Bijlage 1. Het Uitvoeringsplan 2026

Uitvoeringsplan 2026

Inhoud Inleiding ................................................................................................................................................... 3 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 4 Terugblik Uitvoeringplan 2025 ................................................................................................................. 5 Terugblik communicatie 2025 ................................................................................................................. 7 Inwonersaanpak ...................................................................................................................................... 8 Actielijn 1 Wijkaanpak ............................................................................................................................. 9 Actielijn 2 Bewustwording ..................................................................................................................... 10 Actielijn 3 Energiearmoede ................................................................................................................... 11 Actielijn 4 Aanpak voor Woningbezitters in woningen vanaf label D ....................................................

12 Actielijn 5 VvE- (Vereniging van Eigenaren) aanpak ............................................................................ 13 Actielijn 6 Verhuurders .......................................................................................................................... 14 Actielijn 7 Koplopers .............................................................................................................................. 15 Maatschappelijke organisaties .............................................................................................................. 16 Actielijn 8 Scholen aanpak .................................................................................................................... 17 Actielijn 9 (Sport)verenigingen & Stichtingen ........................................................................................ 18 Actielijn 10 Gemeentelijk vastgoed ....................................................................................................... 19 Actielijn 11 Monumenten ....................................................................................................................... 20 Ondernemersaanpak ............................................................................................................................

21 Actielijn 12 Bedrijventerreinaanpak ....................................................................................................... 22 Actielijn 13 Branche aanpak.................................................................................................................. 23 Actielijn 14 Individuele aanpak .............................................................................................................. 24 Actielijn 15 Handhaving op wet- en regelgeving ................................................................................... 25 Overkoepelende opgaven ..................................................................................................................... 26 Warmte(net) Heemskerk ....................................................................................................................... 27 Elektriciteit ............................................................................................................................................. 29 E-infra/transport van elektriciteit............................................................................................................ 30 Opwek van hernieuwbare elektriciteit ...................................................................................................

31 RES ....................................................................................................................................................... 31 VAWOZ.................................................................................................................................................. 33 Verdeling elektriciteit ............................................................................................................................. 34 Duurzame mobiliteit .............................................................................................................................. 36 Financieel overzicht .............................................................................................................................. 37

Inleiding Op 30 mei 2024 heeft de gemeenteraad het Programma Energietransitie vastgesteld. Het programma heeft een looptijd tot en met 2030. Met dit programma zet Heemskerk zich actief in om de uitdagingen van de energietransitie aan te pakken. We stappen over van fossiele brandstoffen zoals olie, aardgas en steenkool naar duurzame energiebronnen zoals zon, wind en aardwarmte. Deze omschakeling raakt het dagelijks leven van alle inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties in onze gemeente. De energietransitie is daarmee een uitdaging die de hele maatschappij aangaat. De speerpunten in de strategie zijn dan ook: 1. De energietransitie is voor iedereen toegankelijk. We vinden het belangrijk om de lasten en voordelen van de energietransitie eerlijk te verdelen. We streven naar een energietransitie die niet leidt tot aanzienlijk hogere woonlasten voor huishoudens of bedrijfslasten voor ondernemers en maatschappelijke organisaties. 2. Energiebesparing staat centraal. De duurzaamste vorm van energie is de energie die we niet hoeven te gebruiken. Daarom hanteren we de Trias Energetica (zie figuur 1) als leidend beginsel. Het beperken van de energievraag is daarin de onmisbare eerste stap. 3. Tot 2030 ligt de focus op zoveel mogelijk Heemskerkers in beweging krijgen.

Figuur 1: Trias Energetica Tussen nu en 2030 richt de gemeente zich op het ondersteunen van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij energie besparen en isoleren. 4. We doen het samen. Veel partijen zijn betrokken bij het realiseren van energietransitie, waarbij er onderlinge afhankelijkheden bestaan. Denk aan gebouweigenaren, verenigingen, nutsbedrijven, energiecoöperaties en regionale samenwerkingsverbanden. 5. De gemeente neemt de regie. "Regie nemen", betekent niet dat de gemeente alles zelf uitvoert of financiert. Binnen de regiefunctie neemt de gemeente diverse rollen op zich: initiëren, samenwerken, ondersteunen, reguleren en uitvoeren. In het programma wordt aan de hand van 15 actielijnen en 4 overkoepelende opgaven uitgewerkt hoe de gemeente aan deze speerpunten werkt: • Inwonersaanpak (actielijn 1 t/m 7) • Maatschappelijke organisaties aanpak (actielijn 8 t/m 11) • Ondernemersaanpak (actielijn 12 t/m 15) • Overkoepelende opgaven: Warmte(net) Heemskerk, Elektriciteit, Mobiliteit, Actueel beleid en regionale opgaven Flexibiliteit staat centraal in het programma. Bij een transitie veranderen prioriteiten door nieuwe ontwikkelingen, innovaties en maatschappelijke vraagstukken. Daarom wordt elk jaar een uitvoeringsplan opgesteld met de prioriteiten voor het komende kalenderjaar.

Het college stelt dit plan bij voorkeur vast aan het einde van het vierde kwartaal, voorafgaand aan het nieuwe kalenderjaar. We blikken terug op het uitvoeringsplan van het voorgaande kalenderjaar en stemmen tijdig af met de organisatie over de inzet per onderwerp en de bijdrage die we van andere teams verwachten. De acties uit het uitvoeringsplan nemen we op in de Planning & Control-cyclus, zodat duidelijk is waarop we financiële verantwoording afleggen.

Leeswijzer Dit uitvoeringsplan beschrijft hoe we in 2026 uitvoering geven aan het Programma Energietransitie. Als eerste blikken we terug op het uitvoeringsplan van 2025. Dit doen we aan de hand van een tabel waarin we de voortgang van de acties met verschillende kleuren aangeven. Ook presenteren we een overzicht van de communicatie en participatie in 2025. Daarna lichten we per actielijn en per overkoepelende opgave de inhoud en de doelstellingen voor 2026 toe. Inclusief de uit te voeren acties, de prioriteiten en – indien van toepassing – de mate van participatie. Voor dit laatste gebruiken we de participatieladder als toetsingsinstrument (zie figuur 2). We kiezen bewust voor een toelichting gebaseerd op hoofdlijnen, omdat we per participatietraject een gedetailleerder plan uitwerken. Tot slot is een financieel overzicht toegevoegd.

Figuur 2: Participatieladder

Terugblik Uitvoeringplan 2025 Een onderdeel van het uitvoeringsplan is de evaluatie van de doelen die in het voorgaande jaar zijn gesteld. Per actielijn of opgave blikken we terug op deze doelen: zijn ze afgerond, lopen ze door in het volgende jaar, is de uitvoering nog bezig of is deze niet gestart? De onderstaande tabel geeft dit overzichtelijk weer. Actielijnen en opgaven Inwonersaanpak Wijkaanpak Informeren algemeen Energiearmoede Aanpak woningbezitters en woningen vanaf Energielabel D VvE’s Verhuurders

Koplopers

Maatschappelijke organisaties Scholen

Sportverenigingen en stichtingen Gemeentelijk vastgoed Monumenten

Ondernemersaanpak Bedrijventerreinaanpak Branche aanpak CES NZKG Individuele aanpak

Toelichting

Er is te weinig structureel overleg geweest met WoM op het onderwerp gespikkeld bezit. In 2025 zijn interviews met NIPdeelnemers gepubliceerd via diverse kanalen. De beleidsmedewerker onderwijshuisvesting stimuleert schoolbesturen om gebouwen uit het IHP te verduurzamen en waar nodig het binnenklimaat te verbeteren.

Door capaciteitsgebrek zijn er andere prioriteiten gesteld. Ook is er geen budget voor promotie van het loket. Dat heeft de opstart bemoeilijkt.

Handhaving op wet- en regelgeving Overkoepelende opgaven Een aardgasvrij Heemskerk Regionale opgaves en elektriciteit Cluster 1 taskforce Cluster 2 taskforce Cluster 3 taskforce Landelijke projecten: VAWOZ, 380kV NNHN E-atlas RES Duurzame mobiliteit

Tabel 1: stand van zaken acties Uitvoeringsplan 2025 Groen: afgerond conform Uitvoeringsplan 2025 Blauw: loopt door in 2026 (en/of verder) Oranje: in uitvoering, maar nog niet afgerond conform Uitvoeringsplan 2025 Rood: niet gestart of niet geslaagd project

Er was geen ambtelijke capaciteit om uitvoering te geven aan deze actielijn.

Terugblik communicatie 2025 Naast bovenstaande tabel waarin we terugblikken op de actielijnen, laten we met onderstaand plaatje zien welke participatie- en communicatiemiddelen we in het voorafgaande jaar hebben ingezet.

Inwonersaanpak Verduurzamen begint bij bewustwording. Het is de eerste stap richting het ondernemen van actie door onze inwoners. De hoge energieprijzen hebben het bewustzijn over energieverbruik en energiebesparing bij inwoners aanzienlijk vergroot. Als gemeente dragen we hieraan bij door informatiecampagnes te organiseren en ondersteuning te bieden aan inwoners die vragen hebben over de energietransitie of over het nemen van concrete maatregelen. In lijn met de landelijke doelstellingen moeten we ook in Heemskerk de CO₂-uitstoot reduceren. Binnen de inwonersaanpak leveren we hier een belangrijke bijdrage aan, met de nadruk op het verminderen van het aardgas- en elektriciteitsverbruik in woningen. De inwonersaanpak ondersteunt inwoners van Heemskerk bij de energietransitie. We streven daarbij naar inclusiviteit: iedereen moet kunnen deelnemen én profiteren van de voordelen. Om alle inwoners goed te kunnen ondersteunen, zijn zeven actielijnen opgesteld.

Inwonersaanpak Actielijn 1 Wijkaanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? In het Klimaatakkoord is vastgelegd dat Nederland in 2050 klimaatneutraal moet zijn. Voor de gebouwde omgeving betekent dit dat alle woningen zonder aardgas verwarmd moeten worden. De wijkgerichte aanpak speelt hierbij een belangrijke rol. Per wijk wordt, samen met bewoners, gekeken wat de beste alternatieve warmteoplossing is. Actielijn 1 richt zich op de wijkaanpak, met specifieke aandacht voor de uitfasering van aardgas in de gemeente Heemskerk. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? In de wijk Broekpolder is een buurtteam gevormd, ondersteund door Buurkracht, dat onderzoekt hoe de wijk aardgasvrij verwarmd kan worden. Het doel van het buurtteam is om bewoners te betrekken en een gedragen advies op te stellen voor de gemeente over de mogelijkheden voor een duurzame warmtevoorziening. Hiervoor wordt een technisch adviesbureau ingeschakeld om inzicht te geven in de relevante warmteoplossingen voor Broekpolder. Het hoofddoel is een breed gedragen, technisch en financieel onderbouwd advies voor een toekomstbestendige en aardgasvrije warmtevoorziening in de wijk. Voor de wijk Breedweer is een buurtactie opgezet in samenwerking met Buurkracht en EcoHeemskerk.

Deze buurtactie heeft als doel om gezamenlijk tot een collectieve maatregel te komen op het gebied van energiebesparing, verduurzaming of kleinschalige opwek. De verwachting is dat zowel de wijkaanpak in Broekpolder als de buurtactie in Breedweer in 2026 worden afgerond. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met belanghebbenden, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren.

Projectleider energietransitie inwonersaanpak. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Extern: Buurkracht, EcoHeemskerk, onderzoeksbureau en bewoners. Intern: Communicatiemedewerker, wonen, beleidsmedewerkersbewoners. De buurtactie in Breedweer wordt volledig gesubsidieerd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de participatie coalitie. De kosten van de wijkaanpak dekken in Broekpolder bedraagt in 2026 totaal € 38.750 en dekken we uit de middelen voor de Energietransitie.

Inwonersaanpak Actielijn 2 Bewustwording Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? In Heemskerk zetten we in op bewustwording en brede ondersteuning voor alle inwoners. Ons doel is om iedereen te bereiken met duidelijke informatie over energiebesparing, no-regret maatregelen en de mogelijkheden voor ondersteuning binnen de gemeente. We willen inwoners praktische tips geven om energie te besparen en hen helpen om stappen te zetten richting verduurzaming. Voor woningeigenaren die hulp nodig hebben bij het concretiseren van hun plannen, staan we klaar met advies en begeleiding. Zo zorgen we ervoor dat iedereen weet welke kansen er zijn en hoe zij gebruik kunnen maken van beschikbare ondersteuning. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? In mei 2025 is de communicatie- en participatiestrategie energietransitie vastgesteld door het college. Hierin is uitgewerkt hoe we de komende jaren onze inwoners willen bereiken en meenemen in de transitie. Medio 2025 zijn we gestart met de uitvoering van de strategie. We gaan dit elk jaar monitoren. De strategie is flexibel zodat we kunnen meebewegen met alle ontwikkelingen en projecten. Belangrijke communicatie- en participatietrajecten in 2026 zijn het NIP en het Warmteprogramma. Daarnaast wordt onderzocht of het interessant is om een Energiehuis op te richten.

De communicatie- en participatieadviseur stelt ook een jaarlijkse contentkalender op zodat elke maand via verschillende kanalen aandacht is voor de energietransitie. Deze kalender borgt structurele aandacht voor de energietransitie en loopt naast alle projectmatige communicatie. Communicatiekanalen: website duurzaam.heemskerk.nl, lokale krant, sociale media, nieuwsbrieven, platform Thuis in Heemskerk, brieven, flyers, kanalen van partners zoals wijkverbinders, woningcorporaties en energiecoöperatie EcoHeemskerk. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met inwoners, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren. Projectleider energietransitie inwonersaanpak en communicatie- en participatieadviseur. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Extern: Bewoners, EcoHeemskerk, Buurkracht Intern: Team communicatie, alle afdelingen (via intranet Hub en workshops).

De meeste kosten worden geraamd in projecten of zijn al gedekt door andere afdelingen (zoals de kanalen via Team Communicatie). Losse opdrachten zoals themapagina’s in de krant, posters en online advertenties worden betaald vanuit de advieskosten Energietransitie. Dit gaat om kleine bedragen. Het membership voor het nieuwsbriefsysteem Spotler betalen we vanuit CDOKE.

Inwonersaanpak Actielijn 3 Energiearmoede Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Er is verdere uitvoering gegeven aan de Aanpak Energiearmoede door middel van gerichte acties voor de doelgroep. Deze aanpak is gestart in 2022 en loopt door tot 2027. In eerste instantie is de aanpak nadrukkelijk ingezet als crisismaatregel, met als doel de snel stijgende energiekosten te beperken voor de inwoners die hierdoor het hardst worden geraakt. Binnen deze aanpak zijn diverse projecten opgezet. Het overkoepelende doel is het structureel verlagen van de energierekening voor kwetsbare huishoudens. Een bijkomend doel is om inwoners te stimuleren hun energieverbruik blijvend te beheersen, wat ook vanuit klimaatoogpunt aanzienlijke voordelen biedt. De inzet is om, in samenwerking met ketenpartners, een zo groot mogelijke groep inwoners te ondersteunen. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? In deze actielijn pakken we alle actiepunten op, met als hoogste prioriteit het tijdig besteden van de Rijksmiddelen om terugstorting te voorkomen. We zetten bestaande maatregelen voort, zoals het noodfonds, het gratis besparingspakket met advies via EcoHeemskerk en de extra bijzondere bijstand voor duurzaam witgoed. Tegelijkertijd onderzoeken we hoe we deze vormen van ondersteuning structureel kunnen verankeren, zodat ze ook in de toekomst beschikbaar blijven.

Daarnaast richten we ons sterker op het actief benaderen van inwoners via bestaande bijeenkomsten, zoveel mogelijk in samenwerking met ketenpartners. Waar mogelijk starten we nieuwe trajecten samen met bijvoorbeeld WoonopMaat en andere partners. We sluiten aan bij een pilot van het Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE). Met deze pilot gaan we inwoners helpen die toestemming hebben gegeven om benaderd te worden. We onderzoeken eerst het klantenbestand en richten op basis daarvan passende trajecten in om hun energielasten structureel te verlagen. Een gedeelte van de middelen voor energiearmoede zetten we in als aanvullende financiering binnen het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Participatie: Voor deze actielijn participeren we met EcoHeemskerk en MetHeemskerk, WoonopMaat sluit aan wanneer er projecten zijn waarin zij een rol spelen. Daarvoor kiezen wij trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren. Projectleider energietransitie aanpak energiearmoede. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Extern: EcoHeemskerk, MetHeemskerk, WoonopMaat. Intern: Team Communicatie.

Vanuit het Rijk hebben we hiervoor via de SPUK Energiearmoede, middelen ontvangen en die zijn tot en met december 2027 beschikbaar.

Inwonersaanpak Actielijn 4 Aanpak voor Woningbezitters in woningen vanaf label D Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Actielijn 4 betreft de uitvoering van het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). De doelstelling is om circa 1.300 eigenaren van slecht geïsoleerde woningen1 te ondersteunen bij het nemen van isolatiemaatregelen in de periode tot en met 2030. Vanuit de specifieke uitkering Lokale aanpak isolatie (Spuk LAI) zijn middelen beschikbaar gesteld die tot en met 2030 kunnen worden ingezet. De verwachting is dat er geen aanvullende middelen beschikbaar komen bovenop wat nu is toegekend. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? In 2026 gaan we verder met de uitvoering van tranche 1 en 2. De prioriteit ligt bij het ondersteunen van zoveel mogelijk inwoners bij het nemen van ten minste één isolatiemaatregel aan hun woning. Daarnaast starten we met de voorbereidingen voor de uitvoering van tranche 3, waarbij we de ervaringen en leermomenten uit de eerdere tranches meenemen. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met woningeigenaren (in samenwerking met energiecoaches) en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren.

Projectleider energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Intern: Team Communicatie, Callcenter, Juristen, projectleiders energietransitie. Extern: Klimaatroute, Duurzaam Bouwloket, EcoHeemskerk, Rijksoverheid en bewoners.

Vanaf 2026 hebben we vanuit een Spuk subsidie nog beschikbaar een budget van totaal €2.042.913. Dit zijn middelen vanuit het Rijk en geen gemeentelijke middelen.

1 Woningen met twee of meer slecht geïsoleerde bouwdelen en/of met label D, E, F of G

Inwonersaanpak Actielijn 5 VvE- (Vereniging van Eigenaren) aanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? We stimuleren en faciliteren VvE’s bij het nemen van energiebesparende en verduurzamingsmaatregelen, zodat ook appartement eigenaren kunnen meedoen aan de energietransitie. We vergroten bewustwording en kennis binnen VvE’s en verbeteren besluitvorming. Voor VvE’s is dit complexer dan voor individuele woningeigenaren: zij moeten gezamenlijk besluiten nemen, middelen bundelen en rekening houden met uiteenlopende belangen. Actieve ondersteuning is daarom cruciaal. Hoewel de uitdaging groter is, is de noodzaak en potentie minstens zo groot. Met deze aanpak helpen we VvE’s de eerste stap te zetten. Door nu te starten met isolatie en begeleiding leggen we een stevige basis en verzamelen gegevens die later inzetbaar zijn in wijkgerichte aanpakken. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? De eerste fase richt zich op het activeren en ondersteunen van VvE’s via een pilot. De gemeente organiseert informatiesessies met VvE Belang en Milieu Centraal, houdt VvE-gegevens bij en richt een website in. Tijdens bijeenkomsten peilen we de behoefte aan een platform, nieuwsbrieven en extra sessies. Op basis van de opgehaalde input, ontwikkelen we verdere communicatiemiddelen.

EcoHeemskerk is het laagdrempelige aanspreekpunt: zij voeren QuickScans uit, helpen bij draagvlak en stimuleren vervolgstappen. Voor technisch maatwerkadvies (EPA), financiële berekeningen en begeleiding verwijst EcoHeemskerk naar gecertificeerde adviseurs. Prioriteiten: opleveren plan van aanpak en starten van de pilot. Hiervoor inventariseren we alle VvE’s (aantal, ligging, staat, verduurzamingsbehoefte), onderzoeken samenwerking in de IJmond en starten een eenvoudig klantvolgsysteem in Excel. We bekijken ook hoe deze aanpak aansluit bij het Nationaal Isolatieprogramma (NIP) en wijkgerichte trajecten. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met VvE’s en EcoHeemskerk, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren. Projectleider energietransitie Energiearmoede. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Extern: VvE’s, WoonopMaat, EcoHeemskerk, Adviesbureaus (bv VVE-belang), Milieu Centraal en IJmondgemeenten.

De raad heeft in 2021 de motie Pak energiearmoede aan bij de bron aangenomen en hiervoor incidenteel €500.000 beschikbaar gesteld. In 2024 bleef €193.000 onbenut en achter in de algemene reserve. Via de jaarrekening 2024 is dit bedrag beschikbaar gehouden voor uitvoering in 2025, waaronder de VvE-aanpak. In de Berap 2026 volgt een verzoek om het resterende budget in te zetten voor de inwonersaanpak.

Inwonersaanpak Actielijn 6 Verhuurders Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Ruim 1.400 woningen worden in Heemskerk verhuurd in de vrije sector. Het overgrote deel ervan heeft een bouwjaar van voor 1995. Daarbij is er onvoldoende inzicht in het aantal woningen met een laag energielabel. De doelstelling voor 2026 is om te onderzoeken hoe groot deze specifieke doelgroep is en of we deze doelgroep kunnen ondersteunen. Daarnaast gaan we onderzoeken hoe we kunnen samenwerken met de woningcorporatie die ook veel huurwoningen in bezit hebben. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We gaan onderzoeken hoe groot de doelgroep (particuliere) verhuurder is en op welke manier we verhuurders kunnen ondersteunen bij het verduurzamen van hun woningbezit. Voorbeeld hiervan is het in kaart brengen welke beschikbare subsidies er aanwezig zijn om verhuurder te ondersteunen. Daarnaast bewaken we, in samenwerking met de beleidsmedewerkers Wonen, de prestatieafspraken met de woningcorporaties. Verder maken we een evaluatie van de pilot gespikkeld bezit die we in 2025 hebben uitgevoerd met WoonopMaat. Met de uitkomsten hiervan bepalen we of we nog verder inzetten op gespikkeld bezit. Participatie: Voor deze actielijn is geen participatie vereist of van toepassing. Want er wordt in 2026 eerst een inventarisatie uitgevoerd.

Projectleider energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Intern: Team Communicatie, beleidsmedewerker wonen, Team Energietransitie. Extern: Rijksoverheid, particuliere verhuurders, bewoners.

In 2026 maken we geen kosten op deze actielijn. We gaan wel onderzoeken of er subsidies beschikbaar zijn die we kunnen inzetten.

Inwonersaanpak Actielijn 7 Koplopers Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? De koplopers in de gemeente Heemskerk zijn voornamelijk inwoners die al in een goed geïsoleerde woning wonen en verduurzamingsmaatregelen hebben getroffen of dat nog van plan zijn. We blijven deze bewoners benaderen of ze open staan voor een interview voor onze eigen communicatiekanalen. Door deze interviews zichtbaar te maken, kunnen we andere bewoners enthousiasmeren en laten zien hoe een woning verduurzaamd kan worden. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We blijven inzetten op communicatie en ervaringsverhalen delen op de (online) kanalen van de gemeente. We gaan door met onderzoeken of een communicatiecampagne zoals gluren bij de buren haalbaar in samenwerking met EcoHeemskerk haalbaar is in 2026. Daarnaast gaan we inzetten op informatieavonden op het gebied van verduurzamen waarin bewoners goed geïnformeerd worden over de mogelijkheden, dit doen we in samenwerking met het energieloket. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met inwoners en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen. Projectleider energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Intern: Team Communicatie en Team Energietransitie. Extern: Energieloket, energiecorporatie en bewoners.

De kosten worden betaald uit het huidige Energiebesparingsprogramma wonen (EBP). Kosten

Maatschappelijke organisaties Als gemeente Heemskerk willen we maatschappelijke organisaties niet alleen stimuleren, maar ook actief ondersteunen in hun transitie naar een aardgasvrij en duurzaam bestaan. Deze opgave is groot, maar noodzakelijk om onze gebouwen toekomstbestendig te maken en onze klimaatdoelen te halen. Daarom hebben we een uitvoeringsplan opgesteld dat zich richt op vier prioritaire actielijnen: scholen, (sport)verenigingen en stichtingen, gemeentelijk vastgoed en monumenten. Per actielijn lichten we de inhoud en de doelstelling toe, inclusief de uit te voeren acties en de prioriteiten. Deze gebouwen vormen het hart van onze samenleving. Door hier stappen te zetten, maken we niet alleen onze infrastructuur duurzamer, maar geven we ook een krachtig signaal af: verduurzaming is haalbaar en waardevol. Onze ambitie is helder. We willen het energieverbruik terugdringen, de CO₂-uitstoot beperken en ervoor zorgen dat gebouwen niet alleen voldoen aan de eisen van vandaag, maar ook klaar zijn voor de toekomst. Dat vraagt om concrete doelen: • In 2030 is het aardgasverbruik van het maatschappelijk vastgoed in Heemskerk 35% lager dan in 2017. • Voor diezelfde termijn zorgen we dat alle gebouwen met een laag energielabel – D tot en met G – zijn uitgefaseerd. • En als gemeente nemen we zelf het voortouw.

In 2030 zijn wij zo duurzaam mogelijk en stoten we als organisatie minimaal CO₂ uit. Met deze aanpak willen we niet alleen voldoen aan de klimaatopgave, maar ook een voorbeeldrol vervullen. Samen met scholen, verenigingen en andere maatschappelijke partners bouwen we aan een Heemskerk dat klaar is voor de toekomst: energiezuinig, duurzaam en inspirerend voor iedereen.

Maatschappelijke organisaties Actielijn 8 Scholen aanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? De gemeente en schoolbesturen werken samen aan het uitvoeren van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) met duurzaamheid als belangrijk speerpunt. Dit plan omvat zowel nieuwbouw en renovatie als het behoud van bestaande scholen. Duurzaamheid is integraal onderdeel van projecten uit het IHP, waarbij aangesloten wordt bij gemeentelijke duurzaamheidsinitiatieven en de energietransitie. Zowel bij nieuwbouw als bij bestaande gebouwen wordt gestreefd naar duurzaamheid, met maatregelen gericht op energieprestatieverbetering, een gezond binnenklimaat en het aardgasvrij maken van de gebouwen. De gemeente en schoolbesturen dragen gezamenlijk bij aan het behalen van bovenwettelijke ambities (met andere woorden: ambities die verder gaan dan het Besluit Bouwwerken Leefomgeving). De gemeente bekostigt het wettelijke deel (nu nog BENG, aardgasvrij en minimaal Frisse Scholen C). In een businesscase wordt onderzocht of de stap van BENG naar ENG of Nul-opde-meter te realiseren is met een bijdrage vanuit de schoolbesturen. Uitgangspunt is dat de schoolbesturen deze eenmalige bijdrage kunnen dekken uit besparing op de energielasten, uit (rijks)subsidies en uit eventuele besparingen op het meerjaren onderhoudsplan (MJOP).

Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? Volgens de afspraken in het IHP is schoolbesturen gevraagd voor iedere school zonder huisvestingsingreep een businesscase verduurzaming aan te leveren. Aan de hand van de businesscase gaan we met de scholen in gesprek over de meest passende invulling van de ambities, en of de gemeente hierin kan bijdragen. We onderzoeken de mogelijkheden van financiering door subsidies. De gemeente Heemskerk wil de schoolbesturen wanneer nodig hierin financieel tegemoet komen, door bijvoorbeeld een duurzaamheidslening beschikbaar te stellen of (deels) mee te investeren in ingrepen die zichzelf niet terugverdienen. Waar mogelijk onderzoeken we of scholen kunnen aansluiten op het warmtenet. In het kader van onderwijs en onze voorbeeldfunctie promoten we Junior Energiecoaches of Junior Klimaatcoaches op scholen. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met schoolbesturen en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren. Projectleider Duurzaamheid. Projectleider Intern: Beleidsadviseur onderwijshuisvesting. Extern: Schoolbesturen. Stakeholders

Kosten

Mogelijk kosten voor verduurzaming integreren in lesprogramma’s, bekostigd uit CDOKE. Geschatte kosten: circa €3.000.

Maatschappelijke organisaties Actielijn 9 (Sport)verenigingen & Stichtingen Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Het Heemskerkse verenigingsleven wordt grotendeels draaiend gehouden door vrijwilligers. Bestuursleden hebben te maken met diverse belanghebbenden (leden, sponsors, overige stakeholders) en vaak beperkte financiële middelen en technische kennis. Hierdoor kan het verduurzamen van de accommodaties een grote uitdaging zijn. Binnen deze doelgroep hanteert de gemeente daarnaast een maatwerkaanpak. Op basis van gesprekken met de verenigingen en stichtingen bekijken we waar specifieke behoeftes liggen. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We brengen in kaart hoe (sport)verenigingen & maatschappelijke organisaties zich inzetten op het verduurzamen van hun gebouwen en organisatie. Ook onderzoeken we wat de beste voorkeursoptie is om van het gas af te gaan (klein of groot collectief systeem of individueel systeem). Hiernaast brengen we in kaart wat de voorkeursoptie is voor het ontzorgen en begeleiden van (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties in de verduurzamingsopgave en of hier subsidies voor verkrijgbaar zijn. Ook continueren we de duurzaamheidslening en het energieloket voor maatschappelijke organisaties.

Met de duurzaamheidslening kunnen maatschappelijke organisaties het gebouw van de vereniging, (sport)club of buurthuis verduurzamen. Het energieloket kan de organisaties van advies voorzien. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties en daarvoor kiezen wij trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen. Projectleider Duurzaamheid. Projectleider

Stakeholders

Intern: Adviseur maatschappelijk vastgoed en vastgoedbeheer. Extern: (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties.

Op dit moment geen extra kosten in vergelijking met al eerder begrote kosten. Kosten

Maatschappelijke organisaties Actielijn 10 Gemeentelijk vastgoed Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? De gemeentelijke organisatie wil in 2030 CO2-neutraal zijn. De eigen gebouwen moeten daarom verduurzaamd worden: het Gemeentehuis, de Gemeentewerf, Aula Eikenhof, Kinderboerderij Dierendorp en de Mariaschool. Tot 2050 gaan we stapsgewijs ook ons overig gemeentelijk vastgoed verduurzamen. Ook onze overige gemeentelijke processen willen we verduurzamen. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? Als gemeente hebben we een voorbeeldfunctie, daarom geven we uitvoering aan het CO2reductieplan voor de gemeentelijke organisatie. Het CO2-reductieplan heeft drie overkoepelende thema’s; duurzaam vastgoed & energie, duurzame mobiliteit en duurzaam inkopen & afval. De komende jaren heeft het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed prioriteit. Daarom geven we uitvoering aan de routekaart voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed, onderdeel van het CO2-reductieplan. Concreet gaan we aan de slag met de uitwerking van DUMAVA-subsidie voor de Gemeentewerf. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met relevante stakeholders van het gemeentelijk vastgoed en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen. Projectleider Duurzaamheid. Projectleider

Stakeholders

Intern: Vastgoedbeheer, adviseur maatschappelijk vastgoed. Extern: Maatschappelijk (kern)vastgoed.

Geen extra kosten bovenop begrootte budgetten, zoals DUMAVA-subsidies en bestemmingsreserves. Kosten

Maatschappelijke organisaties Actielijn 11 Monumenten Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Het cultureel erfgoed van Heemskerk geeft identiteit aan onze gemeenschap. Dat willen we behouden. Goed onderhouden monumenten hebben een positieve invloed op het toerisme en de economische ontwikkeling van een gebied. Ze kunnen dienen als aantrekkelijke bezienswaardigheid en dragen bij aan de lokale economie. Daarom moeten monumenten ook meedoen met de energietransitie. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We brengen het aantal Rijksmonumenten, provinciale monumenten en gemeentelijke monumenten in kaart. Vervolgens stellen we een aanpak op om monumenten te verduurzamen, waarbij we in ieder geval inzetten op communicatie met monumenteigenaren. Verder inventariseren we de landelijke en provinciale subsidieregelingen voor monumenteneigenaren. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met monumenteigenaren, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen. Projectleider Duurzaamheid. Projectleider

Stakeholders

Intern: Beleidsadviseur archeologie en cultuur, vergunningverlener Extern: Eigenaren van Rijksmonumenten, provinciale monumenten en gemeentelijke monumenten en/of stichtingen en organisaties.

Mogelijk communicatiekosten. Circa €2.000 begroot uit CDOKE. Kosten

Ondernemersaanpak Binnen de ondernemersaanpak streven we ernaar ondernemers te ondersteunen bij het leveren van een bijdrage aan het verminderen van de CO₂-uitstoot, onder andere door het terugdringen van het aardgas- en elektriciteitsgebruik. De doelstelling is het uitfaseren van fossiele brandstoffen en het realiseren van een overgang naar hernieuwbare energiebronnen. De concrete doelen zijn: • Aardgasreductie: het aardgasverbruik van de totale voorraad commercieel vastgoed en glastuinbouw in Heemskerk is in 2030 45% lager dan in 2017. • Wet- en regelgeving: in 2030 voldoen alle bedrijven aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van energiebesparing. • Toekomstbestendige bedrijventerreinen: in 2030 beschikken de bedrijventerreinen over meerjarige programma’s en een langetermijnvisie. De gemeente ondersteunt bedrijven die willen verduurzamen, in samenwerking met externe partners zoals GreenBiz. We beginnen met het vergroten van bewustwording en het informeren van ondernemers. Energiescans geven inzicht in hoe bedrijfspanden verduurzaamd kunnen worden, waarna we advies bieden over besparingspotentieel en mogelijkheden. Daarnaast helpen we bij offertetrajecten en subsidieaanvragen, zoals bij het JTF, en bieden we specialistisch advies aan koplopers. Ook organiseren we gebiedsgerichte samenwerking om de problematiek rondom netcongestie aan te pakken.

Tot slot houden we periodieke overleggen met ondernemersgroepen zoals LTO, BIZ-besturen en GreenBiz-kerngroepen om kennisdeling en samenwerking te stimuleren.

Ondernemersaanpak Actielijn 12 Bedrijventerreinaanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? We ondersteunen in samenwerking met GreenBiz ondernemers op bedrijventerreinen bij verduurzaming. Met ondernemers op de Houtwegen en in het tuindersgebied lopen gesprekken om te komen tot een oplossing voor netcongestie en mogelijkheden voor energiebesparing. Dit loopt door in 2026. We hebben een duurzaamheidsfonds voor ondernemers op bedrijventerrein de Houtwegen. Vanaf 2026 geldt een nieuwe uitgebreide regeling voor zowel bedrijventerrein de Houtwegen als de Trompet en daarnaast een nieuw zonnepanelenfonds. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We zetten bovenstaande subsidieregelingen voort in 2026 en stimuleren in samenwerking met het Programma Herstructurering Bedrijventerreinen (PHB) en GreenBiz een organisatiegraad op de Houtwegen. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met ondernemers op bedrijventerreinen, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren.

Projectleider Energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Intern: Team Energietransitie & Duurzaamheid, Beleidsadviseur Economie, Recreatie en Toerisme, Beleidsadviseur Water en Klimaatadaptatie, Beleidsadviseur Mobiliteit. Extern: GreenBiz, OD IJmond, ondernemers(verenigingen) op de Houtwegen en Trompet, Provincie NH, Liander, Adviesbureaus.

Duurzaamheids- en Zonnepanelenfonds 100.000 euro - uit subsidieregeling Toekomstbestendige bedrijventerreinen NoordHolland GreenBiz 40.000 euro - uit Milieubeleid.

Ondernemersaanpak Actielijn 13 Branche aanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? In afstemming met GreenBiz houden we het tuindersgebied Heemskerkerduin onder de aandacht bij medeoverheden en netbeheerders. Vaak worden agrariërs uitgezonderd van subsidies en andere ondersteuningstrajecten. Vanaf september 2025 is ruimte om 25 ondernemers in de winkeliersbranche te ondersteunen via het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming MKB (OMKB) van de provincie. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? De gemeente blijft zich inzetten voor een sterke positionering van Heemskerkerduin en biedt in samenwerking met GreenBiz ondersteuning aan agrariërs in het gebied bij vraagstukken omtrent netcongestie. Daarnaast faciliteren we het OMKB en werken we aan de uitvoering van de Cluster Energiestrategie (CES) voor het Noordzeekanaalgebied, die eind 2024 is vastgesteld binnen het Nationaal Programma Verduurzaming Industrie (NPVI). Deze strategie beschrijft hoe de grootste energieclusters in Nederland gaan verduurzamen. De komende jaren staan in het teken van uitvoering en dialoog, ondanks uitdagingen zoals netcongestie en het stikstofslot, die de verduurzaming van de industrie bemoeilijken en vertragen.

Participatie: Voor deze actielijn participeren we met een aantal ondernemers in het tuindersgebied, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren.

Projectleider energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Intern: Team Energietransitie & Duurzaamheid, Beleidsadviseur Economie, Recreatie en Toerisme, Beleidsadviseur Water en Klimaatadaptatie, Beleidsadviseur Mobiliteit. Extern: GreenBiz, OD IJmond, Provincie NH, ondernemers in verschillende branches, Liander, programma bureau NZKG.

GreenBiz (zie actielijn 12). Kosten

Ondernemersaanpak Actielijn 14 Individuele aanpak Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Voor individuele bedrijven, die (nog) niet binnen een van deze actielijnen op de duurzame weg worden geholpen, is er een individuele aanpak. Binnen de huidige opzet met GreenBiz wordt al maatwerk geleverd voor individuele ondernemers die willen verduurzamen. Ook wordt hulp geboden bij het zoeken en aanvragen van (provinciale, landelijke of Europese) subsidies. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? We hebben een energieloket voor (maatschappelijk) ondernemers en zetten dit de komende jaren voort, terwijl we onderzoeken hoe we het best kunnen blijven faciliteren. In september 2025 zijn we gestart met het OMKB, gefaciliteerd door de provincie, en dit traject loopt door tot en met 2026. Daarnaast zetten we sterker in op communicatie richting individuele ondernemers om hen beter te bereiken en te ondersteunen bij verduurzaming. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met ondernemers, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren.

Projectleider energietransitie. Projectleider

Stakeholders

Kosten

Intern: Team Energietransitie & Duurzaamheid, Beleidsadviseur Economie, Recreatie en Toerisme. Extern: Duurzaam Bouwloket, OD IJmond, Provincie NH, individuele ondernemers.

Communicatie 5.000 euro uit CDOKE Energieloket 10.000 euro uit budget Energietransitie.

Ondernemersaanpak Actielijn 15 Handhaving op wet- en regelgeving Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? Dit is een doorlopende actielijn die we voor een groot deel hebben uitbesteed aan OD IJmond. Hier onder valt onder anderen: Energielabel-C, Erkende maatregelenlijst (EML) en de Wet personenmobiliteit (WPM). Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? De doorlopende taken zetten we voort via de OD IJmond. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met ondernemers in samenwerking met OD IJmond, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen en trede 3: Adviseren.

Projectleider Energietransitie. Projectleider Intern: Team Energietransitie, Beleidsadviseur Economie, Recreatie en Toerisme, Beleidsadviseur Water en Klimaatadaptatie, Beleidsadviseur Mobiliteit. Stakeholders

Extern: GreenBiz, OD IJmond, Provincie NH, ondernemers op bedrijventerreinen.

OD IJmond uit milieubeleid. Kosten

Overkoepelende opgaven In het programma Energietransitie zijn naast de actielijnen ook vier overkoepelende opgaven opgenomen: 1) warmte(net) Heemskerk, 2) elektriciteit, 3) mobiliteit en 4) actueel beleid en regionale opgaves. Het gaat hier om grote lokale, regionale en landelijke projecten voor de beschikbaarheid van hernieuwbare energie (warmte, elektriciteit, groen gas) en het transport daarvan via uitbreiding van energie-infrastructuur (‘e-infra’). De uitrol van deze opgaven is voorwaardelijk om de energietransitie te kunnen uitvoeren. Hierna worden de drie inhoudelijke overkoepelende opgaven uitgewerkt. De opgave actuele beleid en regionale opgaves gaat meer over het proces en wordt integraal verwerkt in de drie inhoudelijke opgaven en niet afzonderlijk uitgewerkt.

Overkoepelende opgaven Warmte(net) Heemskerk Wat is de actielijn en de doelstelling ervan? In 2050 moeten alle circa 17.500 gebouwen in Heemskerk aardgasvrij zijn. Momenteel zijn er verschillende bekende alternatieven voor het verwarmen van gebouwen in Heemskerk: all-electric en hybride oplossingen, duurzame warmte via een collectief warmtenet en duurzaam gas. In de Heemskerkse Transitievisie Warmte is voor 2030 opgenomen dat 3.750 woningen aardgasvrij(ready) of transitiegereed moeten zijn. Dat is ruim 20% van de totale woningvoorraad in Heemskerk. Wat gaan we doen in deze actielijn en waar ligt de prioriteit? Warmteprogramma De Heemskerkse Transitievisie Warmte biedt een leidraad voor de overgang naar aardgasvrije gebouwen in Heemskerk. In 2026 stellen we een vervolg van de Transitievisie Warmte op en vast, namelijk het Warmteprogramma. Dit is een verplicht programma onder de Omgevingswet. Het Warmteprogramma moest uiterlijk op 31 december 2026 worden vastgesteld, maar dit is door het Rijk uitgesteld naar 31 december 2027. Het warmteprogramma biedt richting aan onze stakeholders en interne beleidsvelden. Na vaststelling van het warmteprogramma geven we hier uitvoering aan in de vorm van wijk specifieke uitvoeringsplannen.

In deze uitvoeringsplannen staat hoe de gebouwen in een buurt of wijk in Heemskerk aardgasvrij worden verwarmd, waarbij onder andere planningen en financiën concreter zijn uitgewerkt. Haalbaarheidsonderzoek warmtenet Samen met gemeente Beverwijk, HVC en woningcorporaties Woonopmaat en Pré Wonen onderzoeken we de haalbaarheid van een warmtenet onder procescoördinatie van Greenvis gefinancierd vanuit de 3 FTE subsidie van de provincie Noord-Holland. Dit eerste onderzoek voeren we uit voor de Componisten- en Schrijversbuurt. In 2026 willen we toewerken naar de ondertekening van een intentieovereenkomst en mogelijk een samenwerkingsovereenkomst. Dit is afhankelijk van het haalbaarheidsonderzoek. Subsidie Gebiedsinvesteringen netten op zee Tot en met 31 maart 2026 mag gemeente Heemskerk een subsidieaanvraag indienen voor € 5 miljoen, te besteden aan het warmtenet Heemskerk. In kwartaal 1 bereiden we de aanvraag voor en dienen deze in. In kwartaal 2 beschikken we hopelijk over deze middelen, die we mogen uitgeven tot en met 2037. Actueel beleid Transitievisie Warmte (TVW, 2021) De TVW is opgesteld in 2021 en geldt als voorganger van het Warmteprogramma. Hierin zijn de maatschappelijk goedkoopste voorkeursopties voor aardgasvrij verwarmen per wijk aangewezen.

Participatie: Voor deze actielijn participeren we met een groot aantal stakeholders zoals bedrijven, (maatschappelijke) organisaties, bewoners en ambtenaren. Dit hebben we in kaart gebracht met de Ringen van invloed. Daarvoor kiezen wij trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren en trede 5: Meebeslissen.

Projectleider

Projectleider warmte- en energietransitie, in samenwerking met teamleider Energietransitie en Duurzaamheid.

Intern: Beleidsmedewerkers: wonen, groen, infrastructuur, nutsbedrijven, ondergrond, onderhoud, maatschappelijk vastgoed, inwonersaanpak, energiearmoede en communicatie & participatie.

Stakeholders

Kosten

Extern: Brederode wonen, De warmtetransitie makers(DWTM), Floricultura, Gemeente Beverwijk, Gemeente Velsen, Greenvis, HVC, Liander, Omgevingsdienst IJmond, Préwonen, Service punt duurzame energie(SPDE), Stedin, Velisonwonen, Witteveen+Bos, Woningbedrijf Velsen, Woon op maat.

Warmteprogramma €4.709,33 excl btw, bekostigd uit CDOKE. Plan-milieu effect rapportage(MER) + Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) €17.532 + kosten commissie MER (~€28.500). Indien er per gemeente een plan-MER dient te komen wat bekend zal zijn na afronding van het NRD worden de totaal kosten: € 62.531 + kosten commissie MER (~€28.500). Procescoördinator warmtenet Greenvis + extra inzet op communicatie en participatie €105.000 bekostigd uit de provinciale subsidie 3 FTE energietransitie in combinatie met een gezonde leefomgeving.

Elektriciteit Elektriciteit als energiebron is een goed alternatief voor fossiele brandstoffen. Door de energietransitie is er dus veel meer vraag naar elektriciteit. Het aanbod van elektriciteit moet meestijgen om in de vraag te voorzien. Hiervoor lopen verschillende projecten voor meer duurzame opwek. De extra elektriciteitsvraag en -aanbod moet worden getransporteerd via het elektriciteitsnet. Dit kan het huidige elektriciteitsnet niet meer aan; er is sprake van netcongestie. Hierdoor kunnen geen (grote) energievragers en -aanbieders meer worden aangesloten op het elektriciteitsnet. Ook in Heemskerk speelt dit. Deze problemen nemen de komende jaren toe en gaan dan naar verwachting ook kleinverbruikers en gebiedsontwikkeling raken. Om deze situatie op te lossen, wordt het elektriciteitsnet uitgebreid. Het elektriciteitsnet bestaat uit verschillende schaalniveaus: hoogspanning, midden spanning en laagspanning (zie figuur 3). Op alle schaalniveaus wordt het elektriciteitsnet uitgebreid. Hiervoor lopen verschillende projecten. Deze projecten hebben een grote ruimtevraag en maatschappelijke impact op de omgeving. Elektriciteit/energie is een schaars goed geworden. Ook noodzakelijke grondstoffen en technisch personeel zijn schaars. Niet alle knelpunten kunnen tegelijk en op korte termijn opgelost. Hierdoor spelen er verdelingsvraagstukken.

Daarom zijn instrumenten/structuren opgericht voor sturing op de verdeling.

Figuur 3

Overkoepelende opgaven E-infra/transport van elektriciteit Verzwaring hoogspanningsnet: 380kV NNHN Het project 380 kV NNHN (netuitbreiding Noord-Holland Noord) gaat over de bouw van een nieuwe hoogspanningsverbinding in het deel van Noord-Holland dat ligt boven het Noordzeekanaal. 380kV NNHN is een project van het ministerie van KGG. In Noord-Holland wordt ruimte gezocht voor een voor een (mogelijk dubbele) bovengrondse masten-/kabelrij die van noord naar zuid loopt vanaf omgeving Middenmeer tot aan de lijn Oostzaan/Beverwijk. Daarbij wordt ook ruimte gezocht voor 2 hoogspanningsstations van circa 20 hectare, waarvan 1 op en rond de lijn Diemen / Oostzaan / Beverwijk. In 2025 is er onder regie van de provincie Noord-Holland een regioadvies opgesteld. Deze is eind december verzonden aan het ministerie van KGG. In het regioadvies staat het advies van de regio zelf voor de locatiekeuzes voor dit project. Het bleek onmogelijk met alle betrokken gemeenten en waterschappen unaniem tot een eenduidig advies te komen. Het college van Heemskerk heeft niet ingestemd met het regioadvies dat is opgestuurd. .In het regioadvies wordt eenzijdig geredeneerd vanuit de vergunbaarheid van de onderzocht tracé voor de kabels en masten. De enige vergunbare tracés starten met een hoogspanningsstation van ca 20 hectare in de Wijkermeerpolder.

Dit vinden we geen recht doen aan een eerlijke verdeling van de lasten van de energiestransitie. Immers is de IJmond en het Noordzeekanaal gebied al het stukje Noord-Holland waar de leefbaarheid en gezondheid van de inwoners het meest onder druk staat. Wij zullen ons in 2026 actief blijven verzetten tegen deze redeneerlijn en dit voornemen. Hierbij trekken we waar mogelijk samen op met gemeente Zaanstad, Beverwijk en de gemeenten van regio Alkmaar, die op onze lijn zitten. Het ministerie van KGG is bevoegd gezag en neemt (naar verwachting mei 2026) een voorkeursbesluit over de locatiekeuzes. 150kV-station Assendelft. Met de werktitel 150kV Assendelft wordt ruimte gezocht voor een 150kV hoogspanningsstation van Tennet/Liander met een ruimtevraag van 5-6 hectare. Het zoekgebied overlapt eigenlijk het hele zoekgebied van 380kV en omvat de Wijkermeerpolder van Uitgeest tot aan het Noordzeekanaal. Het project zit in de verIn kwartaal 2 of kwartaal 3 van 2026 worden de resultaten van het haalbaarheidsonderzoek verwacht. Verzwaring midden- en laagspanningsnet: Cluster 1 taskforce e-infra NH (provinciaal), versnellen realisatie, landelijke actieagenda laagspanningsnetten, programma Helix (Liander).

Dit raakt Heemskerk als volgt: - Ondergrondse kabels en leidingen voor de verzwaring van de verbinding tussen het onderstation in Oterleek en Beverwijk - Zoekgebied voor een nieuw (bovengronds) 50/10kV station met een ruimtevraag van ca 0,4 hectare in Beverwijk of Heemskerk. Ruimtelijke ordening heeft hierover rechtstreeks contact met Liander. - Verdubbeling van het aantal transformatorhuisjes in de wijk van ca 200 stuks nu naar 400 in de toekomst.Dit vraagt om ruimtelijke afspraken en om afspraken over grondgebruik/grondprijzen en afstemming met inwoners. Participatie: Voor deze actielijn participeren we met diverse stakeholders, en daarvoor kiezen we trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen. Dit gebeurt conform de werkwijze van de Omgevingswet. Hierbij is KGG het bevoegd gezag voor het 380kV station en heeft regie op de participatie. Zij voeren dit samen met Tennet uit. Bij het 150kG station wordt dit op een later moment nog nader bepaald.

Overkoepelende opgaven Opwek van hernieuwbare elektriciteit RES Vanuit het Klimaatakkoord (2019) moest elke regio een Regionale Energie Strategie (RES) opstellen. In de RES staat hoeveel kWh duurzame opwek via zon en wind op land de regio kan opwekken voor 2030. Heemskerk maakt deel uit van de RES-regio Noord-Holland Zuid (NHZ). In de RES 2.0 zijn zoekgebieden opgenomen waar zon en/of windenergie op land kan worden opgewekt. De zoekgebieden in Heemskerk zijn ‘zon op dak/carports’, zon/wind op het terrein van TataSteel en zon langs de A9 in het gebied A9/de Kil. De uitvoering van de RES wordt bemoeilijkt door netcongestie. Nieuwe zonneparken en windmolens kunnen de komende 10 jaar niet worden aangesloten op het elektriciteitsnet en moeten kijken naar andere manieren om de opwek af te zetten (directe lijn naar vrager, batterij, off-gridoplossingen) Businesscases staan daardoor onder druk. Energieroute NH Voor zoekgebied A9/De Kil worden in 2026 concrete stappen gezet om hier zon op land te realiseren. Dit zoekgebied is onderdeel van het project Energieroute Noord-Holland, een OER-project (Opwek Energie op Rijksgrond). Dit betreft een samenwerking met Rijkswaterstaat, Rijksvastgoedbedrijf, Rijksdienst voor ondernemend Nederland, de provincie Noord-Holland en 12 gemeenten die liggen langs de snelwegen A9, A5, A22, A2, A1.

Voor Heemskerk is 2 hectare zon in de oksel van de A9 bij afslag 9 Heemskerk gepland. In 2026 wordt het projectbesluit vastgesteld, hiervoor ligt de regie bij de gemeente Noord-Holland. Daarna volgt uitgifte via een tender. Dit gebeurt in twee delen. Het deel ten zuiden van het Noordzeekanaal wordt als eerst uitgegeven. Het deel ten noorden van het Noordzeekanaal volgt pas in 2027. Hier is voor gekozen omdat ten noorden van het Noordzeekanaal de zonnepanelen niet kunnen aansluiten op het net vanwege netcongestie. Ook wordt in 2026 projectbeleid gemaakt voor het borgen van lokaal eigendom binnen het project. Uitgangspunt is dat in alle 12 gemeenten hetzelfde beleid geldt voor dit project. Hiervoor is er samenwerking met Energie Samen Noord-Holland. Verordening financiële participatie/lokaal eigendom Op 1 januari 2026 treedt de nieuwe Energiewet in werking. Hier staat in dat gemeenten per verordening een inspanningsplicht voor ontwikkelaars kunnen vastleggen om bij grote duurzame opwek projecten te zorgen voor minimaal 50% financiële participatie/lokaal eigendom. De VNG heeft eind 2025 een ‘modelverordening’ gepubliceerd. In 2026 wordt deze vertaald in een lokale Heemskerkse of in een gezamenlijke IJmondiale verordening met de gemeenten Beverwijk en Velsen. Landelijke opgave RES NHZ 2.0 (2024). Landelijk moeten alle RES-en optellen tot 35TWh aan duurzame opwek op land voor 2030.

Het bod van de regio Noord-Holland Zuid is 2,7TWh. Er is geen precieze verdeling van het aantal TWh aan individuele gemeenten toebedeeld. Participatie: Voor deze actielijn participeren met Energie Samen en voor de Energieroute onder de leiding van de provincie Noord-Holland. Daarvoor kiezen we trede 1: Informeren, trede 2: Raadplegen, trede 3: Adviseren en trede 4: Coproduceren.

Projectleider Energietransitie e-infra/RES. Projectleider

Stakeholders

Intern: (juridische) grondzaken, ruimtelijke ordening, stedenbouw, kabels & leidingen, vergunningen, geluidsnormen/trilnormen, ODIJmond. Extern: medeoverheden OER, ontwikkelaars, EnergieSamen/EcoHeemskerk, Liander, Tennet, Tata-steel, IJmond gemeenten, NPRES, RES regio NHZ, inwoners, bedrijven & maatschappelijke organisaties.

Geen. Kosten

Overkoepelende opgaven VAWOZ Windenergie op zee speelt een grote rol bij extra opwek van duurzame energie. Programma Verbindingen Aanland Wind Op Zee (VAWOZ) 2031-2040 is een project van het ministerie van KGG en onderzoekt hoe/waar de energie van de (toekomstige) windparken op zee met kabels (elektriciteit) en leidingen (waterstof) het best aan land kan worden gebracht en aangesloten kan worden op het 380kV-hoogspanningsnet en het landelijke waterstofnetwerk (i.o.). Programma VAWOZ zoekt in Noord-Holland ruimte voor circa 4 elektrische aanlandingen, converterstations van ongeveer 5 hectare en 1 of 2 waterstofaanlandingen. Ook wordt de mogelijkheid voor een elektrolyser onderzocht. Het project heeft een samenhangt met het eerder benoemde project 380kV NNHN en maakt ook onderdeel uit van het daar benoemde regioadvies. Ook hier geldt dus dat we de bezwaren die we daartegen hebben ook in 2026 proactief kenbaar zullen maken. Of en VAWOZ Heemskerk raakt, is dus afhankelijk van toekomstige Het ministerie van KGG is bevoegd gezag en neemt (naar verwachting mei 2026) een voorkeursbesluit over de locatiekeuzes. Participatie: Voor deze actielijn participeren we volgens de werkwijze van de Omgevingswet. Daarvoor kiezen we trede 1: Informeren en trede 2: Raadplegen.

Afhankelijk van de verdere ontwikkelingen en hoe dicht bij ons grondgebied de ontwikkelingen landen, bepalen we in de loop van 2026 of we zelf ook proactief participatie op gaan zetten om inwoners en belanghebbenden beter te betrekken. Projectleider Energietransitie e-infra/RES. Projectleider

Stakeholders

Intern: Beleid en Projecten, kunst/cultuur en Communicatie, realisatie en beheer, onderhoud, grondzaken en vergunningen, juridische zaken Extern: ministerie van KGG, provincie NoordHolland, Waterschappen, netbeheerders en belangenorganisaties.

Geen. Kosten

Overkoepelende opgaven Verdeling elektriciteit Cluster 2 taskforce e-infra NH: integraal programmeren energiesysteem van de toekomst. Schaal: provincie NH + landelijk. Provinciaal zijn de Energievisie en pMIEK (2.0 provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat) in 2025 vastgesteld. Deze zijn in samenspraak met gemeenten opgesteld. Projecten die in de pMIEK staan, komen met voorrang terug in de Investeringsplannen (IP) van de netbeheerders. In 2026 gaat het over implementatie en uitvoering. Voor Heemskerk staan verduurzaming glastuinbouw en het warmtenet IJmond in de pMIEK. Er bestaat ook een nationale versie van de pMIEK, namelijk de nMIEK. Hier staan projecten van landelijk belang in. Voor de IJmond/het Noordzeekanaalgebied staat een aantal projecten uit de CES NZKG (zie ondernemersaanpak) in de nMIEK. Cluster 3 taskforce e-infra NH: Bestaande energienet slimmer benutten Schaal: provincie NH en landelijk. Netcongestie vindt vooral plaats op enkele piekmomenten. In de ‘daluren’ is er nog wel voldoende transportcapaciteit. Daarom wordt gewerkt aan manieren om de piekvraag te verschuiven/verdelen. Voorbeelden zijn energiehubs bij bedrijventerreinen, alternatieve contractvormen, optimalisaties achter de meter en prijsprikkels gericht op gedragsverandering van inwoners/bedrijven.

Dit laatste speelt landelijke, waar netbeheerders steeds meer werken met flexibele contracten en handel van elektriciteit. Herzien ACM prioriteringskader De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft december 2025 een herzien prioriteringskader gepubliceerd dat bepaalt welke maatschappelijke functies voorrang krijgen op het overbelaste elektriciteitsnet. Het prioriteringskader bepaalt de volgorde van toekennen van schaarse netcapaciteit, op basis van objectieve en maatschappelijk relevante criteria. De ACM handhaaft 3 prioriteitscategorieën uit het bestaande prioriteringskader: 1. Congestieverzachters: projecten die direct ruimte creëren op het elektriciteitsnet 2. Veiligheid: functies die essentieel zijn voor nationale veiligheid en hulpdiensten 3. Basisbehoeften: voorzieningen voor dagelijkse maatschappelijke behoeften, zoals woningbouw en onderwijs In de herziening zijn wel meerdere functies toegevoegd aan de categorieën. De belangrijkste toevoegingen voor gemeenten komen bij categorie 3 - Basisbehoeften: verkeersveiligheid, openbaar vervoer, gedeelde huisvesting (bijvoorbeeld voor zorg of opvang) en telecommunicatie. De meest ingrijpende wijziging in het herziene prioriteringskader is de introductie van 1 integrale wachtrij voor zowel kleinverbruikers (zoals woningen, maatschappelijk vastgoed, laadpalen en mkbbedrijven) als grootverbruikers.