5b. Bestuursrapportage jan-dec 2025
Tekst van het document
i
Bestuursrapportage januari t/m december 2025
Inhoudsopgave Deelnemerspecifiek Doorontwikkeling ODIJmond
Beverwijk
Ontwikkelingen gebiedsbreed
Bloemendaal
Gerealiseerde uren per productgroep
Edam-Volendam
Toezicht & handhaving milieu
Haarlem
Vergunningverlening milieu
Heemskerk
Vergunningverlening, toezicht & handhaving bouw
Heemstede
Juridische advisering
Landsmeer
Advisering
Oostzaan
Projecten
Purmerend Uitgeest Velsen
Waterland Wormerland Zandvoort Provincie Noord-Holland
Leeswijzer Onze rapportage over 2025 heeft een andere uitstraling gekregen. We kiezen voor een meer visueel rapport waarbij er een balans is tussen rapporteren op aantallen en een toelichting op projecten en dossiers die (extra) inzet vroegen. In de opzet rapporteren wij over de uitvoering op de zeven productgroepen die wij in ons uitvoeringsprogramma 2025 beschreven. De insteek van ons Uitvoeringsprogramma 2025 was concreet en realistisch. Waar beschikbaar beschreven wij het aantal gecontracteerde uren en op basis van kengetallen gaven wij aan wat wij verwachten te realiseren in 2025. Waar beschikbaar beschreven wij het aantal gecontracteerde uren en op basis van kengetallen gaven wij aan wat wij verwachten te realiseren in 2025. Per productgroep beschrijven wij de belangrijkste resultaten. Daarna volgen de deelnemerspecifieke projecten. De rapportage is erop gericht om ons bestuur te informeren over de voortgang over en uitvoering in 2025. Voor een trend door het jaar heen, kiezen wij ervoor de eindrapportage in hetzelfde format aan te leveren. Om raden en staten te informeren, maakten wij een publieksjaarverslag. Bestuursrapportage 2025
2
Een jaar van hard werken aan een stevige basis Met trots kijk ik terug op 2025. Het was een jaar waarin we gezamenlijk belangrijke stappen hebben gezet en het fundament hebben gelegd voor de toekomst van onze organisatie. Het afgelopen jaar stond in het teken van het op orde brengen van de basis. Dat was noodzakelijk en vroeg veel van onze organisatie. Dankzij de inzet van onze medewerkers en de steun van onze deelnemers werkten we aan stabiliteit, duidelijkheid en vertrouwen in onze organisatie. Grip op veranderende leefomgeving De opgaven in de fysieke leefomgeving worden steeds complexer. Nieuwe thema’s zoals de energietransitie, circulaire economie, water- en bodemvraagstukken, stikstofproblematiek en een toenemende maatschappelijke aandacht voor gezondheid en milieu vragen om meer data gedreven en slimmer werken. Tegelijkertijd worden wet- en regelgeving complexer en verwachten inwoners, bedrijven en onze deelnemers een professionele, uniforme en transparante uitvoering van onze taken vergunningverlening, toezicht en handhaving. In 2025 investeerden wij in het versterken van onze uitvoering en organisatie. We actualiseerden het bedrijvenbestand en prioriteerden binnen het toezicht bij bedrijven op het risicoprofiel voor de leefomgeving.
Daarnaast versterkten we de interne sturing op de uitvoering van onze taken door te kiezen voor een andere organisatievorm en verbeterden we de planning & controle cyclus. Met deze stappen versterken we onze rol als adviseur en uitvoerder voor onze deelnemers en dragen we bij aan een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Verandering vraagt veerkracht Het afgelopen jaar vroegen wij veel van onze collega’s. We werkten aan het inlopen van achterstanden in
vergunningverlening, toezicht en handhaving én aan een verandering en versterking van onze organisatie. Ondanks de krappe arbeidsmarkt lukte het ons om de organisatie op volle sterkte te krijgen. Eind 2025 waren alle vacatures ingevuld. Door in te zetten op recruitment en een gericht opleidingstraject konden wij nieuwe collega’s verwelkomen die bewust kozen voor een overstap naar het vakgebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. De komende jaren blijven we investeren in hun ontwikkeling, zodat zij kunnen uitgroeien tot ervaren professionals die bijdragen aan een sterke bescherming van onze leefomgeving. Samenwerking met bestuur en deelnemers Ook het bestuur en onze deelnemers speelden een belangrijke rol in de stappen die we hebben gezet. Hun betrokkenheid, kritische blik en steun waren van grote waarde. Juist in een periode waarin het speelveld van omgevingsdiensten sterk in beweging is, hebben zij geholpen door gezamenlijk het fundament te versterken met de herijking van de financieringsstructuur en het actualiseren van de governance. Hiermee is een belangrijke stap gezet in een gelijke en meer uniforme wijze van contracteren, uitvoering en verantwoording.
Het onderzoek van negen Rekenkamers in ons werkgebied naar het functioneren van omgevingsdiensten onderstreepte bovendien dat de stappen die wij hebben gezet onderdeel zijn van een zorgvuldig en breed gedragen proces van verbetering. Versterken VTH-stelsel Daarnaast is ook de organisatie van het VTH-stelsel landelijk en regionaal in beweging. Met het programma Toekomstbestendig ODIJmond hebben wij in 2024 en 2025 belangrijke stappen gezet om onze organisatie te versterken. Dat was noodzakelijk om onze taken ook in
de toekomst kwalitatief goed en continu te kunnen blijven uitvoeren. Tegelijkertijd verkent ons bestuur verschillende toekomstscenario’s voor de langere termijn. Hierbij wordt onder andere gekeken naar strategische samenwerking of fusie met andere omgevingsdiensten. Deze verkenning helpt ons om weloverwogen keuzes te maken over de best passende organisatievorm voor de toekomst. Die keuzes worden in 2026 gemaakt. Vooruitkijken Met de vaststelling van de begroting 2027 en het aanbieden van de herijkte Gemeenschappelijke Regeling aan onze deelnemers ronden we in 2026 het programma Toekomstbestendig ODIJmond af. De stappen die we de afgelopen jaren hebben gezet laten zien dat het mogelijk is om tegelijkertijd een organisatie te versterken én efficiënt te blijven werken. Uit een benchmark blijkt dat wij, ook na deze ontwikkeling, onder het landelijk gemiddelde blijven qua uurtarief en tegelijk een hoge kwaliteit van uitvoering bieden. Dat is een resultaat waar we trots op mogen zijn. Vanuit deze stevige basis kijken wij vooruit. Met onze medewerkers, het bestuur en onze deelnemers blijven we werken aan een toekomstbestendig ODIJmond en de bescherming van onze leefomgeving. Ik heb er vertrouwen in dat we, met de stappen die we samen hebben gezet, goed zijn voorbereid op de uitdagingen die voor ons liggen en keuzes kunnen maken voor de langere termijn.
Just Zandhuis Directeur Omgevingsdienst IJmond Bestuursrapportage 2025
3
Doorontwikkeling ODIJmond Inleiding Gedurende heel 2025 bepaalde onze ontwikkelagenda een belangrijk deel van onze agenda. Een belangrijke mijlpaal daarbinnen was de vergadering van ons Algemeen Bestuur op 17 december waar ons bestuur de nieuwe financieringsstructuur en het wijzigingsvoorstel GR vaststelde. De nieuwe financieringsstructuur is onderdeel van onze kadernota en begroting 2027, waarmee wij de opdracht en de daarvoor benodigde uren en middelen weer structureel in balans brengen. Een belangrijke stap in het op orde brengen van de basis en zo een toekomstbestendige organisatie te borgen. De kadernota 2027 zullen wij in februari voorleggen aan de gemeenteraden en staten van onze deelnemers. Afgelopen jaar werken wij ook verder aan het inlopen van onze achterstanden. Op allereerst de bedrijven met een hoog risico, maar ook de middelgrote bedrijven die een impact kunnen hebben op de leefomgeving. We rapporteren daarover in dit jaarverslag.
Herijken taken en financieringsstructuur
Herijken governance en GR
Het bestuur kiest ervoor de opdracht en middelen in balans (+20% gemiddeld) te brengen zodat we de opdracht van onze deelnemers met borging van kwaliteit en continuïteit kunnen blijven uitvoeren. Daarnaast kiest het bestuur ervoor om het uitvoeringsniveau van onze VTH op het minimaal noodzakelijke niveau te houden en waar nodig te brengen. Hiermee brengt het bestuur op deze onderdelen de basis op orde zodat een financieel gezonde organisatie ontstaat met minder risico's voor de deelnemers.
Het bestuur kiest voor het actualiseren, vereenvoudigen en uniformeren van de governance en bijbehorende GR- en DVO structuur. Ook hier geldt voor het bestuur dat dit noodzakelijke stappen zijn om de basis op orde te brengen. We vereenvoudigen de huidige, complexeen hybride structuur, waardoor een gelijk speelveld ontstaat voor onze deelnemers. We borgen, waar mogelijk, eenduidigheid en uniformiteit, waardoor we de uitvoering effectiever en eenvoudiger kunnen organiseren.
Ontwikkelen toekomstscenario’s Het bestuur koos er tijdens de vergadering van 9 juli voor om een jaar de tijd te nemen (t/m 1 juli 2026) om een aantal voorkeursscenario’s verder uit te werken. Daarbij kijkt het bestuur niet alleen naar de toekomstbestendigheid van de organisatie, maar ook naar robuustheid. We bieden daarmee inzicht in hoe de scenario's zich verhouden tot de landelijke robuustheideisen vanuit IenW.
Bestuursrapportage 2025
4
Doorontwikkeling interne organisatie Centrale sturing Naast de doorontwikkeling van onze organisatie als totaal, zoals we in de vorige sheet beschrijven, hebben wij dit jaar stappen gezet om de interne organisatie door te ontwikkelen. Een van de speerpunten die wij ook beschreven in onze begrotingswijziging 2025. In 2024 zijn we gestart met een proces om de P&Ccyclus te verbeteren. De eerste stap hierbij is gericht op het compacter, concreter en realistischer maken van onze P&C-documenten, waaronder het uitvoeringsprogramma (UP). Dit document is voor het jaar 2025 opgesteld vanuit de focus dat het een internen extern sturingsdocument moet zijn. Daarnaast werken we er organisatiebreed aan om de uitvoering buiten en de P&C-cyclus weer op elkaar aan te laten sluiten. Om dit te bereiken is een gezamenlijke richting, herstel van centrale sturing en het betrekken van de medewerkers bij de P&C-cyclus essentieel. Onze inzet is erop gericht inzichten en de verantwoording richting de deelnemers te verbeteren. Dit is een proces waarbij we oog hebben voor zowel instrumentarium, administratie als cultuur. Dit vraagt een meerjarige aanpak, waarvoor we in 2025 en 2026 de basis leggen. Nieuw managementteam In 2025 brachten wij ons managementteam op volle sterkte. Dit team bestaat uit een directeur, een manager VTH, een manager bedrijfsvoering en een manager advies en projecten.
Met dit team verwachten wij een stevig fundament te hebben voor de komende periode waar het gaat om de centrale sturing. Belangrijkste
prioriteiten van dit managementteam zijn bewaken van de voortgang van de uitvoering van de opdracht, deze voortgang intern bespreken, maar ook bewaken dat er scherpte blijft in het uitvoeren van de opdracht, waar daar voorheen meer ruimte voor collega’s was om de inzet te richten op maatwerkverzoeken vanuit onze deelnemers. Ook het verbeteren van de registratie en datakwaliteit staat op de agenda. Dit vraagt het zo uniform en duidelijk mogelijk inrichting en gebruiken van onze zaaksystemen. Alleen zo ontstaat er volledig zicht op de uitvoering, en wordt het mogelijk om gericht te sturen op de programmering. Met het, vanuit het nieuwe managementteam, borgen van scherpere werkprocessen in de organisatie doen wij een beroep op de cultuur. Een aspect dat zich op langere termijn zal uitbetalen, maar nu tijd vraagt om in beweging te komen. Uitvoering opdracht deelnemers Vanuit centrale sturing blijven wij ons richten op het realiseren van de afgesproken opdracht. De eerste focus lag op het wegwerken van achterstanden binnen toezicht en handhaving en het inlopen op de actualisatie van vergunningen. Daarmee brengen wij de basis op orde. Dat vraagt ook van ons om steeds een zorgvuldige afweging te maken of en in hoeverre er ruimte is om maatwerkverzoeken van onze deelnemers te honoreren, wanneer deze afwijken van de gemaakte afspraken.
Uitvoering opdracht nog niet overal op niveau Het inlopen op achterstanden is conform planning gelopen. Dat is een bevestiging dat de sturing op de opdracht zich begint uit te betalen, maar we constateren dat deze focus ook ten koste gaat van de controles op de
overige productgroepen. Op andere producten hebben wij de programmering niet volledig gehaald. We lichten dat in deze rapportage toe waar dat het geval is Belangrijke onderlegger daarvoor is de transitie waarin wij ons als organisatie bevinden en de stappen op het gebied van centrale sturing en datakwaliteit waarin wij nu investeren, die zich op een later moment pas uitbetalen. Verder zagen wij dit jaar een groot aantal collega’s vertrekken. Het goede nieuws is dat we ook een nagenoeg even groot deel aan nieuwe collega’s wisten aan te nemen. Het lukt daarmee om op formatie te komen, maar de mensen die wij aantrekken vragen extra aandacht om op uitvoeringsniveau te komen. Een belangrijk onderdeel daarvan is het opbouwen van ervaring via onze opleiding en training on the job, maar ook het opbouwen van inhoudelijke expertise om collega’s van junior naar medior naar senior niveau te krijgen. Dat heeft een impact op onze productiviteit. Investeringen in tijd, die richting 2027 zichtbaar worden in onze verantwoordingscyclus.
Uitvoeringsprogramma 2026 Deze eindrapportage ligt aan de basis voor ons Uitvoeringsprogramma 2026. Voor een aantal taken, waar we de programmering niet haalden, zullen we daar in 2026 op inlopen. Dit zullen wij toelichten in onze halfjaars-tussenrapportage. Ook in het Uitvoeringsprogramma 2026 hebben we wederom zo realistisch gekeken naar de beschikbare capaciteit, de prioriteiten uit enerzijds ons VTH-beleid en anderzijds de prioriteiten waar het gaat om het inlopen van achterstanden.
Bestuursrapportage 2025
5
Ontwikkelingen gebiedsbreed Actualisatie bedrijvenstand In 2025 actualiseerden wij ons bedrijvenbestand. Een actueel beeld van de bedrijvigheid in ons werkgebied, evenals inzicht in de actualiteit van verleende vergunningen, biedt gerichte input voor onze programmering en prioritering. Deze actualiseringslag is inmiddels onderdeel uit van ons reguliere werk. Wanneer wij een bedrijf bezoeken of vanuit vergunningverlening met een bedrijf in contact zijn, controleren wij de gegevens in ons bedrijvenbestand op actualiteit. Indien nodig worden deze gegevens aangevuld of aangepast, zodat het bestand actueel blijft. In 2025 zijn hierin grote stappen gezet. Tegelijkertijd is en blijft dit een dynamisch proces. Ontwikkelingen bij bedrijven en wijzigingen in vergunningen maken dat voortdurende actualisering noodzakelijk is. Ook in 2026 blijft dit daarom nadrukkelijk onderdeel van onze werkzaamheden en vraagt dit blijvende aandacht. In 2025 zijn hierin grote stappen gezet. Tegelijkertijd is en blijft dit een dynamisch proces, doordat bedrijfsactiviteiten, eigendomssituaties, productieprocessen en vergunningensituaties veranderen. Deze ontwikkelingen vragen om blijvende actualisering van onze gegevens. Ook in 2026 blijft dit daarom onderdeel van onze werkzaamheden en vraagt dit blijvende aandacht.
Daarnaast ontvangen wij in toenemende mate gegevens uit andere (externe) bronnen en van ketenpartners. Door deze data structureel te integreren in ons bedrijvenbestand
versterken wij de informatiepositie van de organisatie. Een kwalitatief hoogwaardig en integraal gegevensbestand stelt ons beter in staat om strategische keuzes te maken, prioriteiten te stellen en doelgericht te sturen op milieurelevante effecten binnen ons werkgebied. Omzetten omgevingsvergunning milieu naar digitale checklist In 2025 zijn onze toezichthouders gestart met het omzetten van alle ‘oude’ omgevingsvergunningen. De omzetting vindt gelijktijdig plaats met de uitwerking van de van de toezichtcontroles. Deze werkwijze hanteren wij voor zowel vergunningsplichtige milieubelastende activiteiten (mba’s), als mba’s die van rechtswege zijn vervallen en specifieke voorschriften die vanaf 2024 maatwerkvoorschriften worden genoemd. De overgebleven voorschriften komen terug in een unieke digitale checklist, passend bij het bedrijf, die wij gebruiken tijdens onze controles. In de omzetting categoriseren we ook de voorschriften in ‘vervallen’, 'maatwerk’ of 'vergunning’. Op deze manier beoordelen we de actualiteit van een voorschrift. We doorlopen en beoordelen hiervoor alle vergunningen handmatig en zetten deze via Excel gereed voor de vergunningverlener. Hoewel deze exercitie tijdrovend is, mede door de vele verschillende activiteiten die we beoordelen, zal het wel bijdragen aan een eenduidige werkwijze van onze taken vergunningverlening, toezicht en handhaving.
Bijkomend voordeel is dat we, door het
gebruik van digitale checklisten, bij vergunningsplichtige bedrijven beter informatiegestuurd toezicht kunnen houden. De onbemande tankstations worden beoordeeld door de vergunningverleners, voorzien van een besluit en gereed gemaakt voor de definitieve omzetting naar een digitale checklist. Milieu-, energietoezicht, geluid en Alcoholwet Een thema dat in 2025 verder is opgepakt is het project indirecte lozingen van bedrijven op het riool. Hierdoor krijgen we meer inzicht en grip op de lozingen van bedrijven die onze waterkwaliteit beïnvloeden. Op projectmatige wijze hebben we veel voorlichting gegeven en toezicht gehouden op energiebesparing bij bedrijven. Ook op dit terrein valt nog steeds veel te winnen, als het gaat om over het behalen van de doelen uit het Klimaatakkoord en de energietransitie. Bij onze controles op de Alcoholwet in ons werkgebied is ook in 2025 wederom gebleken dat nog steeds een flink aantal bedrijven onvoldoende controleert of alcohol aan jongeren verkocht wordt. Zo gaan we in 2026 verder met het optimaliseren van ons toezicht en de vergunningverlening bij evenementen, onder meer op het veilig gebruik van energievoorzieningen en geluidsoverlast. Bestuursrapportage 2025
6
Ontwikkelingen gebiedsbreed Ondermijning In 2025 deden wij mee aan verschillende integrale controles met andere organisaties (waaronder gemeente, politie, veiligheidsregio, Liander, douane). Deze controles vonden plaats in bijna alle gemeenten in ons werkgebied, vaak in het buitengebied. Tijdens de controles zagen we verschillende overtredingen. Zo troffen we gevaarlijke opslag, illegale bewoning en strijd met het bestemmingsplan aan. Ondermijning gaat namelijk verder dan alleen drugs. We zien ook uitbuiting en milieuproblemen. Zo vonden we bij controles onder andere illegaal vuurwerk, sigaretten zonder accijns en spullen voor hennepteelt. In één pand lag voor een grote waarde aan hennep. Daarnaast ontdekten we bijvoorbeeld panden waar gas of stroom illegaal werd afgetapt. En bij een andere controle troffen we grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen aan zonder veilige opslag. Bij onhygiënische situaties in voedselbedrijven schakelden we de NVWA in. Deze controles blijven belangrijk om risico’s en criminaliteit op tijd te stoppen. Daarnaast gaat van deze regelmatige integrale controles en de samenwerking tussen ketenpartners een belangrijke preventieve werking uit.
Borgen van uniformiteit en goede bestuurlijke afweging ODIJmond is al sinds haar oprichting een beleidsrijke dienst. Dat past in de lijn waar ook landelijk steeds meer de focus komt te liggen op het versterken van de adviestaak van omgevingsdiensten. De komst van de Omgevingswet zorgde logischerwijs voor dat onze adviserende rol werd versterkt als ook dat onze samenwerking met onze deelnemers belangrijker werd. Lokale kennis wordt centraal verder opgebouwd en gemeenten worden daardoor niet afhankelijk van landelijke adviesbureaus. Wij zorgen met ons advies aan gemeenten op de ruimtelijke ordening voor uniformiteit in omgevingsplannen in ons werkgebied. Wij brengen de milieueffecten van ruimtelijke ontwikkelingen in beeld en zorgen dat deze goed worden meegenomen in bestuurlijke afwegingen. Daarbij ondersteunen wij gemeenten om economische ontwikkelingen mogelijk te maken zonder de kwaliteit van de leefomgeving uit het oog te verliezen. In 2025 hebben wij ons actief ingezet om de aanwezigheid bij gemeenten te intensiveren en de relatie te versterken.
Bestuursrapportage 2025
7
Gerealiseerde uren per productgroep Toelichting In ons Uitvoeringsprogramma programmeerden wij onze uitvoering op basis van productgroepen. In de grafiek hiernaast is de verdeling te zien van het aantal uur in percentages voor ons gehele werkgebied.
8%
10%
In 2025 is gestart juridische zaken als apart onderdeel op te nemen in het Uitvoeringsprogramma 2026. Hierdoor zal in 2026 een duidelijker beeld gegeven kunnen worden over de inzet van juridische zaken. 37%
13%
Milieu toezicht & handhaving
0%
Milieu vergunningen & meldingen Bouw vergunningverlening & toezicht Juridische ondersteuning 7% 25%
Advies Project
Overige taken
Bestuursrapportage 2025
8
Productgroep
Toezicht & handhaving milieu Inleiding Toezicht en handhaving milieu bij een omgevingsdienst betekent het bewaken en controleren van activiteiten die invloed hebben op het milieu. Toezichthouders voeren inspecties uit bij bedrijven, instellingen en projecten om te zien of zij zich houden aan milieuregels en vergunningen. Bij overtredingen volgt handhaving: dit kan variëren van een waarschuwing tot een dwangsom of boete. Het doel is het beschermen van lucht, water, bodem en leefomgeving, en het bevorderen van duurzaam en verantwoord ondernemen. Rapportage Dit jaar hebben wij nadrukkelijk ingezet op het inlopen van de achterstanden bij de zwaardere en grotere bedrijven in de regio, met name de vergunningsplichtige bedrijven die een hoog risico vormen voor de omgeving. Deze bedrijven vragen om intensieve aandacht vanwege de potentiële impact op milieu en leefomgeving. Ook de middelgrote bedrijven zijn in beeld, waarbij de prioriteit is gelegd op die bedrijven waar de risico’s het grootst zijn.
Door gerichte herprioritering van capaciteit en extra inzet op deze categorie bedrijven, zijn de achterstanden in grote mate ingelopen. Het toezicht op de bedrijven met de grootste omgevingsrisico’s en vergunningplichtige bedrijven is daarmee nagenoeg in lijn met de vastgestelde programmering. De gerichte prioritering heeft ertoe geleid dat tijdelijk minder capaciteit beschikbaar was voor toezicht op bedrijven met een lager risicoprofiel. Hierdoor zijn binnen deze categorie minder controles uitgevoerd dan geprognosticeerd. Deze verschuiving is een bewuste keuze geweest binnen onze risicogestuurde aanpak, waarbij de inzet primair is gericht op het beheersen van de grootste omgevingsrisico’s. Per 2026 wordt de overstap naar programmering op (vergunningplichtige) MBA’s gerealiseerd. Met de implementatie wordt voldaan aan de geldende wet- en regelgeving.
Bestuursrapportage 2025
9
Toezicht & handhaving Controles vergunningplichtige mba 60
50 50
50 40
20
32
28 29
30 17 16
10
28 18 17
17 16 4
8
4
8
3
3
6
5
7
7
4
9
4
8 2
2
0
Geplande controles
Naast de controles bij vergunningplichtige bedrijven controleren wij bedrijven met één of meer mba’s waarvoor geen vergunningplicht geldt. We hebben niet alle bedrijven in deze categorie kunnen controleren. Dit is veroorzaakt door vertrekkend personeel, externe capaciteit waar vroegtijdig afscheid van is genomen (niet de gewenste kwaliteit) en de inzet op bedrijven met vergunningsplicht .
Afgeronde trajecten
Controles NIET-vergunningplichtige mba 600
523
500 375
400
236 173
300 200 100
81 87
86
106127 41
46 68
55
89
86 65
65
114 35
38
32 23
0
Geplande controles
Toelichting Het doel in 2025 was om alle vergunningplichtige bedrijven (voormalig type C) binnen ons werkgebied te controleren. Het betrof in totaal 206 bedrijven. Voor de uitvoering hanteren wij als kengetal 20 uur per controle. In 2025 zijn 201 geplande controles uitgevoerd. Drie controles konden vanwege ziekte niet worden uitgevoerd, in één geval vond geen controle plaats in verband met een lopend handhavingstraject en in één geval was er geen milieurelevantie vanwege een slapende vergunning.
70
102 36
66
49 45
Gelijktijdig met het uitvoeren van de controles zijn wij gestart met het digitaliseren van de bijbehorende vergunningen, met als doel de datakwaliteit van ons VTHsysteem te versterken. De digitalisering heeft echter vertraging opgelopen als gevolg van capaciteitsgebrek.
Afgeronde trajecten
Bestuursrapportage 2025
10
Overtredingen 900
Toelichting Op deze sheet rapporteren wij over geconstateerde overtredingen tijdens bedrijfsbezoeken bij alle locaties. We maken daarbij een splitsing tussen de bedrijven met één of meerdere vergunningplichtige mba's en de categorie overig, die bestaat uit bedrijven met één of meer niet vergunningplichtige mba’s. (Het gaat dan om de bedrijven die vallen onder de informatieplicht of meldplicht.) Op één locatie kunnen meerdere overtredingen geconstateerd worden. Het totaal aantal overtredingen is zichtbaar in de tabel.
819
800 737
700 600
De categorie overig in de tabel hieronder, bij meest voorkomende overtredingen, betreft de verzameling van alle overige type overtredingen die buiten de top 5 vallen. Het gaat hier om 144 soorten overtredingen, die we hebben samengevat in deze categorie.
523
500 427
400 305
300
Het hoge aantal overtredingen bij Haarlem (in vergelijking met de overige gemeenten) komt voort uit het feit dat we gemiddeld een hoger aantal controles uitvoeren binnen die gemeente, zoals gepland via ons Uitvoeringsprogramma 2025.
294
272
261
241
213
200
159 118 113
138 108 107
82
100 28
33 5
21
0
Overtredingen
1
132 87
75
12
86
61 61 33 0
70
16
Vergunningplichtig
96
84
16
Overig
107
68
63 61 25
De overtredingen op het gebied van energiebesparing bevinden zich met name op het aspect van het niet uitvoeren van de erkende, verplichte maatregelen, met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Om het aantal overtredingen te verlagen hebben wij meer inzet gepleegd op de communicatie hierover naar en met ondernemers (zie sheet 15).
2
Meest voorkomende overtredingen
Aantal
Energiebesparing
1.036
Opslaan van gevaarlijke stoffen in verpakking
214
Koelinstallatie HFK
124
Kleine en middelgrote stookinstallaties voor standaardbrandstoffen
69
Brandveiligheid
68
Overig (144x)
3.083 Bestuursrapportage 2025
11
Energiecontroles 140 121
120
111
100
80
73 66
60
59 52
52
51 44
40 20
3129 14
3232
1719
23
18 7
10
10
0
Doel
10 9
24
6 0
Aantal controles
9 1
19 6
9
5
Aantal hercontroles
1917
16 13
8 1
11
9 1
Toelichting De programmering van onze energiecontroles staat beschreven in ons uitvoeringsprogramma. In de uitvoering kozen wij voor een tweesporen-aanpak. Enerzijds het verscherpen van ons zicht op energierelevante bedrijven. Anderzijds het uitgebreid controleren van energierelevante bedrijven. Dit leidde ertoe dat we in een aantal gemeenten een relatief groot aantal controles administratief hebben kunnen uitvoeren. Dat wil zeggen dat een check op het energieverbruik tot de constatering heeft geleid dat een bedrijf niet (langer) boven de ondergrens uitkomt die nodig is om aan de geldende wet- en regelgeving te voldoen. In andere gemeenten zijn we relatief veel bedrijven tegengekomen waar regulier, dan wel uitgebreid gecontroleerd moest worden. Overall leidde dit ertoe dat we voor een aantal gemeenten meer controles uitvoerden dan geprogrammeerd. Voor een aantal gemeenten haalden wij de programmaring echter niet. Belangrijkste reden is dat wij pas medio 2025 het team van gespecialiseerde energietoezichthouders op volle sterkte kregen. Deels hebben wij nog ingezet op inhuur. Hierbij kregen wij te maken met een bedrijfsbeëindiging, waardoor het aantal afgesproken controles helaas niet behaald werd. Hierdoor is het aantal uitgebreide controles in bijvoorbeeld Beverwijk, Haarlem en Purmerend lager uitgevallen dan geprognosticeerd.
Met het op volle sterkte brengen van ons team, starten wij in 2026 met het energieteam op volle sterkte. Daarmee verwachten wij de niet uitgevoerde controles uit 2025 alsnog uit te kunnen voeren. Zie voor meer informatie ook sheet 15.
Bestuursrapportage 2025
12
Overig toezicht & handhaving Onderwerp Asbest
+ / -
Toelichting Het toezicht op asbestverwijderingswerkzaamheden is verder aangescherpt, met gerichte controles en versterkte samenwerking met ketenpartners. Innovaties zoals het gebruik van drones dragen bij aan efficiënter en veiliger toezicht, waardoor gerichter te werk kan worden gegaan. De ontwikkeling van het landelijke asbestdashboard vordert, wat de informatie-uitwisseling en risicogerichte sturing zal verbeteren. De komende periode staat in het teken van verdere professionalisering van toezicht en handhaving om de veiligheid bij asbestverwijdering blijvend te waarborgen.
De opleiding en certificering van onze asbesttoezichthouders is in de eerste helft van het jaar voortgezet. Hoewel daarop inzet is gepleegd, zijn helaas niet alle collega’s geslaagd. De doelstelling voor de asbestcontroles is daardoor niet gerealiseerd. Evenementen
In 2025 bezochten wij gebiedsbreed 47 evenementen. We voerden 116 controlemomenten uit. In sommige gevallen gaan wij voorafgaand aan het evenement, tijdens en na het evenement langs. We zien erop toe dat organisatoren voldoen aan de voorschriften uit de vergunning en voeren geluidsmetingen uit. We zien dat organisatoren steeds vaker schonere energie gebruiken, zoals HVO, lithiumbatterijen en waterstof. Voor het evenementenseizoen 2025 zijn standaardregels gemaakt voor het veilig gebruik en de opslag van lithiumbatterijen en waterstof. Deze regels zijn in de praktijk toegepast en geëvalueerd. Hierin werkten wij samen met de brandweer. De standaardregels voor het gebruik van schonere energie bij evenementen zijn op basis van de evaluatie aangepast en uitgebreid.
Inzet FLIR OGI camera bij GDMR’s
Tijdens de uitgevoerde controles dit jaar constateerden wij geen gaslekkages bij GDMR’s (gasdrukmeet- en regelstations).
Inzet ZZS
In totaal zijn we bij 13 bedrijven een apart traject gestart voor de uitvraag van ZZS. Bij 7 bedrijven heeft dit geleid tot een verdiepende inventarisatie en beoordeling. In de afgelopen maanden zijn deze trajecten verder opgepakt, wat heeft geleid tot een beter inzicht in het gebruik en de aanwezigheid van ZZS bij de betrokken bedrijven. Voor een aantal bedrijven betekent dit dat zij worden verplicht, ons actief te informeren over de geleverde inspanning en reducerende maatregelen die worden getroffen om emissies van ZZS te reduceren.
+
+
+
Bestuursrapportage 2025
13
Overig toezicht & handhaving Onderwerp Indirecte lozingen
Toelichting Sinds 2024 houden wij toezicht op het lozen van bedrijfsafvalwater. Dit jaar controleerden wij 45 bedrijven, waar we in 2024 nog 23 bedrijven controleerden. Afgelopen jaren investeerden wij in materialen waarmee toezichthouders in staat zijn om watermonsters te nemen. Tegelijkertijd constateerden we dat bij bedrijven in veel gevallen een goed functioneerde controlevoorziening ontbreekt, waardoor bemonstering conform richtlijn niet mogelijk is. Onze analyseresultaten delen wij met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK). Zo maken wij gebruik van hun specifieke kennis en expertise, maar kan HHNK ook een aanvullende deskundigheidstoets uitvoeren op de aanwezigheid van ZZS- en/of KRW-stoffen. Daarnaast draagt deze samenwerking bij aan het verbeteren en versterken van de onze kennisbasis op afvalwater
+
De controles en bemonsteringen hebben naast inzicht in lozingen ook geleid tot diverse verbetermaatregelen: • Verouderde vergunningen zijn geactualiseerd. • Bij één bedrijf zijn roosters geplaatst om te voorkomen dat plastic en piepschuim in het gemeentelijk riool terechtkomen. • Bij één bedrijf is de lozing van bedrijfsafvalwater op een sloot beëindigd en omgezet naar een lozing op het gemeentelijk riool. • Bij één bedrijf blijkt de bedrijfsriolering (goten en putten) niet afgestemd op de bedrijfsvoering; dit traject loopt nog. • Bij meerdere bedrijven is vastgesteld dat olie- of vetafscheiders niet naar behoren functioneerden; dit is opgelost door onder andere frequentere lediging. • Bij één bedrijf loopt nog een onderzoek naar de oorzaak en oplossing van schuimvorming in het gemeentelijk riool. • Bij een bedrijf is een nieuwe installatie geplaatst voor de zuivering van bedrijfsafvalwater. • Bij één bedrijf is de aansluiting van huishoudelijk afvalwater op de olie/benzineafscheider ontkoppeld. • Bij één bedrijf is een lozing van bedrijfsafvalwater aangepakt die aanzienlijke gevolgen had voor de werking van de RWZI. • Sinds 2025 wordt daarnaast structureel deelgenomen aan de waterketenoverleggen in Regio Noord-Kennemerland en Samenwerking Waterketen ZaanstreekWaterland. Rondom de controles indirecte lozingen werken wij samen met ODNHN, ODNZKG en HHNK.
We wisselen kennis uit en ontwikkelen een dashboard met daarin en informatie van omgevingsdiensten over (milieubelastende) bedrijfsactiviteiten, hoofdleidingen van riolering, de rioolwaterzuiveringsinstallaties waarop die rioleringen uitkomen en analysedata van HHNK van voor en na de rioolwaterzuiveringsinstallaties. De toepassing hiervan bevindt zich momenteel in een testfase. Met behulp van technische ontwikkelingen en in samenwerking met ketenpartners wordt gewerkt aan een beter inzicht in de herkomst en samenstelling van lozingen in het rioolstelsel. We willen de herkomst van vervuilende stoffen en mogelijke bronlocaties achterhalen waarbij gebruik wordt gemaakt van een zogenoemd trechtermodel. In de uitvoering gaan wij in 2026 het laatste jaar in van het programma indirecte lozingen. Wij werken dan ook het programma uit voor de periode na 2026. Ook treffen wij voorbereidingen om samen met Hoogheemraadschap Rijnland de uitvoering vorm te geven voor onze deelnemers die daar zijn aangesloten. Wij werken hierin samen met ODNZKG. Verder zullen wij in 2026 circa tien bedrijven opnieuw bemonsteren vanwege eerder aangetroffen stoffen of omdat aanvullende informatie aanleiding geeft tot aanvullende bemonstering. Bestuursrapportage 2025
14
Overig toezicht & handhaving Onderwerp Label C
+
Toelichting We actualiseerden de eerste inventarisatie die we maakten in 2023, waar het gaat om bedrijven die moeten voldoen aan de label-C-verplichting. Alle kantoren uit de geactualiseerde inventarisatie zijn aangeschreven en alle panden zijn nu vanuit de meest recente data van RVO administratief vastgelegd. Uit deze data zijn 1771 kantoorpanden geïnventariseerd en daar waar een uitzonderingssituatie van toepassing is of actie benodigd is, is dit vastgelegd. Acties zijn onder meer het versturen van waarschuwingsbrieven en waar nodig fysieke controle. Ook voerden wij controles uit. Aandachtspunt daarbij waren enkele locaties die bleven volharden in het niet-voldoen. Daarnaast bezochten we enkele tientallen panden waar de situatie niet duidelijk is. Om ons werk zo efficiënt mogelijk in te richten, onderzoeken wij de mogelijkheden van het versturen van een (geautomatiseerde) herinneringsbrief in geval van bijna verlopen van een geldig Energielabel C. Ook ontwikkelden we een dashboard Energielabel C kantoren, waaruit inzichtelijk is en blijft welke kantoorpanden moeten voldoen, welke niet hoeven te voldoen en welke labels binnenkort gaan verlopen. Zo is de “onderhoudsfase” van de toezichttaak Energielabel C nagenoeg ingericht. Dit draagt eraan bij dat voor 2026 en verder de toezichttaak minder intensief zal zijn dan in de jaren 2023 tot en met 2025.
Energietoezicht
+
Onder leiding van de provincie werken wij samen met alle omgevingsdiensten de deelnemen aan het Noord-Hollandse Energiebesparingsakkoord. We actualiseerden het projectplan energiebesparingsakkoord. Op 24 april is deze akkoord bevonden in het bestuurlijk beraad. Voor wat betreft de gestelde doelen en afspraken zichten wij afstemming met alle deelnemende gemeenten en programmeerden wij onze inzet. De realisatie is zichtbaar op sheet 11. In december vond de tweede bestuurlijke bijeenkomst plaats waar ook is gesproken over verlening van het energiebesparingsakkoord en het ambitieniveau van gemeenten voor komende jaren. Ter ondersteuning van de toezichtsmomenten, maar zeker ook om het aantal overtredingen op dit aspect omlaag te brengen (sheet 10), gaven we vorig jaar ook extra aandacht aan de communicatie over energietoezicht richting bedrijven. Via diverse communicatiemiddelen informeerden wij de ondernemers; een landingspagina op onze website, een flyer met de belangrijkste info en een video met een toelichting op de controle ter voorbereiding. Onze inzet is erop gericht om het naleefgedrag te stimuleren en daarmee het efficiënter maken van de daadwerkelijke controle. Verder brachten wij op postcodegebied (6-digits) energieovertredingen in beeld om zo in potentie scherper te kunnen sturen op uitvoering en de gemeenten beter te kunnen adviseren over stimulerende activiteiten.
Bestuursrapportage 2025
15
Overig toezicht & handhaving Onderwerp Toezicht Afvoeren en registreren
Afgelopen jaar voerden wij administratieve controles uit op het afvoeren en registreren van afvalstromen bestaande uit sloop- en/of asbesthoudend materiaal. Daarbij maakten wij gebruik van de gegevens van het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA), een centrale database die de ontvangst en afgifte van afvalstoffen landelijk registreert. Onze gegevens zijn vergeleken met die van het LMA. Bij constatering van afwijkingen of onduidelijkheden is een uitvraag gestart bij het betrokken bedrijf om ontbrekende informatie op te vragen of verschillen in hoeveelheden of afvalstromen te laten verklaren. Bij één bedrijf heeft dit geleid tot een strafrechtelijk onderzoek met proces-verbaal.
Digitaal opkopers Register (DOR)
Controles op het DOR vormen onderdeel van ondermijningscontroles voor de gemeenten waar we deze taak voor uitvoeren. We werken daarbij samen met ketenpartners, zoals de politie, maar delen ook onze informatie met onze ondermijningscontacten van alle gemeenten binnen ons werkgebied. Zo kwamen we op het spoor van een ondernemer die zich voor enkele weken tot maanden vestigt in een gemeente om goud en bont in te kopen. Dit gebeurt op een werkwijze die in strijd is met het DOR. Belangrijke informatie voor onze ondermijningscontacten, omdat dit door het hele land speelt.
Alcoholwet
In de laatste helft van het jaar is door het uitbesteden van controles een aanzienlijke inhaalslag gemaakt bij de leeftijdsgrenscontroles in de gemeenten Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Uitgeest en Wormerland. Hoewel de uitvoering nog niet volledig volgens planning verloopt, is een flinke stap gezet in het terugdringen van de achterstanden. Opvallend is dat in 40-60% van de controles een overtreding werd geconstateerd, met Landsmeer als uitzondering (33%).
Brandveiligheidstaken
Voor een aantal gemeenten voeren wij brandveiligheidstaken uit op het gebied van advisering en toezicht. In de eerste vier maanden zijn 12 brandveiligheidscontroles opgestart. Door de (tijdelijke) uitval van één van onze specialisten is in het tweede tertaal een achterstand ontstaan. In het laatste tertaal zijn wij er niet in geslaagd deze achterstanden in te lopen.
Gewasbeschermingsmiddelen
In samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK), Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en GGD is gewerkt aan de totstandkoming van een projectopzet voor 2026. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar inhoudelijke samenhang, uitvoerbaarheid en bestuurlijke meerwaarde. In september 2025 heeft de laatste bijeenkomst van dit kalenderjaar plaatsgevonden, waarin de voortgang en mogelijke inhoudelijke richtingen zijn besproken.
+
+
+ / -
-
+
Toelichting
In samenspraak met HHNK, ILT en GGD is besloten een gezamenlijk project uit te voeren op dit actuele onderwerp in 2026.
Bestuursrapportage 2025
16
Productgroep
Vergunningverlening milieu Rapportage Vanuit onze taak vergunningverlening milieu behandelen en beoordelen wij aanvragen van bedrijven en instellingen op hun effecten op het milieu. Onze vergunningverleners kijken of activiteiten passen binnen de wet- en regelgeving en of er maatregelen nodig zijn om schadelijke gevolgen voor lucht, water, bodem en natuur te beperken. De vergunning legt voorwaarden vast waar het bedrijf zich aan moet houden. Zo zorgen wij voor de bescherming van de leefomgeving. De taak vergunningverlening milieu is veelal vraaggestuurd. Wanneer wij een aanvraag ontvangen, dienen wij daar binnen de gestelde wettelijke termijn op te reageren. Daarom is de uitvoering niet geprogrammeerd in aantallen.
200 180 160 140 120 100 80 60
40 20 0
Uitgevoerde zaken
Bestuursrapportage 2025
17
Vergunningen milieu in beeld Voor inwerking treden Omgevingswet
Door inwerking treden Omgevingswet
Door inwerking treden Omgevingswet
Na inwerking treden Omgevingswet
Na inwerking treden Omgevingswet
totaal
vervallen
erbij gekomen
totaal
leeftijd> 10 jaar
209
65
146
292
47
Toelichting Voorheen waren zogeheten ‘Type C inrichtingen’ vergunningplichtig. Met de komst van de Omgevingswet is het begrip inrichting vervallen en het begrip locatie geïntroduceerd (met uitzondering van Seveso-inrichtingen). Verder zijn er een aantal wijzigingen geweest waardoor sommige bedrijven niet meer vergunningplichtig zijn en andere bedrijven juist vergunningplichtig zijn geworden. Er wordt onder de Omgevingswet gekeken naar Milieubelastende Activiteiten (MBA’s), waarvoor een registratieverplichting geldt. Dit kan een informatieplicht, een meldplicht of een vergunningplicht zijn. Bedrijven die nu vergunningplichtig zijn voeren activiteiten uit, het aantal bekende MBA’s waarvoor vergunningplicht geldt staat inde de categorie ‘Vergunningplichtige MBA’s’. Het aantal vergunningen dat er door de inwerkingtreding van de Omgevingswet is dit jaar in kaart gebracht. Er kunnen bij een vergunningplichtig bedrijf meerdere MBA’s van toepassing zijn, daarom is het aantal vergunningen zoals hierboven te zien, lager dan het aantal vergunningplichtige MBA’s. In de tabellen hieronder is een weergave van het aantal bedrijven en het aantal MBA’s respectievelijk voor en na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gecategoriseerd op basis van de wettelijke verplichtingen
Voormalig type C
208
mba vergunningplicht
316
Voormalig type B & A
8.880
mba meldplicht
432
Geen inrichting/n.v.t.
2.031
mba informatieplicht
2.906
Plicht niet geregistreerd
7.434
Toelichting Het aantal geregistreerde vergunningplichtige MBA’s is hoger dan het aantal voormalig Type C inrichtingen omdat er op één locatie meerdere MBA’s aanwezig kunnen zijn.
Bestuursrapportage 2025
18
Asbest sloopmeldingen Toelichting Alle meldingen worden in behandeling genomen. In sommige gevallen leidt een melding tot een toezichtscontrole.
800 729 710 700
Door het ontwikkelen van een puntenwaarderingssysteem bij het beoordelen van een sloopmelding wordt een eerste stap gezet naar risicogericht asbesttoezicht. In een latere fase worden o.a. aandachtsbedrijven en recidivisten toegevoegd aan de weging. Het uiteindelijke resultaat is dat door het gebruiken van indicatoren de beschikbare inzet van toezicht op asbestsaneringen effectiever en risicogericht kan worden uitgevoerd. Dit sluit aan bij de doelen uit ons beleidskader VTH-milieu.
600
500
400 341 327
324 295
300
200
180 150
174 150
135 114
96
100 35
140 108 60
93101
90 88 41
38 43
50 51
36
61
0
verwachte zaken
uitgevoerde zaken
Bestuursrapportage 2025
19
Productgroep
Vergunningverlening, toezicht en handhaving Bouw Inleiding Voor een aantal gemeenten voeren wij bouwtaken uit. Met de gemeenten, waarvoor wij deze taak uitvoeren zijn diensverleningsovereenkomsten (DVO) afgesloten. Het gaat om zowel vergunningverlening, toezicht als juridische advisering.
Vergunningverlening
toezicht
Beverwijk
•
•
Heemskerk
•
•
Landsmeer
•
•
juridische advisering
•
Oostzaan Uitgeest
•
Wormerland
•
Zandvoort
•
•
•
Bestuursrapportage 2025
20
Vergunningverlening bouw Toelichting Voor de gemeenten Beverwijk, Heemskerk, Landsmeer en Zandvoort verzorgen wij de behandeling van aanvragen voor vergunningen (o.a. bouw- en/of omgevingsplanactiviteiten), conceptverzoeken en meldingen (o.a. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en brandveilig gebruik). Voor Uitgeest voeren wij bouwtechnisch advies uit op verzoek van de gemeente en behandelen wij meldingen brandveiliggebruik.
250
200
Voor de gemeenten Landsmeer en Zandvoort voeren wij ook frontofficetaken uit, waaronder de afhandeling van klantvragen.
150
100 Advies Bouwplantoetsing Klantvragen DSO aanvraag (vergunning)
50
DSO concept-verzoek DSO informatie DSO Melding
0 Beverwijk
Heemskerk
Landsmeer
Uitgeest
Zandvoort
Bestuursrapportage 2025
21
Vergunninggebonden toezicht 900 784
800 700 609
550
400
200
Momenteel werken wij aan een methodiek waarmee we een relatie kunnen leggen tussen het aantal verleende vergunningen en het aantal te verwachten toezichtmomenten. Dat draagt eraan bij dat wij komende jaren onze uitvoering scherper kunnen prognosticeren.
500
500
300
Dit jaar voerden wij 160 controles uit bij strandpaviljoens. Deze aantallen zijn niet meegenomen in de tabel grafiek hiernaast.
642
600
Toelichting Wij voeren het volledige toezicht uit op de bouwactiviteiten voor de gemeenten Beverwijk, Heemskerk, Landsmeer, Oostzaan, Uitgeest, Waterland, Wormerland en Zandvoort.
364
300 250
350
300 250 180
170
172 80 92
100 0 Beverwijk
Heemskerk
Landsmeer
Oostzaan prognose
Uitgeest
Waterland
Wormerland
Zandvoort
jan t/m aug
Bestuursrapportage 2025
22
Toezicht n.a.v. klachten, meldingen, handhavingszaken Toelichting Naast vergunninggebonden toezicht (zie vorige sheet), houden wij ook toezicht naar aanleiding van klachten, meldingen en handhavingsverzoeken.
160 142
140
120 100 98
100
95
80 69
40
60
55
60 40
40 30
60
40 30
29
25
20
5 0 Beverwijk
Heemskerk
Landsmeer
Oostzaan prognose
Uitgeest
Waterland
Wormerland
Zandvoort
realisatie 2025
Bestuursrapportage 2025
23
Uren bouwtoezicht Vergunning
Toezicht bij
Brandveiligheid
Gemeente-
gebonden
klachten/
specifiek
toezicht
meldingen/
•
Formule 1
handhaving
•
Buitengebied
Handhaving
Toelichting Het aantal uur voor de gemeente Waterland betreft een pilot die doorliep tot het eerste kwartaal van 2025. Na beëindiging van de pilot koos de gemeente ervoor de taak zelf uit te blijven voeren.
Heemskerk
Beverwijk
663
1.202
Heemskerk
804
287
Landsmeer
1.420
175
Oostzaan
932
310
Uitgeest
1.327
313
Waterland
239
25
Wormerland
1.333
313
Zandvoort
1.514
250
84
816
242
2
239
583
Bestuursrapportage 2025
24
Productgroep
Juridische advisering Inleiding Onze juridische advisering is een belangrijk onderdeel van onze taak vergunningverlening, toezicht en handhaving. Zowel voor milieu als voor bouw. Naast deze taken wordt – op basis van trends en ontwikkelingen – extra aandacht besteed aan deze aandachtsgebieden. Voor 2025 waren dit in elk geval de padelbanen, ZZS, veehouderijen, cacao-industrie en indirecte lozingen.
Bestuursrapportage 2025
25
Toelichting voortgang Onderwerp Procedures bezwaar/ beroep/ hoger beroep
+
+
+
Toelichting Er zijn afgelopen jaar 45 besluiten op bezwaar afgerond, 16x uitspraak beroep en 2x uitspraak hoger beroep. In totaal behandelden wij 68 procedures in zijn algemeenheid. In onze tussenrapportages constateerden wij al een forse toename van de bezwaarprocedures ten opzichte van vorig jaar. In vergelijking met 2024 hebben we dit jaar 16 procedures meer afgerond dan in 2024. Dit is een percentuele stijging van het aantal afgeronde zaken van 30%. Veel procedures die in Zandvoort spelen komt voort vanuit verzoeken om handhaving en de procedure naar aanleiding van de actualisatie van de omgevingsvergunning van Circuit Zandvoort. In de laatste vier maanden is veel aandacht uitgegaan naar een afvalverwerker in Beverwijk. Verder is relatief veel tijd besteed aan beroepsprocedures rond padelbanen in de gemeenten Uitgeest en Beverwijk. Tenslotte is veel inzet uitgegaan naar de revisievergunning van een cacaoverwerker in Wormerland en de vergunningprocedure van een varkenshouder in gemeente Purmerend. In dat laatste geval denkt juridische zaken mee in het kiezen van logische vervolgstappen voor een vergunningprocedure.
Klachten milieu (zoals geluid/ geur/ overlast) waaruit een handhavingstraject voortvloeit
Onze juridische advisering, in relatie tot de melding van binnengekomen klachten, betreffen voornamelijk de ondersteuning bij geluidklachten met betrekking tot padelbanen in de buitenlucht en de meldingen betreffende horeca.
Wet open overheid
Voor de Wet open overheid heeft één besluit tot openbaarmaking van gegevens over een voormalige stortplaats in Beverwijk geleid tot een bezwaarprocedure. Ten opzichte van de openbaarmaking van documenten zijn geen procedures afgerond. Wellicht is met de komst van de Woo-coördinator de proceduregezindheid van verzoekers tot openbaarmaking ook wat afgenomen. Belangrijke taak van de Woo-coördinator is immers in lijn met de wet te zoeken naar antwoord op de vraag wat een verzoeker om informatie precies wil zien. Door het gesprek dat daarin ontstaat, ontstaat gaandeweg ook vaak meer begrip, wat kennelijk resulteert in minder procedures.
Bestuursrapportage 2025
26
Productgroep
Advisering Inleiding Wij voeren de uitvoering, advisering en het beheer uit voor de milieuthema’s bodem, luchtkwaliteit, geluidhinder, natuur, omgevingsveiligheid en de uitvoering en advisering van energievraagstukken. Daarnaast adviseren wij op ruimtelijke ontwikkelingen en wijzigingen van het omgevingsplan. Hierbij brengen wij de milieueffecten van de ontwikkeling op de leefomgeving, de milieukundige geschiktheid van de locatie voor de ontwikkeling en de milieukundige wenselijkheid van de ontwikkeling in kaart, zodat het milieuaspect voldoende betrokken wordt bij de belangenafweging.
Bestuursrapportage 2025
27
Uren per gemeente Deelnemer
Aantal adviezen
Bestede uren advisering
Beverwijk
160
2.110
Bloemendaal
118
730
Edam-Volendam
71
835
Haarlem
21
1.046
Heemskerk
67
1.143
Heemstede
9
256
Landsmeer
36
539
Oostzaan
97
817
Purmerend
119
1.351
Uitgeest
69
618
Velsen
101
1.518
Waterland
38
641
Wormerland
26
967
Zandvoort
121
1.042
Provincie Noord-Holland
2
804
Toelichting Voor het aantal adviezen geldt dat dit om zowel een omgevingsplanactiviteit, een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, principeverzoek als wijzigingen van het omgevingsplan kan gaan. De bestede uren hebben betrekking op alle bestede uren advies. Hierin zitten ook onze uren ten behoeve van de inzet bij omgevingsvisies. Er is daarom geen direct verband tussen de bestede uren en het aantal adviezen.
In totaal 3.136 uur is besteed aan algemene inzet. Het gaat hier om uren ten behoeve van alle deelnemers. De uren advisering hebben geen betrekking op de uren die onze specialisten maken voor VTH processen en producten.
Bestuursrapportage 2025
28
Toelichting specifieke onderwerpen Onderwerp +
Toelichting
Omgevingsvisies en programma’s
Voor de gemeenten Bloemendaal en Heemstede nemen wij als milieuadviseur deel aan de projectteams Omgevingsvisie. Voor de gemeente Beverwijk werken wij aan een programma milieu, als opvolger van het Milieubeleidsplan dat in 2025 afloopt.
Omgevingsplannen
• •
+
• • MER wind op land
Om invulling te geven aan de Regionale Energiestrategieën publiceerde Provincie Noord-Holland begin 2025 het milieueffectrapport (MER) Wind op Land. In het MER worden de milieueffecten van windturbines in de (aangepaste) zoekgebieden in beeld gebracht. Het MER gaat hierbij in op de effecten voor o.a. de leefomgeving, gezondheid en veiligheid veroorzaakt door windturbines. Wij hebben namens onze deelnemers een zienswijze ingediend op het MER.
Staalslakken
In 2025 was er veel maatschappelijke aandacht voor het toepassen van staalslakken. Zowel landelijk als binnen ons werkgebied. Wij informeerden onze deelnemers zowel ambtelijk als bestuurlijk over landelijke ontwikkelingen en de potentiële risico’s rondom de toepassing van staalslakken. Dit hebben wij o.a. gedaan door: • Het opstellen en laten vaststellen van het voorbereidingsbesluit Melding Staalslakken. Bij de gemeente Beverwijk is dit besluit gewijzigd in een verbod. • Het borgen van aansluiting bij kennisontwikkeling, onder meer door regionale samenwerking en aansluiting bij de ODNL-aanpak
+
+
Afgelopen jaar zijn wij met onze deelnemers in gesprek gegaan over de implementatie van de regels voor bouwen in geluidaandachtsgebieden, de beleidsregels Bodem en aandachts- en voorschriftengebieden externe veiligheid. Wij zijn samen met de gemeente Beverwijk begonnen met het beleidsneutraal overzetten van de bruidsschatregels naar het “standaard” omgevingsplan. Wij werken samen met de gemeente Uitgeest aan de wijziging van het omgevingsplan. Wij zijn begonnen met het opstellen van een afwegingskader voor veiligheidsaandacht en voorschriften gebieden.
In de gemeente Beverwijk zijn op grote schaal staalslakken toegepast op de CAIJ-Aagtenbelt. Afgelopen jaren is er veel aandacht voor de risico’s die dit heeft op het grondwater. Daarom heeft de gemeente Beverwijk een grootschalig onderzoek laten uitvoeren. In 2026 zal worden gestart met de uitvoering van het saneringsplan voor de sanering van de benzeenverontreiniging. Voor de sanering van de benzeenverontreiniging van het grondwater onder en in de omgeving van het Aagtenpark heeft de gemeente Beverwijk de goedkeuring nodig van de provincie Noord-Holland. De provincie als bevoegd gezag heeft hierover contact met ons. Wij beoordelen het saneringsplan en nemen een besluit over de uitvoering. Over de ontwikkelingen rondom de CAIJ-Aagtenbelt ondersteunden wij tijdens diverse informatiemomenten en in de beantwoording erover van mediavragen.
Bestuursrapportage 2025
29
Vergunningverlening bodem Toelichting Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is een aantal bodemtaken gedecentraliseerd. Hiermee is het bevoegd gezag overgegaan van Provincie Noord-Holland naar de gemeenten. Dit draagt eraan bij dat gemeenten meer regie hebben om bodem op een integrale en gebiedsgerichte manier te beheren binnen het eigen ruimtelijk beleid. Wij handelen informatieaanvragen en meldingen af namens gemeenten binnen ons werkgebied. Voor de gemeente Haarlem voeren wij, anders dan voor onze overige gemeenten, enkel de basistaak uit.
160 140 120 100 80 60 40 20 0
DSO informatie
DSO Melding
Voor verontreinigingen en saneringen die onder het overgangsrecht vallen, blijft de Wet bodembescherming van toepassing. Wij voeren deze taak uit in opdracht van Provincie Noord-Holland.
7 6
5
Het aantal aanvragen sluit aan bij de verwachting en ligt daarmee lager dan in 2024. In zowel het eerste als tweede tertaal behandelden wij 24 procedures.
4 3 2 1 0
Beverwijk
Edam-Volendam
Heemskerk
Heemstede
WBB korte procedure
Landsmeer
Oostzaan
WBB lange procedure
Purmerend
Velsen
Waterland
Wormerland
WBB snelle procedure Bestuursrapportage 2025
30
Productgroep
Projecten Inleiding Vanuit ons team projecten voeren wij projecten uit die bijdragen aan (het versnellen van) de verduurzaming bij het bedrijfsleven, maar waarmee we ook een positieve impact maken in het borgen van een gezonde leefomgevingskwaliteit. Belangrijk programma’s en projecten zijn GreenBiz IJmond, IJmond Bereikbaar en het Programma Gezonde Leefomgeving. De opdracht die wij rondom projecten uitvoeren per deelnemer verschilt. Op de volgende sheet staat het totaaloverzicht. Onze projectmedewerkers zetten wij ook steeds vaker in voor projecten ter ondersteuning van onze toezicht en handhaving.
Bestuursrapportage 2025
31
Energie infra; ruimtelijke inpassing VAWOZ en 380 Kv Warmte/warmtetransitie
PMIEK en Energie Visie proces
Energietoezicht
Energielabel C bij kantoorgebouwen
• • • • • •
Heemskerk • • • • • •
Uitgeest • • • •
Velsen • • • •
Bloemendaal • • •
Haarlem • • •
Heemstede • • • •
Zandvoort •
• • •
Landsmeer • • •
Oostzaan • • • •
Wormerland • • • •
Organiseren regionale adviesgroep duurzaamheid
Regionale samenwerking
Werkgeversaanpak
Wet werkgebonden personen mobiliteit
Invulling via JTF en GreenBiz
Werkgroep MRA circulaire economie
• • • • • • • • • • •
• • • • • • • • • • •
• • • •
• • • •
• •
•
•
•
•
• •
• • •
• • •
•
• • •
Bestuursrapportage 2025
Natuur- en milieueducatie
Duurzaamheidsmarkt inwoners
Overig
Programmacoördinatie Gezonde Leefomgeving
Luchtkwaliteit
Circulaire gemeentenscan
Circulaire economie
Mobiliteit
Kleine Windturbines
Zon op schooldaken
Aanpak bedrijventerreinen
Opvolging netcongestie bedrijventerreinen
Duurzaamheidslening (Beverwijk en Heemskerk)
Aansluiten regionale overleggen
PFO IJmond/Zuid-Kennemerland
• •
Cluster energie strategie (CES)
Beverwijk
Gebiedsinvesteringsfonds Aanlanding Wind op Zee NZKG
GreenBiz IJmond
Duurzame bedrijven en energiesystemen
Overzicht alle projecten
•
•
•
• •
32
Projecten (1/3) Projecten GreenBiz IJmond
Toelichting Door een intensieve focus op het meerjarenplan en jaarplan van GreenBiz IJmond, begin dit jaar, alsook door krappe personele bezetting als gevolg van uitstroom heeft er veel druk gezeten op de uitvoering. Sinds 1 september is het team weer op sterkte om het jaarprogramma te realiseren. IJmond Circulair Voor IJmond Circulair zijn activiteiten uitgevoerd op onderwijs, draagvlak vergroting en reststoffenhubs. Vanwege beperkte respons is de aanpak voor de maatwerkadviezen gewijzigd en zijn er branchegerichte workshop georganiseerd. Uiteindelijk zijn er 11 maatwerkadviezen gegean.
+
Energiehubs Het afgelopen jaar zijn de volgende zaken gerealiseerd: • Eerste bijeenkomsten en verdere onderzoeken naar de volgende stappen voor energiehubs voor de volgende bedrijventerreinen: De Houtwegen, Heemskerk | Grote Hout , Velsen | Havengebied IJmuiden | BBD cluster 4, Beverwijk | Uitgeest-Noord | Tuindersgebied Heemskerk . De projecten Grote Hout, Havengebied en Cluster 4 zijn geselecteerd bij Stimuleringsprogramma energiehubs vanuit Provincie Noord-Holland en kunnen aanspraak maken op subsidie per initiatief. • De projecten Grote Hout en Havengebied IJmuiden hebben actief gebruikt gemaakt van de ondersteuning vanuit energiehubregisseurs. • Start pilotproject in Havengebied IJmuiden. Dit project is gericht op het aanbieden van monitoringssystemen voor energie-inzicht en is een opstap naar een te realiseren energiehub. Indien succesvol wordt deze aanpak uitgezet over de hele regio IJmond. • Kerngroep en werkgroep bijeenkomsten georganiseerd In het JTF project Energiehub- Uitgeest-Noord zijn de volgende zaken gerealiseerd: • Ondernemersbijeenkomst met als doel andere ondernemers naast de koplopers te informeren over de stand van zaken. • Alle meetdata is binnengehaald en de eerste analyse voor een groepsprofiel is opgezet. • Eerste opzet voor een business case is uitgewerkt.
Vernieuwen afspraken governance In de afgelopen jaren is de mate van bestuurlijke betrokkenheid verschoven van de ondernemers naar de gemeenten. Hierdoor sluit de governance niet goed aan bij de praktijk. Daarom zijn we eind 2025 met de gemeenten en het stichtingsbestuur gestart met het verkennen of de governance en de samenwerkingsafspraken van GreenBiz IJmond vernieuwd moeten worden. Deze verkenning ronden we naar verwachting af in 2026.
Bestuursrapportage 2025
33
Projecten (2/3) Projecten
Toelichting
Mobiliteit Regionale samenwerking
–
De regionale samenwerking staat in het UP2025 benoemd als een taak die ODIJmond trekt. De samenwerking bestaat nog wel, maar onze rol is daarin verschoven. In 2025 is er een verkend of een nieuw programma IJmond Bereikbaar wenselijk is. Uit gesprekken met de werk en stuurgroep blijkt dat daar op dit moment onvoldoende draagvlak voor is. In 2025 heeft ODIJmond zich gericht op de werkgeversaanpak. De werkgeversaanpak is een punt van aandacht. De migratie van de IJmond fiets community van Toogethr naar Figo een heeft aan het inzichtelijk gemaakt dat een deel van de community niet actief is en flinke afname van het aantal deelnemers veroorzaakt. Hierdoor is de doelstelling van 10% toename van het aantal fietsers niet gerealiseerd. Om het aantal actieve leden van de community te vergroten is er een “Kies de Fiets” Challange georganiseerd. Tijdens deze actie hebben de deelnemers meer dan 15.000 kilometer gefietst. In overleg met de werk- en stuurgroep van het programma gezonde leefomgeving worden alternatieve activiteiten voor het stimuleren van duurzame mobiliteit in kaart gebracht en opgestart.
Bestuursrapportage 2025
34
Projecten (3/3) Projecten
Toelichting
Luchtkwaliteit Programma gezonde leefomgeving IJmond
+
In 2025 is er positief besloten om een nieuw programma op te stellen voor de periode 2026-2030. Het programma richt zich op de volgende thema’s: scheepvaart, mobiliteit, woon- en leefomgeving en industrie. Voor het thema scheepvaart zijn en blijven wij in gesprek over de realisatie van walstroom. Voor het thema woon-en leefomgeving verkenden wij de mogelijke deelname aan het SEB Convenant (Schoon en Emissieloos Bouwen). Dit heeft ertoe geresulteerd dat de drie IJmondgemeenten het convenant hebben getekend. Daarnaast gingen wij verder met de SPUK subsidieprojecten Snuffelfietsen en de Pilot Houtrookmetingen. In het kader van het wettelijk adviseurschap met betrekking tot Tata Steel zijn er voorbereidingen getroffen voor de advisering over de eerste vergunningsaanvragen en de MER (milieueffectrapportage) Heracless-Groen Staal. De MER beschrijft de milieueffecten gerelateerd aan de verduurzamingsopgave van Tata Steel.. Daarnaast gingen wij door met de werkzaamheden om Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) bij bedrijven verder terug te dringen.