankrekeningen. De gelden van de organisatie zijn kortlopend in beheer gegeven bij de gemeente Haarlem.
•
Grondslagen voor de resultaatbepali ng Algemeen De bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van de historische kosten. De lasten en baten zijn toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Alle lasten en baten die betrekking hebben op het boekjaar en ten tijde van het opstellen van de jaarrekening bekend zijn, zijn in het boekjaar verwerkt. Lasten en verliezen Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar zijn in acht genomen, indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Baten en winsten Baten en winsten zijn slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd.
•
Paragrafen Weerstandsvermogen risicobeheersing De GR is gericht op de uitvoering van specifieke activiteiten en houdt in beginsel geen weerstandvermogen aan. Het totale vermogen is beschikbaar voor de doelstelling. Er spelen geen bijzondere risico’s die een financiële impact kunnen hebben. Financiering De GR financiert alle uitgaven door middel van de bijdragen van de deelnemers. Er is geen eigen bankrekening voor de GR; de gelden van de organisatie zijn kortlopend in beheer gegeven bij de gemeente Haarlem. Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering van de GR is in 2023 verzorgd door gemeente Haarlem. Deze gemeente faciliteert de GR op het gebied van “ondersteunende diensten” (huisvesting, financiën, HRM, enz.) Afspraken over de werkwijze, inclusief de bedrijfsvoering zijn vastgelegd in de gemeenschappelijke regeling. Verbonden partijen Naast de deelnemende gemeenten zijn er geen organisaties aan te merken als verbonden partij. Overige De overige via het BBV verplicht gestelde paragrafen zijn niet van toepassing voor deze GR, te weten: Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen en Grondbeleid.
21
Jaarverslag 2023 Mobiliteitsfonds GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
•
Controleverklaring
Vanwege de bescheiden omvang van de activiteiten en geldstromen is geen accountant ingeschakeld. Een controleverklaring vormt daarom (nog) geen onderdeel van deze begroting. De gemeente Haarlem voert het financiële beheer, dat onderdeel vormt van de financiële administratie van Haarlem, die uiteraard wel aan zowel interne als externe accountantscontrole onderworpen is. Het werkdeel en vrije deel wordt via gemeente Haarlem ingezet en is daarmee onderdeel van de jaarrekening van gemeente Haarlem. Mede omdat de GR zelf geen rechtspersoonlijkheid heeft, lopen de uitgaven (bijdragen aan projecten) altijd via een van de deelnemende gemeenten die voor een project feitelijk de uitvoering doet. De desbetreffende accountant neemt deze projecten mee in zijn/haar controle. Het projectendeel is onderwerp van accountantscontrole via de jaarrekening van de voor het project verantwoordelijke gemeente.
22
Ontwerp-Jaarplan 2025 Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................................................ 2 1.
2.
3.
Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1
Kerntaken GR........................................................................................................................... 3
1.2
Ontwikkelingen 2025............................................................................................................... 4
Lasten begroting 2025 ..................................................................................................................... 6 2.1
Projectendeel .......................................................................................................................... 6
2.2
Werkdeel ............................................................................................................................... 11
2.3
Vrije deel................................................................................................................................ 12
2.4
Overzicht baten - lasten begroting 2025 ............................................................................... 13
Meerjarenbegroting GR Bereikbaarheid 2025 – 2028 .................................................................. 16
2
1. Inleiding In 2021 is door alle gemeenteraden in Zuid-Kennemerland de Bereikbaarheidsvisie ZKL vastgesteld. De zevenoplossingsrichtingen uit de visie vormen het beleidskader voor de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland (GR) en komen voort uit de opgaven en ontwikkelperspectieven die de regio Zuid-Kennemerland nastreeft op het gebied van bereikbaarheid. De zeven oplossingsrichtingen in de visie zijn: 1. Versterken netwerk van fietspaden 2. Vergroten OV-capaciteiten 3. Ontwikkelen OV-Knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid 4. Versterken MRA OV-netwerk 5. Faciliteren overstappunten 6. Spreiden pendelstroom 7. Verbeteren doorstroming regioring De projecten waar de GR in 2025 en verder aan bijdraagt passen in de bovenstaande oplossingsrichtingen. In het jaarplan is niet elk project apart begroot. De snel veranderende opgaven op het gebied van mobiliteit (landelijk en regionaal) gepaard met onze wettelijke verplichting om het jaarplan ver vooruit vast te stellen, maakt dat we onze inzet per oplossingsrichting begroten. Het gaat dus om een begroting op hoofdlijnen. Het jaarplan 2025 wordt in elke ZKL-raad gelijktijdig behandeld met het jaarverslag 2023 van de GR. We sturen ook een bijlage mee met de stukken waarin de GR (regeling, (financiële) kaders, organisatie en werkwijze) wordt toegelicht.
Hierdoor kan deze informatie in het voorliggende jaarplan achterwege blijven en richten we ons uitsluitend op onze plannen voor 2025.
1.1 Kerntaken GR De GR is geen zelfstandig opdrachtgever en beschikt niet over een eigen uitvoeringsorganisatie. De GR werkt aan het verbeteren van de regionale bereikbaarheid door zich toe te leggen op drie kerntaken: 1 bestuurlijke samenwerking 2 strategie en lobby 3 cofinanciering uit ons mobiliteitsfonds De projecten die zijn opgenomen in dit jaarplan zijn projecten die de Zuid-Kennemer gemeenten, provincie of andere partners uitvoeren en waaraan de GR een bijdrage levert. De GR monitort de voortgang van deze projecten en heeft een rol als aanjager, daar waar projecten een zetje nodig hebben. Op het gebied van bestuurlijke samenwerking, strategie en lobby onderneemt de GR zelf activiteiten die in het belang zijn van de regionale bereikbaarheid. Deze activiteiten zijn niet altijd ‘harde’ begrotingsonderdelen, maar dragen wel bij aan de verbetering van de bereikbaarheid van onze regio. Denk hierbij aan het versterken van de samenwerking met onze omliggende regio’s, het benutten van onze positie binnen de Metropoolregio Amsterdam en lobby voor (grotere) infrastructurele projecten uit onze bereikbaarheidsvisie.
3
Mobiliteitsfonds is een spaarfonds Het mobiliteitsfonds dient als cofinanciering voor (infrastructurele) projecten. Grotere projecten, zoals een Velserverbinding of het R-Net Metrobus systeem (BRT (Bus Rapid Transit)), zijn alleen haalbaar als we voldoende (financieel) draagvlak creëren bij onze partners. Een eigen bijdrage is daartoe onmisbaar. Daarom nemen we reserveringen voor grotere projecten uit onze bereikbaarheidsvisie op in onze jaarplannen. Middelen die niet worden uitgegeven vloeien altijd terug naar het fonds of worden via een nieuw jaarplan herbestemd voor andere projecten. 1.2 Ontwikkelingen 2025 Vooruitlopend op de begroting 2025 lichten we graag vier ontwikkelingen toe die in 2025 van bijzonder belang zijn voor onze regio: 1. Project Bereikbaarheid Kust; 2. Aanpak doorfietsroutes ZKL; 3. Ontwikkeling van (hoogwaardig) openbaar vervoer en de relatie met OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid, en; 4. Evaluatie van de GR. Ad 1. Project Bereikbaarheid Kust In januari 2023 heeft het bestuur van de GR besloten om deel te nemen aan het project Bereikbaarheid Kust van de provincie Noord-Holland. Het doel van dit project is om de slimme, duurzame, en veilige multimodale-bereikbaarheid van de kust in Zuid-Kennemerland te verbeteren en overlast van het verkeer te beperken1.
Eind 2024 en begin 2025 is voorzien voor het maken van afspraken over de uitvoering van de maatregelen die volgen uit het project (eindfase project). Het zal voor de ZKL-gemeenten niet altijd mogelijk zijn om bij het maken van afspraken over de uitvoering direct ook de financiering geregeld te hebben. Om de opstartfase mogelijk te maken, vervolgonderzoeken uit te kunnen voeren en voor de uitvoering van no-regret maatregelen, reserveert de GR daarom € 450.000 in 20252. Dit is bovenop het bedrag dat de provincie beschikbaar heeft voor het project (ca. € 2 miljoen). Naar verwachting zullen maatregelen ter verbetering van de kust in lijn zijn met onze bereikbaarheidsvisie. In de begroting 2025 hebben we daarom, daar waar mogelijk, een koppeling gemaakt tussen projectdelen en de uitkomsten van Bereikbaarheid kust. Hiermee kan het voor uitvoering beschikbare budget van € 2,5 miljoen mogelijk worden vergroot voor kust gerelateerde oplossingen. Ad 2. Aanpak doorfietsroutes Zuid-Kennemerland In 2023 heeft de GR samen met de provincie Noord-Holland de Aanpak Doorfietsroutes ZKL opgestart3. Sinds februari 2024 is een coördinator aangesteld die de proces voortgang aanjaagt. Deze coördinator wordt door de GR bekostigd.
Over de looptijd van 1 ½ jaar wordt toegewerkt naar bestuurlijke overeenkomst(en), gesloten tussen de relevante wegbeheerders, waarin duidelijk is wat er inhoudelijk, verkeerskundig en financieel van partijen wordt verwacht om op de korte- en 1
Op de projectpagina kunt u meer informatie vinden over het project, de probleemverkenning en de fasering.
2 In het jaarplan 2024 is hiervoor € 500.000 gereserveerd. Vanwege opgelopen vertraging in het project, o.a. door het
besluit van de provincie om het project gelijk te laten lopen met de trajectstudie Zeeweg, wordt dit budget in 2024 voor € 50.000 aangesproken. Dit is de toegezegde bijdrage van de GR aan de brede mobiliteitsverkenning gebiedszone Zeeweg/Randweg, die onderdeel is gemaakt van het project Bereikbaarheid kust. De resterende € 450.000 wordt niet uitgegeven en benut voor Bereikbaarheid kust in het voorliggende jaarplan 2025. 3 Colleges en raden hebben begin 2023 aangegeven te willen versnellen bij de realisatie van doorfietsroutes in de regio. Dit is benoemd als een van de focuspunten voor de Zuid-Kennemer Agenda (2024 – 2026). De GR heeft het initiatief genomen tot het opstarten van een aanpak.
4
middellange termijn (tot 2026 en tot 2031) de belangrijkste knelpunten in het doorfietsroutenetwerk weg te nemen. Vanwege de (aanzienlijke) investeringen die nodig zijn voor de aanleg van voldoende brede en verkeersveilige doorfietsroutes1, wordt in het jaarplan 2025 een reservering opgenomen van € 800.000 onder het projectendeel ‘Versterken netwerk van fietspaden’. Bij het versterken van ons fietsnetwerk zijn er koppelkansen met project Bereikbaarheid kust en provinciale subsidies. Ad 3. Ontwikkeling van (hoogwaardig) openbaar vervoer en de relatie met OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid Rond het openbaar vervoer zijn er ontwikkelingen die in 2025 de project toedeling bepalen. In opdracht van de gemeenten Amsterdam, Haarlem en Haarlemmermeer, alsmede de Vervoerregio Amsterdam, de Provincie Noord-Holland en het Rijk, is eind 2023 de initiatieffase (fase 3) van de BRTstudie (Bus Rapid Transit) Amsterdam/Haarlem/regio ZKL afgerond. In afstemming met de regio hebben de opdrachtgevers de aanbeveling uit de studie overgenomen om het R-Net Metrobus (of BRT) systeem voor onze regio verder uit te werken. Op basis van een plan van aanpak dat in 2024 wordt voorgelegd, wordt het systeem de komende jaren verder geconcretiseerd. Het toekomstige OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid vormt hiervoor de schakel tussen onze regio en de rest van Metropoolregio Amsterdam.
De opdrachtgevers zullen binnen de kaders van het gehele project ieder een deel van de trajectuitwerking op zich nemen. Haarlem en de provincie Noord-Holland gaan dit samen met de andere GR gemeenten doen voor de lijnen ten westen van Haarlem Nieuw-Zuid. De RNet Metrobus (BRT) komt via het kerntraject A9 aan op Nieuw-Zuid en splitst zich daarna zoals nu voorzien in drie lijnen: Nieuw-Zuid/Heemstede/Zandvoort, Nieuw-Zuid/binnenstad Haarlem en Nieuw-Zuid/Haarlem/Velsen/IJmuiden. Voor de uitwerking van het R-Net Metrobus systeem in onze regio reserveert de GR daarom in 2025 € 50.000 onder het projectdeel (3) Versterken MRA OVnetwerk. De in eerdere jaarplannen opgenomen reservering voor een onderzoek naar een openbaar vervoerverbinding Zandvoort/Heemstede/Hoofddorp wordt als zelfstandig onderdeel geschrapt, omdat deze via Haarlem Nieuw-Zuid nu onderdeel wordt van de R-Net Metrobus uitwerking. Rond het spoor zijn er diverse ontwikkelingen die in 2025 mogelijk om inzet vanuit de GR vragen. Onder meer vooruitlopend op de dienstregeling NS 2026. De Kennemerlijn (verbinding Haarlem, Beverwijk, Alkmaar) en de overbelaste treinen in de spits tussen Haarlem en Amsterdam kunnen aanleiding zijn als regio extra inzet te plegen. Bijvoorbeeld om het aantal intercitytreinen op de Kennemerlijn weer op het niveau van voor de coronacrisis terug te brengen.
Dat geeft aanleiding om onze inzet op het spoor richting de MRA, NS en het Rijk te versterken. Om dit mogelijk te maken reserveren we € 50.000 onder het projectendeel (2) Vergroten OV-capaciteiten. Ad 4. Evaluatie GR Bereikbaarheid In 2025 wordt de gemeenschappelijk regeling geëvalueerd. Dit betreft een evaluatie van de organisatie en werkwijze van de GR. De vraag dit daarin leidend zal zijn is of deze bijdragen aan het effectief en efficiënt tot uitvoering brengen van de Bereikbaarheidsvisie ZKL. De evaluatie is een logisch moment om ook de voortzetting van het mobiliteitsfonds met colleges en raden te bespreken. De looptijd van het fonds is bij het aangaan van de regeling vastgelegd op 15 jaar en loopt eind 2027 af.
1 Het kost ca. € 500.000 om 1 kilometer doorfietsroute op te waarderen. Een nieuwe doorfietsroute kost ca. € 1 miljoen per
kilometer.
5
2. Lasten begroting 2025 De activiteiten van de GR worden bekostigd vanuit het mobiliteitsfonds. Het fonds bestaat, overeenkomstig de afspraken uit de regeling, uit drie delen: 1. Het projectdeel; hieruit worden concrete projecten (mede) gefinancierd van de deelnemende gemeenten. Bedragen hieruit zijn netto (zonder btw). 2. Het werkdeel; hieruit worden beleidsuitwerkingen, gemeenschappelijke studies en onderzoeken gefinancierd. De bekostiging van de interne en externe personele inzet voor de GR (bestuurssecretaris, secretaris en eventuele inhuur) en lobbyactiviteiten worden ook uit dit werkdeel betaald. Er vindt achteraf btw correctie plaats. 3. Het vrij-besteedbare deel. Per jaar is hier een bedrag van € 25.000 begroot. Binnen dit vrijbesteedbare deel kunnen o.a. (informatieve) bijeenkomsten voor de regio worden bekostigd (bijvoorbeeld zaalhuur), kosten voor ondersteuning (tekst, beeld en proces) en de jaarlijkse extra inspanning voor opstellen van de jaarstukken. 2.1 Projectendeel Het projectdeel is opgezet langs de zeven oplossingsrichtingen van de Bereikbaarheidsvisie ZKL met vermelding van het algemene doel, de lopende en de verwachte projecten, de begrote bedragen en het trekkerschap.
Projectdeel
Toelichting
Begroot
1. Versterken netwerk van fietspaden Doel: De regionale fietsbereikbaarheid vergroten, zodat de fiets ook voor regionale fietsroutes als vanzelfsprekend vervoermiddel wordt gezien
De fiets is, zeker met de komst van de e-bike, steeds vaker een alternatief voor de auto en als aanvullend vervoer op bus en trein. Randvoorwaarde is dat de fietser goed en veilig kan doorfietsen. De regio investeert daarom in projecten die knelpunten in het fietsroutenetwerk wegnemen en doorfietsroutes.
€ 800.000
Knelpunten in het fietsroutenetwerk en doorfietsroutes
Voor de oplossingsrichting Versterken netwerk van fietspaden wordt voor deze begroting een totaalbedrag gereserveerd. Dit dient als cofinanciering voor gemeentelijke projecten en als ophoging van provinciale- en/of rijkssubsidies. Elke deelnemer kan op basis van een concreet voorstel een aanvraag doen voor een regionale bijdrage, mits het project op het regionale fietsnetwerk ligt en voldoet aan de criteria die landelijk worden gehanteerd voor veilige en toekomstbestendige fietsinfrastructuur. De breed gedragen wens van de ZKL-raden en colleges om de realisatie van doorfietsroutes te versnellen heeft geleid tot de Aanpak doorfietsroutes ZKL. Vanaf 2025 verwachten we daarom grotere aanvragen op dit projectendeel. Mogelijke aanvragen 2025: 6