Bijlage 1. Transitieplan Re-integratie dienstverlening IJmond Werkt! en gemeenten
Tekst van het document
28
5. Gevolgen personeel en organisatie Dit hoofdstuk beschrijft de personele en organisatorische gevolgen van het herontwerp van de re-integratiedienstverlening. Deze gevolgen raken zowel IJmond Werkt! als de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen. Het gaat daarbij om de overgang van taken, de betekenis daarvan voor medewerkers en organisatie, en de punten die na besluitvorming nader worden uitgewerkt in de implementatiefase. 5.1 Uitgangspunten voor een zorgvuldige transitie De transitie vraagt om zorgvuldigheid. Het herontwerp raakt de dienstverlening aan inwoners, de positie van medewerkers, de organisatie van IJmond Werkt! en de gemeentelijke uitvoering. Daarom hanteren gemeenten en IJmond Werkt! bij de uitwerking van deze transitie een aantal uitgangspunten. Zij vormen het kader voor de personele en organisatorische uitwerking en voor de implementatiefase. Gehanteerde uitgangspunten voor een zorgvuldige transitie Uitgangspunt
Betekenis in dit transitieplan
Gevolg voor de vervolgfase
1. Zorgvuldige afbakening van de dienstverlening
Gemeenten en IJmond Werkt! hebben Deze afbakening vormt de basis voor de gezamenlijk bepaald welke onderdelen personele, organisatorische en van de re-integratiedienstverlening lokaal financiële uitwerking van de transitie. worden georganiseerd, welke regionaal bij IJmond Werkt! blijven en waar nog nadere uitwerking nodig is.
2. Gezamenlijke sturing De voorbereiding vindt plaats binnen een Keuzes kunnen daardoor op het juiste op het proces gezamenlijke projectstructuur met niveau worden voorbereid, met ruimte bestuurlijke, ambtelijke en inhoudelijke voor lokale uitwerking binnen afstemming. gezamenlijke kaders. 3. Zorgvuldigheid richting medewerkers
Voor medewerkers van IJmond Werkt! die De personele gevolgen worden verder zich bezighouden met overgaande reuitgewerkt op basis van de juridische integratietaken is de Wet overgang van adviezen en adviezen van de onderneming van toepassing. Voor medezeggenschap. andere medewerkers volgt, waar nodig, nadere beoordeling in de implementatiefase.
4. Tijdige betrokkenheid van medezeggenschap
Medewerkers en medezeggenschap zijn Organisatorische en personele keuzes en blijven betrokken bij de voorbereiding worden na besluitvorming verder en verdere uitwerking van de transitie. uitgewerkt binnen de daarvoor geldende advies- en medezeggenschapsprocessen.
5. Onafhankelijke toetsing van financieel en organisatorisch zware onderdelen
De frictiekosten en meerjarige financiële De uitkomsten van deze toetsing worden gevolgen voor IJmond Werkt! zijn in beeld betrokken bij de bestuurlijke gebracht en onafhankelijk getoetst door besluitvorming en de verdere Berenschot. implementatie.
29
Uitgangspunt
Betekenis in dit transitieplan
Gevolg voor de vervolgfase
6. Scheiding tussen voorbereiding en besluitvorming
Gemeenten en IJmond Werkt! bereiden de implementatie voor, maar formele keuzes worden pas na besluitvorming door de raden uitgewerkt.
De implementatiefase start na besluitvorming. Tot die tijd worden gevolgen niet verwerkt in de primaire begroting 2027 van IJmond Werkt!.
5.2 Personeel en organisatie IJmond Werkt! De transitie heeft voor IJmond Werkt! directe gevolgen. Een deel van de werkzaamheden gaat over naar de gemeenten. Daardoor verandert de personele opbouw van de organisatie en ontstaat een andere uitgangspositie voor het deel van IJmond Werkt! dat overblijft. Hieronder wordt eerst ingegaan op de personele gevolgen en daarna op de organisatorische gevolgen daarvan.
5.2.1 Personele gevolgen De personele gevolgen van de transitie concentreren zich op medewerkers die geheel of gedeeltelijk werkzaam zijn binnen de re-integratiedienstverlening. De transitie raakt 42 medewerkers van IJmond Werkt! direct. Voor het grootste deel van het personeelsbestand van IJmond Werkt! verandert de positie niet. Dat geldt voor medewerkers die vallen onder Beschut Werk, de Banenafspraak en de Wsw. Ook de medewerkers die deze doelgroepen begeleiden, blijven werkzaam binnen het overblijvende deel van IJmond Werkt!. Daarmee blijft de ondersteuning voor deze doelgroepen geborgd. De personele gevolgen van de transitie hebben daardoor hoofdzakelijk betrekking op de medewerkers die verbonden zijn aan de overgaande of wijzigende re-integratietaken. In de onderstaande tabellen is deze groep nader uitgesplitst. Bezetting IJmond Werkt! per 1 januari 2026 Regeling
Aantal medewerkers
Fte
Ambtelijk (AMB)
60
54,3
Payroll (PAY)
13
11,2
Extern (EXT)
18
Beschut Werk (BSW)
79
Garantiebaan (GAR)
9
2
13,4 2
61,6 7,74
Afwijking ten opzichte van het aantal beschreven in hoofdstuk 3.1 wordt verklaard door de start van een aantal medewerkers in januari.
30
Regeling
Aantal medewerkers
Fte
Sociale Werkvoorziening (SW of Wsw)
355
306
Totaal
534
454,2
Binnen de groep van 42 medewerkers die direct door de transitie wordt geraakt, zijn drie groepen te onderscheiden. Deze driedeling vormt het uitgangspunt voor de verdere personele uitwerking in de implementatiefase. Notabene: dit transitieplan is openbaar. Daarom worden uitsluitend geaggregeerde personele gegevens weergegeven. Gegevens op het niveau van individuele of indirect herleidbare medewerkers, zoals unieke functiegroepen in combinatie met aantallen en exacte fte-omvang, worden niet openbaar gemaakt. Dergelijke informatie kan een persoonsgegeven zijn in de zin van art. 4 AVG. Openbaarmaking daarvan vereist een grondslag (art. 6 AVG) en moet voldoen aan het beginsel van dataminimalisatie (art. 5 AVG). Daarnaast wordt rekening gehouden met de bescherming van de persoonlijke levenssfeer onder art. 5.1 Woo. Overzicht personele gevolgen transitie Groep Omschrijving
Aantal medewerkers
Fte
Vervolg Overgang naar gemeenten; Wovo van toepassing
1
Medewerkers die zich volledig bezighouden 12 met werkzaamheden die overgaan naar gemeenten
10,2
2
Medewerkers die zich volledig bezighouden 14 met re-integratiewerkzaamheden die bij IJmond Werkt! blijven
12,12 Blijven in dienst bij IJmond Werkt!
3
Medewerkers die zich deels bezighouden met re-integratiedienstverlening
13,09 Blijven in dienst van IJmond Werkt!; in de implementatiefase wordt nader beoordeeld wat dit betekent voor taken en formatie
16
Groep 1. Medewerkers die overgaan naar gemeenten Voor medewerkers die nagenoeg volledig werkzaam zijn op de taken die lokaal bij de gemeenten worden georganiseerd, geldt dat hun werkzaamheden bij IJmond Werkt! eindigen. Het gaat om functies die samenhangen met trajectbegeleiding, trainingen, arbeidsdiagnose en advies, het vacaturecentrum en trajectadministratie. Voor deze groep is juridisch vastgesteld dat de Wet overgang van onderneming van toepassing is. Deze 31
medewerkers gaan daarmee met behoud van rechtspositie over naar één van de gemeenten. Uitgangspunt voor de verdeling van deze medewerkers naar de drie gemeenten is dat 5 medewerkers overgaan naar Velsen, 4 naar Beverwijk en 3 naar Heemskerk. Medewerkers die al voor een specifieke gemeente werkzaam zijn, gaan van rechtswege over naar die gemeente. Voor taken en functies die niet rechtstreeks aan één gemeente zijn verbonden, volgt de nadere toedeling op basis van toedelingscriteria in de implementatiefase. Daar waar medewerkers niet aan één gemeente zijn gekoppeld, worden tussen de directie en de ondernemingsraad van IJmond Werkt! afspraken gemaakt over toedelingsregels om te komen tot een zo veel mogelijk objectiveerbare en rechtvaardige verdeling. Voor zover arbeidsrechtelijke regelgeving dit toelaat, worden ook de voorkeuren van de medewerkers meegenomen in de verdeling. Medewerkers die overgaan naar gemeenten Functiegroepen
Aantal medewerkers 7
Fte
Trainers
<5*
<5*
Administratie Totaal gaan over naar gemeente (Wovo)
<5* 12
<5* 10,2
(Senior) werkcoaches, inclusief werkcoaches voor Arbeidsdiagnose & Advies (AD&A) en het vacaturecentrum
5,56
*Geaggregeerde data in verband met AVG. Zie ook de uitleg in de inleiding van dit hoofdstuk.
Groep 2. Medewerkers die bij IJmond Werkt! blijven De tweede groep bestaat uit medewerkers die volledig werkzaam zijn op onderdelen van de re-integratiedienstverlening die bij IJmond Werkt! blijven. Het gaat om Young Heroes, Telstar@Work, jobcoaching voor de indicatie banenafspraak en Pro/VSO en het Werkcentrum Zuid-Kennemerland en IJmond. Voor deze medewerkers verandert de werkgever niet. Zij blijven in dienst bij IJmond Werkt!, met behoud van rechtspositie. Deze medewerkers blijven bij IJmond Werkt! omdat deze werkzaamheden onderdeel blijven van de regionaal georganiseerde dienstverlening. Daarmee blijven op deze onderdelen specialistische kennis, werkgeverscontacten en verbinding met de sociale infrastructuur behouden. Medewerkers die bij IJmond Werkt! in dienst blijven Werkgebieden
Functiegroepen
Aantal medewerkers
Fte
Werkcentrum ZKIJ*
Managers en Adviseurs Werkcentrum ZKIJ
5
4,45
Jobcoaching re-integratie
Jobcoaches
3
2,56
32
Werkgebieden
Functiegroepen
Aantal medewerkers
Young Heroes, Telstar@work
Projectleiders, Leer-werkplekbegeleiders en 6 administratieve ondersteuning
5,11
14
12,12
Totaal
Fte
* ZKIJ: Zuid-Kennemerland en IJmond
Groep 3. Medewerkers waarvoor nog nadere beoordeling volgt De derde groep bestaat uit medewerkers die zich deels bezighouden met reintegratiedienstverlening, maar voor wie de Wovo niet van toepassing is. Voor deze medewerkers wordt geïnventariseerd welk deel van hun werkzaamheden samenhangt met de re-integratiedienstverlening. Op basis daarvan wordt beoordeeld of sprake is van functiebehoud, plaatsing in een vergelijkbare functie of boventalligheid. Als functies uitwisselbaar zijn, worden alle medewerkers binnen dezelfde functiegroep in die beoordeling betrokken. Daarbij is het afspiegelingsbeginsel van toepassing. Voor deze groep is vooraf juridisch advies ingewonnen. Conform dit advies wordt het verdere traject uitgevoerd. Over deze werkwijze is tevens advies gevraagd aan de ondernemingsraad van IJmond Werkt!. In de onderstaande tabel is opgenomen of het gaat om vaste, tijdelijke of ingehuurde medewerkers. Voor functies waarin tijdelijke of ingehuurde medewerkers werkzaam zijn, wordt ook bezien of deze structureel onderdeel blijven uitmaken van IJmond Werkt!. Voor deze groep is in dit transitieplan daarom nog geen definitieve personele uitkomst opgenomen. Medewerkers waarvoor nadere beoordeling volgt Functiegroepen
Aantal medewerkers
Fte
Medewerkers Receptie/Frontoffice Privacy, Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG)
* *
* *
Kwaliteit
*
*
Management Projecten Staf HRM en Beleid
* * *
* * *
Finance & Control Administratie
* *
* *
Onderverdeling naar soort arbeidsbetrekking Personeel vast dienstverband
6
5,57
Tijdelijk via Payroll Inhuur Geen bezetting, openstaande vacatures
3 5 2
2,45 3,18 1,89
Totaal
16
13,09
* Geen duiding omwille de AVG. Zie ook de uitleg in de inleiding van dit hoofdstuk.
33
5.2.2 Organisatorische gevolgen voor IJmond Werkt! na personele wijzigingen De transitie heeft niet alleen personele, maar ook organisatorische gevolgen voor IJmond Werkt!. Doordat een deel van de re-integratiedienstverlening vervalt, verandert de omvang, samenstelling en inzet van de organisatie. Na besluitvorming over het transitieplan en zodra de personele gevolgen definitief in beeld zijn, richt IJmond Werkt! de organisatie opnieuw in. Doel is te komen tot een organisatie die past bij de gewijzigde opdracht. Deze herinrichting kan leiden tot aanvullende frictiekosten, onder meer als gevolg van een sociaal plan en mogelijke boventalligheid. In het financiële overzicht is hiervoor een schatting opgenomen. De gewijzigde opdracht vraagt daarnaast om bewuste keuzes in de inrichting van de overblijvende organisatie. Daarbij gaat het om een passende omvang, heldere focus en voldoende wendbaarheid om de blijvende dienstverlening goed te organiseren en verder te ontwikkelen. 5.2.3 Aansturing en governance Als gevolg van de transitie wordt ook de governance van IJmond Werkt! herijkt. Waar nodig worden de Gemeenschappelijke Regeling, de mandatering, de machtiging en de statuten aangepast, zodat deze blijven aansluiten op de gewijzigde opdracht van IJmond Werkt!.
Daarnaast worden nadere afspraken uitgewerkt tussen IJmond Werkt! en de gemeenten over de positionering en uitvoering van de re-integratieactiviteiten die bij IJmond Werkt! blijven. Daarbij gaat het onder meer om de verdeling van verantwoordelijkheden, de wijze van opdrachtverlening en de mogelijkheid om te werken met dienstverleningsovereenkomsten. Ook wordt bezien hoe de dienstverlening evenwichtig over de deelnemende gemeenten kan worden georganiseerd. Daarmee ontstaat een duidelijker verdeling van verantwoordelijkheden en meer ruimte voor gericht opdrachtgeverschap en een flexibele inrichting van de blijvende dienstverlening. 5.2.4 Nadere uitwerking in implementatieplannen Na besluitvorming werken IJmond Werkt! en de gemeenten de transitie verder uit in implementatieplannen. Eventuele nieuwe, benodigde afspraken worden dan nader uitgewerkt en vertaald naar de uitvoering. Tijdens deze fase blijft afstemming nodig om de overgang zorgvuldig te laten verlopen en de gevolgen voor inwoners en organisatie zoveel mogelijk te beperken.
34
5.3 Personeel en organisatie gemeenten De transitie vraagt niet alleen aanpassingen van IJmond Werkt!, maar ook van de drie gemeentelijke organisaties. De aard en omvang van deze aanpassingen verschillen per gemeente. Dat hangt samen met de gekozen inrichting van de dienstverlening, de gewenste capaciteit en de mate waarin specialistische functies, ondersteuning en systemen moeten worden ingericht of versterkt. Hieronder wordt per gemeente beschreven wat dit op hoofdlijnen betekent. 5.3.1 Personeel en organisatie Beverwijk De transitie van de re-integratiedienstverlening naar Beverwijk vraagt aanpassingen in de gemeentelijke organisatie. Om de dienstverlening te kunnen organiseren op de wijze zoals beschreven in hoofdstuk 4.2, zijn aanvullingen nodig in capaciteit, ondersteuning en inrichting. Hiervoor zijn diverse werksessies met adviseurs Participatiewet geweest om de nieuwe taken op re-integratiedienstverlening zo goed mogelijk binnen de organisatie te beleggen. Benodigde formatie De transitie leidt tot een toevoeging aan de formatie, omdat een nieuwe taak aan de gemeentelijke organisatie wordt toegevoegd. Voor de ondersteuning van de overkomende inwoners en van toekomstige inwoners met mogelijkheden tot arbeidsinschakeling wordt uitgegaan van een uitbreiding van de formatie met circa 4 fte.
Deze formatie zal deels bestaan uit medewerkers die overkomen vanuit IJmond Werkt! en hiervoor geschikt zijn. Of met aanvullende opleiding/training geschikt kunnen worden gemaakt. Specialistische ondersteuning en instrumenten Inwoners hebben steeds vaker te maken met complexe vraagstukken, waardoor er meer specialistische ondersteuning nodig kan zijn om een volgende stap te zetten. Deze ondersteuning wordt deels ingekocht of ingezet via partnerorganisaties. Daarnaast worden instrumenten ingekocht zodat de medewerkers de inwoners zo goed mogelijk kunnen ondersteunen. Te denken valt aan een intake- en analyse instrument, externe trainingen zoals assertiviteit- en taaltrainingen en specialistische ondersteuning bijvoorbeeld bij mentale vraagstukken. Overige organisatorische aanpassingen Naast de uitbreiding van de capaciteit en de mogelijkheid om specialistische ondersteuning en instrumenten in te zetten, zijn aanvullende organisatorische aanpassingen nodig. Het gaat daarbij in ieder geval om: -
3
Versterking van de aansluiting met andere gemeentelijke dienstverlening zoals Wmo3 en schuldhulpverlening;
Wet maatschappelijke ondersteuning.
35
-
Stimulering van expertiseontwikkeling van klantadviseurs en de omslag naar meer doelmatig werken;
-
Ontwikkeling van een heldere visie en aanpak op re-integratie en de sociale infrastructuur, waarbij de ontwikkelingen binnen de Participatiewet in Balans en de ontwikkelingen binnen het brede sociaal domein een plek kunnen vinden;
-
Inrichting van ICT-systemen en applicaties die ondersteunend zijn aan de werkzaamheden en aan de ondersteuning van inwoners;
-
Specifieke aandacht voor onboarding, scholing en training van nieuwe en/of overkomende medewerkers van IJmond Werkt!.
Nadere uitwerking van de benodigde functies en profielen, ondersteuning en andere organisatorische aspecten komt terug in het implementatieplan van Beverwijk. 5.3.2 Personeel en organisatie Heemskerk Om de dienstverlening duurzaam en zorgvuldig in te richten, heeft Heemskerk capaciteit nodig. Deze capaciteit wordt in eerste instantie ingevuld met de 3 medewerkers die vanuit IJmond Werkt! overkomen. De precieze invulling hangt af van de verdere inrichting van functies binnen het team Werk en Inkomen. Naast werkcoaches wil Heemskerk ook capaciteit organiseren voor een arbeidsdeskundige en een werkmakelaar. Daarnaast bestaat de behoefte om administratieve werkzaamheden zoveel mogelijk onder te brengen bij administratieve ondersteuning. Deze inrichting vraagt om een andere samenstelling van het team, zodat beschikbare expertise zo doelmatig mogelijk wordt ingezet. Daarbij houdt Heemskerk rekening met ontwikkelingen zoals de Participatiewet in Balans, de mogelijke instroom van Oekraïners in de Participatiewet en lokale ontwikkelingen, waaronder de doorontwikkeling van het serviceplein. De nadere uitwerking volgt in het implementatieplan. 5.3.3 Personeel en organisatie Velsen Om de dienstverlening zoals beschreven in paragraaf 4.4 te kunnen organiseren, heeft Velsen extra personele capaciteit nodig.
Deze uitbreiding is nodig om de caseload per consulent te verlagen en om enkele specialistische functies op het gebied van re-integratie en arbeidsdeskundigheid in te richten. Velsen gaat er vooralsnog van uit dat hiervoor circa 6 fte nodig is. Uitgangspunt is dat deze functies, waar mogelijk, worden ingevuld door
36
medewerkers die vanuit IJmond Werkt! overkomen en daarvoor geschikt zijn of met aanvullende opleiding geschikt kunnen worden gemaakt. Daarnaast vraagt de inrichting van de dienstverlening om verdere organisatorische versterking. Velsen wil zorgen voor voldoende instrumenten en trajecten die consulenten kunnen inzetten om inwoners een volgende stap in hun ontwikkeling te laten zetten. Ook wil Velsen meer resultaatgericht werken, door beter te monitoren of de ingezette instrumenten bijdragen aan ondersteuning, ontwikkeling en uitstroom naar werk, opleiding of maatschappelijke participatie. Verder vraagt deze werkwijze om consulenten die goed zijn toegerust voor hun taak. Daarom zet Velsen in op deskundigheidsbevordering, onder meer via thema-overleggen, casusoverleg, coaching en afstemming met ervaren consulenten en kwaliteitsmedewerkers. Ook wordt de organisatie zo ingericht dat goed kan worden samengewerkt binnen het brede sociaal domein en dat software en ICT de uitvoering voldoende ondersteunen. Daarbij maakt Velsen een onderbouwde keuze welke taken generiek worden georganiseerd en welke specialistische functies nodig zijn om inwoners goed te kunnen ondersteunen. Bij de verdere inrichting van de dienstverlening houdt Velsen rekening met de invoering van de Participatiewet in Balans en met de dienstverlening van het regionaal Werkcentrum.
5.4 Toekomstperspectief IJmond Werkt! 5.4.1 Toekomstbestendigheid IJmond Werkt! Met scenario 2 verandert de opdracht van IJmond Werkt!. Daarmee ontstaat de opgave om het overblijvende deel van IJmond Werkt! zo in te richten dat het ook na de transitie uitvoerbaar en toekomstbestendig blijft. De gemeenten hebben samen met IJmond Werkt! hiervoor een eerste aanzet uitgewerkt. Die opgave staat niet los van bredere ontwikkelingen. De Wsw-populatie neemt af, terwijl de doelgroep Beschut Werk groeit en de ondersteunings- en begeleidingsbehoefte binnen de doelgroepen toeneemt. Tegelijk staan inzetbaarheid, detacheringen, werksoorten en onderdelen van de bedrijfsvoering onder druk. Tegen die achtergrond werken gemeenten en IJmond Werkt! aan een fundament voor de middellange termijn, gericht op een organisatie die haar blijvende taken goed kan blijven uitvoeren. IJmond Werkt! heeft dit fundament uitgewerkt langs drie pijlers: ontwikkeling en begeleiding, werk en opdrachten, en professionalisering. Deze pijlers geven richting aan de herinrichting van de organisatie en vormen de basis voor de verdere uitwerking in de implementatiefase. Voor de langere termijn start IJmond Werkt! in 2027, in dialoog met de gemeenten, een nadere scenarioverkenning.
37
Prioriteiten voor een toekomstbestendig IJmond Werkt! Prioriteit 1. Ontwikkeling van medewerkers Wsw en Beschut Werk
Kern van de opgave Medewerkers blijven ontwikkelen, gericht op duurzaam werk, benutting van capaciteiten en het beperken van uitval.
Betekenis voor herinrichting Vraagt om een meer methodische ontwikkelaanpak, een persoonlijk ontwikkelperspectief en gerichte inzet van leren en arbeidsdiagnostiek.
2. Begeleiding voor medewerkers Wsw en Beschut Werk
De begeleidingsbehoefte binnen beide doelgroepen neemt toe, onder meer door complexere problematiek en een hogere ondersteuningsintensiteit.
Vraagt om een passende begeleidingsstructuur, realistische caseload en versterking van leiding en coaching.
3. Werk en opdrachten
Het huidige werkpakket en de huidige huisvesting sluiten niet op alle onderdelen goed aan op de opgave en op de behoefte van opdrachtgevers en doelgroepen.
Vraagt om meer divers werk, versterking van accountmanagement, passende werkplekken en aanpassing van huisvesting.
4. Proces- en kwaliteitsverbetering
Processen, administratieve ondersteuning Vraagt om standaardisering van en werkafspraken zijn nog niet overal processen, betere ondersteuning en uniform en toekomstgericht ingericht. verdere kwaliteitsverbetering.
5. Garantiebanen bij IJmond Werkt!
IJmond Werkt! ziet ruimte om de Vraagt om nadere afspraken met infrastructuur ook te benutten voor mensen gemeenten over inzet, uit het doelgroepregister die nog niet direct ontwikkelplekken en positionering bij een reguliere werkgever kunnen starten. binnen de organisatie.
6. Bedrijfsvoering, HRM en huisvesting
De gewijzigde opdracht vraagt om verdere professionalisering van ondersteuning, leren en ontwikkelen, informatievoorziening en passende huisvesting.
Vraagt om versterking van bedrijfsvoering, HRM, informatievoorziening, privacy, ICT en nadere visievorming op huisvesting.
Deze prioriteiten vormen samen het fundament voor een toekomstbestendig IJmond Werkt! op de middellange termijn. Zij geven richting aan de herinrichting van het overblijvende deel van de organisatie na besluitvorming over het transitieplan. De verdere uitwerking volgt in de implementatiefase. Daarmee blijft onderscheid bestaan tussen de richting die in dit transitieplan wordt vastgelegd en de nadere uitwerking die nodig is voor de herinrichting van de organisatie.
38
5.4.2 Rol IJmond Werkt! na de transitie van het herontwerp Na de transitie houdt IJmond Werkt! een compactere en gerichter afgebakende rol. De organisatie blijft verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wsw en het werkgeverschap voor Beschut Werk. Daarnaast blijft IJmond Werkt! regionaal actief op een beperkt aantal onderdelen van de re-integratiedienstverlening en de arbeidsmarktinfrastructuur, waar continuïteit, specialistische expertise of een gezamenlijke werkgeversbenadering van meerwaarde blijven. Daarmee blijft IJmond Werkt! van betekenis binnen de sociale infrastructuur van de IJmond. De organisatie biedt werkplekken, begeleiding en ontwikkelmogelijkheden voor inwoners en werknemers die zijn aangewezen op een passende of beschutte werkomgeving. Ook blijft IJmond Werkt! een partner van de gemeenten op onderdelen waar regionale bundeling logisch blijft. Zo houdt de organisatie na de transitie een duidelijke rol in de keten van werk, participatie en ondersteuning. Per saldo betekent dit dat IJmond Werkt! na de transitie kleiner van omvang is, maar wel een herkenbare en blijvende functie houdt binnen de regio.
39
6. Financiën Dit hoofdstuk brengt de financiële gevolgen van het herontwerp van de reintegratiedienstverlening in beeld. Daarbij maken we onderscheid tussen de incidentele frictiekosten van de overgang en de structurele gevolgen van de nieuwe inrichting voor IJmond Werkt! en de drie gemeenten. De tabellen tonen daarbij de financiële basis. De financiële vergelijking is gemaakt tussen de meerjarige raming voor 2027 uit de vastgestelde begroting 2026 en de doorrekening van de beoogde situatie na het herontwerp. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen autonome ontwikkelingen, de effecten van scenario 2 en investeringen die samenhangen met het fundament voor een toekomstbestendig IJmond Werkt!. Omdat de financiële gevolgen bestuurlijk van belang zijn, is de doorrekening onafhankelijk getoetst door Berenschot. Die toets richt zich op de frictiekosten, de meerjarige doorrekening en de financiële gevolgen voor Beverwijk, Heemskerk en Velsen. Daarmee ontstaat een onderbouwde basis voor de beoordeling van volledigheid, realiteit, consistentie en bestuurlijke uitlegbaarheid. 6.1 Samenvatting financiële gevolgen De tabel hieronder laat op hoofdlijnen zien hoe de gemeentelijke bijdrage verandert door het herontwerp.
Het financiële beeld bestaat uit drie soorten effecten: autonome ontwikkelingen die losstaan van het herontwerp, effecten die rechtstreeks voortvloeien uit scenario 2 en uitgaven die samenhangen met het fundament voor een toekomstbestendig IJmond Werkt!, vooruitlopend op verdere besluitvorming over de langere termijn. Samenvatting financiële gevolgen herontwerp 1/2 Bedrag x € 1.000
2027
Beverwijk
Heemskerk
Velsen
Re-integratie financiering vanuit gemeentelijke bijdrage totaal uit MJB2027 vastgesteld
€
8,925
€
2,518
€
2,304
€
Gemeentelijke bijdrage uit MJB re-integratie (programma 6.5 623)
€
-7,541
€
-2,128
€
-1,947
€ -3,466
Gemeentelijke bijdrage uit MJB re-integratie BSW (programma 6.4 623)
€
-1,384
€
-391
€
-357
€
-636
Impact herontwerp gekozen voortzetting re-integratie diensten en toekomstbestendigheid:
€
5,286
€
1,492
€
1,365
€
2,430
Dienstverlening ten laste van gemeenten '2de schil' (programma 6.5 623)
€
1,623
€
458
€
419
€
746
Re-integratie BSW bijdrage 'nieuw/ herzien' wordt voortgezet (programma 6.4 623)
€
1,865
€
527
€
482
€
857
WSW bijdrage hoger 'toekomstbestendigheid' (programma 6.4 611)
€
608
€
172
€
157
€
279
WSW bijdrage hoger 'herontwerp' herverdeling OVH (programma 6.4 611)
€
1,190
€
336
€
307
€
547
Mutatie in totale gemeentelijke bijdrage als gevolg van impact per saldo
€
-3,638
€
-1,025
€
-939
€ -1,673
4,102
40
Samenvatting financiële gevolgen herontwerp 2/2 Incidentele lasten/ frictiekosten als gevolg van het herontwerp
Bedrag x € 1.000 Totaal
Gemeentelijke verdeling o.b.v. CBS inwoners 1-1-2025 Beverwijk
Heemskerk
Velsen
Incidentele ln in jaarrekening 2025 verwantwoord
€ 272
€ 77
€ 70
€ 125
Incidentele ln in jaarrekening 2026 te verantwoorden
€ 710
€ 200
€ 183
€ 326
frictiekosten herontwerp na besluitvorming in 2027
€ 106
€ 30
€ 27
€ 49
€ 1.088
€ 307
€ 281
€ 500
Totaal incidentele lasten/ frictiekosten
De belangrijkste beweging is dat de bijdrage voor de over te dragen Participatiewettrajecten vervalt, terwijl binnen het overblijvende deel van IJmond Werkt! de lasten verschuiven. Die verschuiving hangt samen met wijzigingen in overheadtoerekening, de ontwikkeling van Wsw en Beschut Werk en uitgaven die nodig zijn om het sociaal ontwikkelbedrijf toekomstbestendig in te richten. Met de 2e schil wordt de re-integratiedienstverlening bedoeld die bij IJmond Werkt! blijft en die gemeenten afnemen, zoals Young Heroes, Telstar@Work en jobcoaching. Over de financieringsvorm en andere uitvoeringsafspraken, worden in de implementatiefase definitieve afspraken vastgelegd. De meerjarige doorrekening vergelijkt de beoogde begrotingsaanvraag 2027 met de eerdere meerjarige raming uit de vastgestelde begroting 2026. Daarmee wordt zichtbaar welk financieel beeld resteert voor IJmond Werkt! na de transitie. Binnen de autonome ontwikkelingen is vooral de ontwikkeling van de Wsw van belang. De doorrekening gaat uit van lagere personeelskosten door met name uitstroom naar de WIA4. In de eerdere meerjarige raming was de extra uitstroom als gevolg van de WIA nog niet volledig verwerkt. In de huidige doorrekening is meer specifiek gekeken naar individuele pensioendata.
De financiële effecten van scenario 2 hangen vooral samen met de overdracht van een groot deel van de re-integratiedienstverlening aan de gemeenten en met de nieuwe verdeling van kosten binnen IJmond Werkt!. Een belangrijk financieel effect is de gewijzigde toerekening van overhead. Doordat minder re-integratiedienstverlening binnen IJmond Werkt! overblijft, kan een kleiner deel van de overhead aan dat onderdeel worden toegerekend. Daardoor drukt een groter aandeel van de overhead op de Wswdienstverlening en, in aangepaste vorm, ook op Beschut Werk en de 2e schil. De uitgaven voor een toekomstbestendig IJmond Werkt! vallen niet volledig samen met de directe gevolgen van het herontwerp. Het gaat daarbij om keuzes die samenhangen met de 4
Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen.
41
middellange termijn, zoals begeleiding en ontwikkeling van medewerkers, continuïteit van werk en opdrachten en verdere professionalisering van de organisatie. Deze uitgaven zijn daarom bestuurlijk relevant, maar vragen deels nog nadere afweging. Naast de structurele effecten zijn ook de incidentele frictiekosten van de overgang in beeld gebracht. Deze hebben onder meer betrekking op personele, organisatorische en huisvestingskosten in de transitiefase. 6.2 Structurele kosten herontwerp - Meerjarige doorrekening De meerjarige doorrekening laat zien hoe het financiële beeld van IJmond Werkt! zich ontwikkelt in de jaren na de transitie. Voor een zuivere vergelijking zijn de baten en lasten van het deel van de re-integratiedienstverlening dat overgaat naar de gemeenten buiten beschouwing gebracht. Daardoor wordt zichtbaar welk structureel financieel beeld resteert voor IJmond Werkt! na de transitie. Meerjarige doorrekening IJW 2027 – 2031 Begroting
UitMJB26
Meerjarenraming
Verschil
2027
2027
2028
2029
2030
2031
2027 MJB
Gemeentelijke bijdrage bestaande uit:
€ 17,574
€ 21,213
€ 18,110
€ 18,689
€ 18,996
€ 19,231
€ -3,638
Wsw dienstverlening
€ 14,086
€ 12,288
€ 14,519
€ 14,850
€ 14,959
€ 14,950
€
1,798
Beschut Werk
€
1,865
€
1,384
€
2,008
€
2,304
€
2,474
€
2,671
€
481
Re-integratie dienstverlening (totaal)*1
€
1,623
€
7,541
€
1,583
€
1,534
€
1,563
€
1,610
€ -5,918
Totaal gemeentelijke bijdrage
€ 17,574
€ 21,213
€ 18,110
€ 18,689
€ 18,996
€ 19,231
€ -3,638
Opbrengst activiteiten
€
5,175
€
3,811
€
5,335
€
5,495
€
5,660
€
5,830
€
1,364
Detacheringen vergoedingen
€
1,662
€
1,660
€
1,708
€
1,759
€
1,812
€
1,866
€
2
Buitengewone baten
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Totaal baten
€ 24,411
€ 26,684
€ 25,153
€ 25,943
€ 26,467
€ 26,926
€ -2,272
Totale personeelskosten staf en begeleiding
€
€
€
€
€
€
€ -2,048
Personeelskosten Wsw
€ 12,484
€ 12,862
€ 12,429
€ 12,336
€ 12,259
€ 12,146
€
-377
Dienstverlening door derden
€
274
€
591
€
282
€
291
€
299
€
308
€
-317
BSW loonkosten
€
1,132
€
886
€
1,286
€
1,428
€
1,582
€
1,752
€
246
BSW personeelskosten wg-lasten
€
3,329
€
1,772
€
3,779
€
4,175
€
4,606
€
5,477
€
1,556
BSW loonkostensubsidie (LKS)
€ -2,195
€
-886
€ -2,492
€ -2,747
€ -3,024
€ -3,724
€ -1,309
Indirecte productiekosten
€
565
€
480
€
582
€
599
€
617
€
636
€
85
Afschrijvingen
€
602
€
587
€
620
€
639
€
658
€
678
€
15
Huur
€
529
€
471
€
545
€
561
€
578
€
595
€
58
Baten
Lasten 6,672
8,720
7,191
7,805
8,121
8,383
42
Energiekosten
€
125
€
60
€
129
€
133
€
137
€
141
€
-35
Belastingen
€
21
€
19
€
22
€
22
€
23
€
24
€
2
Verzekeringen
€
66
€
75
€
68
€
70
€
72
€
74
€
-9
Onderhoudskosten
€
1,304
€
1,103
€
1,343
€
1,383
€
1,425
€
1,468
€
201
Kantine kosten
€
87
€
101
€
90
€
92
€
95
€
98
€
-14
Kantoorkosten
€
63
€
72
€
65
€
67
€
69
€
71
€
-9
Verkoopkosten
€
58
€
59
€
59
€
60
€
60
€
66
€
-1
Overige algemene kosten
€
268
€
237
€
276
€
284
€
293
€
302
€
31
Diverse lasten
€
189
€
291
€
195
€
202
€
208
€
213
€
-102
Totaal lasten
€ 24,441
€ 26,713
€ 25,182
€ 25,972
€ 26,496
€ 26,955
€ -2,273
Totaal saldo van baten en lasten
€
-29
€
-29
€
-29
€
-29
€
-29
€
-29
€
-0
Toevoeging aan reserves
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
Onttrekking bestemmingsreserve huisvesting
€
29
€
29
€
29
€
29
€
29
€
29
€
-0
Onttrekking bestemmingsreserves
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
-
€
Gerealiseerd resultaat
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
€ -
*1 Re-integratiedienstverlening totaal 2de schil IJmond Werkt! Totaal lasten '2e schil' re-integratie voor gemeenten (in lijn met de huidige 2026 begrotingssystematiek)
Begroting
Meerjarenraming
Young Heroes
€
281
€
266
€
249
€
252
€
260
Telstar at Work
€
183
€
174
€
163
€
165
€
170
Werkgeversservicepunt
€
965
€
959
€
950
€
971
€
1,000
Jobcoaching
€
194
€
184
€
173
€
175
€
180
€
1,623
€
1,583
€
1,534
€
1,563
€
1,610
2027
2028
2029
2030
2031
Een belangrijk structureel effect is dat de overhead na het herontwerp zwaarder drukt op de dienstverlening die bij IJmond Werkt! achterblijft. De stijging van de gemeentelijke bijdrage op onderdelen van de Wsw hangt daarbij niet alleen samen met het herontwerp, maar ook met de vraag welke omvang en kwaliteit nodig worden geacht voor het overblijvende deel van IJmond Werkt!. Daarnaast laat de doorrekening zien dat opbrengsten en lasten op onderdelen wijzigen door de ontwikkeling van de Wsw, de groei van Beschut Werk en de inzet op begeleiding, ontwikkeling en professionalisering.
43
Per saldo laat de meerjarige doorrekening zien dat scenario 2 niet alleen leidt tot overdracht van taken, maar ook tot een andere structurele financiële basis voor het overblijvende deel van IJmond Werkt!. 6.3 Incidentele frictiekosten De frictiekosten zijn de incidentele kosten die samenhangen met de overgang naar de nieuwe situatie. Het gaat dus niet om structurele lasten van de toekomstige organisatie, maar om tijdelijke kosten die voortvloeien uit de transitie en de herinrichting die daarmee samenhangt. Incidentele ln ('frictiekosten') transitie Re-integratie
Incidentele frictiekosten herontwerp Nr.
Lopende verplichtingen en extra uitgaven
Begrotingsjaar 2026
2025
1 Meerkosten inhuur i.v.m. vertrokken formatie re-integratie/management ! 213.817 2 Kosten bijeenkomsten met personeel, locatiehuur kerk en inzet begeleiding !0 3 Kosten verbindingsbijeenkomsten personeel gericht op continuering dienstverlening !0 4 Extra inhuur inzet werkcoaches overdracht 600 kandidatendossiers !0 5 Extra kosten OR (training) !0 6 Inzet bedrijfsbureau overdracht 600 dossiers !0 7 (juridische) Bijstand WOO verzoek journalist herontwerp ! 7.210 8 Adviestraject opstelling Business Case toekomstbestendigheid ! 6.545 9 Advies herontwerp Ondernemingsraad (OR) + personeelsbijeenkomst ! 2.810 10 Strategisch communicatieadvies ! 31.400 11 Juridisch advies met name gericht op WOVO ! 10.076 12 Opzegging vierkante meters huidige kantoorlocatie (contract 31-12-27) !0 13 Consultancy + ondersteuning herinrichting en programmamanagement n.v.t. 14 Onvoorzien
Totaal
2027
! 581.817 ! 3.060 ! 4.600 ! 48.000 ! 11.995 ! 12.000 !0 !0 ! 5.789 ! 32.342 ! 10.378 !0 p.m.
!0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 ! 56.387 p.m.
!0
!0
! 50.000
! 271.858
! 709.980
! 106.387
De personele frictiekosten worden op dit moment beperkt geacht. Naast de medewerkers die op basis van mens volgt werk overgaan naar de gemeenten, is er een groep van 16 medewerkers die geheel of gedeeltelijk werkzaamheden verricht voor de reintegratiedienstverlening, maar niet op die grond mee overgaat. Voor het grootste deel gaat het daarbij om tijdelijke contracten en externe inhuur. De groep waarvoor boventalligheid aan de orde zou kunnen zijn, beperkt zich daarmee tot medewerkers met een vast dienstverband bij IJmond Werkt!. Op basis van een eerste inschatting kan dit leiden tot personele frictiekosten van circa € 150.000 tot € 400.000. Deze raming is voorlopig, omdat de definitieve omvang samenhangt met de verdere herinrichting van IJmond Werkt! en met keuzes in de implementatiefase.
44
Daarbij is van belang dat in de huidige onzekere situatie al meerdere medewerkers, ook binnen de bedrijfsvoering, elders een functie hebben gevonden. Tegelijk blijkt het in deze fase moeilijk en deels ook onwenselijk om medewerkers rechtstreeks in dienst te nemen, waardoor meer dan gebruikelijk gebruik wordt gemaakt van externe inhuur. Hierdoor wordt verwacht dat het aantal medewerkers dat uiteindelijk als gevolg van de herinrichting boventallig wordt verklaard, beperkt blijft. Voor medewerkers voor wie geen passend vervolg binnen IJmond Werkt! mogelijk blijkt, wordt een werk-naar-werktraject gestart. Een definitieve beoordeling van boventalligheid vindt in ieder geval pas plaats wanneer duidelijk is welke personele gevolgen verbonden zijn aan de herinrichting van een toekomstbestendig IJmond Werkt!. De overige frictiekosten hangen vooral samen met lopende verplichtingen en tijdelijke extra inzet tijdens de overgang. Het gaat daarbij onder meer om meerkosten voor inhuur als gevolg van eerder vertrek van medewerkers, extra inzet van werkcoaches en bedrijfsbureau voor de overdracht van circa 600 dossiers, strategische communicatie en juridisch advies in verband met de Wovo. Daarnaast is sprake van huisvestingslasten, omdat op de locatie Stationsplein in Beverwijk na de transitie een verdieping minder nodig is, terwijl het huurcontract nog doorloopt tot en met december 2027.
Tot slot zijn kosten voorzien voor consultancy, ondersteuning bij herinrichting en programmamanagement. Deze hangen samen met het feit dat IJmond Werkt! als gevolg van het herontwerp versneld moet toewerken naar een nieuwe inrichting van de organisatie voor de dienstverlening die overblijft. Deze herinrichting zou, gelet op de bredere ontwikkelingen binnen de sociale infrastructuur en de afname van de Wsw-populatie, op termijn ook zonder het herontwerp aan de orde zijn geweest. Daarom worden deze kosten gedekt uit een te vormen bestemmingsreserve. Hierover wordt met de behandeling van de jaarstukken 2025 besloten. Deze frictiekosten horen bij de overgangsfase en niet bij de structurele exploitatie van de nieuwe situatie na 1 januari 2027.
45
6.4 Onafhankelijke toetsing door Berenschot Berenschot heeft een managementsamenvatting aangeboden als onderdeel van het onderzoek dat zij hebben uitgevoerd. Het eindrapport is als bijlage toegevoegd aan dit transitieplan.
Managementsamenvatting eindrapport Berenschot De gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen hebben gekozen voor een herontwerp van de dienstverlening rond de Participatiewet. Daarbij is besloten dat het grootste deel van de reintegratietaken niet langer regionaal via de gemeenschappelijke regeling IJmond Werkt! worden uitgevoerd, maar door de gemeenten zelf. Een deel van de re-integratietaken blijft bij IJmond Werkt! (onder andere Young Heroes, Telstar@Work en jobcoaches). Deze keuze heeft directe gevolgen voor de organisatie, de kosten en de financiële risico’s van IJmond Werkt! en van de gemeenten. In dit rapport toetst Berenschot of de financiële doorrekening van IJmond Werkt! daarvoor volledig, realistisch, consistent en bestuurlijk uitlegbaar is. De financiële toetsing is voornamelijk gebaseerd op de door IJmond Werkt! aangeleverde documenten voor het herontwerp. Daarbij is gebruikgemaakt van het overzicht van de frictiekosten, de documenten met uitgangspunten voor de meerjarige doorrekening en het begrotingsmodel. Daarnaast zijn enkele werksessies met IJmond Werkt! georganiseerd om zaken te verduidelijken en te valideren. Uit deze toetsing komen de volgende conclusies: Frictiekosten • IJmond Werkt! heeft voor de periode 2025–2027 circa € 1,1 miljoen aan frictiekosten geraamd.
De kosten zijn op zichzelf navolgbaar, maar het overzicht is nog niet volledig, aangezien het alleen de frictiekosten van IJmond Werkt! betreft. De frictiekosten worden momenteel door de gemeenten inzichtelijk gemaakt. De toetsing van de gemeentelijke (frictie)kosten maken geen onderdeel uit van deze toetsing. De huidige raming van de frictiekosten van IJmond Werkt! vormen een deel van de totale frictiekosten van het herontwerp. • De onderliggende aannames van enkele frictiekostenposten zijn kwetsbaar. Zo is verondersteld dat na 2027 geen frictiekosten meer optreden voor IJmond Werkt!, terwijl de ervaring leert dat frictiekosten vaak langer doorlopen. Daarnaast zijn er geen desintegratiekosten opgenomen, terwijl dergelijke kosten bij vergelijkbare transities vaak voorkomen. Het gaat hierbij om de kosten die samenhangen met de afbouw van de overhead ondersteuning, waarvoor IJmond Werkt! een redelijke termijn zou moeten krijgen.
Meerjarige financiële doorrekening • De toetsing van de meerjarige financiële doorrekening laat zien dat de doorrekening rekenkundig correct is en dat de meeste uitgangspunten consistent zijn verwerkt.
46
• De aannames die ten grondslag liggen aan de doorrekening zijn grotendeels te volgen en te verdedigen. Voor een aantal aannames geldt dat deze, ook gezien de recente ontwikkelingen, mogelijk te voorzichtig zijn. Hierdoor kunnen de financiële effecten in de praktijk hoger uitvallen. • Door het overdragen van een groot deel van de re-integratietaken door IJmond Werkt! valt een deel van de overheadtoerrekening weg. Uit de toetsing van Berenschot komt naar voren dat de verwachte daling van de overheadskosten voor IJmond Werkt! als gevolg van het herontwerp met een daling van € 0,5 miljoen hoger uitvalt dan de, door IJmond Werkt!, ingeschatte daling van € 0,3 miljoen. Financiële consequenties • Het herontwerp zorgt voor een totale verschuiving van € 5,0 miljoen aan baten en lasten van IJmond Werkt! naar de gemeenten. De gemeenten kunnen deze budgetten voor een groot deel naar eigen inzicht inzetten voor de uitvoering van re-integratietaken. Daarnaast is er een structureel effect op de overheadskosten van IJmond Werkt! (een daling van ongeveer € 0,5 miljoen). Als gevolg van het herontwerp vervalt de toerekening van € 1,7 miljoen aan overheadkosten aan de re-integratieonderdelen die naar de gemeenten overgaan.
De besparing op de overheadskosten (€ 0,5 miljoen) is kleiner dan de oorspronkelijke overheadtoerrekening die vervalt (€ 1,7 miljoen), waardoor een verschil ontstaat van € 1,2 miljoen. Dit zorgt ervoor dat er meer overhead kosten moeten worden toegerekend aan de overblijvende onderdelen van IJmond Werkt!, die hierdoor ‘duurder’ worden. • De analyse van Berenschot toont verder aan dat IJmond Werkt! op termijn kwetsbaarder wordt als organisatie. Op de langere termijn (12-15 jaar) valt IJmond Werkt!, zonder voldoende instroom van nieuwe doelgroepen, qua aantallen doelgroepen onder een schaalgrootte (300 fte) die doorgaans als robuust wordt gezien. Dit brengt mogelijk financiële kwetsbaarheden met zich mee die verder toenemen als de afname in het personeelsbestand sneller gaat dan verwacht.
47
7. Risico’s en beheersmaatregelen 7.1 Inleiding De transitie is uitvoerbaar, maar kent risico’s die bestuurlijk aandacht vragen. Het zwaartepunt ligt in de periode tussen besluitvorming en feitelijke uitvoering. In die fase moeten gemeenten en IJmond Werkt! tegelijk duidelijkheid geven aan medewerkers, de dienstverlening aan inwoners overeind houden, de nieuwe werkwijze voorbereiden en de personele, organisatorische en financiële gevolgen verder uitwerken. De risico’s in dit hoofdstuk zijn daarom direct gekoppeld aan de gekozen koers in scenario 2 en aan de onderdelen die in hoofdstuk 4, 5 en 6 bepalend zijn voor een beheerste overgang. Het gaat daarbij vooral om duidelijkheid voor personeel, continuïteit van dienstverlening aan inwoners, uitvoerbaarheid voor gemeenten en IJmond Werkt! en de bestuurlijke en financiële robuustheid van de nieuwe inrichting. Daarbij is ook gebruikgemaakt van de risico-inventarisatie van IJmond Werkt!, voor zover die risico’s rechtstreeks samenhangen met dit transitieplan. Meer algemene of lange-termijn-risico’s zijn alleen betrokken als zij in deze transitie concreet doorwerken. 7.2 Risicomatrix Risicomatrix herontwerp re-integratiedienstverlening Thema
Risico
Waarom dit risico hier relevant is
Mogelijk gevolg
Beheersmaatregel
Personeel
Aanhoudende onduidelijkheid voor medewerkers van IJmond Werkt!
De transitie raakt direct 42 medewerkers. Voor 12 medewerkers is Wovo van toepassing, 14 medewerkers blijven bij IJmond Werkt! en voor 16 medewerkers volgt pas in de implementatiefase een nadere beoordeling. Daarmee blijft voor een deel van de betrokken medewerkers de uitkomst voorlopig onzeker
Onrust, vertrek van Blijf medewerkers en medewerkers, medezeggenschap verminderde actief betrekken, werk productiviteit, verlies van de personele gevolgen kennis en extra druk op de direct na resterende organisatie. Dit besluitvorming uit, vergroot het risico op hanteer heldere vertraging in de uitvoering toedelings- en en op extra inhuur. plaatsingsregels en geef per medewerker zo snel mogelijk duidelijkheid over vervolg, planning en processtappen.
Besluitvorming en planning
Uitstel of uitblijven van besluitvorming door de raden
Het transitieplan vormt de basis Langere periode van Koppel de voor besluitvorming. De onzekerheid voor besluitvorming aan een implementatiefase start pas personeel en gemeenten, realistische tijdlijn, daarna. Tegelijk is de beoogde opschuiven van maak voor de raden planning gericht op implementatiestappen, scherp welke besluitvorming in juni 2026 en extra druk op de onderdelen nu implementatie per 1 januari 2027. organisatie en toenemend besluitrijp zijn en welke De input van IJmond Werkt! risico dat de overgang niet nadere uitwerking volgt noemt uitstel of geen tijdig of niet beheerst kan in de besluitvorming expliciet als risico, worden gerealiseerd. implementatiefase, en met verder oplopend verloop als leg vast welke gevolg. voorbereidende activiteiten wel en niet vooruitlopend op een besluit plaatsvinden.
48
Thema
Risico
Waarom dit risico hier relevant is
Dienstverlening aan inwoners
Verslechtering van de continuïteit van dienstverlening tijdens de overgang
Na besluitvorming moeten Tijdelijke vertraging, nieuwe trajectaanmeldingen, onduidelijkheid voor dossieroverdracht, afronding van inwoners, meer lopende werkzaamheden, overdrachtsmomenten, plaatsing van medewerkers en verlies van samenhang verdere organisatorische tussen ondersteuning en inrichting parallel worden grotere kans dat inwoners uitgewerkt. Het plan benoemt zelf tussen loketten, dat tijdens deze fase regelmatige processen of organisaties afstemming nodig blijft om terechtkomen. gevolgen voor de dienstverlening aan inwoners zoveel mogelijk te beperken.
Implementatie(fase) Onvoldoende capaciteit gemeenten bij gemeenten om de lokale basisdienstverlening tijdig op te bouwen
Mogelijk gevolg
Beheersmaatregel Werk met een overdrachtsprotocol, houd per gemeente en per taakveld zicht op lopende dossiers, maak afspraken over warme overdracht, casusregie en escalatie, en monitor in de implementatiefase actief de effecten op wachttijden, overdrachtskwaliteit en bereikbaarheid.
Scenario 2 verlegt de Vertraging in de opbouw Maak per gemeente basisdienstverlening naar de van lokale dienstverlening, vóór de start van de gemeenten. Dat vraagt niet alleen tijdelijke gaten in regie en implementatie capaciteit, maar ook inrichting ondersteuning en een inzichtelijk welke van werkprocessen, minder soepele overgang capaciteit, expertise, specialistische expertise, interne voor inwoners en systemen en interne afstemming, besluitvorming en ketenpartners. besluitvorming nodig aansluiting op andere onderdelen zijn; koppel hier een van het sociaal domein. De gefaseerde nadere uitwerking daarvan volgt implementatieplanning grotendeels pas in de aan en beleg implementatiefase. eigenaarschap op de benodigde besluiten voor de gemeentelijke implementatie.
Organisatie IJmond Werkt!
Onvoldoende Door scenario 2 verandert de robuustheid van het opdracht van IJmond Werkt! achterblijvende deel van wezenlijk. Tegelijk moet de IJmond Werkt! organisatie toekomstbestendig worden ingericht langs prioriteiten op ontwikkeling, begeleiding, werk, professionalisering, bedrijfsvoering, HRM en huisvesting. Het plan maakt duidelijk dat deze herinrichting nog verdere uitwerking vraagt in de implementatiefase.
Governance en samenwerking
Onvoldoende tijdige uitwerking van governance, mandatering en DVOafspraken
Financiën
Financiële onzekerheid De financiële doorrekening is door de uitkomsten van onderdeel van het transitieplan. de onafhankelijke Berenschot toetst op
Een organisatie die Richt de formeel wel een nieuwe implementatiefase niet opdracht heeft, maar alleen op overdracht operationeel nog van taken, maar ook op onvoldoende is ingericht de robuustheid van het om Wsw, Beschut Werk, overblijvende deel van jobcoaching, IJmond Werkt!; werk de jongerenaanpak, prioriteiten voor werkgeversdienstverlening toekomstbestendigheid en de rol in de sociale uit in concrete keuzes infrastructuur stabiel uit te over formatie, voeren. werkprocessen, huisvesting, aansturing en fasering.
Het plan benoemt dat de Onduidelijkheid over Werk vóór de start van governance van IJmond Werkt! rollen, de uitvoering wordt herijkt en dat nog afspraken verantwoordelijkheden, bestuurlijk vastgelegde moeten worden uitgewerkt over opdrachtgeverschap, afspraken uit over de positionering van de bij IJmond financiering en sturing. governance, Werkt! blijvende reDat kan leiden tot opdrachtgeverschap, integratieactiviteiten, inclusief de bestuurlijke wrijving, mandatering, spreiding mogelijkheid van vertraging in uitvoering en van dienstverlening, dienstverleningsovereenkomsten. risico op discussie over DVO-systematiek, Ook voor de 2e schil zijn nog geen bekostiging of afname van prestaties, bekostiging sluitende afspraken over dienstverlening. en bekostiging gemaakt. evaluatiemomenten. Onzekerheid over de Verwerk de uitkomsten definitieve financiële van Berenschot gevolgen voor gemeenten expliciet in de
49
Thema
Risico
Waarom dit risico hier relevant is
Mogelijk gevolg
Beheersmaatregel
toetsing van Berenschot. volledigheid, realiteit, en IJmond Werkt!, besluitvorming, Daarnaast dienen er consistentie en bestuurlijke spanning in de onderscheid in het aanvullende afspraken uitlegbaarheid. Daarnaast dienen begrotingscyclus en risico hoofdstuk scherp over gemaakt te worden de gevolgen verwerkt te worden in op aanvullende tussen vaststaande over reeen herziene begroting 2027 en bestuurlijke discussie na posten en nog uit te integratiedienstverlening moeten voor de 2e schil (revaststelling van het werken onderdelen, en en ontwikkeling tussen integratiedienstverlening) nog transitieplan. koppel aan het de gemeenten en sluitende afspraken worden raadsbesluit een IJmond Werkt!. gemaakt. vervolgproces voor herziene begroting en financiële monitoring. Regionale samenwerking
Versnippering van De nieuwe inrichting gaat uit van Minder eenduidigheid voor Bevestig in de regionale samenwerking lokale basisdienstverlening, maar werkgevers en partners, implementatiefase en verlies van behoudt regionale samenwerking druk op specialistische expliciet op welke specialistische kennis of waar die nodig is voor kwaliteit, voorzieningen die niet onderdelen regionale voorzieningen continuïteit of doelmatigheid. Dat doelmatig lokaal kunnen samenwerking geldt onder meer voor Wsw, worden georganiseerd. structureel nodig blijft, Beschut Werk, Werkcentrum, leg gezamenlijke specialistische rewerkafspraken vast en integratietrajecten en onderdelen organiseer periodieke van de banenafspraak. Als ambtelijke en gemeenten na de transitie te bestuurlijke herijking verschillend gaan handelen, kan van deze dat deze gezamenlijke basis samenwerking. verzwakken.
Bedrijfsvoering en ondersteuning
Te weinig slagkracht in bedrijfsvoering, ondersteuning en informatievoorziening tijdens de overgang
Externe financiering en toekomstbestendigheid
Toekomstbestendigheid De input van IJmond Werkt! van IJmond Werkt! komt noemt expliciet het risico dat onder druk als additionele middelen vanuit het aanvullende middelen of Rijk niet naar IJmond Werkt! aannames niet landen vloeien. Daarnaast rust de zoals beoogd doorrekening voor het achterblijvende deel mede op investeringen in toekomstbestendigheid. Dat maakt dit risico relevant, ook al ligt het niet volledig binnen de transitie zelf.
Minder ruimte voor Maak in de begeleiding, ontwikkeling, implementatiefase professionalisering en expliciet welke herinrichting, waardoor de middelen nodig zijn robuustheid van het voor overgang en welke achterblijvende deel van voor toekomstIJmond Werkt! onder druk bestendigheid, en leg komt te staan. bestuurlijk vast hoe rijksmiddelen, gemeentelijke bijdragen en investeringen in de sociale infrastructuur worden ingezet en gevolgd.
Gemeentelijke sturing en besluitvorming
Onvoldoende tijdige interne besluitvorming en afstemming binnen de gemeenten over
Vertraging in de implementatie, onduidelijkheid in de uitvoering, extra druk op medewerkers en een
In de input van IJmond Werkt! is Verminderde bestuurlijke dit expliciet als risico benoemd. en operationele Dat sluit aan op hoofdstuk 5, slagkracht, vertraging in waarin de gewijzigde opdracht implementatie, juist extra vraagt van kwetsbaarheid in bedrijfsvoering, HRM, privacy, compliance, privacy, ICT, kwaliteitsverbetering en control en ondersteunende functies. Binnen managementinformatie. de groep van 16 medewerkers waarvoor nog nadere beoordeling volgt zitten bovendien functies op HRM, beleid, bedrijfsbureau, finance en informatievoorziening.
De transitie vraagt niet alleen extra capaciteit, maar ook tijdige gemeentelijke keuzes over werkprocessen, mandaten, specialistische functies, ICT,
Behandel bedrijfsvoering en ondersteuning als kritische randvoorwaarde van de transitie, bepaal vroegtijdig welke functies en expertise minimaal nodig zijn, en voorkom dat noodzakelijke sleutelposities te lang tijdelijk of oningevuld blijven.
Maak per gemeente tijdig een implementatieplan met heldere besluitmomenten, wijs
50
Thema
Risico
Waarom dit risico hier relevant is
Mogelijk gevolg
inrichting, systemen en randvoorwaarden
ondersteuning, aansluiting op minder stabiele start van andere onderdelen van het de dienstverlening per 1 sociaal domein en bestuurlijke januari 2027. borging. Als deze keuzes te laat of niet samenhangend worden gemaakt, komt de lokale opbouw onder druk.
Beheersmaatregel ambtelijk en bestuurlijk eigenaarschap toe en bewaak actief de samenhang tussen personele inrichting, processen, ICT, ondersteuning en aansluiting op het sociaal domein.
Niet elk risico weegt bestuurlijk even zwaar. Voor dit transitieplan zijn vooral de risico’s rond personeel, besluitvorming en planning, continuïteit van dienstverlening, gemeentelijke implementatie en tijdige uitwerking van governance en financiële afspraken bepalend. Juist deze risico’s hangen nauw met elkaar samen. Langdurige onzekerheid voor medewerkers kan leiden tot vertrek en extra inhuur. Vertraging in de besluitvorming verkleint vervolgens de tijd voor een zorgvuldige implementatie. Dat vergroot de druk op dienstverlening, overdracht, gemeentelijke opbouw en bestuurlijke afstemming. De kern van de beheersing ligt daarom in duidelijke fasering en tijdige bestuurlijke keuzes. Het moet voor alle betrokkenen helder zijn waarover nu wordt besloten en welke onderdelen in de implementatiefase nader worden uitgewerkt. Voor personeel vraagt dit snelle duidelijkheid over plaatsing, vervolg en processtappen. Voor inwoners vraagt dit een zorgvuldige overdracht, zicht op lopende dossiers, warme overdracht waar nodig en blijvende regie op ondersteuning. Voor gemeenten en IJmond Werkt! vraagt dit tijdige afspraken over governance, opdrachtgeverschap, bekostiging, dienstverleningsovereenkomsten en implementatie. Samengevat is de gekozen koers uitvoerbaar, maar niet zonder voorwaarden.
De bestuurlijke opgave zit daarom niet alleen in het vaststellen van de richting, maar vooral in het beheerst organiseren van de overgang. Tijdige duidelijkheid, scherpe sturing en een samenhangende implementatie zijn bepalend voor een zorgvuldige transitie.
51
8. Conclusie en blik vooruit De noodzaak van een lokale aanpak De voorgenomen transitie stemt de re-integratiedienstverlening af op de veranderende behoefte van de doelgroep. In de kern gaat het erom dat inwoners de best passende ondersteuning krijgen en dat de beschikbare middelen hiervoor effectief worden ingezet. Aan deze keuze ligt niet ten grondslag dat IJmond Werkt! de huidige doelgroep niet zou kunnen begeleiden; de opgave is simpelweg veranderd. Ondersteuningsvragen raken steeds vaker aan meerdere leefgebieden tegelijk, met rechten en voorzieningen die van oudsher dichter bij de gemeentelijke uitvoering liggen. Daarom is het gewenst om de basis van de re-integratie lokaal te organiseren, in nauwe samenhang met werk, inkomen en brede ondersteuning. Gezamenlijk waar het meerwaarde heeft In dit plan zijn zowel scenario 2 (uit het eindrapport herontwerp) als het amendementHeemskerk naar de praktijk vertaald. Er ligt een helder beeld van de dienstverlening die lokaal door de gemeenten uitgevoerd gaat worden, én van de onderdelen waarbij het van meerwaarde blijft om gezamenlijk en IJmondiaal (of regionaal) op te trekken. De nieuwe rol van IJmond Werkt! Ook na de transitie blijft IJmond Werkt! van betekenis. De organisatie verschuift van een brede uitvoerder van de Participatiewet naar een gericht sociaal ontwikkelbedrijf met een afgebakende regionale opdracht.
Concreet blijft IJmond Werkt! verantwoordelijk voor: -
De uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening; Het werkgeverschap voor Beschut Werk; Regionale onderdelen zoals de werkgeversdienstverlening in het Werkcentrum Zuid-Kennemerland en IJmond; Jobcoaching en ontwikkeltrajecten, waaronder Young Heroes en Telstar@Work.
Financiële gevolgen en overhead De financiële effecten maken zichtbaar dat het herontwerp niet alleen leidt tot een overdracht van taken, maar ook tot een andere verdeling van middelen en kosten tussen gemeenten en IJmond Werkt!. Samenvatting financiële gevolgen herontwerp Bedrag x € 1.000 Mutatie in gemeentelijke bijdrage per saldo
Totaal Beverwijk Heemskerk Velsen € -3,638 € -1,027 € -940 € -1,671
Totaal incidentele lasten en frictiekosten
€
1,088 €
307 €
281 €
500
52
Een belangrijk financieel effect hierbij is de gewijzigde toerekening van de overhead. Doordat er minder re-integratiedienstverlening binnen IJmond Werkt! overblijft, kan er een kleiner deel van de overhead aan dat specifieke onderdeel worden toegerekend. Daardoor drukt een groter aandeel van deze kosten op de Wsw-dienstverlening en, in aangepaste vorm, op Beschut Werk. Dit mechanisme vindt zijn oorsprong in historische afspraken. Deze afspraken zullen herzien moeten worden als onderdeel van de verdere verkenning naar de robuustheid van IJmond Werkt! in de toekomst. Personele gevolgen en inrichting bij gemeenten De personele veranderingen bij IJmond Werkt! zijn groot: de voorgenomen transitie raakt 42 medewerkers direct. Het totaal van alle werkgeverslasten dat overgaat, telt op tot € 2,6 miljoen. Vertaald naar formatie gaat het om een takenpakket van 23,9 fte. De totale formatie geeft een goed beeld van de omvang van de werkzaamheden die verschuiven. Overigens gaat slechts een klein deel van die formatie daadwerkelijk over naar de gemeenten, in totaal 10,2 fte. Een aantal medewerkers is in de afgelopen periode al vertrokken of had een tijdelijk contract dat niet is verlengd. Deze overgang van personeel en middelen geeft de gemeenten vrije keuze en ruimte om de dienstverlening in de nieuwe situatie lokaal naar eigen inzicht in te richten.
De lokale teams Samenleving van de gemeenten zijn zich hier al op aan het voorbereiden. Kwetsbaarheid en veranderopgave op korte termijn Het voorgenomen herontwerp maakt tevens versneld zichtbaar dat er binnen de totale sociale infrastructuur meerdere ontwikkelingen spelen waar de gemeenten en IJmond Werkt! gezamenlijk mee aan de slag moeten. Een voorbeeld hiervan is de verwachte uitstroom van Wsw-medewerkers die als voorman werkzaam zijn. Zij kunnen vaak niet direct vervangen worden vanuit de doelgroep zelf en maken plaats voor regulier personeel. Dat brengt hogere kosten met zich mee. Daarmee komt het toekomstperspectief scherper in beeld: na de overdracht van taken wordt IJmond Werkt! kleiner en financieel gevoeliger, terwijl de maatschappelijke opgave blijft bestaan. De organisatie zal zich de komende tijd dan ook moeten richten op het voorbereiden van een fundament voor toekomstbestendigheid. Onderdeel daarvan is een focus op een nieuwe organisatie-inrichting, aandacht voor begeleiding en ontwikkeling van werknemers en verdere professionalisering van de bedrijfsvoering. Risico's en het belang van tijdige besluitvorming Voor dit transitieplan zijn de risico's rond personeel, besluitvorming, planning, continuïteit van de dienstverlening en de gemeentelijke implementatie bepalend. Deze risico's hangen nauw met elkaar samen.