Bijlage 1. Concept Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Tekst van het document
Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Heemskerk 2025 Oktober 2025
Inhoud Inleiding
3
Deel I. Beleidsnota
4
1
Wettelijk kader
5
1.1
Algemeen
5
1.2
Reserves
6
1.3
Voorzieningen
1.4
Weerstandsvermogen
2
Beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels
9
2.1
Beleidsuitgangspunten
9
2.2
Uitvoeringsregels reserves
11
2.3
Uitvoeringsregels voorzieningen
12
2.4
Beschikkingsbevoegdheid
13
3
Slotbepalingen
14
3.1
Citeertitel
14
3.2
Wijziging van de nota
14
3.3
Inwerkingtreding
14
4
Overzicht beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels
15
7 Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.
Deel II. Heroverweging reserves en voorzieningen
17
Inleiding
18
Voorstellen
18
Totaaloverzicht reserves 2020-2024
21
Totaaloverzicht voorzieningen 2020-2024
22
Heroverweging reserves als bedoeld in artikel 43 lid 1a van het BBV
23
Heroverweging reserves als bedoeld in artikel 43 lid 1b van het BBV
28
Heroverweging voorzieningen als bedoeld in artikel 44 van het BBV
47
Bijlage 1.
55
Relevante wetsartikelen uit het BBV
Dit document is geregistreerd onder nummer D/2025/750054
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Inleiding Voor u ligt de Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025. Deze geactualiseerde nota bevat het wettelijk kader en de lokale uitganspunten met betrekking tot reserves en voorzieningen. Het vaststellen van de lokale uitgangspunten is een bevoegdheid van de raad. In de Financiële verordening gemeente Heemskerk 2022 is bepaald dat de uitgangspunten met betrekking tot reserves en voorzieningen worden opgenomen in een periodiek door de raad vast te stellen nota reserves en voorzieningen. De aanleiding voor actualisatie van de nota Reserves en voorzieningen 2020 is tweeledig. Enerzijds is in de Financiële verordening opgenomen dat de nota een keer in de vier jaar wordt geactualiseerd. Anderzijds is het in het kader van de bezuinigingsopgave die de gemeenten hebben goed om kritisch te kijken naar de ingestelde reserves en deze te herijken. De nota uit 2020 was een combinatie van reserve en voorzieningen en weerstandsvermogen. Het onderdeel weerstandsvermogen wordt opgenomen in een aparte nota.
Doelstelling Doel van deze Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025 is om de beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels met betrekking tot reserves en voorzieningen opnieuw vast te leggen. Deze nota biedt de gemeenteraad handvatten om binnen de geldende wet- en regelgeving het budgetrecht en de kaderstellende rol maximaal tot z’n recht te laten komen daar waar sprake is beleidsvrijheid.
Opbouw van de nota De nota bestaat uit twee delen: Deel I. Beleidsnota, waarin inzicht in het wettelijk kader met betrekking tot reserves en voorzieningen wordt verstrekt en de wijze waarop hieraan binnen Heemskerk nader invulling wordt gegeven. Er zal tenminste moeten worden voldaan aan de voorschriften van het BBV. Hiervan afwijken is niet toegestaan. Deel II. Heroverweging van de in gebruik zijnde reserves en voorzieningen. Dit deel bevat voorstellen tot heroverweging, een totaaloverzicht van de reserves en voorzieningen en een format per reserve en voorziening waarin naast de functie, het doel en een inhoudelijke toelichting, het geraamde verloop voor de jaren 2025 tot en met 2029 is weergegeven. Op basis van de in de Beleidsnota geformuleerde beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels worden voorstellen tot heroverweging aan de raad gedaan. Bijlage 1 bevat een overzicht van de meest relevante wetsartikelen uit het BBV.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Deel I. Beleidsnota
4
1
Wettelijk kader
1.1
Algemeen
De wettelijke bepalingen met betrekking tot reserves en voorzieningen en het weerstandsvermogen zijn vastgelegd in de Gemeentewet en het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Daarnaast vult de Commissie BBV het kader via notities, stellige uitspraken en richtlijnen nader in. Reserves en voorzieningen worden vaak in één adem genoemd. Beide vermogensbestanddelen worden aan de passivazijde van de balans gepresenteerd. Toch bestaat er een wezenlijk onderscheid. Reserves worden gerekend tot het eigen vermogen van de gemeente. Voorzieningen tot het vreemde vermogen. Voorzieningen worden gevormd omdat daar verplichtingen of risico’s tegenover staan waarbij de omvang en het tijdstip van optreden onzeker zijn. Het is voor de raad niet mogelijk om de bestemming van een voorziening te wijzigen. Voorzieningen zijn dus niet vrij besteedbaar of te bestemmen. In het BBV is het onderscheid tussen reserves en voorzieningen gelegd bij de mogelijkheid voor de raad om de bestemming te kunnen wijzigen. Er is sprake van een reserve als de bestemming veranderd kan worden. Als de bestemming vast ligt is sprake van een voorziening. In onderstaand overzicht zijn de meest kenmerkende verschillen tussen reserves en voorzieningen weergegeven. Kenmerk
Reserve
Voorziening
Onderdeel van
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Instellen
Raadsbesluit
Verplicht te vormen (collegebesluit)
Besteden
Vrij besteedbaar
Vaste bestedingsrichting
Wijzigen van bestemming Mogelijk
Niet mogelijk
Storten
Resultaat bestemmend: komt niet
Resultaat bepalend: komt rechtstreeks ten
direct ten laste van de exploitatie
laste van de exploitatie
(tenzij de raad hier vooraf toestemming voor gegeven heeft) Onttrekken
Resultaat bestemmend: komt niet
Besteding: rechtstreeks ten laste van
direct ten gunste van de exploitatie
voorziening. Vrijval: resultaatbepalend, komt
(tenzij de raad hier vooraf
rechtstreeks ten gunste van de exploitatie
toestemming voor gegeven heeft) Financiële onderbouwing
Niet verplicht, wel wenselijk
Verplicht
Toevoegen van rente
Toegestaan
Niet toegestaan
Omvang
Bestuurlijke keuze
Gelijk aan de verplichting
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Reserves Reserves laten zich het beste als volgt omschrijven: ‘reserves zijn vermogensbestanddelen die tot het eigen vermogen van de gemeente worden gerekend’. Vanuit bedrijfseconomisch oogpunt zijn deze vrij besteedbaar.
1.2
In het BBV wordt onderscheid gemaakt tussen algemene reserves en bestemmingsreserves. Algemene reserves Algemene reserves zijn reserves waaraan de raad geen bestemming heeft gegeven. Deze hebben als functie om risico’s in algemene zin op te vangen (de zogenaamde bufferfunctie). Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves zijn reserves waaraan de raad een bepaalde bestemming (bestedingsdoel) heeft gegeven. Het gaat hierbij om een vastgelegde toekomstige aanwending, maar geen financiële verplichting. Om deze reden heeft de raad altijd de mogelijkheid een eerder toegekende bestemming te wijzigen. Een bestemmingsreserve wordt ingesteld voor een concreet, in binnen een vooraf bepaalde tijd te realiseren, door de raad vastgesteld doel. Het instellen, beschikken over en opheffen van reserves is, in lijn met het budgetrecht, een bevoegdheid van de raad. Onder voorwaarde dat de bestemmingen gelijksoortig zijn, is het mogelijk bestemmingsreserves samen te voegen. Hiervoor is een raadsbesluit noodzakelijk. Artikel 54 BBV definieert exact welke informatie jaarlijks en waar moet worden verantwoord. In de jaarrekening moet in de toelichting op de balans de aard en reden van elke reserve en de mutaties worden vermeld en toegelicht. Het BBV staat niet toe dat een (bestemmings-)reserve een negatieve stand heeft. Functies reserves Reserves dienen altijd een doel.
Daarnaast vervullen reserves een bepaalde functie. De volgende functies worden onderscheiden. Bufferfunctie Reserves vormen een buffer voor het opvangen van onvoorziene (incidentele) uitgaven die noodzakelijk zijn en waarmee in de begroting geen rekening is gehouden. Tevens maken deze reserves het mogelijk noodzakelijke aanpassingen niet schoksgewijs te laten verlopen. Bestedingsfunctie Met uitzondering van de Algemene reserve zijn alle overige reserves ingesteld om specifieke, in principe incidentele, uitgaven te dekken. Financierings- of inkomensfunctie Door reserves als eigen financieringsmiddel in te zetten hoeft minder beroep te worden gedaan op de geld- en kapitaalmarkt voor het aantrekken van geldleningen. Een andere vorm is dat renteopbrengsten van de reserves (bespaarde rentelasten) worden aangewend als dekkingsmiddel voor de exploitatielasten.
6
Reserves kunnen, wanneer in liquide vorm aanwezig, rentedragend worden uitgezet bij een bancaire instelling. Hierdoor worden rente-inkomsten gegenereerd. De rente kan aan het vermogen worden toegevoegd. Egalisatiefunctie Reserves kunnen worden ingesteld om lasten en baten over de jaren heen gelijkmatig te verdelen. Pieken en dalen in de exploitatiebegroting worden hiermee voorkomen. Tevens worden ongewenste schommelingen in tarieven die aan derden in rekening worden gebracht door middel van een egalisatiereserve opgevangen.
1.3
Voorzieningen
De vorming van voorzieningen is in het BBV veel dwingender voorgeschreven dan de vorming van reserves. De uitgangspunten voor het instellen van een voorziening en het in stand houden daarvan zijn binnen het BBV (artikel 44) aan strikte regelgeving gebonden. Voorzieningen worden verplicht gevormd voor: - verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten (bijvoorbeeld juridische claims in afwachting van een rechterlijke uitspraak). - op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten (bijvoorbeeld reorganisaties). - kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren (bijvoorbeeld cyclisch onderhoud aan gebouwen). - de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven, als bedoeld in artikel 35 lid 1 onder b: “investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven” (bijvoorbeeld riolering). - de van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.
Met uitzondering van de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren. -
geen voorziening mag worden gevormd voor jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een vergelijkbaar volume, zoals vakantiegelden en pensioen- en wachtgeldverplichtingen. Dergelijke kosten moeten in de lopende exploitatie worden opgenomen. Voor verplichtingen waarvan het bedrag oploopt, bijvoorbeeld voor wachtgeldverplichtingen bij personele krimp, kan een voorziening worden gevormd als in de exploitatie geen rekening wordt gehouden met deze kosten.
De noodzaak voor toevoegingen aan en/of bestedingen ten laste van voorzieningen behorende tot het eerste en tweede aandachtsstreepje wordt beoordeeld aan de hand van feiten en omstandigheden die zich voordoen bij het opstellen van de jaarstukken. De bestedingen en toevoegingen van de andere categorieën zijn gebaseerd op bestedingsplannen, onderhoudsplanningen, vervangingsschema’s etc. Een onderhoudsvoorziening mag alleen worden gevormd voor cyclisch onderhoud aan kapitaalgoederen zoals wegen en gebouwen. Het vormen van een voorziening is niet verplicht; lasten kunnen ook ongelijkmatig in de begroting worden opgenomen. Een onderhoudsvoorziening kan alleen worden gevormd indien een (meerjaren)onderhoudsplan (voor een periode van minimaal 4 jaar) beschikbaar is. Dit plan dient periodiek te worden geactualiseerd. Het groot onderhoud en de Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
vervanging kunnen uit de voorziening worden gedekt. De paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen in de begroting en jaarrekening geeft inzicht in het gewenste onderhoudsniveau. Een voorziening moet dekkend zijn voor toekomstige verplichtingen en de onderbouwde risico’s. Om deze reden mogen voorzieningen niet groter of kleiner zijn dan de risico’s of verplichtingen waarvoor ze zijn gevormd. Artikel 45 BBV sluit het toerekenen van rente aan voorzieningen uit. Artikel 55 BBV definieert exact welke informatie jaarlijks en waar moet worden verantwoord. In de jaarrekening moet in de toelichting op de balans de aard en reden van elke voorziening en de mutaties worden vermeld. Het BBV staat niet toe dat een voorziening een negatieve stand heeft.
8
2
Beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels
Dit hoofdstuk bevat de specifieke beleidsuitgangspunten voor reserves en voorzieningen en het weerstandvermogen. Daarnaast zijn de uitvoeringsregels voor reserves en voorzieningen opgenomen.
2.1
Beleidsuitgangspunten
De raad heeft kenbaar gemaakt het beleid, inzet en aanwending van reserves en voorzieningen en de normering van het weerstandsvermogen periodiek te willen herijken. Dit is geformaliseerd in de Financiële verordening gemeente Heemskerk 2022, artikel 9, lid 1 waarin is bepaald om de Nota Reserves, voorzieningen en weerstandsvermogen tenminste eenmaal in de vier jaar te actualiseren. Bij de laatste actualisatie zijn in de vergadering van de Commissie ABF van 6 oktober 2020 aan de hand van de discussienota ‘Weerstandsvermogen en reserves & voorzieningen’ de volgende aspecten bediscussieerd: Financieringsfunctie van reserves (dekken van structurele lasten vanuit reserves). Rentetoerekening aan reserves. Periodieke heroverweging van reserves en voorzieningen. Vermogensbestanddelen beschikbare weerstandscapaciteit. Zekerheidspercentage weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen. De commissie ABF heeft naar aanleiding van deze discussie richting gegeven aan bovenstaande onderwerpen wat vervolgens als input heeft gediend voor het actualiseren van de nota 2020. De regelgeving omtrent de reserves en voorzieningen en het weerstandsvermogen is de afgelopen vijf jaren niet gewijzigd. Het college stelt voor om de beleidsuitgangspunten ongewijzigd te laten. Voor het begrip en de leesbaarheid van deze nota worden de beleidsuitgangspunten en de overwegingen hierna integraal opnieuw opgenomen.
1. Dekken van structurele lasten uit reserves Het BBV staat toe dat reserves structureel worden aangewend ten behoeve van bijvoorbeeld het doen van investeringen. Dit betreft de financieringsfunctie. Aan deze functie kleven een aantal risico’s. - als een reserve wordt vastgelegd voor het gehele bedrag van de investering en dekking van de daaruit voortkomende kapitaallasten, is wijzigen van de besteding, vanuit financieel oogpunt, niet mogelijk. De middelen zijn voor de gehele looptijd van de investering geblokkeerd. - aan het einde van de looptijd van een investering vervallen de structurele kapitaallasten. Wanneer deze lasten vanuit de lopende exploitatie werden gedekt leidt dit tot vrijkomende budgetruimte. Deze ruimte kan vervolgens worden ingezet ter dekking van de structurele kapitaallasten van een nieuwe (vervangende) investering. Wanneer de dekking van de structurele kapitaallasten uit een reserve komt valt geen budgetruimte vrij, maar zal voor het doen van een nieuwe investering naar budgetruimte moeten worden gezocht. Om een solide toekomstbestendige begroting te creëren, dient de dekking van structurele kapitaallasten van met name omvangrijke investeringen niet aan reserves te worden onttrokken. Hiervoor moet budgettaire ruimte binnen de begroting worden gevonden.
- het inzetten van reserves voor het dekken van structurele lasten, anders dan investeringen, wordt door de Provinciale toezichthouder opgevat als het structureel niet in evenwicht hebben van de begroting. Hier wordt op getoetst en kan mogelijk een punt zijn bij het beoordelen of de gemeente wel of niet onder preventief toezicht wordt geplaatst. Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
-
het instellen van specifieke reserves om structurele (kapitaal)lasten uit te dekken leidt tot een veelvoud aan reserves. Dit leidt tot een niet transparante situatie, waarin onvoldoende zicht bestaat op de lasten en de beschikbare middelen. In dit kader is het van belang duidelijk onderscheid te maken in incidentele en structurele lasten en baten. Duidelijk is dat lasten en baten die zich slechts eenmalig voordoen incidenteel van aard zijn. Het onderscheid tussen incidenteel en structureel is niet altijd helder. De commissie BBV heeft dit onderscheid daarom in een notitie meer ingekaderd. De richtlijn is dat, als de tijdelijke lasten en baten zich gedurende maximaal 3 jaar voordoen, het gaat om ‘eenmalige zaken’. Voor onttrekkingen aan reserves wordt in beginsel gesteld dat deze incidenteel van aard zijn. Onderstaand een nadere verheldering. Incidentele lasten en baten zijn lasten en baten die onder ongewijzigd beleid en omstandigheden voor maximaal 3 jaar vaststaan. Rijksbijdragen, subsidies en projecten die langer dan 3 jaar lopen, maar waar vooraf van bekend is dat die bijdrage, subsidie of het project op termijn stopt, worden als incidenteel beschouwd Hoewel het op het eerste oog praktisch lijkt om structurele lasten vanuit reserves te dekken is het voor de korte termijn geen goede oplossing.
Er ontstaat geen budgetruimte voor nieuwe (vervangende) investeringen en het leidt niet tot een solide toekomstbestendige begroting. Beleidsuitgangspunt 1. Geen structurele lasten (kapitaal-/exploitatielasten) dekken vanuit een reserve.
2. Toerekenen van rente aan reserves Het toerekenen van rente aan reserves heeft als voordeel dat het niveau (de ‘koopkracht’) van de reserve op peil blijft. Daarentegen leidt rentetoerekening tot een hogere interne rentelast die beslag legt op de beschikbare begrotingsruimte. Vanwege de historisch lage rente leidt rentetoerekening enerzijds tot een verzwaring van de administratieve verwerking, anderzijds tot een marginaal effect op de reserve. Daarnaast leidt een stijgende rente tot een hogere interne rentelast waardoor de begroting meer onder druk komt te staan. Beleidsuitgangspunt 2. Geen rente toerekenen aan reserves. 3. Periodiek heroverwegen reserves en voorzieningen Het is ten behoeve van de inzichtelijkheid in de financiële positie van belang om de reserves en voorzieningen periodiek te toetsen aan de beleidsuitgangspunten en de opheffingscriteria in het algemeen. Met betrekking tot de voorzieningen of de hoogte van de voorziening nog in overeenstemming is met de te verwachte uitgaven of het bestaande risico in het bijzonder. Dit alles om te voorkomen dat middelen ongebruikt in reserves en voorzieningen achterblijven. Door deze periodieke toetsing uit te voeren blijft tevens het aantal reserves en voorzieningen overzichtelijk en beheersbaar. Vanuit de toets kunnen voorstellen tot heroverweging aan de raad worden gedaan. Beleidsuitgangspunt 3.
Jaarlijkse toetsing van de reserves en voorzieningen bij het opstellen van de jaarrekening.
10
2.2
Uitvoeringsregels reserves
Instellen Voor het instellen van een reserve zijn onderstaande uitvoeringsregels van toepassing: - in het onderliggende raadsvoorstel moeten de volgende gegevens zijn opgenomen: - het soort reserve. - het doel waarvoor de reserve wordt ingesteld. - de gewenste of noodzakelijke minimale en/of maximale omvang. - de start- en einddatum van de reserve. - de omvang en de wijze van storten en onttrekken. Mutaties reserves Stortingen - stortingen worden door de raad goedgekeurd via de P&C-cyclus of een apart raadsbesluit. - stortingen worden gekoppeld aan de benodigde middelen voor het realiseren van de doelstelling (eventueel noodzakelijkheid van een plafond- en/of bodembedrag). - in de jaarrekening worden stortingen verwerkt tot maximaal het bedrag dat via de begroting door de raad is goedgekeurd. Voor alle stortingen die dit maximum te boven gaan is een raadsbesluit vereist. - de Algemene reserve wordt gevoed uit vrijval van reserves en overschotten op de jaarrekening. Onttrekkingen - onttrekkingen worden door de raad goedgekeurd via de P&C-cyclus of een apart raadsbesluit; - onttrekkingen worden gedaan uitsluitend voor het doel waarvoor de reserve is gevormd, tenzij de raad hiervan wil afwijken. - als geraamde onttrekkingen bij de realisatie niet noodzakelijk zijn, vinden deze onttrekkingen niet plaats, tenzij dit bij de aanvraag wel zo is geregeld.
- in de jaarrekening worden onttrekkingen verwerkt tot maximaal het bedrag dat via de begroting is goedgekeurd. Voor alle onttrekkingen die dit maximum te boven gaan is een raadsbesluit vereist. - als de inzet van de reserve door omstandigheden in tijd anders is dan voorafgaand gepland dan legt het college daarover verantwoording af in de jaarrekening. Egalisatiereserve Een reserve kan een egalisatiefunctie hebben. Wanneer de raad een egalisatiereserve voor een doel heeft ingesteld kunnen tekorten en overschotten op de voor dat doel betreffende budgetten aan de reserve worden onttrokken of toegevoegd zonder dat daarvoor een apart raadsbesluit nodig is. Opheffen De raad besluit tot het opheffen van een reserve op het moment dat: - het doel waarvoor de reserve oorspronkelijk werd gevormd is gerealiseerd of is komen te vervallen. - de vooraf bepaalde looptijd is verstreken. - gedurende een periode van 2 opeenvolgende jaren geen mutatie heeft plaatsgevonden. - de stand van de reserve € 0,- bedraagt. - de stand van een reserve (met een bestedingsfunctie) onder het drempelbedrag van € 50.000,komt. - het doel in belangrijke mate wijzigt en het nieuwe doel niet in de lijn van het oorspronkelijke doel ligt. Tenzij de raad anders bepaalt, valt na het opheffen van de reserve het saldo vrij ten gunste van de Algemene reserve. Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Budgethouder Aan iedere bestemmingsreserve wordt één budgethouder (i.c. een domeinmanager) gekoppeld, analoog aan de toewijzing van bevoegdheden bij de exploitatiebudgetten. Deze functionaris doet voorstellen aan het college om een reserve in te stellen of over een reserve te beschikken. De financieel adviseur bewaakt de wettelijke en gemeentelijke kaders en adviseert over hoe om te gaan met de desbetreffende reserve.
2.3
Uitvoeringsregels voorzieningen
Instellen De wet bepaalt dat voor bepaalde verplichtingen een voorziening moet worden gevormd. Dit betreft voorzieningen voor afdekking van risico’s, zoals toekomstige verplichtingen. In principe moeten lasten worden genomen zodra deze bekend zijn en baten op het moment dat deze zijn gerealiseerd. Dit betekent het direct verwerken ten laste van de exploitatie dan wel via het vormen van een voorziening. De raad bekrachtigt achteraf via vaststelling van de jaarrekening de nieuwe voorzieningen die rechtstreeks voortvloeien uit de bedrijfsvoering en uit wettelijke verplichtingen. Het college gaat over het instellen en opheffen van en het beschikken over een voorziening. Mutaties voorzieningen Wanneer de omvang van de voorziening het noodzakelijke niveau overstijgt, valt het meerdere vrij ten gunste van de exploitatie. Tekorten binnen de voorziening dienen te worden aangevuld. Dit houdt in, dat iedere voorziening moet zijn onderbouwd met een berekening van de achterliggende verplichting of risico. Indien er een kans is dat een risico zich voor zal doen en de omvang niet goed is in te schatten, is het niet mogelijk om een voorziening te vormen. Het risico moet dan worden opgenomen in de paragraaf ‘Weerstandsvermogen & risicobeheersing’ als onderdeel van de begroting en jaarrekening. Schematisch ziet dat er als volgt uit. Kans voordoen van verplichting, verlies of risico
Ja
Omvang financieel te bepalen? In te schatten
Nee
Zeker
Waarschijnlijk
Niet uit te sluiten
Crediteurenschuld
Voorziening
Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing
Voorziening
Voorziening
Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing
Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing
Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing
Paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing
Stortingen - stortingen zijn gebaseerd op de noodzakelijke omvang. - voorzieningen ter egalisatie van kosten worden afgestemd op de door de raad bepaalde kaders (beheerplannen). - stortingen zijn een last in de exploitatie. Bij (verwachte) tekorten dienen de voorzieningen te worden aangevuld. 12
Aanwendingen - aanwendingen worden rechtstreeks ten laste van de voorzieningen verantwoord. - aanwendingen anders dan voor het doel waarvoor de voorziening is gevormd zijn niet toegestaan. Afwijkingen in geraamde aanwendingen of stortingen worden in de tussentijdse rapportage vermeld en toegelicht in de jaarrekening. Opheffen Een voorziening wordt opgeheven: - als de verplichting en/of het risico waartoe de voorziening is gevormd is komen te vervallen. - als het doel niet langer bestaat of wijzigt. Na het opheffen van een voorziening, valt het saldo vrij ten gunste van de exploitatie. Budgethouder Aan iedere voorziening wordt één budgethouder (i.c. een domeinmanager) gekoppeld, analoog aan de toewijzing van bevoegdheden bij de exploitatiebudgetten. Deze functionaris doet het college voorstellen tot het aanwenden van voorzieningen. De financieel adviseur bewaakt de wettelijke en gemeentelijke kaders en adviseert over hoe om te gaan met de desbetreffende voorziening.
2.4
Beschikkingsbevoegdheid
De beschikkingsbevoegdheid bepaalt wie wanneer mag beschikken over een reserve of voorziening. Reserves De raad beschikt over reserves. Dit kan zowel voor- als achteraf. Vooraf Het college vraagt voorafgaand aan de besteding toestemming aan de raad. Dat kan via de begroting of via een apart raadsvoorstel. Achteraf Het college vraagt achteraf (via tussentijdse rapportages of jaarrekening) toestemming aan de raad door aan te geven over welke reserves is beschikt, voor welk bedrag en met welk doel. Voorzieningen Voor de beschikkingsbevoegdheid van voorzieningen geldt dat het college bevoegd is voor de aanwending ervan, onder voorwaarde dat de uitvoering één op één loopt met de door de raad goedgekeurde (onderhouds-)plannen.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
3
Slotbepalingen
3.1
Citeertitel
Deze nota wordt aangehaald als de Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025.
3.2
Wijziging van de nota
Indien wet- en regelgeving of andersoortige omstandigheden dit vereisen, wordt deze nota opnieuw beoordeeld op toepasbaarheid en actualiteit en waar nodig geactualiseerd. Om deze nota van karakter niet te statisch te laten zijn, wordt bijlage 3 jaarlijks ter actualisatie bij de behandeling van de begroting aan de raad aangeboden.
3.3
Inwerkingtreding
Deze nota treedt in werking op de dag na bekendmaking en werkt terug tot met ingang van 1 januari 2025. De Nota Reserves & voorzieningen en weerstandsvermogen gemeente Heemskerk 2020 wordt ingetrokken.
14
4
Overzicht beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels
In hoofdstuk 2 van Deel I. Beleidsnota zijn de beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels geformuleerd. In onderstaand overzicht zijn de belangrijkste nogmaals opgenomen. Beleidsuitgangspunten Beleidsuitgangspunt 1 Geen structurele lasten dekken vanuit een reserve. Beleidsuitgangspunt 2 Geen rente toerekenen aan reserves. Beleidsuitgangspunt 3 Jaarlijkse toetsing van de reserves en voorzieningen bij het opstellen van de jaarrekening. Uitvoeringsregels reserves 1. In het raadsvoorstel tot het instellen van een reserve dient het soort, het doel, de minimale en maximale omvang, de wijze van storten en onttrekken en de start- en einddatum (indien van toepassing) te worden vermeld. 2. Een bestemmingsreserve mag uitsluitend worden aangewend voor het doel waarvoor deze is ingesteld, tenzij de raad een andere bestemming heeft aangegeven. 3. Toevoegingen aan reserves worden gekoppeld aan de benodigde middelen voor het realiseren van de doelstelling (eventuele noodzakelijkheid plafond- en/of bodembedrag). 4.
Een reserve vervalt op het moment dat: a) de doelstelling waarvoor deze reserve werd ingesteld is gerealiseerd of komt te vervallen; b) de vooraf bepaalde looptijd is verstreken; c) gedurende een periode van 2 opeenvolgende jaren geen mutatie heeft plaatsgevonden; d) de stand van de reserve € 0,- bedraagt; e) het doel van de reserve in belangrijke mate wijzigt en het nieuwe doel niet in de lijn van het oorspronkelijke doel ligt; f) de stand van een reserve met een bestedingsfunctie onder het drempelbedrag van € 50.000,- komt. 5. Na het opheffen van een reserve, valt het positieve saldo vrij ten gunste van de Algemene reserve, tenzij de raad anders bepaalt. 6. Aan iedere bestemmingsreserve wordt één budgethouder (i.c. een domeinmanager) gekoppeld. Uitvoeringsregels voorzieningen 7. Stortingen in voorzieningen moeten zijn gebaseerd op de noodzakelijke omvang en vinden plaats via de begroting. Bij (verwachte) tekorten worden de voorzieningen aangevuld. 8. Voorzieningen ter egalisatie van kosten worden afgestemd op de door de raad bepaalde kaders. 9. Aanwendingen anders dan voor het doel waarvoor de voorziening is gevormd zijn niet toegestaan. 10. Afwijkingen in geraamde aanwendingen of stortingen worden in de tussentijdse rapportage vermeld en toegelicht in de jaarrekening.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
11. Een voorziening wordt opgeheven op het moment dat: a) de verplichting en/of het risico waartoe de voorziening is gevormd is komen te vervallen; b) als het doel niet langer bestaat of wijzigt. 12. Na het opheffen van een voorziening, valt het positieve saldo vrij ten gunste van de exploitatie. 13. Aan iedere voorziening wordt één budgethouder (i.c. een domeinmanager) gekoppeld.
16
Deel II. Heroverweging reserves en voorzieningen
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Inleiding Bij het opstellen van deze nota is ook naar de in gebruik zijnde reserves en voorzieningen gekeken. Per reserve en voorziening is een format opgesteld waarin naast de basisgegevens, het doel, de actuele stand en, indien van toepassing, de geraamde stortingen en onttrekkingen zijn opgenomen. De cijfers zijn ontleend aan de Begroting 2025-2028 en de besluitvorming nadien. Te weten: Datum raadsvergadering
Onderwerp
24-10-2024 Noodmaatregelen perceel 1 (meervoudige specialistische jeugdhulp) 12-12-2024 Noodvoorziening Kenten Budgetoverhevelingen 2024-2025 2e bestuursrapportage 2025 27-3-2025 Ombuigingen Voorbereidingskrediet woningbouw Tolhek en Stationsgebied 28-5-2025 IHP 2025-2040 26-6-2025 Jaarrekening 2024 25-9-2026 Stedebouwkundig Plan Stationsgebied Minigolfbaan aan de Vrijburglaan Het voorstel om 2 miljoen euro eenmalig te storten in de bestemmingsreserve ‘Risico’s grondbeleid’, ten laste van de Algemene reserve, teneinde actief grondbeleid mogelijke te maken en hiervoor voldoende middelen te creëren (voorstel in de raadsvergadering van 30 oktober 2025) is niet opgenomen in de overzichten. In de concept-Begroting 2026 wordt voorgesteld in 2026 € 250.000 in verband met de Kapschuur
kasteel Assumburg ten laste van de Algemene reserve te brengen. Deze onttrekking is ook niet in de overzichten opgenomen. Tenslotte wordt in de concept-Begroting 2026 voorgesteld de kosten voor de Aanjager Ruimtelijke ontwikkelingen (€ 120.000 in 2026 en 2027) en de Invulling Woonzorgvisie (€ 25.000 in 2026 en 2027) ten laste van de bestemmingsreserve Betaalbare huisvesting. Ook deze onttrekkingen zijn niet in de overzichten niet opgenomen. De reserves en voorzieningen zijn getoetst op de beleidsuitgangspunten en uitvoeringsregels zoals geformuleerd in deel I. Beleidsnota.
Voorstellen In de formats zijn de reserves en voorzieningen getoetst op de beleidsuitgangspunten zoals opgenomen in de Beleidsnota. Daar waar van toepassing wordt een voorstel tot heroverweging gedaan. De tekst van de voorstellen treft u aan in de formats. Het college biedt uw raad de volgende voorstellen tot heroverweging aan. A.
Instellen
Voorstel Bestemmingsreserve/voorziening nummer 1 BR Budgetoverhevelingen
18
Voorstel
De over te hevelen budgetten niet langer opnemen in de Algemene reserve. Dit om het saldo van de Algemene reserve zuiver te houden. De over te hevelen budgetten kunnen daardoor ook beter worden gevolgd. Dit omdat deze bestemmingsreserve per definitie op nul sluit.
B.
Hernoemen
Voorstel Bestemmingsreserve/voorziening nummer 2 Bestemmingsreserve Participatiewet
C.
Voorstel Bestemmingsreserve Herontwerp re-integratiedienstverlening
Aanpassen looptijd
Voorstel Bestemmingsreserve/voorziening nummer 3 Bestemmingsreserve Nieuw beleid
4 5 6
D.
Bestemmingsreserve Herontwerp reintegratiedienstverlening (vh Participatiewet) Bestemmingsreserve Energietransitie Bestemmingsreserve Woonvisie Beverwijk-Heemskerk
Voorstel In verband met doorgeschoven zaken uit de (concept) Jaarrekening 2024 de looptijd van deze reserve verlengen tot 31-12-2025 en vervolgens op te heffen. In verband met het herontwerp Ijmond Werkt! de looptijd verlengen tot 31-12-2030. In verband met doorgeschoven zaken uit de (concept) Jaarrekening 2024 de looptijd van deze reserve verlengen tot 31-12-2026 De looptijd van deze reserve verlengen tot 31-12-2029
Opheffen
Voorstel Bestemmingsreserve/voorziening nummer 7 Bestemmingsreserve Grondbeleid- en beheer 8
Bestemmingsreserve Planontwikkelingskosten
Voorstel Na de voorstellen in de 1e berap 2025 is deze bestemmingsreserve 'leeg'. Voorstel is om de reserve op te heffen als de genoemde zaken in de 1e berap 2025 zijn afgewikkeld.
BR opheffen en saldo overhevelen naar de BR risico's grondexploitaties
Op basis van huidig beleid worden eind 2025 de bestemmingsreserves Nieuw beleid, Transformatiebudget SD en Verbindingsweg A8-A9 opgeheven. Het niet langer dekken van structurele lasten uit reserves Bij de actualisatie in 2020 is aangegeven – in de Commissie ABF van 6 oktober 2020 - niet langer structurele lasten (kapitaal- en exploitatielasten) uit reserves te willen dekken. Dit uitgangspunt heeft voornamelijk betrekking op die bestemmingsreserves die specifiek zijn ingesteld ter dekking van afschrijvingslasten van investeringen. Omdat als gevolg van dit uitgangspunt de dekking van structurele lasten niet langer uit een reserve maar ten laste van de exploitatie komt, wordt inzichtelijk gemaakt wat hiervan het meerjarig financieel effect is voor de exploitatie en in hoeverre de meerjarige begrotingspositie zich hiertoe verhoudt. Naar aanleiding van dit beleidsuitgangspunt zijn bij de actualisatie in 2020 11 bestemmingsreserves komen te vervallen. De bestemmingsreserve Bouw en verbouw gemeentehuis is niet opgeheven, omdat de structurele lasten niet opgevangen konden worden in de exploitatie. Ondanks dit beleidsuitgangspunt is op 30 mei 2024 besloten, bij uitzondering, 100 flexwoningen op de locatie Tolhek-Oost te realiseren en dit te dekken via een reserve.
Ook is op 30 januari 2025 besloten om per 1-1-2031 een bestemmingsreserve kapitaallasten nieuw zwembad in te stellen en ten laste van de Algemene reserve Zwembad-een storting te doen van € 5.773.850,-. De huidige begrotingsruimte in de concept-meerjarenbegroting 2026-2029 is – nog steeds onvoldoende om de structurele afschrijvingslasten van de hiervoor genoemde items te kunnen Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
opvangen. Dekking van de structurele lasten blijven vooralsnog vanuit de genoemde bestemmingsreserves komen. Deze reserves worden als gevolg hiervan niet opgeheven. Hierdoor valt het saldo van deze reserve dan ook niet vrij ten gunste van de Algemene reserve. F.
Muteren
Voorstel Bestemmingsreserve/voorziening nummer 9 Bestemmingsreserve Herontwerp reintegratiedienstverlening (vh Participatiewet) 10
Bestemmingsreserve Risico's grondexploitatie
11
Algemene reserve - BR Budgetoverheveling
Voorstel In verband met het herontwerp Ijmond Werkt! het doel actualiseren. Plafondbedrag verhogen naar € 6.000.000,- (was € 3.000.000,-). Ook doel uitbreiden (faciliteren van actief grondbeleid). De betreffende budgetten overhevelen van AR naar BR Budgetoverhevelen
De voorstellen nummer 1 tot en met 11 hebben betrekking op reserves en moeten ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Er zijn geen voorstellen met betrekking tot de voorzieningen.
20
Totaaloverzicht reserves 2025-2029 Werkelijk
1 Algemene reserve Jaarrekeningresultaat 2024 2 BR Nieuw beleid 3 BR Desintegratiekosten 4 BR Transformatiebudget SD 5 BR Participatiewet 6 BR Betaalbare huisvesting 7 BR Woonvisie Beverwijk-Heemskerk 8 BR Verbinding A8-A9 9 BR Grondbeleid en -beheer 10 BR Stedelijke vernieuwing 11 BR Risico's grondexploitatie 12 BR Planontwikkelingskosten 2020 13 BR Kapitaallasten flexwoningen Tolhek Oost 14 BR Energietransitie 15 BR Toerisme & Recreatieve prom/ondersteuning 16 BR Faciliteiten thuiswerken 17 BR Organisatieontwikkeling 18 BR Bouw en verbouw raadhuis 19 BR Onderhoud brandweerkazerne 20 BR Onderhoud welzijnsaccommodaties 21 BR Onderhoud Mariaschool 22 BR Onderhoud Woelwaters 23 BR Onderhoud kinderboerderij 24 BR Onderhoud wegbeheer 25 BR Onderhoud openbare verlichting 26 BR Onderhoud aula begraafplaats 27 BR Onderhoud baggerwerkzaamheden 28 BR Onderhoud gymgebouwen 29 BR Onderhoud sporthal Waterakkers 30 BR Onderhoud zwembad Waterakkers 31 BR Onderhoud overige gebouwen 32 BR Onderhoud MFS De Velst 33 BR Onderhoud bezoekerscentrum Assumburg 34 BR Onderhoud huurwoningen 35 BR Onderhoud Willem van Coulsterstraat 2 36 BR Onderhoud raadhuis 37 BR Onderhoud De Werf
ivm JR'24
21.032.080 2.362.458 3.650.493 -3.650.493 432.868 -171.281 311.560 343.135 1.179.408 3.084.141 44.930 2.100.000 623.592 2.221.962 2.795.575 543.209 3.445.459 146.233 -55.137 42.980 175.145 998.678 9.436.637 549.764 200.285 715.376 83.060 150.189 692.689 189.365 53.919 247.497 934.403 576.271 828.005 94.959 68.695 23.764 22.500 52.518 1.073.727 216.067 59.381.139 -1.514.453
Begroot
Begroot
2.100.000
4.896.667
RB IHP RB woonvisie RB minigolf RB Stationsgeb. -100.000
232.860 72.616 314.639
2.100.000
-105.070 80.070 -623.592
666.838 454.000
-784.498 -562.209
166.535 53.600
74.416
820.584
820.584 536.750 116.359 51.999 8.804 23.600 1.456 1.270.652 37.372 16.014 95.384 183.849 130.845 4.871 11.596 522 5.143 43.900 61.150 43.407 11.988.828
22.500 38.439 52.500 19.219 22.000 1.091.101 43.617 24.000 55.684 51.596 74.091 31.190 16.000 15.740 8.000 17.500 42.500 371.464 73.122 5.498.447
Begroot
20.497.871 28.727 238.944 28.496 1.179.408 2.979.071 125.000 0 2.221.962 1.344.239 435.000 3.278.924 91.096 22.164 175.145 998.678 8.899.887 455.905 186.725 759.072 78.679 170.733 513.138 195.610 77.919 287.167 890.615 466.513 728.350 106.088 72.839 31.242 34.857 51.118 1.384.041 245.782 49.281.006
Begroot
RB IHP RB woonvisie
Begroot
-
1.149.606
-
58.116 -
-
-
-
212.838
53.600
164.812 75.764
22.500 38.439 52.500 19.219 22.000 1.091.101 43.617 24.000 55.684 51.596 74.091 31.190 16.000 15.740 8.000 17.500 42.500 297.508 73.122 2.049.907
536.750 14.278 1 50.295 16.506 1.270.652 37.372 30.787 22.939 55.984 314.133 8.421 11.828 61.150 20.325 4.112.557
Begroot
19.348.265 28.727 180.828 28.496 1.179.408 2.979.071 -60.000 65.000 0 2.221.962 1.131.401 435.000 3.114.112 91.096 0 175.145 -752.688 245.990 8.363.137 464.127 225.163 761.277 97.898 176.227 333.587 201.855 101.919 312.064 -20.000 899.272 484.620 445.407 113.667 76.751 39.242 52.357 93.618 1.620.399 298.579 -832.688 46.385.668
Begroot
RB IHP RB woonvisi e
Begroot
-
33.408
-
-
-
-
-
125.280
53.600
163.090 53.600
22.500 38.439 52.500 19.219 22.000 1.091.101 43.617 24.000 55.684 51.596 74.091 31.190 16.000 15.740 8.000 17.500 42.500 297.508 73.122 2.049.907
536.750 3.068 21.185 5.680 3.432 1.270.652 37.372 15.140 8.727 55.984 130.524 49.062 11.828 2.640 61.150 3.120 2.591.692
-131.600
Begroot
19.183.257 28.727 180.828 28.496 1.179.408 2.979.071 -20.000 45.000 0 2.221.962 1.006.121 435.000 2.951.022 91.096 0 175.145 245.990 7.826.387 483.559 242.417 808.097 117.117 194.795 154.036 208.100 125.919 352.608 942.141 502.727 346.073 80.605 80.663 47.242 69.857 133.478 1.856.757 368.581 -151.600 45.692.283
Begroot
RB woonvisie
Begroot
-
-
-
-
-
-
-
125.280
53.600
161.367 53.600
22.500 38.439 52.500 19.219 22.000 1.091.101 43.617 24.000 55.684 51.596 74.091 31.190 16.000 15.740 8.000 17.500 42.500 297.508 73.122 2.049.907
536.750 97.452 33.532 29.942 1.456 1.270.652 37.372 30.255 15.140 195.513 55.984 130.524 22.948 11.828 17.414 7.390 66.071 61.150 36.345 2.997.965
-20.000 -
Begroot
19.183.257 28.727 180.828 28.496 1.179.408 2.979.071 25.000 0 2.221.962 880.841 435.000 2.789.655 91.096 0 175.145 245.990 7.289.637 408.607 247.324 830.655 136.336 215.339 -25.515 214.345 119.664 393.152 798.224 520.834 246.739 73.657 84.575 37.828 79.967 109.907 2.093.115 405.358 44.724.225
Begroot
RB IHP RB woonvisie
Begroot
-
-
-
-
-
-
-
125.280
53.600
161.367 53.600
22.500 38.439 52.500 19.219 22.000 1.091.101 43.617 24.000 55.684 51.596 74.091 31.190 16.000 15.740 8.000 17.500 42.500 297.508 73.122 2.049.907
536.750 97.452 33.532 29.942 1.456 1.270.652 37.372 30.255 15.140 195.513 55.984 130.524 22.948 11.828 17.414 7.390 66.071 61.150 36.345 2.997.965
Begroot
-39.000
19.144.257 28.727 180.828 28.496 1.179.408 2.979.071 -25.000 0 2.221.962 755.561 435.000 2.628.288 91.096 0 175.145 245.990 6.752.887 333.655 252.231 853.213 155.555 235.883 -205.066 220.590 113.409 433.696 654.307 538.941 147.405 66.709 88.487 28.414 90.077 86.336 2.329.473 442.135 -64.000 43.712.167
(Begroting 2025-2029 na wijzigingen)
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Totaaloverzicht voorzieningen 2025-2029
Nr. Omschrijving
1 2 3 4 5 6 7 8
22
Riolering G.R.P. Afvalstoffenheffing Pensioenen wethouders Waterakkers-Lunetten Wachtgeld bestuurders Verlofsparen Personele verplichtingen ZonMw
2025
2026
Eindsaldo Toevoeging Onttrekking
Eindsaldo
Werkelijk
Begroot
512.075 1.113.690 3.257.324 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.927.676
351.093 281.595 250.560
466.943
532.155
863.168 832.095 3.006.764 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.746.614
Toevoeging
Onttrekking
279.431 40.000
230.537 250.560
319.431
481.097
2027
2028
Eindsaldo
Toevoeging Onttrekking Eindsaldo
Begroot
Begroot
1.142.599 601.558 2.796.204 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.584.948
303.434 2.650 250.560
303.434
253.210
1.446.033 598.908 2.545.644 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.635.172
Toevoeging
Onttrekking
2029 Eindsaldo Toevoeging Onttrekking Eindsaldo Begroot
308.950 90.150 250.560
308.950
340.710
1.754.983 508.758 2.295.084 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.603.412
Begroot 238.976 88.330 250.560
238.976
338.890
1.993.959 420.428 2.044.524 63.072 23.957 254.801 694.567 8.191 5.503.498
Heroverweging reserves als bedoeld in artikel 43 lid 1a van het BBV Rubriek a: Vrij besteedbare reserve (de algemene reserve cq. het weerstandsvermogen) 1. Algemene reserve Doel Basis
Buffer om financiële risico's op te kunnen vangen en ter dekking van incidentele, niet begrote uitgaven. In de Begroting 2021-2024 is opgenomen om als streefwaarde voor de weerstandsratio (verhouding beschikbare/benodigde weerstandscapaciteit) C aan te houden. Naar de inzichten per 2025 is de benodigde weerstandscapaciteit € 5,3 miljoen (bodembedrag). Over de ontwikkeling van de ratio wordt de raad in ieder geval bij de jaarrekening geïnformeerd en zo nodig vaker.
Functie Looptijd Plafondbedrag Stortingen
Bufferfunctie. Onbepaald. Onbepaald. Op basis van specifieke raadsbesluiten tot bestemming van resultaten van de jaarrekeningen.
Onttrekkingen Rentetoevoeging Budgethouder Heroverweging
Nader te bepalen bij het vaststellen van de jaarrekening. Niet van toepassing. Gemeentesecretaris. Bij de nota R&V 2020 zijn de budgetoverhevelings-items onder gebracht in de algemene reserve. Hierdoor is het aantal onttrekkingen uit deze reserve groot. Het is daardoor lastiger om overzicht en inzicht te hebben. Voorgesteld wordt om voor de budgetoverhevelingen wederom een aparte bestemmingsreserve Budgetoverhevelingen te gebruiken. Zodat 1. de budgetoverhevelingen goed in beeld zijn en 2. de vastgestelde onttrekkingen uit de algemene reserve ook goed kunnen worden gevolgd.
Op de volgende pagina zijn de nu begrote mutaties in de algemene uitkering opgenomen. Er zijn momenteel 38 onttrekkingen begroot in 2025. 17 onttrekkingen hebben betrekking op een budgetoverheveling van het ene naar het volgende jaar. Normaal gesproken lopen deze mutaties in het eerstvolgende jaar eruit en sluit het op nul. Nu lopen deze mutaties mee met de zaken uit de raadsbesluiten waarin expliciet is aangegeven activiteiten ten laste te brengen van de algemene reserve. Dit geeft een onoverzichtelijk beeld. Voorgesteld wordt om voor de budgetoverhevelingszaken een aparte bestemmingsreserve Budgetoverhevelingen te gebruiken, zodat deze items bij de jaarrekening relatief eenvoudig kunnen worden gevolgd.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Jaar Stand per 1-1 Stortingen Saldo Jaarrekening 2024 PN2025/nr 15 Vrijvallen bestemmingsreserves A8/A9 Onttrekkingen PN2024/Storting in BR Organisatieontwikkeling PN2024/nr 56 Voorbereidingskosten KC Eigenwijze PN2024/nr 81 Beleefbaar maken Oud Haerlem PN2024/nr 69 Uitbreiding bestuursadvisering PN2024/nr 67 Opgavegerichte netwerk organisatie PN2024/nr 66 Continuering inzet NPO PN2024/nr 64 Budget wijkgerichte aanpak PN2024/nr 63 Pilot gebiedsregisseur PN2024/nr 52 Taakstelling accommodatiebeleid en vastgoed PN2024/nr 47 Strategisch planoloog PN2024/nr 41 Versterking en versnelling aanpak ondermijning PN2024/nr 36 Uitvoeren huurprijzenbeleid BW2023-001/nr 21 Transitie Warmte BW2023-001/nr 13 Promotie Heemskerk / E31000 Beleidsadvisering EZ IJmond veelzijdig/45999 PN2025/nr 20 Archiefinspectie PN2025/nr 18 Digitale toegankelijkheid PN2025/nr 12 POK-middelen PN2025/nr 6 Regisseur aandachtsgroepen PN2024/Storting in BR Organisatieontwikkeling PN2024/nr 56 Voorbereidingskosten IKC Leonardus Budgetoverheveling 2024: 11. Ondersteuning aanbestedingstrajecten Budgetoverheveling 2024: 10. Incidentele kosten cloud transitie Fase 2 Budgetoverheveling 2024: 9. Opstellen Woonzorgvisie Budgetoverheveling 2024: 7. Omgevingsplan Budgetoverheveling 2024: 6. Water- en groenbeleidplan Budgetoverheveling 2024: 5. Aanschaf vastgoed registratiesysteem Budgetoverheveling 2024: 4.
sloopkosten IKC Leonardus Budgetoverheveling 2024: 3b. Tijdelijke huisvesting IKC Eigenwijze Budgetoverheveling 2024: 3a. Tijdelijke huisvesting IKC Leonardus Budgetoverheveling 2024: 2. Schuldhulpverlening Jaarrekening 2024: inwerkprogramma raad
24
2025
2026
2027
2028
2029
21.032.080 20.497.871 19.348.265 19.183.257 19.183.257 3.650.493 2.100.000
-786.000 -810.741
-381.428
-40.880 -69.948 -51.100 -41.467 -127.750 -102.200
-127.750 -102.200
-200.000 -57.942
-57.942
-148.190 -33.408 -55.402
-33.408
-27.006
-27.006
-125.000 -50.000 -101.000 -100.000 -34.584
-125.000 -50.000
-244.872 -200.000 -200.000 -60.000 -120.000 -27.000 -95.000 -209.348 -35.001 -937.700 -50.000 -14.198
-33.408
Jaarrekening 2024: Verkorting aflossing minnelijke schuldregelingen Jaarrekening 2024: Schuldhulpverlening Jaarrekening 2024: Consortia Jaarrekening 2024: Kenter Jaarrekening 2024: Herontwerp dienstverlening Jaarrekening 2024: Aanpak energiearmoede
-22.425 -404.824 -221.884 -376.000 -193.000
Rb 28-5-2025: IHP 2025-2040
-80.000
Rb 27-3-2025 Ombuigingsmaatregel, nr 1 RB 26-6-2025 terugdraaiing ombuigingsmaatregel, nr 1 RB 25-9-2025 Aanpassingen rondom de minigolfbaan aan de Vrijburglaan Stand per 31-12
-55.704
-131.600 -600.000 600.000
-39.000
-400.000 400.000
-20.000 20.497.871 19.348.265 19.183.257 19.183.257 19.144.257
De eenmalig storting van 2 miljoen euro in de bestemmingsreserve ‘Risico’s grondexploitatie’ ten laste van de Algemene reserve, teneinde actief grondbeleid mogelijk te maken en hiervoor voldoende financiële ruimte te creëren (concept raadsvoorstel “Beantwoording motie VADO (15.M.1.) Kleinschalig actief grondbeleid voor woningbouw”, besluitpunt 3), is niet opgenomen in bovenstaand overzicht. Het raadsvoorstel staat geagendeerd voor de raadsvergadering van 30 oktober 2025. In de concept-Begroting 2026 wordt voorgesteld de kosten in verband met Kapschuur kasteel Assumburg (€ 250.000 in 2026) ten laste van de Algemene reserve te brengen. Deze onttrekking is ook niet in bovenstaand overzicht opgenomen.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Nieuwe bestemmingsreserve Budgetoverheveling Nieuw Budgetoverhevelingen Doel Basis Functie Looptijd Plafondbedrag Stortingen Onttrekkingen Rentetoevoeging Budgethouder Overweging
Een specifieke bestemmingsreserve om overlopende zaken goed te kunnen volgen. Ingesteld bij de Nota Reserves en voorzieningen 2025, d.d. 30 oktober 2025 Bestedings- en financieringsfunctie.
Onbepaald. Onbepaald. Overheveling uit de algemene reserve Zie besluitvorming in het voorliggende jaar bij de budgetoverheveling en met betrekking tot jaarrekening zelf. Niet van toepassing. Domein Bedrijfsvoering Budgetten die worden overgeheveld van het ene jaar naar het volgende jaar worden nu opgenomen in de algemene reserve. Omdat deze zaken in het jaar zelf dienen af te lopen is het voor het volgen van deze zaken een specifieke bestemmingsreserve behulpzaam.
Jaar Stand per 1-1 Overheveling uit de Algemene reserve i.v.m budgetoverheveling 2024 (rb dec. 2024) i.v.m. jaarrekening 2024 (Rb juli 2025) Onttrekkingen Budgetoverheveling 2024: 11. Ondersteuning aanbestedingstrajecten Budgetoverheveling 2024: 10. Incidentele kosten cloud transitie Fase 2 Budgetoverheveling 2024: 9. Opstellen Woonzorgvisie Budgetoverheveling 2024: 7. Omgevingsplan Budgetoverheveling 2024: 6. Water- en groenbeleidplan Budgetoverheveling 2024: 5. Aanschaf vastgoed registratiesysteem Budgetoverheveling 2024: 4. sloopkosten IKC Leonardus Budgetoverheveling 2024: 3b. Tijdelijke huisvesting IKC Eigenwijze Budgetoverheveling 2024: 3a. Tijdelijke huisvesting IKC Leonardus Budgetoverheveling 2024: 2. Schuldhulpverlening Jaarrekening 2024: inwerkprogramma raad Jaarrekening 2024: Verkorting aflossing minnelijke schuldregelingen Jaarrekening 2024: Schuldhulpverlening Jaarrekening 2024: Consortia Jaarrekening 2024: Kenter Stand per 31-12
26
2025
2026
2027
2028
2029
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1.934.049 719.035
-200.000 -200.000 -60.000 -120.000 -27.000 -95.000 -209.348 -35.001 -937.700 -50.000 -14.198 -55.704 -22.425 -404.824 -221.884 0
Verloop Algemene reserve na aanpassing Jaar
2025
2026
2027
2028
2029
Stand per 1-1
21.032.080 20.497.871 19.348.265 19.183.257 19.183.257
Stortingen Saldo Jaarrekening 2024 PN2025/nr 15 Vrijvallen bestemmingsreserves A8/A9
3.650.493
Onttrekkingen PN2024/Storting in BR Organisatieontwikkeling PN2024/nr 56 Voorbereidingskosten KC Eigenwijze PN2024/nr 81 Beleefbaar maken Oud Haerlem PN2024/nr 69 Uitbreiding bestuursadvisering PN2024/nr 67 Opgavegerichte netwerk organisatie PN2024/nr 66 Continuering inzet NPO PN2024/nr 64 Budget wijkgerichte aanpak PN2024/nr 63 Pilot gebiedsregisseur PN2024/nr 52 Taakstelling accommodatiebeleid en vastgoed PN2024/nr 47 Strategisch planoloog PN2024/nr 41 Versterking en versnelling aanpak ondermijning PN2024/nr 36 Uitvoeren huurprijzenbeleid BW2023-001/nr 21 Transitie Warmte BW2023-001/nr 13 Promotie Heemskerk / E31000 Beleidsadvisering EZ IJmond veelzijdig/45999 PN2025/nr 20 Archiefinspectie PN2025/nr 18 Digitale toegankelijkheid PN2025/nr 12 POK-middelen PN2025/nr 6 Regisseur aandachtsgroepen PN2024/Storting in BR Organisatieontwikkeling PN2024/nr 56 Voorbereidingskosten IKC Leonardus Overheveling naar BR Budgetoverhevelingen Jaarrekening 2024: Herontwerp dienstverlening Jaarrekening 2024: Aanpak energiearmoede Rb 28-5-2025: IHP 2025-2040 Rb 27-3-2025 Ombuigingsmaatregel, nr 1 RB 26-6-2025 terugdraaiing ombuigingsmaatregel, nr 1 RB 25-9-2025 Aanpassingen rondom de minigolfbaan aan de Vrijburglaan Stand per 31-12
2.100.000
-786.000 -810.741
-381.428
-40.880 -69.948 -51.100 -41.467 -127.750 -102.200
-127.750 -102.200
-200.000 -57.942
-57.942
-148.190 -33.408 -55.402
-33.408
-27.006
-27.006
-125.000 -50.000 -101.000 -100.000 -34.584
-125.000 -50.000
-33.408
-244.872 -2.653.084 -376.000 -193.000 -131.600
-80.000 -600.000 600.000
-39.000
-400.000 400.000
-20.000 20.497.871 19.348.265 19.183.257 19.183.257 19.144.257
De onttrekking van 2 miljoen euro ten gunste van de BR ‘Risico’s grondexploitatie’ (conceptraadsvoorstel ‘Beantwoording motie VADO (15.M.1.) Kleinschalig actief grondbeleid voor woningbouw (raadsvergadering 30 oktober 2025) is in het overzicht niet opgenomen. In de concept-Begroting 2026 wordt voorgesteld de kosten in verband met Kapschuur kasteel Assumburg (€ 250.000 in 2026) ten laste van de Algemene reserve te brengen. Deze onttrekking is ook niet in bovenstaand overzicht opgenomen.
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
Heroverweging reserves als bedoeld in artikel 43 lid 1b van het BBV
Rubriek b: Bestemmingsreserves 2. Bestemmingsreserve Nieuw beleid
Doel
Voor dekking van de kosten van die actiepunten uit het Coalitieakkoord 2018 die bij het vaststellen van de Begroting 2019-2022 nog als PM-post waren geraamd alsmede voor door de raad aangewezen nieuw beleid.
Basis
Ingesteld bij amendement 'Maak ruimte voor nieuw beleid' (BIM/2018/0161) tijdens raadsbehandeling Begroting 2019-2022. Het instellen van een (tijdelijke) bestemmingsreserve voor uitvoering van het Coalitieprogramma en nieuw beleid.
Functie Looptijd Plafondbedrag
Bestedingsfunctie. 31-12-2024 verlengen naar 31-12-2025 (de reserve vervalt eind 2025) € 2.000.000,-
Stortingen
Bij het instellen is incidenteel € 2.000.000,- vanuit de Algemene reserve gestort. Stortingen geschieden middels de saldomethode.
Onttrekkingen
Kosten van actiepunten die in het Coalitieakkoord 2018 nog als PM zijn opgenomen of kosten van nieuw beleid zoals door de raad aangegeven. Onttrekkingen geschieden middels de saldomethode.
Budgethouder
Gemeentesecretaris.
Heroverweging
Niet van toepassing. Als alles volgens de begroting wordt aangewend in 2025 is deze bestemmingsreserve leeg ultimo 2025.
Jaar Stand per 1-1 Stortingen Onttrekkingen PN2024/nr 89 Vergroenen burgemeester Nielenplein
2025
2026
2027
2028
2029
432.868
28.727
28.727
28.727
28.727
28.727
28.727
28.727
28.727
-40.880
PN2024/nr 79 Vergroening Kinderboerderij
-91.980
Budgetoverheveling 2024: 8. Herijking Omgevingsvisie
-50.000
Budgetoverheveling 2024: 1. Monitor sociaal domein
-50.000
Jaarrekening 2024: Uitvoeren huurprijzenbeleid / inhuur proj.leider
-13.531
Jaarrekening 2024: Def. Inrichting knip Alkmaarseweg-Rijksstraatweg
-41.250
Jaarrekening 2024: Versterking en versnelling aanpak ondermijning
-44.000
Jaarrekening 2024: Voetgangersoversteek De Baandert / J. Monnetstraat
-22.500
Jaarrekening 2024: Opgave gerichte netwerkorganisatie
-50.000
Stand per 31-12
28.727
28
3. Bestemmingsreserve Desintegratiekosten
Doel
Voor dekking van de incidentele kosten in het kader van desintegratie, onderzoek, ontvlechting en andere kosten voortkomende uit een aantal wensen uit het Coalitieakkoord 2015-2018 met betrekking tot verdergaande samenwerking binnen de regio, andere vormen van bedrijfsvoering en andere mogelijke opties op diverse publieke voorzieningen zoals het muziekonderwijs, de bibliotheek, Welschap, het zwembad, de Culturele cirkel, de kinderboerderij en dergelijke.
Basis
In het Coalitieakkoord 2015-2018 is als actiepunt verzelfstandiging van de Muziekschool opgenomen. In 2015 is vanuit de Algemene reserve € 2.000.000,- in deze reserve gestort.
Functie Looptijd Plafondbedrag
Egalisatiefunctie. 31-12-2028 € 2.000.000,-
Stortingen
Terugverdienvermogen van de medewerkers van de voormalige Muziekschool. Deze stortingen nemen af omdat alleen personeel van 60 jaar en ouder van deze regeling gebruik kon maken. Als gevolg van pensionering lopen deze inkomsten terug.
Onttrekkingen
Salarissen en uitkeringen van medewerkers van de voormalige Muziekschool. Met uitzondering van de medewerkers die binnen de organisatie een andere functie hebben aanvaard.
Budgethouder
Gemeentesecretaris.
Heroverweging Niet van toepassing.
Jaar Stand per 1-1
2025
2026
2027
2028
2029
311.560
238.944
180.828
180.828
180.828
-72.616 238.944
-58.116 180.828
180.828
180.828
180.828
Stortingen
Onttrekkingen E53000-102 Frictiekosten personeel MZS/40120 Uitkeringen wachtgelders Stand per 31-12
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
4. Bestemmingsreserve Transformatiebudget SD
Doel
Om de transformatie in het Sociaal domein mogelijk te maken is het van belang dat we investeren in preventie en kanteling. Doel is dat daarmee enerzijds problemen worden voorkomen dan wel vroegtijdig worden gesignaleerd zodat snel adequate ondersteuning wordt geboden. Anderzijds is de verwachting dat hiermee de kosten in het Sociaal domein op de lange termijn stabiel kunnen blijven, bij zwaardere zorgvragen. Dat betekent dat langlopende subsidierelaties en contracten moeten worden omgebogen en (ver)nieuw)end) aanbod moet worden gerealiseerd. Om deze ontwikkelingen aan te kunnen jagen is het transformatiefonds nodig.
Basis
In de Najaarsnota 2015 (OD/2015/108113) is besloten de bestemmingsreserve WWNV/AWBZ/Jeugdzorg ook te gebruiken voor de eventuele overschotten van de verkregen integratie-uitkering en de bestemmingsreserve te herbenoemen tot bestemmingsreserve Overschotten decentralisaties. Via de Nota Reserves en voorzieningen en weerstandsvermogen 2020 is besloten deze reserve te herbenoemen tot bestemmingsreserve Transformatiebudget Sociaal domein.
Functie Looptijd Plafondbedrag Stortingen Onttrekkingen Budgethouder Heroverweging
Bestedingsfunctie. 31-12-2025 (de reserve vervalt eind 2025) Onbepaald. Overschotten decentralisaties 2015 en 2016. In 2025 zijn er nog 2 onttrekkingen begroot. Domeinmanager Sociaal domein. Niet van toepassing
Jaar Stand per 1-1
2025
2026
2027
2028
2029
343.135
28.496
28.496
28.496
28.496
28.496
28.496
28.496
28.496
Stortingen
Onttrekkingen BW2023-001/B bijdrage BR Transformatiebuget Sociaal domein PN2024/BW 2023-005/Nieuwe kantoorinrichting gemeentehuis Stand per 31-12
30
-50.000 -264.639 28.496
5. Bestemmingsreserve Participatiewet, wordt Bestemmingsreserve Herontwerp re-integratiedienstverlening Doel
Basis
Functie Looptijd Plafondbedrag Stortingen
De huidige re-integratiedienstverlening binnen de IJmond past niet meer bij de huidige tijd. De colleges van Beverwijk, Heemskerk en Velsen hebben daarom opdracht gegeven om te komen tot een herontwerp van de dienstverlening vanuit de Participatiewet. De verwachting is dat de raden van drie gemeenten in 2025 een besluit nemen over de vorm van het herontwerp. Vanaf dan zullen er kosten zich voordoen met betrekking tot de implementatie van de vorm en de frictiekosten. Voorgesteld wordt om het doel als volgt te formuleren: Deze reserve is bedoeld om de kosten die zich voordoen met betrekking tot de implementatie van het herontwerp van de re-integratiedienstverlening vanuit de Participatiewet binnen de IJmond en de eventuele bijbehorende frictiekosten.
In 2019 ingesteld bij raadsbesluit BIRB/2019/2870 (Voorstel tot het vaststellen van de Najaarsnota 2019). Reserve staat in relatie tot Wet Sociale Werkvoorziening. Bestedingsfunctie. 31-12-2024 verlengen naar 31-12-2030 Onbepaald. Positieve resultaten van IJmond Werkt. Bij de instelling van de bestemmingsreserve is incidenteel € 386.000,- (resultaat 2018) gestort. Ook is er in 2020 en 2021 een bedrag gestort is de reserve (beide bedragen ongeveer € 400.000,-).
Onttrekkingen Er heeft sinds 2020 geen enkele onttrekking plaatsgevonden. Budgethouder Domeinmanager Sociaal domein. Heroverweging In verband met het herontwerp Ijmond Werkt! in stand houden. Het herontwerp is naar verwachting eind 2030 geïmplementeerd. Tevens de naam van de bestemmingsreserve aanpassen in Bestemmingsreserve Herontwerp re-integratiedienstverlening.
Jaar Stand per 1-1
2025
2026
2027
2028
2029
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
1.179.408
Stortingen 0 Onttrekkingen 0 Stand per 31-12
1.179.408
Nota Reserves & voorzieningen gemeente Heemskerk 2025
6. Bestemmingsreserve Betaalbare huisvesting
Doel
Basis Functie Looptijd Plafondbedrag Stortingen
Onttrekkingen worden gedaan op het gebied van maatregelen tegen de wooncrisis om betaalbare en passende woningen te creëren. Verder kan het gebruikt worden voor nieuw woonbeleid, zoals bijvoorbeeld leegstandsbeleid, de onrendabele top t.b.v. sociale huur- en koopwoningen of middenhuurwoningen. Daarnaast worden er jaarlijks onttrekkingen gedaan ten behoeve van de startersregeling en fondsenwerving rond woningbouw. Aangenomen amendement bij Jaarrekening 2023, d.d. 27 juni 2024 Bestedings- en financieringsfunctie. Opbepaald € 3.000.000,De afroming van de BR risico grondexploitatie, wanneer deze haar plafond heeft bereikt. Het restantsaldo BR Woonvisie Beverwijk-Heemskerk (Rb 28-5-2025)
Onttrekkingen
Incidentele onttrekkingen ter dekking van maatregelen tegen de wooncrisis en voor betaalbare huisvesting zoals een onrendabele top. Verder kan het gebruikt worden voor nieuw woonbeleid. Daarnaast kunnen er kosten voor de startersregeling en fondsenwerving uit worden gehaald. T.b.v. de woonvisie 2030 Beverwijk-Heemskerk is € 150.000 overgeheveld naar de specifieke bestemmingsreserve (Rb 28-5-2025)