Definitief Regionaal Programmaplan jeugdhulp ZKIJ (sept 2025) (002)

Binnen de jeugdhulpregio ZKIJ is daarom behoefte aan een gezamenlijke aanpak waarin gemeenten, gecertificeerde instellingen en pleegzorgaanbieders

Doel is het creëren van duidelijkheid voor jeugdigen, ouders, verwijzers en

samenwerken aan het versterken van pleegzorg. De focus ligt op het duur-

professionals over welke hulp onder de verantwoordelijkheid van de gemeente

zaam verbeteren van de werving en het behoud van pleegouders, het optima-

valt, en wanneer andere vormen van ondersteuning passender zou zijn.

liseren van de samenwerking tussen toegang, GI’s en aanbieders, en het beter

Daarmee willen we medicalisering en overbehandeling voorkomen, en ruimte

laten aansluiten van vraag en aanbod. Daarnaast zetten we in op het voorko-

bieden voor normaliseren en het versterken van eigen regie en de sociale basis.

men van uitval en escalatie in pleegzorgsituaties, door pleeggezinnen tijdig en

Deze gezamenlijke aanpak draagt bij aan een beter bestuurbaar, begrijpelijk en

passend te ondersteunen en het netwerk rondom het gezin – zoals onderwijs,

houdbaar jeugdhulpstelsel.

GGZ en wijkteams – actief te betrekken en te versterken.

Deelopdracht versterken sociale basis

Deze integrale benadering draagt bij aan het vergroten van de beschikbaarheid

Een sterke sociale basis is essentieel om de druk op specialistische jeugdhulp

van pleegzorg en het voorkomen van zwaardere, duurdere vormen van

te verminderen. Regionale samenwerking is hierin cruciaal: door samen op

jeugdhulp.

te trekken in het versterken van onder meer jongerenwerk, maatschappelijk werk, CJG’s, welzijns- en vrijwilligersinitiatieven zorgen we voor een stevige

Deelopdracht beschikbaarheid van zorg voor het jonge kind dat niet past in

basis van ondersteuning. Daarmee vergroten we de veerkracht, veiligheid en

het reguliere en speciale onderwijs.

verbondenheid in wijken en voorkomen we zwaardere problematiek.

In de regio is sprake van een groeiende wachtlijst voor jonge kinderen met

Hoewel de sociale basis lokaal georganiseerd is, vraagt het samenspel

een ontwikkelingsachterstand, waaronder jeugdigen met een verstandelijke

met jeugdhulpaanbieders (verenigd in consortia), CJG, GGD, onderwijs,

beperking (IQ < 75), voor wie regulier en speciaal onderwijs geen passende

ervaringsdeskundigen en andere veldpartijen om regionale regie en

plek biedt. Het gebrek aan beschikbare zorgvormen belemmert hun

verbinding. Deze opdracht richt zich daarom op het ontwikkelen van gedeelde

ontwikkeling en legt een grote druk op gezinnen.

uitgangspunten, werkafspraken en structurele samenwerkingsvormen tussen partijen, zodat de sociale basis en jeugdhulp elkaar versterken in plaats van

Deze deelopdracht richt zich op het analyseren van de aard en omvang van

overlappen of langs elkaar heen werken.

de vraag, en het ontwikkelen van een doorlopende zorglijn met voldoende capaciteit en passende begeleiding voor deze doelgroep. Het doel is om de

Een goed georganiseerde sociale basis vergroot het vermogen van inwoners

ontwikkelkansen van deze kinderen te vergroten en het zorgaanbod beter te

om zelf of met lichte ondersteuning hun weg te vinden. Daarmee wordt zorg

laten aansluiten op hun specifieke ondersteuningsbehoefte.

voorkomen, versterkt het de leefomgeving van jeugdigen én draagt het bij aan de houdbaarheid van het jeugdstelsel als geheel.

30

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

31

4.3.2

elkaar beter gaan ondersteunen in dit kwetsbare proces. Daarnaast is het doel

Deelopdrachten

Deelopdracht positionering en samenhang regionaal expertise team (RET),

om de toegang voor verwijzers te vereenvoudigen en een betere verdeling

binnen de opgaves

beschermingstafel, gezinsadvocaat en (doorbraak)aanmeldtafel

van cliënten na een crisisinterventie te realiseren tussen de consortia. Indien

van programmalijn 3

Binnen het regionale jeugdhulpstelsel functioneren diverse overlegtafels

bovenstaande aanpak de knelpunten in de crisisketen (deels) oplost, kan er

Elke programmalijn

die zich richten op complexe casuïstiek, regie, triage en toeleiding, zoals

worden gekeken naar een wijze waarop de afspraken definitief kunnen worden

bestaat uit ver-

het Regionaal Expertiseteam (RET), de Beschermingstafel, de aanmeldtafel

gemaakt. Hierbij wordt ook de samenhang tussen de crisisopvang buiten

­­­schillende opgaves

en de pilot gezinsadvocaat. Door landelijke ontwikkelingen zoals het

kantoortijden (aparte aanbesteding) en de verhouding tussen de huidige

waar deelopdrachten

toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en de beweging naar een

crisisproducten en perceel 1 onderzocht en mogelijk aangepast naar nieuwe

onder hangen.

gezinsgerichte aanpak, ontstaat de behoefte aan meer onderlinge samenhang,

inzichten.

heldere positionering en toekomstbestendige inrichting van deze structuren. Deze deelopdracht richt zich op het inzichtelijk maken van de rol, overlap

Deelopdrachten die horen bij opgave minder uithuisplaatsingen en

en verbinding tussen deze tafels, en het formuleren van voorstellen voor

verbeteren veiligheid

integratie of herinrichting. Doel is te komen tot een effectieve, samenhangende

De laatste jaren is een stevige inzet op het terugdringen van uithuisplaatsingen

structuur met heldere mandaten, governance en verbinding met consortia en

en tegelijk het zorgen dat er voldoende passende en alternatieve zorg voor

gemeentelijke toegang. Daarbij wordt ook verkend of het Amsterdamse model

handen is daar waar jeugdigen thuis niet veilig opgroeien. In deze opgave

van een doorbraaktafel ook een optie voor onze regio kan zijn. De uitkomsten

zetten we die ontwikkeling voort.

worden verbonden aan het bredere traject rond gezinsgerichte jeugdhulp en afgestemd op het Toekomstscenario.

Deelopdracht afbouw jeugdzorg-plus en opbouw van alternatieve zorgvormen.

Deelopdracht Innovatie versnelling instroom, doorstroom en uitstroom

De landelijke afbouw van JeugdzorgPlus, met als eindpunt de sluiting in 2030,

Dit voorstel richt zich op het actief ondersteunen van gezinnen tijdens de

vraagt om een fundamentele herinrichting van de zorg voor jongeren met

wachttijd voor jeugdhulp. Het CJG brengt samen met het gezin de hulpvraag,

complexe, specialistische problematiek. In onze jeugdhulpregio zetten we in

beschikbare krachten en betrokken domeinen in kaart. Zo ontstaat een betere

op het versterken van alternatieve zorgvormen zoals intensieve ambulante

voorbereiding op passende zorg, wordt onnodige inzet van specialistische hulp

begeleiding en kleinschalige, gezinsgerichte woonvoorzieningen in de wijk.

voorkomen en komen gezinnen met zwaardere problematiek sneller aan bod. De aanpak stimuleert duurzame verandering en bevordert effectieve inzet van

Deze beweging sluit aan bij het regionale uitgangspunt van nul

middelen.

uithuisplaatsingen, waarbij alleen in uiterste gevallen wordt gekozen voor verblijf, en dan altijd kleinschalig en zo thuisnabij mogelijk. De opbouw van

Deelopdracht innovatie triage op urgentie

deze alternatieven stagneert echter door beperkte beschikbaarheid, complexe

Dit voorstel ontwikkelt een gezamenlijke werkwijze voor het eenduidig

casuïstiek en financiële risico’s.

beoordelen van de urgetntie van hulpvragen. Hierdoor worden jongeren met een hoge urgentie sneller geïdentificeerd en eerder geholpen, wat verergering

Binnen deze deelopdracht dragen we als Jeugdhulpregio bij aan de landelijke

van problemen voorkomt en de inzet van zwaardere zorg beperkt. Deze

beweging door in te zetten op betere instroom en uitstroom, samenwerking

triage draagt bij aan het gericht aanpakken van wachtlijsten door beschikbare

met aanbieders, en het ontwikkelen van passende regionale oplossingen.

capaciteit beter te richten op de meest urgente hulpvragen. De aanpak

Tegelijk erkennen we dat realisatie afhankelijk is van landelijke kaders,

verbetert de toewijzing van beschikbare hulp op basis van behoefte en draagt

beschikbaarheid van specialistische zorg en financieringsstructuren. Onze rol

bij aan doelmatige inzet van capaciteit binnen de jeugdhulp.

is om randvoorwaarden te creëren en samen met partners regie te voeren op wat wél mogelijk is.

Deelopdracht doorontwikkeling crisisketen De samenwerking binnen perceel 1 staat op het gebied van crisis continu onder druk. In deze deelopdracht wordt gekeken of er, door nieuwe afspraken te maken en oude afspraken los te laten, een betere samenwerking tussen toegang, consortia en gemeenten kan worden georganiseerd op het vlak van crisis (ASH, crisisbedden en crisis-pleegzorg). Doel van de deelopdracht is om te zorgen dat de capaciteit in de regio optimaal benut wordt en de consortia 32

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

33

4.3.2

Deelopdracht innovatie Integrale gezinsgerichte aanpak ter voorkoming van

Deelopdracht collectieve inzet van gespecialiseerde jeugdhulp in het

Deelopdrachten

uithuisplaatsing

speciaal onderwijs

binnen de opgaves

Dit voorstel richt zich op het vroegtijdig en integraal ondersteunen van

In samenwerking met scholen voor gespecialiseerd onderwijs wordt gekeken

van programmalijn 3

gezinnen met complexe problematiek, met als doel uithuisplaatsing te

naar de hulpvragen van leerlingen en hoe jeugdhulp hierop afgestemd kan

Elke programmalijn

voorkomen. Een multidisciplinair team biedt systemische hulp aan huis,

worden. Door vaste jeugdhulppartners op school in te zetten, zowel in groepen

bestaat uit ver-

versterkt het netwerk van het gezin en werkt domeinoverstijgend aan

als individueel, ontstaat een geïntegreerde aanpak. Dit voorkomt versnippering,

­­­schillende opgaves

duurzame stabiliteit. De aanpak focust op het behoud van relaties, versterking

versnelt signalering van problemen en verbetert de samenwerking tussen

waar deelopdrachten

van autonomie en samenwerking met partners als CJG, Veilig Thuis en

professionals. Vooral voor kinderen met complexe problematiek in cluster 3

onder hangen.

onderwijs. Een regievoerder bewaakt voortgang en kan flexibel opschalen

en 4 is een eenvoudige, goed afgestemde samenwerking tussen onderwijs en

waar nodig.

jeugdhulp cruciaal. Vertrouwen tussen kind, ouders, school en hulpverleners is essentieel voor een succesvol traject en schoolloopbaan.

Deelopdracht integratie toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in

Deelopdracht preventief aanbod jeugdhulp op de reguliere scholen

het regionale jeugdhulpstelsel

Jeugdhulp wordt preventief en laagdrempelig ingezet op reguliere scholen, in

Het landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming

samenwerking met kernteams, om de pedagogisch-sociale basis te versterken

brengt ingrijpende veranderingen met zich mee in de inrichting

en bij te dragen aan inclusief onderwijs. Samenwerking met het onderwijs is

van de jeugdbescherming, waaronder de vorming van regionale

essentieel gedurende het hele hulpverleningstraject om een volledig beeld

veiligheidsteams onder publieke, decentrale sturing. Deze deelopdracht

van de situatie te krijgen en de effectiviteit van de hulp te waarborgen. De

richt zich op de vertaling en integratie van deze beweging binnen het

focus ligt op normaliseren, het versterken van het opvoedklimaat en het

regionale jeugdhulpstelsel van Regio ZKIJ, voor zover dit raakt aan de

ondersteunen van gezinnen, om zo zwaardere jeugdhulp te voorkomen. Als

verantwoordelijkheden van gemeenten in de jeugdhulp.

intensievere hulp toch nodig is, wordt deze flexibel ingezet in de leefomgeving van het kind, zoals op school en thuis.

Doel is om te komen tot een realistische en uitvoerbare inbedding van het toekomstscenario, gericht op integrale ondersteuning van gezinnen waar

Deelopdracht aanbod gericht op (dreigende) thuiszitters

sprake is van onveiligheid en ontwikkelingsbedreiging. De focus ligt op de

In de regio hebben we verschillende soorten (dreigende) thuiszitters. De

aansluiting tussen veiligheidsteams, gemeentelijke toegang en wijkteams, de

oorzaken hiervan zijn divers en zijn vaak gerelateerd aan school, persoonlijke

positionering van jeugdbescherming binnen het bredere regionale stelsel, en

problematiek en/of systemisch van aard zijn: er zijn verschillende doelgroepen

de implicaties voor governance, financiering, toegang en doorzettingsmacht.

te identificeren. Onderwijs en jeugdhulp dienen nauw samen te werken in de aanpak om deze jeugdigen weer perspectief te bieden. Concreet is

De uitwerking vindt plaats in nauwe samenwerking met gemeenten,

er behoefte aan plekken naast/buiten de school die in gezamenlijkheid

Veilig Thuis, gecertificeerde instellingen, wijkteams, de Raad voor de

met jeugdhulpverlening vorm worden gegeven. Hiertoe is het nodig de

Kinderbescherming en de landelijke en bovenregionale programmaorganisatie.

verschillende doelgroepen in kaart te brengen, evenals het huidige aanbod

Gezamenlijk wordt gewerkt aan heldere uitgangspunten, werkafspraken en

trajectvoorzieningen in beide regio’s.

een gezamenlijke duiding van impact en randvoorwaarden, als basis voor verdere integratie in het regionale jeugdhulpstelsel.

Deelopdracht innovatie integrale inzet van onderwijs en jeugdhulp Dit voorstel versterkt de samenwerking tussen jeugdhulp en gespecialiseerd

Deelopdrachten die horen bij opgave jeugdhulp en onderwijs

onderwijs om kwetsbare jongeren beter te ondersteunen. Door hulp en

Door de jeugdhulp stevig te verbinden met het onderwijs, kunnen jeugdigen

onderwijs te integreren binnen de schoolomgeving, worden problemen

sneller passende ondersteuning krijgen in hun eigen leeromgeving. Tegelijk

sneller gesignaleerd, wachttijden verkort en krijgen leerlingen continuïteit

werken we aan onderwijs dat beter aansluit bij hun behoeften, waardoor

in begeleiding. De collectieve aanpak voorkomt uitval, versterkt de

schooluitval afneemt en meer kinderen de kans krijgen om mee te doen en zich

basisondersteuning en bevordert een inclusiever onderwijssysteem waarin

duurzaam te ontwikkelen.

iedere jeugdige passende ondersteuning ontvangt. De aanpak start op twee pilotscholen en binnen enkele IKC’s.

34

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

35

5. Sturing, monitoring en besluitvorming

6. Randvoorwaarden en Risico’s

Dit programmaplan vraagt om een doelgerichte,

5.2 Monitoring

Het programma beweegt zich in een complexe

Kritieke succesfactoren:

ontwikkelgerichte en samenhangende vorm van

De monitoring richt zich niet alleen op voortgang,

werkelijkheid. Succesvolle uitvoering vraagt om

• Heldere en gedragen, nieuw op te stellen

monitoring en sturing, die recht doet aan ieders rol

maar vooral op de betekenis en effectiviteit van de

scherp zicht op risico’s en voorwaarden voor

en verantwoordelijkheid. Geen star portfoliobeheer,

ingezette beweging: doen we de juiste dingen, op

slagen. We benoemen expliciet:

maar een aanpak die ruimte biedt voor

het juiste moment, met het juiste effect? Daarbij

gezamenlijke reflectie, voortgang in samenhang en

kijken we naar inhoudelijke impact, samenwerking,

Belangrijke risico’s:

gerichte sturing op impact.

uitvoerbaarheid en de aansluiting op het bredere

• Capaciteitstekorten bij gemeenten, aanbieders

programmaplan. 5.1 Sturing programmaplan

Sturing vindt plaats op basis van periodieke

De uitvoering van het programmaplan wordt

reflectiemomenten in het programmateam en de

aangestuurd door een programmadirecteur.

strategische stuurgroep.

De programmadirecteur werkt met een

Per kwartaal brengen we in beeld:

programmateam. De programmadirecteur geeft

• inhoudelijke voortgang en impact van lopende

als voorzitter van het programmateam leiding aan

deelopgaven;

de uitvoering van de programma-activiteiten. Hij

• signalen vanuit praktijk, partners en jeugdigen;

of zij zorgt voor een goede verbinding met de

• eventuele knelpunten of strategische dilemma’s;

gemeentelijke organisaties, de consortia en de

• voorgestelde bijstellingen of prioritering.

partners.

regiovisie als kompas • Vertrouwen, transparantie en regelmatige afstemming met onze partners

en partners • Onvoldoende bestuurlijk draagvlak of mandaat voor besluiten • Versnippering van inspanningen door parallelle initiatieven • Beperkte datakwaliteit voor monitoring en sturing • Juridische of financiële knelpunten bij lumpsum en governance

• Vertrouwen, transparantie en regelmatige afstemming tussen partners en jeugdigen • Betrokkenheid van jeugdigen en ouders • Eenvoudige, uitvoerbare afspraken met ruimte voor maatwerk • Continu leren en bijsturen op basis van praktijk, data en dialoog • Gerichte aanpak van wachttijden en wachtlijsten via gezamenlijke triage, monitoring en capaciteitsontwikkeling

• Oplopende wachttijden en wachtlijsten die tijdige en passende hulp belemmeren

Bij elk reflectiemoment binnen het programma wordt bekeken hoe we risico’s beperken en

Deze reflectie vervangt niet de behoefte aan

succesfactoren versterken. De beschikbaarheid van

De sturingsrelaties binnen het programma

duidelijkheid of resultaatgerichtheid, maar zorgt

hulp voor wie het echt nodig heeft, vormt daarbij

verschillen per lijn, afhankelijk van de aard van de

ervoor dat we gezamenlijk blijven leren en tijdig

een doorlopende prioriteit.

opgave en de verantwoordelijkheidsverdeling.

kunnen bijsturen waar nodig – en met oog voor het

1. Governance en WGR

totaal, ieders rol en de veranderende realiteit in de

Volledig gemeentelijk gestuurd. Gemeenten

praktijk.

bepalen zelfstandig over structuur, positionering en besluitvorming, met waar nodig consultatie van partners. 2. Bedrijfsvoering en sturing Hybride sturing: gemeenten zijn leidend in financiële kaders en rechtmatigheid, maar werken nauw samen met consortia aan uitvoerbaarheid, monitoring en datagedreven sturing. 3. Dynamische strategische samenwerkingsagenda Gezamenlijke sturing op inhoudelijke vernieuwing. Gezamenlijke verantwoordelijkheid tussen gemeenten, toegang, verwijzers en aanbieders, met ruimte voor gezamenlijk leren en afstemming in de praktijk.

36

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

37

7. Slotparagraaf en doorkijk naar 2027–2030: bouwen aan een blijvende beweging

8. Bijlagen

Hoewel dit programma loopt tot eind 2027, werken we aan opgaven die een langere adem vergen.

8.1 Afkortingen

De stappen die we nu zetten vormen de basis voor een duurzaam jeugdhulpstelsel – en moeten na 2027

Afkorting

Betekenis

CJG

Centrum voor Jeugd en Gezin

GGD

Gemeentelijke Gezondheidsdienst

GGZ

Geestelijke Gezondheidszorg

• Integrale verbinding met andere domeinen (onderwijs, ggz, bestaanszekerheid)

GI

Gecertificeerde Instellingen

• Structurele inzet op preventie, normaliseren en de sociale basis

GR

Gemeenschappelijke Regeling

• Vaste vorm voor participatie van jongeren, ouders en professionals

IGJ

Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd

• Doorontwikkeling van de lumpsum naar prestatie- of impactbekostiging

IKC

Integraal Kind centrum

PFO jeugd

Portefeuilleoverleg Jeugd

PGB

Persoonsgebonden Budget

RET

Regionaal Expertiseteam

RMT

Regionaal Managementteam Jeugd

TKS

Toekomstscenario (voor de jeugdzorg)

VT

Veilig Thuis

WGR

Wet gemeenschappelijke regelingen

WMO

Wet maatschappelijke ondersteuning

Regio ZKIJ

Zuid-Kennemerland IJmond

worden geborgd, verdiept en doorontwikkeld. Daarbij zien we een aantal strategische lijnen voor de periode daarna: • Bestendigen van de gemeenschappelijke regeling en regionale governance

In de loop van 2026 werken we toe naar een evaluatie en strategisch koersdocument voor de jaren na 2027, zodat de beweging niet stilvalt, maar doorgroeit.

8.2 Bronnen en kaders •

Rapport Evaluatie Lumpsum overeenkomst Regio ZKIJ (juni 2025)

•

Rapport AEF quickscan Inkoop Jeugdhulp Gemeente Haarlem (16 juli 2024)

•

Regiovisie Jeugdhulp Zuid-Kennemerland en IJmond (2021)

• Inkoopdocumenten (2022): Regionale verwervingsstrategie jeugdhulp, Preselectiedocument jeugdhulp Zuid-Kennemerland en IJmond, Gunningsleidraden perceel 1 en 2, Overeenkomsten van opdracht jeugdhulpregio’s IJmond en Zuid-Kennemerland perceel 1 en 2 •

Regionale programmalijnen jeugd (concept juni 2024)

•

Ontwikkelplan Jeugdhulp Regio ZKIJ (concept juni 2024)

•

Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028

• ‘Van samenwerking naar partnerschap’ Een advies over de governance voor de samenwerkende gemeenten in de jeugdhulpregio’s Zuid-Kennemerland en IJmond (adviesrapport & Van de Laar, juli 2023, niet vastgesteld) •

38

Index

Concept-samenwerkingsovereenkomst Jeugd (PFO-juli 2023)

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

39

8.3 Leden Programmateam Namens

8.4 Evaluatie lump sum overeenkomst

Advies en aanbevelingen KPMG

Aanleiding

Met invoering van het nieuwe stelsel is de

Sinds 2023 hebben de zeven gemeenten in de

gewenste en geadviseerde beweging in de regio

Bloemendaal en Heemstede

Luc Stoppelenburg

Financiën

jeugdhulpregio’s Zuid-Kennemerland en IJmond

in gang gezet. Het model en de inrichting sluiten

Beverwijk

Marcella van Kruistum

Beleid

een nieuwe inrichting van het jeugddomein

goed aan bij de landelijke context waarin de

Haarlem/Zandvoort

Simon Termorshuizen

Contractmanagement

geïmplementeerd. Er zijn in perceel 1 vier consortia

gespecialiseerde jeugdzorg zich op dit moment

Anouk Holleman

Beleid

gecontracteerd die de specialistische jeugdhulp

bevindt. Tegelijk zijn er enkele uitgangspunten te

Alexandra Vader

Juridisch

voor meervoudige hulpvragen in de regio leveren

herzien en dient er tijd en aandacht besteed te

Mireille Koedijker

Beleid

en worden bekostigd met een lumpsum. Het

worden aan het nog steviger neerzetten van het

Claudia vd Veen

Contractmanagement

bureau KPMG is door de jeugdhulpregio’s Regio

stelsel met de partners nu en voor in de toekomst.

Saskia Zeilstra

Beleid

ZKIJ gevraagd om een evaluatieonderzoek naar

- De invoering van de lumpsumbekostiging is in lijn

Marcel Duyvestijn

Communicatie

het functioneren van de consortia uit te voeren

met landelijke ontwikkelingen en beleidsdoelen,

Bernard Verbeek

Programmadirecteur

van deze specialistische jeugdhulp. De evaluatie

maar wordt in de praktijk nog onvoldoende

Laura Nijpjes

Programmasecretaris

was in eerste instantie gericht op de prestaties

taakgericht benut.

Laura de Jong

Financieel adviseur

Heemskerk Velsen Regio

8.3 Wat vraagt dit van wie?

van de consortia in regio ZKIJ. De prestatie van de

- De Regiovisie Jeugdhulp IJmond en Zuid-

consortia kunnen echter niet los gezien worden

Kennemerland wordt breed gedragen. Er is

van het functioneren van het gehele stelsel in de

behoefte aan duidelijkere sturingsafspraken,

regio. Betrokken partijen zijn onder andere Centrum

taakafbakening en verantwoording. Aanscherping

Jeugd en Gezin (hierna; CJG), Gecertificeerde

van de Regio Visie is hierom van belang.

instellingen en andere ketenpartners. Ieder heeft

- De samenwerking tussen gemeenten en

zijn eigen rol en verantwoordelijkheid in het stelsel.

consortia is in ontwikkeling. Er is een beweging zichtbaar van een klassieke opdrachtgever-

Wie

Wat verandert er?

Wat wordt verwacht?

Gemeenten

Van sturende opdrachtgever naar

Samen prioriteren, sturen op

systeemverantwoordelijke en

hoofdlijnen, ruimte geven aan

netwerkregisseur

partners

Van opdrachtnemer naar

Eigen regie binnen kaders,

strategisch partner

resultaatgericht werken,

Consortia/aanbieders

transparant samenwerken CJG’s en wijkteams Onderwijs Jeugdigen en ouders

Betere afstemming met onderwijs,

Signaleren, verbinden,

consortia en sociaal domein

normaliseren, vroeg inzetten

Sterkere verbinding met jeugdhulp

Samenwerken aan signalering,

op school en in de keten

inzet jeugdhulp op school

Meer betrokken bij keuzes en

Ervaringen delen, feedback

inrichting van hulp en beleid

geven, actief betrokken zijn

Methode evaluatieonderzoek

opdrachtnemer relatie naar meer strategisch

De evaluatie is uitgevoerd middels een

partnerschap.

deskresearch, diepte interviews, bijeenkomsten

- De huidige contracten laten op dit moment

met een afvaardiging van gemeenten, consortia

ruimte voor interpretatie, wat heeft geleid tot

en partners zoals het CJG en het passend

onduidelijkheid over verwachtingen en taken, met

onderwijs. Deskresearch bestond uit de

als gevolg knelpunten in de uitvoering.

verzameling van basisinformatie uit openbare bronnen en een gerichte data-uitvraag bij de

De basis van het nieuwe stelsel is goed gelegd

consortia en gemeenten. Zo zijn onder andere

en sluit aan bij de landelijke hervormingsagenda

aanbestedingsstukken, visiedocumenten, financiële

Jeugd. De aanbeveling is om verder uitwerking te

jaarverslagen en overige relevante informatie

geven aan:

bestudeerd. Ook het AEF rapport en landelijke

1. De afbakening van taken en

rapporten van Rijksoverheid, Jeugdautoriteit en

verantwoordelijkheden.

de deskundigencommissie Hervormingsagenda

2. De inrichting van de bekostiging passend bij

zijn als bron gebruikt. Er zijn interviews gehouden

taakgerichte ambities, inclusief complexe

met relevante partijen zoals vertegenwoordigers

casuïstiek.

van de consortia, CJG en de directeur van een gecertifieerde instelling.

3. De verbetering van sturingsinformatie en governance, met aandacht voor een duidelijke verdeling van rollen en mandaten De bovenstaande aanbevelingen zijn meegenomen in de programmalijnen van het programmaplan Jeugdhulp Regio ZKIJ.

40

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

41

8.5 Overzicht deelopdrachten In onderstaande tabel een overzicht van de diverse opgaven en de deelopdrachten per programmalijn.

Programmalijn 3

Programmalijn 1

Een robuuste regionale jeugdhulporganisatie met een gedeelde bestuursstructuur, passende governance en legitimiteit

Een dynamische strategische Samenwerkingsagenda Jeugd 2025-2027, met gedeeld eigenaarschap van gemeenten en samenwerkingspartners om daarmee tot gedragen en werkzame oplossingen te komen voor knelpunten in de hele keten Jeugd

Opgave

Deelopdracht

Opgave

Deelopdracht

Governance en besluitvormingsstructuur

• Versterken regionale gemeentelijke samenwerking

Normaliseren en afbakenen

• Afbakenen reikwijdte jeugdhulp en normaliseren. • Versterken Sociale Basis

Legitimering en partnerschap in de regio

• Strategisch partnerschap versterken tussen gemeenten en partners

Beschikbaarheid jeugdhulp

Inrichting en juridische structuur van

• Kwartiermaken en opstellen inrichtingsplan GR • Gezamenlijke financiële opdrachtvorming en afwegingskader • Aanpassen regiovisie

• Beschikbaarheid Pleegzorg • Beschikbaarheid zorg voor het jonge kind dat niet past in het regulier en speciale onderwijs. • Positionering en samenhang Regionaal Expertise Team (RET), Beschermingstafel, gezinsadvocaat en (doorbraak)aanmeldtafel • Doorontwikkeling crisisketen • Versnelling instroom, doorstroom en uitstroom met benutting wachttijd (Innovatieopgave) • Triage op urgentie (Inovatieopgave)

De kwaliteit van de bedrijfsvoering onderdelen en dienstverlening verbeteren, om daarmee nog meer dan tot nu toe te kunnen sturen op de korte- en langetermijneffecten van de ingezette koers op Jeugd.

Minder uithuisplaatsingen en veiligheid

Opgave

Deelopdracht

.

Ontwikkelen van een regionaal monitorings-en

• Doorontwikkeling dashboard en rapportages • Inzicht volumes en benodigde capaciteit perceel 1

• Integrale gezinsgerichte aanpak ter voorkoming van uithuisplaatsing (Innovatieopgave) • Afbouw Jeugdzorg-Plus en opbouw van alternatieve zorgvormen. • Integratie Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in het regionale jeugdhulpstelsel

de regionale organisatie

Programmalijn 2

data stelsel Inrichten van een robuuste financiele sturings-en verantwoordingsstructuur

42

Index

• Gewijzigde werkwijze enkelvoudige jeugdhulp • Zorg die buiten de Lumpsum wordt gefinancierd • Versterken van gemeentelijk toezicht op jeugdhulp • Doorontwikkelen regionaal contractmanagement

Jeugdhulp en Onderwijs

• Collectieve inzet van gespecialiseerde jeugdhulp in het speciaal onderwijs • Preventief aanbod jeugdhulp op de reguliere scholen • Aanbod gericht op (dreigende) thuiszitters • Integrale inzet van onderwijs en jeugdhulp (Innovatieopgave)

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

43

8.6 Achtergrond, context en uitwerking

1 januari 2024 gecontracteerd bij diverse

• eenvoudigere uitvoering en inkoop, minder

duurzaam traject van hulp en bescherming te

Uitgangspunten Regiovisie Jeugdhulp Zuid-

aanbieders, met een contractduur van drie jaar en

administratieve lasten en aanpak negatieve

bieden en te voorkomen dat gezinnen van loket

Kennemerland en IJmond

tweemaal een verlengingsmogelijkheid van één

effecten marktwerking;

naar loket worden gestuurd. In de regio Zuid-

In 2021 hebben de jeugdhulpregio’s IJmond en

jaar.

Zuid-Kennemerland een regiovisie opgesteld,

• verbeteren inzicht in het functioneren van het

Kennemerland en IJmond krijgt deze beweging

jeugdstelsel met data en monitoring.

vorm in het regionale Koersplan Huiselijk Geweld

met als hoofddoelstelling ‘Samen staan we voor

De rol van het Centrum voor Jeugd en Gezin

De acties uit het programma zijn bedoeld

en Kindermishandeling (HGKM), dat de regionale

de opgave te zorgen voor goede jeugdhulp die

Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) speelt in

om bij te dragen aan de speerpunten uit de

uitwerking van het Toekomstscenario beschrijft.

aansluit bij de behoeften en mogelijkheden van

opdracht van de gemeente, naast hun reguliere

Hervormingsagenda.

Ook de jeugdhulpregio Haarlemmermeer valt onder

jeugdigen, ouders en gezin én die betaalbaar is,

taken, een actieve en verbindende rol binnen

nu en in de toekomst’, met als uitgangspunten en

het inkoopstelsel en het programmaplan. In

Wet verbetering beschikbaarheid jeugdhulp

tussen het Koersplan HGKM en het Programmaplan

beleidsdoelen:

samenwerking met gemeenten en consortia werkt

Gemeenten zijn op grond van de Wet verbetering

Jeugdhulp Regio ZKIJ 2025–2027. Met name

• normaliseren;

het CJG aan een zorgvuldig verwijsproces, het

beschikbaarheid jeugdzorg (2025) verplicht om

waar het gaat om de versterking van integrale

• partnerschap met jeugdige/gezin;

versterken van de toegang, en heldere afspraken

regionaal samen te werken in een jeugdregio

ondersteuning bij complexe problematiek,

• vindplaatsen versterken;

over op- en afschaling. Als verwijzer is het

en hiervoor een gemeenschappelijke regeling

het voorkomen van uithuisplaatsingen en het

• vroeg signaleren;

CJG betrokken bij aanmeldgesprekken, waarin

te treffen. Deze wettelijke verplichting heeft als

verbinden van domeinen als veiligheid, onderwijs

• jeugdhulp bieden in de leefwereld van de

samen met het consortium wordt afgestemd

doel om de beschikbaarheid, toegankelijkheid en

en jeugdhulp. Het programmateam Jeugdhulp

over overdracht en eventuele wachttijd.

samenhang van (hoog)specialistische jeugdhulp te

verzorgt de coördinatie van de opgaven binnen de

• veiligheid staat voorop;

Daarnaast zet het CJG in op versterking van

versterken. De zeven gemeenten in de IJmond en

regionale specialistische jeugdhulp die raken aan

• verbinden van informele en formele zorg;

netwerksamenwerking met ketenpartners, om tot

Zuid-Kennemerland geven hieraan invulling door

het Toekomstscenario, en stemt deze af met de

• integraal samenwerken;

passende oplossingen te komen voor gezinnen

middel van dit programmaplan. Hiermee realiseren

partners binnen het Koersplan HGKM. Zo wordt

• ouders, kinderen en jongeren kunnen, met steun

met complexe hulpvragen of lange wachttijden.

we de gezamenlijke ambitie om te komen tot een

gewerkt aan een samenhangende en uitvoerbare

van hun omgeving, omgaan met de gewone

Met deze inzet is het CJG een strategische schakel

samenhangend, effectief en toekomstbestendig

aanpak, met gezamenlijke verantwoordelijkheid

hobbels in het opvoeden en opgroeien;

in het realiseren van een samenhangend en

stelsel van jeugdhulp in de regio.

voor gezinnen die ondersteuning nodig hebben op

jeugdige;

• kinderen en jongeren krijgen tijdig de best

toekomstgericht jeugdhulpstelsel.

passende hulp (zo licht als mogelijk, zo zwaar als nodig);

dit koersplan. Er is een duidelijke samenhang

meerdere leefgebieden. Kaders vanuit het landelijke Toekomstscenario

Bijlage 7.4 Landelijke kaders en bovenregionale

Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming

Kaders vanuit de landelijke aanpak wachttijden

programma’s

(TKS) beoogt een structurele verbetering van

jeugdhulp

De Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 is

de ondersteuning en bescherming van gezinnen

Het terugdringen van wachttijden is een landelijke

• kinderen en jongeren groeien veilig op;

in juni 2023 vastgesteld door het Rijk, de VNG,

én huishoudens zonder minderjarige kinderen

prioriteit binnen de Hervormingsagenda Jeugd

• jeugdhulp en onderwijs zetten zich in samenhang

jeugdregio’s en partners in het veld, en bevat

(0–100) bij huiselijk geweld en kindermishandeling.

2023–2028. In dit kader is een landelijke aanpak

gezamenlijke afspraken om het jeugdstelsel

Een belangrijk onderdeel van het scenario is de

wachttijden gestart onder regie van de VNG

Aanscherping van de huidige regiovisie maakt

fundamenteel te verbeteren en duurzaam houdbaar

vorming van regionale veiligheidsteams: zelfstandig

en het ministerie van VWS, in samenwerking

onderdeel uit van het programma.

te maken op de volgende onderwerpen:

opererende publieke organisaties onder decentrale

met jeugdregio’s, aanbieders, professionals en

• reikwijdte: jeugdhulpplicht voor de meest

aansturing, ingericht op het schaalniveau van de

cliëntenorganisaties. De landelijke aanpak richt zich

25 veiligheidsregio’s. Deze teams brengen functies

op drie hoofdlijnen: – Sneller passende hulp bieden

en bevoegdheden samen van de gecertificeerde

door betere triage en toeleiding – Voorkomen

• kinderen en jongeren groeien zo thuis mogelijk op;

in voor de ontwikkeling van jeugdigen.

Inkoopstructuur en percelen De zeven gemeenten in Zuid-Kennemerland en

kwetsbare jeugdigen en gezinnen; • jeugdhulp steviger verbinden aan aanpalende

IJmond kopen gezamenlijk jeugdhulp in via twee

domeinen zoals het onderwijs, volwassen-ggz en

instellingen, Veilig Thuis en – deels – de Raad voor

van wachttijden door vroegtijdige inzet van lichte

percelen:

bestaanszekerheid;

de Kinderbescherming. Daarnaast richt het TKS

ondersteuning – Regionale afspraken en structurele

• stevige lokale teams en toegang;

zich op het versterken van lokale (wijk)teams,

samenwerking tussen gemeenten en aanbieders In

• terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis

die als laagdrempelige toegang fungeren. Lokale

dit kader worden onder andere praktijkvoorbeelden

teams halen de expertise van het veiligheidsteam

verzameld, tools ontwikkeld en knelpunten in

• Perceel 1 (meervoudige hulpvragen): sinds 1 januari 2023 gegund aan vier consortia, met een contractduur van drie jaar en tweemaal een

mogelijk;

verlengingsoptie van drie jaar. Evaluaties vinden

• kwaliteitsverbetering en blijvend leren;

erbij waar nodig, in plaats van over te dragen.

regelgeving gesignaleerd. De regio ZKIJ benut

plaats in jaar 3 en 6.

• verbeteren van de organisatie en inkoop van

De kern is samenwerking met elkaar in plaats

waar passend inzichten en handreikingen uit

van na elkaar – om zo één samenhangend en

deze landelijke beweging. De doorvertaling en

• Perceel 2 (enkelvoudige hulpvragen): sinds 44

Index

specialistische jeugdzorg;

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

45

toepassing daarvan gebeurt altijd binnen de regionale context en onder gemeentelijke regie . Het mandaat voor keuzes en uitvoering ligt bij de regio zelf. Zo behouden we ruimte voor maatwerk, samenhang met andere opgaven en sturing op wat in onze praktijk werkt. De inzichten uit de aanpak wachttijden worden integraal verwerkt in (tenminste) de deelopdrachten over triage, benutting wachttijd, toegang en verwijzing, spreiding van zorg en integrale gezinsaanpak.

46

Index

Regionaal Programmaplan Jeugdhulp 2025-2027

47