13. ODIJmond - NvA Zienswijzen ontwerpbegroting 2027 ANONIEM

r odijmond OMGEVINGSDIENST IJMOND Aan; Leden van de colleges /Gedeputeerde Staten, gemeenteraden en Provinciale Staten Cc: Am btelijke contactpersonen Datum: 3 juli 2026 Betreft: Aanbiedingsbrief begroting 2027 en Nota van Antwoord zienswijzen begroting 2027 Omgevingsdienst Ilmond Geachte leden van de colleges, Gedeputeerde Staten, gemeenteraad en Provinciale Staten, In april van dit jaar informeerden wij u over onze ontwerpbegroting 2027. Het dagelijks bestuur Omgevingsdienst Ilmond (ODIJmond) stelde u in de gelegenheid hierop een zienswijze in te dienen. Al onze deelnemers behandelden onze ontwerpbegroting 2026. Veertien deelnemers stemden in met de ontwerpbegroting, Wij ontvingen één negatieve zienswijzen. Via de verschillende zienswijzen ontvingen wij aandachtspunten voor het vervolgproces. In de vergadering van 1 juli stelde het algemeen bestuur de begroting 2026 vast. Om u actief te informeren, sturen wij u de vastgestelde begroting 2O27 toe, alsook een overzicht met de ontvangen zienswijzen. Via onderstaande reactie zetten wij gebundeld uiteen op welke wijze wij alle zienswijzen appreciëren. Onder aan onze reactie leest u een overzicht van alle ingediende zienswijzen.

Reactie op zienswijze Allereerst dankt het dagelijks bestuur de deelnemers voor de ingediende zienswijzen en de constructieve wijze waarop zij hebben meegedacht over de toekomst van ODIJmond, De ontvangen reacties laten zien dat er breed draagvlak bestaat voor de ingezette koers om de organisatie toekomstbestendig te maken, de balans tussen opdracht en middelen te herstellen en de kwaliteit van de uitvoering van de wettelijke taken duurzaam te borgen. Financiële positie deelnemers, kostenbeheersing en efficiency Een groot aantal deelnemers vraagt aandacht voor de financiële positie van gemeenten en de noodzaak om de kostenontwikkeling van gemeenschappelijke regelingen kritisch te blijven volgen. Het bestuur herkent deze zorg en heeft deze nadrukkelijk betrokken bij de totstandkoming van de begroting. BEZOEKADRES BEZOEKADRES POSTADRES Stationsplein 48b, 1948 LC Beverwijk Koetserstraat 2a, 1531 NX Wormer Postbus 325, l94O AH Beverwijk 0251-263 863 info@odijmond. nl www.odijmond.nl ¡ od¡jmond OMGEVINGSDI ENST IJMOND Zoals in de begroting is toegelicht, is gedurende het traject nadrukkelijk gezocht naar mogelijkheden om de benodigde investering te beperken. De oorspronkelijke analyse liet een benodigde uitbreiding zien van circa 17 tot 20 fte.

Door keuzes te maken in de organisatie, processen te uniformeren, bedrijfsvoering anders in te richten en kritisch te kijken naar het niveau van uitvoering, is dit teruggebracht naar een uitbreiding van 7,2fte. Daarnaast is gekozen voor het huidige, minimaal noodzakelijke uitvoeringsniveau dat nodig is om te blijven voldoen aan wettelijke verplichtingen, kwaliteitscriteria en de bescherming van de leefomgeving. Scenario's voor verlaging van gemeentelijke bijdragen De gemeente Purmerend verzoekt om uiterlijk 15 september 2026 scenario's beschikbaar te stellen waarin de gemeentelijke bijdrage structureel met 2o/owordt verlaagd, zodat de raad de effecten hiervan kan betrekken bij de voorbereiding van de meerjarenbegroting. Aanleiding hiervoorvormt de eerder door de gemeenten in de regio Zaanstreek-Waterland ingebrachte oproep om mogelijkheden voor kostenreductie inzichtelijk te maken. Het bestuur begrijpt de wens, die breder onder de deelnemers speelt. Tegelijkertijd staat ODllmond voor de opgave om de basis van de organisatie op orde te brengen. De in de begroting opgenomen versterking van de organisatie is noodzakelijk om het structurele begrotingstekort op te lossen, achterstanden te voorkomen en de kwaliteit van de uitvoering op een minimaal niveau te borgen. Hiermee worden ook de eerste belangrijke stappen gezet om te voldoen aan landelijke robuustheidscriteria vanuit IenW.

Tegen deze achtergrond is een structurele verlaging van de gemeentelijke bijdrage op dit moment niet realiseerbaar zonder gevolgen voor de uitvoering van wettelijke taken of de kwaliteit van de dienstverlening. Parallel aan deze versterking werkt ODllmond binnen het programma Toekomstbestendig ODllmond aan de verdere ontwikkeling van de organisatie. Daarbij worden verschillende scenario's uitgewerkt; mogelijkheden van efficiency en schaalvoordelen, onder meer via samenwerking met andere omgevingsdiensten en/of een eventuele fusie met ODNZKG. Deze scenario's moeten bijdragen aan een toekomstbestendige organisatie die blijvend voldoet aan de landelijke robuustheidseisen. Het bestuur ziet in het uitwerken van de toekomstscenario's ook de meest zorgvuldige route om definitief antwoord te geven op eventuele taakstellingen vanuit deelnemers. Het bestuur begrijpt het signaal van de gemeenteraad van Purmerend en de wens om eerder inzicht te krijgen in mogelijkheden voor een structurele verlaging van de gemeentelijke bijdrage. De uitwerking van de scenario's is echter nog niet zover gevorderd dat vóór 15 september 2026 zorgvuldig onderbouwde financiële scenario's kunnen worden opgesteld waarin een structurele verlaging van de gemeentelijke bijdrage met2o/o is verwerkt.

Het bestuur zal daarom op korte termijn met de gemeente Purmerend in overleg treden om inzicht te geven in de voortgang van het programma Toekomstbestendig ODIJmond, de planning van de verdere uitwerking van de scenario's en de momenten waarop de financiële effecten daarvan inzichtelijk worden. Daarbij wordt gezamenlijk besproken op welke wijze invulling kan en moet 2/12 - od¡jmond OMGEVINGSDIENST IJMOND worden gegeven aan het verzoek van de raad en hoe dit binnen het vervolgproces zorgvuldig kan worden geborgd. Samenwerking, robuustheid en schaalvoordelen Met het op orde brengen van de basis zet ODIJmond een noodzakelijke stap naar een financieel gezonde en toekomstbestendige organisatie. Daarmee ontstaat tevens een betere uitgangspositie voor verdere samenwerking en/of fusie met andere omgevingsdiensten en voor het realiseren van de landelijke robuustheidseisen. Parallel aan de implementatie van de nieuwe financieringssystematiek onderzoekt het bestuur diverse toekomstscenario's. Daarbij wordt gekeken naar mogelijkheden voor taakuitbreiding, verdere samenwerking, waaronder federatieve samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Noord-Holland en de mogelijkheden van een fusie tussen ODllmond en ODNZKG, Op 4 november 2026 bespreekt het algemeen bestuurde eerste uitwerking van deze toekomstscenario's.

De deelnemers worden vervolgens eind 2026 geïnformeerd over de uitkomsten en de mogelijke gevolgen voor organisatie, dienstverlening en kostenontwikkeling. Bij de uitwerking van deze scenario's blijft het uitgangspunt dat eventuele besparingen nlet mogen leiden tot nieuwe achterstanden, een vermindering van de kwaliteit van de dienstverlening of een verslechtering van de bescherming van de leefomgeving. Monitoring, transparantie en inzicht in resultaten Diverse deelnemers vragen om inzicht in de effecten van de aanvullende middelen, de ontwikkeling van overhead- en bedrijfsvoeringskosten en de resultaten van de ingezette verbetermaatregelen. Het bestuur onderschrijft het belang van transparantie. Via de bestaande planning- en controlcyclus ontvangen deelnemers inzicht in de urenbesteding en tweemaal per jaar een bestuursrapportage over de voortgang van de uitvoering, de financiële ontwikkeling en eventuele afwijkingen ten opzichte van de begroting. Daarnaast wordt via de jaarstukken gerapporteerd over de bereikte resultaten.

Het bestuur zal deze instrumenten blijven benutten om deelnemers inzicht te geven in de effecten van de investeringen op kwaliteit, capaciteit, dienstverlening en financiën, Ontvlechting bouwtaken gemeente Zandvoort Meerdere deelnemers vragen aandacht voor de mogelijke financiële gevolgen van het principebesluit van de gemeente Zandvoort om de bouwgerelateerde VTH-taken vanaf 2028 te harmoniseren met de gemeente Haarlem. Ook vraagt de gemeente Zandvoort aandacht voor de wijze waarop de frictiekosten en personele gevolgen in de meerjarenraming zijn opgenomen. Het bestuur begrijpt deze aandachtspunten. In de begroting zijn twee scenario's uitgewerkt om deelnemers te attenderen op mogelijke toekomstige ontwikkelingen en de potentiële financiële effecten daarvan. Er is, op het moment van opstellen van deze Nota van Antwoord, nog geen definitief besluit genomen over de overdracht van taken en er zijn nog geen afspraken gemaakt over eventuele personele gevolgen, frictiekosten of financiële afwikkeling. 3/t2 - od¡imond OMGEVINGSDIENST IJMOND Het nemen van een definitief besluit door Zandvoort, de uitwerking van eventuele vervolgstappen en onderling afspraken zal in overleg met de betrokken partijen plaatsvinden. Het bestuur zal deelnemers actief informeren over de financiële consequenties en de wijze waarop eventuele kosten worden verwerkt.

Daarbij is het uitgangspunt dat zorgvuldig wordt omgegaan met frictiekosten en dat disproportionele effecten voor deelnemers zoveel mogelijk worden voorkomen Bra n dve i I i g heidsta ken De gemeente Haarlem vraagt aandacht voor het tijdig inlopen van de achterstanden op de brandveiligheidstaken. ODIImond voert deze taak uit voor de gemeenten Landsmeer, Oostzaan, Wormerland en Uitgeest. Het bestuur onderschrijft het belang hiervan. De ingezette maatregelen zijn erop gericht om achterstanden structureel weg te werken en te voorkomen dat nieuwe achterstanden ontstaan. Overde voortgang van de uitvoering zal worden gerapporteerd via de reguliere planning- en controlcyclus. Daarbij wordt eind 2026 inzicht gegeven in de stand van zaken van de uitvoering van de brandveiligheidstaken. Indexatie en tarieven De gemeente Haarlem merkt op dat geen sprake mag zijn van stapeling van indexaties en dat vooralsnog dient te worden uitgegaan van de bestaande afspraken totdat een nieuwe indexeringsmethodiek bestuurlijk is vastgesteld. Het bestuur onderschrijft het belang van een transparante en zorgvuldig vastgestelde indexeringssystematiek, De in de begroting opgenomen indexatie is gebaseerd op de afgesproken uitgangspunten en de actuele loon- en prijsontwikkelingen.

Eventuele toekomstige wijzigingen in de indexeringssystematiek zullen conform de bestuurlijke afspraken aan de deelnemers worden voorgelegd. Dienstverleningsovereenkomsten en bestu u rlij ke flexibi I iteit De gemeente Uitgeest vraagt aandacht voor bestuurlijke flexibiliteit bij de herziening van de d ienstverlen i n g sovereen komsten. Het bestuur onderschrijft het belang van duidelijke en toekomstbestendige afspraken. Bij de actualisatie van de dienstverleningsovereenkomsten wordt aandacht besteed aan transparante afspraken over opdracht, financiering, wijzigingsmogelijkheden en eventuele ontvlechting van taken, binnen de kaders van de Gemeenschappelijke Regeling en de wettelijke verplichtingen. Afsluitend Het bestuur constateert dat de meerderheid van de deelnemers de noodzaak onderschrijft om de organisatie toekomstbestendig te maken, de balans tussen opdracht en middelen te herstellen en de kwaliteit van de dienstverlening duurzaam te borgen. De ontvangen aandachtspunten sluiten aan bij de ambities van het bestuur om de organisatie efficiënt, transparant en financieel verantwoord te blijven ontwikkelen. De genoemde aandachtspunten worden betrokken bij de verdere uitvoering van de begroting, de actualisatie van de dienstverleningsovereenkomsten en de toekomstige besluitvorming over de ontwikkeling van ODIJmond.

4/t2 r odijmond OMG€VINGSÛIÊNST IJMOND Meer informatie of vragen Wij vertrouwenerop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Heeft u nog vragen of wilt u meer informatie, neem dan contact op met de heer Van Zon (ezon@odijmond.nl). Met vriendelijke groet, namens het dagelijks bestuur van Omgevingsdienst IJmond, zitter dagelijks bestuu r Om gevin gsd ie nst IJm o nd Biílage: t Begroting 2027 Omgevingsdienst IJmond s/12 Beverwijk Ë odijmond OMGEVINGSDIENST IJMOND Defin itieve zienswijze U heeft op 3 april de ontwerpbegroting 2027 aan de deelnemende gemeenten en provincie toegezonden en hen in de gelegenheid gesteld hierop een zienswijze in te dienen. Gemeente Beverwijk ¡s verantwoordelijk voor een gezonde en veilige leefomgeving voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. ODIJ vervult daarin een essentiële uitvoerende rol, waarvoor een goed en structureel functionerende organisatie noodzakelijk is. Afgelopen jaren werkte ODIJ aan een toekomstbestendige organisatie. Via een her'rjking van de Gemeenschappel'rjke Regeling en de financier¡ngsstructuur zette de organisatie stappen om de uitvoering van de wettelijke taken op uitvoeringsniveau te krijgen en de organisatie in staat te stellen om de opdracht naarde toekomst toe uit te blijven voeren. Wel maken wij ons zorgen overde stijgende toekomstige kosten in verband met de ontvlechting van de bouwtaken van de gemeente Zandvoort.

Wij vragen daarbij aandacht voorde toenemende financiële druk waaronder gemeenten momenteel opereren. Het is voor ons van belang datde financiële gevolgen helderinzichtelijkblijven en dat bij de verdere uitwerking oog is voor beheersing van de kosten voor de andere deelnemende gemeenten. Gemeente Beverwijk kan zich vinden in de ontwerpbegroting 2027.-len aanzien van het mogelijke uittreden van gemeente Zandvoort met betrekk¡ng tot de bouwtaken in de toekomst vanaf 2028 wensen wij naderte worden geïnformeerd. Vooralsnog gaan wij ervan uit dat Zandvooft deze taken in 2027 bij ODIJ blijft afnemen. We zien de verdere uitvoering met belangstelling tegemoet. Defin itieve zienswijze bes lu it: 1. Aan de Omgevingsdienst IJmond kenbaarte maken dat de raad van Bloemendaal kennis heeft genomen van de Ontwerpbegroting 2O27 van de Omgevingsdienst IJmond en dat de raad geen zienswijze wenst in te dienen op de Ontwerpbegroting 2O27 van de Om gevingsd ie nst IJm o nd, conform bijgevoegde brief. 2. Deze zienswijze door m iddel van bijgevoegde brief aan het dagelijks bestuur van Omgevingsdíenst IJmond kenbaar te maken. Defin itieve zienswijze Namens de gemeenteraad van Edam-Volendam berichten wij u hierbij datzij kennis hebben genomen van de ontwerp begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Ilmond.

De raad spreekt waardering uit voorde inspanningen die de afgelopen jaren zijn geleverd om de organisatie toekomstbestendig te maken, de basis van de organisatie op orde te brengen en de financieringsstructuur te herijken. De raad constateert dat in de ontwerpbegroting zichtbaar rekening is gehouden met eerdere bestuurlijke gesprekken over efficiency, uniformering van dienstverlen¡ng en het beperken van de groei van de organisatie. Daarbij is de oorspronkelijk geadviseerde uitbreiding van t7-2O fte teruggebracht naar 7,2 ft.e. Bloemendaal Edam-Volendam 6/L2 G,{F od¡jmond OMGEVINGSDIÊNST IJMOND De raad begrijpt dat deze investering noodzakelijk wordt geacht om de wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving op kwalitatief voldoende niveau te kunnen blijven uitvoeren. Ook erkent de raad dat het huidige uitvoeringsniveau zich volgens de benchmark reeds aan de onderzijde bevindt van vergelijkbare omgevingsdiensten en dat het voorkomen van nieuwe achterstanden een belangrijk uitgangspunt is. Ïegelijkertijd blijft de financiële positie van gemeenten zorgelijk. Veel gemeenten worden geconfronteerd met aanhoudende financiêle druk en meerjarige onzekerheden in de gemeentelijke begrotingen.

In dit licht vraagt de raad blijvende aandacht voor kostenbeheersing en het onderzoeken van mogelijkheden om de uitvoering van taken efficiênter te organiseren, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de dienstverlening of de bescherming van de leefomgeving, De raad vraagt het bestuur daarom: . blijvend kritisch te kijken naar mogelijkheden voor efficiency en kostenbesparing; . de ontwikkeling van overhead- en bedrijfsvoering kosten nadrukkelijk te blijven monitoren; . bij verdere samenwerking of mogelijke samenwerking met andere omgevingsdiensten act¡ef te sturen op schaalvoordelen en beperking van kosten; . en de deelnemers periodiek inzicht te geven in de effecten van de ingezette maatregelen op zowel kwaliteit, capaciteit als financiële ontwikkeling. Bijvoorbeeld in de vorm van een halfjaarl ijkse rapportage. Daarnaast wenst de raad de eerder bij de behandeling van de kadernota uitgesproken bedenkingen nadrukkelijk onder de aandacht te brengen. Met inachtneming van bovenstaande aandachtspunten geeft de raad een positieve zienswijze af op de ontwerpbegroting 2027 van de Omgevingsdienst lJmond. Zienswijze Besluit: ten aanzien van de ontwerpbegroting 2027 van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst llmond (GR ODIJ) de volgende zienswijze ter kennis van het Dagelijks Bestuur van de GR ODU te brengen: 1.

Het uitgangspunt van gemeente Haarlem is dat er geen sprake kan zijn van een stapeling van indexatie en dat voor de komende jaren (vooralsnog) wordt uitgegaan van constante tarieven, totdat conform de afspraken de nieuwe index door de gemeenteraad wordt geaccordeerd. 2. Dat de achterstand op de brandveiligheidstaken zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk2O2T, volledig wordt ingelopen. Waarbij eind 2026 de raden worden geïnformeerd over de stand van zaken. Zienswijze U heeft op 17 april de ontwerpbegroting 2027 aan de deelnemende gemeenten toegezonden met het verzoek hierop een zienswijze te geven. Haarlem Heemskerk 7/L2 GD od¡jmond OMGEVINGSDIENST IJMOND Wij hechten groot belang aan een gezonde en veilige leefomgeving voor inwoners, ondernemers en bezoekers. De Omgevingsdienst IJmond vervult hierin een belangrijke uitvoerende rol. Een stabiele en toekomstbestendige Omgevingsdienst vormt daarbij een essentiële basis. De ontwerpbegroting 2027 biedt een duidelijk en overzichtelijk beeld van de financiële kaders en beleidsmatige prioriteiten en is gericht op een effectieve en efficiënte uitvoering van de taken. Met deze ontwerpbegroting wordt voortgebouwd op de recent ingezette koers om de financiële en organisatorische basis van de Omgevingsdienst op orde te brengen en te houden.

Wel maken wij ons zorgen over de stijgende toekomstige kosten in verband met de ontvlechting van de bouwtaken van de gemeente Zandvoort. Wij vragen daarbij aandacht voor de toenemende financiële druk waaronder gemeenten momenteel opereren. Het is voor ons van belang dat de financiële gevolgen helder inzichtelijk blijven en dat bij de verdere uitwerking oog is voor beheersing van de kosten voor de andere deelnemende gemeenten. Zienswijze In de vergadering van 12 juni 2026 heeft de gemeenteraad conform voorstel besloten kennis te nemen van het concept Jaarverslag 2025 en de concept laarrekening 2025 van de Omgevingsdienst Ilmond. Daarnaast geeft de raad een positieve zienswijze op de Ontwerpbegroting 2O27 Omgevingsdienst IJmond, Zienswijze De gemeenteraad van Landsmeer heeft in zijn vergadering van 2 juli 2O26 kennisgenomen van de laarstukken 2025 en de Ontwerpbegroting 2027 van Omgevingsdienst IJmond en besloten ten aanzien van de Ontwerpbegroting geen zienswijze af te geven. Als reactie op de Kadernota 2027 gaf de raad reeds aan geen wensen en bedenkingen te hebben. De raad kan zich vinden in de manier waarop opdracht en middelen structureel in balans worden gebracht. Hiermee zet de Omgevingsdienst noodzakelijke stappen om de organisatie toekomstbestendig te maken.

De raad vraagt daarbij wel blijvend aandacht voor adequate en transparante monitoring van de urenbesteding en uitvoering. Zienswijze In de vergadering van 11 juni2O26 heeft de gemeenteraad conform voorstel besloten kennis te nemen van de jaarstukken 2025 van de Omgevingsdienst lJmond en als zienswijzen kenbaar te maken dat de raad de Ontwerpbegroting2O2T ODIJ voor kennisgeving heeft aangenomen. Heemstede Landsmeer Oostzaan Wel vragen wij blijvende aandacht voor het terugdringen van kosten. Immers, de financiële elLz Gr od¡jmond OM6ËVINGSDIENST IJMOND situatie van gemeenten staat blijvend onder ernstige druk door de kortingen die het rijk ons oplegt. Dat dwingt ons nu en in de komende jaren om ombuigingen te realiseren. Daarbij kijken wij ook naar de taken en middelen van gemeenschappelijke regelingen. Naast deze algemene aandacht voor kostenbeheersing vraagt de raad specifiek aandacht voor het volgende punt: 1. De raad verzoekt het bestuur de raad actief te betrekken bij de in het eerste kwartaal 2027 te maken keuze over de toekomstscenario's, met expliciete aandacht voor de structurele kosteneffecten per deelnemer. Zienswijze U heeft de gemeenteraad van Purmerend gevraagd om een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting2O2T van Omgevingsdienst lJmond. In de vergadering van 25 juni 2026 heeft de gemeenteraad kennisgenomen van de ontwerpbegroting.

Via deze brief geven wij onze zienswijze. Bij brief van 19 februari 2026 met kenmerk 905459 hebben wij input gegeven op de Kadernota 2027 van Omgevingsdienst lJmond. Daarbij hebben wij verwijzend naar onze zienswijze op de begroting 2026 verzocht om voor de komende jaren scenario's uit te werken met een lagere bijdrage van 2o/o en dit te verwerken in uw begroting. Wij hebben deze scenario's helaas nog niet hebben ontvangen. Gezien de grote bezuinigingsopgave waar onze gemeente voor staat is het overzicht van de scenario's buitengewoon belangrijk. Wij gaan er vanuit dat u al werkzaam bent aan het opstellen van het overzicht. Wij verzoeken u dan ook nadrukkelijk deze uiterlijk 15 september a.s. aan ons beschikbaar te stellen zodat wij als gemeenteraad de effecten hiervan nog kunnen betrekken bij onze meerjarenbegroting. Wij verzoeken u om alsnog aan dit verzoek gehoor te geven, daarbij inzichtelijk te maken op welke termijn een lagere gemeentelijke bijdrage reëel is en welke gevolgen een lagere gemeentelijke bijdrage heeft op het orde brengen van uw organisatie. Wij gaan ervan uit u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd Zienswijze besluit: 1. Een positieve zienswijze af te geven ten aanzien van de bestemming van het rekeningresultaat 2025 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Ilmond. 2.

de volgende zienswijze af te geven ten aanzien van de begroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond : a, De raad stemt in met het toekomstbestendig maken van de organisatie en het in balans brengen van financiering en opdracht. b. De raad verzoekt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond om blijvende aandacht te hebben voor efficiency, prioritering en kostenbeheersing in relatie tot de stijgende gemeentelijke bijdrage zonder afbreuk te doen aan de wettelijke taken. c. De raad verzoekt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Ilmond om bij de herziening van de Dienstverleningsovereenkomst in 2026 de Purmerend Uitgeest 9/12 Gl odijmond 3 OMGEVINGSDIENST IJMOND bestuurlijke flexibiliteit te borgen, waaronder de mogelijkheid tot aanpassing, voortzetting of ontvlechting van de samenwerking. d. De raad verzoekt het bestuur van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond om bij eventuele ontvlechting zorgvuldig om te gaan met frictiekosten en investeringen, zodat disproportionele financiële effecten worden voorkomen. e. De raad besluit voor het milieubudget € 118.926,- en voor het WH-budget € 145.456,- op te nemen in de gemeentelijke begroting 2027.

deze zienswijze, door het toesturen van het ondertekende raadsbesluit, aan het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond kenbaar te maken. Aldus besloten door de raad van de gemeente Uitgeest in de openbare raadsvergadering van 18 juni 2026. Zienswijze Op 17 april2O26 hebben wij van u de jaarstukken 2025 en de ontwerpbegroting 2027 ontvangen. De stukken zijn op 25 juni 2026 door de gemeenteraad behandeld. De gemeenteraad heeft in haar vergadering: 1. kennis genomen van de jaarstukken 2025; 2. ingestemd met de ontwerpbegroting 2027. Zienswijze In de vergadering van 2 juli 2026 heeft de gemeenteraad conform voorstel kennisgenomen van het concept Jaarverslag 2025 en de concept Jaarrekening 2025 van de Omgevingsdienst IJmond Met de Begroting 2027 geefl u aan een belangrijke stap te zetten richting een toekomstbestendige organisatie. Wij hebben waardering voor de inzet om de balans tussen opdracht en beschikbare middelen, evenals tussen incidentele en structurele financiering, structureel te herstellen. Tevens waarderen wij de wijze waarop de scheefgroei tussen de deelnemende gemeenten wordt gecorrigeerd, waardoor de kosten eerlijker worden verdeeld In de begroting licht u toe op welke wijze wordt gewerkt aan het realiseren van kosten- efficiency.

Daarbij is nadrukkelijk gezocht naar een balans tussen noodzakelijke investeringen en beheersing van de kostenontwikkeling. Dit leidt niettot de gewenste besparing op de huidige begroting, maar beperkt wel de stijging van het omzetvolume. Hoewel wij begrip en waardering hebben voor het structureel financieel op orde brengen van de organisatie, blijft de gemeente Waterland de komende jaren graag het gesprek voeren over de bezuinigingsopgave. Wij verzoeken ODIJmond om in de komende jaren blijvend aandacht te besteden aan: o het zoveel mogelijk beperken van de kosten; o het monitoren of de extra investeringen leiden tot de beoogde resultaten; . het tijdig bijsturen indien de kosten verder oplopen; . het bieden van inzicht in de besteding van de aanvullende middelen. Wij vragen ODIJmond deze punten mee te nemen in de verdere uitwerking van de begroting en de meerjarige uitvoerinS. Wij vertrouwen erop dat we samen onze verantwoordelijkheid nemen om een balans te blijven vinden tussen de beschikbare middelen en de benodigde taken. Velsen Waterland LO/12 r od¡jmond OMGEVINGSDIENST IJMOND We vertrouwen erop u hiermee voldoende geïnformeerd te hebben.

Zienswijze In de vergadering van 9 juni 2026 heeft de gemeenteraad conform voorstel besloten kennis te nemen van de jaarstukken 2025 van de Omgevingsdienst IJmond en als zienswijzen kenbaar te maken dat de raad de Ontwerpbeg roting'2027 ODIJ voor kennisgeving heeft aangenomen. Zienswijze Besluit: 1. Als zienswijze over de ontwerpbegroting 2027 naar voren te brengen bij het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond (GR ODIJ) dat: a. de gemeente Zandvoort niet kan instemmen met de vaststelling van de voorliggende ontwerpbegroting 2027. Dit vanwege de in hoofdstuk 9 Meerjarenraming geformuleerde uitspraken over desintegratiekosten, frictiekosten en overname personeel. In het kader van de implementatie van het door de gemeente Zandvoort genomen principebeslu¡t tot harmonisatie van de bouwgerelateerde taken zijn er nog geen afspraken over kosten en overname personeel tussen de gemeente en de ODIJ gemaakt. Afspraken over eventuele kosten kunnen alleen op basis van de huidige dienstverleningsovereenkomst tussen Zandvoort en de ODIJ worden gemaakt. b.

in de ontwerpbegrot¡ng beter en navolgbaar toegelicht moet worden hoe bij de taakharmonisatie (scenario 2) de hoogte en de afbouw van de genoemde frictiekosten zich verhoudt tot de individuele bijdragen van de deelnemers en het ten opzichte van scenario 1 gelijk blijven van de totale GR-bijdragen van de deelnemers. Zienswijze Besluiten: 1. Geen gebruik te maken van de mogelijkheid om een zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 van de Omgevingsdienst lJmond naar voren te brengen. Wormerland Zandvoort Provincie Noord-Holland tr/12 r odijmond BEZOEKADRES BEZOEKADRES POSTADRES Stationsplein 4Ab, t948 LC Beverwijk Koetserstraat 2a, 1531 NX Wormer Postbus 325, I94O AH Beverwijk 0251-263 863 OMGEVINGSDIENST IJMOND info@odijmond.nl www.odijmond.nl Begroting 2027 Omgevingsdienst IJmond Inhoud 1 Inleiding ...................................................................................................................... 4 2 Leeswijzer ................................................................................................................... 7 3 Ontwikkelingen............................................................................................................ 8 3.1 Inhoudelijke ontwikkelingen ......................................................................................

8 3.2 Ontwikkelingen aanpak VTH .................................................................................... 11 3.3 Ontwikkelingen werkgebied ODIJmond ..................................................................... 13 3.4 Versterken van het VTH-stelstel .............................................................................. 14 3.5 Bedrijfsvoering ...................................................................................................... 15 3.6 Arbeidsmarkt ........................................................................................................ 16 3.7 Financiële positie deelnemers .................................................................................. 16 4 Begroting 2027 .......................................................................................................... 18 4.1 Ontwikkeling omzet ............................................................................................... 18 4.2 Uitgangspunten voor de berekening van het uurtarief ................................................ 19 4.3 Kosten personeel, CAO-ontwikkelingen en prijsontwikkelingen .................................... 19 4.4 Keuzes bedrijfsvoering in de nieuwe financieringssystematiek ..................................... 19 4.4.1 Landelijke kwaliteitscriteria opleiding en innovatiebudget ..................................

19 4.4.2 Bijdragen projecten en programma’s .............................................................. 20 4.4.3 Overhead & eigenaarschap ............................................................................ 21 4.5 Planning- & Control ................................................................................................ 21 5 Wijze van financieren ................................................................................................ 22 5.1 Nieuwe financieringssystematiek ............................................................................. 22 5.2 Uurtarief ............................................................................................................... 22 5.3 Incidentele bijdrage ............................................................................................... 23 6 Verplichte paragrafen ................................................................................................ 24 6.1 Verplichte paragrafen niet voor ODIJmond ................................................................ 24 6.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................. 24 6.3 Uitgangspunten en aanpak benodigde weerstandscapaciteit ........................................ 24 6.4 Benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit ........................................................

25 6.5 Beoordeling weerstandsvermogen ............................................................................ 28 6.6 Conclusie weerstandsvermogen ............................................................................... 28 6.7 Financiële kengetallen ............................................................................................ 28 6.8 Onderhoud kapitaalgoederen................................................................................... 29 6.9 Treasury/financiering ............................................................................................. 30 6.10 Verbonden partijen ................................................................................................ 30 6.11 Wet Open Overheid ................................................................................................ 31 7 Financiële begroting | inclusief overhead .................................................................. 32 8 Financiële positie ....................................................................................................... 35 8.1 Geprognotiseerde balans ........................................................................................ 35 8.2 EMU-saldo ............................................................................................................

36 9 Meerjarenraming ....................................................................................................... 37 10 Bijlage I - Financiële bijlage ...................................................................................... 41 10.1 Formatie overzicht ................................................................................................. 41 10.2 Specificatie overhead ............................................................................................. 41 10.3 Stemverhoudingen ................................................................................................. 41 10.4 Verbonden partijen ................................................................................................ 42 10.5 Overzicht verplichte en facultatieve taken per deelnemer ........................................... 43 10.5.1 Verplichte taken per deelnemer ..................................................................... 43 10.5.2 Facultatieve taken per deelnemer .................................................................. 43 10.5.3 Totaal per deelnemer ................................................................................... 44 10.6 Overzicht projectenbijdrage per deelnemer ...............................................................

45 Begroting 2027 4 1 Inleiding Jaarlijks stellen wij een begroting op als onderdeel van onze planning- en controlcyclus. Met deze begroting geven wij onze opdrachtgevers inzicht in de verwachte inkomsten en uitgaven voor het komende jaar. Zo ontstaat een helder en transparant beeld van de financiële positie van onze organisatie en de manier waarop wij onze middelen inzetten voor de uitvoering van onze taken. Basis op orde De begroting 2027 maakt onderdeel uit van een meerjarig traject dat in 2023 is gestart om de organisatie zowel operationeel als financieel te versterken. Binnen het programma ‘Toekomstbestendig ODIJmond’ werken wij samen met onze deelnemers aan de noodzakelijke stap om opnieuw de basis op orde te brengen. Daarmee leggen we een stevige basis om onze opdracht ook in de toekomst goed te kunnen blijven uitvoeren, met behoud van onze dienstverlening en met ruimte voor verdere ontwikkeling. In het afgelopen jaar hebben we belangrijke stappen gezet, zoals het herijken van de financieringsstructuur. We herijkten het financieel volume, actualiseerden de systematiek zodat deze aansluit op de governance en stelden spelregels op om de financiering naar de toekomst toe actueel te houden. Met deze begroting leggen we deze nieuwe financieringsstructuur nu vast.

Gelijktijdig actualiseren van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) en de dienstverleningsovereenkomsten (DVO) en is gewerkt aan het wegwerken van achterstanden die in de afgelopen jaren zijn ontstaan bij de uitvoering van wettelijke taken. Balans tussen opdracht en middelen In 2024 is, in opdracht van het bestuur, een analyse uitgevoerd naar waar de organisatie staat. Daarbij is gekeken in hoeverre de organisatie in staat is deze opdracht te blijven uitvoeren, met borging van de kwaliteit van de dienstverlening en met oog voor de toekomstige opgave. De aanbevelingen uit de rapportage ‘Twee zijden van de medaille’ laten zien dat ODIJmond een kostenefficiënte en deskundige organisatie is die dicht bij haar deelnemers, maar met een (te) hoge mate van maatwerk en flexibiliteit in de afspraken en uitvoering. Tegelijkertijd maakte de analyse duidelijk dat de opdracht en beschikbare middelen in de afgelopen jaren structureel uit balans zijn geraakt, waardoor niet meer de volledige opdracht kon worden uitgevoerd. Ook was er zorg dat er scheefgroei in de bijdrage was ontstaan tussen de deelnemers onderling. Dit was voor ons bestuur aanleiding om te kiezen om gericht te werken aan het versterken van de basis van de organisatie.

Opvangen van het begrotingstekort Met steun van bestuur en deelnemers zijn voor de periode 2024 tot en met 2026 incidentele middelen beschikbaar gesteld om het verbeterprogramma uit te voeren en de ontstane achterstanden aan te pakken. Met deze begroting 2027 vragen wij een extra, structurele financiering op van 2,6 miljoen euro. Met deze extra financiering zijn wij in staat om het begrotingstekort van 1,7 miljoen euro op te vangen, de bedrijfsvoering op het minimaal noodzakelijke niveau te brengen en de uitvoeringsorganisatie, via een groei van 7,2 FTE in het primaire proces, naar de minimaal noodzakelijke omvang te brengen. Begroting 2027 5 Oog voor bezuinigingsmogelijkheden Gedurende de uitvoering van het programma heeft het bestuur nadrukkelijk oog gehad voor de financiële situatie van de deelnemers. Er is gekeken naar mogelijkheden om kostenstijgingen op te vangen of te voorkomen, bijvoorbeeld door ombuigingen en reorganisatie. Dit resulteerde in een daling van 17-20 fte uit de eerste analyse naar de minimaal noodzakelijke 7,2 fte, die wij met deze begroting opvragen. Om onze uitvoeringsorganisatie te versterken brengen wij diverse bedrijfsvoerings- en overheadkosten op orde. Elementen zoals hardware, ICT-licenties, werkplekken waren al meerjarig niet meegegroeid met de organisatie.

Voor zowel het dagelijks als het algemeen bestuur zijn dit noodzakelijke stappen om de uitvoering van de opdracht toekomstbestendig te borgen, met oog voor het belang om een bijdrage te leveren aan het beschermen van een goede kwaliteit van de leefomgeving. Afgelopen twee jaar heeft het bestuur en onze deelnemers veel tijd besteed aan het bepalen van het niveau waarop de uitvoering van de wettelijke VTH-basis taken milieu moet plaatsvinden. Ook hier was de aanleiding het verzoek van gemeenten om de efficiency in de uitvoering te waarborgen. Voor een gelijk speelveld is het belangrijk dat deelnemers dit niveau niet zelfstandig bepalen, maar dat in collectiviteit doen. Daarbij keken onze deelnemers ook naar het niveau bij omliggende omgevingsdiensten en de informatie vanuit een landelijke benchmark. Er is gekozen voor het minimaal noodzakelijke uitvoeringsniveau dat nodig is om een bijdrage te kunnen blijven leveren aan het beschermen van de kwaliteit van onze leefomgeving. Voor overige keuzes besloot ons bestuur er geen te maken die vooruitlopen op de uitwerking van de toekomstscenario’s. De besluitvorming over dit traject vindt naar alle waarschijnlijk in de tweede helft van 2026 plaats. Eventuele effecten daarvan zullen worden meegenomen in volgende begrotingen.

Participatie Voor het op orde brengen van de basis, het herstellen van de balans tussen opdracht en middelen en het actualiseren van de GR- en DVO-structuur is nauw samengewerkt met de ambtelijke organisaties van onze deelnemers en het bestuur. Ook betrokken wij de gemeenteraden en provinciale staten door op meerdere momenten raadsinformatiebrieven, technische sessies en een Webinar aan te bieden. Met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen en om zorgvuldig duiding te geven aan de extra structurele bijdragen die wij met deze begroting opvragen (herstellen van de balans), boden wij onze kadernota 2027 aan onze deelnemers voor wensen en bedenkingen. Dat moment viel gelijktijdig met de behandeling van ons 9e wijzigingsvoorstel GR ODIJmond. Zo boden wij onze deelnemers de gelegenheid om een reactie te geven op de voorgestelde verbetermaatregelen. Bij de behandeling van onze kadernota merkten wij dat het begrip voor de noodzakelijke stappen richting de toekomstbestendigheid van ODIJmond is gegroeid. Met de diverse wensen en bedenkingen bouwden wij nu de begroting 2027 op. Begroting 2027 6 Concluderend Deze begroting is voor ODIJmond een belangrijke stap in het toekomstbestendig maken van de organisatie, om nu maar ook naar de toekomst toe de kwaliteit van de leefomgeving te kunnen beschermen.

Deze begroting biedt onze collega’s het perspectief dat opgave, capaciteiten en middelen in balans komen, zodat zij onze deelnemers goed kunnen blijven adviseren en zorgen voor continuïteit en kwaliteit in onze dienstverlening. En als laatste zorgt deze begroting voor een goed vertrekpunt om bestuurlijke keuzes te maken voor de uitvoering op de lange termijn. Dit zal gedurende 2026-2027 in samenwerking met het bestuur, deelnemers en raden en staten worden opgepakt. Begroting 2027 7 2 Leeswijzer Afgelopen twee jaar informeerden wij onze deelnemers en hun raads- en statenleden periodiek en voornamelijk over de doorontwikkeling van onze organisatie. Daarbij lag de focus op de keuzes die ons bestuur maakte om de basis op orde te brengen en de organisatie klaar te maken voor de toekomst. Dit traject vond plaats terwijl onze collega’s ook uitvoering gaven aan de jaarlijkse programmering. De voortgang daarvan beschrijven wij in ons jaarverslag over 2025. Ook in deze begroting staan wij stil bij de uitvoering van onze opdracht en de veranderende opgaven waarmee omgevingsdiensten te maken krijgen. Hoofdstuk 3 starten we met een kijk op diverse belangrijke ontwikkelingen die in 2027 zullen gaan spelen. Vanaf hoofdstuk 4 presenteren wij de cijfers voor 2027. In hoofdstuk 5 geven wij inzicht in de financieringssystematiek en ons uurtarief. In hoofdstuk 6 staan de verplichte paragrafen.

In hoofdstuk 7 staat de financiële begroting met de bijdrage per deelnemer voor 2027. Hoofdstuk 9 bevat de meerjarenraming voor de periode vanaf 1 januari 2027. We staan in dit hoofdstuk extra stil bij het financiële effect van het principebesluit van het college van B&W van Zandvoort om de VTH-bouwtaken per 1 januari 2028 in het kader van taakharmonisatie Zandvoort/Haarlem onder te brengen bij de gemeente Haarlem. In de bijlage gaan wij in op de stemverdeling en bieden een overzicht van wat elke deelnemer totaal bijdraagt aan verplichte taken en aan de facultatieve taak. Begroting 2027 8 3 Ontwikkelingen De context waarin omgevingsdiensten werken verandert snel. In de samenleving is er steeds meer aandacht voor milieu en gezondheid. Het gaat steeds vaker over de kwaliteit van onze leefomgeving. Ons werkveld wordt complexer, er ontstaan nieuwe thema’s en bestaande thema’s vragen meer expertise. Omgevingsdiensten hebben hierin een belangrijke positie. Om goed met deze veranderingen om te gaan en de kwaliteit van onze leefomgeving nu en in de toekomst te beschermen, spelen wij hier als ODIJmond actief en op meerdere manieren op in. 3.1 Inhoudelijke ontwikkelingen Omgevingswet Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht. Deze nieuwe wet heeft invloed op onze volledige dienstverlening.

Afgelopen twee jaar stonden in het teken van de implementatie en het opbouwen van ervaring(scijfers). Komende jaren zullen wij onze processen en werkwijze optimaliseren. Een mooi voorbeeld is dat de vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten maandelijks met vergunningverleners bij elkaar komen om de wijze waarop vergunningen onder de Omgevingswet worden verleend te verbeteren en waar mogelijk te uniformeren. In 2027 zal de implementatie van de bruidsschat in het definitieve deel van omgevingsplan nog niet bij alle gemeenten zijn afgerond. Hier blijven we ons dan ook op inzetten. Daarnaast werken we thematisch om de milieuonderwerpen in de omgevingsplannen op te nemen. Vergunningverlening, toezicht en handhaving Waar het gaat om onze vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH), formuleerden wij zes hoofdthema’s. Aan deze thema’s, waaronder leefbaarheid wat gezondheid, veiligheid en duurzaamheid omvat, financiële risico’s en bestuurlijke risico’s koppelden wij tien prioriteiten. Wij beschreven deze in ons VTH-beleidskader 2023-2026. Afgelopen jaren constateerden wij dat deze thema’s en prioriteiten in ontwikkeling blijven en meer expertise vragen. Indirecte lozingen – prioriteit: afvalwater Sinds 2023 werken de omgevingsdiensten in Noord-Holland samen met onder andere provincie, PWN, HHNK aan het thema indirecte lozingen.

Dit gaat niet alleen om het uitvoeren van inspecties maar ook om het optimaliseren en delen van data op basis van analyse. In 2027 starten wij met een nieuw en gezamenlijk uitvoeringsprogramma, waarmee wij deze taak voor alle deelnemers op gelijke wijze uitvoeren. Ook zullen we de uitvoering verbreden, door deze ook uit te voeren voor onze deelnemers die bij Hoogheemraadschap Rijnland zijn aangesloten. ZZS – als prioriteit opgenomen in ons beleidskader Milieu en gezondheid krijgen steeds meer aandacht, vooral als het gaat om zeer zorgwekkende stoffen (ZZS). Dit zijn stoffen die schadelijk kunnen zijn voor mens en milieu. Er zijn meer dan 3.000 stoffen die onder ZZS vallen. We krijgen steeds beter inzicht in waar deze stoffen vrijkomen of aanwezig zijn. Ook groeit de kennis over de gevolgen van deze stoffen voor de gezondheid. Organisaties zoals het RIVM en de GGD krijgen steeds beter in beeld wat de effecten van ZZS op onze gezondheid (kunnen) zijn. Zij drukken dit bijvoorbeeld uit in het aantal levensjaren dat Begroting 2027 9 mensen mogelijk verliezen door blootstelling aan deze stoffen. Hierdoor wordt duidelijker wat de impact van ZZS kan zijn. Op landelijk niveau werken omgevingsdiensten samen om meer kennis op te bouwen over deze stoffen. ODIJmond neemt sinds 2024 deel aan een landelijke werkgroep over ZZS.

In deze werkgroep delen omgevingsdiensten kennis en ervaringen en wordt eraan gewerkt om het onderwerp ZZS beter mee te nemen bij inspecties en bij het verlenen van vergunningen. Sinds enkele jaren borgen wij dat ZZS worden meegenomen in onze controles. Daarvoor kijken we onder andere naar bedrijven en locaties waar we, op basis van hun activiteiten, verwachten dat ZZS aanwezig kunnen zijn. Dit bepalen we met behulp van vergunningen, kennis van het gebied en informatie over milieubelastende activiteiten. Op basis van de informatie die wij ophalen uit onze controles analyseren wij hoe we vanuit toezicht en vergunningverlening het zicht op waar ZZS voorkomen kunnen verbeteren. Stikstof – prioriteit: luchtkwaliteit De stikstofproblematiek heeft gevolgen voor natuur, landbouw, industrie en woningbouw. Hierdoor kunnen ruimtelijke ontwikkelingen soms vertraging oplopen. Om deze vertraging zoveel mogelijk te voorkomen, ondersteunen wij onze gemeenten als deskundig adviseur. Wij helpen gemeenten bij het aanpassen van omgevingsplannen en bij het verlengen van BOPA’s en OPA’s (buitenplanse omgevingsplanactiviteit). Daarbij leveren wij inhoudelijke kennis en advies. Ook stemmen wij af met de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord en de provincie Noord-Holland. Daarnaast volgen wij de landelijke ontwikkelingen rond stikstof, zodat gemeenten tijdig kunnen inspelen op nieuwe regels en beleid.

Op deze manier helpen wij gemeenten om ruimtelijke plannen zo goed en soepel mogelijk door te laten gaan. Ondermijning – als prioriteit opgenomen in ons beleidskader Ondermijning is, net als zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), een belangrijk thema voor ODIJmond. Binnen de beschikbare capaciteit leveren wij hier actief een bijdrage aan. Zo nemen wij deel aan integrale gebiedscontroles en zetten wij onze boa’s in bij deze controles. De formatie van onze boa’s is op sterkte. De middelen voor de aanpak van ondermijning zijn beperkt. Daarnaast is dit een onderwerp dat vaak een bredere aanpak vraagt, bijvoorbeeld op provinciaal of landelijk niveau. Landelijk wordt gewerkt aan een betere samenwerking tussen het bestuursrecht en het strafrecht. Ook wordt aandacht gevraagd voor de beperkte capaciteit bij politie en justitie voor milieuzaken. Wij pleiten ervoor om ondermijning vooral op provinciaal niveau aan te pakken en daarmee dit thema samen oppakken met andere omgevingsdiensten, zoals ODNZKG en ODNHN, en met andere partners in de keten. In 2026 zullen wij dit onderwerp agenderen binnen het onderzoek naar de mogelijkheden van federatieve samenwerking en/of de samenwerkingsagenda tussen de omgevingsdiensten. Dit onderzoek wordt samen met de provincie uitgevoerd. In de aanloop naar 2027 richten wij ons op een meer gebiedsgerichte aanpak.

De deelnemende gemeenten bepalen daarbij de ambitie en de aspecten waarop de controles zich richten. Door elk kwartaal regionale overleggen te organiseren met alle partners en deelnemers werken we toe naar meer afstemming en een gezamenlijke aanpak. Begroting 2027 10 Staal- en Avi slakken – prioriteit: afvalstoffen, prioriteit verontreinigde bodemlocaties Op landelijk niveau wordt besproken of staal- en AVI-slakken in de toekomst nog als bouwstof mogen worden gebruikt. In 2025 is deze discussie sterker geworden. Tegelijk groeit de maatschappelijke onrust over de mogelijke gevolgen voor de gezondheid wanneer slakken in de leefomgeving worden toegepast. In 2025 adviseerden wij onze deelnemers om een meldplicht voor staalslakken in te voeren. In de regio IJmond zijn we daarnaast gestart met een overleg met verschillende betrokken partijen. Hieraan nemen onder andere gemeenten, de GGD, recreatieschappen en ODNZKG deel. In dit overleg werken we samen aan een gezamenlijke aanpak. Ook op landelijk niveau wordt gewerkt aan meer duidelijkheid. Er wordt gekeken naar landelijke richtlijnen voor het verwijderen en verwerken van slakken en naar de status van slakken die al zijn verwijderd. Op dit moment is nog niet duidelijk of slakken in de toekomst als bouwstof mogen blijven worden gebruikt. Wel onderzoeken wij of de meldplicht kan worden aangescherpt.

Ook kijken we hoe staalslakken in de toekomst op een verantwoorde manier kunnen worden toegepast. Staalslakken zijn een restproduct dat ontstaat bij de productie van staal en daardoor verbonden blijft aan deze industrie. Energiebesparingsplicht – als prioriteit opgenomen in ons beleidskader Op landelijk en provinciaal niveau wordt gewerkt aan de energiebesparingsplicht. Ook ODIJmond zet capaciteit in om deze doelstelling te halen. In het begin was energiebesparing een extra taak voor toezichthouders. Inmiddels hebben we een speciaal energieteam met toezichthouders die zich hierop richten. Waar nodig krijgen zij ondersteuning van milieutoezichthouders. Daarnaast investeren we in voorlichting aan ondernemers. Via GreenBiz bieden we energiescans aan. Ook hebben we een instructievideo gemaakt waarin ondernemers kunnen zien hoe zij zich kunnen voorbereiden op een controle. In 2026 en 2027 vergroten we onze inzet om de gestelde doelstellingen te realiseren. Energiebesparing is in ons werkgebied extra belangrijk vanwege de problemen met netcongestie. Door minder energie te gebruiken, helpen we de druk op het elektriciteitsnet te verminderen. Daarom blijft energiebesparing een belangrijk speerpunt voor ODIJmond.

Wet kwaliteitsborging bouw – deze ontwikkeling valt buiten de scope van ons VTH-beleidskader De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) moet de kwaliteit van gebouwen en het toezicht daarop verbeteren. Voorheen controleerde de gemeente vooraf of een bouwplan voldoet aan de bouwtechnische regels. Met de nieuwe wet houdt een onafhankelijke kwaliteitsborger tijdens de bouw toezicht. Deze persoon controleert of het gebouw volgens de regels wordt gebouwd en legt dit vast. De wet versterkt ook de positie van opdrachtgevers. Zo zijn de regels over aansprakelijkheid aangepast. Ook moet er een verplicht dossier worden opgesteld met informatie over de kwaliteit van het gebouw en de uitgevoerde controles. De wet is in 2024 ingegaan. Op dit moment geldt deze alleen voor een deel van de bouwprojecten. Daardoor is er nu nog geen sprake van minder werk voor de omgevingsdienst. Als er in de toekomst minder werk ontstaat door deze wet, verwachten wij dit te kunnen opvangen door de flexibele schil van de organisatie kleiner te maken. De praktijk zal moeten laten zien of het werk daadwerkelijk minder wordt of dat het werk vooral verandert. Begroting 2027 11 3.2 Ontwikkelingen aanpak VTH In het vorige hoofdstuk beschreven wij dat de context waarin omgevingsdiensten werken verandert.

Om goed met deze veranderingen om te gaan en de kwaliteit van onze leefomgeving nu en in de toekomst te beschermen, spelen wij hier als ODIJmond actief op in, bijvoorbeeld door regionaal de samenwerking op te zoeken, door onze aanpak verder te ontwikkelen en door de toepassing van nieuwe technieken. Door ontwikkelen van het vakgebied toezicht In de afgelopen twee jaar hebben we gewerkt aan betere balans tussen het preventieve toezicht en het risicogerichte toezicht bij bedrijven met een vergunningen en een meldplicht. Door de inzet te intensiveren op het preventieve toezicht moet het naleefgedrag van ondernemers verbeteren. Maar het levert ons ook veel informatie op, bijvoorbeeld over welke vergunningen geactualiseerd moeten worden. In sommige gevallen leidde de nieuwe, beschikbare informatie ook tot een wijziging van het bevoegd gezag. Wij verbeteren ons risico- en prioriteitenmodel. Dit model helpt ons om te bepalen waar toezicht het meest nodig is. In 2027 vormt dit model een belangrijke basis voor de planning van ons toezicht. In 2027 kijken we ook naar de manier waarop we ons toezicht organiseren. In de afgelopen jaren werkten wij vooral regiogericht. We zien nu dat nieuwe opgaven steeds meer vragen om specifieke kennis en meer verdieping in bepaalde onderwerpen en branches. Daarom hebben we de afgelopen jaren extra geïnvesteerd in opleidingen voor medewerkers.

Zo houden we de kennis binnen de organisatie op peil. Ook leveren we een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van de landelijke kennisinfrastructuur voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (KIS- VTH). Dit gebeurt binnen het bureau ODNL, samen met andere omgevingsdiensten. In 2027 gaan we ons werk meer organiseren rond specialismen. Daarnaast investeren we in het versterken van administratief toezicht en ketentoezicht. Hiermee kunnen we beter inspelen op de steeds complexere opgaven in ons werkgebied. Proactief adviseren op ontwikkelingen In 2021 adviseerde de commissie Van Aartsen om de adviesrol van omgevingsdiensten op het gebied van milieu te versterken. In 2025 kondigde de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) aan te onderzoeken of advisering een wettelijke basistaak moet worden. Onze deelnemers vinden dit een belangrijke ontwikkeling. In het gesprek over een nieuwe financieringsstructuur hebben zij besloten hierop al voor te sorteren. Advisering, waar het de VTH-taak betreft, is nu opgenomen als een verplichte taak. Voor de overige adviestaken op het gebied van milieu zijn, waar mogelijk, afspraken tussen deelnemers gelijkgetrokken. In 2026 zijn we gestart met het werven en opleiden van extra medewerkers om de adviescapaciteit te vergroten. Met deze capaciteit willen wij sterker inzetten op het volgen en signaleren van inhoudelijke ontwikkelingen.

Daarvoor nemen wij actief deel aan landelijke werkgroepen en provinciale samenwerkingen. Zo kunnen we vroeg meedenken over ontwikkelingen die belangrijk zijn voor onze deelnemers. Begroting 2027 12 Het opbouwen en behouden van kennis in de regio is een belangrijk speerpunt voor het team advisering. Er is landelijk een tekort aan kennis en ervaring op het gebied van milieu en ruimtelijke vraagstukken. Daardoor worden externe adviesbureaus steeds vaker ingeschakeld. ODIJmond wil deze kennis juist binnen de eigen organisatie opbouwen en behouden. Dit doen we door regionaal samen te werken en door werkzaamheden slim te bundelen. Op deze manier kunnen we kennis in de regio versterken en beter inzetten voor onze deelnemers. Actualiseren vergunningen Bestuurlijk is afgesproken dat het actualiseren van vergunningen een belangrijk speerpunt wordt. Door de nieuwe financiering komt er per 2027 ook extra capaciteit beschikbaar. Deze medewerkers zijn in 2025 en 2026 geworven en worden intern opgeleid. Bij het actualiseren van vergunningen gaan we ook de bestaande vergunningen digitaliseren. Hierdoor hebben we altijd een duidelijke en actuele milieuvergunning beschikbaar voor toezicht en handhaving. Een extra voordeel is dat we zo meer datagericht kunnen werken. We krijgen beter inzicht in vergunningen en kunnen informatie makkelijker gebruiken.

Voor ondernemers wordt ons toezicht ook duidelijker en eenvoudiger. Daarnaast kunnen we met de extra capaciteit beter inspelen op nieuwe ontwikkelingen. Bijvoorbeeld wanneer regels moeten worden aangepast of opgenomen in het omgevingsplan. Landelijke, provinciale en regionale samenwerking ODIJmond zet al lange tijd in op samenwerking. In de afgelopen jaren is deze samenwerking verder versterkt. Op landelijk niveau hebben alle omgevingsdiensten besloten om samen een landelijke kennisinfrastructuur op te bouwen. Hierbij geldt het principe: eerst landelijk organiseren, daarna op regionaal niveau en pas daarna lokaal. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) ondersteunt de ontwikkeling van deze structuur met meerjarige middelen. Het doel is om kennis zoveel mogelijk landelijk te organiseren of slim lokaal beschikbaar te maken. Wij zien deze landelijke kennisinfrastructuur als een belangrijke stap. Het helpt om landelijk meer op dezelfde manier te werken en om efficiënter kennis te delen. In 2025 hebben de vier omgevingsdiensten in de provincie Noord-Holland de kansen voor meer samenwerking in beeld gebracht. De uitkomsten zijn gebruikt bij het vernieuwen van de samenwerkingsovereenkomst tussen de diensten. In 2026 onderzoeken we of we deze samenwerking verder kunnen uitbreiden.

Eind 2025 heeft Onno Hoes, als bestuurlijk verkenner voor de provincie Noord-Holland, een rapport opgesteld over het versterken van het VTH-stelsel in de provincie. In 2026 werken de omgevingsdiensten samen met de provincie verder uit hoe deze samenwerking kan worden georganiseerd. Daarbij ligt de focus op federatief samenwerken en op kwetsbare of specialistische kennis. Deze richting kwam ook al in 2024 naar voren in een traject van de omgevingsdiensten zelf. ODIJmond heeft dit traject destijds gestart en zag deze vorm van samenwerking toen al als een kansrijke ontwikkeling. Begroting 2027 13 In 2025 heeft ODIJmond zich ook aangesloten bij een initiatief van ODNZKG om de samenwerking met de GGD’en te versterken. Hiervoor is een samenwerkingsagenda opgesteld. ODIJmond heeft in 2025 aan deze agenda meegeschreven en zal in 2026 actief bijdragen aan het verder vormgeven en uitvoeren van de agenda. Data gedreven werken Landelijk is datagedreven werken een belangrijk speerpunt voor de komende jaren. Het is belangrijk dat omgevingsdiensten en hun ketenpartners in het VTH-stelsel informatie snel en makkelijk met elkaar kunnen delen. Om dit goed te laten werken, is het nodig dat gegevens overal op dezelfde manier worden vastgelegd. Daarom wordt de komende jaren gewerkt aan het uniformeren van data bij de bron.

In 2025 is hiervoor het landelijke traject voor uniforme MBA- registratie gestart. Data helpt ook om beter inzicht te krijgen in wat er in een gebied gebeurt. Door verschillende databronnen met elkaar te verbinden, ontstaat een duidelijker beeld van de situatie. Een voorbeeld hiervan zijn de milieukwaliteitskaarten. Deze kaarten worden gebruikt bij advisering over ruimtelijke plannen. Om beter gebruik te maken van data heeft ODIJmond het datateam uitgebreid. Het team is gegroeid van 1 naar 3 fte. Dit team richt zich op het verzamelen, analyseren en presenteren van gegevens uit onze systemen. Zo kunnen we beter inzicht krijgen in ontwikkelingen en hierover rapporteren. Om dit werk goed te organiseren heeft het bestuur begin 2026 de eerste Business Intelligence-strategie vastgesteld. In deze strategie staat welke stappen we in 2026 en 2027 willen zetten voor de verschillende productgroepen. Hiermee werken we verder aan het versterken van datagedreven werken binnen de organisatie. Innovatie agenda In 2025 heeft ons algemeen bestuur de eerste innovatieagenda van ODIJmond opgesteld. De agenda loopt voor 2025 t/m 2027 en beschrijft op hoofdlijnen wat innovatie is en wat de speerpunten zijn voor deze periode. De innovatieagenda loopt gelijktijdig met het programma Toekomstbestendig ODIJmond en dit bepaalt mede de ambitie. De speerpunten zijn: • Datakwaliteit uniforme dataset per MBA.