Bijlage 1. Masterplan
Tekst van het document
Schrijven aan een nieuw hoofdstuk Adaptief masterplan Schrijversbuurt, Heemskerk De Schrijversbuurt Uitgangspunten voor herstructurering
van Lennepstraat 2022
Gemeente Heemskerk en Woonopmaat 4-4-2023
10-12-2025
Bewoner Marije Bosman - Omwonende Lynne Schoehuis Schrijversbuurt Als in- en omwonende, en lid van de klankbordgroep, denken wij al geruime tijd mee over de ontwikkelingen rondom de vernieuwing van de Schrijversbuurt. In de klankbordgroep vormen we een afspiegeling van de gehele wijk, met mensen die zich verbonden voelen met elkaar en met de toekomst van de buurt. Juist daarom vinden we het belangrijk dat deze vernieuwing niet alleen een bouwkundige opgave is, maar vooral een kans om een toekomstbestendige wijk te creëren waar huidige én nieuwe bewoners zich thuis kunnen voelen. Het adaptieve masterplan dat nu voorligt, biedt daarvoor een sterke basis: het maakt ruimte voor verschillende woonvormen, leeftijden en levensstijlen, met aandacht voor groen, duurzaamheid, leefkwaliteit en sociale samenhang. Wel willen we eerlijk zijn over de vragen en zorgen die er leven. Met name de hoogte van sommige bouwvolumes roept discussie op: hoe verhouden deze zich tot het dorpse karakter van de omgeving, en hoe zorgen we ervoor dat de nieuwe wijk aansluit bij de schaal en uitstraling die bewoners waarderen? Ook de toegankelijkheid van de wijk en doorstroom van het verkeer zijn nog aandachtspunten. De keuzes die op dit moment zijn gemaakt over deze onderwerpen, vinden geen draagkracht in de klankbordgroep.
Daarnaast is de verbinding tussen de Schrijversbuurt en de Cornelis Groenlandstraat nog onderwerp van discussie. Door de hoogbouw direct achter de Groenlandstraat te positioneren, ontstaat er een vrij harde scheiding tussen de straat en de Schrijversbuurt.
Bestuurder Woonopmaat “De stem van de bewoners doet er toe”
We merken we hoe groot de behoefte aan nieuwe, gezonde en betaalbare woningen is. Niet alleen voor de grote hoeveelheid woningzoekenden. Voor veel huidige bewoners is snelheid in de ontwikkeling essentieel: zij staan te popelen om vooruit te kunnen, weg uit woningen die door vochtproblemen en slechte isolatie niet langer geschikt zijn. Die urgentie onderstrepen we graag nog extra. We zijn dankbaar dat we als klankbordgroep vanaf het begin onze ervaringen en wensen mochten delen. Dat heeft ervoor gezorgd dat het plan (grotendeels) niet over maar met bewoners is gemaakt. We hopen dat dit masterplan de gemeente inspireert om samen met alle betrokken partijen door te bouwen aan een wijk die klaar is voor de toekomst — een wijk waarin prettig, gezond en veilig wonen centraal staat.
Sjoerd Hooftman
Ga er maar aan staan: meedenken over de toekomst van je eigen wijk. Over hoe jouw vertrouwde omgeving zich kan ontwikkelen tot een nieuwe, moderne buurt — zelfs met de mogelijkheid dat bestaande woningen plaatsmaken voor iets nieuws. In de Schrijversbuurt zijn veel bewoners die uitdaging met lef aangegaan. Zij sloten zich aan bij de Klankbordgroep en kwamen met nieuwsgierigheid, enthousiasme én zorgen aan tafel. Wat begon als meedenken, groeide al snel uit tot samen creëren. Het is indrukwekkend om te zien hoe open en eerlijk alle wensen, zorgen en ideeën zijn gedeeld. Zonder gedoe, maar met respect en betrokkenheid. Van daaruit is stap voor stap gewerkt aan een nieuw plan voor de Schrijversbuurt. De Klankbordgroep bezocht ook met allerlei deskundigen andere wijken in verschillende steden om inspiratie op te doen — en bracht die inzichten mee naar Heemskerk.
02
Waar we juist op zoek zijn naar verbinding, wordt hiermee het tegengestelde bereikt. We vinden het belangrijk dat deze aandachtspunten in de verdere uitwerking zorgvuldig worden gewogen, zodat de vernieuwde wijk niet alleen functioneel en toekomstgericht is, maar ook herkenbaar blijft voor de gemeenschap die er nu al woont, en onderdeel blijft van het DNA van Heemskerk.
Het resultaat mag er zijn: een prachtig en door bewoners gedragen masterplan voor een toekomstbestendige en levendige Schrijversbuurt. Voor Woonopmaat is dit een spannende en belangrijke ontwikkeling. Maar voor de bewoners is het dat nog veel meer. Wat zou het geweldig zijn als we dit plan samen kunnen realiseren. Op naar een groene en duurzame wijk met gasloze woningen waar het heerlijk wonen is. De mix aan woningen maakt dat verschillende doelgroepen samenwonen in één inclusieve wijk. Woonopmaat zet zich daar –samen met de gemeente Heemskerk en huidige en toekomstige bewoners- met volle overtuiging voor in.
Wethouder Wonen en Ruimtelijke ordening “De Schrijversbuurt staat aan het begin van een nieuw hoofdstuk”
Ani Zalinyan
Een buurt met een sterke identiteit en sociale samenhang. Met karakter, waar generaties hebben gewoond, gespeeld en elkaar gevonden. Tussen de gevels en tuinen liggen talloze verhalen en herinneringen. Maar ook woningen en straten die niet meer passen bij de wensen en uitdagingen van vandaag. Met de vernieuwing van de wijk maken de oude woningen plaats voor nieuwe. Daarmee nemen we afscheid van wat was, maar scheppen we ook ruimte voor nieuwe verhalen en nieuwe generaties die hier hun thuis zullen vinden. Dit adaptief masterplan laat zien hoe we samen bouwen aan een toekomstbestendige, groene en betaalbare wijk. Een plek waar mensen graag wonen en elkaar kennen. De vernieuwing van de Schrijversbuurt gaat over meer dan stenen stapelen. We maken ruimte voor nieuwe woningen, maar vooral voor gemeenschappen.
Betaalbaarheid blijft daarbij het uitgangspunt: iedereen moet in Heemskerk prettig en betaalbaar kunnen wonen, van starters tot senioren. Tegelijk versterken we de kwaliteit van de leefomgeving met groene straten, klimaatbestendige oplossingen en plekken waar kinderen kunnen spelen en buren elkaar kunnen ontmoeten. We bouwen aan een buurt die meebeweegt met de tijd, maar haar dorpse karakter behoudt. Waar duurzaamheid en sociale samenhang hand in hand gaan. En waar we samen met bewoners, Woonopmaat en andere partners werken aan een wijk die klaar is voor de toekomst. Zo schrijven we samen aan een nieuw hoofdstuk voor de Schrijversbuurt: een wijk die niet alleen meer woningen biedt, maar meer thuis voor iedereen.
Stedenbouwkundige en landschapsarchitect Huub Juurlink “De nieuwe Schrijversbuurt met wortels in het verleden en een sprong naar de toekomst” Voor u ligt het boekwerk van een buurt die op een bijzondere manier tot stand is gekomen. Niet achter gesloten deuren, maar in co-creatie met een betrokken klankbordgroep samengesteld uit de huidige bewoners. Samen hebben we stap voor stap gewerkt aan een plan dat niet alleen ruimte biedt om te wonen, maar ook om te ontmoeten, te ontspannen en duurzaam te leven. De inzichten, wensen en ervaringen uit de gemeenschap zijn verweven in elke keuze die in het ontwerpproces is gemaakt. Daarnaast zijn ook de wensen voor een verdere verdichting van de gemeente Heemskerk verwerkt, hierdoor kunnen straks nog meer mensen een woning vinden vlak tegen het centrum van Heemskerk aan. Dat is een belangrijke stap in het verder in beweging krijgen van de vastgelopen woningmarkt. Samen leren, kijken en ontwerpen Het cocreatieproces ging verder dan gesprekken alleen. Met de klankbordgroep hebben we verschillende excursies gemaakt om gezamenlijk
inspiratie op te doen en ontwerpkeuzes te toetsen. We bezochten onder meer tuinen op parkeergarages, groene woonstraten in Osdorp, voorbeelden van klimaatadaptieve straten, en samengestelde bouwblokken in AmsterdamZuid. Ook bekeken we referenties voor hoogteaccenten met setbacks en architectuur in warme aardetinten, zoals in het project Little C in Rotterdam. Deze gedeelde ervaringen hebben een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van een buurt die zowel herkenbaar als vernieuwend is. Een klimaatadaptieve, ecologische, groene en voetgangersvriendelijke buurt De nieuwe Schrijversbuurt is ontworpen met het oog op de toekomst: klimaatadaptief, groen en veerkrachtig. Ruime beplanting in de straten zorgt voor verkoeling op warme dagen, vangt regenwater op een natuurlijke manier op en draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Daarnaast wordt sterk ingezet op ecologie: er wordt gekozen voor plantensoorten die aansluiten
03
op de inheemse flora en fauna, waardoor een robuust, natuurlijk ecosysteem kan ontstaan. In het plan is ook aandacht besteed aan maatregelen die de biodiversiteit versterken, zoals nestplaatsen voor vleermuizen, voorzieningen voor vogels en habitats voor insecten. De buitenruimte nodigt uit om te lopen, spelen en ontmoeten, dankzij een voetgangersvriendelijke inrichting en het beperkte autoverkeer in de woonstraten. Het hart van het plan wordt gevormd door het kralensnoerpark: een aaneenschakeling van groene kamers en routes die volledig autovrij zijn. Hier staat de mens centraal — kinderen spelen veilig, buren ontmoeten elkaar spontaan, en de biodiversiteit krijgt alle ruimte. Ook op 2 andere plekken zijn pocketparkjes gesitueerd. Het Kralensnoerpark en pocketparkjes zijn de logische plekken om extra hoogte in de bouwblokken te maken. Levendige straten door slimme organisatie van het parkeren Auto’s zijn uiteraard nog steeds onderdeel van het dagelijks leven, maar worden opgeborgen in parkeergarages op maaiveldniveau. Hiermee wordt voorkomen dat gebouwd moet worden in het grondwater, en ontstaat een duurzame, toekomstbestendige oplossing. Boven op deze parkeergarages worden privébuitenruimtes en tuinen gerealiseerd voor de woningen, waardoor bewoners een groene, rustige plek hebben die direct aansluit op hun woonomgeving.
Het parkeren voor bezoekers vindt juist plaats in de straten. Dit maakt het mogelijk om volledig private binnenterreinen te creëren, uitsluitend bestemd voor de bewoners van het betreffende bouwblok. Deze binnenterreinen kunnen worden ingericht als privétuinen voor grondgebonden woningen of als collectieve tuinen voor appartementengebouwen. Zo ontstaan stille, groene plekken met een hoge verblijfswaarde, midden in de stedelijke structuur. Samengestelde bouwblokken met een beeldkwaliteit met wortels in de historie van Heemskerk De architectuur van de Schrijversbuurt sluit bewust aan op het karakter van het oorspronkelijke dorp. De buurt wordt opgebouwd uit samengestelde bouwblokken die variëren in maat en uitstraling, waardoor een levendig en herkenbaar straatbeeld ontstaat. De gebouwen krijgen warme aardetinten, geïnspireerd op materialen die van oudsher in het dorp te vinden waren. Vanaf de vierde verdieping zorgen subtiele setbacks voor een vriendelijk silhouet en een 04
kleinere korrel die past bij de menselijke maat. Met deze beeldkwaliteit doet de Schrijversbuurt afstand van de meer anonieme en grootschalige opzet uit de jaren zestig. De nieuwe architectuur herstelt het dorpse karakter en verankert de buurt opnieuw met het oude dorpslint van Heemskerk. Zo ontstaat een warme, eigentijdse woonomgeving die herkenbaar voelt — alsof ze er altijd al had kunnen staan. Een adaptief plan met ruimte voor verdere vernieuwing Hoewel in dit masterplan de bouwblokken, bouwhoogten en openbare ruimten zijn bepaald, blijft de Schrijversbuurt nadrukkelijk een adaptief plan. In de volgende fases van ontwerp en ontwikkeling blijft er ruimte om de verkeersstructuur verder te optimaliseren, en om innovaties te integreren die door ontwikkelaars, architecten of bewoners worden aangedragen. Denk aan nieuwe inzichten in mobiliteit, klimaatmaatregelen, energie, materiaalgebruik of woonvormen. Het door ontwikkelen gebeurt onder begeleiding van een supervisieteam dat waakt over samenhang, kwaliteit en de oorspronkelijke ambities van de buurt. Op deze manier blijft het plan open voor verbetering, zonder dat de kern van het ontwerp verloren gaat. Zo houden we ruimte voor groei, innovatie en toekomstbestendigheid — precies zoals de Schrijversbuurt bedoeld is. De inhoud van dit adaptieve masterplan is in de volgende paragraaf beknopt omschreven in een leeswijzer.
Huub Juurlink BNSP BNT, stedenbouwkundige en landschapsarchitect.
Indeling van dit boekwerk Dit boekwerk is opgebouwd uit vier hoofdstukken die samen het adaptieve masterplan en de bijbehorende spelregels gaan bepalen. Hoofdstuk 1 — Adaptief Masterplan op hoofdlijnen Beschrijft de visie, ambities en uitgangspunten van de herstructurering. Hierin worden de belangrijkste thema’s behandeld: het plan op hoofdlijnen, het leven in de toekomstige Schrijversbuurt, het woonprogramma, mobiliteit, parkeren, klimaatadaptatie en duurzaamheid. Hoofdstuk 2 — Schrijversbuurt: Spelregels van de openbare ruimte en samengestelde bouwblokken Gaat in op de ruimtelijke vertaling van de visie. Hier wordt uitgelegd hoe het DNA van Heemskerk terugkomt in de wijk, hoe het orthogonale stratenpatroon werkt en welke regels gelden voor maatvoering, materialisatie en de opbouw van bouwblokken. Daarnaast worden de kwalitatieve spelregels voor de inrichting van de openbare ruimte vastgelegd en wordt een aanzet gegeven voor de beeldkwaliteit en opbouw van de samengestelde bouwblokken (BKP) als richting voor het vervolgtraject. Hoofdstuk 3 — Kavelpaspoorten Bevat objectieve en meetbare spelregels per kavel: begrenzingen, parkeeroplossingen, binnentuinen, voordeuren en het woningprogramma. Deze kavelpaspoorten vormen het toetsingskader voor uitwerkingen per deelgebied.
Hoofdstuk 4 — ETFAL, uitvoerbaarheid en vervolgtraject Beschrijft de toetsing aan het criterium ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL). Hierin wordt ingegaan op omgevingskwaliteit, de aspecten van de fysieke leefomgeving en de BOPA-procedure. Dit hoofdstuk biedt de juridische basis voor uitvoering en fasering van het plan.
Co-creatie avond met de klankbordgroep Schrijversbuurt
05
Inhoudsopgave
1
Adaptief masterplan op hoofdlijnen
1.1
Inleiding
10
1.2
Adaptief masterplan op hoofdlijnen
14
1.3
Het leven in de toekomstige Schrijversbuurt
18
1.4
Woonprogramma en fasering
20
1.5
Mobiliteit, langzaamverkeer prioriteit
24
1.6
Parkeren in de Schrijversbuurt
26
1.7
Natuurlijke wateropvang in de openbare ruimte
30
1.8
Ecologische waarden en biodiversiteit, een levend netwerk
32
1.9
Duurzaamheid, circulariteit en energie
34
2
Schrijversbuurt: spelregels van de openbare ruimte en samengestelde bouwblokken
2.1
DNA Heemskerk in de Schrijversbuurt
38
2.2
Orthogonaal straten patroon in de openbare ruimte
40
2.3
Basis spelregels voor beeldkwaliteitsplan en randvoorwaarden
52
2.4
Verdere uitwerking - proces en rol van het beeldkwaliteitsplan (BKP)
70
3 3.1
4
Kavelpaspoorten Bouwkavels A - J
74
ETFAL, uitvoerbaarheid en vervolgtraject
4.1
Omgevingskwaliteit
88
4.2
Aspecten fysieke leefomgeving
92
4.3
Procedure en uitvoerbaarheid
103
Bijlagen 1.
Archeologisch bureauonderzoek
2.
Archeologisch booronderzoek
3.
Verkennend bodemonderzoek
4.
Akoestisch onderzoek
5.
Mobiliteitsonderzoek Schrijversbuurt
6.
Omgevingsscan flora en fauna
7.
Stedenbouwkundige verkenning / Participatie verslagen bron: https://kerkfotografie.nl/dorpskerk-heemskerk/
Sfeerimpressie ‘Kralensnoerpark‘, vanuit de huidige van Lennepstraat. Op de achtergrond ziet u de ‘Sint-Laurentiuskerk‘
Locatie Sfeerimpressie
1.1
Inleiding
10
1.2
Adaptief masterplan op hoofdlijnen
14
1.3
Het leven in de toekomstige Schrijversbuurt
18
1.4
Woonprogramma en fasering
20
1.5
Mobiliteit, langzaamverkeerprioriteit
24
1.6
Parkeren in de Schrijversbuurt
26
1.7
Natuurlijke wateropvang in de openbare ruimte
30
1.8
Ecologische waarden en biodiversiteit, een levend netwerk
32
1.9
Duurzaamheid, circulariteit en energie
34
1
Adaptief masterplan op hoofdlijnen 09
Heemskerk is van oudsher een klein dorp met een stervormige lintbebouwing, waarbij de kerk het middelpunt vormt. Het dorp ligt op vruchtbare vaaggronden, tussen de duinen in het westen en de kleigronden in het oosten. De grens tussen vaag- en kleigronden bevindt zich in de Schrijversbuurt, wat ook de waterproblemen in de wijk verklaart.
1.1
1879 Heemskerk is op dit moment nog een klein dorp rondom de Dorpskerk.
Inleiding
1879 landg Heem
Van stedenbouwkundige verkenning naar adaptief masterplan
Tot de jaren zestig ontwikkelde Heemskerk zich met
Deze cultuurverandering is nog steeds duidelijk zichtbaar:
lintvormige structuren, allemaal leidend naar het centrum
de wijk, bestaande uit een orthogonaal grid, heeft weinig
rondom de kerk. De aangrenzende Schrijversbuurt heeft
gemeen met de oude structuur van de lintbebouwingen
echter een heel andere, meer rationele, orthogonale
in het centrum. Typerend voor deze verkaveling is dat
achterkanten voorkanten liggen, ofvan bij De Schrijversbuurt staatsomsaan detegenover vooravond een grote vernieuwing. flatgebouwen bevinden zich op de begane grond alleen De afgelopen jaren is samen met bewoners, Woonopmaat en de garages en bergingen, waardoor een vanzelfsprekende De wijk is gebouwd met de ideeën van de jaren zestig, sociale controle op de straat) soms niet mogelijk is. gericht op licht, lucht en ruimte, met een gelijkmatige gemeente gewerkt aan de(ogenstedenbouwkundige verkenning. Dit structuur.
verdeling van woningen over de wijk.
Topotijdreis document vormt debron: solide basis voor de verdere ontwikkeling van g de wijk. Het schetst de richting voor een buurt met ameer variatie in e lin k v ve r e l e woningen, een groene uitstraling en ruimte voor ontmoeting. t ion /ra G ri
bron
d
X
KUSTLIJN STRAND
HEEMKERKERDUINEN
LANDBOUW
S TE
E KG LIJ DE
D BIE
Vijf uitgesproken en onderscheidende gebiedsstructuren 16
Vijf uitgesproken en onderscheidende gebiedsstructuren
De Schrijversbuurt ligt aan de zuidzijde van het centrum van Heemskerk, ingesloten tussen de Maerelaan, de Cornelis Groenlandstraat en de Laan van Assumburg. De wijk ligt op de overgang tussen het centrum en de omliggende woonbuurten uit de jaren zestig en zeventig. In haar huidige vorm is de Schrijversbuurt ruimtelijk en functioneel niet optimaal benut: de wijk sluit onvoldoende aan op omliggende structuren en voorzieningen.
10
Juist hier liggen grote kansen om beter aan te takken op bestaande en nieuwe stedelijke verbindingen, zowel in de infrastructuur als in het groenblauwe netwerk. De bestaande groenstructuur binnen de wijk kan worden versterkt door aan te sluiten
g
k ve r ruimte voor voorzieningen, cultuur en ontmoeting. che ni s a g /or De Schrijversbuurt kan hierin een belangrijke rol lin t vervullen door als overgangsgebied de verbinding te leggen tussen het compacte centrum en het omliggende woonweefsel.
X
TUINBOUW GEBIED
op het Nekslootpark, waardoor één doorlopend systeem ontstaat van groene straten, parkjes en waterverbindingen. Zo kan de Schrijversbuurt zich ontwikkelen tot een verbindend en samenhangend weefsel binnen de stedelijke context van Heemskerk.
lin av e
Van verkenning en verdichtingsvisie naar een Van stempelwijk naar samenhangend adaptief masterplan stedelijkweefsel De afgelopen jaren is samen met bewoners, De huidige Schrijversbuurt is een typische naoorlogse Woonopmaat en de gemeente gewerkt aan de stempelwijk, opgebouwd uit grondgebonden Stedenbouwkundige Verkenning Schrijversbuurt eengezinswoningen en enkele woonflats in een open 1961 verkaveling. Na-oorlogseDeze ontwikkeling. Er bood ontstaat een splitsing; (2024). Deze verkenning vormt het fundament structuur ooit licht, lucht en waarin het westen het een lint/organische verkavelings structuur onder dit adaptief masterplan en bouwt voort op de ruimte, maar sluit niet langer aan bij de eisen van is, zie je in het oosten een grid/rationele verkavelings structuur. Verdichtingsvisie Heemskerk (2025). vandaag. De woningen zijn verouderd, energetisch Waar de verkenning de identiteit, kwaliteiten en ontwikkelkansen van de wijk in beeld bracht, vertaalt het adaptief masterplan deze inzichten naar een concreet en toetsbaar kader voor de verdere ontwikkeling. De Verdichtingsvisie Heemskerk vormt het beleidsmatige uitgangspunt waarin de herstructurering van de Schrijversbuurt is gepositioneerd. Heemskerk zet met deze visie in op verdichting als middel om de leefomgeving te verbeteren: meer woningen combineren met meer kwaliteit, groen en ontmoeting.
Verdichting betekent hier niet verstedelijken, maar het versterken van het dorpse karakter, met meer verblijfskwaliteit, gezonde mobiliteit en ruimte voor ontmoeting. Daarbij richt de visie zich op het versterken van de relatie tussen Schrijversbuurt haar unieke ligging aan de blauw groene - groene het centrum en de omliggende wijken. Het centrum 2022 Buurten zijn omgeven door robuuste het Nekslootpark ontwikkelt zich tot een levendig verblijfsgebied aders. met De hoofdstructuur Schrijversbuurt kan voorsorteren op een nieuwe groen-blauwe ader.
2022 bij de geïnte
bron 22 m NAP
2022 tusse grond
Landgoed Marquette
rt de an Ba
Centrumgebied Heemskerk
PL
IED EB G AN
Slot Assumburg
As . at t v ra rri ftst Ge del n se
Deze herstructurering is meer dan een bouwkundige opgave: het is ook een ecologische en sociale transformatie. De wijk krijgt een klimaatbestendige inrichting met ruimte voor waterberging, biodiversiteit en schaduw. Tegelijkertijd ontstaat meer variatie in woningtypen en doelgroepen – van starters en gezinnen tot senioren en mensen met een zorgvraag – waardoor de wijk toekomstbestendig wordt en de sociale samenhang wordt versterkt.
n laa ere a M
ED BI GE IE UD ST
De nieuwe Schrijversbuurt maakt de stap van open stempelstructuur naar een samenhangend weefsel van straten, bouwblokken en pleintjes. Privé en openbaar worden weer helder gescheiden, terwijl levendige plinten de verbinding vormen tussen wonen en straat. Zo wordt er weer aan de straat gewoond en geleefd, en ontstaat een wijk die uitnodigt tot spelen, ontmoeten en verblijven. Parkeren wordt zoveel mogelijk geïntegreerd in de bouwblokken, zodat de openbare ruimte kan veranderen in een groene en aantrekkelijke verblijfsruimte.
De
inefficiënt en weinig divers, terwijl de openbare ruimte grotendeels wordt gedomineerd door geparkeerde auto’s.
eg lw To
11
Hoofdstructuur, programma en planologische borging Het adaptief masterplan legt de hoofdstructuur en spelregels voor deze transformatie vast. Het biedt richting en borgt samenhang in profielen, bouwblokken en openbare ruimte, maar laat ruimte voor nieuwe inzichten en innovaties. Hierdoor kan de wijk stap voor stap ontwikkelen, met behoud van de menselijke maat en in samenwerking met bewoners en partners. 4. Duurzaam, energetisch slim en natuurinclusief
Op wijkniveau kan worden gedacht aan de introductie van
rekening gehouden met het ontwikkelen van ecologische
Bij de bouw van de nieuwe Schrijverswijk wordt ingezet
een smart grid, waarbij verschillende energieleveranciers
en natuurwaarden op wijkniveau. Dat betekent dat
op een duurzame wijk. Op woningniveau worden
aan elkaar worden gekoppeld zodat piek- en dalverbruik
er planten- en boomsoorten worden gekozen die de
nt is uitgaan van een
verschillende duurzame maatregelen genomen, zoals
beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Ook kan op
natuurwaarde van de wijk verbeteren.
binnenwereld en een
goede isolatie, wateropvang van daken en hergebruik
wijkniveau een systeem van koude-warmteopslag worden
gere dichtheid aan
daarvan, en diverse natuurontwikkelingsmaatregelen zoals
geïntroduceerd. Bij de inrichting van de straten, parkjes en
de straten groener te
nestkasten en groene daken.
pleintjes, en bijvoorbeeld elementen zoals de Beek, wordt
oogteaccenten
n slimme oplossing
De nieuwe Schrijversbuurt groeit van circa 480 naar 630–730 woningen, waarbij de 260 bestaande sociale huurwoningen van Woonopmaat worden vervangen en uitgebreid. Dit betekent een netto toevoeging van ongeveer 370 tot 470 woningen, passend binnen de gemeentelijke Woonvisie en met een evenwichtige mix van sociale huur, betaalbare middenhuur en vrije sector. Een belangrijke ambitie is het waarborgen van betaalbaarheid, zodat zowel huidige bewoners als nieuwe doelgroepen een plek vinden in de
vernieuwde wijk. De nieuwe ontwikkeling past niet binnen het geldende omgevingsplan. Daarom wordt een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) aangevraagd. Eerst volgt een overkoepelende BOPA voor de herstructurering, waarna per bouwblok of kavel deelvergunningen worden aangevraagd. Hoofdstuk 4 licht dit juridische proces verder toe..
en voor bewoners in
rdoor is het mogelijk
verdubbelen, zonder
mte in de straat. De
dat op de begane grond
amer kan worden
dieping wordt dan
n op de parkeergarages slaapverdieping
rkjes en Maerelaan
dige accenten; deze
eneens ruimte voor een
Constantijn Huygenstraat
1
Constantijn van Huygenstraat
P.C. Hooftstraat
5
Laan van Assumburg
6
13
Bilderdijkstraat
3
Voormalige van Lennepflat
4
Disclaimer Alle getoonde afbeeldingen in dit boekwerk betreffen referentiebeelden die dienen ter illustratie van de beoogde sfeer. De beelden geven nog geen ontwerpuitwerking weer.
Maerelaan 12
2
2
Zekerheid en wendbaarheid voor de toekomst Het adaptief masterplan biedt daarmee zekerheid én wendbaarheid. Het schept de ruimtelijke, sociale en juridische voorwaarden voor een logische, leefbare en toekomstgerichte wijk – een Schrijversbuurt die meegroeit met de ambities van morgen, stevig verankerd in het DNA van Heemskerk zoals beschreven in hoofdstuk 2.1.
2 6 n laa ere Ma
3
rg bu um ss
Van Lennepstraat
nA va an La
IED B GE N A 7 PL
8
7 9
4 5
Hasebroekstraat
9
tijn tan ns o C
at tra
t rri Ge
8
ED BI GE IE UD ST
Staringstraat
1
s en yg Hu
n va As el nd se fts at tra
13
1.2 Adaptief masterplan op hoofdlijnen De vernieuwing van de Schrijversbuurt begint bij de kwaliteiten van de bestaande wijk. De buurt heeft een herkenbaar orthogonaal stratenpatroon, royale groenzones en een logische opbouw die in de Stedenbouwkundige Verkenning is herkend als waardevol uitgangspunt. Door te bouwen op deze bestaande structuur blijft de wijk herkenbaar voor bewoners, wordt de fasering eenvoudiger uitvoerbaar en ontstaat een robuuste basis voor verdere groei. Tegelijkertijd is duidelijk dat de huidige openbare ruimte, de bouwvolumes en de monotone stempelstructuur niet langer aansluiten bij de wensen en opgaven van vandaag. Ruimtelijke principes van de transformatie De ruimtelijke transformatie van de Schrijversbuurt bouwt voort op de principes uit de Verdichtingsvisie. Waar deze visie de richting schetst voor een compact, groen en verbonden Heemskerk, vertaalt het adaptief masterplan deze principes naar de schaal van de wijk. Zo vormen zij de basis voor de nieuwe opzet van de Schrijversbuurt: een leesbare, menselijke en duurzame buurt met een sterke openbare ruimte en een helder stedelijk weefsel. 1. Van grote schaal naar menselijke maat De grootschalige stempelopzet wordt verfijnd tot kleinere bouwdelen en een fijnmaziger stratenpatroon. Dit geeft de wijk overzicht, herkenbaarheid en een prettige menselijke maat. 2.
Van stapelen naar lagen Losse bouwvolumes maken plaats voor gelaagde bouwblokken met variatie in hoogte, levendige plinten en duidelijke overgangen tussen privé en openbaar. 3. Van open en ongedefinieerd naar omsloten en betekenisvol Verspreide open ruimtes worden getransformeerd 14
Het adaptief masterplan richt zich daarom op ruimtelijke ingrepen die de grootste positieve impact hebben op de leefkwaliteit. Door slim te verdichten ontstaat ruimte voor meer woningen, maar vooral voor meer kwaliteit: groene en brede straten, veilige routes voor langzaam verkeer, klimaatadaptieve oplossingen en sterke plekken voor ontmoeting. Het masterplan legt deze vernieuwing niet vast in een eindbeeld, maar in een robuust raamwerk van principes dat richting geeft waar dat nodig is en flexibiliteit biedt waar de toekomst daarom vraagt.
functies en voorzieningen. Gedeelde ruimtes, zorg nabij, werken aan huis en levendige plinten versterken het dagelijks leven in de wijk. From large scale
From Open space
From stand alone
to small scale
to enclosure
to joined-up
From stacking
From monofunctional
From spread out and driveable
to layering
to multifunctional
to concentrated and walkable
bronnen: - Verdichtingsvisie Heemskerk - Woonvisie 2025 Beverwijk-Heemskerk ”Een thuis voor iedereen”.
tot duidelijke, omsloten verblijfskwaliteiten zoals binnenhoven, straatkamers en herkenbare plekken in de openbare ruimte. 4. Van monofunctioneel naar veelzijdig De wijk wordt een leefomgeving met een mix aan
5. Van losse objecten naar samenhangende bouwblokken Gebouwen vormen geen op zichzelf staande objecten meer, maar worden onderdeel van samengestelde bouwblokken die de straten definiëren en een helder stedelijk weefsel vormen. 6. Van verspreid en autogericht naar geconcentreerd en voetgangersvriendelijk Parkeren wordt gebundeld in bouwblokken, waardoor ruimte vrijkomt voor groen, klimaatadaptatie, spelen en ontmoeten. De openbare ruimte wordt veilig, rustig en uitnodigend voor voetgangers en fietsers. Samenhang en structuur De Schrijversbuurt vertaalt deze ruimtelijke uitgangspunten naar een heldere, herkenbare en logisch opgebouwde structuur. Waar de bestaande stempelopzet weinig richting en verblijfskwaliteit biedt, ontstaat in de nieuwe situatie een samenhangend raamwerk van straten, groen en verblijfsplekken. De
Adaptief masterplan Schrijversbuurt
GE AN PL
ED BI
d ie eb eg i ud St
15
wijk pakt de principes stevig op en vormt ze om tot een leesbare en toekomstbestendige opzet: een plek waar routes logisch zijn, waar groen de drager vormt van de openbare ruimte en waar de belangrijkste plekken vanzelfsprekend met elkaar verbonden zijn. Op basis hiervan ontstaat een ruimtelijke hoofdopzet met drie dragers: 1. Groene woonstraten – brede, herkenbare routes die de wijk verbinden en de hoofdontsluiting vormen. 2.
Groene parkstraten – rustige, groene eenrichtingsstraten met ruimte voor verblijfsplekken, spelen en klimaatadaptieve maatregelen, waar sociale cohesie centraal staat.
3.
Het kralensnoerpark – een opeenvolging van groene verblijfsplekken, pocketparken en waterstructuren. Dit vormt het hart van de wijk en een dagelijkse ontmoetingsplek voor bewoners.
Bouwblokken en woningen De wijk wordt opgebouwd uit samengestelde bouwblokken die ruimte bieden aan een mix van woningtypen. Zo ontstaat een inclusieve wijk waarin starters, gezinnen, senioren en mensen met een zorgvraag naast elkaar kunnen wonen. De ruimtelijke kwaliteit wordt geborgd door drie waarden met elkaar te verbinden: Gebruikswaarde: de wijk is logisch en praktisch ingericht, met veilige routes, ruimte voor spelen en slim georganiseerde parkeervoorzieningen. Belevingswaarde: straten, parkjes en collectieve plekken nodigen uit tot ontmoeting en versterken het sociale weefsel. Toekomstwaarde: woningen en openbare 16
ruimte zijn flexibel, duurzaam en klimaatadaptief ontworpen, zodat de wijk meegroeit met de tijd. Door deze waarden in samenhang te ontwikkelen, ontstaat een Schrijversbuurt die meer is dan een optelsom van woningen en straten — een leefomgeving met maatschappelijke meerwaarde waar mensen zich thuis voelen en samen leven centraal staat. Adaptiviteit als uitgangspunt De Schrijversbuurt wordt in fasen vernieuwd, terwijl maatschappelijke opgaven en beleidskaders zich snel ontwikkelen. Een star plan past niet bij deze dynamiek. Een adaptieve benadering zorgt ervoor dat de wijk kan meebewegen met nieuwe inzichten, veranderende woonbehoeften, innovaties en maatregelen om woningbouw te versnellen.
-
plan moet worden herzien. Zo ontstaat een wijk die stap voor stap groeit, leert en verbetert — met behoud van identiteit, samenhang en toekomstwaarde.
In de volgende hoofdstukken worden de belangrijkste thema’s verder uitgewerkt: mobiliteit, natuur, het woonprogramma, parkeren, klimaatadaptatie en duurzaamheid. Samen vormen zij het ruimtelijk kader op hoofdlijnen — een set van principes en spelregels die de basis vormt voor de verdere ontwerpuitwerking en de vertaling naar concrete plannen.
Het masterplan geeft daarom een stevig ruimtelijk fundament, maar houdt tegelijkertijd bewust ruimte om toekomstige keuzes of aanpassingen op een verantwoorde manier mogelijk te maken. De adaptiviteit krijgt vorm in een robuust, maar flexibel ruimtelijk raamwerk: -
-
De hoofdstructuur van straten, groen, water en het kralensnoerpark ligt vast en vormt het toetsingskader binnen de BOPA. De wijk wordt gefaseerd ontwikkeld, zodat elke stap kan worden bijgestuurd op basis van ervaringen of veranderende omstandigheden. Op kavelniveau is ruimte om woningtypen en aantallen te variëren binnen vastgestelde marges. Beleidswijzigingen of maatschappelijke ontwikkelingen kunnen worden opgenomen binnen het raamwerk, zonder dat het hele
Sfeerimpressie ‘Groene Parkstraat, gezien vanuit de bestaande Da Costastraat. Op de achtergrond een ‘Groene Woonstraat‘.
n laa ere a M
Adaptief masterplan Schrijversbuurt
n laa ere Ma rg bu um ss nA va an La
GE AN PL
t aa str nd nla oe Gr
d ie eb eg i ud St
s eli rn Co
er es t me ger plein BurNiele
ED BI
at tra ts elf nd se As an tv rri Ge
ijn nt sta n Co
t aa str s en yg Hu
17
1.3 Het leven in de toekomstige Schrijversbuurt De nieuwe Schrijversbuurt wordt een wijk die laat zien hoe wonen, zorg, betaalbare koop. Daarmee biedt de Schrijversbuurt een toekomstgericht betaalbaarheid en sociale cohesie hand in hand kunnen gaan. Waar de antwoord op de woningnood, zonder haar sociale karakter te verliezen. huidige buurt grotendeels bestaat uit sociale huurwoningen, ontstaat nu een gemengde wijk met ruimte voor sociale huur, middeldure huur en Sociale cohesie als fundament Samenleven vormt de kern van de nieuwe Schrijversbuurt. Het adaptief masterplan benut de herstructurering niet alleen om woningen en straten te vernieuwen, maar vooral om een buurt te maken waarin mensen elkaar kennen, ontmoeten en ondersteunen. Groen, speelplekken en collectieve ruimten krijgen een centrale plek, zodat de openbare ruimte uitnodigt om buiten te zijn en contact te maken. Hier groeit sociale samenhang niet toevallig,
maar wordt zij actief gefaciliteerd door de manier waarop de wijk is ontworpen. Voorzieningen dichtbij en verweven met de wijk De Schrijversbuurt wordt een wijk waar wonen en nabijheid elkaar versterken. Vanuit de ambities van het sociaal domein, de Woonzorgvisie en de Verdichtingsvisie is het een belangrijk uitgangspunt om te verkennen hoe laagdrempelige, kleinschalige (maatschappelijke) voorzieningen in de toekomst
kunnen bijdragen aan de leefbaarheid, ontmoeting en ondersteuning in de buurt. Het gaat hierbij nadrukkelijk om een mogelijkheid die momenteel wordt onderzocht, niet om een vaststaand programma. Het adaptief masterplan creëert daarom ruimtelijke kansen voor (maatschappelijke) voorzieningen die — afhankelijk van behoefte, haalbaarheid en draagvlak — in de toekomst een plek in de wijk kunnen krijgen. Voorbeelden hiervan zijn: • • • •
kleinschalige voorzieningen, zoals buurtkamers of ontmoetingsruimten; zorgnabije woonvormen of concepten die aansluiten op langer zelfstandig wonen; plinten die ruimte kunnen bieden aan lichte voorzieningen, buurtactiviteiten of sociale functies; collectieve ruimten waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, ondersteunen of samen activiteiten ontwikkelen.
Het uitgangspunt is dat eventuele toekomstige (maatschappelijke) voorzieningen de leefbaarheid van de wijk versterken, passen bij de schaal en het karakter van de Schrijversbuurt en vanzelf onderdeel worden van het dagelijks leven in de buurt.
Fotografie: Marlise Steeman 18
Van 0 tot 100, ruimte voor iedereen De Schrijversbuurt biedt ruimte aan bewoners in alle levensfasen. Starters vinden hier hun eerste woning,
een overzichtelijke en goed leesbare wijk. Elke straat krijgt een eigen karakter, maar draagt ook bij aan een gezamenlijke identiteit die de buurt als geheel versterkt. De vertrouwde sfeer van de bestaande wijk blijft behouden, terwijl de nieuwe inrichting een eigentijdse uitstraling toevoegt die past bij het DNA van Heemskerk: dorps, groen en sociaal. Ruimtelijke kwaliteit De kwaliteit van de Schrijversbuurt ligt in de balans tussen gebruik, beleving en toekomstbestendigheid. De woningen worden duurzaam, energiezuinig en flexibel opgezet, met aandacht voor voldoende buitenruimte en variatie in woningtypen. Leefruimte in plinten en voordeuren aan de straat zorgen voor levendigheid, terwijl binnentuinen en collectieve
bron: Heemskerk zee van tijd
bron: https://www.inheemskerk.nl/informatie-contact/
gezinnen kunnen doorstromen binnen dezelfde wijk en senioren vinden levensloopbestendige woningen die aansluiten bij hun veranderende behoeften. Binnen het programma is ook ruimte voor zorgwoningen en bijzondere woonvormen: ouderen kunnen langer zelfstandig blijven wonen, zorgconcepten krijgen een plek in de wijk en bewoners met een ondersteuningsvraag vinden er passende huisvesting. Deze mix versterkt het sociale weefsel en zorgt ervoor dat mensen binnen hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen en leven. Herkenbaarheid en identiteit De kracht van de Schrijversbuurt ligt in haar duidelijke structuur en herkenbare schaal. Straten en pleinen zijn logisch met elkaar verbonden en vormen samen
plekken rust en ontmoeting bieden. Waar de huidige straten nog worden gedomineerd door auto’s, maken voetgangers, fietsers en spelende kinderen straks de dienst uit. De groene inrichting versterkt het gevoel van ruimte en veiligheid. Binnen dit stevige ruimtelijk raamwerk is er ruimte voor aanpassing en groei, zodat de wijk meebeweegt met maatschappelijke en demografische veranderingen. Zo wordt de Schrijversbuurt niet alleen een woonwijk, maar een levendige gemeenschap waarin een diversiteit mensen samen leven, zorgen, groeien en oud kunnen worden.
bron: Heemskerk zee van tijd 19
1.4
Woonprogramma en fasering Een bandbreedte in een ruimtelijk vast kader
De vernieuwing van de Schrijversbuurt is meer dan het toevoegen van woningen; het is een kans om een toekomstbestendige en inclusieve wijk te bouwen. De wijk telt nu circa 480 woningen, waarvan ongeveer 260 sociale huurwoningen van Woonopmaat onderdeel zijn van de herstructurering. Het adaptief masterplan vergroot dit aantal naar 630 tot 730 woningen, waardoor in totaal circa 850 tot 950 woningen in de wijk komen. Dit creëert ruimte voor Diversiteit als kracht Het nieuwe woonprogramma zet in op een breed palet aan woningen. De mix van grondgebonden woningen en appartementen, van sociale huur tot vrije sector, zorgt voor een levendige en evenwichtige wijk. Waar de bestaande voorraad eenzijdig en verouderd is, ontstaat straks een buurt waarin verschillende woonvormen elkaar versterken. Zo groeit de Schrijversbuurt uit tot een afspiegeling van de samenleving: divers, veerkrachtig en toekomstgericht. Van starters tot senioren Het programma biedt ruimte aan alle levensfasen. Starters vinden betaalbare appartementen, gezinnen ruime grondgebonden woningen, en senioren levensloopbestendige woningen waarmee zij in hun vertrouwde buurt kunnen blijven wonen. De spreiding in oppervlakten – van circa 70 m² tot 135 m² bvo – maakt doorstroming binnen Heemskerk mogelijk en versterkt de sociale samenhang.
(Maatschappelijke) voorzieningen dichtbij Binnen het adaptief masterplan is ruimte opgenomen voor mogelijke kleinschalige (maatschappelijke) voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting, ondersteuning en een sterk sociaal netwerk. Deze functies zijn nog niet vastgelegd, maar vormen een kansrijke aanvulling op het woonprogramma. Twee locaties zijn hiervoor strategisch van waarde: 20
-
meer variatie, meer betaalbaarheid en meer kwaliteit binnen hetzelfde gebied. Het woonprogramma dat hier wordt beschreven, is een voorbeeldinvulling: een mogelijke manier waarop de wijk zich kan ontwikkelen binnen de vastgestelde kaders. De daadwerkelijke programmering wordt per fase en per bouwblok uitgewerkt.
Kavel 6 centraal in de wijk aan het kralensnoerpark, kan als sociale motor een belangrijke verbindende rol spelen. Kavel 2 aan de Maerelaan, kan de wijk sterker verankeren in het stedelijk weefsel en een uitnodigende entree vormen.
-
Deze
ruimtelijke
mogelijkheden
ondersteunen
BANDBREEDTE ADAPTIEF MASTERPLAN TOTAAL
Bandbreedte laag 630
Bandbreedte hoog 730
EGW
App
EGW
App
Kavel A1
20
28
20
28
Kavel A2
16
35
16
50
Kavel B
30
63
30
93
Kavel C
0
95
0
115
Kavel D
23
43
23
43
Kavel E
0
48
0
58
Kavel F
15
86
15
106
Kavel G
31
28
31
28
Kavel H
5
-
5
-
Kavel I
17
-
17
-
Kavel J
24
23
24
28
TOTAAL
181
449
181
549
Voorbeeld uitwerking mogelijk scenario
de ambitie om voorzieningen laagdrempelig en verweven in de wijk te organiseren. Flexibiliteit in aantallen en typen De woningvoorraad groeit van circa 480 naar 850– 950 woningen, wat neerkomt op een toevoeging van 370–470 woningen. Deze bandbreedte biedt flexibiliteit om in te spelen op: de marktvraag, nieuwe inzichten, beleidsmatige ontwikkelingen, en mogelijkheden die zich tijdens de fasering voordoen. Streven 75% betaalbaar Conform de Woonvisie 2030 Beverwijk–Heemskerk wordt uitgegaan van minimaal 75% betaalbare woningen. De exacte mix wordt per fase bepaald, maar de betaalbaarheidsnorm blijft leidend. Wonen in balans met de wijk Het woonprogramma sluit aan op de ruimtelijke structuur en identiteit van de Schrijversbuurt. Grondgebonden woningen keren terug in vergelijkbare aantallen om de schaal en het dorpskarakter te behouden, terwijl nieuwe woningtypen variatie en levendigheid toevoegen. Zo ontstaat een wijk waarin wonen, straat en buurt elkaar versterken – klaar voor de woningbehoefte van vandaag én morgen.
n laa ere a M
Voorbeelduitwerking woonprogramma Schrijversbuurt
n laa ere Ma rg bu um ss nA va an La
s eli rn Co
er es t me ger plein BurNiele
t aa str nd nla oe Gr
1-9
Start blok Woonopmaat Kavels Volgorde concept fasering Ruimte voor mogelijke (maatschappelijke) voorziening
at tra ts elf nd se As an tv rri Ge
Legenda
ijn nt sta n Co
t aa str s en yg Hu
d bie ge n a Pl
21
Fasering De herstructurering vindt gefaseerd plaats, in een volgorde die kan worden aangepast wanneer omstandigheden daarom vragen — passend bij het adaptieve karakter van het masterplan. Startpunt: Van Lennepflat – creëren van wisselcapaciteit De Van Lennepflat, inmiddels gesloopt (zie afbeelding links), vormt het logische beginpunt van de transformatie. De locatie biedt ruimte voor: nieuwe woningen die vroeg in het proces kunnen worden gerealiseerd, zogenaamde wisselwoningen waarmee tijdelijke huisvesting mogelijk is voor bewoners die moeten verhuizen tijdens latere
-
fasen, een soepele doorstroom en continuïteit in huisvesting gedurende de hele vernieuwing.
Wisselcapaciteit is essentieel om de herstructurering zorgvuldig en sociaal verantwoord te kunnen uitvoeren. Logische opbouw van noord naar zuid Na de Van Lenneplocatie start de gefaseerde transformatie in het noordelijk deel van de wijk, beginnend bij kavel B, zie schema rechts. Hier staan de woningen in de slechtste technische staat, waardoor het stedenbouwkundig logisch én sociaal wenselijk is om hier te beginnen.
Vanuit dit principe verloopt de fasering vervolgens stapsgewijs richting het zuiden, waarbij telkens: logische bouwvelden worden vernieuwd, de overlast voor bewoners wordt beperkt, ruimte ontstaat voor tijdelijke verhuizing, voorwaarden worden gecreëerd om – waar haalbaar – hoofdstructuren zoals straten, groen en water in samenhang mee te ontwikkelen. Adaptief proces De fasering houdt rekening met veranderende omstandigheden én met de dagelijkse realiteit van de huidige bewoners. Het proces kan worden bijgestuurd wanneer: technische of stedenbouwkundige inzichten wijzigen, maatschappelijke of demografische ontwikkelingen daarom vragen, praktische omstandigheden rondom bouwlogistiek, bereikbaarheid en veiligheid tijdelijke aanpassingen noodzakelijk maken, of de planning moet worden afgestemd op leefbaarheid en draagkracht van de wijk tijdens de bouw. Tijdens elke fase wordt zorgvuldig gekeken naar de toegankelijkheid van woningen, veilige routes voor voetgangers en fietsers, en de beperking van bouwverkeer in woonstraten. Tijdelijke maatregelen — zoals omleidingen, wisselwoningen en gefaseerde bouwlogistiek — worden ingezet om overlast te minimaliseren en bewoners maximaal te ontzorgen.
22
bron: https://www.ijmuidercourant.nl/regio/ijmond/grote-van-lennepflat-in-heemskerk-nu-ook-tegen-de-vlakte.-in-2027-worden-denieuwe-woningen-gebouwd/57160941.html
Zo ontstaat een flexibel proces dat niet alleen inspeelt op ruimtelijke en beleidsmatige ontwikkelingen, maar ook op de praktische behoeften van de huidige Schrijversbuurt, zodat de wijk stap voor stap en in goed tempo kan transformeren zonder onnodige belasting voor haar bewoners.
m m ble ble ble o eel van nL gro kke en me t op h ovaonr aaaun groenv n Lenennteeklkelde eel van ot restv me t op h ovaonr aaaun groenv n Lenennteeklkelde eel van ot restv me van t rest en lde aan n vak vor n zo n zo n gro de et w tzoie’sn akke ep- e groe de w ormg et w tzoie’sn akke ep- e groe de w ormg zie mg ken ep- e nlij w e nst ,lijwkea n me n Va nstr ,lijwkea n me n Va nstr als In eg als In eg nV evi evi evi ijk ijk ijk ke me In d r n n n b b b a u u u p p om oamr oamr hittdit ro hittdit ro g evi nM t vo c it c bvaijns t volwa n Meu ctuur l evindt g bvaijns t volwa n Meu ctuur l evindt g nd van lwa eur tuur l en t zi gro gro estcrent fiel z gro estcrent fiel z g( go( g rss rss zic zic an an an sse sse ss sst tra w w r r c e e a a ots o o e e 1 1 1e m gs g g h h h t tra eg e sg ord ord raa raa tsc ss le d tsc ss le d lf. D lf. D o(m ne ne sd sd s grpo en en cha le de at. de r r tus t t h h t t t t e e n n e e p u u o o e e . . a a g g el b el b el b sseek sseek e e n n Hie Hie Hie te) taer) taer) wa w w ach a a lige l l sen i i z z g g c a a w w e e kteeev kteeev hte te v nednm e a nednm e a r zi r zi r zi ard ard ard evi ter ap de pp ateevrind Dopz pp ateevrind opz rpa jn jn jn nd D e 4er e 4er ind irnvd irnvd evo evo evo pa pa T T T 4e a a e e e w w w e e o o e e d d a a k k e e e r r r e e lle lle n o n n t t tem t t en en ee ee e knk. e lle bo kn. n.
n7 bo , m nt d7 ovo emen verlazichope res , m nt d7 ovo emen verlazich res nie nie en z zich tpen ver n zijn zijn me me ulte ken bomen zijn o errdri errdri et e et e uw uw tenijn teznijn st tev nbaulte ten st tev eve ba die j j n n t t o o i i e e i i j j e e e e e e , m aa , m aa n dns re er , m n dns ok ok o ns re pin pes pes nh nh be be be e n e d r t et in h geslo in h geslo go e d ert oo inwgo oo inwgeonn o ho ho ho enve et hnoge de hruim gte ennv.ienDrg t hogoewbue houimin gte inDg hoo bue ho in ten ten et m et m u u u . Drm . o o HU H H w d d d g g g u u t t g g g e e m U U a a a e e e van van bo bo e ra e rnam en te r e ls s ls s ls s idd idd IDIG I en I en uw uw esttig tenezvaen ere e wo e e tenezvaenrt. ere e wo st evt n var t. re en oci DIGtEe b oci DIGtEe b oci 2 la rem en en He blo He 2 lag sttig blo ES veanv vteatnuv rië,rm n rdt rië,rm n rdt lijv lijv iër aal aal aal atnuin v v S S g a a tg t k k i e e ITU I I n e e e e e a a n n m m g ken np deerh de n on TUAn, h on TUAn, h o ndar nd he in ken roe n plu deernhwae ndar he ATI in d roen vei vei lu we waijr me t p d me n i tp par omen par omen ijrnkd lig TIEoeSw lig TIEoeSw ES kdin lan e s t a n d s ee lan t aa s een ijnk i k k e e n w w t t n CHR ec e strat in de w C C e e a l l t ee ee g g, w g, w ord ord H d e g ra n e Hd nle r r k kap en ijk un en RIeJVacchhter elegeten. leunwijk i ap.
en RIeJVach elege IJVE hter . at l en ook l gedo at l en ook l gedo is v wo erv Br ERter ee n e In h wons va erv ne E ter Bre RS een . In he R e e n a n S S are ede Bpa m n d et a n p m m i i a a i i p p d d n n de BU me B r t a k k d e l l g g cen c i i t to t to Ud UUden n. be rod UR er gro RT mo ienen en pe tra t pr aatsvi neerd groten. rodeU-,ReVnT meeor oniet nenentraleen beperk t pr aatsvi neerd e-, T on te rkt le d tw m m ndt n r t w obl o d d e d a tot t d b e e o ikk i eel e van re gro Van L v n L n kk oao oo gr nte t t lem e em res eld en van el aan 20 env tvo eg en op het nr aaauntzoie20oenvak ennetpeel elde gr l van de restvorm en op het r auto ne akk de zie p r r m z z k o o ’ ’ nlij n en e s s o o wij w w w en e e e g g n l n , , a a n n i e e i jw e jk w s s ke k kb me m ls hIn d egp ls h v vin Va V In d om g evi n M tructu t vo itteit ce rofi eaoamrbvai et volw an Me tructuu bevind ing itte gprofi aarbi it c nd van ur lwa e en r j e e n u u s s t t gro g a n lan lan sgo(m l ze j som g( rss rss zic zic tre tr l z tres ro ss ss tra wo wo ots 1e 1e gs gs h h tra tra lf rtdt otsch ssalee d elf. D rdt s s gro en en grpo en en cha le de at. a de d tus t e e u e .H alig n el ge el b sgseek eze n w .
Deze s park Hie te) taer) wa wa ach ach lige sen i k e w b k e t t e e n r r a a e e e e eevirn rde e ter ter nm a v ate rde zijn vin ap a o de dneme vin pa pa pa erk de vol Tw Tw vdaekn volle zijn rov opzet ervak 4e 4 rekt ppart terionvden pzet de de de rte nz le b td ee ee n. em er zic n7 n d7 o n n e r r . k m b i e e , , o r c n n e me me om om en e l h last o or s sult ken ht ver ieu ieu n zijn zijn ten rijtj eve t ee verrdriijetj nten ast iteve ulte t ee en en die we we oo oo i ,m , e e n n e n n pin p n n m s s g g k in k in r sd inwgo wo ds de eert in be be esl esl ho ho e ge eh ho ho ennin et ho e bdue h t in og og nin ote ote he he buu n. D t hoo u u . t t o o o t t HU H g g n n e e D de gte ge mid mid en UdIDen als als van van bo bo er eern m gten urtg. ere r t. nt IDIG re nv m u u est e d d s s t I eb st evt wb wb var en en oci oci GEe bl 2 la 2 la en en et t arië ES van l t i a a l l a i i v v ë o o u u S g g j j a a v v n a a r r kke kke idne ine en e ITU en l on ITUen l on en en nh de n ne , ho n het d d p n n m n plu ATI vei AT, hI oe vei wij n se pla ew lig lig ES E Swe et plan met a lus ee weijnk et a k e n e w w nk n CHR an a l ge g ord CHlRde o d n k e r e l l a a d e e l l e e p p u u a a e e IJVE ge ge . . ch n e IJVEcht ne nw nw ne ne ter on on rva rva RSB Re nd nd pa ing ing ren SBrpUad ren d UU i i e e e e e e URn m . .
ne n n nm RT n T om nen om en en tee tee 20 20 l l
FASE 6
FASE 9
FASE 2 FASE 5
20
t
FASE 8
FASE 1 FASE 4 FASE 7
rijv ers buu r
De Sch rijv ers buu rt
FASE 3
D
e Smasterplan Schrijversbuurt Mogelijke fasering van het adaptief ch
23
1.5
Mobiliteit, langzaamverkeer prioriteit De voetganger centraal
De nieuwe Schrijversbuurt is ontworpen vanuit het perspectief van de gebruiker. Mobiliteit gaat hier niet alleen over verplaatsing, maar vormt een essentieel onderdeel van de leefkwaliteit. De inrichting van de openbare ruimte sluit aan op de dagelijkse routines van bewoners: lopen naar speelplekken, fietsen naar het centrum of naar school, en de auto parkeren zonder dat deze het straatbeeld domineert. Groene parkstraten als intieme erven Rondom het kralensnoerpark liggen de groene parkstraten. Dit zijn kleinschalige woonerven waar langzaam verkeer en auto’s zich vanzelfsprekend mengen. Door de inrichting met veel groen, lage snelheden en een beperkte parkeerintensiteit wordt de auto teruggebracht tot gast in de straat. De menselijke maat staat centraal: een straat waar kinderen veilig kunnen spelen, waar buren elkaar ontmoeten en waar verblijven minstens zo belangrijk is als verplaatsen. Deze straten versterken de sociale samenhang en sluiten aan bij het groene karakter van de wijk. Groene woonstraten als hoofdontsluiting De groene woonstraten vormen de hoofdontsluiting van de wijk. Dit zijn tweerichtingswegen die zorgen voor een logische, overzichtelijke en veilige bereikbaarheid. Tegelijkertijd behouden ze een groene uitstraling door bomenrijen, brede trottoirs en zorgvuldig vormgegeven oversteekpunten.
Hier komen infrastructuur en leefkwaliteit samen: lopen, fietsen en autorijden bestaan naast elkaar zonder elkaar te verdringen. De groene woonstraten zorgen ervoor dat de wijk goed bereikbaar blijft en dat het groene DNA van de Schrijversbuurt voelbaar is in het dagelijks gebruik. 24
Het mobiliteitsconcept draait om balans: tussen toegankelijkheid en verblijfskwaliteit, tussen langzaam verkeer en autogebruik, en tussen bereikbaarheid en een prettige, groene leefomgeving. Elke straat heeft een eigen karakter, afgestemd op verschillende gebruikers — van spelende kinderen en voetgangers tot fietsers en automobilisten.
Een adaptief maar helder mobiliteitsraamwerk Het mobiliteitsraamwerk van de Schrijversbuurt ligt op hoofdlijnen vast: Groene woonstraten vormen de structurele drager voor bereikbaarheid. Groene parkstraten functioneren als eenrichtingsstraten gericht op rust, veiligheid en verblijfskwaliteit. Het principe van eenrichtingsverkeer binnen de wijk is vast uitgangspunt. Binnen dit vaste raamwerk blijft ruimte voor gerichte adaptiviteit. De voorkeursrichting van het eenrichtingsverkeer wordt in dit masterplan bepaald op basis van de huidige inzichten.
Ligging Schrijversbuurt in mobiliteitsnetwerk Heemskerk
Mocht een andere richting in de uitvoeringsfase verkeerskundig beter blijken — bijvoorbeeld vanwege doorstroming, verkeersveiligheid of fasering — dan kan deze worden aangepast zonder het stedenbouwkundige principe te wijzigen. Daarnaast is een mogelijke aanvullende ontsluiting op de Maerelaan bewust niet uitgesloten. Deze wordt alleen ingezet wanneer dat noodzakelijk is om verkeersdruk te verdelen of de zuidelijke ontsluiting te ontlasten. Zo blijft de Schrijversbuurt flexibel, maar altijd binnen de groene en verblijfsgerichte opzet van het mobiliteitsraamwerk.
Centrale as in park met verschillend aanhangend programma
Voetganger centraal: verblijfsplekken autovrij
Ontsluitingsstructuur Schrijversbuurt Een toekomstbestendig mobiliteitsnetwerk De mobiliteitsstructuur van de Schrijversbuurt is voorbereid op de toekomst. De wijk sluit direct aan op het centrum van Heemskerk en op het regionale fietsnetwerk, waardoor duurzame verplaatsingen vanzelfsprekend worden. Daarnaast is ruimte gereserveerd voor: deelmobiliteit, laadpunten voor elektrische voertuigen, adaptieve inrichting die kan meegroeien met veranderende mobiliteitsbehoeften. Zo blijft de Schrijversbuurt ook op de lange termijn een wijk waarin de openbare ruimte in balans is — een plek waar mobiliteit niet alleen functioneel is, maar waar het bijdraagt aan gezondheid, ontmoeting en een hoge leefkwaliteit.
Legenda Twee-richtingsstraat Eenrichtingserf Optie verbinding Maerelaan 1-richting Autovrij Voet- en fietsverbinding Voetgangersgebied
25
1.6
Parkeren in de Schrijversbuurt
Parkeren zo min mogelijk in de openbare ruimte
De kwaliteit van de nieuwe Schrijversbuurt zit in de rust, ruimte en het groene karakter van de openbare ruimte. Waar in de huidige wijk auto’s het straatbeeld domineren, wordt de nieuwe Schrijversbuurt juist een plek waar je bijna geen auto’s ervaart. Brede stoepen, groene profielen en ononderbroken zichtlijnen maken de wijk prettig en overzichtelijk om doorheen te lopen of te fietsen. Deze visie sluit aan bij het STOMP-principe (Stappen – Trappen – OV – Mobility as a Service – Personenauto). Lopen en fietsen vormen de basis van de Parkeren met kwaliteit Het adaptief masterplan kiest nadrukkelijk voor kwaliteit boven kwantiteit. Parkeren wordt zoveel mogelijk uit het straatbeeld gehaald en geconcentreerd in de binnenhoven van de samengestelde bouwblokken. Deze binnenterreinen liggen op maaiveld, waardoor parkeren functioneel,
dagelijkse mobiliteit; OV en deelmobiliteit sluiten hier logisch op aan; de auto wordt pas op de laatste trede gefaciliteerd. Hierdoor ontstaat een wijk waar duurzame verplaatsingen vanzelfsprekend zijn en waar de openbare ruimte uitnodigt om te spelen, verblijven en elkaar te ontmoeten. De keuzes in dit hoofdstuk sluiten aan op het Mobiliteitsonderzoek Schrijversbuurt (zie bijlage 6), waarin de effecten op verkeer, bereikbaarheid en parkeerdruk zorgvuldig zijn onderzocht.
overzichtelijk en toekomstbestendig blijft. De binnenhoven worden vervolgens overbouwd met tuinen, groene hoven of verhoogde buitenruimtes, waardoor auto’s uit het zicht verdwijnen en het ruimtegebruik zeer efficiënt wordt. Eén plek dient
meerdere functies: parkeren, buitenruimte, groen en klimaatadaptatie. Hierdoor blijft de straat vrij van visuele parkeerdruk en ontstaat een rustige, groene en sociale woonomgeving.
Parkeernorm op basis van voorbeelduitwerking en CROW ADAPTIEF MASTERPLAN 630 WONINGEN
AUTO Bewoners
kavel
AUTO Totaal
FIETS Bezoekers
kavel
AUTO Bewoners
AUTO Bezoekers
FIETS Bezoekers
AUTO Totaal
A1
37 6 43 14
A1
37 6 43 14
A2
38
6 44 15
A2
48 8 56 20
B
69 12 81 28
B
89 15 104 37
C
110 19 129 29
C
133 23 156 35
D
46 8 54 20
D
46 8 54 20
E
53 9 62 14
E
65 11 76 17
F 66 12
78
30
F 80
14
94
36
G 72 13
85
18
G 72
13
85
18
H 3 1
4
2
H 3
1
4
2
I 15 3
18
5
I 15
3
18
5
J 54 10
64
14
J 60
11
71
16
662
189
113
761
Totaal 26
AUTO Bezoekers
ADAPTIEF MASTERPLAN 730 WONINGEN
564 99
Totaal
648
219
n laa ere a M
Bebouwdparkeren in de binnenhoven
n laa ere Ma rg bu um ss nA va an La
s eli rn Co
er es t me ger plein BurNiele
t aa str nd nla oe Gr at tra ts elf nd se As an tv rri Ge
ijn nt sta n Co
d bie ge n a Pl
t aa str s en yg Hu
Legenda
Bewoners Bebouwdparkeren beganegrond binnenhoven Ondergrondsparkeren Entreezijde parkeren binnenhoven 4 meter afstand tot rooilijn Bezoekers Haaksparkeren Langsparkeren Indicatieve fietsparkeerplekken 27
Bezoekers parkeren op logische en goed bereikbare plekken in de openbare ruimte: Haaks parkeren in de groene woonstraten; Langsparkeren in de groene parkstraten, passend bij de lagere verkeersintensiteit. Ook het fietsparkeren volgt deze logica: bezoekers parkeren hun fiets in de openbare ruimte; bewoners gebruiken voorzieningen binnen de bouwblokken, ontworpen conform het Bbl. Zo blijft de openbare ruimte van de Schrijversbuurt maximaal groen en uitnodigend, terwijl parkeren efficiënt en zorgvuldig is georganiseerd. Normen en aantallen Voor de parkeercapaciteit wordt uitgegaan van de CROW-richtlijnen voor auto- en fietsparkeren. Daarbij wordt gerekend met een bandbreedte van 0,7 tot 1,5 parkeerplaats per woning, afhankelijk van woningtype en gebruik. Deze bandbreedte biedt flexibiliteit en speelt in op toekomstige ontwikkelingen zoals deelmobiliteit en dalend autobezit. De normen sluiten aan op de programmering van de wijk en waarborgen een goede balans tussen gebruiksgemak en leefkwaliteit. Bij circa 630 woningen past de parkeercapaciteit volledig binnen de beschikbare ruimte. Bij circa 730 woningen wordt er naar alternatieven gekeken voor het parkeren in de buurt. Hier wordt bijvoorbeeld gedacht aan externe parkeergelegenheden of andere verhoudingen. De bestaande parkeerplaatsen worden opgenomen in de herstructurering en waar nodig elders in gelijke aantallen teruggebracht.
Uitzoomen en koppelen aan de omgeving Parkeren wordt niet alleen op wijkniveau bekeken. Het verdient aanbeveling om ook uit te zoomen naar de bredere stedelijke context, zodat koppelkansen worden benut met ontwikkelingen in de omgeving — zoals het Centrum van Heemskerk. Dit past bij het gemeentelijke streven om het bouwen van woningen te versnellen door flexibel met parkeeroplossingen om te gaan. Onder het motto “bouwen gaat boven parkeren” wordt ruimte gecreëerd om binnen de kaders van het adaptief masterplan te blijven ontwikkelen, zonder dat parkeernormen een belemmering vormen voor de woningbouwopgave. In de uitwerking wordt steeds gekeken naar wat in de praktijk wérkt. Parkeren moet een oplossing zijn en geen knelpunt dat leidt tot ruimtelijke inefficiëntie of verlies aan kwaliteit. Dit betekent dat niet alleen naar normen wordt gekeken, maar vooral naar het daadwerkelijk benodigde gebruik, het gedrag van bewoners en de mogelijkheden in de omgeving. Zo blijft parkeren een functioneel onderdeel van de wijk, zonder dat het ten koste gaat van groen, verblijfskwaliteit of doorstroming. Verbonden met duurzame mobiliteit Het parkeerconcept draagt actief bij aan de duurzame mobiliteitsvisie van de Schrijversbuurt. Door het aantal auto’s in de openbare ruimte te beperken, ontstaat meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen.
Onderzocht wordt hoe deelmobiliteit onderdeel kan worden van de nieuwe Schrijvserbuurt. Zo blijft de Schrijversbuurt goed bereikbaar, maar voelt zij als een rustige, groene en veilige woonomgeving — een wijk waar mobiliteit niet overheerst, maar de leefkwaliteit versterkt. Parkeeringang - Crooswijk, Rotterdam 28
Principe: overbebouwd parkeren in de binnenhoven op begane grond Tuin op 1e verdieping waar gras in kan groeien. 1e verdieping verbonden met tuin
Mogelijkheid voor aanplanting bomen
Collectieve achterom, met mogelijkheid (ook voor mindervalide) om van parkeren naar woning te komen.
Delftsestoep van 1.5 meter
Gevelgroen/tuintje