4. Verslag participatie beleidsplan Sociaal domein

Participatieverslag Ontwikkeling beleidsplan Sociaal domein 19 december 2023

2

Inhoudsopgave 1. Introductie ........................................................................................................................................................... 4 2. Beschrijving van het participatieproces .............................................................................................................. 5 3. Opbrengsten van het participatieproces ............................................................................................................. 7 4. Reflectie focusgroep op het participatietraject ................................................................................................. 11 Bijlagen: Het ruwe materiaal ................................................................................................................................. 12 Weergave eerste bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk .............................................. 12 Weergave tweede bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk ............................................ 16 Weergave derde bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk .............................................. 22 Inwonerpeiling en de resultaten ...........................................................................................................................

30 Inwonerstellingen anders leven, anders zorgen en de resultaten ......................................................................... 51 Weergave Inwonerdialoog anders leven en zorgen .............................................................................................. 68

3

1. Introductie De gemeente Heemskerk ontwikkelt in 2023-2024 een nieuw beleidsplan sociaal domein. Het kader waarmee de gemeenteraad richting geeft aan waar we de komende jaren mee aan de slag gaan in het sociaal domein. Een zorgzame Heemskerkse samenleving maken we met elkaar. Willen we bij de ontwikkeling maar vooral ook bij de uitvoering het verschil maken voor inwoners en effecten bereiken dan kan het in de ogen van de gemeente niet anders dan dat we het beleidsplan sociaal domein in een samenspel tussen inwoners, maatschappelijke partners en gemeente laten ontstaan. In de aanloop naar het nieuwe beleidsplan heeft de gemeente daarom partners en inwoners gevraagd: Teken jij mee aan de toekomst van het sociaal domein van Heemskerk? In de maanden september tot en met december is er met inwoners en maatschappelijke partners gesproken over de inrichting van het sociaal domein. Welke opgaven liggen er? Wat gaat goed? Wat moet er beter? Hoe geven we invulling aan anders leven en zorgen? Hoe werken we samen en hoe weten en meten we of we de juiste dingen doen. In verschillende vormen en samenstellingen zijn we in Heemskerk onder begeleiding van een extern procesbegeleider op zoek gegaan met inwoners en maatschappelijke partners naar antwoorden op deze vragen. In dit verslag zijn de opbrengsten van het participatieproces opgenomen.

In de volgende hoofdstukken kunt u lezen hoe het participatieproces eruit heeft gezien en welke resultaten dit heeft opgeleverd. In de bijlagen hebben we aanvullend op de resultaten ook het ruwe materiaal opgenomen zodat u zich een beeld kunt vormen van wat er allemaal is uitgewisseld in de afgelopen maanden. In het laatste hoofdstuk is er een reflectie op de participatie opgenomen.

4

2. Beschrijving van het participatieproces Participatiestructuur In het participatietraject wilden we een samenspel laten ontstaan tussen inwoners, maatschappelijke partners en gemeente. Hiervoor hebben we de onderstaande structuur ingericht.

Focusgroep beleidsplan Sociaal Domein. In de focusgroep neemt een afvaardiging van leden van de participatieraad Heemskerk deel. Deze focusgroep is de drager van het participatietraject gericht op inwoners en heeft de verschillende participatieonderdelen met inwoners ingericht. Ook heeft ze meegedacht en geadviseerd over het participatieproces in zijn algemeen. De focusgroep is hierbij ondersteund door de extern procesbegeleider van het participatieproces. Daarnaast waren zij ook bij de bijeenkomsten met maatschappelijke partners vertegenwoordigd. En hebben zo meegetekend aan de toekomst van het Sociaal Domein. Meedenkgroep beleidsplan Sociaal Domein. In de meedenkgroep zijn de organisaties van het serviceplein van Heemskerk vertegenwoordigd. Zij hebben ondersteund bij het vormgeven van de drie bijeenkomsten met de partners in het sociaal domein. Tevens hebben zij de verkregen input van deze bijeenkomsten helpen duiden. Een derde rol van de meedenkgroep is het zijn van ambassadeur van het nieuwe beleidsplan en de ontwikkeling hiervan. Interne werkgroep gemeente. In de interne werkgroep wordt onder leiding van de gemeentelijk projectleider sturing gegeven aan de ontwikkeling van het nieuwe beleidsplan sociaal domein en de verankering hiervan in de gemeentelijke organisatie.

De interne werkgroep heeft daarnaast een belangrijke rol in het bewaken van de integraliteit van het plan en het leggen van verbindingen. Vanuit deze rol komen alle onderdelen van de ontwikkeling van het beleidsplan in deze groep samen. Het participatietraject is er hier een van. In de interne werkgroep is in dit kader meegedacht over het participatieproces, zijn de tussentijdse resultaten geduid en hebben zij de tafelleiding bij de drie bijeenkomsten op zich genomen. Vanuit bovenstaande structuur zijn/is er: Drie bijeenkomsten georganiseerd voor alle maatschappelijke partners in Heemskerk. Gezien de integraliteit van het nieuw te ontwikkelen beleidsplan is ervoor gekozen om breed uit te nodigen. Organisaties van zorg en welzijn, vrijwilligersorganisaties, organisaties die zich richten op werk en inkomen, onderwijs, wonen etc. In totaal hebben 30 verschillende organisaties mee getekend aan het sociaal domein. Bij deze bijeenkomsten waren ook de raadsleden uitgenodigd. Zij hebben als toehoorder deelgenomen. Een inwonerpeiling gehouden over de maatschappelijke opgaven. Stellingen op de socials gepubliceerd en een inwonerdialoog georganiseerd om in gesprek te gaan over anders leven en zorgen.

5

Participatiedoelen Bij de verschillende onderdelen stonden telkens verschillende vragen centraal. Hieronder zijn deze vragen bij elkaar gebracht en zij vormen gezamenlijk de doelen die we wilden behalen met dit participatieproces. Waar richten we ons op in het sociaal domein als we de Heemskerker en de Heemskerkse samenleving centraal zetten? Eigen maken van de missie en visie. Wat vinden we als Heemskerkse samenleving en als Heemskerkers belangrijk en waar gaan we op weg naar toe? En waar dus ook juist niet. Formuleren van de maatschappelijke opgaven in het Heemskerkse sociaal domein Formuleren van onze uitgangspunten waar we naar handelen in het sociaal domein. Hoe gaan we werken? In gesprek over hoe we gedrag en levensstijl kunnen beïnvloeden. Hoe krijg je draagvlak voor anders leven en zorgen. Formuleren van het samenspel: Hoe organiseren we ons om de opgaves te realiseren? Invulling geven aan de monitoring: Waaraan ga je zien dat je de juiste dingen doet? En welke informatie is nodig om dit inzichtelijk te maken? Maatschappelijke partners samenbrengen en zo het faciliteren van (nieuwe) netwerken en dialoog met als doel samen de juiste dingen doen. Vanuit de ontwikkeling van de nieuwe beleidsnota een start maken met de maatschappelijke dialoog over anders leven en zorgen.

Dit deel uit het participatietraject was opgebouwd uit twee onderdelen: o Online stellingen die mensen prikkelen om met elkaar in gesprek te gaan over anders leven en zorgen. Tevens heeft dit onderdeel tot doel om mensen uit te nodigen voor de inwonersdialoog. o Inwonersdialoog. Inwoners zijn onder leiding van de extern procesbegeleider met elkaar in gesprek gegaan over anders leven en zorgen. Participatieladder De gemeente Heemskerk heeft in haar nota Participatie verschillende mogelijkheden opgenomen voor participatie. In onderstaande figuur zijn deze stappen opgenomen.

In de bestuurlijke startnotitie beleidsplan sociaal domein 2024-2028 is voorgesteld om voor dit proces te kiezen voor de trede Adviseren. Tijdslijn In onderstaande figuur zijn de verschillende onderdelen van het participatieproces in een tijdslijn opgenomen.

6

3. Opbrengsten van het participatieproces Teken jij mee aan de toekomst van het sociaal domein? Dat tekenen hebben we in dit participatieproces heel letterlijk genomen. Organisaties hebben zelf aan de tekentafel plaatsgenomen, van de drie bijeenkomsten met maatschappelijke partners is een beeldplaat gemaakt door een beeldtekenaar en van de inwonerpeiling en inwonerstellingen/dialoog is een infographic gemaakt. In dit hoofdstuk hebben we de opbrengsten dus in een aantal beelden voor u weten te vatten. Heeft u behoefte om meer te weten over wat er tijdens het participatieproces allemaal is gedeeld? Dan verwijzen wij u naar de bijlagen van dit verslag. Inwonerparticipatie De inwonersparticipatie bestond uit 2 delen. Een inwonerspeiling om de belangrijkste maatschappelijke opgaven voor de komende jaren te achterhalen en een stellingen en inwonerdialoog om in gesprek te gaan met inwoners over hoe we anders leven en zorgen kunnen inrichten. Inwonerpeiling: de focusgroep heeft een vragenlijst opgesteld waarin ze de maatschappelijke opgaven uitvraagt. Deze vragenlijst is uitgezet op de socials van de gemeente (waarbij de peiling ook specifiek is gepromoot op de leeftijd 25 -55 jaar) en de focusgroep heeft door ‘erop af’ te gaan de vragenlijst aan inwoners voorgelegd. Zo heeft de focusgroep op de weekmarkt en op de seniorenmarkt gestaan.

Op de planning stond daarnaast om naar Stichting Participatie Anderstaligen, de moskee en een middelbare school te gaan. Om de komst van de focusgroep goed af te stemmen met deze partijen is helaas niet tijdig gelukt waarop de focusgroep heeft besloten dit in dit traject te laten. Dit heeft erin geresulteerd dat veel van de respondenten behoren tot de ouderen in Heemskerk. De gemiddelde leeftijd was 68. Daarnaast zijn er op verschillende plaatsen in Heemskerk schriftelijke vragenlijsten neergelegd. Deze plekken waren: de buurthuizen, de bibliotheek/cultuurhuis, het serviceplein en de algemene gemeente balie. En heeft de jongerenwerker van MET de vragenlijst verspreid onder jongeren. Als aanvulling op het nu uitgevoerde participatieproces is ook gekeken welke informatie er al was. Zo zijn bijvoorbeeld inzichten uit het participatieproces van het buurtwerk en de spiegelgesprekken met jeugdigen gebruikt. In totaal hebben 190 inwoners de inwonerpeiling ingevuld. Stellingen/dialoog: via de socials zijn er vijf prikkelende stellingen uitgezet. Deze stellingen hadden tot doel om mensen met elkaar in gesprek te laten gaan over anders leven en zorgen en om inwoners uit te nodigen voor de inwonersdialoog. Wethouder Burgering heeft ook een vlog opgenomen om mensen uit te nodigen voor de inwonersdialoog. 200 inwoners reageerde op de stellingen.

Bij de inwonerdialoog waren dertien mensen aanwezig waaronder de leden van de focusgroep en mensen van de gemeente. De groep was klein maar fijn. Door middel van ‘een gesprek op voeten’ is er met elkaar gesproken over anders leven en zorgen. Een gesprek op voeten is een gespreksvorm waarbij je al lopend door de ruimte met elkaar in gesprek gaat. Het is een actieve dialoogvorm die wordt gebruikt om snel verschillende invalshoeken in een groep mensen boven water te krijgen en iedereen actief in het gesprek te betrekken. Inwonerspeiling

7

Inwonersdialoog

Participatie met maatschappelijke partners De participatie met maatschappelijke partners bestond uit drie bijeenkomsten: een dinerbijeenkomst, een lunchbijeenkomst en een ontbijtbijeenkomst. Tijdens de dinerbijeenkomst zijn de deelnemers aan de slag gegaan met de maatschappelijke opgaven in het sociaal domein van Heemskerk. Tijdens de lunchbijeenkomst hebben de deelnemers gesproken over de uitgangspunten die we in het sociaal domein zouden moeten hanteren en is in groepjes per maatschappelijke opgave invulling gegeven aan anders leven en zorgen. Ter inspiratie was er in elke groep een betoog waarin al invulling werd gegeven aan of opgeroepen werd om met een andere bril naar het sociaal domein te kijken. De ontbijtbijeenkomst stond samenspel en monitoring centraal. Hoe organiseren we ons om de opgaves te realiseren en hoe weten we of we de juiste dingen doen? Bij de bijeenkomsten met de maatschappelijke partners waren 30 verschillende organisaties vertegenwoordigd. Tijdens alle bijeenkomsten was er in het programma de ruimte voor ontmoeting en kennismaking tussen de maatschappelijke partners onderling. Nieuwe contacten zijn gelegd. De participatiebijeenkomsten leerden ons ook dat het belangrijk is om termen te duiden. Begrijpen we wat we zeggen en opschrijven? Wat betekent dit dan voor ons handelen? Dit duiden is iets om blijvend te organiseren. Ook straks in de uitwerking.

Iedere bijeenkomst was er een beeldtekenaar aanwezig. De beeldtekenaar heeft van iedere bijeenkomst een beeldplaat gemaakt die de resultaten van deze bijeenkomsten beeldend samenvat. Op de volgende pagina’s treft u deze beeldplaten aan.

8

Bijeenkomst 1 Maatschappelijke opgaven in het sociaal domein van Heemskerk

Bijeenkomst 2 Het sociaal domein: een (andere) kijk op vraagstukken en oplossingen

Bijeenkomst 3 Samenspel en monitoring in het sociaal domein van Heemskerk

9

Een beleidsplan in de dop De opgehaalde input vanuit de drie lijnen in het participatieproces (inwoners, maatschappelijke organisaties en gemeente) zijn ter voorbereiding op de derde bijeenkomst met maatschappelijke partners verwerkt tot een voorlopige samenvattende beeldplaat. In deze plaat zijn de missie, visie, maatschappelijke opgaven en uitgangspunten opgenomen. Samen vormen ze het kader van het participatieproces en zijn ze input voor het nieuw te ontwikkelen beleidsplan.

10

4. Reflectie focusgroep op het participatietraject In dit laatste hoofdstuk van het verslag is een reflectie op het participatietraject opgenomen. Het participatietraject heeft waardevolle informatie en input opgeleverd. Ook is er in het proces draagvlak gecreëerd, zijn er nieuwe verbindingen in het netwerk ontstaan en is de dialoog op gang gebracht. De komende periode wordt het beleidsplan sociaal domein verder ontwikkeld en daarna in uitvoering gebracht. Ook in die fases is participatie van meerwaarde. Om deze participatie invulling te geven is reflectie op het participatietraject nuttig en kunnen we hiervan leren voor de toekomst. Het participatietraject als olievlek voor de dialoog Allereerst is een reflectie op de representatie op zijn plaats. Bij de inwonerparticipatie hebben we geen representatieve afspiegeling van de gemeente Heemskerk weten te bereiken. Bij de inwonerpeiling is vooral de oudere doelgroep bereikt. Dit heeft onder andere te maken met dat het de focusgroep niet is gelukt om bij het erop afgaan alle doelgroepen te bezoeken. Bij de dialoog hadden we een betere afspiegeling in leeftijd maar was de opkomst laag ondanks herhaaldelijke oproepen om te komen. De focusgroep heeft bij het ‘erop af gaan’ ervaren dat dit een vorm is die waardevolle input oplevert omdat je echt in gesprek komt met inwoners. Dit komt ten goede aan de kwaliteit van de input.

Via de socials is daarentegen het bereik sneller en groter. Een combinatie van beiden is als positief ervaren. Een derde reflectie op het traject die door de focusgroep is gemaakt en in de meedenkgroep ook positief werd ontvangen is om elkaar bij toekomstige participatietrajecten te versterken bij het bereiken van inwoners. De maatschappelijke partners staan dagelijks in contact met een verscheidenheid aan inwoners van Heemskerk. Door meer van deze ingangen gebruik te maken is de verwachting dat er meer inwoners bereikt kunnen worden. Het participatietraject laat zien dat de dialoog in alle facetten waardevol is gebleken en dat er mogelijkheden zijn om deze dialoog uit te bouwen en zo een olievlek te laten ontstaan waarbij steeds meer Heemskerkers worden betrokken. Het participatietraject als aanjager van gelijkgericht samenwerken Geen van de betrokkenen is in staat om in zijn eentje een antwoord te geven op de geformuleerde maatschappelijke opgaven. De partijen dienen met elkaar in verbinding te staan en samen te werken. Het vergroten van deze verbondenheid is een opbrengst van dit traject. Het traject heeft een basis gelegd om gelijkgericht samen te werken. Ook in het schrijfproces en vooral ook straks in de uitvoering dienen partijen bij elkaar betrokken te blijven.

In de laatste bijeenkomst heeft de gemeente verschillende vervolgactiviteiten (alle deelnemers ontvangen het participatieverslag, de data wanneer er in de raadscommissie wordt gesproken over het beleidsplan worden gedeeld en in april/mei wordt er een vervolgbijeenkomst georganiseerd) gepresenteerd om de participatie te behouden en uit te bouwen. Dit vraagt ook om een actieve inzet van de maatschappelijke organisaties. In de laatste bijeenkomst is de vraag aan alle aanwezige partners gesteld op welke manier de eigen organisatie in positie kan worden gebracht voor de uitvoering van de nieuwe beleidsnota sociaal domein. In de laatste meedenkgroep is hier ook over gesproken en werd als goed voorbeeld genoemd dat organisaties aan de hand van de beeldplaten met hun medewerkers in gesprek kunnen gaan. Van planvorming naar de dagelijkse praktijk Het beleidsplan sociaal domein komt tot leven als je er wat mee doet in de praktijk. Dat vraagt om een vertaling van tactisch naar operationeel niveau. Dit is niet te vangen in één document. Dat komt terug in regelingen, uitvoeringsplannen, collegebesluiten, memo’s, subsidies, overeenkomsten etc. Dat gebeurt taak specifiek bijvoorbeeld rondom de schuldhulpverlening, de inkoop van jeugdhulp, het implementatieplan buurtwerk, in een eigen tijdsgewricht en samen met de direct betrokkenen. Het dagelijkse werk van de ambtelijke organisatie.

Door dit niet statisch vast te leggen zorg je dat je kunt inspelen op ontwikkelingen en mee kan bewegen met de samenleving en de vraagstukken die daar spelen. Uit het participatietraject werd duidelijk dat we dit opgavegericht en dichtbij (in buurten) inwoners moeten organiseren. In gesprek zijn en blijven is daarin essentieel. Want alleen dan komt het beleidsplan sociaal domein terecht in de dagelijkse Heemskerkse praktijk. In de klas, het buurthuis, bij het kunsthistorisch genootschap, op de markt, tussen een mantelzorger en de mantelzorgcoach, op het Serviceplein, bij de lokale omroep, bij Odin, in de Heemskerkse samenleving.

11

Bijlagen: Het ruwe materiaal In onderstaande bijlagen treft u de resultaten van het participatieproces aan: Weergave bijeenkomsten maatschappelijke partners o Bijeenkomst 1 Maatschappelijke opgaven in het sociaal domein van Heemskerk o Bijeenkomst 2 Het sociaal domein: een (andere) kijk op vraagstukken en oplossingen o Bijeenkomst 3 Samenspel en monitoring in het sociaal domein van Heemskerk Inwonerpeiling en de resultaten Inwonersstellingen anders leven, anders zorgen en de resultaten Weergave inwonerdialoog anders leven, anders zorgen Weergave eerste bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk Maatschappelijke opgaven in het sociaal domein van Heemskerk 19 september 2023 Programma 16.00 – 16.15

Welkom en opening

16.15 – 16.55

Kennismaken: Sociaal domein quiz Heemskerk

16.55 – 17.05

Woord van wethouder Piet Burgering

17.05 – 17.35

Aan de slag: De maatschappelijke opgaven in beeld (keuzes creëren)

17.35 – 18.15

Pauze met diner

18.15 – 18.40

Aan de slag: De maatschappelijke opgaven prioriteren (keuzes maken)

18.40 – 19.00

Flitsen: terugkoppelen en vooruitblikken

Beleidsplan sociaal domein 2024 en verder -

is het kader, waarmee de gemeenteraad richting geeft aan waar we komende jaren mee aan de slag gaan.

-

wordt vastgesteld door de raad en geeft het college en partners handvatten hoe de ambities te realiseren.

-

komt tot stand middels participatie met inwoners en partners, waarmee we de raad ‘adviseren’ in de te maken keuzes.

Quiz

12

Maatschappelijke opgaven Uitdagingen genoeg in het sociaal domein

Maatschappelijke opgaven

Realistische kijk op eigen kracht en zelfredzaamheid- prestatiemaatschappij Armoede onder een grotere groep inwoners: Een nieuw stelsel van bestaanszekerheid? Financiële tekorten

Wachtlijsten

Energiecrisis

Houdbare ouderenzorg Personeelstekorten

Samenwerken aan gezonde zorg, dreigt de zorg vast te lopen?

Samenleving inclusief houden Stijgend gebruik en stijgende kosten sociaal domein Knelpunten in de jeugdzorg, hoe moeten we daarmee omgaan?

Aan de slag: de maatschappelijke opgaven in beeld Welke zorgelijke trends in Heemskerk zijn er waar we mee aan de slag moeten in het sociaal domein in de komende jaren bv: - Meer Heemskerkers hebben te maken met armoede - De maatschappelijke voorzieningen in Heemskerk wordt door een steeds kleinere groep inwoners gevonden en gebruikt - In Heemskerk zijn veel inwoners die te maken hebben met prestatiedruk

Welke positieve trends/ontwikkelingen zijn er in Heemskerk die ondersteunend zijn aan een sterke Heemskerkse samenleving en sociaal domein bv: - In Heemskerk zijn er veel mantelzorgers die de zorg voor hun naaste aankunnen - In Heemskerk helpen we de kwetsbare inwoners - In Heemskerk hebben we een grote groep jongeren die weerbaar zijn

Maatschappelijke opgaven Voor meer Heemskerkers is de bestaanszekerheid op orde Meer Heemskerkers zien om naar elkaar De kansengelijkheid voor Heemskerkers wordt vergroot

Aan de slag: de maatschappelijke opgaven prioriteren 1. Ieder groepslid stickert de drie maatschappelijke opgaven die wat hem/haar betreft de komende jaren prioriteit moeten krijgen 2. Bespreek met elkaar waarom je tot deze top drie bent gekomen en maak er een gezamenlijke top drie van 3. Bereid per groepje jullie flitsterugkoppeling voor

Positieve ontwikkelingen/trends Beweging naar de voorkant/preventie: CJG zit bijvoorbeeld bij de scholen in. (Nog meer ruimte voor maken) Meer in belang van inwoners denken, inwoners centraal, niet organisatiebelang voorop Gave ommetjes. Andere blik op een probleem Serviceplein Meer naar elkaar omzien Meer aandacht voor buurtwerk Betere samenwerking tussen partijen (serviceplein) Er zijn veel activiteiten Aandacht voor positieve gezondheid Meer school tuinen Meer aandacht voor preventie Seniorenblad Buurtgericht werken (buurtvisie, fysieke bereikbaarheid, maatwerk) Veel bereidheid tot samenwerken, sociale partners, scholen, sport en cultuur Serviceplein Laagdrempelig voor stellen van vragen Betrokkenheid van omgeving is hoog Mooie basis om initiatieven te ontwikkelen Serviceplein Aanwezigheid van veel organisaties Bereikbaar/laagdrempelige karakter van Heemskerk Transitie van gemeentehuis naar huis van de gemeente (ontmoetingsplek) Zorgelijke trends waar we mee aan de slag moeten Verplichte samenwerking aan opdracht met concreet resultaat. Nu te veel praten in netwerkverband en te weinig doen. Wachtlijsten jeugdzorg Gespecialiseerde zorg ligt plat Veel GGZ centra verdwijnen. Complexe GGZ casussen in de wijk Sturen op resultaat anders bekijken.

Niet alleen van A naar B ook belang van behoud rol welzijn Workload van zorgprofessionals verkleinen Afname aantal vrijwilligers Hangjongeren. Financiële zorgen minima Gezondheidsachterstand vanuit SES Vergrijzing langer thuis moeten wonen en toenemende zorgvraag complexer en personeel tekort

13

-

Armoede (leidt tot isolement) Complexiteit regelingen Tekort aan woningen (jongeren) Vervreemding van elkaar Heel veel verschillende culturen Eenzaamheid Psychische kwetsbaarheid (depressie, angst, prestatiedrang, druk) Vergrijzing Tekort vrijwilligers Druk op mantelzorgers Druk op zorg Arbeidsmarktproblematiek Aansluitend aanbod bij behoefte jeugd Minder bewegen, minder gezond Toename verslaving social media vapen, snus Niet kunnen bijbenen van de regeldruk (ingewikkeld) Armoede Inwoners die geïsoleerd zijn en niet weerbaar Armoede val/ inkomensverschillen nemen toe Woningtekort (jongeren, vluchtelingen, gescheiden) Verloederen van buurten Personeelstekort: onvoldoende toegang tot zorg Toegang en kennis van voorzieningen Individualisme Vervoer naar voorzieningen

Maatschappelijke opgaven allen Hoe borgen we de samenwerking die er al is? Randvoorwaarde Verbinding tussen sociaal en fysiek domein: wat hebben we in de omgeving gezamenlijk te doen? Nog lokaler/in de wijk opereren. Manier van werken om beter aan maatschappelijke opgave te werken Sneller de juiste hulp bieden, preventief en lichte hulp waar mogelijk en snellere doorstroming naar specialistische zorg als dat nodig is (wachtlijsten terugdringen) Consistentie in wat je doet: op ingezet beleid verder gaan. Bereiken van de inwoner Gezonde leefstijl Jeugd: meer aandacht voor huisvesting leefstijl etc. Aansluiting arbeidsmarkt. Meer kansen voor iedereen. Zorg onderwijs techniek. Mobiliteit Aandacht voor kwetsbare doelgroepen (ook de niet zichtbare) door verbetering toegang en zichtbaarheid (weten van) de mogelijkheden. Vergrijzing (aanpak gezondheidsproblemen (doorstroming wonen voor doelgroepen) Jong) dementie voorkomen en gevolgen Iedereen kan meedoen maar specifiek voor kwetsbare inwoners is maatwerk vereist. Bevorderen zelfredzaamheid (met mensen meedenken, buiten de vastgestelde kaders).

Verkleinen van (gezondheids)verschillen Wijkgerichte laagdrempelige aanpak met de bewoners (sleutelpersonen uit de doelgroep) Zorg ontzorgen Gezonde leefstijl (zo vroeg mogelijk) Bestaanszekerheid Omzien naar elkaar Iedereen doet mee Duurzaamheid Inzet op preventie: voorkomen is beter dan genezen Versimpelen van regels Vertrouwen Integraliteit Inwoner Centraal (uitgangspunt Mantelzorgers zijn ondersteund

14

-

Vergrijzing (aanpak gezondheidsproblemen Doorstroming wonen Gezondheid bevorderen van jongeren Eenzaamheid aanpakken Ontschotting aanpakken

Maatschappelijke opgaven geprioriteerd per groep Kansengelijkheid in wijken (gezondheid, inkomen, werk, huisvesting) Verbinding tussen sociaal en fysiek domein Sneller de juiste hulp bieden. Preventief en licht waar mogelijk en snellere doorstroming naar specialistische zorg als dat nodig is (wachtlijsten terugdringen) Aandacht voor kwetsbare doelgroepen (ook de niet zichtbare) door verbetering toegang en zichtbaarheid (weten van) de mogelijkheden. Vergrijzing (aanpak gezondheidsproblemen (doorstroming wonen voor doelgroepen) Jong) dementie voorkomen en gevolgen Iedereen kan meedoen maar specifiek voor kwetsbare inwoners is maatwerk vereist. Bevorderen zelfredzaamheid (met mensen meedenken, buiten de vastgestelde kaders). Verkleinen van (gezondheids)verschillen Gezonde leefstijl (zo vroeg mogelijk) Inzet op preventie voorkomen is beter dan genezen Integraliteit

15

Weergave tweede bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk Vormgeven aan anders leven en zorgen 31 oktober 2023 Vor mg

Programma 11.00 – 11.05

Welkom en opening

11.05 – 11.15

Een beeldige terugblik en verder op de maatschappelijke opgaven.

11.15 – 11.35

Anders zorgen, hoe veranderen we eigenlijk?

11.35 – 12.10

Aan de slag met onze uitgangspunten: Hoe geven we richting aan ons handelen?

12.10 – 12.40

Lunch

12.40 – 12.50

Anders leven, hoe kun je gedrag beïnvloeden?

12.50 –13.40

Journaal maken over anders leven en zorgen in Heemskerk

13.40 – 14.00

Terugkoppelen en vooruitblikken

eve n

aan a

nde r

s le ven en zor g

en

Een beeldige terugblik en verder op de maatschappelijke opgaven

De projectleider blikt terug op de eerste bijeenkomst en neemt iedereen mee in de vervolgstappen die gezet zijn. Dit heeft geleid tot 6 belangrijke thema’s:

Gezonde leefstijl

Bestaanszekerheid

Preventie

Meedoen

Zo lang mogelijk (en weer) zelfstandig wonen

Omzien naar elkaar en elkaar ontmoeten

Naast de lijn met partners is er het participatietraject met inwoners. De resultaten uit de inwonerpeiling hebben (gelukkig) een belangrijke overlap met bovenstaande thema’s. Een aanvulling op deze thema’s uit de inwonerspeiling is (sociale) veiligheid.

16

Anders zorgen, hoe veranderen we eigenlijk Aan de hand van een opdracht (spel met 3 sinaasappels en een knuffel) is er gesproken met elkaar wat veranderen vraagt. Enkele resultaten: Als je elkaar kent, kun je contact maken/elkaar aanspreken. Dan boek je resultaat. Veranderen is chaos. Belangrijk om die chaos te omarmen. Je bent met je eigen onderdeel bezig waardoor zicht op het totaal ontbreekt. Het is nodig dat overzicht te organiseren. De kracht van succes bij deze opdracht is hou het simpel. De komende periode zou versimpelen in het sociaal domein ook een uitgangspunt moeten zijn. Soms vallen ballen op de grond maar dat is ook niet erg want je kan hem weer oprapen. Wat was eigenlijk de functie van de knuffel? Waarom niet vier sinaasappels. Er is diversiteit en dat maakt het ook interessant. Functioneren als groep geeft ook veel energie en nieuwe inzichten. Bij veranderen gebeuren onverwachte zaken. Mensen doorbreken de keten. Er was een slechte opdrachtgever (geen goede uitleg over wat nodig was). Het is nodig dat iemand stuurt op wat er moet gebeuren Als een iemand in iedere productielijn zit stagneert het totaal proces. De tweede ronde waren we veel beter in het gooien. Kortom al doende leert men. Neem daar ook de tijd voor met elkaar.

Uitgangspunten Wat zijn uitgangspunten? Vuistregels, principes die richting geven aan het handelen van professionals in het sociaal domein, zodat je weet dat je de goede dingen doet, op de juiste manier. • Ze geven antwoord op de hoe-vraag, maar zijn geen doel op zich • Ze kunnen over transformatiedoelen gaan of over waarden en identiteit • Ze helpen bij het maken van fundamentele financiële keuzes • Ze moeten logisch met elkaar samenhangen • Als ze concreet worden door vertaald in alle stappen van beleid(safspraken), inrichting, uitvoering en evaluatie • Als ze breed worden gedeeld en doorleefd • Als ze iedereen uitnodigen om elkaar aan te spreken • Als ze blijvend onderwerp van gesprek zijn, om zo mee te leren en verbeteren Uitkomsten In gesprek over de uitgangspunten blijkt dat een uitgangspunt al snel een containerbegrip is waar iedereen ook verschillende beelden bij heeft. Het is daarom heel belangrijk om er verder met elkaar in gesprek over te gaan. Het uitgangspunt krijgt pas meerwaarde als we er beeld en betekenis aan geven aan het begrip. In het beleidsplan moet deze duiding ook opgenomen worden zodat we hier met elkaar op kunnen terugpakken. Maar bovenal zijn uitgangspunten van waarde wanneer ze ‘leven’ en daar is het gesprek niet alleen nu maar continu voor nodig.

17

Journaals

We zijn 5 jaar verder, Heemskerk kijkt terug 1. Aan welke doelen zijn we gaan werken? 2. Wat zijn we anders gaan doen? En waarom was dit succesvol of juist niet? 3. Hoe hebben we voor draagvlak gezorgd bij inwoners en welke invloed heeft dit gehad op anders leven? Terugkoppeling journaal = vormvrij

Thema 1: Gezonde leefstijl Yeah, it started in Heamskirk… De verandering werd vooral gezocht in eten, bewegen en bewustwording. Voeding: • Een verschuiving van ongezond naar gezond 80/20 naar 20/80 in supermarkten • Meer bewustwording over eten • Lokale initiatieven opzetten en stimuleren Sport en beweging • Sportoestellen in het openbaar groen. We hebben een mooie omgeving in Heemskerk • Wandeling met oefeningen met de QR-code • Op buurtniveau activiteiten organiseren met continuïteit • Zitvoetbal op de lokale tv • Buitenspelen stimuleren en integreren in het schoolplan Bewustwording: • Risico’s kennen • Kunstenaars zijn gevraagd voor uitnodigende oplossingen • Meer in de buurt organiseren en frequent • En weet je, het is veeeeeeel leuker. Fun! Praktijk start: Waarom zou je niet zonder een geschreven beleid een pilot opzetten in één zorgvuldig gekozen wijk? Concentreer je inspanning op een plek. Al zoekend naar oplossingen, en zo lerend van de ervaringen je nieuwe beleid vaststellen? Per wijk een wedstrijd uitzetten voor ideeën voor hun eigen wijk. Begin klein. Breed: Verbinding zoeken met andere sectoren bijvoorbeeld fanfare, sportvereniging, cultuur Samen: Op school aandacht vragen voor gezond eten en bewegen. Jong geleerd is oud gedaan. En dan niet alles aan de school overlaten, maar de school gebruiken als vindplek en helpen bij de verdere uitvoering.

Thema 2 Bestaanszekerheid Over 5 jaar….. Werken we vanuit vertrouwen, ook met partners Positieve benadering Versimpelen en efficiënter Voldoen we aan de eerste basisbehoeften voor alle inwoners Hebben meer inwoners een steuntje in de rug en voeren zelf regie Verminderen taboe en stigma (door voorlichting) We vertalen informatie, meer communicatie middelen Goede communicatie Ervaringsdeskundigen Inwoners zijn betrokken (ook meer aandacht voor anderstaligen.

18

Thema 3 Zo lang mogelijk (en weer) zelfstandig wonen Persbericht: Positieve Veranderingen in de Gemeenschap Heemskerk Heemskerk, 31 oktober 2028 We hebben de afgelopen tijd hard gewerkt om onze gemeenschap te versterken en het leven van de inwoners te verbeteren. Hier volgen enkele belangrijke thema's en succesvolle benaderingen die tot nu toe zijn toegepast. 1.

Samenwerken in de Gemeenschap

We hebben ons gericht op het opbouwen van een hechte gemeenschap waar inwoners elkaar steunen. In plaats van te focussen op aandoeningen, benadrukken we wat mensen leuk vinden en wat ze kunnen bereiken. We denken in mogelijkheden en niet in beperkingen. Het is cruciaal dat iedereen zichzelf kan zijn en zich thuis voelt. Hierdoor blijven mensen een integraal onderdeel van de maatschappij, waarbij we voor elkaar zorgen. 2.

Succesvolle Veranderingen en Financiële Steun

We hebben een betekenisvolle omgeving gecreëerd waar inwoners hun passies kunnen volgen. We hebben negatieve financiële prikkels uit het zorgsysteem verwijderd, waardoor lokale partners hoogwaardige ondersteuning kunnen bieden. Lokale initiatieven met begrip voor verandering en de behoeften van de gemeenschap hebben ruimte gekregen. 3.

Draagvlak en Toegankelijke Ondersteuning

Het betrekken van inwoners was essentieel. We hebben kleine, lokale initiatieven ondersteund en kennisoverdracht en toegang tot ondersteuning toegankelijk gemaakt, waardoor deze kans kregen zichzelf te ontplooien. Deze inspanningen hebben de manier waarop inwoners hun leven invullen positief beïnvloed. We hebben een inclusievere en ondersteunende gemeenschap gecreëerd door samen te werken aan gemeenschappelijke doelen en het benutten van ieders unieke bijdrage. We blijven ons inzetten om het leven van onze inwoners te verbeteren en streven naar voortdurende positieve veranderingen. Samen kunnen we blijven bouwen aan een bloeiende en harmonieuze gemeenschap waar iedereen zichzelf kan zijn.

1. Aan welke doelen zijn we gaan werken? (thema's) o Community building: je bent er voor en met elkaar o We benoemen niet meer dat mensen een aandoening hebben, maar vooral wat hij/zij gedaan heeft en leuk gevonden heeft (vóór de diagnose). En wat ze nog wel kunnen. o Dat iedereen zich bij en met elkaar op zijn gemak voelt. Je hoeft je niet anders voor te doen dan je bent. o Mensen moeten onderdeel blijven van de maatschappij o Zorgdragen en omkijken naar elkaar 2. Wat zijn we anders gaan doen? En waarom was dit succesvol of juist niet? o Organiseer een betekenisvolle omgeving waarin mensen ertoe doen en hun passie kunnen vinden o We hebben financiële negatieve prikkels uit het zorgsysteem gehaald. Hierdoor is het voor goede lokale partners die niet mee kunnen doen aan aanbestedingen mogelijk om kwalitatief goede ondersteuning te bieden. o Maak gebruik van initiatieven van lokale partners die willen veranderen 3. Hoe hebben we voor draagvlak gezorgd bij inwoners en welke invloed heeft dit gehad op anders leven? o Kleine initiatieven gehonoreerd. o Organiseer van onderaf, niet van bovenaf o Kennis overbrengen (breed) o We hebben toegang tot ondersteuning laagdrempelig gemaakt.

Thema 4 Omzien en ontmoeten Geïntegreerde sociale projecten

19

-

-

-

-

-

Studenten en jongeren wonen tussen de ouderen en kwetsbare inwoners in hun tiny houses. Gespikkeld wonen, noemen wij dat. De woonlasten zijn minimaal, in ruil hiervoor leveren de jongeren ‘diensten’ (doen klussen voor individuen en algemeen nut) zo geven zij iets terug aan de inwoners en de wijk. Cohesie hebben we versterkt door kerken/kantoorgebouwen om te bouwen met wonen, bieb, dieren etc. Door het thuiswerken zijn wij meer op onszelf aangewezen. Doordat je in een bedrijfsverzamelgebouw (flexibele werkplekken en ontmoetingsplaats) meer mensen/werknemers verschillende organisaties ontmoet, is er meer dynamiek ontstaan. Helpen wij elkaar meer en zijn de netwerken uitgebreid. Buurthuizen leggen de verantwoordelijkheid bij de inwoners om hun wijk schoon, leefbaar etc. te houden We hebben sociale wijksteunpunten opgezet. Hier is bijvoorbeeld hulp bij formulieren invullen. Het zijn servicepleinen in de wijk Maatschappelijke partners zijn gefuseerd. Wij hebben nu meer overzicht en niet zo veel versnippering. De inwoners weten de partners beter te vinden. De Partners organiseren gezamenlijke activiteiten. Bijvoorbeeld: kunnen inwoners hun straattuin adopteren, is er een plan om de tuinen van de ouderen inwoners samen bij te houden etc. Er wordt samengewerkt vanuit vertrouwen. De helft van de ambtenaren heeft een andere baan gevonden omdat ze niet meer nodig waren.

Dit budget komt ten goede aan de wijk. Het is zo goed georganiseerd, met vertrouwen tussen maatschappelijke partners Jong geleerd is oud gedaan. We hebben geïnvesteerd in preventie op alle leefgebieden. Heemskerk is een voorbeeld gemeente voor het land. De gemeente geeft een signaal af naar het Rijk over hoe het ook kan

FUNFACTOR

Ganzenbord in de wijk. Waardoor iedereen naar elkaar omziet en elkaar helpt

Thema 5 Meedoen 1. Bij het woord ‘Meedoen’ denken we o.a. aan de volgende elementen/woorden: Participatie, Gezien willen worden, Ertoe doen, Iedereen in zijn waarde laten (niet iedereen wil meedoen | talentontwikkeling, etc.), Niet veroordelen maar de nadruk op wat iemand wel kan, (zelf)Stigma, Je onderdeel voelen van een geheel. 2.

Iedereen doet mee Sociale inclusie: als je kijkt naar wat de groep onder meedoen verstaat dan praten we over sociale inclusie. Iedereen hoort erbij, je bent goed zoals je bent. Toegankelijkheid: Meedoen is voor iedereen toegankelijk (bereikbaar, betaalbaar, fysiek toegankelijk, etc.).

3.

We kijken naar elkaar om Community gemeenschap: wat kan jij als individu, ondernemer, groep, (maatschappelijke) organisatie, school, etc. voor je (naaste/directe) omgeving beteken en wat kan de omgeving voor jou betekenen. Aan het begin zal dit (naar verwachting) gestimuleerd moeten worden. Start klein, leer en verspreid goede initiatieven/werkende ideeën naar en met andere wijken/organisaties in de wijk. Denk na hoe je inzet/betrokkenheid kan laten lonen (bijv. (bijdrage) buurtfeestactiviteit o.i.d.), dit zal sommige inwoners (sneller) over de streep trekken om zich in te zetten voor de (eigen/lokale) omgeving.

4.

Zinvolle daginvulling Het is belangrijk dat er voldoende plekken (denk aan stageplekken, leerwerkplekken, dagbesteding, vrijwilligersplekken, ontmoetingsplekken, etc.) zijn om tot een zinvolle daginvulling te komen waar als dat nodig is ook voldoende (kwalitatief goede) begeleiding geboden wordt. Hiervoor is het nodig om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, (soms) plekken te creëren en te faciliteren. Gemeente, ondernemers, maatschappelijke partners, scholen, etc. trekken hier samen in op en stimuleren elkaar om deze plekken aan te bieden, te

20

creëren/organiseren en te faciliteren. Bij een vraag en aanbod wordt gedacht aan een soort ‘sociale marktplaats’ waar vraag en aanbod laagdrempelig samen komt. Een ‘matchmaker’ verbindt de inwoner/ondernemer/etc. en zijn vraag/aanbod aan elkaar en draagt zorg voor een passende match. Elkaar laagdrempelig ontmoeten is belangrijk. Fysieke ontmoetingsplekken en -momenten zijn toegankelijk voor iedereen/een brede doelgroep, niet alleen voor specifieke doelgroepen. Talenten: We kijken naar wat iemand nog wel kan en zetten in op deze talenten en talentontwikkeling (eventueel buiten gebaande paden/kaders). o

Preventie/Iedereen stimuleren & Communicatieplan – integraal horen meer thuis in de ‘taartbodem’ want dat geldt voor alle lagen van de taart. o Van meedoen, naar elkaar omkijken en het hebben van een zinvolle dagbesteding gaat een preventieve werking uit. Als je lekkerder in je vel zit heb je minder snel (medische) hulp of een (dure maatwerk)voorziening nodig. Je stelt sneller een vraag aan een buur/kennis waardoor eventuele problemen niet gro(o)t(er) worden. Het beroep op de zorg is kleiner/lager. o Communicatie - integraal: communicatie is een belangrijk instrument om inwoners, jong en oud, te informeren, adviseren, etc. over de voorzieningen/ondersteuning/etc. in de gemeente. Op het moment dat informatie op een simpele en laagdrempelige (online (app/website) en fysiek – bijv. een wijkpunt) manier vindbaar/verkrijgbaar is zal de inwoner hier sneller (en daarmee tijdiger) gebruik van maken.

21

Weergave derde bijeenkomst Beleidsplan Sociaal Domein gemeente Heemskerk Samenspel en monitoring 28 november 2023

Programma 08.00 – 08.55

Welkom aan de ontbijttafel met…. …..een woord van wethouder Piet Burgering …..een terugblik op de eerste twee bijeenkomsten door Kim van der Vlugt …..een visueel gesprek over de opbrengsten

08.55 – 09.05

Iedereen kan tekenen!

09.05 – 09.45

Samenspel: hoe organiseren we ons om de opgaves te realiseren?

09.45 – 09.55

Pauze

09.55 – 10.40

Monitoring: hoe zien we dat we de juiste dingen (goed) doen?

10.40 – 11.00

Doorkijk vervolg & afsluiting

2

29-11-2023

Terugblik

Evaluatie & ontwikkeling-en (regionaal, lokaal, landelijk)

Bestuurlijke startnotitie & coaliteitakkoord

Opbrengst participatie & organisatie-visie

Destilleren eerste contouren

22

Samenpartners, iedereen kan tekenen

23

Na deze opwarmer is er In twee werksessies per maatschappelijke opgave aan de slag gegaan met het samenspel en de monitoring. Samenspel, hoe organiseren we ons om de opgaven te realiseren?

Samenspel

Netwerkstructuur

1. Teken voor jullie maatschappelijke opgave het benodigde samenspel Netwerkstructuur: Wie zijn er in de opgave nodig om resultaat te behalen en welke randvoorwaarden horen bij deze samenwerking? 2. Wanneer de basis van jullie samenspel staat maak dan visueel de verbinding met de andere opgaven. Wissel uit met de andere groepjes door een liaison uit te zenden met de opdracht informatie te halen en te brengen.

Verbinden van opgaven

Organisaties in positie

3. Rond de tekening af en wissel tot slot uit welke eerste stap je zelf gaat zetten om jouw organisatie in positie te brengen voor de uitvoering van de nieuwe beleidsnota sociaal domein.

Vitaal en weerbaar

Belangrijk is eigenaarschap bij de inwoner. En een veilige basis. De inwoner staat centraal. En we denken vanuit de vraag, niet vanuit het aanbod. Hoe meer eigenaarschap iemand heeft, hoe beter hij/zij zijn weg kan vinden. Maar als inwoner heb je wel spierballen nodig in deze wereld. Zoek maar je weg tussen het woud van regels, digitale oplossingen, AI. Het serviceplein speelt een hele centrale rol. Daar kunnen mensen terecht met al hun vragen en wordt de inwoner verder geholpen. Vanuit het serviceplein kan misschien nog de verbinding met de gezondheidszorg beter worden gemaakt. Eigenaarschap begint bij opvoeding, school en netwerk. Wonen en zorg

24

Wie zijn er nodig? Inwoners die omzien naar elkaar en elkaar ontmoeten o Mobiliseren om het samen te doen en op te lossen Platform van vraag en aanbod Professionals om te ondersteunen en te ontwikkelen. Dit vindt plaats in de gemeenschapstuin. Waar verbonden wordt aan vitaal en weerbaar en aan ontmoeten en zorg voor elkaar. Met elkaar wordt een beweging op gang gebracht. Binnen deze gemeenschapstuinen is er ruimte om op allerlei manieren te wonen: Gesplitst (ver)bouwen Gemengd wonen Beschermd wonen Met juiste ondersteuning waar nodig Om de talenten van mensen te stimuleren organiseren we dorpsondersteuners en buurttantes Randvoorwaarden: Kun je nog (anders) bouwen? Radicaal anders bouwen aanpassen en transformeren Organisaties gaan erop uit en leggen verbindingen (Reigershoeve, RIBW), brengen kennis en informatie (GGD, Parnassia). Maken een zorgatlas (GGD) en ondersteunen zo licht als mogelijk (RIBW). We organiseren naast de gemeenschapstuin, kennistuinen en transformatiehuizen. In de kennistuin delen we informatie met elkaar en werken organisaties met elkaar samen. In het transformatiehuis is het mogelijk om te experimenteren. Is er ruimte om te ontdekken wat werkt. Talentontwikkeling Het samenspel is erop gericht: - We kweken spierballen bij alle inwoners.

Inwoners die krachtig en weerbaar zijn, zijn in staat om hun talenten te ontwikkelen en door het ontwikkelen van talenten worden mensen sterk. - Problemen signaleren we vroeg in de tijd. Voordat ze groter worden. - In het samenspel delen we informatie zodat partners weten wat er is en wat er mogelijk is. - Er zijn sterke netwerken in de leefomgeving van inwoners (thuis, school buurthuis, bedrijfsleven.

Financieel fit

25

Wie hebben we nodig: Iedereen. o Preventie: inwoner is financieel zelfredzaam o Voorlichting: lespakketten, cultuur: o Alle organisaties in Heemskerk signaleren en gaan met inwoners in gesprek over financieel fit Maatschappelijke organisaties: WOM, MET, scholen, MEE/Wering, Serviceplein, huisartsen, kerk, vrijwilligers Inwoners houden de regie en organisaties reiken hulp aan. We maken het speelveld en laten het speelveld zien. Hiervoor moeten we het met zijn allen doen. Integraal op alle opgaven zijn we er voor inwoners. Ontmoeten en omzien naar elkaar

In de buurten zijn op verschillende plekken mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. Het aanbod is divers en voor iedereen/verschillende doelgroepen. Per buurt is er een heldere sociale kaart (eenvoudig leesbaar en hanteerbaar – veel plaatjes) voor zowel professionals als inwoners in de wijk (sleutelfiguren, inwoners met talenten) Ontmoeten doen we fysiek en digitaal op het digitale buurtplatform. Hier wisselen inwoners veel met elkaar uit (burenhulp, vrijwilligerswerk, klussen, leuke activiteiten kalender, tips&tricks – leren van elkaar). Digitaal is laagdrempelig en soms wat anoniem. De gemeente organiseert netwerkbijeenkomsten op regelmatige basis. Zodat de partijen uit de wijk elkaar kennen en gericht op het blijvend verbinden van de diverse organisaties in de samenleving (wijk) Vragen die niet direct kunnen worden opgepakt in de wijk/door de wijk, worden warm doorverwezen naar het Serviceplein. Monitoring, hoe zien we dat we de juiste dingen doen? Wat betekent sturing en monitoring binnen het sociaal domein?

Sturing en monitoring… vraagt om: •

Vertaling van een visie naar opgaven, doelen en indicatoren;

•

Het in beeld brengen van beweging;

•

Verleggen van de focus op inspanning naar het resultaat (maatschappelijke effect);

•

Te vertrouwen op indicatoren, in de wetenschap dat deze maar een deel van het verhaal vertellen;

•

Afspraken over randvoorwaarden, doelstellingen, instrumenten en de frequentie waarin inzichten worden gedeeld.

12

05-12-2023

26

Monitoring per opgave Elke groep krijgt één flipover en voert de dialoog over onderstaande vragen? • Waaraan ga je zien dat je de juiste dingen doet? • Welke informatie is nodig om dit inzichtelijk te maken? Na 30 minuten koppelen we plenair terug. Focus je op meerdere indicatoren en accepteer dat deze mogelijk maar een deel van het verhaal vertellen…

13

29-11-2023

Vitaal en weerbaar Klant/inwonertevredenheid Bij de start en bij het eind zodat het verschil gemeten kan worden o Zingeving o Tevredenheid o Vindbaarheid o Prettig wonen Gebruik (meer/minder) van regelingen en voorzieningen o Schuldhulpverlening o Voedselbank o Sociale problematiek o Netwerk o Serviceplein o (Sport)activiteiten

Wonen en zorg Waaraan gaan we zien dat we de juiste dingen doen Doen we wat we beloven? Vanuit de redenering dat achter elke KPI een belofte zit. 1. Kunnen inwoners in de thuissituatie blijven? 2. Is zorg dichtbij en passend Duiden van de termen wat ‘dichtbij’ en ‘passend’ is. Welke informatie is nodig (in ieder geval) - % thuiswonenden - % afname intramurale setting - Wachtlijst intramuraal - % vrijwilligerswerk UITGANGSPUNT: Verhaal nodig om cijfers te duiden. “Een KPI zonder verhaal is gewoon een cijfer”

27

Talentontwikkeling Is de vraag van de inwoner beantwoord? Is er effect behaald? Of te wel blijft het resultaat Leerweg: hebben mensen een dienstverband gekregen en gehouden Zijn er minder sociale problemen over een aantal jaren en kun je dat linken aan je inzet?

Financieel fit

RESULTAAT: financieel fit Heemskerk Voel je je geholpen? Is de inzet effectief geweest: ben je zelfredzaam Afname huurschuld Consumenten kredieten Ontmoeten en omzien naar elkaar Het effect en de impact van ontmoeten Zijn buurthuizen bezet Deelnemers aan activiteiten (kanttekening: Enerzijds interessant om een aantal te weten, anderzijds …wat zegt dit over de kwaliteit, bereik, impact etc.) Minder eenzaamheid Fysieke aanwezigheid Digitaal ontmoeten Serviceplein – aantal bezoekers Aantal vrijwilligers is toegenomen

28

Daling van incidentmeldingen in de buurt Werken partijen meer samen? Naast cijfers ook juist het vertellen van verhalen door: Ervaringsdeskundigen Betrokken organisaties Trends en ontwikkelingen volgen RESULTAAT: Zijn er meer gelukkigere mensen?

29

Inwonerpeiling en de resultaten Inwoners zijn gevraagd om mee te denken over de opgaven in het sociaal domein. Dit is gedaan aan de hand van een inwonerpeiling. In deze bijlage zijn de peiling en de resultaten opgenomen.

Beleidsplan sociaal domein Denk mee over het beleidsplan sociaal domein We willen dat Heemskerk een samenleving is waarin inwoners ertoe doen, zich bij elkaar betrokken voelen, elkaar helpen en meedoen. In het beleidsplan sociaal domein schrijven we op wat hier belangrijk voor is. En waar we ons samen met inwoners en maatschappelijke partners de komende periode op richten. Hiervoor zijn we benieuwd naar jouw mening en ervaringen. Help jij mee de Heemskerkse opgaven in het sociaal domein te bepalen? Invullen kost je 5-10 minuten. Onder de deelnemers verloten we 10 Ezelpassen ter waarde van € 15,-. Alvast hartelijk bedankt! Wat is het sociaal domein? Onder het sociaal domein verstaan we alle inspanningen en werkzaamheden die de gemeente verricht rond werk, participatie en zelfredzaamheid, zorg en jeugd, op basis van verschillende wetten. Het brede welzijnswerk behoort ook tot het sociaal domein.

30

Vragenlijst 1. Wat is belangrijk voor jouw levensgeluk? Geef per thema aan hoe belangrijk dit voor je is. 1 = helemaal niet belangrijk en 10 = heel belangrijk. Gezondheid Jouw lichamelijke, geestelijke en sociale welzijn 1.  2.  3.  4.  5.  6. 

7. 

8. 

9. 

10. 

Een netwerk hebben Sociale contacten aangaan en mensen in je omgeving hebben die er voor je zijn 1.  2.  3.  4.  5.  6.  7.  8.  9.  10.  Geld Genoeg geld te besteden hebben 1.  2.  3.  4.  5. 

6. 

7. 

8. 

9. 

10. 

Sociale veiligheid Je voelt je veilig. Thuis en in je omgeving 1.  2.  3.  4.  5. 

6. 

7. 

8. 

9. 

10. 

Daginvulling hebben Een doel en ritme in de dag hebben zoals werk, school, sport en hobby’s 1.  2.  3.  4.  5.  6.  7.  8.  9. 

10. 

Jezelf ontwikkelen De mogelijkheid hebben om je talenten te ontwikkelen en mee te doen 1.  2.  3.  4.  5.  6.  7.  8.  9. 

10. 

Omzien naar elkaar Zorgen voor de mensen in je omgeving 1.  2.  3.  4.  5. 

6. 

8. 

9. 

10. 

Waardering voelen Je gezien en gehoord voelen door anderen. Kunnen zijn wie je bent 1.  2.  3.  4.  5.  6.  7.  8. 

9. 

10. 

Anders namelijk__________________ 1.  2.  3.  4.  5. 

9. 

10. 

6. 

7. 

7. 

8. 

31

2. Op welk van onderstaande thema’s vind je dat er in Heemskerk verbetering nodig is in de komende vijf jaar? Gezondheid  Geen prioriteit  Prioriteit Een netwerk hebben

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Geld

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Sociale veiligheid

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Dagbesteding hebben

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Jezelf ontwikkelen

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Omzien naar elkaar

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Waardering voelen

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Anders namelijk__________________

 Geen prioriteit

 Prioriteit

Geef een toelichting waarom je dit vindt

3A. Wat is voor jou het belangrijkste thema in de komende vijf jaar? Voor mij persoonlijk

Voor de inwoners in mijn omgeving (Heemskerk)

___________________________________

___________________________________

3B. Op basis van de door u gekozen thema’s bij vraag 3A: Wat moeten we met elkaar gaan doen? En waar moeten we met elkaar mee stoppen? Doen: Stoppen:

4. Wat zijn de vier cijfers van uw postcode?

5. Wat is uw geboortejaar?

Ezelpas Wilt u kans maken op een Ezelpas? We verloten 10 passen ter waarde van € 15,-. Wilt u in aanmerking komen? Laat dan uw (e-mail)adres achter. Na de prijsuitreiking op 9 oktober 2023 verwijderen we alle ingezonden (e-mail)adressen.

32

Enquête Sociaal Domein – Alle antwoorden op een rij Wat is belangrijk voor jouw levensgeluk? 1. Gezondheid: jouw lichamelijke, geestelijke en sociale welzijn. Gemiddeld: 9,165

2.

Een netwerk hebben: sociale contacten aangaan en mensen in je omgeving hebben die er voor je zijn. Gemiddeld: 8,465

33

3.

Geld: genoeg geld te besteden hebben. Gemiddeld: 8,064

4.

Sociale veiligheid: je voelt je veilig. Thuis en in je omgeving. Gemiddeld: 8,834

5.

Daginvulling hebben: een doel en ritme in de dag hebben. Zoals werk, school, sport en hobby's. Gemiddeld: 8,342

34

6.

Jezelf ontwikkelen: de mogelijkheid hebben om je talenten te ontwikkelen en mee te doen. Gemiddeld: 7,807

7.

Omzien naar elkaar: zorgen voor de mensen in je omgeving. Gemiddeld: 8,272

8.

Waardering voelen: je gezien en gehoord voelen door anderen. Kunnen zijn wie je bent. Gemiddeld: 8,440

35

9.

Zelf iets toevoegen dat belangrijk is voor jouw levensgeluk?

samenlevingsvormen voor senioren bijvoorbeeld knarrenhof ? of ander hof (je) betrokkenheid gemeente (8) goede woonvoorzieningen (10) veiligheid thuis (6) diversiteit in nationaliteit/integratie (10) De juiste zorg en ondersteuning krijgen Dat er meer verdachte situaties in de buurt in de gaten worden gehouden. Andere mensen het gezellig zien hebben. Meer "hangouderen" . Rust en ontspanning Zelf regie houden, maar wel zo nodig steun kunnen vinden. Een fijn gelukkig en gezond leven met mijn familie Veilige leefomgeving voor mijn kinderen Meer burencontact, 8 Leven in een veilige en mooie omgeving en dat je vanuit elke wijk in Heemskerk makkelijk met openbaar vervoer naar het centrum kan komen en omliggende gemeenten Rust zorgen voor elkaar Zo snel mogelijk vertrekken uit Heemskerk is het beste voor mijn gezondheid Het lichamelijke, geestelijke en sociale welzijn van onze naasten de lichamelijke geestelijke en sociale welzijn van mijn familie en vrienden medewerking ervaring in initiatieven die geopperd worden door bewoners van Heemskerk Veel groen en natuur om mij heen. Aanleg van meer groen en natuur. Kunnen gaan en staan waar je wilt. Een eigen kamertje/woning, eigen plekje Andere mensen helpen. Cultuur Verder kunnen met ons leven en onze kinderen op eigen benen laten staan in hun eigen woonruimte/huurwoning. Dat stagneert...

kinderen komen niet in aanmerking voor een huurwoning. Oudste van 22 jaar ziet het al somber in en het is volledig kansloos. Hun ontwikkeling stagneert ook. Erkenning en herkenning in jouw dorp. Gezien worden. Meditatie strand zee zwemmn Veel vrije tijd om zelf in te kunnen vullen buurthuizen weer terug zoals in de jaren 80/90, jeugdigen weer ruimte maken hiervoor Gezondheid Kinderen Segregatie tegengaan. Zorgen voor kansengelijkheid. Niet voor mij persoonlijk van toepassing maar wel een zeer groot probleem in Heemskerk Prettige veilige en schone woonomgeving. Meer sociale en culturele activiteiten voor jong en oud! Evenementen N.v.t. Gezin het welzijn van de kinderen en het voor hen hebben van toekomst mogelijkheden is ook van belang voor mij als ouder op mijn levensgeluk. Genoeg natuur in mijn omgeving hebben. Een fijne en vertrouwde woonomgeving Mobiliteit, de mogelijk hebben om me te verplaatsen denk aan bushaltes fietspaden etc.

36

Heemskerk fiets en wandel vriendelijk maken door stoplichten sneller groen te geven. Gezond fietsen/wandelen in de regen maar dan vele keren op auto's moeten wachtten die droog zitten maar wel voor mogen Ontspanning!

10. Op welk van onderstaande thema’s vind je dat in Heemskerk verbetering nodig is in de komende 5 jaar? Aantal keer prioriteit a. Gezondheid 154 b. Een netwerk hebben 151 c. Geld 152 d. Sociale veiligheid 168 e. Dagbesteding hebben 155 f. Jezelf ontwikkelen 147 g. Omzien naar elkaar 169 h. Waardering voelen 145

11. Wat is voor jou het belangrijkste thema in de komende 5 jaar? a. Voor mij persoonlijk zorg Sociale veiligheid omzien naar elkaar je gelukkig voelen en zijn Gezondheid en veiligheid gezondheid en omzien naar elkaar Gezondheid gezondheidszorg Sociale veiligheid gezond - zelfredzaamheid (geestelijke) gezondheid gezondheid/omzien naar elkaar Sociale veiligheid

37

Gezondheid gezond blijven omzien senioren huisvesting omzien naar elkaar woningbouw gezondheid/mobiliteit Sociale veiligheid gezondheid + familie en omgeving mijn woonomgeving middelbare school kinderen Sociale veiligheid gezondheid zelf blijven wonen gezondheid Sociale veiligheid gezond blijven, voor mijzelf kunnen zorgen fijn leven gezondheid samen met gezin elkaar helpen Sociale veiligheid Sociale veiligheid zie 2 gezondheid meer opties voor jeugd, als ze het moeilijk hebben zoals woonplekken en minder papierwerk vanuit de gemeente veiligheid gezondheid, vriendelijkheid Nederlandse taal leren leren Familie Racisme en discriminatie Veiligheid Omzien naar elkaar Een netwerk hebben regie houden Het wat breder hebben kwa geld Geld Dagbesteding voor tieners Gezondheid Netwerk/mezelf ontwikkelen (hierdoor waardering voelen) In balans privé + omgeving Gezondheid Dat ik blij mag zijn Netwerk Sociale veiligheid

38

Armoede bestrijding Onderlinge contacten Geld Veiligheid Waardering Omkijken naar degene die het minder hebben Gezondheid Taal leren en werken Studeren Omzien naar elkaar Sociale veiligheid omzien naar elkaar Gezondheid Geld zorgen Gezondheid Gezondheid Gezondheid waardering Gezondheid Gezondheid Veiligheid Gezondheid Gezondheid Vooral financieel alles orde houden met alle stijgende kosten Omzien naar elkaar jezelf ontwikkelen jeugdzorg milieu en veiligheid veiligheid / financien netwerk hebben jezelf ontwikkelen op creatief gebied omzien naar elkaar sociaal en veilig met elkaar dagbesteding woningbouw senioren gezondheid en gezin Privé. Gezond blijven Wonen Persoonlijke ontwikkeling plezier en geluk in het leven Gezondheid Gezondheid en sociaal klimaat Omzien naar elkaar gezondheid Meer huurbare woningen voor jonge starters die alleen of met zijn tweeen in een woning willen.

39

Een gezond en sociaal klimaat Gezondheid en sociale veiligheid Kunnen rond komen. vrees ik dat dit mantelzorgen wordt. Gezondheid en sport Veiligheid Geld meer vrije tijd. Ik ben 63 en werk 4 dagen in de week wat ik eigenlijk veel te veel vind omdat er zoveel andere interessante bezigheden zijn Ik wil mijn kinderen de vijf jaar succesvolle zijn school studie ik zil vrijwelgewerken om paspoort krijgen ik wel Nederlands leren. veiligheid Is dat mijn gezin activiteiten en cursussen die betaalbaar zijn Gezond en goed ter been blijven n Netwerken. In contact komen met mensen in de buurt. Balans Waardering voelen Zelfredzaamheid bevorderen Kleiner wonen, senioren of aanleunwoning gezondheid Gezondheid en sport Gezondheid Sociale veiligheid Geld Leefomgeving Doorgaan met genieten van mijn directe omgeving Gezondheid Veiligheid op straat Veiligheid Dagbesteding Knarrenhof gerealiseerd zien. huisvesting gezondheid; mentaal en fysiek Financieel kunnen rondkomen en met het gezin vliegen. Gezondheid Gezondheid Gezondheid Sociale veiligheid Waardering voelen Gezonheid gezondheid gezondheid Sociale veiligheid Stop tijd en energie in sociale veiligheid Gezondheid Sociale veiligheid

40

Mentaal geluk Gebruik kunnen maken van voorzieningen die er zijn vanuit de WMO. Een netwerk hebben Jezelf ontwikkelen b. Voor de inwoners van Heemskerk idem Sociale veiligheid omzien naar elkaar een veiligeomgeving goed voor elkaar zijn omzien naar elkaar en gezondheid omzien naar elkaar voldoende groenvoorziening Sociale veiligheid thuiszorg gezondheid netwerk hebben Sociale veiligheid welzijn voor de sociaal zwakheden omzien voor elkaar omzien Sociale veiligheid elkaar ontmoeten veiligheid eenzaamheid er zijn voor elkaar schone lucht idem veiligheid en gezondheid dagbesteding hebben Sociale veiligheid veiligheid in de buurt fijn leven Sociale veiligheid sociale veiligheid omzien naar elkaar zie 2 sociaal netwerk minder criminaliteit, leuke activiteiten voor ouderen, jongeren Racisme en discriminatie Veiligheid Dagbesteding hebben Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor onze mooie omgeving en toekomst ? Veilige omgeving