Bijlage 1. Regioplan
Tekst van het document
DEFINITIEF REGIOPLAN GEBIEDSINVESTERINGEN NETTEN OP ZEE
DEFINITIEF REGIOPLAN GEBIEDSINVESTERINGEN NETTEN OP ZEE
Inhoud
Foto: Bram van de Biezen
1. INLEIDING
6
1.1 Aanleiding
6
1.2 Regioplannen
6
1.3 Leeswijzer
6
2. AANLEIDING EN REGIONALE CONTEXT
9
2.1 Aanlanding net op zee
9
2.2 Impact van de aanlanding op het gebied
10
2.3 De impact van de aanlanding vraagt om investeringen in het Noordzeekanaalgebied
12
2.4 Gebiedsafbakening
12
3. REGIONALE AANPAK
14
3.1 Regionale investeringsbehoeften en -doelstellingen
14
3.2 Gebiedsinvesteringen
15
3.3 Doelgroep
32
3.4 Verhouding met andere regionale programma’s
32
4. REGIONALE FINANCIEEL-JURIDISCHE KADERS
34
4.1 Randvoorwaarden/selectiecriteria maatregelen NZKG
34
4.2 Financiële voorwaarden
34
4.3 Juridische voorwaarden
34
Regio
Noordzeekanaalgebied
5. REGIONALE UITVOERING
36
Regionale werkgroep
Boris Buffing – provincie Noord-Holland
5.1 Regionale governance en betrokken regionale partijen
36
Ivon Soldaat – provincie Noord-Holland
5.2 Regionale financieringsconstructie(s)
36
Debby Kostandy – gemeente Velsen
5.3 Monitoring en verantwoording
38
Dorrith Dijkzeul – gemeente Velsen
5.4 Communicatie en zichtbaarheid
38
Estee Heg – gemeente Heemskerk
6. FINANCIËN
40
Joep Beentjes – gemeente Heemskerk
6.1 Begroting
40
Wouter Hol – gemeente Beverwijk
Mirte Rozemond – gemeente Zaanstad Mark Lammertink – gemeente Haarlemmermeer Hans van Wijk – gemeente Amsterdam Lousanne Boeijen – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Yolanda van Diepen – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Ellen van Heest – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Nelleke Beerman – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Nathan Vos – Programmabureau Noordzeekanaalgebied Renee Ten Tije – RVO (namens ministerie van Klimaat en Groene Groei) Dirk van der Pol – RVO (namens ministerie van Klimaat en Groene Groei) Datum:
december 2025
Versie:
definitief
11
20
41
1. Inleiding 1.1 AANLEIDING
1.2 REGIOPLANNEN
Het kabinet heeft in de Klimaatwet vastgelegd dat
Om als regio over de middelen te beschikken worden
ons land in 2030 55% minder CO2 uitstoot dan in
bestuursovereenkomsten tussen de minister voor
1990 en in 2050 klimaatneutraal is. Om deze
Klimaat en Groene Groei (hierna KGG) en regio
klimaatdoelstellingen te realiseren zet het kabinet
partners opgesteld waarin de maatregelpakketten
onder andere in op meer energie uit zon en wind,
per regio zijn gespecificeerd en afspraken zijn
waaronder meer windenergie op zee. De opgave voor
gemaakt over de beleidsmatige, financieel-juridische
windenergie op zee wordt gerealiseerd in gebieden
en organisatorische (governance) kaders van de
die zijn aangewezen in het Programma Noordzee1.
Gebiedsinvesteringen. In voorbereiding op de
In de aanvullende routekaart windenergie op zee
bestuursovereenkomsten is door de regio gewerkt
2030 zijn de bestaande en te ontwikkelen wind
aan voorliggend Regioplan. Dit Regioplan beschrijft
parken en aanlandlocaties van de netaansluitingen
de invulling van de Gebiedsinvesteringen per regio
opgenomen. Om de energie van, nog te bouwen,
voor de eerste en tweede tranche en is een bijlage
windparken op zee aan land te brengen vinden rond
bij de bestuursovereenkomsten die worden gesloten.
2030 nieuwe aanlandingen plaats in de regio’s
Het Regioplan is opgesteld door de regionale werk-
Eemshaven, Borsele, Noordzeekanaalgebied,
groep ‘Gebiedsinvesteringen Noordzeekanaalgebied’,
Maasvlakte en Moerdijk/Geertruidenberg.
waarin KGG en regiopartners zijn vertegenwoordigd.
Om een verantwoorde inpassing van de windparken en de bijbehorende infrastructuur van het net op zee
F oto: Windcat Workboats
1.3 LEESWIJZER
mogelijk te maken heeft het Kabinet besloten tot een maatregelenpakket, waar €1,686 miljard voor is
Dit document gaat in op de eerste en tweede tranche
gereserveerd in het Klimaatfonds. Van dit bedrag
van de Gebiedsinvesteringen voor regio
zal €500 miljoen worden ingezet voor Gebieds
Noordzeekanaalgebied. Hoofdstuk 2 beschrijft de
investeringen die de leefkwaliteit in de omgeving
aanleiding en regionale context. Hoofdstuk 3 en 4
van aanlandlocaties versterken. In 2024 werd een
gaan in op de specifieke beleidsmatige en
eerste tranche van 210 miljoen euro aan de regio’s
financieel-juridische kaders die voor deze regio van
ter beschikking gesteld via een vastgestelde ver-
toepassing zijn op de Gebiedsinvesteringen. Hoofd-
deelsleutel. Daarvan was 50 miljoen voor de regio
stuk 5 behandelt de wijze waarop de regio uitvoering
NZKG. Vanaf 2026 wordt een tweede tranche van
geeft aan de Gebiedsinvesteringen. Hoofdstuk 6
245 miljoen euro ter beschikking gesteld, waarvan
bevat een financiële onderbouwing van de beoogde
49 miljoen voor de regio NZKG. Voor het Noordzeeka-
investeringen.
naalgebied is in totaal €99 miljoen beschikbaar voor Gebiedsinvesteringen.
1
6
Programma Noordzee 2022 – 2027 | Rapport | Rijksoverheid.nl
7
2. AANLEIDING EN REGIONALE CONTEXT 2.1 AANLANDING NET OP ZEE
Prinses Amalia Windpark. Dit was in 2008 het tweede windpark dat op de Nederlandse Noordzee werd
Figuur 1: Routekaart windenergie op zee Een belangrijk onderdeel van de Nederlandse aanpak
Windenergie op zee
voor de energietransitie is de inzet op windenergie
Doordewind
Ten noorden van de Waddeneilanden
met kabelroutes van het net op zee
Onderzoeksgebied kabelroutes
Eemshaven
Nederwiek
gerealiseerd.
Lagelander
op zee. Om extra windenergie op zee mogelijk te
Van de windparken Hollandse Kust Noord, Hollandse
maken worden er in het Programma Noordzee
Kust West Alpha en Hollandse Kust West Beta komt
2022-2027 windenergiegebieden aangewezen waarin
de stroom via kabels over de zeebodem aan land bij
ruimte is voor 10,7 GW extra windenergie tot en met
het nieuwe transformatorstation in Wijk aan Zee.
2030. Een goede inpassing van de stroomaansluiting
Daar wordt de elektriciteit op het landelijk
op land is daarbij essentieel2. Het Noordzeekanaal
elektriciteitsnet gebracht. Deze nieuwe groene
gebied is een van de vijf aanlandlocaties in Neder-
energiehoofdstructuur die vanuit de Noordzee begint
land en onderdeel van windenergiegebied Hollandse
legt de basis voor de verduurzaming van onze
Kust Noord. Op de routekaart windenergie op zee
industrie, de productie van groene brandstoffen en de
(zie figuur 1) is te zien waar de vijf aanlandlocaties
ontwikkeling van een circulaire economie. Tegelijk
zich bevinden.
draagt deze transitie bij aan een gezondere leef omgeving in de regio en helpt het om klimaat
Lagelander Hollandse Kust (noord)
IJmuiden Ver
Windenergiegebied Hollandse Kust Noord ligt 18,5
verandering tegen te gaan. De eerste zeekabels zijn
tot 33 kilometer uit de kust, tussen Castricum en
nu aangelegd, maar dit is slechts het begin. De
Petten. Daardoor is het windpark bij helder weer
komende jaren zijn grote ruimtelijke inpassingen
vanaf de kust te zien. Direct naast windenergiegebied
nodig voor de verdere ontwikkeling van deze nieuwe
Hollandse Kust Nnoord ligt ook het eerder gebouwde
energiehoofdstructuur.
Beverwijk
Hollandse Kust (west)
2
Het Nederlandse Herstel- en Veerkrachtplan (https://open.overheid.nl/documenten/ronl-abc474ae7a39fe82e5f6f276ab663739cdb56902/pdf)) F oto: Michel Schnater
Hollandse Kust (zuid)
Maasvlakte Borssele Geertruidenberg
Borssele
Legenda Platform net op zee
Kabelroute in gebruik
Aansluiting hoogspanningsnet
Kabelroute in aanleg
Windenergiegebieden Windturbines toekomstige windparken (indicatief)
Kabelroute in procedure Kabelroute in onderzoek Windparken in gebruik Maart - 2022
8
9
Figuur 2: Impact van de aanlanding op het NZKG-gebied
F oto: Michel Schnater
2.2 IMPACT VAN DE AANLANDING OP HET GEBIED
mogelijk in combinatie met een aanlandingspunt
dilemma’s op ten aanzien van gebruik van milieu
Wind op Zee. Dit gaat om een perceel van 20 tot 25
ruimte en daarmee ook voor een gezonde leef
Per 1 januari 2024 verandert er een en ander op het gebied van
De aanlanding in het Noordzeekanaalgebied heeft op
hectare. Bovendien vraagt de inpassing ook om
omgeving. De gezonde leefomgeving heeft in het
omgevingsveiligheid. In plaats van over groepsrisico, hebben we
verschillende manieren impact op het gebied. In het
voldoende beschikbare milieuruimte. De inpassing
Noordzeekanaalgebied een hoge prioriteit. In de
het over aandachtsgebieden en voorschriftgebieden. In aan-
Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied geven
kan ervoor zorgen dat er extra milieuruimte nodig is
IJmond is de milieubelasting hoog door stapeling van
dachtsgebieden moet rekening gehouden worden met het risico
Rijk, regio en partners al aan zich voor te bereiden op
op het gebied van omgevingsveiligheid en geluid.
verschillende effecten; industrie, luchtvaart en de
van brand, explosie en gifwolken. Daarnaast verandert er iets in
de volgende vormen van impact:
Dit kan conflicteren met andere opgaven, zoals
verschillende wegen. Het RIVM-onderzoek ‘Blik op
de bescherming van gebouwen. Een zeer kwetsbaar gebouw is
woningbouw, klimaatadaptatie, water, landschap en
leefomgeving en gezondheid Verstedelijkingsstrate-
een nieuwe categorie gebouwen die door de overheid extra
RUIMTEVRAAG
het beschermen van natuurwaarden en ruimte voor
gie MRA’ agendeert dat de milieudruk hoog is in
beschermt moet worden, voorheen viel deze categorie onder
Er zijn grote ruimtelijke inpassingen nodig voor de
recreatie. Het is daarom belangrijk dat er een
delen van het Noordzeekanaalgebied. Het gebruik
kwetsbare objecten. Onder “zeer kwetsbaar” vallen de mensen
aanlanding in het Noordzeekanaalgebied. Het gaat
zorgvuldige integrale afweging wordt gemaakt.
van nieuwe energiedragers kan ervoor zorgen dat
die zichzelf niet op tijd in veiligheid kunnen brengen, te denken
niet alleen om de aansluitingen van de zeekabels van
Inpassen van de ruimtevraag zal gezien de druk op
o.a. de luchtkwaliteit verbetert, waardoor de leef
valt aan kinderen, mensen met een lichamelijke of geestelijke
de windparken naar dit gebied, maar ook om verdere
het gebied door de gestapelde opgaven en ambities
omgeving gezonder wordt. Echter moet niet worden
beperking. Bij activiteiten in relatie tot de energietransitie
ingrepen in het elektriciteitssysteem die in een groot
een uitdaging worden.
vergeten, dat deze zelfde inpassing van de energie-
moeten de milieuaspecten bij de definitieve inpassing van
transitie extra druk geeft op de bestaande milieu
bijvoorbeeld trafo’s en buisleidingen goed meegenomen worden.
gebied doorwerken. Zo zijn er forse transformatoren
10
nodig om het elektriciteitsnet te versterken. Tussen
GEZONDE LEEFOMGEVING
ruimte door het effect op wat de energietransitie kan
Beverwijk en Vijfhuizen wordt gezocht naar een
Intensiever ruimtegebruik (door de aanlanding en
hebben op omgevingsveiligheid en geluid.
locatie voor een nieuw 380 kV-transformatorstation
energietransitie waar dit onderdeel van is) levert
11
2.3 DE IMPACT VAN DE AANLANDING VRAAGT OM INVESTERINGEN IN HET NOORDZEEKANAAL GEBIED
2.4 GEBIEDSAFBAKENING We onderscheiden twee ‘schillen’ in het gebied waarop de aanlanding tot 2030 van invloed is: De eerste ‘schil’ is de IJmond waar de kabels aan land
Zoals op figuur 2 te zien is, ligt het zwaartepunt van
komen en worden aangesloten op het transformator-
de infrastructuur die nodig is voor de aanlanding van
station bij Wijk aan Zee. De aanlanding en energie-
de wind op zee in de regio IJmond. In de prioritering
transitie hebben echter een doorwerking in het
van de maatregelen die bijdragen aan het verbeteren
verdere energienet.
van de leefkwaliteit in het gebied gaat de grootste aandacht dan ook primair naar de IJmond. Dit geldt
Het gebied waar deze doorwerking in het energienet
zowel voor de beschikbare middelen uit de eerste als
plaatsvindt zien we als de tweede ‘schil’; dit betreft
de tweede tranche. Vanwege de link met de opgaven
het hele Noordzeekanaalgebied. In deze regio zijn
in het NOVEX-gebied NZKG en andere regionale
fysieke ingrepen nodig in het kader van de groene
samenwerkingen tussen gemeenten in het NZKG, is
energietransitie die gevolgen hebben wat betreft
aanvullend besloten om de provincie en de
risicoruimte en aandachtsgebieden. Zoals in 2.3
gemeenten binnen het NZKG te betrekken bij de
uiteengezet is bij het selecteren van projecten
Gebiedsinvesteringen.
(zie paragraaf 4.1) en het verdelen van middelen over de projecten (3.2) het uitgangspunt om het zwaartepunt van de Gebiedsinvesteringen in de IJmond te leggen aangezien de impact van de aanlanding daar het grootst is.
Figuur 3: Gebiedsafbakening
F oto: Programmabureau Noordzeekanaalgebied
12
13
3. REGIONALE AANPAK •
Behoud en versterken van de natuur
Voor het Noordzeekanaalgebied is in totaal € 99
Projecten die worden opgevoerd in dit Regioplan
baarheid binnen het gebied. Met name buurten uit de
miljoen beschikbaar; € 50 miljoen in de eerste
dienen in lijn te zijn met het Ontwikkelperspectief of
wederopbouwperiode na de Tweede Wereldoorlog in
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen die
tranche en €49 miljoen in de tweede tranche. Doel
het in ieder geval niet tegen te spreken.
de IJmond, Zaanstad en Amsterdam zijn van slechte
natuur en ecologische waarden bij de aanland
kwaliteit. Deze wijken zijn verouderd en vragen om
locatie behouden/versterken. In het Ontwikkel
in de omgeving van de aanlandlocatie hiermee te
Het Ontwikkelperspectief NZKG onderscheidt zeven
verbetering en verduurzaming. Daarnaast zijn dit de
perspectief NZKG (paragraaf 4.2.2. en 5.1.12) zijn
versterken. Dit hoofdstuk beschrijft de regionale
thema’s:
inwoners van het NZKG die relatief kwetsbaar zijn;
het versterken van landschappen en ecologie, en
investeringsbehoeften en -doelstellingen
Stedelijke leefomgeving
zowel sociaaleconomisch als op het gebied van
specifiek het vergroten van het waterbergend
1. Gezonde leefomgeving
gezondheid. Stedelijke vernieuwing kan helpen met
vermogen, het herstellen van de biodiversiteit en
2
het integraal verbeteren en verduurzamen van de
het versterken van het groenblauwe raamwerk en
bestaande woonomgeving.
opgenomen als doelstellingen voor de regio.
van de Gebiedsinvesteringen is om de leefkwaliteit
(paragraaf 3.1). Vervolgens licht het de beoogde Gebiedsinvesteringen toe om bij te dragen aan
Woningbouw
deze behoeften en doelstellingen (paragraaf 3.2).
Haven- en industriegebieden
Ten slotte wordt de doelgroep van de Gebieds
3. Energietransitie
investeringen toegelicht (paragraaf 3.3) en de
4. Circulaire economie
relaties met andere regionale programma’s
5. Haven en industrie
•
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen die
3.2 GEBIEDSINVESTERINGEN
de fysieke leefomgeving van de aanlandlocatie
Landschap en Watersysteem
(paragraaf 3.4).
3.1 REGIONALE INVESTERINGSBEHOEFTEN EN -DOELSTELLINGEN
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
verbeteren. In het Ontwikkelperspectief NZKG
6. Landschap en ecologie
GEBIEDSINVESTERINGEN NZKG
(paragrafen 3.2.2. en 5.1.9) zijn het verbeteren van
7. Water en klimaatadaptatie
De beoogde Gebiedsinvesteringen voor het NZKG
de kwaliteit van de leefomgeving en het inzetten
en de wijze waarop ze bijdragen aan de doelstellin-
op stedelijke vernieuwing, met name in naoorlogse
Er zijn verschillende regionale visies en plannen die
Zes van de thema’s zijn concurrerend met elkaar om
gen in de regio worden hieronder toegelicht. Elke
wijken, opgenomen als doelstellingen voor de regio.
een kader bieden voor de investeringsbehoeften
de benodigde ruimte en milieuruimte voor inpassing.
investering draagt bij aan één of meer van de
waar de regio voor staat, en de doelstellingen waar
De zevende opgave, een gezonde leefomgeving,
volgende vier thema’s:
de Gebiedsinvesteringen een bijdrage aan moeten
creëert een context van eisen en verwachtingen voor
leveren. Overkoepelend is het streefbeeld voor het
alle nieuwe opgaven op het gebied van veiligheid,
Noordzeekanaalgebied een gezondere leefomgeving
leefbaarheid en gezondheid en is daarmee rand
en verbeterde leefkwaliteit voor de inwoners van het
voorwaardelijk voor de invulling van de andere zes
Noordzeekanaalgebied.
opgaven. Ook voor de aanlanding gelden deze eisen
•
Versterken van de regionale economie Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen die
en verwachtingen vanuit de gezonde leefomgeving.
ONTWIKKELPERSPECTIEF NZKG
De Gebiedsinvesteringen moeten hieraan bijdragen.
Het Ontwikkelperspectief NZKG vormt een goed 3
vertrekpunt voor dit Regioplan. In het kader van de
Een gezonde leefomgeving is nog lang geen
NOVEX-aanpak NZKG is het Ontwikkelperspectief
vanzelfsprekendheid in het Noordzeekanaalgebied.
NZKG opgesteld. Dit is een koersdocument dat
Het RIVM heeft de laatste jaren meerdere onderzoe-
richting geeft aan een gezamenlijke integrale aanpak
ken en publicaties besteed aan de gezondheid en
van Rijk, regio en partners, waarin vanuit de kracht
luchtkwaliteit in het Noordzeekanaalgebied en in
van het gebied gezocht wordt naar win-winsituaties
een aantal gevallen specifiek binnen de IJmond. Een
waar partijen elkaar kunnen helpen en versterken bij
publicatie uit 2023 gaat specifiek over de bijdrage
het realiseren van alle opgaven. Van de betrokken
die Tata Steel Nederland heeft aan de gezondheids
partijen wordt verwacht dat zij hun acties en
risico’s van omwonenden en de kwaliteit van hun
ingrepen in de ruimte conformeren naar het
leefomgeving. Ook het RIVM-onderzoek ‘Blik op
ontwikkelperspectief. Het Ontwikkelperspectief is dan
leefomgeving en gezondheid Verstedelijkings
ook een belangrijk uitgangspunt voor dit Regioplan.
strategie MRA’ toont grote verschillen aan in leef-
3
14
Ontwikkelperspectief NZKG - 231219-nzkg-ontwikkelperspectief-boekje-spreads-lowres-def.pdf
F oto: Gemeente Velsen
15
•
de regionale economie verduurzamen, vernieuwen
Zowel de projecten van de eerste als de tweede
en versterken om nieuwe en toekomstbestendige
tranche zijn tot stand gekomen door middel van
bedrijvigheid en banen te creëren - in lijn met
bovenstaande selectiecriteria en op basis van goede
Regionale Innovatie Slimme Specialisatie Strategie
TRANCHE 1 - € 50 MILJOEN Project
Bedrag
ambtelijke en bestuurlijke samenwerking tussen de
1. Tweede pont Ijmond
€
11.570.248 €
2.429.752 €
14.000.000
(RIS3).
verschillende gemeenten en provincie. Op basis van
2. Dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op A22 en A208 Beverwijk
€
2.479.339 €
520.661 €
3.000.000
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
dit proces is tot de onderstaande verdeling gekomen.
3a. Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Velsen
€
371.901 €
78.099 €
450.000
energietransitie
In de bijlagen zijn de projecten voor zowel tranche 1
3b. Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Beverwijk
€
371.901 €
78.099 €
450.000
Binnen dit thema wordt ingezet op maatregelen die
als tranche 2 uitgebreider omschreven in de project-
3c. Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen Heemskerk
€
82.645 €
17.355 €
100.000
de energietransitie versnellen en tot lokale
fiches.
4. Projectbudget Stedelijke Vernieuwing IJmond
€
2.479.339 €
520.661 €
3.000.000
5. Project Pont tot Park Velsen
€
4.132.231 €
867.769 €
5.000.000
toepassingen leiden. De maatregelen dienen in lijn te zijn met de Regionale Energie Strategieën (RES).
BTW 21%
Totaal incl. BTW
6a. Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Velsen
€
1.239.669 €
260.331 €
1.500.000
6b. Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Beverwijk
€
1.157.025 €
242.975 €
1.400.000
6c. Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen Heemskerk
€
826.446 €
173.554 €
1.000.000
7. Gebiedsfonds Wijk aan Zee
€
495.868 €
104.132 €
600.000
8. Revitaliseren haven Grote Hout kade in Velsen
€
2.479.339 €
520.661 €
3.000.000
9. Revitaliseren haven De Pijp in Beverwijk
€
5.785.124 €
1.214.876 €
7.000.000
10. Realiseren warmtenetten Heemskerk
€
4.132.231 €
867.769 €
5.000.000
11. Verbetering openbare ruimte (vergroening en verduurzaming) aan Noordzeekanaal Zaanstad
€
1.239.669 €
260.331 €
1.500.000
12. Kassiersfunctie
€
2.479.339 €
520.661 €
3.000.000
Totaal
€
41.322.314 €
8.677.686 €
50.000.000
1.Tweede pont IJmond
doelen in multimodaal toekomstbeeld van de MRA.
Tussen Velsen-Zuid en Velsen-Noord is gezien het
Ook is er daardoor sprake van verbetering in
enorm gestegen aanbod van fietsers, structureel een
luchtkwaliteit, geluidsniveaus en een gezondheids-
tweede (elektrische) pont nodig. De pont bij Velsen is
winst. Allemaal zaken die voor de IJmond van het
een langzaamverkeers(voornamelijk fiets)verbinding
grootste belang zijn.
waar simpelweg geen duurzaam alternatief voor mogelijk is tussen Velsen-Zuid en Velsen-Noord.
Thema’s
Het alternatief is met de auto door de zwaar belaste
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
Velser- of Wijkertunnel te reizen. De frequentie van
•
Versterken van de regionale economie
1 keer per 10 minuten die met een tweede pont
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie
mogelijk is, is absoluut nodig (en in het huidige tijdsbeeld daarmee adequaat) voor de circa 5.000
Thema RRF
fietsers die hiervan nu al dagelijks gebruik maken.
•
En ook om de bedrijven in de IJmond te faciliteren bij
Verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
de, ook door het Rijk gewenste, terugdringing van door werkgebonden personenmobiliteit veroorzaakte CO2- uitstoot. Deze investering past naadloos in de
2.Overlastreducerende maatregelen op A22 – bijv. dubbellaags ZOAB (stil asfalt)
huidige ontwikkelingen met de belangrijke transities
De impact van de A22 en A208 op de directe
op het gebied van mobiliteit, energie, duurzaamheid,
woon- en leefomgeving is groot en moet worden
klimaat en gezondheid. De maatschappelijke baten
verminderd. Deze wegen lopen dicht langs woningen.
bestaan voornamelijk uit reis- en wachttijdwinsten en
Het aanbrengen van dubbellaags ZOAB (stil asfalt) op
minder congestie op het autonetwerk in de regio,
de A22, dan wel het voorbereiden of uitvoeren van
door een switch van auto naar fiets conform de
andere overlastreducerende maatregelen vermindert
F oto: Gemeente Velsen
16
17
het verkeerslawaai en zorgt voor een gezondere
In de eerste tranche van de Gebiedsinvesteringen
leefomgeving door de reductie van onder meer het
Netten op Zee is geld gereserveerd, dat wordt ingezet
geluid.
voor het opstellen van een Plan van Aanpak voor de stedelijke vernieuwing van de IJmond en voor
Thema’s
ondersteuning van stedelijke vernieuwingsopgaven. In
•
het plan van aanpak komt het volgende aan de orde:
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
Thema RRF
•
Beter in beeld brengen en analyse problematiek;
•
Verbetering van de lokale mobiliteits-
•
Doorkijk naar oplossingsrichtingen;
infrastructuur
•
Verder uitwerken samenwerking op stedelijke vernieuwing (Beverwijk / Velsen / Heemskerk /
3.Vergroenings-, en klimaatadaptieve maatregelen IJmond
Provincie / Rijk); •
In de regio IJmond zullen vergroenings- en klimaat-
Uitwerken voorstel met bovenstaande partijen voor aanpak en vaststellen daarvan
adaptieve maatregelen worden genomen. In de gemeente Velsen gaat het om het stimuleren van
Hierbij moet goed worden aangesloten op lopende
vergroening van tuinen en schoolpleinen, het
initiatieven in de regio en het mag niet leiden tot
stimuleren van groene daken, en het vergroenen van
vertraging daarvan. Het bedrag dat benodigd is voor
schoolomgevingen en de omgeving van woonzorg-
ondersteuning van stedelijke vernieuwing bedraagt
centra. In de gemeente Beverwijk gaat het om
naar verwachting enkele tientallen miljoenen. Naast
vergelijkbare maatregelen, en wordt daarnaast
de middelen vanuit Netten op Zee wordt daarom met
nadrukkelijk ingezet op de vergroening van
gebruikmaking van het Plan van Aanpak ingezet op
bedrijventerreinen. Tevens wordt er in Beverwijk
andere ondersteunende fondsen.
nagedacht om een deel van het geld te besteden aan
tot Park gewerkt aan het realiseren van sociale
verschillende kindgerelateerde voorzieningen in
de oprichting van een structureel gebiedsfonds ter
Thema’s
ontmoetingsplekken voor bewoners uit de buurt. Tot
Wijk aan Zee zoals naschoolse opvang en peuter
verbetering van de gezonde leefomgeving met name
•
Verbeteren fysieke leefomgeving
slot wordt Plein 1945 in IJmuiden vergroend en
opvang bij de grootschalige renovatie van een
in relatie tot Tata Steel. In Heemskerk wordt het
•
Behoud en versterken van de natuur
klimaatadaptief gemaakt.
basisschool en realisatie van een nieuwe bibliotheek.
terrein van de kinderboerderij heringericht, naar een
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
plek waar inwoners van alle leeftijden elkaar kunnen
energietransitie
De op handen zijnde vernieuwing van de school Thema’s
biedt kansen voor de herverdeling en clustering van
ontmoeten en leren over inheemse natuur klimaat,
Thema RRF
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
de andere voorzieningen in het gebied, zoals het
dierenwelzijn en duurzaamheid.
•
•
Behoud en versterken van de natuur
dorpshuis en sportvoorziening, die net als de school
Groene en/of recreatieve ruimten
Thema’s
5.Project Pont tot Park
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
Rondom IJmuiden zal een Ringpark worden aan
•
Behoud en versterken van de natuur
gelegd (delen zijn al aangelegd, maar hebben beperkte kwaliteit). Dit park biedt ruimte voor
18
F oto: Alex Muromtsev
Thema RRF
te maken hebben met verouderde accommodaties.
•
In Heemskerk is het zwembad verouderd en moet
Groene en/of recreatieve ruimten
deze vervangen worden. Het beoogde nieuwe 6.Versterking maatschappelijke en sociale voorzieningen IJmond
zwembad voor Heemskerk wordt minimaal op BENG, maar bij voorkeur op ENG ingericht vanwege de
4.Projectbudget Stedelijke Vernieuwing IJmond
biodiversiteit, bewegen, ontmoeten en recreëren.
Investeringen zijn nodig voor het realiseren en in
stijgende energielasten. Om de stap naar een energie
Het wordt steeds meer duidelijk dat de agglomeratie
Dit draagt zowel bij aan het versterken van de natuur
stand kunnen houden van goede tastbare maatschap-
neutrale voorziening (ENG) te maken is een extra
IJmond zeer kwetsbaar is en dat er sprake is van een
als aan de leefkwaliteit in het gebied. Daarnaast zal
pelijke en sociale voorzieningen in de gemeenten
bedrag nodig. Het doel is om het nieuwe zwembad
neerwaartse trend. Zowel demografisch (cumulatie
de gemeente Velsen een klimaatstratensysteem
Beverwijk, Velsen en Heemskerk. Dit geldt met name
energieneutraal te maken.
kwetsbare bevolkingsgroepen) als in de woningvoor-
uitrollen. Hiermee worden bestaande straten
in gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat.
raad (economisch afgeschreven) als op het vlak van
opnieuw ingericht, worden rioolstelsels aangepast en
In Velsen-Noord, waar de leefbaarheid zwaar onder
Thema’s
veiligheidsincidenten (toename) behoren bepaalde
wordt meer groen toegevoegd. Dit met het doel om
druk staat, gaat het om een nieuw huis van de wijk
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
wijken in de IJmond tot de meest kwetsbare gebieden
water langer vast te houden en te zorgen voor
dat ruimte moet bieden aan jeugd- en jongerenwerk,
•
Versterken van de lokale economie
van Nederland. Er is een langjarige sociaal-economische
verkoeling. Daarnaast ontstaat er een groene
een bibliotheek en diverse welzijnswerkzaamheden.
Thema RRF
en ruimtelijke aanpak nodig, onder meer gericht op de
straatbeeld. Dit draagt bij aan de vermindering van
Daarnaast benutten we de bijdrage voor andere
•
slecht scorende jaren 50/60 wijken.
wateroverlast en hittestress, en aan de biodiversiteit
maatschappelijke voorzieningen in de gemeente
en leefkwaliteit. Daarnaast wordt in het project Pont
Velsen. In Beverwijk gaat het om de inpassing van
Groene en/of recreatieve ruimten
19
7.Gebiedsfonds Wijk aan Zee
Thema’s
Specifiek voor Wijk aan Zee worden een aantal
•
Versterken van de regionale economie
maatregelen voorgesteld om de leefomgeving van de
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie
bewoners van Wijk aan Zee te verbeteren. Te denken valt aan het verbeteren van fietspaden richting het
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
strand, investeren in extra groen in de omgeving of investeringen in een aantal sociale voorzieningen.
10.Realiseren warmtenetten
De maatregelen worden nog concreet uitgewerkt in
Warmtenetten zijn onmisbaar voor de verduurzaming
samenspraak met de omgeving van Wijk aan Zee.
van de gebouwde omgeving. De hoge initiële investe-
Hetzelfde geldt voor het beheer van het gebiedsfonds.
ringen die nodig zijn voor de aanleg vormen echter een uitdaging. Dit project dekt de onrendabele top van
Thema’s
twee warmtenetten. De Transitievisies Warmte van
•
Behoud en versterken van de natuur
Velsen en Heemskerk laten zien dat een warmtenet als
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
collectieve warmtevoorziening hier de oplossing is
•
Versterken van de regionale economie
met maatschappelijk de laagste kosten Het doel is om
Thema RRF
een warmtenet te realiseren, waarbij geld wordt
•
ingezet om de onrendabele top van in ieder geval
Groene en/of recreatieve ruimten
3.000 woningequivalenten te verkleinen. Het resultaat 8.Revitaliseren haven Grote Hout kade in Velsen
is daarom de aanleg van een warmtenet en het
De binnenvaartkade van de Grote Hout in
aansluiten van minstens 3.000 woningequivalenten.
Velsen-Noord is in slechte staat waardoor die momenteel niet gebruikt kan worden. Deze kade
De warmtenetten hebben een belangrijke relatie met
moet in ieder geval opgeknapt worden en bij
het onderzoek naar Stedelijke Vernieuwing IJmond.
voorkeur ook vervangen worden door een zeekade
De warmtenetten waar al onderzoek naar is gedaan
zodat hij nog effectiever en optimaler benut kan
en die snel in uitvoering kunnen gaan worden
worden. Er zijn ook bedrijven gevestigd die inspelen
bewust los van het project Stedelijke Vernieuwing
op Wind op Zee en die kade nodig hebben om te
IJmond opgevoerd voor de eerste tranche zodat hier
groeien. Zo versterkt dit project de regionale
geen onnodige vertraging optreedt.
economie en draagt dit project ook bij aan het versnellen van de energietransitie.
Thema’s •
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
Thema’s
•
Versterken van de regionale economie
•
Versterken van de regionale economie
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
energietransitie
energietransitie 11.Verbetering openbare ruimte (vergroening en
F oto: Programmabureau Noordzeekanaalgebied
20
9.Revitaliseren haven De Pijp in Beverwijk
verduurzaming) Zaanstad aan Noordzeekanaal
In de Beverwijkse Zeehaven De Pijp wordt geïnves-
Het gaat hier om het project ‘aanleg/openstelling
teerd in infrastructurele werken en in de ontwikke-
Hembrugbos’ dat tot doel heeft om de openbare
ling van een toekomstplan voor de ontwikkeling van
ruimte te verbeteren door vergroening en verduur
de haven. Dit versterkt de lokale economie. Indien de
zaming in Zaanstad aan het Noordzeekanaal. Op het
haven ruimte kan bieden aan bedrijven die inspelen
Hembrugterrein zal het Hembrugbos, dat tot op
op Wind op Zee, wordt daarmee een bijgedrage
heden is afgesloten voor publiek, worden ingericht.
geleverd aan het versnellen van de energietransitie.
Op het Hembrugterrein worden komende jaren
21
1.000 woningen ontwikkeld. Het openstellen van
12.Kassiersfunctie
TRANCHE 2 - €49 MILJOEN
dit bos draagt zowel bij aan het versterken van de
De kassiersfunctie zal worden belegd bij de provincie
In de tweede tranche zijn een projectlijst A en B opgesteld. In Lijst A is een verdeling per gemeente opgenomen.
natuur, als aan de leefkwaliteit van het gebied.
Noord-Holland. De geldstromen naar de verschillende
Dit budget kunnen gemeenten inzetten voor de voor hun belangrijkste projecten.
begunstigden zal via dan ook via de provincie
In Lijst B is gekeken naar de gemeenschappelijke opgave die we als NZKG met elkaar hebben en beschreven
Thema’s
kassierverlopen. Voor de inhoudelijke en proces
staat in het Ontwikkelperspectief NZKG voor de besteding van de gelden uit de Gebiedsinvesteringen.
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
begeleiding die nodig is om te komen tot subsidie-
•
Behoud en versterken van de natuur
aanvragen, het voldoen aan de subsidievoorwaarden,
Projectenlijst A: Verdeling per gemeente
Thema RRF
het bewaken van de voortgang, de monitoring en
•
Lijst A: Door gemeente vrij te besteden aan ingediende projecten.
•
verantwoording, wordt een beroep gedaan op het
•
Verdeling van een deel van de gelden, waarbij het zwaartepunt bij de IJmond-gemeenten ligt.
Groene en/of recreatieve ruimten
Programmabureau Noordzeekanaalgebied. Voor de uitvoering van deze kassiersfunctie is budget nodig, welke
Gemeente
ook wordt aangevraagd in de eerste en tweede tranche.
A1. Gemeente Velsen
€
A2. Gemeente Heemskerk A3. Gemeente Beverwijk
Bedrag
BTW 21%
Totaal incl. BTW
4.132.231
€
867.769
€
5.000.000
€
4.132.231
€
867.769
€
5.000.000
€
4.132.231
€
867.769
€
5.000.000
A4. Gemeente Zaanstad
€
1.652.893
€
347.107 €
2.000.000
Totaal
€
14.049.587 €
2.950.413
€
17.000.000
Projectenlijst B: Verdeling regionale projecten •
Toekenning aan ‘bovengemeentelijke projecten’ ten behoeve van versterken leefomgeving en die een regionale impact hebben. Koppeling NOVEX NZKG. Project
Bedrag
BTW 21%
Totaal incl. BTW
B1. Budget Stedelijke Vernieuwing IJmond
€
12.396.694
€
2.603.306
€
15.000.000
B2. Energiehaven
€
8.264.463
€
1.735.537 €
10.000.000
B3. Houtrakpolder
€
3.305.785
€
694.215
€
4.000.000
B4. Gestegen kosten tweede Pont IJmond
€
1.652.893
€
347.107 €
2.000.000
B5. Bedrijventerreinen IJmond & Zaanstad
€
826.446
€
173.554
€
1.000.000
Totaal
€
26.446.281
€
5.553.719
€
32.000.000
€
49.000.000
Totaal Tranche 2
LIJST A A1. Budget gemeente Velsen
en mogelijkheid voor verduurzaming op, maar ook extra
Entreegebied IJmuiden
ruimte voor het toevoegen van woningen, groen en
Het entreegebied van Pont tot Park biedt veel ruimte
noodzakelijke waterberging, en kwaliteit voor de hele
voor gebiedsontwikkeling. Een belangrijke bijdrage
wijk. Ook staat er een verouderd politiebureau, een
aan deze ontwikkeling is verbetering en samen
deel van dit gebouw is markant en te transformeren,
voeging van het verouderde maatschappelijk
een deel biedt mogelijkheden tot herontwikkeling.
vastgoed. In het gebied staan verschillende scholen
F oto: Max Dijksterhuis
22
en een politiebureau. Een deel van de schoolgebou-
Thema’s:
wen is verouderd en toe aan grootschalige vernieu-
•
Behoud en versterken van de natuur
wing. Uit eerdere gesprekken met deze scholen is
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
gebleken dat zij openstaan voor het samenvoegen
•
Versterken van de regionale economie
van verschillende voorzieningen. Dit levert een
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
kwaliteitsslag, verbetering van de onderwijsfunctie
energietransitie
23
Reddingsbrigade/doorontwikkelen IJmuiden aan zee
grondeigenaren, bedrijven, gemeenten en andere
Thema’s
A3. Budget gemeente Heemskerk
Het project richt zich op het verbeteren van de
stakeholders.
•
Behoud en versterken van de natuur
Schrijversbuurt en omgeving
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
De Schrijversbuurt en omgeving in Heemskerk staan
zichtlijnen voor de IJmuider Reddingsbrigade (IJRB) op het strand van IJmuiden aan Zee, zodat veiligheid
Thema’s
Thema RRF
aan de vooravond van een ingrijpende herstructure-
en optimaal gebruik van het strand voor diverse
•
Behoud en versterken van de natuur
•
ring. De wijk telt nu circa 480 woningen, waarvan
doelgroepen gewaarborgd blijven. Door aangroei-
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
ende duinen is het zicht vanuit reddingspost De
•
Versterken van de regionale economie
Waecker ernstig beperkt, wat risico’s oplevert voor
Groene en/of recreatieve ruimten
ongeveer 260 sociale huurwoningen. Het adaptief A2. Budget gemeente Beverwijk
masterplan vergroot dit aantal. De wijk kent ver
De gemeente Beverwijk is voornemens het budget
ouderde bebouwing. Om de leefkwaliteit te verhogen
toezicht en hulpverlening. Onderzoek toont aan dat
Verduurzamen en toekomstbestendig maken
van € 5 miljoen uit tranche 2 volledig te besteden
en te voldoen aan de doelstellingen uit de Woonvisie
deze situatie de komende jaren verder verslechtert.
bedrijventerreinen Velsen
aan de versterking van maatschappelijke en sociale
2030, wordt ingezet op een combinatie van sociaal
Er zijn twee oplossingsrichtingen: aanpassing en
De bedrijventerreinen in Velsen vormen een cruciale
voorzieningen in Wijk aan Zee. In Wijk aan Zee is de
en ruimtelijk verdichten. Meer mensen kunnen hier
verhoging van de huidige reddingspost of nieuw-
pijler van de economische structuur in de IJmond en
impact van de aanlanding van de wind op zee
straks wonen, maar tegelijk wordt de wijk leefbaarder,
bouw op een geschiktere locatie.
het Noordzeekanaalgebied. Het project richt zich op
immers het grootst.
groener en hechter. De herstructurering is daarmee niet alleen een bouwopgave, maar vooral een kans
het toekomstbestendig maken van deze terreinen Daarnaast biedt het project kansen om de leef
door ze economisch sterk, klimaatadaptief en
In tranche 1 was voor de Versterking maatschappe-
om de kwaliteit van het samenleven te versterken.
kwaliteit en fysieke leefomgeving van IJmuiden aan
leefbaar te maken, met ruimte voor circulaire
lijke en sociale voorzieningen Beverwijk een bedrag
Onderdeel van de doelstellingen van de Schrijvers-
Zee landschappelijk en recreatief te versterken. Door
initiatieven passend bij de aanwezige maakindustrie.
van € 1,4 miljoen gelabeld voor de voorzieningen in
buurt is dat er betaalbare woningen worden toege-
de ontwikkeling van de reddingsbrigade te koppelen
Momenteel kampen de terreinen met verstening,
Wijk aan Zee. Dit was met name bedoeld voor de
voegd zoals de verdeling die in de Woonvisie 2030 is
aan een impuls voor het gebied rond de boulevard en
gebrek aan groen en wateropvang, hittestress,
inpassing van verschillende kindgerelateerde
opgenomen. Dit is de basishouding. De gemeente kiest
jachthaven, kan het strand beter inspelen op de
beperkte biodiversiteit en netcongestie, waardoor
voorzieningen in de school, zoals naschoolse opvang,
voor dit project voor een actieve en meer regisserende
groeiende toeristische vraag en zijn profiel als
verduurzaming en vestigingsklimaat onder druk staan.
peuteropvang en een bibliotheek. De €5 miljoen uit
rol. Beoogd doel is om de woningbouwopgave in de
avontuurlijk strand voor wind- en watersporters.
tranche 2 maakt het mogelijk om in de planvorming
Schrijversbuurt te versnellen en meer maatschappe-
Het doel is om bedrijventerreinen te transformeren
de combinatie te maken met andere belangrijke
lijke kwaliteit toe te voegen. De gewijzigde rolneming
Thema’s
tot aantrekkelijke, gezonde en duurzame werk
maatschappelijke en sociale voorzieningen voor het
van de gemeente is in dit project nodig om integraal
•
Behoud en versterken van de natuur;
omgevingen met aandacht voor energieopwekking,
dorp, waaronder een sportvoorziening, dorpshuis-
en in samenhang met de omgeving te zorgen voor een
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving:
duurzame mobiliteit en ecologische meerwaarde. Dit
functie en mogelijk diverse zorgfuncties.
creatieve en flexibele aanpak.
•
Versterken van de regionale economie.
gebeurt via een integrale aanpak en samenwerking tussen ondernemers, zodat collectieve maatregelen
Thema’s
Thema’s
Landschapspark tussen Duin en Spaarnwoude
zoals laadvoorzieningen, waterberging en vergroe-
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving u8226
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
(voorheen groene verbinding NPZK met
ning gerealiseerd worden.
•
Versterken van de regionale economie
•
Behoud en versterken van de natuur
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
recreatiegebied Spaarnwoude)
Thema RRF
Het Landschapspark tussen Duin en Spaarnwoude
Thema’s
•
Groene en/of recreatieve ruimten
vormt een groene verbindingszone tussen het
•
Behoud en versterken van de natuur
•
Verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
Nationaal Park Zuid-Kennemerland en recreatie
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
gebied Spaarnwoude. Het doel is om deze versnip-
•
Versterken van de regionale economie
perde en onder stedelijke druk staande gebieden
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
landschappelijk, recreatief en ecologisch met elkaar
energietransitie
energietransitie
te verbinden. Hiervoor is een ingrijpende ruimtelijke
24
herinrichting nodig om een samenhangend, toe-
Vergroenen en klimaatadaptief maken
komstbestendig groengebied te realiseren dat
(aanvulling op tranche 1)
fungeert als buffer en recreatief uitloopgebied voor
In de regio IJmond zullen vergroenings- en klimaat-
omliggende dorpen.
adaptieve maatregelen worden genomen. In de
Het park moet uitgroeien tot een gebied met hoge
gemeente Velsen gaat het om het stimuleren van
natuur- en landschapswaarde, voldoende recreatie-
vergroening van tuinen en schoolpleinen, het
mogelijkheden en een sterke ecologische verbinding.
stimuleren van groene daken, en het vergroenen van
Dit draagt bij aan gezondheid, klimaatadaptatie en
schoolomgevingen en de omgeving van woonzorg-
waterretentie. Realisatie gebeurt via co-creatie met
centra.
F oto: Joanne de Lijster
25
LIJST B
Natuur Netwerk Heemskerk
geving op en rond de bedrijventerreinen HoogTij,
Het Natuur Netwerk Heemskerk is en wordt ontwik-
Westerspoor en Zuiderhout. Door vergroening en
keld vanuit de ambitie om natuur, klimaatadaptatie en
aanleg van groenblauwe structuren wordt hittestress
B1. Fonds Stedelijke Vernieuwing IJmond
Thema’s
leefkwaliteit sterker met elkaar te verbinden binnen
beperkt, water vastgehouden en biodiversiteit
De agglomeratie IJmond kent een neerwaartse trend:
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving:
de gemeente Heemskerk. De bestaande hoofdgroen-
versterkt. Het doel is een aantrekkelijker gebied dat
demografische kwetsbaarheid, verouderde woning-
•
Behoud en versterken van de natuur;
structuur vormt de basis, maar verdere versterking en
werkplezier vergroot en negatieve leefbaarheids
voorraad en stijgende veiligheidsincidenten. Vooral
•
uitbreiding zijn noodzakelijk om klimaatverandering
aspecten in een sterk verstedelijkt en industrieel
jaren ’50/’60-wijken scoren slecht. Een langjarige
het hoofd te bieden, biodiversiteit te bevorderen en
gebied vermindert.
sociaal-economische en ruimtelijke aanpak is
Thema RRF
noodzakelijk.
•
Groene en/of recreatieve ruimten
•
verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
bewoners dichter bij de natuur te brengen. Het budget
Versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie
wordt ingezet voor de verdere realisatie van concrete
De aanpak omvat vergroening van de terreinen, aanleg
deelprojecten binnen het netwerk, aansluitend op de
van groene verbindingen en multifunctionele routes,
Binnen de eerste tranche is een bedrag beschikbaar
reeds gerealiseerde onderdelen.
landschappelijke versterking van De Belt als over-
voor een Plan van Aanpak stedelijke vernieuwing
B2. Energiehaven IJmond
gangszone, en sociale maatregelen voor o mwonenden
IJmond en ondersteuning van opgaven. Het plan
De Energiehaven is een werkhaven van circa
Thema’s
en asielzoekers bij de Gerrit Bolkade. Hiermee ontstaat
bevat:
16 hectare ten behoeve van de installatie van en
•
Behoud en versterken van de natuur
een gebied dat niet alleen klimaatadaptief is, maar ook
•
Analyse van problematiek en oplossingsrichtingen
onderhoud aan windparken op zee. De locatie is
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
sociaal en ruimtelijk aantrekkelijk.
•
Samenwerking Beverwijk, Velsen, Heemskerk,
gunstig gelegen – buiten de sluizen van IJmuiden en
Provincie en Rijk
op relatief korte afstand van en groot deel van de te
•
Voorstel voor aanpak en aansluiting op lopende
realiseren windparken op zee – net ten noorden van
initiatieven
Zeehaven IJmuiden aan de monding van het
Thema RRF •
Groene en/of recreatieve ruimten
Thema’s
•
verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
•
Behoud en versterken van de natuur
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
A4. Budget gemeente Zaanstad
•
Versterken van de regionale economie
Vergroenen bedrijventerreinen HoogTij, Westerspoor en Zuiderhout Dit project richt zich op het creëren van een groene, leefbare en klimaatbestendige leef- en werkom
Noordzeekanaal. De totale opgave vraagt tientallen miljoenen.
De totstandkoming van de Energiehaven is van groot
Thema RRF
Daarom wordt aanvullend €15 miljoen gevraagd voor
belang om de nationale ambities op het vlak van
•
Groene en/of recreatieve ruimten
projecten in het fysieke en sociale domein:
energie-opwek middels windparken op zee te kunnen
•
verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
realiseren. Hiertoe is immers ook ruimte op de wal Fysiek:
nodig. Op dit moment is er in Nederland – en ook
•
verduurzaming woningen,
Europees – een groot gebrek aan geschikte kade- en
•
sloop/nieuwbouw
kavelruimte voor de aanleg en onderhoud van
•
vergroening openbare ruimte
windparken op zee. Deze ambitie zal niet kunnen
•
klimaatadaptatie
worden gerealiseerd vanuit de huidige Nederlandse
•
betere mobiliteit (fiets, OV)
havens met vertraging van de Nederlandse Energie-
•
maatschappelijk vastgoed
transitie tot gevolg. Met de aanleg van de Energie
•
verbetering luchtkwaliteit en geluidsreductie.
haven kan in de periode tot 2050 circa 20GW aan opgesteld vermogen gerealiseerd worden.
Sociaal: •
versterking zorgnetwerk,
Daarnaast zorgt de aanleg van de Energiehaven
•
arbeidsparticipatie (incl. taallessen),
IJmond ook voor een versterking van de regionale
•
jeugd- en welzijnswerk,
(haven)economie. In de eerste plaats wordt het
•
terugdringen criminaliteit,
profiel van de IJmond als belangrijk centrum van de
•
ondersteuning IJMondwerkt!,
offshore-haveneconomie versterkt. De ervaring vanuit
•
wijkteams en armoedebestrijding.
eerdere wind-op-zee projecten laat bovendien zien dat bij dergelijke grootschalige projecten ook lokale
F oto: Michiel Wijnbergh
26
De middelen komen in een fonds gekoppeld aan het
bedrijven een belangrijke rol krijgen in de keten.
Plan van Aanpak, zodat flexibel kan worden toe
In deze markt is tijdige beschikbaarheid van onder-
gewezen aan projecten die bijdragen aan vijf
delen en nabijheid van groot belang. Daar profiteren
opgaven: beter ontwikkelperspectief, minder
ook de reeds aanwezige bedrijven van die een rol
criminaliteit, betere gezondheid, betere woningen en
spelen in de keten van de aanleg en het onderhoud
openbare ruimte.
van windparken op zee.
27
De nieuw te ontwikkelen haven is dan ook cruciaal
ondersteunen. Ook speelt de Energiehaven een
B3. Landschapsontwikkeling Houtrakpolder;
B4. Gestegen kosten Tweede Pont IJmond
bij de bouw van windparken op de Noordzee.
belangrijke rol in de gewenste ruimte-intensivering en
In het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied
Doordat de beschikking van het geld uit de eerste
De komende jaren worden steeds meer windparken
het versterken van de haveninfrastructuur in de regio.
wordt expliciet stilgestaan bij de Houtrakpolder.
tranche later kwam dan verwacht, zijn de kosten om
Deze polder is namelijk niet alleen in beeld voor een
de pont te bestellen gestegen. Vanwege het regionale
gebouwd op de Noordzee en de Energiehaven is een belangrijke uitvalsbasis voor de aanleg en het
Thema’s
nieuw te bouwen 380 kV-transformatorstation en de
belang van de komst van de tweede pont zijn
onderhoud daarvan. Zo biedt de nieuwe Energie
•
Versterken van de regionale economie
aanlanding van Wind op zee, maar ook als mogelijke
additionele gelden vanuit de Gebiedsinvesteringen
haven de mogelijkheid om de bouw van de wind
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
locatie voor piekwaterberging en voor uitbreiding
Netten op Zee nodig om het te kort te dekken.
energietransitie
van de milieucontouren van Westpoort ten behoeve
parken Hollandse Kust (west) en IJmuiden Ver te
van de energietransitie. Bovendien ligt er op de
Thema’s
Houtrakpolder een strategische reservering voor een
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
extra havenbekken én heeft het gebied grote
•
Versterken van de regionale economie
landschappelijke en ecologische waarde. De samen-
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
werkende partijen hebben in het Ontwikkel
energietransitie
perspectief geconcludeerd dat de Houtrakpolder voor een combinatie van energietransitie, waterberging,
B5. Verduurzaming bedrijventerreinen NZKG incl.
recreatie en ecologie kan worden ingezet, mits er
Zaanstad
elders in het Noordzeekanaalgebied voldoende
Toewerken naar een verdere verduurzaming en het
ruimte is voor havens en industrie. Tegelijkertijd is
‘toekomstklaar’ maken van verschillende werk
duidelijk dat niet over alle ontwikkelingen binnen de
locaties. Deze inzet richt zich onder meer op de
Houtrakpolder gelijktijdig duidelijkheid ontstaat.
realisatie van energiehubs en energieonderzoeken om netcongestie aan te pakken. Verder gaat aandacht
In het Ontwikkelperspectief Noordzeekanaalgebied is
uit naar het realiseren van grondstoffenhubs voor de
afgesproken dat, als onderdeel van de inpassing van
circulaire economie, als ook het klimaatadaptief
dit nieuwe 380 kV-transformatorstation, wordt
maken van de bedrijventerreinen. Vanuit het project
ingezet op het versterken van het landschap. Waarbij
kan ook gekeken worden naar bijv. het (co)financieren
water en bodem en de (on)mogelijkheden voor een
van duurzame mobiliteitsmaatregelen.
toekomstbestendig watersysteem (inclusief mogelijke realisatie piekwaterberging) als belangrijke
In bijlage 1 zijn alle Gebiedsinvesteringen in meer
uitgangspunten gelden. De bijdrage vanuit Gebieds
detail uitgewerkt in projectfiches. In figuur 4 en 5 zijn
investeringen Netten op Zee wordt vervolgens
de Gebiedsinvesteringen weergegeven op een kaart.
ingezet om een eerste serie no-regret maatregelen te
Hierop is zichtbaar waar de investeringen landen
nemen op het gebied van landschappelijke door
en aan welke van de bovenstaande thema’s de
ontwikkeling en waterhuishouding in het gebied.
investeringen bijdragen.
Thema’s
Thema’s
•
Behoud en versterken van de natuur
•
Verbeteren van de fysieke leefomgeving
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
•
Versterken van de regionale economie
energietransitie
•
Versnellen en toepassen van de (duurzame)
Thema RRF • Groene en/of recreatieve ruimten • verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
energietransitie •
Verhogen van de ecologische kwaliteit en herstel van natuurwaarden
Thema RRF • Groene en/of recreatieve ruimten • verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur
F oto: Wouter Zaalberg
28
29
Figuur 4: Overzicht van maatregelen t.b.v. Regioplan NZKG Gebiedsinvesteringen Netten op Zee eerste tranche 30
31
3.3 DOELGROEP
3.4 VERHOUDING MET ANDERE REGIONALE PROGRAMMA’S
Het uiteindelijke doel van de Gebiedsinvesteringen is in lijn met het doel van het Ontwikkelperspectief
In de regio zijn meer programma’s en fondsen
NOVEX NZKG, namelijk een gezondere leefomgeving
waartoe de Gebiedsinvesteringen zich verhouden.
en verbeterde leefkwaliteit voor de inwoners van het Noordzeekanaalgebied. De doelgroep van de
ONTWIKKELPERSPECTIEF NOVEX NZKG
Gebiedsinvesteringen is daarmee de inwoners van
Paragraaf 3.1 ging al in op het Ontwikkelperspectief
het Noordzeekanaalgebied. Hierbij ligt het zwaarte-
NOVEX NZKG. De projecten die opgenomen zijn op
punt van de Gebiedsinvesteringen in de IJmond (de
de lijst voor de eerste en tweede tranche zijn mede
eerste schil zoals omschreven in paragraaf 2.3).
beoordeeld aan de hand van het Ontwikkelperspectief.
Met dit doel en deze doelgroep voor ogen zijn de
JUST TRANSITION FUND
verschillende maatregelen uit paragraaf 3.2 geselec-
De IJmond is een belangrijk onderdeel van het
teerd. De betrokken overheden hebben een goed
industriecluster NZKG, één van de 6 industrieclusters
beeld van de behoeften van de inwoners van het
die aangemerkt zijn als van nationaal belang. In het
Noordzeekanaalgebied. Zo is er bijvoorbeeld groot
kader van de energietransitie moeten ook deze
draagvlak in de regio voor de Tweede Pont Velsen.
industriële clusters verduurzamen. De Europese Unie
Ook aan vergroening en versterking van maatschap-
heeft daarom het Just Transition Fund (JTF) opgericht
pelijke en sociale voorzieningen is duidelijk behoefte.
om deze clusters te ondersteunen bij de transitie naar een duurzame industrie. Met deze onder
De inwoners van het Noordzeekanaalgebied zelf zijn
steuning wordt geprobeerd te voorkomen dat de
ook op verschillende manieren betrokken bij de
energietransitie sociaaleconomische negatieve
uitwerking van de maatregelen. Bij het project Pont
gevolgen heeft voor de industriële clusters en de
tot Park is bijvoorbeeld een uitgebreid participatie-
omgeving. De IJmond is onder andere door de
traject opgezet om inwoners mee te laten denken
aanwezigheid van Tata Steel, sterk afhankelijk van
over de ontwikkeling van het gebied. Bij het project
fossiele brandstoffen en een grote uitstoter van CO2.
Gebiedsfonds Wijk aan Zee worden gesprekken
JTF is gericht op het financieren van innovatie van de
gevoerd met de Dorpsraad van Wijk aan Zee over de
regionale economie en draagt zo bij aan een de
exacte invulling. Aan de locatiekeuze voor de
werkgelegenheid in de regio. Daarmee is de scope
warmtenetten liggen transitievisies warmte ten
van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee anders
grondslag waarbij geparticipeerd is. Deze participatie
dan de scope van JTF.
wordt voortgezet bij de ontwikkeling van Wijk uitvoeringsplannen. Ook bij de nadere uitwerking van maatregelen die nog zal plaatsvinden zal participatie een rol spelen. Bij de revitalisering havens zal bijvoorbeeld een participatietraject met ondernemers worden ingericht.
32
F oto: Bram van de Biezen
33
4. REGIONALE FINANCIEEL-JURIDISCHE KADERS In de afweging om als gezamenlijke overheden te
gebied. In de tweede tranche is deze afweging
komen tot een lijst aan maatregelen, zijn de volgende
opnieuw gemaakt. Gezien de constructieve samen-
selectiecriteria gebruikt:
werking in de eerste tranche en de regionale opgaven in het gebied zijn de zelfde selectiecriteria
1. Voorwaarde type project: a. Verbeteren leefkwaliteit b. Klimaatneutraal
en samenwerkingsvormen gehanteerd.
4.2 FINANCIËLE VOORWAARDEN
c. Positief saldo van maatschappelijke baten
d. Additioneel zijn aan bestaande of
De regionale staatssteunkaart 2022-2027 van
geplande publieke investering
Nederland, die door de Europese Commissie in
e. Niet strijdig met opgaven uit regeer
januari 2022 goedgekeurd is, is uitgebreid met de
akkoord of onderliggend Rijksbeleid
gebieden die in aanmerking komen voor regionale
(maatwerkafspraken Tata Steel, lijken hier
investeringssteun. De regio IJmond is een van deze
strijdig)
gebieden die in aanmerking komen voor middelen
en lasten
AANVULLING STAATSSTEUN
2. Geografische locatie
uit het fonds voor een rechtvaardige transitie (het
Just Transition Fund). De IJmond is daarmee benoemd
a. Maatregel betreft het aanlandpunt, het gebied aangrenzend aan het aanlandpunt
als een van de regio’s waar ondernemingen naar
of de regio eromheen.
verwachting harder geraakt worden door de
3. Doelmatigheid en doeltreffendheid
ambitieuze milieu- en klimaatdoelstellingen van de
Europese Unie (bron: europadecentraal.nl). Concreet
a. Doel van de regionale opgave moet helder zijn en de geformuleerde oplossing
betekent dit voor de IJmond dat de steunintensiteit
moet logisch bijdragen aan dit doel.
voor staatssteun aan grote ondernemingen gesteld is
b. Kosten moeten in verhouding staan tot de
op maximaal 10%. Deze uitgebreidere steunmogelijk-
beoogde (maatschappelijke) baten. 4. Uitvoering maatregelen
heden gelden voor de periode 1 januari 2022 tot en met 31 december 2027.
a. Uiterlijk Q1-2026 moet de begunstigde bekend zijn (dan moet de maatregel
Verder stelt de regio geen aanvullende financiële
uitvoeringsgereed zijn).
voorwaarden aan Gebiedsinvesteringen voor de eerste
b. Er is geen specifieke einddatum waarop de maatregelen uitgevoerd moeten zijn.
en tweede tranche zoals opgenomen in dit Regioplan.
4.3 JURIDISCHE VOORWAARDEN
Er is gekozen binnen het Noordzeekanaalgebied voor de eerste & tweede tranche van de Gebiedsinveste-
Vanuit de regio worden er geen aanvullende
ringen Netten op Zee om bij het proces alleen de
juridische voorwaarden gesteld aan Gebieds
decentrale overheden uit het gebied te betrekken en
investeringen voor de eerste tranche zoals
niet ook andere partijen of belanghebbenden uit het
opgenomen in dit Regioplan.
F oto: Video Honing Heemskerk
34
35
5. REGIONALE UITVOERING 5.1 REGIONALE GOVERNANCE EN BETROKKEN REGIONALE PARTIJEN
5.2 REGIONALE FINANCIERINGSCONSTRUCTIE(S)
voortgang van de verschillende projecten en de
4.
aanvraag van de subsidie, blijft een verantwoordelijk-
Overziet de teruggave van BTW via het BTW compensatiefonds (BCF)
De bijdrage voor de Gebiedsinvesteringen worden via
heid van de verschillende aanvragers (in het geval
Voor zowel de eerste als de tweede tranche van
een specifieke uitkering (SPUK) aan een provincie
van het Noordzeekanaalgebied de verschillende
beschikbare gelden Gebiedsinvesteringen Netten op
Noord-Holland uitgekeerd. Deze treedt namens de
gemeenten). Naast de regiokassier wordt er door KGG
Zee is ervoor gekozen om als decentrale overheden
regio op als regiokassier. De regiokassier draagt er
een projectleider gevraagd. Waar de regiokassier
Belangrijk is dat bovenstaande taken belegd worden
in het Noordzeekanaalgebied gezamenlijk te komen
zorg voor dat de specifieke uitkering uitsluitend aan
meer aan de financiële kant van de afhandeling van
bij de regiokassier. Wij onderscheiden drie hoofd
tot een lijst met maatregelen om in te dienen bij het
uitvoeringsactiviteiten wordt besteed, zoals die nader
de Gebiedsinvesteringen zit, zorgt de projectleider er
taken voor onze regio, die we verdelen tussen de
ministerie KGG. In de werkgroep zaten vertegenwoor-
zijn uitgewerkt in de bestuursovereenkomsten of
bijvoorbeeld voor dat er jaarlijks een voortgangs
regiokassier en de projectleider. Een aantal van de
digers van de provincie Noord-Holland en de
bijbehorende Regioplannen Gebiedsinvesteringen
rapportage wordt opgesteld. Hieronder worden het
activiteiten die benoemd worden, zijn in samenspraak
gemeenten Beverwijk, Velsen, Heemskerk, Zaanstad,
Netten op Zee. De regiokassier dient zich financieel te
proces en activiteiten van de regiokassier en
tussen de regiokassier en de projectleider.
Amsterdam en Haarlemmermeer. Het Programmabu-
verantwoorden jegens de minister van KGG over de
projectleider toegelicht. Voor het monitoren van de
reau Noordzeekanaalgebied is gevraagd om het
besteding van de Gebiedsinvesteringen. De regio
voortgang wordt in 2026 een projectleider aange-
De hoofdtaken van de regiokassier zijn daarmee als
proces en de inhoud te begeleiden om te komen tot
kassier legt verantwoording af over de besteding
steld.
volgt:
een Bestuursovereenkomst en Regioplan. Aangezien
van de specifieke uitkering op de wijze, bedoeld in
het Noordzeekanaalgebied ook één van de 16
artikel 17a van de Financiële-verhoudingswet. Deze
PROCES EN ACTIVITEITEN REGIOKASSIER EN PROJECTLEIDER
NOVEX-gebieden is binnen het programma NOVEX,
verantwoording over de besteding van specifieke
Conform de handleiding Gebiedsinvesteringen
zijn de trekkers van het gebied van het Programma-
uitkeringen verloopt op een landelijk uniforme wijze
Netten op Zee versie 5.0 (paragraaf 2.3, pagina 6,
bureau NZKG en van het ministerie van KGG betrok-
via de zogeheten Sisa-bijlage (Single information,
heeft de regiokassier de volgende taken:
ken. Tevens is ervoor gekozen om voor de besluitvor-
single audit). Het gaat hier om een bijlage bij de
ming gebruik te maken van de Bestuurscommissie
jaarrekening van een betreffende gemeente of
1.
Verantwoording (wie, hoe en waar)
d. Bewaken subsidievoorwaarden;
Ruimte en het Bestuursplatform Programmabureau
provincie. Aangezien de Sisa-bijlage onderdeel
2.
Toewijzen fondsen – wie wordt tekeningsbevoegd
e. Aanvragen subsidiebedragen en zorgen dat
Noordzeekanaalgebied deze kent. Naast de bovenge-
uitmaakt van de jaarrekening, heeft de accountants-
3.
Verantwoording van de structuur van fondsen,
deze bij de begunstigde terecht komt nadat
noemde partijen zitten daar ook vertegenwoordigers
verklaring van de jaarrekening tevens betrekking op
bedrijven, stichtingen, private en overheids-
een subsidieaanvraag is goedgekeurd;
van Tata Steel, de waterschappen en de havens
de specifieke uitkeringen.
begunstigden
5.
Voert de bewaarinstructies uit conform de handleiding.
1. Afhandelen subsidieaanvragen a. Opstellen van werkwijze subsidieaanvraag (incl. bijvoorbeeld formulieren); b. Begeleiden van aanvragers bij het doen van subsidieaanvragen; c. Toetsen van de subsidieaanvragen;
f.
Administratieve afhandeling subsidie;
binnen het gebied in.
ROL REGIOKASSIER EN PROJECTLEIDER Vanwege de relatie met het NOVEX-gebied NZKG en
Voor het Noordzeekanaalgebied is de kassiersfunctie
het bestaande Ontwikkelperspectief voor dit gebied,
bij de provincie Noord-Holland belegd. De provincie
liggen er veel concrete maatregelen die passen
zorgt vervolgens dat de verschillende projecten
binnen de kaders van de Gebiedsinvesteringen
genoemd in dit regioplan hun bijdrage krijgen in de
Netten op Zee. Hierin wordt voor een deel al aange-
vorm van een subsidie. Daarmee is de provincie
sloten bij de afspraken die in het kader van de
beheerder van het regiofonds. Wel heeft de provincie
uitvoeringsagenda NOVEX-gebied NZKG en de
de mogelijkheid om de taken die de regiokassier
ruimtelijke arrangementen met de provincies
uitvoert, te beleggen bij het Programmabureau
gemaakt gaan worden.
Noordzeekanaalgebied.
1 Uitwerking project A inclusief raming
2
3
Opstellen
4
5
Toekenning of
Ontrekking
subsidieaanvraag
Beoordeling
afwijzing van
middelen fonds
Gebieds
aanvraag
uitkering financiële
gebieds
middelen
investeringen
investering
LEGENDA Besluitvorming over de definitieve verdeling van de