CConstaterende datHattem
Koppel je AI →

Brede Commissie 21 september 2026

Voorbereidende vergadering · gemeente Hattem · 20:00 uurBron: portaal van de gemeente

Wat er is gezegd

Automatische ondertiteling · sprekers niet herkend

Of klik op een tijdcode hieronder om op dat moment te beginnen. De speler wordt dan geladen van Company Webcast.

Spraakherkenning maakt fouten in woorden en namen. Controleer citaten tegen de video of het officiële verslag.

▶ 0:01:02De. Test test. Soort geluid thuis. Als we bevestiging hebben dat iedereen live kan meekijken, dan beginnen we de vergadering. Bijna. Te typen. Oké, oké. Het is spannend, maar als we een go krijgen, dan gaan we meteen voor. Ja. Ja.

▶ 0:02:07Geen geluid. Oké. Er is beeld, maar nog geen geluid. Dus dat is vervelend. Ik Dat kan ik niet zeggen, maar dat is toch echt een andere voorzitter. Naar. Ja. Yes! Nou fijn. Welkom. Raadsleden, commissieleden, portefeuillehouders van het college, belangstellenden in de zaal en thuis die ons nu ook goed kunnen horen. En een speciaal welkom aan de heer Maarsingh, die per 1 oktober start als gemeentesecretaris en ook vanavond aanwezig is. En. Hiermee open ik de vergadering. Het tweede punt is het vaststellen van de agenda en mededelingen en het vaststellen van de agenda. Iedereen is akkoord. De

▶ 0:03:08mededelingen. Even kijken. De heer Robert heeft aangegeven niet tot het eind van de vergadering aanwezig te kunnen zijn. Bij dezen, om het nog iets anders mee te delen. Gaan we verder naar punt drie. We zijn inmiddels aangeland bij het algemene spreekrecht. Bij dit punt hebben zich twee insprekers gemeld. Eh, de heer Van t Land en de heer Van der Worp samen. Ze hebben beiden aangegeven te willen inspreken over de brief van LTO Noord, met als titel Voorkom dat het platteland leegloopt. Deze brief is geagendeerd bij de lijst ingekomen stukken onder nummer 355. Ik zou de heer van het land willen uitnodigen om plaats te nemen. Na de inbreng heeft iedereen ruimte om verduidelijkende vragen te stellen. Je hebt 5.00u. 5 minuten. Het is een bekende omgeving van jaren geleden, dus kijk of het nog kan. Vast wel.

▶ 0:04:09Is dat wel zo?. Ja. Hij moet rood op gloeien of de kaart moet er soms. Er zijn vaak wat problemen op de kaart. Moet er dan andersom in?. Binnenstebuiten. Dia. Ligt er nog een andere kaart anders dan. Promoveren we je tot wethouder of iets dergelijks. Dan komt het ook helemaal goed. Ja, dat helpt. De heer Van het Land Aan u het woord Ja, dank u wel. En ook bedankt om hier te mogen inspreken. Ja, mijn naam is dus Bert van t Land. Ik woon in Hoenseweg in Hattem en ik wil vandaag graag uw aandacht vragen voor een belangrijk onderwerp voor Hattem. En dat is het stikstofdossier. Niet omdat de feitelijke stikstof situatie een enorm probleem is in Hattem, maar wel omdat de wetgeving juridisch zo ingewikkeld is gemaakt dat de gemiddelde Nederlander en Hattemer het niet meer begrijpt. Het doel lijkt vaak meer een claim om de beperkte beschikbare ruimte bij de landbouw weg te halen, dan

▶ 0:05:10daadwerkelijk gericht op de stikstofaanpak. En met de nieuwe plannen die nu voorliggen, wordt het alleen maar ingewikkelder. Er worden allerlei maatregelen bedacht die niet helpen om de gestelde doelen te bereiken. En daardoor ontstaat er een ongenuanceerde maatschappelijke discussie, waarbij slechts een klein deel van de bevolking begrijpt waar het over gaat. En dat lijkt mij persoonlijk geen goede ontwikkeling. Ik kan er ook in 5 minuten niet toelichten wat er allemaal mis is met de brief van Van Essen en met de Aanpak Veluwe, maar probeer met enkele voorbeelden toe te lichten wat er speelt in Hattem en wat u als gemeenteraad daaraan of daar mee zou kunnen doen. Onlangs werd ik aangesproken door een buurvrouw die een spandoek bij mij aan het hek zag hangen en ze zei Ik heb geen verstand van stikstof, maar als jij zelfs al een spandoek ophangt, dan moet het toch wel echt iets aan de hand zijn. En dat klopt helemaal. Ik ben niet van de snelweg blokkades en ook niet van de brandende strobalen. En het is meer dan twintig jaar geleden dat ik mijn mond hier opendeed. En dat was omdat ik toen hier in deze raad zat. En daarna ben ik hier nooit meer geweest. Maar uhm,. Is dit onderwerp zo belangrijk dat

▶ 0:06:13ik graag aandacht voor vraag?. Concreet voor Hattem gaat op korte termijn het programma Aanpak Veluwe spelen. Deze week wordt er in Arnhem besloten over een omvangrijke, gebiedsgerichte aanpak waarbij het Rijk, provincie, twee waterschappen en 21 Veluwse gemeenten samenwerken. Het Rijk en de provincie stellen de kaders, maar de gemeente moet het werk gaan uitvoeren. En daar is uw rol als raad essentieel. In. Enkele voorbeelden waarin ik wil aangeven wat het specifieke belang van Hattem is. Als eerste, het lijkt erop dat het belang van de Noord Veluwse gemeentes ondergeschikt is aan de belangen van de gemeentes aan de andere kant van de Veluwe. De situatie met veel intensieve veehouderij en Geldern in de Gelderse Vallei is echt niet vergelijkbaar met de situatie hier in Hattem en op de rest van de Noord-Veluwe. Hier heeft men de laatste jaren al een enorme stikstofreductie plaatsgevonden. En toch moet iedereen op de Veluwe straks met dezelfde regels gaan werken. De enige varkens die nog rondlopen in Hattem zijn wilde zwijnen.

▶ 0:07:15Tweede punt de lopende gebiedsprocessen rond de Gelderse Vallei worden wel meegenomen in de plannen. Dat noem ik even geussgroene vallei Ede Barneveld Binnenveld, terwijl het gebied sproces hun waar 2030 is gestopt omdat het geld wat daarvoor gereserveerd was nu voor het programma Aanpak Veluwe wordt gebruikt. Dus voor de eerder genoemde gebiedsprocessen die wel worden meegenomen. En het derde punt. In de plannen van minister Van Essen worden ook de Rijntakken, dus ook de Hoenwaard, aangemerkt als de zone waar dezelfde maatregelen zouden moeten gelden als in de overige bufferzones. En dat terwijl er in de hoek waar het helemaal geen stikstofoverschot is. Ik denk dat dit erin is gekomen doordat ambtenaren achter Haagse tekentafels de zonering zo groot mogelijk wilden maken. Maar wie de Aanpak Veluwe bekijkt als een natuur en milieu project mist de essentie. De gevolgen zijn breed, maatschappelijk, economisch en sociaal. Dat is ook in de brief aangegeven van LTO Noord. Op basis van wat ik u juist zojuist verteld heb, roep ik eigenlijk op tot het volgende.

▶ 0:08:17Stel straks kritische vragen over de uitvoeringstermijnen en de meetbare tussendoelen. Een plan voor tien jaar zonder concrete mijlpalen is geen garantie voor resultaat. Daarnaast eist transparantie over de verdeling van de € 300 miljoen rijksbijdrage. Welk deel gaat naar de natuur, welk deel gaat naar economische ondersteuning en welk deel gaat naar sociaal beleid? En hoe is dat dan verdeeld over de 21 Veluwse gemeentes?. En als laatste zorg voor een sterke participatie structuur. In het plan wordt gesproken over een bottom up benadering die de. Die in de Aanpak Veluwe. Het mag geen wensdenken worden. Inwoners. Ondernemers moeten daadwerkelijk invloed hebben. En als LTO Noord afdeling Noord-Veluwe werken we daar graag aan mee. Dus ik roep uw raad op. Informeer uzelf grondig, stel de juiste vragen en neem een standpunt in dat niet alleen in het belang van de natuur is, maar ook de mensen die in dit bijzondere gebied wonen, werken en leven. Dank u wel. U mag wel even blijven zitten, want misschien dat er nog wat verhelderings vragen zijn.

▶ 0:09:18Vooraf is het denk ik goed als wij de bijdrage via de griffie mogen ontvangen, zodat het onder de raadsleden en commissieleden nog verspreid kan worden. We zijn er binnen de commissie nog. Vragen om verheldering. Ik heb een vraag. De heer Bos was eerder van algemeen belang. Ja, voorzitter. Eh, mijn vraag is vooral van of het LTO ook. Werk kan maken van dat verschil tussen de Noord en de ZuidVeluwe. Kijk, nu is het. Zoals het nu staat is het één beleid. En toch is basis op basis van meetbare feiten. Is er verschil tussen de Noord en de ZuidVeluwe? Ja, en daar zouden we dan eigenlijk mee aan de slag moeten. Maar zou de LTO dat kunnen leveren. Die informatie of die die informatie, die kunnen we wel leveren. Tenminste, ik zal niet zeggen dat we alle details kennen, maar in grote lijnen kunnen we daar zeker informatie leveren. Maar ik denk dat de gemeentes die informatie ook zelf wel hebben. Dat zou je toch verwachten?. Er moet toch bekend zijn

▶ 0:10:20wat er in 2019 was en wat er nu is en wat het verschil is. Maar als de gemeente niet heeft, dan willen we graag daarover meedenken. Ja. Helder. Dank voor de vraag en het antwoord. De heer Wiegers van D66. Nee, u had het. U maakt de opmerking dat de enige stikstof die nog werd uitgestoten was, een aantal wilde zwijnen in Hattem. Nee, dat heb ik niet gezegd. Ik zei dat de enige varkens die we in Hattem nog hebben, dat dat wilde zwijnen zijn. Oh ja. En ik bedoelde van nou ja, dat, dat maakt allemaal niet zoveel uit, maar er zijn toch honderden koeien in uh, in in de in de In de hoek waar ie. Heel veel stikstofuitstoot. En wat doen we daar?. Veel dan? Hoeveel dan?. Na een paar honderd denk ik. Ja. En weet u hoeveel er twintig jaar terug waren?. Geen idee. Veel meer dan nu. Op dit. Moment. Veel meer dan nu. Maar blijkbaar schijnt het nog steeds te veel te zijn dan. Nee, het is niet te veel. Nee, nee. Hoewel het dus ook geen uh stikstofoverschot gebied. Alleen het is nu ingetekend als een zone waar ook de regels moeten gelden die in andere zones gelden, terwijl er helemaal geen Ook geen

▶ 0:11:21stikstof in de. In de monsters die genomen zijn, is er geen stikstofoverschot. Nee, ik bedoel dat het gewoon wettige stikstof is, zeg maar. Ik wil wat, heren, heren heren. T t. Maar. Goed, de bedoeling dat dat ook wel. Ja, via de voorzitter loopt en dat we niet een uh, een discussie ontketenen buiten de verheldering om. Dank u. Uh, die van t Lang,. Die mevrouw Van der Heijden van het CDA heeft toch nog vragen?. Ja, mijn excuses. Ik ben wat later. Allereerst hartstikke bedankt voor het inspreken. Dan is onze vraag eigenlijk als volgt. Stel dat dit allemaal wel moet gaan gebeuren en dat we dan kijken naar een manier hoe we dit kunnen bewerkstelligen. Wat zou dan een goede manier kunnen zijn om ervoor te zorgen dat je bijvoorbeeld wel kan blijven boeren, maar ook dat er wat gaat veranderen? Hoe zou u dat indelen?. Ja, ik denk niet dat ik dat in één minuut kan beantwoorden. Ik denk als je kijkt naar de stikstofbrief van Van Essen. Daar zit een aantal punten in die best wel goed

▶ 0:12:21zijn. Ik denk de RDW uit de wet. Dat is prima. Moeten we meteen doen. Maar er zijn ook een aantal punten die niet goed zijn volgens ons en volgens mij. En daar kunnen we het best met elkaar over hebben. Maar dat gaat denk ik nu even te ver om dat allemaal in detail door te spreken. Ja, ik denk dat er daar een aantal wijze woorden uitspreekt. Is dit voorlopig voldoende. Eh. Meneer van het land, u mag in tussentijd even het knopje uitdoen en dan net als u. U mag wel blijven zitten, hoor. De heer Van Thiel van Pro. Ehm, ja. Dank u wel, voorzitter. Ik ben in beeld. Ehm, ja. Allereerst de complimenten om in een paar zinnen een ingewikkeld probleem uit te leggen. En waar wij dan vooral op moeten letten. Maar onze vraag is eigenlijk van heeft de LTO nagedacht over dat wij in Hattem? We hebben nu even over Hattem ook stikstofruimte nodig hebben voor woningbouw, scholen en dat soort dingen. Dank u wel. De heer Van t Land.

▶ 0:13:23Nee, het gaat goed. Het gaat goed. Daar hebben wij zeker over nagedacht. En de landbouw? Die is altijd bereid om daarover mee te denken. Hoe we dat met elkaar kunnen oplossen. Maar het moet wel op een manier gaan die realistisch is, eerlijk is en ook recht doet aan de situatie. En ik denk dat wat er nu voorligt, dat dat. Ja, dat dat niet zo is. Maar ook dat is natuurlijk een hele detaildiscussie, maar we willen daar zeker over meedenken en daar is ook al over meegedacht hoe we dat kunnen doen. Er ligt een plan vanuit LTO. Dat is helaas niet doorgegaan. Vorig jaar of twee jaar terug is het al denk ik. Ik denk dat er heel veel goede dingen in zitten die ervoor kunnen zorgen dat de vergunningen weer los komen. Ja. Helder. Dank u wel voor het antwoord. Ehm. Dank voor de inbreng. En dan gaan we over naar de volgende inspreker. Dank u wel. Ja, dank voor het inspreken. De heer Van der Worp. Aan u de ruimte.

▶ 0:14:24Ik wil de raad ook vragen, kort en bondig, want ik denk dat hier heel veel over te zeggen valt. Aan u het woord, heer van der Voorop. Ja. Het klinkt verkouden, maar dat is het ook zo. Dus. In ieder geval. Heb ik een bril en die ik in de jaszak. Mag ik even overleggen als vergrootglas?. Ja. Dus. Eigenlijk. Is het eerste.. Wat. Ik dacht.. Dat. Werkt Verhelderend.

▶ 0:15:27De brief.. Welkom. Goedenavond voorzitter. En verder. Aanwezigen. En dan wethouders, burgemeester, raadsleden, commissieleden en wie er ook allemaal bij hoort. En de stikstofbrief die wij hebben ingestuurd. Staat mijn naam onder? Want ik ben voorzitter van LTO Noord Oost Veluwe. En als ik zeg altijd grofweg dat van Zalm tot Apeldoorn. En dat is een heel gebied. Ik zal mijn epistel voorlezen, heeft raakvlakken verduidelijken En wat er u van vindt, dat hoor ik straks wel. Als ik goed ben ingelicht, heeft de gemeente getekend voor Stikstofaanpak Veluwe. Dat zijn 21 gemeentes, twee waterschappen, provincie Gelderland en LNV, oftewel minister van Assen. Waar heeft Hattem voor getekend? Is dat een deel van de 300 miljoen om de kas te spekken?. Of om de laatste agrariërs rond de Veluwe eruit te werken? Klinkt cru, maar daar

▶ 0:16:30komt het wel op neer. Wist u dat landelijk 60% reductie al niet te halen is. Laat staan 69% waar Hattem voor heeft getekend. Ik hoop dat u dat niet. Weet. Gemeente Hattem De woorden van de wethouder welke reductie al heeft plaatsgevonden. Er staat een heel rekenkundig model in bijlage tien of elf in het bestemmingsplan Buitengebied Hattem. Er staat alles in. Alle eerdere berekeningen staan er in. Of moeten de laatste zeven melkveehouders Hattem ook maar verlaten?. Meer zijn er niet. Varkenshouders niet kippen niet alleen nog zeven melkveehouders, paar paarden en wat vleesvee. Als ik hoor dat er in de buurgemeente Heerde een melkveehouder is die om de in de 500 meter zone zitten. Het is gewoon. Voorbeeld. Terug moet van 120 naar veertig stuks melkvee, heb ik geen rekenmachine nodig om uit te rekenen dat dit. Opheffen van bedrijf is, ondanks aanwezige bedrijfsopvolging. School.

▶ 0:17:31Streep erdoor weg. Dit geldt voor gangbare bedrijven, maar ook voor bioboeren. Die hebben geen uitzondering. Die gaan ook dezelfde weg op als Hattem voor dit beleid gaat. Staat u ook in. Voor al deze gezinsbedrijven waar u de stekker uit trekt. Geen inkomen is bij mij geen voortbestaan. Ik kan de WOZ niet opdraaien als ik nog geld tekort kom. Ook banken trekken de financiering terug. Als er geen inkomen te behalen is. Dus wil een iemand het bedrijf overnemen?. Daar is geen financiering, Is niks over te nemen. Gevolg is kaalslag rond de Veluwe Via stikstofaanpak Veluwe de Veluwe Alliantie Masterplan IJzervallei is men aan het proberen een gebiedssplan op te zetten. Ik heb de vraag gesteld in de mensen die erover gaan. Platweg gezegd welke worst moet ik de boeren voorhouden om ze in deze tijd nog meer te krijgen? Ik ga geen plan op poten helpen zetten om de boeren te laten kiezen en welke galg ze willen hangen.

▶ 0:18:33Tot op heden geen antwoord op gekregen. Hoe kan de gemeente bedrijven, gezinnen die altijd hebben gehandeld volgens regels, gemeente, provincie, landelijke overheid en dus een natuurbeschermingswet vergunning hebben, nu als ongewenst worden beschouwd? De nek omdraaien? Zijn zij de enige oorzaken van het stikstofprobleem? Voorbeeldje Nederland had in duizendnegenhonderdvijf miljoen, in duizendnegenhonderdvijftig 10 miljoen en nu 18 miljoen inwoners. Nou, die doen ook wat, denk ik. Enkele voorbeelden. Waar moeten we met de natuur? In welke staat willen we terug?. Rond duizendachthonderdvijftig kon je vanaf de Tresberg de kerktoren van Heerde zien. Moeten we dan alle bossen afkappen en weer opnieuw beginnen?. Ik weet het niet. Krijg ik ook geen antwoord op. Heb met LTO aan tafel gezeten in provinciehuis met als Mol Peter Drent en Harold Zoet. Heel veel vragen gesteld. Antwoorden krijg je niet. Is het niet raar dat alle ambtenaren bang zijn voor de mop? Deze

▶ 0:19:36mop zal eens gevraagd wordt voor advies. Een wijs uitspraak van de wethouder. Was er als de. De KDW werd niet veranderd, Nederland ook niet veranderd en dan komt er ook geen vergunningverlening. Mijn oproep is Hattem Ga staan voor leven voor een leefbaar buitengebied. Wij zijn bezig in de andere gemeentes om ook. De raadsleden inwoners bij te praten vanaf de agrarische kant en niet zoals nu. Hilversum doet alles vanaf de andere kant. Dus dat aanbod ligt er. Ik hoop dat u daar wat mee wil doen. En bij deze. Dank u wel, meneer Van der Hoorn. Voor uw inbreng zijn er uiteraard nog commissies. Sorry, Nog mensen die een verheldering vragen hebben mevrouw Van Duijn en het CDA. Ja, bedankt. Allereerst hartelijk dank voor het inspreken. Vanuit onze kant twee vragen. Nou ja,

▶ 0:20:40één daarvan. Wat verstaat u onder een leefbaar buitengebied? En ten tweede,. Als we kijken naar de cijfers van de minister, dan betekent dat dat er in risicogebieden twee, zes koeien mogen blijven per hectare. Wat zou dat voor uw bedrijf betekenen?. Dat zijn de vragen. Over mijn bedrijf. Als u via de voorzitter. En als u knopje heeft gebruikt, dan hoort het allemaal. Ja, bij deze. Ehm. Ik zit gelukkig onder de twee zes. Maar het hele stikstof gebeuren is geënt op vijf pijlers. En het is gewoon zo. Als je de twee goed doet, doe je de drie verkeerd. Je kunt het nooit goed doen en daar is alles op gestoeld en daarom ook bioboeren. Iedereen moet bio worden. Nou, als bio heel Nederland bio wordt is bio gangbaar. En dan is dat er ook niet meer. Dus. Maar. Het is niet weg te vangen. Ik heb het proberen uit te leggen. Als je een auto hebt met vier wielen en je hebt 25% korting. Wiel eraf,

▶ 0:21:40reserve wiel. Nou dan kun je weer door. 25%. Dan sta je op drie wielen en die laatste 19% al je stuur uit de auto. En dan doet hij het niet meer. En zo. Gaat het de veehouders ook. Helder. De heer Borst. Van algemeen belang. Ja, voorzitter. Kijk, waar het mij om gaat is wat wij als gemeente een rol hebben in dit grote geheel. 21 Gemeentes. Provincie Waterschappen. Hoe pakken wij als gemeente die rol? Want ik hoor dus dat dat er. In Epe is er al een bijeenkomst geweest. In Heerde zit hij eraan te komen. Hoe zit het met Hattem? Krijgen we hier ook een een bijeenkomst? Gaan we ook samen het gesprek aan? Krijgen we voorlichting van jullie? Is de gemeente bereid om mee te doen aan zo'n avond. Dank u wel, heer Bos. Duidelijke vraag. De heer Van der Worp. Voorzitter. Het idee om dat proberen met alle drie raden in één keer te doen, ook gezien de de tijd en de inspanning van alle LTO medewerkers.

▶ 0:22:44Epe. Willen ze graag het zelf doen. We zijn nu bezig met Heerde. Daar hebben we 30 september en we boeren, burgers, maar ook de raadsleden allemaal uitgenodigd in de Noordpool om het aan vanaf onze kant uit te leggen wat wat voor impact het heeft en ook hoe er gerekend wordt. En ja, Hattem heb ik dus het voorstel van. Wij willen het best in input geven van onze kant. Als daar behoefte van is, of de raad en de. De commissieleden moet alles al weten. Dat zou ik heel knap vind trouwens. Ja. We weten veel, maar we blijven een lekenbestuur. Dus eh. Ehm. Dank voor de inbreng. Ik denk dat u in ieder geval ook. Ik vind het een beetje leuk, maar eh. Ja. Misschien. Ehm ja. Dank voor uw inbreng. Voorzitter. Als ik Ja. Bedankt voor uw inbreng. De vraag was nog even. U noemde 60% wat al niet haalbaar is. De gemeente had ermee voor 69% getekend. En ik weet niet precies waar

▶ 0:23:47dat staat, maar dat is geen vraag aan u. Maar wij zouden graag, ook schriftelijk, graag van de wethouder willen weten wat er precies is getekend, waar de staat en of dat stuk openbaar gemaakt kan worden. Want wij kennen het niet. De Heer. Maar dat is een vraag aan het college. Ja. De heer Van Tiel. Ik denk dat u dan inderdaad ook een schriftelijke vraag hierover kunt stellen. Geeft dat ook duidelijkheid voor iedereen? De heer Palland zag ik nog eens Nabrander als laatste voor verheldering vragen. Ja, ook vanuit onze kant. Dank voor uw inbreng en. Wat we. Wat ik vooral zo graag zou willen weten, ook van u, is waar. Want dat eigenlijk in navolging van wat mevrouw Van Duijn ook vroeg van waar zit precies die pijn die die twee. Zes koeien is een belangrijke, die we ook veel terugzien. Maar u noemt ook van. Er zijn eigenlijk vijf pijlers. En kunt u dat ons dat beeld nog schetsen? Waar het hier in Hattem dan precies. Gaat knellen bij de. Bij de zeven melkveehouders die er dan. Waar u het net over over had Op die vijf. Vanuit die vijf

▶ 0:24:50perspectieven. Zodat we echt een beeld krijgen van waar doet het hier? Waar gaat het hier in Hattem nou knellen bij deze bedrijven?. Dank u, heer Pals. Het is. Daar. Makkelijk. Op te antwoorden. Uhm, het is zozeer makkelijk. Uh. Zelfs het ministerie heeft geen rekenmodel daarvoor. Er is een rekenmodel van een uh, een partij uit de agrarische hoek. En die wordt dan direct gezegd van ja, jullie rekenen niet goed. Maar zelfs het ministerie kan hij wil, kan of wil hij het niet voorrekenen?. En als een gemeente een handtekening zet, dan ga ik ervan uit dat ze ook weten waarvoor die staat. En daar twijfel ik aan,. Want die 69 is er wel in gefietst. En die staat gewoon zwart op wit op papier. Het heeft zelfs. Volgens mij staat het op het waterschap website dat Hattem heeft getekend. Bij monde van een wethouder. Van het nieuwe college. Helder. Dank u.

▶ 0:25:51Ik denk dat er. Wat. Naaiwerk nodig is. En de heer Kwakkel van D66 voor de aller allerlaatste nabrander. Ja, dank, voorzitter. Ik hoorde de heer Van der Wulp een aantal vragen stellen die eigenlijk wel gericht waren aan het college. Op de wethouder werd. De wet werd specifiek genoemd. Tegelijkertijd zei de heer Van der Burg ook dat hij geen antwoorden krijgt vanuit eh, vanuit dit stadhuis. Dus daar was ik eigenlijk nog wel benieuwd naar. Klopt het dat er expliciet vragen zijn gesteld waar geen reactie op komt, waar de wethouder nog op moet reageren? Of heb ik dat verkeerd begrepen?. De heer Van der Worp. Aan u. Het woord. Ik heb één vraag gesteld aan de wethouder en dat ging over het wat is de reductie tot op heden in Hattem? En ik kwam dus in. Ik. In het bijlage boek van het bestemmingsplan Hattem,. Waar Hoofdstuk tien of elf. Daar staan allemaal reeds berekeningen in. En als ik dat lees ten einde en kijk wat er nu nog is. Heb. Als ik goed heb bekeken gaan we terug van 32 ton naar tussen de acht en de tien ton. Als ik het goed heb, maar dat zou worden

▶ 0:26:52uitgezocht door een ambtenaar die toen met vakantie was. En ik weet niet of hij nog met vakantie is, maar dan kan de wethouder btw als ik. Ja, dat is hij. Denk. Dank voorzitter, Maar ik denk dat eh, dat de wethouder daar dan nog wel op terugkomt. Maar daar ga ik ook van uit. Ik wou net zeggen dat daar geen. In ieder geval de tijd nog voor. Dank voor uw inbreng. En dit is vast. Wordt vervolgd en wordt vervolgd. Betekent ook dat wij verder kunnen gaan met de agenda. Dan ben ik inmiddels aangekomen bij punt vier. Besluitenlijst Brede commissie van 15 juni,. Commissie Ruimtelijk en Duurzaam van 17 juni en sociaal en bestuur van 17 juni. Staat alles feitelijk weergegeven?. Of zijn nog opmerkingen over de besluitlijst? Anders dan zijn die bij deze vastgesteld. Zijn we inmiddels bijgekomen bij punt vijf. Lijsten met informatie van het College voor de Raad. De heer Kees van algemeen belang. Ja, voorzitter, dank

▶ 0:27:52u wel. Ik heb een vraag over de Arie met betrekking tot de gemeente Polis. Er zijn meerdere fracties die er vragen over gesteld hebben en er wordt verwezen naar de Regeling Tegemoetkoming chronisch zieken. Nou, ze zijn in Den Haag nog druk aan het broeden over het eigen risico, maar ik neem aan dat als het eigen risico aangepast wordt, dat dan ook het verhoogde bedrag in deze regeling terechtkomt. Ik kijk even naar achteren. Ik wil hem in ieder geval meegeven aan het college. Waarvan akte. Is nu opgenomen in de vergadering. Ehm, zijn er verder nog punten? De Heer. O God van de VVD Als eerste. Dank u wel, voorzitter. Twee puntjes. Allereerst wil ik graag in het openbaar het college een complimentje geven over de raadsinformatie's. Een aantal Aries in. Ik noem er willekeurig even een All over the Dutch of de Boekweitkamp Velum Haarwater Mulder. Ontzettend prettig om ook wat te lezen over de voortgang van bepaalde processen. Dat de complimenten aan het college naar het huis

▶ 0:28:56voor de informatie, naar de naar ons en de inwoners. Verder. Wil ik één informatie voor de raad graag agenderen voor een volgende commissievergadering. Dat is eh de subsidieregeling Lokale aanpak isolatie gemeente Hattem. Ik heb een uh uh een vraag rondgestuurd naar de partijen en in ieder geval zes van de zeven hebben gereageerd dat ze mee willen doen. Dus ik ga aankondigen, kan opleggen, notitie gaan maken en een voorstel ga doen om het dit onderwerp te bespreken in een toekomstige commissie. Dank u wel. Perfect. Precies zoals het hoort. Dank u voor uw inbreng. Nog anderen? De heer Keijzer van Pro. Ja, eh. Het onderwerp is proces Vervolg ontwikkeling Dutch Golf. Nou, daar. Wordt zeg maar onderzoek gedaan hoe dat in dat gebied ontwikkeld zou moeten worden. Nou, daar zitten naar onze mening ook vast kosten aan verbonden en die worden niet gevraagd of zijn niet geclaimd bij de raad. Dus daar wil ik wel aandacht voor vragen. Dat dat. Hoeveel dat gaat

▶ 0:29:57kosten en dat dat aan de raad voorgelegd wordt. En het is ook nog een keer een privé initiatief. Dus ja, hoe zit dat dan? Wie? Wie? Wie. Is dat dan? De gemeente die dat voor rekening neemt? Of wat kan dat ook nog voor een deel verhaald worden. Dank u wel. Dank u wel. Ik. Ik dicht ik ook als een technische vraag. Dus. Dat is eigenlijk mijn antwoord op dit moment. Dus ik denk het goed is als dat als technische vraag ook nog alsnog schriftelijk wordt gesteld. De heer Karsen van Hattem Centraal.

▶ 0:31:52Even kijken. Ja. Ja. Ja. Zal ik je een andere geven?. Kijk, het is niet het kaarsje kaartje van de heer van Dieren,. Maar van de heer Karsen. Het zou mooi zijn als u op deze manier toch uw inbreng kunt doen. Aan u het woord. Ik. Ik zal het. Zo kort mogelijk houden, gezien de lengte van de vergadering vanavond. Ik had voor de 56 herziening inkoopbeleid 2026.. Goed dat het beleid wordt geactualiseerd. En met betrekking tot hoofdstuk vijf regionale en lokale markten herzien. We lezen daarin onder het kopje Binnenstad en lokale Economie dat in overleg met de ondernemers een nieuw detailhandelvisie wordt gemaakt. In hoeverre is gewaarborgd dat lokale ondernemingen worden benaderd? En in hoeverre komt de herziening van de inkoopbeleid terug in de detailhandel visie?.

▶ 0:32:52Dan?. Ja. Dit oogt ook als een technische vraag, dus ik denk goed dat dit ook schriftelijk wordt gesteld, zodat alle commissie en raadsleden daar kennis van kunnen nemen, Want daar zal dan een antwoord op gegeven moeten worden. Maar je had nog een ander punt. Ik had nog wat over de Boekweitkamp en Water. Mulder, maar ik denk dat als ik het zo hoor, dat dat we misschien dan ook technische vragen zijn. Dan laat ik het voor nu, voor deze. Perfect. Dan zien we inderdaad de vraag van u langskomen en perfect. Ging verduidelijking verder. Daar hebben we punt vijf in dit geval ook afgerond. Komen we aan punt zes. Met de vraag Staan alle stukken in de juiste?. Meneer Kers? Algemeen belang. U hebt nog een vraag. Ja, een opmerking over agendapunt zes. A Daar is een ingekomen stuk. Over de OZB compensatie sportclubs. We hebben daar vragen over gesteld. Ga ik verder

▶ 0:33:53niet in op de beantwoording, maar ik kon er alvast aan dat we bij de begrotingsbehandeling in november, dat wij met een amendement op de begroting zullen komen, omdat wij dit een heel belangrijk punt vinden. En we geven het alvast mee aan de collega fracties om dat in een fractie te bespreken. Of zij dat ook belangrijk vinden. Misschien dat ze andere dingen belangrijk vinden. Politiek is het maken van keuzes en het doen van afwegingen, maar wij vinden dit heel belangrijk. Helder. Dank voor de aankondigingen,. Aankondiging en quote. Sorry. Alle stukken staan ook verder op de juiste plek. Ik heb nog een vraag aan de heer Karsen van Hattem Centraal. Dat heeft te maken met. De 346 gelijktrekken van start en einddatum terras, auto en fietsbeleid. Naar onze mening zou dat NaCC moeten in handen van het college. Voor een voorstel of informatie aan de raad.

▶ 0:34:54Zelf. En daarnaast. De vraag van komen er meer fiets fietsenstallingen? Ziet de wethouder nog mogelijkheden daarin? En wanneer wordt dit geëvalueerd om eventuele aanpassingen te maken?. Ja, dat laatste is inderdaad weer een politieke vraag, dus die zou je inderdaad eventueel met het. Vragenuurtje half uurtje mee kunnen nemen. En met betrekking tot punt 346 mag dat volgens mij verschoven worden als de hele commissie daar mee eens is. Dan wordt ie in de handen van van het college gesteld. Akkoord. Dan zijn we nu aangekomen bij punt zeven. Die heeft als titel de bespreking Uitkomst van de benchmark. In aanwezigheid van de heer Van den Brekel en mevrouw Van den Berg van beiden van Berenschot. Het college heeft in afstemming met de gemeenteraad een benchmark naar

▶ 0:35:55informatie en kosten laten uitvoeren door Berenschot. De benchmark geeft inzicht in de verhouding tussen de formatie, apparaatskosten en de financiële positie van Hattem in relatie tot vergelijkbare gemeenten. De heer Van Berkel van Berenschot geeft een presentatie over de methodiek en de uitkomst van de benchmark, en daarna wordt aangegeven hoe de gemeente de resultaten meeneemt bij het versterken van de gemeentelijke organisatie en de financiële positie. We bespreken dit onderwerp. Beeldvormend. Er is ruimte voor verhelderende vragen van raads en commissieleden en er worden twee vragen gesteld aan de commissie. Ik denk dat het goed is om te onthouden, want die komen aan het eind van de presentatie terug. Wat willen de raad en commissieleden meegeven voor de verdere verwerking van de inzichten uit de benchmark? En welke boodschap willen de raads en commissieleden meegeven aan het college hoe dit financieel te verwerken? De balans tussen financiën, taken en maatschappelijke ambities en. De. Ik zou net zeggen onze portefeuille houden. De

▶ 0:36:58herbenoemd burgemeester. Afgelopen vrijdag. Die wil dit onderwerp, omdat het dusdanig belangrijk is bij ons inleiden. En aan u het woord. Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de gelegenheid. Ja, u geeft het zelf al aan een benchmark. Volgens mij was het november vorig jaar dat we als raad hier opdracht toe hebben gegeven. En het is goed om met elkaar dat inzicht ook te hebben. Afgelopen juni of mei was het volgens mij dat we de eerste resultaten in de auditcommissie hebben besproken. En toen hebben we ook gezegd dit is zodanig van belang dat we een brede commissie organiseren om zowel de methodiek als een doorkijkje van wat we toen besproken hebben, kort, maar ook de verdiepingsvragen van waar kunnen we als Hattem echt nog wat op verdiepen om met elkaar de juiste informatie boven tafel te krijgen, Om die ook echt nu breed te presenteren, zodat iedereen daar ook van op de hoogte is. Dus ik ben

▶ 0:38:00een gelukkig mens dat we hier met elkaar zijn en de presentatie zometeen gaan aanschouwen. Perfect! Dank u wel. Mevrouw Sandersen. Ik denk dat we zo meteen even gaan kijken of de techniek werkt, want dan kunnen we over op de presentatie. Ik denk dat er een inleiding zal komen van hoe het opgezet is en de vijf verdiepingsvragen. Ik zal jullie daarin meenemen. Aan u het woord. Dank voor de introductie en dank voor het woord. Goedenavond allemaal. Mijn naam is Max van den Brakel van Van Berenschot. Ik samen met mijn collega Fleur en wij hebben samen met onze derde collega BAM het benchmarkonderzoek voor de gemeente Hattem uitgevoerd en ik zal jullie, zoals in de introductie al aangekondigd, vandaag meenemen in eerst stukje onderzoek en methodiek wat wij hebben uitgevoerd. Vervolgens de uitkomsten van het benchmarkdeel en. En zoals ook al benoemd hebben we ook op een aantal opvallendheden uit de benchmark nog verdiept. En ook die uitkomsten

▶ 0:39:03zal ik vanavond met u delen. Een. Paar puntjes voor tijdens de presentatie mocht ik iets vertellen wat vooral ook over de methodiek gaat. Wat niet duidelijk is stel de vragen vooral tussendoor. Het kan soms een wat technisch verhaal worden, dus iets daar niet duidelijk is. Stel gerust die vragen als wat meer gaat over de inhoudelijke discussie over de uitkomsten. Daarbij het verzoek om dat tot het einde te bewaren. En. Dat gezegd hebbende, het benchmarkonderzoek. Vraag die wij beantwoorden met ons onderzoek, is dat we gaan kijken hoe de kosten en de formatie van de gemeente Hattem zich nou relatief gezien verhouden ten opzichte van andere vergelijkbare gemeenten kijken daarbij zowel naar het primair proces als naar de overhead van de gemeente. Wat is nou belangrijk om in ogenschouw te nemen bij zo'n benchmark onderzoek dat we altijd uitgaan van één vast peil moment. Dat doen we omdat een benchmark een foto maakt van één moment in de

▶ 0:40:03tijd. Maar een organisatie is natuurlijk altijd in ontwikkeling. Er staat dus belangrijk als we straks kijken naar die uitkomsten. En dat we dus weten dat waren de uitkomsten, uitgaande van in dit geval de situatie. De vastgestelde formatie 1 januari 2026 en de begroting van 2026. Het doel van die benchmark is om de gemeente inzicht te geven hoe ze zich dus relatief gezien verhouden. Wat de benchmark niet is, is dat wij gaan vertellen waar het te hoog of te laag zit. En als we straks hebben over ergens twee fte hoger, twee fte lager, betekent dat niet twee fte te hoog of twee fte te laag. Die benchmark op zichzelf is nog geen finaal oordeel. Wat het wel is, is een instrument wat mooi inzicht geeft hoe je je vrouw ten opzichte van anderen, en dus ook een goed startpunt is voor het gesprek. Ik heb dat hier ook eventjes nog visueel weergegeven. Die benchmark schetst eigenlijk de huidige situatie op één moment in de tijd, maar dat geeft nog niet direct begrip van de huidige situatie. Dat stukje

▶ 0:41:05begrip komt straks ook nog wel terug bij de verdieping, dus daar zijn we al wat verder ingegaan op een aantal onderwerpen. Maar puur die benchmark op zich geeft nog niet het begrip van de situatie. Daar heb je de kennis van de organisatie voor nodig. Eventuele andere onderzoeken, de kennis van anderen. En we zeggen pas als je die foto van die benchmark goed begrijpt, dan is het goed om de vervolgstap te zetten. Of die huidige situatie ook wenselijk is?. Pas als je het goed begrijpt wat de huidige situatie is, het is niet wenselijk, dan kun je kijken naar bijstelling, maar altijd het advies om geen rechte lijn van de benchmark naar de bijstelling te trekken. Hoe hebben we dat onderzoek dan uitgevoerd? We zijn een behoorlijke tijd geleden, in 2001 gestart met de benchmark onderzoeken. En die benchmark focuste zich eerst enkel op de formatie. Nu is het zo als we tegenwoordig een vergelijking van formatie gaan maken, dat we al best wel snel man gaan. Dat komt omdat gemeente veel taken ook uitbesteden. Kijken we dan alleen naar de fte's? En je doet als een gemeente veel taken zelf. En dan

▶ 0:42:07gaat die vergelijking heel snel mank. Waar kijken wij dan wel naar? We kijken naar de apparaatskosten. Wat verstaan wij nou als apparaatskosten? Die apparaatskosten, dat zijn nog steeds ook de formatie en de loonkosten van de gemeente. Waarbij we enkel kijken naar de loonkosten die zich inzetten voor de gemeente Hattem. Mocht men werkzaamheden doen voor een andere organisatie, corrigeren we daarvoor. We kijken naar de inhuur kosten, maar wel echt de begrote inhuur kosten en we kijken naar de overige relevante kosten. Dat klinkt als een breed begrip. Wat zit daar nou allemaal in? Dat zijn eigenlijk alle kosten waar de gemeente voor begroot die zo'n formatievergelijking kunnen vertroebelen. Dus er is voor een heel groot deel zijn dat dus bijvoorbeeld de uitbesteedingskosten die jullie als gemeente hebben voor de taken die jullie niet zelf doen. Als laatste, op het moment, als we het complete kostenplaatje in kaart hebben gebracht, hebben we ook nog een hele lijst met werklastindicatoren in kaart gebracht. En dat doen we om extra duiding te geven aan die cijfers. Dus bijvoorbeeld het

▶ 0:43:08aantal hectare groen wat je te onderhouden hebt, het aantal kilometers weg, je jeugd, cliënten, aantal burgers aan de balie. Om daar extra duiding bij te geven. Dan hebben we dat complete kostenplaatje hebben we in beeld. Maar het is natuurlijk belangrijk dat we ook een zuivere vergelijking maken met andere gemeenten. We vergelijken namelijk niet op basis van functietitels of op basis van teamnamen, maar we kijken in de benchmark echt naar de taakinhoud. Hoe doen we dat dan? We hebben een indeling met meer dan 200 taken die je als gemeente kan uitvoeren. Ik laat me straks ook nog eventjes op het scherm zien. En wat we gedaan hebben is dat we dus al die verschillende kosten die we mee moeten nemen voor de vergelijking, gekoppeld hebben aan die verschillende taken. Diezelfde exercitie hebben we ook gedaan met alle gemeenten waar we jullie mee vergelijken, waardoor we dus ook zeker zijn die vergelijking op denkniveau gaat cijferen. Dat hebben we op dezelfde manier gedaan. Ook gedaan hebben we ze ook nog uitgebreid gevalideerd. Dus zelf veel checks uitgevoerd. Samen met de gemeente gekeken. Herkennen jullie nou het aantal fte? De

▶ 0:44:10kosten die we aan de verschillende taken hebben toebedeeld zodat dat echt uitgevoerd gedaan wordt?. We vergelijken jullie daarbij niet met een landelijk gemiddelde, maar met een referentiegroep. Hoe is die referentiegroep nou samengesteld? We hebben een aantal aspecten gekeken. Als eerste hebben we naar het inwoneraantal gekeken. We hebben gekeken naar de sociale structuur, dus dat is een indicator vanuit Binnenlandse Zaken, waar onder andere ook rekening houdt met het aantal bijstandsontvangers. We kijken naar het oppervlakte, land wat je hebt, je bevolkingsdichtheid en hoeveel taken je nou als gemeente zelf doet. En daar hebben we dus een groep samengesteld die zo veel mogelijk op de gemeente Hattem lijkt, maar nog steeds goed om te benoemen. We hebben geen twaalf gemeentes Hattem, dus er zijn nog steeds verschillen. En daar gaan we dus die indicatoren bij gebruiken om dat zo goed mogelijk te duiden. Had ik het net over een lijst met taken. Ik kan me voorstellen dat het wat klein is, mogelijk voor sommigen om te lezen. Onder de al kleine letters die je hier ziet staan nog een hele lijst met nog

▶ 0:45:13lagere niveau taken, maar dit. Op hoofdlijnen maken we de splitsing tussen de bedrijfsvoering, het sociaal domein, de sociale thema's, de fysieke thema's en de algemene thema's. Er valt bij ons. Openbare orde en veiligheid. Economie, Recreatie, toerisme, het KCC, Burgerzaken, belastingen valt daar allemaal onder. Op dit detailniveau zal ik vandaag ook de presentatie geven, dus tot op dat niveau de uitkomst. Nou dan over de uitkomst Het meest interessante deel van het van het onderzoek. Als eerste op organisatieniveau zien we dat we voor de gemeente zo'n € 19 miljoen aan vergeleken apparaatskosten in kaart hebben gebracht. Dat zijn die kosten, componenten die ik zojuist omschreef. En puur kijkend naar die kosten zien we dat dat zo'n 6% hoger is dan wat we gemiddeld in de referentiegroep zien. Als we dat omrekenen naar euro's, komt dat neer op ongeveer € 1 miljoen. Echter is het goed om hierbij te vermelden dat we hier enkel rekening hebben gehouden met het aantal

▶ 0:46:17inwoners van de gemeente, en nog niet gecorrigeerd voor al die andere werkloze indicatoren. Wat we ook gedaan hebben, dat gaan we straks op detailniveau doen, zodat we eigenlijk per taak hebben gekeken hoe verhouden nou die kosten zich met die werklast indicatoren? En wat we zien is dat de gemeente Hattem ook een wat hogere werklast heeft dan wat we gemiddeld zien in de referentiegroep. Als we al die plussen en minnen bij elkaar optellen, dan liggen de kosten heel netjes in lijn met de werklast die we zien. Wil niet zeggen dat er geen uitschieters naar boven naar beneden zijn die we niet direct kunnen verklaren, maar per saldo komt het heel gemiddeld uit. Wat wordt. Bedoeld met werklast. Denk ik aan als u dat nog korter kunt beantwoorden. Zeker is. Wat wij bedoelen met werklast is dat we een hele lijst met indicatoren hebben uitgevraagd zijn. Bijvoorbeeld als we het hebben over beheer in de openbare ruimte, het aantal kilometers weg dat je moet onderhouden, je oppervlakte groen wat je moet onderhouden. Als we het hebben over de toegang tot de jeugdzorg, hoeveel jeugdcliënten heb je dan

▶ 0:47:20eigenlijk? En ze hebben eigenlijk voor al die thema's. In de benchmark hebben we kerncijfers opgehaald. En die kerncijfers hebben we dus ook opgehaald bij de gemeente waar we de vergelijking mee maken. Dus we kunnen dus ook zien zien we hogere kosten voor het groenonderhoud? Zien we dan ook meer hectare groente onderhouden? En op basis van de cijfers kijken we dan ligt dat nou wel of niet in verhouding met elkaar?. Beantwoord ik daarmee de vraag? Ja, en. Als we dan een laagje dieper kijken, dan gaf ik net al aan je fte's, je loonkosten. Dat is één component van de totale kosten die we in kaart brengen. Maar het zijn er meer. Hoe ziet die opbouw er dan uit? Als we starten wel met de loonkosten, zien we dat de loonkosten zo'n 19% hoger zijn dan gemiddeld. En dat de gemeente zo'n 20% meer formatie heeft. Wat betekent dat dan? Dat de kosten ook 20% hoger zijn? Nee, dat niet direct. Wat we zien is dat de gemeente Hattem ten opzichte van een referentiegroep meer taken zelf uitvoert. Dus de

▶ 0:48:22huurkosten zijn in absolute zin, dus in euro's, relatief gemiddeld. Maar we zien dat die overige relevante kosten, dus waar vooral de uitbesteedingskosten zitten, dat die lager zijn. Haal je die nul 6 miljoen wat je daar lager zit af van de één 7 miljoen wat je hoger zit op de loonkosten, kom je weer op die één 1 miljoen wat ik op de vorige slaap liet zien.. Als we dan meer naar de inhoudelijke thema's gaan, kunnen we dus de splitsing ook maken naar allereerst die bedrijfsvoering. Thema's de fysieke thema's, de sociale thema's en de algemene thema's. Als ik start bij de bedrijfsvoering thema's, zie ik dat die zo'n 1% hoger in kosten zijn. Dan gemiddeld per inwoner. Het gaat om zo'n ton aan hogere kosten. Echter zeggen wij bij de bedrijfsvoering dat je bedrijfsvoering niet werkt voor de inwoner. Primair, maar vooral ter ondersteuning van de eigen organisatie. Op het moment dat je ondersteuning op het moment dat je veel taken hebt uitbesteed, heb je

▶ 0:49:23vaak ook minder bedrijfsvoering nodig. Betaal je ook bij die externe partijen voor een stukje bedrijfsvoering. Jullie hebben relatief meer taken zelf in huis. Waar we dus ook gedaan hebben is gekeken hoe verhouden nou de kosten van de bedrijfsvoering zich ten opzichte van het aantal fte wat je in de organisatie. Als we die vergelijking maken, dan zien we dat de kosten zo'n 8% lager zijn dan gemiddeld. Gaat dan ongeveer om een half miljoen euro voor de bedrijfsvoering. Als we dan kijken naar de fysieke thema's, zien we dat de kosten daar. Zo'n 11% hoger zijn dan gemiddeld. Het gaat er ongeveer om acht ton. Als we daar rekening houden met die werklast indicatoren, die ik dus net ook even toelichten,. Dan zien we dat we daar ongeveer de helft van de hogere kosten kunnen verklaren dan bij de sociale thema's. En ik zal straks ook nog in meer detail toelichten waar die verklaring dan zit. De sociale thema's zien we zo'n 7%. Hogere kosten gaat ongeveer om twee ton, en daar kunnen we op basis van de werklast het verschil niet

▶ 0:50:24direct verklaren. En bij de algemene thema's dus. Om nog even kort te raden dat was dus openbare orde en veiligheid. Dat was burgerzaken, dat was het klantcontactcentrum en economie en toerisme. Als we daar kijken.. Kunnen we de gemiddelde kosten ook niet geheel verklaren. We hadden daar eigenlijk op basis van de werklast juist ietsje hogere kosten verwacht, dus dat valt eigenlijk lager uit dan wat we zouden verwachten. Doorgaan naar de volgende slide. Ik zal vooral ook benoemen wat er op staat is een grotere tabel. Kan me voorstellen dat het lastig leesbaar is, maar wat jullie hier zien zijn als eerste het overzicht van de bedrijfsvoering. Thema's die wij in de benchmark kennen. Op de eerste rij zie je eigenlijk alle bedrijfsvoering systemen staan die we kennen. Vervolgens de kosten van de eigen organisatie, hoe dat procentueel afwijkt ten opzichte van de referentiegroep en wat dat dan in euro's betekent. En bovenaan zien we de thema's waar het verschil in euro's ten opzichte van de referentiegroep het

▶ 0:51:27grootste is. Als we kijken waar jullie iets lager zitten. En onderaan zie je dan weer de thema's waar het grootste verschil het grootst is aan de bovenkant. Dan zien jullie een aantal thema's geavanceerd staan. Zie je een vraag?. De heer Robert van de VVD. Hele korte technische vraag. Hoe wordt de ziekte langdurig ziekteverzuim hierin meegenomen? Ja, dank u wel. Uhm. Deze vraag eerst even beantwoorden. Hoe noemt de benoemen dat we in de benchmark uitgaan van de begrotingssituatie? Dus we kijken hoeveel fte's wordt er begroot voor een taak? En op het moment dat er ziekte is, kan het dus zijn dat de bezetting lager ligt. Of dat er bijvoorbeeld weer ingehuurd wordt om dat bij te plussen. Nou houden we in principe rekening mee door te zeggen we kijken hoeveel fte's zijn er nou begroot? Dus wat verwacht je nou aan kosten voor de taak? Kan zijn dat de realisatie dus afwijkt. Maar het gaat echt om een vergelijking van de begrotingssituatie. Dus dan maar als het de vraag helder.

▶ 0:52:28De heer Kersten. Algemeen belang. Ja, een technische vraag. U heeft in het begin van uw verhaal heeft u aangegeven van. Wij doen die analyse aan de hand van de begroting, in dit geval de begroting 2026. Mijn vraag is. Vindt er een vergelijking plaats met de begroting 2026 van de referentiegemeente? En stel dat er nu verschil is. Dat zal over het algemeen zich voordoen tussen een jaarrekening ex post. En en en een begroting. Hoe wordt dat dan verdisconteerd?. Mij gaat het om Hoe betrouwbaar is uw informatie?. Zeker. Dank u wel. Eigenlijk in dat opzicht twee vragen dus. De eerste vraag zijn het ook begrotingen 2026 van andere gemeenten? In de referentiegroep zijn het ofwel begrotingen 2026 of 2025. Op het moment dat het gaat om de begroting 2025 hebben wij die kosten ook geïndexeerd, zodat dat goed vergelijkbaar is met 2026. Maar vervolgens de vraag hoe gaan wij ermee om als de realisatie afwijkt van de begroting? We kiezen er

▶ 0:53:29ook bewust voor in de benchmark om echt uit te gaan van het grote plaatje. En dat doen we omdat we eigenlijk juist voor fluctuatie in de cijfers willen corrigeren. Het kan namelijk zijn dan een bepaald thema dat er heel veel gebeurt in een jaar, waardoor er extra ingehuurd moet worden, maar dat dat een jaar daarna gewoon weer netjes op peil ligt met wat je begroot. En die fluctuatie willen we er eigenlijk juist uit halen. Daarom zeggen we wat begroot je nou structureel. En niet zozeer Wat is nou je realisatie op jaarbasis? Anders kan het net zijn dat een gemeente net in een piekjaar zit, wat bijvoorbeeld vorig jaar was, en dat het dit jaar een stuk lager is. Want wat ik daarmee u vraag?. Ja, en aan de ene kant wel, maar aan de andere kant als je weet dat je op fte gebied tekort komt. En dat heeft op zich weinig binnen de gemeente had dat een aantal jaren voorgedaan. Ja, dan ga je natuurlijk bij de begroting daar rekening mee houden. Bij de begroting kijk je vooruit, maar je houdt natuurlijk al tot en met het moment dat je de begroting de laatste hand eraan legt, houd je rekening met de verwachting die je hebt voor het komende jaar. Dus ik snap uw verhaal, maar er zit wel een

▶ 0:54:32in mijn optiek een zekere mate van onzekerheid in. Ja. En misschien moet hij daar ook toe het licht te bekijken. Daarom ook echt naar de. We gaan uit van de begroting 2026, maar we houden. De begroting voor 27 2829 wordt al vooruit gepland. Zouden we er ook naast? Dan zien we dat er echt incidenteel een piek zit in één jaar. Dan kijken we welk deel van die component is structureel? Dus daar houden we op die manier nog een rekening mee. Als ik dan terugga naar de uitkomst op de bedrijfsvoering,. Dan vallen ons in dat opzicht. Alle grijs gearceerde thema's vielen ons in de benchmark op. Dat wil niet zeggen dat daar de kosten te hoog of te laag zijn, maar daar konden we puur de verschillen met het referentiegemiddelde niet direct verklaren op basis van de werklast indicatoren die we in kaart hebben gebracht. Het is goed om daar een aantal voorbeelden uit te halen. Het tweede. In een lijstje zien we bijvoorbeeld facilitaire zaken waar ook de huisvestingskosten van de gemeente in zit, zien daar zo'n 30% lagere kosten, zo'n € 285.000. Op basis van de benchmark kunnen we die

▶ 0:55:34lagere kosten niet verklaren. Maar met de kennis van de gemeente werd ons toegelicht. En we weten dat we momenteel minder investering hebben gehad in de huisvesting, waardoor onze huisvestingskosten momenteel laag liggen. Dus kan daarmee dus goed zijn dat iets lager uitkomt, maar heel goed te begrijpen is. Andere kant op. Bij personeelszaken zien we weer wat hogere kosten. Zo'n 37% hoger echter werd aangegeven. Wij hebben bij personeelszaken door de gemeente een vrij uitgebreid takenpakket belegd. En dat is iets wat we vaker zien. Dat er bijvoorbeeld tussen personeelszaken, waar we een plus zien van iets meer dan een ton. En directie en management waar jullie iets lager uitkomen, je iets meer dan een ton. Ook dat daar een wisselwerking is. Dus in dat geval zien we dus jullie zetten iets minder in op management, maar hebben daardoor weer wat meer personeelsondersteuning. Dat is het verhaal achter de cijfers. Vandaar dat het dus ook hier goed benoem en enkel het plusje en het minnetje. Daarmee ben je nog niet bij de eindconclusie.

▶ 0:56:36Als ik dan doorga naar de fysiek. Oh ja. De heer Van Til. Dank u wel, voorzitter. Uhm, als u nog één keer terug kunt gaan naar ja, dit plaatje. Dit plaatje. Ja, ja. Wel, kunt u dan ook een verklaring geven voor finance en control? En dat is eigenlijk het hoogste verschil. Ja, ik. Ik. Er zijn ook wat verdiepingsvragen, dus ik denk dat het goed is om even af te wachten tot de presentatie ook verder. Is, dus ik schat dat in. Uh, ik weet het niet. Lager d'r een uh in de verdieping terug. Dus daar wordt nog. Wordt nog vervolgd. En dan vervolgens de fysieke thema's. Daar zien we in totaal zo'n 11% hogere kosten per inwoner. Gaat om iets meer dan acht ton. En we zien dat een heel groot deel van die acht ton in het beheer van de openbare ruimte zit. Daar zien we zo'n zeven ton aan hogere kosten. En nu gaf ik net al aan dat we ongeveer de helft van die afwijking al konden verklaren aan de hand van de werklast indicatoren. Dat heeft te maken met het stuk weer openbare ruimte. We splitsen Beheer openbare ruimte op

▶ 0:57:38naar bijvoorbeeld het onderhoud van groen, van wegen, van riolering. En als we kijken naar groen, zien we dat iets meer dan de helft van de afwijking bij groen zit. Maar we zien ook dat jullie fors meer hectare groen te onderhouden hebben ten opzichte van de referentiegroep. Daarmee kunnen we dat stuk eigenlijk al verklaren. Er blijft dan nog steeds wel een stukje over in de Plus dat Zin om op riolering en op wegen. Die konden we puur op basis van onze indicatoren, het aantal kilometers weg, het aantal kilometers riool niet direct verklaren. En die volgen ook later nog in de verdieping. Aan de andere kant zien we bijvoorbeeld de uitvoering van afval met weer lagere kosten. En wat wij in benchmark doen is daar de indicator ook uitzetten. Of je bijvoorbeeld gebruik maakt van ondergrondse containers of Omgekeerd inzamelen wordt het hier ook genoemd met dat het restafval in de ondergrondse containers gaat. We zien eigenlijk structureel in de cijfers terug op het moment dat een gemeente hier gebruik van maakt, dat de kosten ook lager uitkomen. Dus in dat opzicht ligt het in lijn wat we verwachten met die indicator. Maar dan wel een mooi gegeven dat

▶ 0:58:41er dus ook in lijn met elkaar ligt. Ga ik door naar de sociale thema's?. Bij de sociale thema's zien we eigenlijk in de breedte dat alles net iets hoger dan gemiddeld uitkomt. Niet wat ons betreft opvallend veel hoger. We houden daar ongeveer tien 15% als bandbreedte aan. Enkel op beleid van de sociale thema's. Daar zien we wel een wat groter verschil. Dat is dan ook een van de onderwerpen waar we op verdiept hebben, dus daar zal ik straks nog meer over vertellen. En als laatste de algemene thema's komen op totaal heel erg gemiddeld uit. Scheelt 2% zo'n € 20.000 en zien we op een aantal plekken wat plussen bij burgerzaken een min. Zo'n 20%. Net iets minder dan € 50.000. En we hadden bij burgerzaken nog wel op basis van de werklast juist gemiddelde of misschien zelfs iets hogere kosten verwacht. En dus vandaar ook mijn eerdere uitspraak dat we bij de algemene thema's juist wat hogere kosten hadden verwacht dan

▶ 0:59:43hier staat. Nu zien jullie hier een lijstje staan met eigenlijk een samenvatting van alle gearceerde thema's van de vorige slides. Het zijn dus de aandachtspunten waar wij ofwel relatief hogere of relatief lagere kosten zien. Dit is, zoals ik al eerder zei, niet te hoge kosten of te lage kosten. En een benchmark houd met heel veel onderdelen wel rekening. Maar waar wij geen rekening mee houden bij de benchmark is bijvoorbeeld het ambitieniveau van de gemeente. De mate van efficiëntie waar je mee werkt, de kwaliteit van je output. En ook eventuele aspecten die echt locatiespecifiek zijn. Dus ik kom straks nog terug in de verdieping. Maar jullie hebben bijvoorbeeld een historisch centrum. Dat is niet iets wat wij kunnen meten of wat daar de impact direct van is. Maar er is wel iets wat impact heeft op je werk wat je te verzetten hebt. Dus goed om dat mee te nemen in hetgeen wat jullie hier zien. Nou, dan zijn hier ook weer in het lichtblauw

▶ 1:00:44een aantal thema's uitgelicht. Dit zijn de thema's waar wij dus ook op verdiept hebben. En die thema's zijn niet door ons gekozen. Dat hebben we uiteraard in samenspraak met de gemeente. En dat over het deel van de benchmark. Voordat ik door ga naar de verdieping zaten er hier nog onduidelijkheden in mijn verhaal die wat meer toelichting behoeven?. Nee dan. Ik ben wel benieuwd wat de uitvoering vast goed is. Plus 84%. Ja. Goed. Goed om die nog uit te lichten. De uitvoering van vastgoed is eigenlijk alles wat de gemeente zelf doet rondom het eigen maatschappelijk vastgoed. We zien er inderdaad in procenten een vrij grote plus. En daar zat ook een stukje duiding vanuit de eigen gemeente bij. Dus niet Voor ons is die in de benchmark opvallend, omdat we hem niet direct kunnen duiden. Maar de gemeente Hattem heeft behoorlijk veel monumentale panden in het eigen

▶ 1:01:45maatschappelijk vastgoed zitten. Dat is iets wat we zeker niet bij alle andere gemeenten zien, maar wat wel zeker in het onderhoud, een stuk duurder is dan wanneer je een reguliere locatie hebt die niet monumentaal is. Dus daar werd het wel herkend. En dus gaat om. 80%. Het gaat in euro's om 40.000, dus het is goed om te benoemen dat dat in de benchmark ook een relatief kleiner thema is, en dat de kosten dan ook al snel wat extremer kunnen uitslaan in procenten. De heer Palant. De ChristenUnie. Ik had nog. Één vraag over die referentiegroep. Heeft u al wel het een en ander over verteld?. Maar begreep ik nou goed dat het eigenlijk gemeenten zijn die ook bij jullie. Meedoen aan die benchmark? Ja. En zijn dat niet over het algemeen gemeenten die qua karakteristieken ook anders scoren? Mogelijk dan gemeenten die niet meedoen aan de benchmark. En. Bijvoorbeeld om daar waar ruimte te denken is van als gemeente

▶ 1:02:48zien van hé, we komen financieel krap. Dan gaan we even Berenschot bellen om te kijken waar we wat. Nog potentieel hebben om er wat mee te doen. En alle gemeenten die in principe zeg maar denken van nou dit, dit loopt eigenlijk prima, die bellen jullie niet. Dus waar we nu mee vergelijken zijn alle gemeenten die min of meer al in dezelfde situatie zitten. Dat is even. De achtergrond van mijn vraag. Helder. De heer Van der Bikel. Dus dank voor de vraag. Uhm, goed om daar inderdaad een toelichting bij te geven. Dus ik kan straks ook achteraf nog wel eventjes. Mocht daar voldoende tijd voor zijn. De referentiegroep ook met jullie delen, Die hebben we natuurlijk ook beschikbaar. En het gaat in de basis om gemeenten die qua kenmerken op jullie lijken. Een behoorlijk aantal deelnemers rond de vijftig op jaarbasis. En die doen niet allemaal mee vanuit besparingsoogpunt. Dus dat zit er zeker ook tussen. Maar heb ik genoeg gemeenten die simpelweg even de de thermometer erin willen steken en willen weten? Hoe verhouden we ons nou ten opzichte van de RES? Het kan soms zijn

▶ 1:03:49dat het juist andersom is, dat men krapte ervaart en wil uitbreiden en dat om die uitbreiding extra ondersteuning te geven, dat zo'n benchmark wordt gedaan om te kijken hoe we alle geluiden vanuit de ambtelijke organisatie. Maar zijn ze ook. Terecht ten opzichte van andere gemeenten? En dus zeker, wij hebben deelnemers ertussen zitten die een benchmark doen met besparing in het achterhoofd. Maar ik kan wel uit ervaring zeggen dat dat bij lange na niet bij alle gemeentes het geval is. Helder. De heer Dekker van het CDA. Ja, dank u wel. Dank u wel voor de presentatie. Tot zover een vraag over de juridische kosten. Wat valt daaronder?. Uhm. Met name is de vraag van als ik nou project heb En. Daar komen juridische tegenvallers in. Mensen gaan naar de Raad van State. Valt dat daar dan ook onder of weer niet? Want valt het op dat juist daar wij lager uitvallen qua kosten?. Helder. De heer Van der Berkel. Uhm. Onderdeel wordt straks ook nog bij De Verdieping komt de

▶ 1:04:52juridische zaak. Maar goed om te benoemen dat we daar ook uitgaan van de begrote kosten. Dus we kijken Hoeveel formatie zet je nou in rondom juridische zaken? Wat zijn nou de grote advocaatkosten die je bijvoorbeeld hebt? Maar het is wel een onderdeel waar te realiseren kosten soms kunnen afwijken van de begroting. Kosten ook iets wat wel relevant was hier in Hattem dus ook een onderdeel wat we mee hebben genomen in de verdieping, dus daar zal ik straks nog bij bij terugkomen. Dank. Dat gezegd hebbende over de verdieping, volgens mij heb ik ze ondertussen allemaal al een een keertje aangestipt,. Maar uiteindelijk hebben we dus op de vier. Thema's die je hier ziet verdiept. We hebben dus verdiept op financiën en control, op beheer van de openbare ruimte en dan specifiek op het stukje wegen, riolering en begraafplaatsen. Beleid, advies en contractmanagement in het sociaal domein en op juridische zaken. Die verdieping heeft die nou uitgezien? We hebben eigenlijk een drietal methodes toegepast in de verdieping. Als eerste hebben we richting

▶ 1:05:55de organisatie. Op de relevante teams hebben we een vragenlijst uitgestuurd die eigenlijk alle onderdelen. Dekt die niet in de benchmark zitten, maar die wel impact hebben op je capaciteit. Dus wat ik net noemde je ambitieniveau. Hoe efficiënt is de gemeente nou ingericht? Zijn er nou opgaven die hier specifiek in Hattem spelen die we niet ergens anders zien?. Daarna hebben we ook nog een aantal kwantitatieve analyses gedaan om te verdiepen. Dus wat we gedaan hebben is ook gekeken. Zien we nu dat de gemeente Hattem schaal nadelen heeft ten opzichte van de referentiegroep? We hebben referentiegroep die qua inwoneraantal ook relatief wat kleinere gemeentes zijn. Maar we zien dat het gemiddelde van de referentiegroep nog steeds iets hoger zit in aantal inwoners dan de gemeente had. Dus zien we nou bijvoorbeeld schaal nadelen of speelt dat niet op een relevant thema? En als laatste hebben we eigenlijk die benchmark. Die vragenlijst en die analyses samengepakt. En zijn we die uitkomsten samen gaan duiden met de organisatie. Dus dat kan zijn geweest altijd met het management, maar soms

▶ 1:06:58is er ook vanuit het team iemand aangehaakt om om extra kleuring te kunnen geven aan de uitkomst. Wat is daar nou uitgekomen? Verdieping is vrij tekstueel, dus ik kan me voorstellen dat hier vooral handig is om om te luisteren naar de woorden die ik erbij erbij geef. Als eerste. Financiën en control. We zagen bij Financiën en Control dat zowel de kosten als de formatie iets hoger lagen dan gemiddeld. Ging ongeveer om één vier fte en een stukje zat hem vooral op. Financieel advies en control, wat minder op de financiële administratie. Daar kwamen juist weer wat lager uit, maar we uit die verdieping grofweg twee belangrijke bevindingen gehaald. Er is nog een breder aantal bevindingen, maar we houden nu eventjes tot de belangrijkste bevindingen. Eerste onderdeel was dat hier die analyse voor die schaal nadelen heel relevant was. We zien bij Financiën en Control dat je als gemeente. Simpelweg nadelen hebt als je kleiner bent. En wanneer we

▶ 1:08:00rekening houden met die nadelen, kunnen we eigenlijk al de helft van het verschil met de referentiegroep cijfermatig verklaren. Dan blijft er natuurlijk ook nog een deel over. Mijn tweede. Bevinding uit de verdieping. We hebben het er net al even over gehad. In de benchmark focussen wij op de grote ruimte bij grote aantallen fte's. Nu is het zo dat de bezetting. Bij financieel advies heb ik het dan even specifiek over lager ligt dan de grote ruimte. En dat die ruimte die daar nog tussenin zit. Dat die momenteel is bevroren, die kan door de maar door ambtelijke organisatie nu niet gebruikt worden om iemand op te werven. Die ruimte hebben wij wel meegenomen in het onderzoek. Nu is in het interview benoemd dat eigenlijk men met de bezetting hartstikke goed uitkomt op financieel advies. Dat betekent dus dat die ruimte op financieel advies, die wel in de benchmark zit, eigenlijk niet direct nodig wordt geacht voor de taak financieel advies. Dat rekening

▶ 1:09:03houdend zou het zelfs iets lager dan gemiddeld uitkomen. Die zei ik net wel. Ook al dat op de financiële administratie de uitkomsten weer lager dan gemiddeld zijn. Daar merkt men wel. Ook de krapte zal liggen in lijn met die uitkomsten. Echter, als we kijken wat ervaart men nou nog aan tekorten op de financiële administratie? En wat is aan ruimte in die bevroren vacatures ruimte? Dan zou er per saldo nog steeds iets overblijven. Dus wij adviseren ook op Financiën in control om eerst te kijken of een deel van die ruimte ingezet zou kunnen worden voor de financiële administratie, maar ook om te onderzoeken of de restruimte kan komen te vervallen. Voorzitter. De heer Van Tiel van Pro. Ja, voorzitter. Ja, misschien moeten we alle vragen bewaren, maar ik vroeg net ook naar Feyenoord In Control, 34% hoger. Maar de tekstuele uitleg die u geeft, ja, daar kan ik niet de goede match vinden. Op 34% hoger zeg. Op. Heb ik iets gemist?. Want 34% hoger

▶ 1:10:06is een behoorlijk bedrag. Mmm. Even kijken als ik hem er bij pak. Hier. Uh. T Is een uh. Deel zit m dus in die één vier fte, wat dus hoger zit op het financieel advies. En deels nog iets breder op financiën en control. Maar het gat wat we dus zien wordt dus voor een groot deel gedekt door de verklaring die we dus kunnen geven aan de hand. Van de schaalvoordelen die we zien en van het restant. Zien we dus nog dat dat weer. Deels in die bevroren ruimte zit. Dus we hebben ook nog wel daar nog vragen over zijn, Kan ik achteraf nog wel even de gedetailleerde uitkomsten geven. Wat dat precies in cijfers betekent, maar eigenlijk de combinatie zorgt ervoor dat het het onder het gemiddelde trekt. Dus ik geef net die één vier fte en dat is het deel op financieel advies.

▶ 1:11:11De heer Jansen. De Weert van de VVD. Diepe zucht. Dank u, voorzitter. Ik was aan deze. OK, hoe heet die man ook alweer? Uh. De die bevroren vacature de ruimte in. Die begrijp ik niet helemaal. Dit is een vacature die niet is ingevuld. Uhm. Die is dus uhm. Eigenlijk nu ook niet nodig is, begrijp ik dus uit uw. Ja, als u dat nog kort wilt herhalen. Uhm ja. Dus hoe het aan ons is teweeggebracht stelt me dus. Gekeken wordt in de totale begrote ruimte en een deel van die ruimte wordt momenteel dus niet ingezet. En daarbij heeft de organisatie dus ook gezegd wij bevriezen die ruimte momenteel en willen eerst. En dat is iets wat verder is dan de organisatie om toe te lichten. Maar hij is nu niet beschikbaar om in te vullen. Daar staat geen vacature open. En men zegt dus eigenlijk met de bezetting op. En dan heb ik het enkel over financieel advies. Komen wij uit met de bezetting zoals die nu staat,. Beantwoordt dat de vraag. Goed. Dan ga ik verder met het volgende onderwerp. We hadden het net over het totaal van Beheer openbare ruimte en er zijn eigenlijk

▶ 1:12:15twee drietal onderwerpen wat we daarin verdiept hebben. Als eerste een stukje over wegen en riolering. Daarna kom ik nog terug op begraafplaatsen. Als we puur kijken naar de afwijking die wij zien op wegen en riolering, zien we dat de kosten daarvan 250 net boven het gemiddelde van de benchmark liggen. Zij al puur op basis van. De aantal kilometers weg aantal kilometers riool. Kunnen we daar het verschil niet direct duiden? Echter speelt hier relevant een van de kenmerken van de gemeente Hattem, namelijk het hebben van een historisch centrum. En we hebben dat ook meegenomen in de verdieping. En we zien ook bij het overgrote deel, op een enkele gemeente na, dat in de referentiegroep er geen historisch centrum is. Nou, dat speelt op twee aspecten heel belangrijk. De klinkers die je in de binnenstad hebben, die vergen een ander onderhoudsniveau dan wanneer je een geasfalteerde weg hebt. En als we kijken naar het openbreken van een weg, is dat anders. Wanneer er een monumentaal pand in het centrum staat waar je rekening mee moet houden, dan wanneer dat er niet

▶ 1:13:18is. Dat weegt dus. Op in het in de kosten die je dus moet maken voor het beheer en het onderhoud. Daarnaast werd ook nog in het interview aangegeven dat de gemeente momenteel werkt binnen beheer, met een aantal systemen. Waar ze tegen problemen aanlopen die niet efficiënt werken. Dat is iets wat mogelijk op termijn op te lossen is, maar wel iets wat momenteel iets doet met de werklast. Dus ik wil niet zeggen dat daar niks aan te doen is, maar speelt nu wel een leven die wel mee te maken. Heeft. Eens kijken. Ook hier speelt dat er een stukje bevroren vacature ruimte is zoals ik hem net uitleg. Ging hier om zo'n 0,01. Verschil hierbij is dat waar bij financieel advies werd gezegd die ruimte, we komen eigenlijk uit met de bezetting, geeft beheer eigenlijk aan. Wij hebben die ruimte nodig om aan de onderhoudsniveaus te kunnen voldoen die we afgesproken hebben als gemeente zijnde. Nou,

▶ 1:14:18dat maakt onderaan de streep. De heer Kees. Algemeen belang. Ja, voorzitter, even een technische vraag. U zegt de afdeling Beheer geeft aan Beoordeelt u dat ook of dat realistisch is? De afdeling Financiën die zegt wij geven aan wij kunnen wel factuurruimte inleveren. Afdeling Beheer Openbare Ruimte zegt van ja, nee, maar wij kunnen dat niet inleveren. Hoe beoordeelt u dat? Want is het niet een beetje de kat op het spek binden?. Nee, Er. Is een. Aantal aspecten die wij bijvoorbeeld gedaan hebben in die analyses dat we gekeken hebben. Zien wij nou bij andere gemeenten, of ze nou groter of in dezelfde omvang zijn die bijvoorbeeld een historisch centrum hebben. Hoe zien we daar dat de kosten op beheer zich verhouden? Dus in dat opzicht gebruiken wij die benchmark gegevens die we hebben om eigenlijk de claims die een team geeft om die te kunnen toetsen en daar ook tegendruk op te geven. En in dat opzicht zien we simpelweg dat dus gemeenten met een historisch centrum de hogere kosten hebben op het beheer van wegen en van riolering, en dus geen advies tot

▶ 1:15:20op de komma. Of dat 0,0 fte moet zijn, nul, zes of één fte. Maar wat we hier wel zien is dat we snappen op basis van die kenmerken dat je hier hoge kosten hebt. En kosten die enigszins in lijn liggen met die ruimte die we zien. Vandaar dat we dus begrijpen dat men hier die vacature ruimte nodig heeft om aan de onderhoudsniveaus te voldoen. Dat betekent niet dat het geen knop is waar je aan kan draaien als gemeente. Echter komt wel zowel het geluid vanuit wat we in de cijfers zien als vanuit. De gemeente zelf, de organisatie zelf. Dat het kan, dat we zakken in kosten. Maar dan betekent dat ook iets voor de onderhoudsniveaus die we realiseren. En dat is dan vervolgens het gesprek wat daarover gevoerd moet worden. Helder. Mevrouw Van der Minne van de ChristenUnie. Ja, bedankt, voorzitter. Er staat nog als optie om meer in rekening te brengen bij nutspartijen. Ik was even benieuwd wat dat betekent. Ja, dat volgende onderdeel wat ik wou toelichten. Dus nutspartijen

▶ 1:16:22zijn bedrijven die wat hier de bodem in moeten voor bijvoorbeeld een in Enexis, wat gaat om gas, water, licht. Daar is ondersteuning bij vanuit de gemeente en daar kan de gemeente ook kosten voor in rekening brengen bij die partij. Wat ook is aangegeven in het interview is dat u mij gevraagd heb. Hoe zit het bij jullie met de dekking? We zien dat hier namelijk normaal dekking staat vanuit andere gemeenten, dat er wel kosten in rekening worden gebracht, maar dat daar wel ook nog een kans ligt om meer in rekening. Dat gaat niet om bedragen die van 250.000 verschil nul maken. Maar daar ligt wel nog een kans. Waar wij dus ook zeker zouden willen meegeven nut dat uit. Het omhoog brengen van je opbrengsten helpt daarbij natuurlijk ook. Helder. De heer Dekker van het CDA. Dank u wel, voorzitter. Kunt u iets meer duiding geven op de inefficiënte systemen?. Ja. Dus zonder er te inhoudelijk op in te gaan. Maar wat ik begreep uit het interview wordt er momenteel met een systeem gewerkt waarbij er simpelweg veel van bestand A

▶ 1:17:25naar het bestand B overgegaan moet worden. En jullie zitten met een aantal andere gemeenten in een samenwerkingsverband. En via dat samenwerkingsverband worden alle applicaties aangeschaft. Op het moment dat er dus een nieuw systeem, een nieuwe applicatie komt, moet dat voor alle gemeenten gezamenlijk gedaan worden. Nu begrijp ik dat de andere gemeenten hier minder problemen mee ondervinden. Ofwel zelf nog een oude applicatie hebben die het nog prima doet, waardoor het hem dus tegen het probleem aanloopt. We willen wel graag, maar hebben eigenlijk de rest nodig. Alleen de rest heeft het niet zo hard nodig als dat wij het nodig hebben. En daar wordt het gesprek over gevoerd, begrijp ik. En heeft wel impact op de tijd die je kwijt bent als medewerker. De heer Keijzer van Pooja over riolering. Kan het zijn dat een aantal grote projecten die inhoudelijk spelen, ook invloed hebben op wat er begroot is, en dat daardoor ook een. Verhoogd bedrag eruit gekomen is?.

▶ 1:18:27U bedoelt incidenteel denk ik. Incidenteel groot. Bijten en noem maar op. Die er nodig is en. Hangt ervan af. Dus in principe, als we kijken naar het beheer van de openbare ruimte, dan kijken we echt wat wordt er nou structureel begroot? En nu heb je ook, bijvoorbeeld als we kijken naar de riolering, de grote projecten die zich bezighouden in de gemeente. Dat gaat om hele grote bedragen. Daar speelt de riolering ook een rol. Maar dat is niet wat we hier meenemen. Dit gaat echt om het onderhoud en het beheer van de bestaande riolering. Wordt er bijvoorbeeld een nieuwe woonwijk gebouwd, dan zitten die kosten hier niet in. Dus het gaat echt om het beheer van het bestaande en de bestaande openbare ruimte. Wat is. Dan nou volgens Van de nutspartijen zojuist al alcohol toegelicht? Is het een verdergaan voor het stukje begraven? Begraven Zien we iets hogere kosten dan gemiddeld zo'n € 30.000. We hebben daar ook uiteraard

▶ 1:19:28het interview op gevoerd en er werd aangegeven. We zijn simpelweg een relatief religieuze gemeente. Dat hebben we ook een verhouding gesteld met de referentiegroep en dat zien we ook terugkomen. En dat werd aangeven bij ons wordt simpelweg meer begraven. Dat is in principe een verklaring die we kunnen volgen. Wat we veel zien bij de gemeente in de referentiegroep. En dat verklaart ook voor een groot deel. Het verschil is dat andere gemeenten vaak kostendekkend zijn op begraven. Dat geldt voor het overgrote deel van de groep. Dat is bij jullie niet het geval. Er is geen goed of fout, maar er is wel een constatering die we zien. De heer Kees van algemeen belang. Ja, voorzitter, even een vraag over dat begraven. Want u geeft aan Hattem is een meer religieuze gemeente, dus er wordt verhoudingsgewijs meer begraven. Dan zou je verwachten. Je kunt je vaste kosten en. Begraafplaats kent natuurlijk heel veel vaste kosten. Over meer begrafenissen, meer graven,. Verdisconteren. Als je een gemeente bent waar maar heel weinig wordt begraven tien,

▶ 1:20:30twintig of 30% en de rest is crematie. Ja, dan heb je wel een begraafplaats, maar dan kun je die kosten maar over een beperkt aantal graven uitsmeren. Ik snap hem niet wat u zegt. Nou, de kosten waar wij naar kijken gaat niet primair om wat we nou aan kosten per graf begrafenis. Maar wat zijn nou je kosten per inwoner? Dus het kan zijn dat jullie relatief gezien hogere kosten hebben per inwoner omdat jullie meer begraven. Mogelijk heb ik geen onderzoek naar gedaan, maar grotere begraafplaatsen hebben die meer beheer vergen. En het kan zijn omdat je meer begraaft dat je ook hogere inkomsten kan krijgen rondom begraven. En dat is mogelijk wel een interessant gespreksonderwerp om achteraf te voeren. En ik weet dat het ook al gevoerd wordt binnen de gemeente. We zien dat veel gemeenten in de referentiegroep kostendekkend zijn, en daar zien we wel een verschil ten opzichte van de gemeente. Had de heer Kees korte aanvulling? Ja, ik. Ik heb daar ooit een een WOB verzoek gedaan. Tegenwoordig heet dat de Woo, de Wet open Overheid. Naar

▶ 1:21:34de begrafeniskosten en de gemeente Hattem. En toen bleek daar drie fte van beheer en beleid op weggeschreven te worden. Ik noem het maar even zo. Ik formuleer het in mijn eigen woorden. Ik bedoel daar niet een een oordeel over te geven. Maar nu snap ik hem wel. Want dat is natuurlijk heel essentieel. Want als dat in de begroting staat, gaat u uit van die cijfers van de begroting? Ja, en dan gaat u daar niet verder. Ik heb toen met drie mensen van de gemeente tegenover mij gezeten en die hebben dat toegelicht. Ja. Nou ja. Ik kreeg niet echt een goed verhaal, maar ik snap het nu wel een beetje. Ja, helder. Ik kan de exacte aantallen achteraf nog geven. Hier is goed om te benoemen dat we hier in de methodiek dus niet kijken naar een functietitel, of op welke begrotingsregels een fte wordt weggeschreven. Nee, we hebben echt gesprekken gevoerd met de teamleiders of de teammanagers. Waar worden de fte's nou voor ingezet? Dus ook al heet iemand, ik noem maar iets, een beleidsmedewerker en hij houdt zich bezig met begraven, delen wij hem toe aan begraven? Andersom is iemand in de begroting gekoppeld aan begraven, maar houdt hij zich bezig met beleid. In het sociaal domein

▶ 1:22:38nemen wij mee onder beleid sociaal domein. Dus het kan zijn dat er meer kosten aan de begroting worden toegekend, maar we kijken niet waar de begroting worden aan toegekend. Nee. Wat zijn nou die totale begroting kosten? En die lopen we helemaal door en kennen we dus aan onze taken toe. Is dat dan extra toelichting?. Dan, naast het stukje kostendekkendheid werd wel ook aangegeven dat jullie een relatief hoog onderhoudsniveau hebben afgesproken als gemeente niveau, maar dat de realisatie vaak nog hoger ligt dan hetgeen wat is afgesproken, werd omschreven als A+. Daar zien we ook een mogelijk onderdeel om te kijken. Kunnen die het? Kan dat gerealiseerde onderhoudsniveau nog iets zakken om op het gewenste niveau te komen, op het afgesproken niveau te komen? En wat zou dat nog betekenen? Eventueel aan kostenbesparingen?. De heer Van Dieren Van Hattem Centraal. Kan ik hieruit een beetje de conclusie trekken dat het beheer. Openbare

▶ 1:23:39ruimte en begraven. Door ons hoge onderhoudsniveau deze meer kosten met zich meebrengt. Met andere woorden, als we het onderhoudsniveau een tandje lager zouden doen, dat we dan neutraal af zouden komen. En dat is iets wat. In dat opzicht kan dus zelfs het gesprek om te voeren. En dat is ook iets wat door de gemeente zelf is aangeroerd. Het is mogelijk om te zakken in kosten, Echter doet dat ook iets met onderhoudsniveaus. En dat is zeker iets wat we juist mee willen geven. En dat geldt eigenlijk voor alle onderwerpen in de benchmark. Het is vaak mogelijk om te zakken in je kosten, en het is van belang om te kijken wat betekent dat in dit geval is aangegeven. We kunnen zakken in kosten, maar dan moeten we ook zakken in de onderhoudsniveaus die we aanhouden. Dus in dat opzicht dan terecht. Terecht constateren. Ga ik door naar mijn volgende slide,. Namelijk de verdieping die we hebben gedaan op beleid van het sociaal domein. Beleid houdt bij ons zowel beleid, Advisering als contractmanagement

▶ 1:24:42in. Rondom de verschillende sociale thema's zie je dat de kosten daar boven het gemiddelde van de referentiegroep zitten. Gaat ongeveer om één op één Zaken bij beleid. Sociaal domein. Twee belangrijke bevindingen. Een eerste bevinding is een bevinding waar je als gemeente simpelweg niet veel invloed op hebt. Dat is namelijk dat jullie als gemeente precies op het snijpunt zitten tussen een aantal regio's, waardoor jullie als gemeente dus ook bij veel verschillende regioverbanden betrokken zijn. In plaats van dat jullie alle verschillende samenwerkingen in dezelfde regio belang in hetzelfde regioamenwerking hebben zitten. Dat vergt simpelweg iets van je formatie. Je bent zelf meer bezig met het aan elkaar knopen van verschillende bindingen in de verschillende regio's. Brengt extra werklast met zich mee. Iets waarbij door de gemeente werd aangegeven. Hier hebben we zelf niet veel invloed op, maar het brengt wel veel werklast met zich mee. Ander onderdeel zijn de ambities die je zowel lokaal en

▶ 1:25:44regionaal hebt. Een aantal taken die jullie doen in het sociaal domein zijn taken die jullie als gemeente ervoor kiezen om die te doen. Die zijn bovenwettelijk en zien we niet bij alle gemeenten terugkomen, Maar er gaat simpelweg wel formatie mee. Gemoeid. Dat is in dat opzicht geen goed of fout. Kan iets zijn wat zich op termijn zelfs terugbetaalt. Maar dat is wel iets wat doordrukt op. Zo'n vergelijking in zo'n benchmark. En. Daarbij dus. Goed om te benoemen. En dat is het advies. Wat we ook voor het sociaal domein willen meegeven is vooral om in kaart te brengen wat zijn nou die ambities die we hebben die bovenwettelijk zijn? Hoeveel informatie hebben we nou nodig om die bovenwettelijke taak dan ook uit te voeren, zodat jullie ook tussen de ambtelijke organisatie en de raad ook het gesprek kunnen voeren? Is het dan ook wenselijk dat we de taken doen die we doen en gaan bij de conclusie van zijn. Maar eigenlijk hetzelfde punt wat zojuist werd aangedragen. Ook hier is het. Het is

▶ 1:26:46mogelijk om te zakken. Echter brengt dat ook bepaalde keuzes met zich mee. Dat is wat we hier dan ook uit de verdieping halen. En dan als laatste. Juridische zaken. Juridische zaken zagen we Lagere kosten gaat omgerekend om zo'n één drie fte. Anderzijds zagen we hier juist wel een hogere werklast. Jullie hebben als gemeente behoorlijk meer woonverzoeken dan dat we gemiddeld in de referentiegroep zien. En dat is iets waar je ook als gemeente relatief weinig impact op hebt, maar wat wel een stuk werklast met zich meebrengt. Nou, men geeft hier ook aan dat er echt veel krapte wordt ervaren, zowel centraal bij de juridische afdeling, maar ook in het primair proces dat de afdelingen aangeven. We wensen meer juridische ondersteuning, want we moeten het nu veelal zelf doen. Als we hier naar de benchmark uitkomsten kijken, naar de indicatoren kijken. Hadden we hier ook echt wel aanzienlijk hogere fte's verwacht dan wat we nu zien?. Er werd ook aangegeven dat er momenteel een aantal

▶ 1:27:49juridische risico's zijn, die echt wel afgedekt kunnen worden op het moment dat de formatie zou toenemen. De medewerkers in het primaire proces geven eigenlijk aan dat het hen zou ontlasten, op het moment dat hier. De juridische formatie iets zou toenemen. En dan als laatste punt nog. Er werd ook aangegeven dat er momenteel. Een relatief veel. Externe juridische kosten zijn die niet begroot zijn, maar die wel gemaakt moeten worden omdat er simpelweg te weinig handjes zijn. Dus hier zien we eigenlijk een verhaal vanuit de organisatie die heel erg in lijn ligt met hetgeen wat wij in de benchmarks zien. Zie ik een vraag?. De heer Jansen. De Weert. Voor de VVD. Kunt u uh w. Gaat u daar zometeen nog in over de risico's die wij lopen wat betreft uh uh, tekort aan juridische zaken? Of kunt u daar nog iets aan doen?. Nee, t is uhm. Kort over toelichting. Ik kan me nog wel iets kort over uh over toelichten. Dus we zijn niet in

▶ 1:28:51detail gegaan met het onderzoek. Wat zijn nou exact die juridische risico's? Maar wat aan voorbeelden werd gegeven, is dat bijvoorbeeld nu in het opstellen van beleidsstukken, dat daar te weinig capaciteit is om ook daar de juridische advisering in mee te nemen, wat later weer terug kan komen. Een stukje advisering richting een directie richting college, waar eigenlijk wenselijk is om meer juridische advisering in te zetten. Dat zijn voorbeelden die gegeven zijn. Die hebben wij niet direct één op één gekoppeld aan hoeveel fte betekent hoeveel minder risico's. Maar er werden wel een aantal voorbeelden genoemd. Dank u wel. Dit was de presentatie tot nu toe. Hiermee zijn we ook bij bij onze eigen laatste slide. Perfect. Het voorstel is even om de vergadering 5 minuten te schorsen. En daarna zegt men inhoudelijk. Dan vragen we ook de wethouder erbij om dan het rondje te maken met de vragen die voorliggen. Van wat willen we meegeven. En.

▶ 1:29:52Met betrekking tot het financiële plaatje?. En dan nu even. Te gaan schorsen. Of is het een ordeverzoek of een eh. Nee, ik heb eigenlijk een inhoudelijke vraag nog over wat er gepresenteerd is. Kan het hierna dan? Of kan dat nu?. Eh, dan zou ik dat nu kort willen, omdat we dan straks echt de discussie willen aangaan. Dus als het een korte vergaderingsvraag mag zijn, graag. Heel graag. Dank u wel, voorzitter. U hebt net een slide laten zien waar de kosten verschillen op staan tussen waar had en wat hoger uitvalt en wat lager. Uhm,. Als ik kijk naar de kosten die u er uit hebt gehaald en die u hebt verdiept. Ik mag de percentages niet bij kan optellen, maar dan zijn dat niet de hoogste percentages. Als ik kijk bijvoorbeeld ik zie vastgoed 84% uitvoering fysiek 36%. Communicatie 28%, personeelszaken 37%. Dat zijn behoorlijk hoge. Daar zijn de kosten verschillen hoger dan die andere. Dus kunt u mij uitleggen uh, wat de rationale is om juist die andere vaage gebieden te kiezen? Heeft dat te maken met.

▶ 1:30:55Het is een percentage, maar de miljoenen die daarachter staan of of duizenden euro's? Of heeft het te maken met de knoppen waar we aan kunnen draaien? Wat is de rationale?. Dank u voor de vraag als die nog beantwoord beantwoord kan worden. Ja, dat is duidelijke vraag, maar twee aspecten waar het mee te maken heeft. Dus in het proces hebben wij gekeken wat zijn voor ons opvallendheden. Heeft met twee onderdelen te maken eigenlijk drie. Hoe verhoudt iets zich ten opzichte van de werklast die we zien? Hoe zit het met procentuele afwijking. En hoe zit het met de afwijking in euro's? Een van de onderdelen die u net noemde was 84%. Dat zat inderdaad bij vastgoed en dat speelde twee componenten mee. Waarom we die niet verdiept hebben in overleg met de gemeente? Eén onderdeel was dat het in dat opzicht ging om een verschil van € 40.000, waarbij een afwijking van 10% van beheer openbare ruimte al kan gaan om het tienvoudige om € 400.000. Dus

▶ 1:31:57dat is iets wat we mee hebben genomen in de afweging en de advisering richting de gemeente. Een stukje wat de gemeente vervolgens zelf gedaan heeft, is ook gekeken. Herkennen wij ons nou in de uitkomsten? Zijn er dingen die wij zelf al kunnen verklaren? Dan hoeven we ook niet met Berenschot dat samen te gaan verdiepen. Dus bijvoorbeeld vastgoed ging om 40.000 meer. En er werd ook bekend herkend. We hebben veel monumentale panden in het eigen vastgoed zitten. We hadden hier ook wel verwacht dat we iets hoger zouden zitten, maar zo die optelling maakt, hebben wij een voorstel gedaan richting de gemeente en heeft de gemeente gekeken. Waar zitten bij ons nog de voornaamste vragen? En mogelijk dat daar ook nog toelichting vanuit de gemeente zelf nog bij nodig is. Maar dat was het procesmatige. Hoe en waar is gek. Helder. Dank u. Dan was ik nu. Dan schors ik nu ook de vergadering voor 5 minuten.

▶ 1:43:41Zou iedereen weer plaats willen nemen. Dan kunnen we de vergadering vervolgen. Als iedereen weer zit, dan kunnen we verder gaan. Inmiddels is onze wethouder,. De heer Van der Kolk, ook aangeschoven. Verantwoordelijk voor financiën. Zal er denk ik niet een strikt financiële benadering kan zijn. Maar als reactie op de presentatie die heeft plaatsgevonden, heeft wethouder in ieder geval al even aangegeven om daar wat duidelijk aan te geven. Of in ieder geval een introductie. En dan is het woord weer aan

▶ 1:44:43de commissie. De heer Van der Kolk. Aan u het woord. Dank u wel, voorzitter. En dank voor de presentatie. Die gegeven is. Het was voor. Ons. De tweede keer dat we hoorden. We hebben hem in het stadhuis met een aantal stakeholders ook gehoord. Hij kwam. Overeen, dus. Hulde daarvoor. Dat dat dat dat goed was. En ik denk dat het ons veel inzicht heeft opgeleverd. Mijn reactie voor nu, Die spitst zich een beetje toe op eigenlijk de vraag die die deels aan de gemeentesecretaris ook was gesteld. Wat is de vertaling van de wat? Dat wat in de benchmark staat naar. De begroting en de. De termijn die daarop volgt. Daar wil ik twee dingen over zeggen. Het eerste is dat een. Een zogeheten quick win wordt doorgevoerd. Nou, jullie hebben net de presentatie gezien en daarbij is ook opgevallen dat op het gebied van financiën een stuk vacatureruimte bevroren is, waar ook ruimte wordt gevoeld. Of eigenlijk voor wordt gezegd. Ja, we kunnen er dus ook

▶ 1:45:46voor kiezen met de ruimte die daar zit om die nu niet te besteden. En aan de andere kant juist op juridische zaken. Daar is behoefte aan meer personeel in dienst om daarmee eigenlijk ook de kosten voor externen te verminderen. Nou, dat is eigenlijk een van de eerste quick wins die we willen doorvoeren op basis van deze benchmark. Het verplaatsen van die fte met uiteindelijk wel een besparing als doel, namelijk het verminderen van de kosten voor externen op het gebied van juridische zaken. Dat is eerste. Het tweede is dat dit voor de rest nog veel meer ter bespreking kan oproepen. Ik werd net hier. Hier naast mij hoorde ik al iets over Beheer openbare ruimte. Nou, dat is een thema wat natuurlijk de komende periode uitgebreider gaat worden besproken hier in de raad, Waarbij we de input van. Deze benchmark uiteraard ook allemaal meenemen in onze in ons achterhoofd. En wat ik daarover wel wil zeggen is dat onderdeel van de opdracht voor onze nieuwe kwartiermaker Planning en Control, die

▶ 1:46:49voortvarend van start is gegaan hier in de gemeente, is dat hij na het opleveren van de begroting en het begrotingsproces, aan de slag gaat met een proces waarin we samen met inwoners, medewerkers en raad. Aan de slag gaan Met eigenlijk de ingewikkelde keuzes die voor ons liggen richting begroting 2028 en waar mogelijk al eerder. Maar hoe gaan wij zorgen voor 0.59u sluitende begroting voor de langere termijn? En ook daarin wordt gezegd dat wat hier in de benchmark staat, ja, dat is echt een heel belangrijke bouwsteen. Om dat verder vorm te geven. Zoals er meerdere bouwstenen zijn die we daarbij hopen te kunnen gaan gebruiken. Dat plan, dat zal in november december ongeveer worden opgeleverd en het is de bedoeling dat dat in Q1 van 2027 zal zal starten. Daar zullen jullie tijdig over worden geïnformeerd. Daar wil ik het eerst even bij laten. Akkoord. Dank u wel. De wethouder en commissie horen de deze presentatie horende. De

▶ 1:47:50opmerking van de wethouder. Zijn er nog zaken om aan het college mee te geven? Of misschien zelfs nog een aantal vragen aan de wethouder aanvullend. Ik zie er nog geen uit. Ik begin op rechts. De heer Kers. Van algemeen belang. Ja, voorzitter, dank u wel, voorzitter. Eerst een praktische vraag. Ik neem aan dat wij een,. Zeg maar een hand-out krijgen of digitaal van van de presentatie die is gehouden. Daar kunnen we positief op beantwoorden. Oké, nou, ik begrijp van de wethouder dat hij zegt van we gaan de quick wins, die gaan we in de. In de begroting verwerken. En ik had natuurlijk het coalitieakkoord binnen handbereik. Heb ik dat dus daar had ik dat gelezen. Dat dat dat zou gebeuren, hebben we nog drie weken de tijd voor, denk ik zo. Als ik sneller reken. En dan gaan we daar dieper op in. En dan wil ik ook aan de wethouder meegeven, omdat we ook nog steeds op ons lijstje hebben staan dat we nieuwe scholen

▶ 1:48:50willen realiseren in Hattem. Nou, daar hebben we gezien de huidige begroting zeker 1,5, 2 miljoen begrotingsruimte voor nodig. Ik denk dat we echt hele fundamentele keuzes moeten maken en dat we eigenlijk een soort kerntaken discussie moeten houden van van wat gaan we nog wel doen en wat gaan we nog niet doen? En dat vind ik een hele boeiende en een hele interessante. Nou, dat wil ik in ieder geval u meegeven. En. Ja. Want wat mij betreft, wat onze fractie betreft gaan we zo snel mogelijk aan de slag, want ik denk dat dat heel belangrijk is. En misschien dat u alvast een tip van de sluier op kunt lichten wanneer of wij de begroting kunnen kunnen zien. Want ja, financiën vind ik wel toch belangrijk om te zien van hoe. Hoe staan we er nu voor? We weten dat we in ieder geval één post eruit kunnen strepen. Wij hebben ook vragen gesteld van posten die nog niet meegenomen zijn, die in de kadernota staan. Nou, dan tellen we in ieder geval op tot tot bijna een half miljoen die er nog in moet in de begroting. Dus ja, we hebben nog een hele opgave dus. Dus ik ben benieuwd. Ik wacht af.

▶ 1:49:52Helder. Ehm ja. Ik weet niet of er op gereageerd moet worden. Volgens mij is het meegeven en. Dat lijkt me voldoende. De heer Keijzer van Pro. Ja, in de. Dank voor de presentatie. Er waren een paar kansen. Waren er in de presentatie meegeven. Ik neem aan dat het college die kans ook meeneemt. Zoals bij nutsbedrijven valt wellicht nog iets te halen omdat we wat kunnen verrekenen uit de riool of of zeg maar in een openbare ruimte. Ook op het beheer systemen waar we naar kijken, daar zat ook wat in. Dus ik neem aan dat u die punten. Mee gaat nemen in de analyse. Dan zijn er een aantal zaken waar wij, denk ik als raad zelf aan de orde komen. En dat is het beheerniveau van het openbare groen en en ook op op de begraafplaats. Of je daar wel of niet wat nog wat in wilt veranderen,. Daar zullen u denk ik bij ons terugkomen. Maar in het totaal gaat het ook om wat is

▶ 1:50:52nu de algemene conclusie? Nu we die benchmark gehoord hebben,. Doen we dat schatten. Gemiddeld doen we het redelijk goed. Of. Of waren we toch echt beneden dat niveau. Heeft u al wat dat betreft een conclusie getrokken? En is er ook een conclusie aan te koppelen van nou ja, we zijn een kleine gemeente met ons eigen karakter. En als je dat in ogenschouw neemt, zijn we doordat we een kleine gemeente zijn, dan ook duurder dan bijvoorbeeld grotere gemeentes? Of ja, hoe kijkt u daar naar? Heeft u daar al. Een beeld op?. Dank u. Wel. Dank u wel. De heer Keijzer. Ik wil. Eigenlijk. Voorkomen dat we een soort van algemene beschouwing van het college krijgen. Wat vraagt u? Toch wel een beetje naar wat denk ik ook in de begroting naar voren zal komen. Als het kort kan, want anders dan gaan we echt links en rechts het hele politieke spectrum bespreken. Dus ik wou dat wel kort houden. Dank u wel voor deze korte mogelijkheid om te kunnen reageren. Als ik, als ik er één ding uit mag halen. Want we hebben allemaal de presentatie gehoord, dus we kunnen allemaal

▶ 1:51:55onze conclusies trekken. Als ik er één ding uit kan halen is. Wat genoemd werd is de werklast van de gemeente Hattem zoals die is. En heb je het over ligging, over historische binnenstad? Een aantal dingen die genoemd zijn. Eh, dat was een eyeopener op het moment dat we dat hoorden,. Los van onze. Inhoudelijke ambities zorgt onze ligging en onze werklast, zoals dat genoemd werd, er ook al voor zorgt dat ook al voor een bepaald kostenniveau. En dat helpt ons in de mate waarin we onze ambities straks gaan vormgeven of moeten temperen. Om dat, los van ambities, nou die werklast ook al zorgt voor een bepaald kostenniveau. Dat was. Dat was één ding wat ik er uit wilde lichten. Helder. De heer Pals van de ChristenUnie. Dank u wel, voorzitter. Uhm ja. Wat? Wat zouden wij nog willen meegeven? Ik denk. Ik sluit me aan bij de vorige sprekers. Quick wins. En heel goed ook dat het college dat aangeeft om die meteen op te pakken.

▶ 1:52:56Eentje die ik er nog wel uit zou willen lichten, die ook genoemd is en dat volgens mij zeker geen quick win is, is de in efficiency die er soms zit in de samenwerkings verbanden doordat. Ehm, ja, Software. Gebruikt wordt die eigenlijk niet goed aansluit bij de primaire processen. Ehm, nou ja, dat is er ook zeker eentje denk ik om in overweging te nemen. En misschien ook wel een meerkoppig monster. Maar denk ook goed dat wij als raad daar samen het gesprek over voeren van hoe kun je uiteindelijk het maximale uit samenwerkingsverbanden halen? En hoe organiseer je dan op een op een optimale manier?. Ehm en het tweede, en dat is ook zeker wat ik het college zou willen meegeven, is dat deze benchmark niet het einde is van een gesprek, maar wat ons betreft juist het begin. En waar we echt voor moeten waken samen is denk ik dat het een echt een kale reken exercitie wordt,. Omdat het dan ook heel snel kan leiden tot kaalslag. Ik denk wel. Heel belangrijk dat we blijven redeneren vanuit maatschappelijke impact,.

▶ 1:54:00Omdat. Uiteindelijk doen we het natuurlijk niet voor de euro's, maar om onze stad zo goed mogelijk door te geven aan de volgende generatie. Dank u wel. Dank u wel, heer Palland. De heer van Dieren. Van Hattem Centraal. Ja, ik kan heel kort zijn, want. Alle sprekers voor mij hebben mijn punt al. Benoemd. Dus vanwege de efficiency. Heb ik even niets te melden. Een voorzitter waardeert dat altijd. En. De heer Dekker van het CDA nog. Dank u wel, voorzitter. Uhm ja. Sowieso zullen we de een en ander meenemen naar de fractie om het te verwerken. Ik heb net ook op de. De. De gebieden die niet zijn uitgewerkt, zal ik in ieder geval nog een technische vraag stellen. Gewoon even om uh verheldering van uhm waarom die punten niet zijn gekozen bijvoorbeeld. Of het vastgoed duidelijk waarom dat niet is gekozen. Het zal dan waarschijnlijk in de euro zitten daar. En uhm ja, wat het college betreft met haar voor de wethouder uhm,. Zou ik

▶ 1:55:01graag een concreet lijstje eigenlijk willen zien van wat zijn de besparingsknoppen waar we aan gaan draaien. En het is naast de quick wins waar je het over had. Besparingslijstje. Zodat we ook over kunnen gaan praten van En waar moet die knop dan naartoe gedraaid worden?. Dus dat is het eigenlijk. Dank u wel. De heer Jansen. De Weert van de VVD. Ja, dank u, voorzitter. Ik was nog helemaal vergeten de heer Van Berkel te bedanken voor de presentatie. Dank nog daarvoor. Toch het laatst in het rijtje Dat nog even doen. Gaf al aan het is geen rechte lijn naar uh uh, van de benchmark naar gelijke bijstelling. Er zitten nog wat vervolgstappen in. U gaf ook al wat aan. We gaan nog in gesprek over de Bor, onder andere. Wat zijn nog meer vervolgstappen die we zouden kunnen doen? En dat is misschien ook gelijk een oproep aan de rest van u, van Nou, wat zien jullie als mogelijke stappen om dit verder uit te zoeken? Want er zitten veel verschillen in die heel veel kunnen wel verklaard worden. Een aantal dingen nog niet, maar ook dingen waar wel de

▶ 1:56:01verschillen uitzien. Nou ja, gezien de financiële situatie van de gemeente. Gaan we daar de oorlog niet mee winnen, heb ik de idee. Dus er zullen meer stappen en grotere keuzes gemaakt moeten worden. Ik ben ook heel benieuwd hoe dat er dan uit gaat zien. En daarvoor hou ik het even nu bij laten. Dank u. Dank u wel. De wethouder nam het laatste woord. Dan wordt het ook kort, want ik ben al blij dat we m afgerond hebben op deze manier. Ik rekende dat er 1,5 uur was en als we om 8.30u zijn begonnen, hebben we nog precies 3 minuten. Nou, dat gaat mij lukken. Dank u wel. Ik wilde reageren eigenlijk op de vraag van de heer. De Weert, Janssen, De Weert van de VVD. Maar ook de vraag die door het CDA gesteld werd, namelijk. Waar gaan we nog meer aan draaien? Nou, dat is het proces wat ik heb toegelicht. En als ik nu dit lijstje al zou hebben, zou dat heel mooi zijn. En dat is er nog niet. Maar die gaat er komen. En de. De tweede, Ja, ik zou hem ook nu kunnen benoemen de. De afweging dat wat verder is onderzocht. Zeg

▶ 1:57:04maar de. De vraag die we willen stellen over hoe is die afweging gemaakt? Dat is deels advies van Berenschot. Wat we hebben gekregen, Dat is besproken in de auditcommissie en het is besproken in het MT, waarbij nadrukkelijk gekeken is naar. Wat zijn ook onderwerpen waar we ook daadwerkelijk invloed op kunnen uitoefenen en waar de mogelijke opbrengst te realiseren opbrengst het hoogst is. En zo is de afweging die die hier gemaakt is tot stand gekomen. En. Mocht u daar meer vragen over hebben, dan kunt u die altijd technisch stellen. Perfect. Dank u wel. De heer Van der Berkel. Mevrouw Van den Berg. Dank voor de inbreng. Ik denk dat wij in ieder geval weer aan het denken zijn gezet en na het ontvangen van de presentatie, dat ook gretig gebruik zullen maken bij het bespreken van de begroting. En. Tegen die tijd zien wij andere cijfers weer tegemoet. En dan kunnen we als commissie c.q. als raad weer aan het werk. Hiermee wou ik het onderwerp afronden.

▶ 1:58:05Dank voor de aanwezigheid. En dan gaan we over naar een andere presentatie. Dan zijn we namelijk aangekomen bij punt acht. De presentatie Participatiewet ter voorbereiding op een aanvraag van de vangnetuitkering. De raad wordt bijgepraat over de Participatiewet ter voorbereiding op een mogelijke aanvraag van die uitkering. Het tussentijds informeren van de stand van zaken is een verplichte stap in het proces van de aanvraag van deze uitkering.. En als mevrouw Staatsman zometeen een presentatie geeft, is er daarna gelegenheid voor verhelderings vragen. En als. Ik het goed heb, gaat dan. Dit onderwerp wel door naar de raad. Op. Een later moment. Op een later moment,. Als alle officiële stukken allemaal klaar zijn, door het college zijn gegaan, et cetera. Dan komt hij weer in de raad terecht. Ja. Perfect. Oké, ik zie wat wisselingen.

▶ 1:59:09Ik weet niet. Is de techniek klaar om de presentatie te doen?. Ja. Perfect. Dan. Wil ik het woord geven aan mevrouw uh Straatman. Ja. Goedenavond. Ik wil u graag bijpraten vanavond over de stand van zaken van de Participatiewet, zoals net al werd aangekondigd. Uh, één van de verplichte stappen in het proces om te komen tot een eventuele vangnetuitkeringen, is het bijpraten van de commissie over de stand van zaken van de vangnetuitkering. We kunnen die vangnet uitkering aanvragen over 2026 als we een tekort realiseren op het Buig budget. En dit is het budget waaruit we de uitkeringen en de loonkosten subsidies betalen. En dan geef ik later in de presentatie verdere uitleg over over hoe dit proces werkt. Nou, de participatie wet is op 1 januari 2015 in werking getreden. Even

▶ 2:00:11een stukje historie en de instroom in de Wet Sociale werkvoorziening. De WSW is sindsdien niet meer mogelijk. Dat is een sterfhuisconstructie en de Wajong is alleen nog maar toegankelijk voor kandidaten waarvan voor hun achttiende levensjaar is vastgesteld dat er sprake is van niet of nauwelijks arbeidsvermogen. Dus we zien een steeds grotere groep die ondersteuning nodig heeft bij stappen naar de arbeidsmarkt en waar de gemeente verantwoordelijk voor is op grond van de Participatiewet. Kijken we even naar de instroom en de uitstroom cijfers. Uhm. Ik heb de cijfers over 2026 tot en met 1 augustus op dat moment zijn er negentien uitkeringen eigenlijk ingestroomd. En aan een uitkering kan kunnen meerdere personen gekoppeld zijn als er sprake is van een echtpaar. Nou, deze cijfers zijn tot 1 augustus. Inmiddels zijn er al weer een aantal uitkeringen

▶ 2:01:15toegekend en er zijn zestien uitkeringen beëindigd. Dat ziet u onder uitstroom staan. Dit zijn de instroom redenen. Uh. Redenen. Uhm uh BBZ. Uh. Dat is misschien een een term die wat toelichting uh vergt. Dat is t, uh uh. Besluit bijstandsvoorziening zelfstandigen. Uh. Als er dus sprake is van inkomsten uit hun eigen onderneming die onvoldoende zijn, dan kan de BBZ worden aangevraagd en er kan de ondersteuning worden geboden om te kijken. Is de onderneming nog levensvatbaar, levensvatbaar? Kan daarop ingezet worden?. De huisvesting van statushouders is ook wederom een grote bron van instroom. We zien. We hebben de afgelopen jaren te maken met een verhoogde huisvestings taakstelling. Dat is ook in 2026 het geval, dus statushouders vormen nog steeds een grote bron van instroom. Nou, dan hebben we de reden. Verhuizing. Einde werk.

▶ 2:02:16Einde studie. Interen op eigen vermogen. Er is dan in eerste instantie geen recht op een bijstandsuitkering, totdat er een bepaald niveau van eigen vermogen is bereikt. En dan kan er wel recht ontstaan op een uitkering. En vier, vier keer dat er de WW uitkering beëindigd is. Uhm, dan de uitstroom redenen. We hadden net een uh instroom reden BBZ, maar we hebben dus ook een uitstroom reden bij BBZ. Er is dan sprake van uhm, nou voldoende FO van voldoende inkomsten weer uit de eigen onderneming zodat ondersteuning niet langer noodzakelijk is. Uitstroom naar arbeid, naar betaald werk. Dat is natuurlijk een hele mooie. Zijn onder andere kandidaten aan het werk gegaan als productiemedewerker of in een winkel. We hebben een kandidaat die uhm uh als chauffeur aan t werk is gegaan. Uhm, ook een uitstroom. We reden vanwege het

▶ 2:03:16aangaan van een relatie. Verhuizing uit Hattem. Uhm, het volgen van een studie met studiefinanciering. Dit is met name bij statushouders uh vaak het geval als zij nog uh binnen de leeftijdscategorie vallen dat er sprake is op recht op studiefinanciering. We zijn bijvoorbeeld uh kandidaten gestart met een mbo opleiding tot beveiliger of tot retailmedewerker. En er was eenmaal sprake van overlijden. Nou, dit zijn de. De uitkeringen, de de stand van zaken of de aantallen van de uitkeringen. Uhm, in de afgelopen jaren en we zien een stijging aan in het aantal uitkeringen. Dat zien we ook bij omliggende gemeenten. En dat is ook de trend die we in het land zien. We worden dus verantwoordelijk voor een grote groep kwetsbare kandidaten die geen recht meer heeft op WSW of op Wajong. Daar krijgen we als gemeente een verantwoordelijkheid in. En we hebben de afgelopen jaren te maken met een forse huisvestings

▶ 2:04:19taakstelling. Dan de categorieën beschut werk en het doelgroepregister. Met de inwerkingtreding van de Participatiewet is ook het doelgroepregister uh als het ware geopend. Kandidaten die het pro VSO, dus het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs verlaten, komen van rechtswege in het doelgroepregister. En als je wordt opgenomen in het doelgroepregister Betekent dat dat je. Dat er recht is op ondersteuning bij het vinden en behouden van werk. Bijvoorbeeld door de inzet van een loonkostensubsidie of door jobcoaching. En er is eigenlijk een aparte categorie toegevoegd en dat is de categorie beschut werk. En dat betreft eigenlijk de meest kwetsbare mensen, waarbij er sprake is van een loonwaarde van rond de 30%. Dus waarbij eigenlijk continu of redelijk intensieve begeleiding op het werk nodig is om

▶ 2:05:22werkzaamheden uit te kunnen voeren. Nou, voor beschut werk hebben we een taakstelling opgelegd gekregen. Iedere gemeente krijgt dat. Onze taakstelling bestaat uit vijf te realiseren beschut werkplekken. Op dit moment hebben we één kandidaat die werkzaam is middels een dienstverband op grond van beschut werk. En twee kandidaten zitten momenteel in traject om stappen te zetten naar beschut werk. Het kan dus zijn dat iemand van het praktijkonderwijs of van het voortgezet speciaal onderwijs komt. En dat er eerst wat ondersteuning nodig is om te kijken. Is dat beschut werk ook daadwerkelijk haalbaar?. Er is één kandidaat waarbij beschut werk toch niet mogelijk is vanwege ernstige persoonlijke problematiek. Uhm,. Dus we zijn op weg met de taakstelling, maar we zijn er nog niet. Dan het doelgroepregister. Daarin zijn dus. Dat is een register van het UWV. UWV bepaalt of je wordt opgenomen in het doelgroepregister.

▶ 2:06:23En uhm. Nou, dit zijn de aantallen. Uh voor Hattem. In totaal zijn er 64 personen opgenomen in het doelgroepregister. Vijftien personen werken inmiddels zonder ondersteuning, dus dat is heel erg mooi. Die hebben zulke stappen gezet dat loonkostensubsidie of jobcoaching niet meer nodig is. 21 personen werken dus nog met ondersteuning en ondersteuning is van jobcoaching en of een loonkostensubsidie. Zeventien personen zitten nog in het traject, dus die vormen een die. Maar uh lopen stages? Uh uh, zitten in re-integratietrajecten om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen en om te kijken Wat is een passende werkplek die ik met de uitdagingen die ik heb toch uit kan voeren, zodat ik, uh, loonvormende arbeid kan uitvoeren? Zes personen zitten op dit moment niet in traject vanwege persoonlijke problematiek. En vijf personen hebben gezegd Nou, wij willen geen ondersteuning van de gemeente. Dat kan. Dat recht

▶ 2:07:26hebben mensen. Als je opgenomen bent in het doelgroepregister, hoeft je niet per se hulp van de gemeente te accepteren, maar de ondersteuningsmogelijkheden zijn er wel. Als deze mensen op een later moment in hun leven beslissen dat ze toch wel ondersteuning willen, kunnen ze altijd bij ons terugkomen. Je bent, gaat voor. Dan even terug naar de. Of naar de middelen hè. We krijgen een middelen. We hebben middelen in onze begroting opgenomen om alle re-integratieactiviteiten uit te bekostigen. Daar is ruim 146 € 0 voor opgenomen. Nou, als we kijken naar de realisatie tot en met 4 september, de en de openstaande verplichtingen, dan hebben we nog een restant van ongeveer € 41.000. En we verwachten dat we daarmee voldoende budget hebben om de noodzakelijke re-integratieactiviteiten in te kunnen zetten.

▶ 2:08:30Als we dan kijken naar het inkomensdeel, dus het budget waar we de uitkeringen en de loonkosten subsidies uitbetalen, uhm, dan hebben we een budget van ruim 2,4 miljoen. We zitten op een realisatie tot en met 1 augustus, inclusief vakantietoeslag van ruim één 6 miljoen. En we gaan uit van een verwachte uitgave van in totaal twee 6 miljoen. Het huidige berekende tekort is dan één honderd één en één ruim € 191.000. Maar we verwachten dat dat nog op zal lopen, omdat we dus nog een grotere instroom in de uitkering verwachten vanwege de huisvestings taakstelling, maar ook andere mensen die naar ons toe komen. Nou, we vallen dus onder de vangnetuitkering onder de 5%. Uh ja, regime eigenlijk van een eigen risico van 5%. Dus dat maakt het verwachte eigen risico 208 € 0. En dat

▶ 2:09:31is al verwerkt in de begroting en ook in de voorjaarsnota nogmaals benoemd. Nou, dan wat meer informatie over de vangnetuitkering. Dat is een vangnet uitkering die we jaarlijks. Die een gemeente jaarlijks aan kan vragen als er sprake is van een tekort op het inkomen. Steel en de gemeente Hattem valt onder de -2 systematiek, omdat wij minder dan 15.000 inwoners hebben. En dat houdt in dat het budget van dit jaar gebaseerd is op de realisatie van twee jaar geleden. Maar we zien ook dat ons aantal uitkeringsgerechtigden en het aantal kandidaten wat we moeten ondersteunen met bijvoorbeeld loonkostensubsidie, jaarlijks stijgt. En het eigen risico voor dit lopende jaar is 5%. En dat is het resultaat van meerdere jaren. Aangezien er voor het vierde jaar op rij een beroep moet worden gedaan op de vangnetuitkering. En na twee jaar

▶ 2:10:33onder de risicodrempel van 5% te hebben gevallen, geldt de verlaagde eigen risico drempel van 2,5%, en die is van toepassing op het begrotingsjaar 2027 en kan dus weer in 2028 worden aangevraagd. Dus mocht er in 2027 weer een tekort zijn op het inkomensdeel, dan is de eigen risico drempel lager en hebben we dus te maken met een drempel van 2,5%. Voorwaarden om in aanmerking te komen voor die vangnetuitkering zijn onder andere het opstellen van het actieplan. Dat hebben we in het begin van het jaar gedaan. Dat is vastgesteld door het college. En nu, na ruim over de helft van het jaar, informeren we u. Dat is ook een van de verplichte stappen. Nou, we hebben al meerdere jaren een tekort op het inkomensdeel, dus we geven daar ook signalen over af bij de VNG en bij Divosa. Omdat het eigenlijk een systematiek is. Ja, die werkt gewoon niet. Je blijft een tekort realiseren. En we participeren als gemeente Hattem ook in het lerend netwerk dat is

▶ 2:11:36opgezet door de VNG, samen met andere gemeenten die ook tegen deze problematiek aanlopen. Nou. Oorzaken van het tekort dus nog even. Uh. Forse instroom in de uitkeringen, onder andere door de verhoogde huisvestings taakstelling waar we al een aantal jaren mee te maken hebben. En een toename van kwetsbare kandidaten, waarbij er sprake is van multiproblematiek en veel inzet nodig is om hen te begeleiden naar werk. Nou, waar zetten we zoal op in om uitstroom te realiseren en om de afstand tot de arbeidsmarkt te verkleinen, Vooral voor kandidaten. Daar hebben we verschillende instrumenten voor. We hebben een regionaal geharmoniseerde re-integratieverordening. Die stellen we samen vast, grotendeels samen vast met de zestien gemeenten uit de arbeidsmarktregio. En daar zitten afspraken in over de loonkostensubsidie en de jobcoaching. Maar we hebben ook een aantal instrumenten die we zelf

▶ 2:12:38inkopen. Bijvoorbeeld een Scholingstrajecten. Duale inburgeringstrajecten. Praktijkverklaring in combinatie met inburgering. Dat zijn allemaal mogelijke trajecten die we in kunnen zetten.. Hoe dat gaat is niet goed. En dan moet je een beetje een beeld te schetsen van nou, wat is er nu voor nodig om kandidaten, uh,. Uh, stappen op de arbeidsmarkt, uh te kunnen laten zetten of de stappen naar de arbeidsmarkt te verkleinen? Heb ik twee uh voorbeelden? Uh, wil ik graag even schetsen. Uh. We hebben een kandidaat die sinds 2019 bij ons in beeld is, heeft voortgezet, speciaal onderwijs gevolgd en Als had als uitstroom profiel arbeidsmatige dagbesteding. Van medio 2019 tot medio 2004 24 heeft deze kandidaat deelgenomen aan arbeidsmatige dagbesteding en van hieruit zijn er iedere keer verschillende instrumenten die u hier ziet ingezet, met als doel om die uitstroom naar de arbeidsmarkt. Toch te realiseren en om

▶ 2:13:41de afstand te verkleinen. En daarbij is eigenlijk altijd de arbeidsmatige dagbesteding als veilige terugvalbasis gebruikt. En deze kandidaat heeft sinds 2000, 26 juli 2026 een betaalde baan middels een dienstverband voor 16.00u per week, met de inzet van loonkostensubsidie en jobcoaching. Maar daar zijn dus vele jaren en vele trajectonderdelen en begeleiding aan vooraf gegaan voordat deze stappen gezet konden worden. Nou, nog een voorbeeld om een beetje te schetsen van wat zetten we nu in en wat is er nodig om mensen stappen op de arbeidsmarkt te laten zetten? Dat is een kandidaat die vanaf 2020 dus al bij ons in beeld is, het praktijkonderwijs heeft verlaten. Het doel is altijd vanuit het praktijkonderwijs of vanuit het voortgezet speciaal onderwijs. Eigenlijk om een stage te lopen die omgezet kan worden naar een betaalde baan. Nou, dat was in dit geval niet gelukt. De kandidaat was daar nog niet

▶ 2:14:41klaar voor, dus wij hebben verschillende stages, trajecten, werkervaringsplaatsen ingezet. Dat heeft in eerste instantie geleid tot een baan in 2024, maar die bleek helaas toch niet passend te zijn. De werkomgeving was te dynamisch en er werd een te groot beroep op deze kandidaat gedaan. En in 2000, uhm 26 is er wel een werkgever gevonden waar een goede klik was, die de ondersteuning kan bieden die nodig was? En deze kandidaat heeft inmiddels een baan voor 30 uur per week. Dus dat zijn hele mooie stappen die gezet worden, maar die wel aangeven dat het gaat in hele kleine stapjes. En voor deze mensen is veel ondersteuning en veel inzet nodig om hen te laten participeren op de arbeidsmarkt. Dat was ze. Zijn de vragen. Dank u wel. Dat is aan mij. Maar ik waardeer de inzet hoor. Het is heel positief. Ja, dank voor de

▶ 2:15:41presentatie. Dat wordt denk ik goed werk verricht zo te zien. Maar als voorzitter mag je niet subjectief zijn, dus ik trek mij weer terug in. In het formele. Heeft iemand nog een verhelderende vraag naar deze presentatie?. De heer Jansen de Weerd. Ja, voorzitter, dank u wel en dank voor de presentatie Ook inderdaad wat de voorzitter al aangaf. Geweldig om te horen dat er zoveel stappen gezet worden, ook al duurt het soms jaren voordat er echt stappen gezet worden. Hulde daarvoor. Vraag die ik nog had. U had het over het actieplan waar dit jaar mee gestart is. Zijn daar ook al resultaten op de te rapporteren? Dat zegt nou dat zien we dingen die we ondernomen hebben dat we dat effect hebben? Of kun je daar iets over toelichten?. Dat actieplan stellen we jaarlijks op en dat. Daarin geven we eigenlijk de prioritering weer die we aanbrengen ten aanzien van de re-integratie. We kunnen niet aan iedereen evenveel op iedereen evenveel inzet plegen. Een van de groepen waar we altijd extra inzet op plegen, dat is de doelgroep Pro VSO en de de

▶ 2:16:44kandidaten die zijn opgenomen in het doelgroepregister. En daarvan heeft u nauw kunnen zien dat er een flink aantal inmiddels of werken met ondersteuning of zelf zulke stappen hebben gezet dat ondersteuning niet meer nodig is. Perfect. De heer Wieger van D66. Ja, bedankt voorzitter. Ja, u noemde nog even het UWV. Dat is ook een organisatie die nogal wat problemen heeft, hè? Bekend? Uh, vanwege de lange wachtlijsten. Heeft u daar ook last van als gemeente?. Ja, wij zien dat de kandidaten die in eerste instantie een WW uitkering hebben. En die vervolgens bij ons komen. Omdat ze recht hebben op een bijstandsuitkering, een uitkering op grond van de Participatiewet, dat de. Inzet op re-integratie die door het UWV wordt. Gedaan eigenlijk minimaal is. Dus in die periode van WW. Solliciteren de kandidaten wel en daar wordt wel op gestuurd, maar er

▶ 2:17:45wordt geen re-integratie ondersteuning geboden, terwijl dat dat. Wel nodig is bij een aantal kandidaten. Helder. Dank u. Nog andere verhelderende vragen?. Fijn. Dank u voor de presentatie. Dank u voor het beantwoorden van de vragen en het komt vast nog een keer weer terug op de agenda. Zeker. Dan gaan we nu verder naar punt negen. Negen is een presentatie en consultatie van de participatieverordening. Gemeenten zijn wettelijk verplicht uiterlijk 1 januari 2027 een participatieverordening vast te stellen. De participatieverordening vervangt de bestaande participatiecode en legt vast op welke wijze inwoners en andere belanghebbenden worden betrokken bij de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van gemeentebeleid. Omdat de gemeenteraad de participatie verordening vaststelt, wordt de raad via deze commissie in een vroeg stadium geïnformeerd over de gekozen aanpak, de uitgangspunten en het vervolgsproces. En tijdens deze beeldvormende sessie

▶ 2:18:46wordt de raad geïnformeerd over de wettelijke verplichting,. De relatie tussen de huidige code en de verordening. De gekozen beleidsarme aanpak. De hoofdlijnen van het proces om te komen tot besluitvorming en de vervolgstappen richting vaststelling. Van de Commissie wordt tijdens deze beeldvormende bijbijeenkomst dus geen besluit gevraagd. Ook wordt geen conceptverordening behandeld. Bij de bijeenkomst is bedoeld om de raad vroegtijdig mee te nemen in het proces. Eventuele aandachtspunten of bestuurlijke gevoeligheden kunnen we meegeven voordat de verordening wordt opgesteld. De opbrengsten uit de bijeenkomsten worden betrokken bij de verdere uitwerking van de latere uitvoering en implementatie van de participatieverordening. Pas dan zal wij, zijn wij als commissie weer in beeld voor het oordeelsvorming gedeelte. Mevrouw Kooij Er zal een presentatie geven en na de presentatie is er gelegenheid voor verhelderende vragen. En die twee vragen?. Dan? Kan ieder zich daar alvast op voorbereiden. Kunnen de raad en commissies

▶ 2:19:47leden zich vinden in de beleidsarme aanpak, waarbij de bestaande participatiecode als uitgangspunt dient voor de participatie verordening? En de tweede vraag om in gedachten te houden welke aandachtspunten wil de raad meegeven? De commissie voor de betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij de voorbereiding van beleid. En als de techniek het weer toelaat, dan. Ja, alles werkt weer. Dan kunnen we overgaan naar de presentatie. Aan u het woord. Dank u wel, voorzitter. Vanavond neem ik u mee in de participatie verordening die we eind dit jaar aan de raad willen voorleggen. Het doel van deze bijeenkomst is dus beeldvorming, werd net al gezegd. We vragen vandaag dus geen besluit van u. We willen u informeren over de aanleiding, de gekozen aanpak en het vervolg proces. Daarnaast horen we graag van u welke aandachtspunten u wilt meegeven voordat de formele besluitvorming start. De opbrengsten van vanavond nemen we mee in de verdere uitwerking.. Even kijken. Het doel is dus van vanavond. Informeren over

▶ 2:20:51de participatie verordening. Een toelichting van de gekozen beleidsarme aanpak. Aandachtspunten ophalen voor de verdere uitwerking en u als raad meenemen in het vervolg proces. Nou, waarom een participatieverordening? Uh, Participatie is in Hattem uh niet nieuw. In 2017 werken we al met een participatiecode die richting geeft aan de manier waarop inwoners en andere belanghebbenden worden betrokken bij plannen en beleid. Gemeenten zijn inmiddels wettelijk verplicht om uiterlijk 1 januari 2021 een participatieverordening vast te stellen. Deze verordening bouwt voort op de bestaande uitgangspunten en ervaringen die we hebben opgedaan hier in Hattem. Dus we beginnen niet opnieuw, maar we leggen vast wat we al doen en brengen dit in overeenstemming met de wettelijke eisen. Even kijken. De verordening. Net als de participatiecode bestaat ook de verordening uit verschillende onderdelen. De kern is inwoners participatie. Dus hoe betrekken we

▶ 2:21:52inwoners bij beleid en plannen? Daarnaast regelen we inspraak, maatschappelijke initiatieven, het uitdaagrecht en participatie binnen het kader van de Omgevingswet. Tot slot leggen we vast hoe we evalueren en leren van onze ervaringen. Nou, dit is even een korte uitleg wat het verschil in is. Inhoud tussen de participatiecode die wij al hebben en wat het straks betekent als we vaststellen in een participatieverordening. Uhm. Met name dus de wettelijke basis die we hiermee vastleggen. Ehm. Nu hebben we de participatie centraal. Straks hebben we daar ook nog wettelijke instrumenten en dit is een formele verankering verankering door de raad. Nog even ter verduidelijking de uitgangspunten van participatie veranderen dus niet. Dus we blijven de participatiecode hanteren zoals we die in 2017 hebben vastgesteld. Dus het belang van de betrokkenheid van inwoners blijft onverminderd groot. Wat we dus wel

▶ 2:22:52aanpassen is de juridische status van het document. We gebruiken daarvoor onder andere het model van de VNG die daarvoor is opgesteld. Dit is de planning waarin ik jullie graag eventjes wil meenemen. Dit is dus de beeldvormende bespreking zoals we die vanavond hebben. Vervolgens wordt de concept voor verordening vanaf 28 september openbaar gemaakt, waardoor wij inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen kennisnemen van de inhoud. Daarna verwerken we eventuele reacties en bereiden we de formele besluitvorming voor. Op 23 november staat de oordeelsvorming vormende bespreking gepland, gepland en op 7 december de vaststelling door de gemeenteraad. En daarna volgt de implementatiefase. Maar dat is dus nadrukkelijk een ander proces dan waar we nu voor. Bij u zitten. Dus. In de komende periode leggen we de conceptverordening ter inzage. Het doel daarvan is vooral informeren. Inwoners kunnen dan zien hoe

▶ 2:23:52de bestaande uitgangspunten voor participatie zijn vastgelegd. Tegelijkertijd willen we deze periode wel benutten, ook om signalen, ervaringen en ideeën op te halen voor als we straks met de implementatie van de verordening verder gaan. De nadruk ligt dus nogmaals, niet op het ontwikkelen van nieuw beleid, maar op het versterken van participatie in de praktijk. Kortom, voor inwoners verandert op korte termijn niets. De verordening legt vooral vast hoe de gemeente inwoners betrekt bij plannen en beleid. De bestaande werkwijze, dus die van de participatiecode, vormt daarbij het uitgangspunt. Nou, we hebben t net al aangegeven. Vanavond vragen we dus niet aan u om een besluit te nemen. Wij willen u vroegtijdig betrekken. Dus vandaar ook deze beeldvormende sessie, zodat eventuele aandachtspunten ook kunnen worden meegenomen voordat de formele besluitvorming start. Uiteindelijk stelt de raad de verordening vast. Ook na vaststelling blijft de raad betrokken vanuit haar kaderstellende en controlerende rol, onder andere bij de implementatie en eventuele toekomstige evaluaties.

▶ 2:24:57Nou, wat gebeurt er dan na de vaststelling? Want de verordening is natuurlijk niet het eindpunt. Na de vaststelling volgt een tweede fase en dan richten we ons op de praktische uitvoering en verdere ontwikkeling van participatie in Hattem. En daarbij zien wij uiteraard ook een rol voor de raad. Hoe we die betrokkenheid precies gaan vormgeven, bijvoorbeeld via bestaande overlegstructuren of een werkgroep, werken we nog nader uit. In die fase willen uiteraard ook inwoners en maatschappelijke partners actief gaan betrekken. Vragen, ervaringen en ideeën die nu al worden ingebracht. Die nemen we uiteraard ook mee. Nou, dan komen we eigenlijk al bij de laatste. De vragen die ze net ook al. Zijn voorgelegd aan u. Vraag één is Kan de raad zich vinden in de voorgestelde beleidsarme aanpak zoals net uitgelegd, waarbij we dus voortbouwen op de huidige participatie code? En welke aandachtspunten wil de raad meegeven voor de betrokkenheid van inwoners en belanghebbenden bij de verdere uitvoering en de doorontwikkeling van participatie?. Dank u wel. Dank u. Dank voor de presentatie.

▶ 2:25:59De vraag ligt voor. Kunnen we ons hierin vinden en hebben we nog aandachtspunten? Wie wil hier een reactie op geven?. Ik begin met de heer Kwakkel van D66. Ja, dank voorzitter. Nou, ik zal zeker vinden in de voorgestelde werkwijze, wat ik heel prettig vind om te horen dat er inderdaad wel teruggekeken wordt naar wat. Wat ging er voorheen goed? Ik neem aan ook minder goed. En dat we daar tot een nieuw stuk gaan komen. Dat vind ik belangrijk, dat het gedaan wordt. En ik ben blij om te horen dat dat dat dat meegenomen wordt. Wat dat betreft hebben wij er vertrouwen in dat er straks een mooi stuk ligt. Perfect. De heer Jansen de Weerd. Ja, dank u, voorzitter, en dank voor de presentatie. Wij sluiten ons aan bij de woorden van van de heer Kwakkel. Beleidsarme aanpak lijkt ons goed. Zaak is het natuurlijk om de de participatie verordening zoals die er dan ligt, ook echt goed te gaan gebruiken. Dat is denk ik het aandachtspunt ook mee te geven en de participatieladder. Ik neem aan dat hij dan terugkomt. Niet verwarren met de participatieladder van de presentatie hiervoor. Dat is misschien nog verwarring. Nog dingetje wordt dan ook duidelijk. Communiceer dan ook

▶ 2:27:03duidelijk van op welke trede mensen op de ladder staan en wat dan hun hun eh, nou ja, hun een rol is in het proces. En laat ze Vraag je dat misschien aan de wethouder? Wat als we. Want we moeten per 2021 zijn verplicht om een verordening te hebben. Ik ga ervan uit, gezien het proces dat dat gaat lukken. Maar mocht dat niet lukken, wat zijn dan de consequenties?. Welke bij laten?. Helder? Misschien dat deze vraag al beantwoord kan worden voordat ik verder ga. Ja, u doet het. Dank u wel. Ja, de participatieladder wordt op die manier ook gebruikt. Dat wil zeggen dat we nu beter dan we hebben gedaan, ook vast moeten leggen hoe we op welke manier we inwoners betrekken en op welke trede we ze gaan. Inzetten.. En dat ook eigenlijk één keer per jaar ook daadwerkelijk ook met resultaten terugkoppelen richting raad. Dus dat is één. En de andere gaat over het vaststellen van een participatieverordening. Ja, we hebben geen andere keus dan hem te maken en daarom is hij ook echt beleidsarm,

▶ 2:28:04want hij moet gewoon vastgesteld worden. Dat is een vereiste. Volgens mij hebben we hem al 99% redelijk op orde volgens het VNG model, dus ik heb geen idee dat die 1% daarna niet meer gaat lukken. Dus het T Komt goed. Helder. Dank u. De heer Borst. Van algemeen belang. Ja. Ja, Zoals al gezegd, op dit moment kunnen we niet veel meer. Aan veranderen en moeten we t hier mee doen. Uh. Wat wel heel belangrijk is, is uh van uh hoe we daar als organisatie mee omgaan. Ik denk dat wat er ook staat van dat de de de de onze medewerkers ook getraind worden. Ook onze bestuurders denk ik dat we allemaal openstaan voor. De signalen vanuit de samenleving. Dat we daar op een positieve manier mee omgaan. Ik snap het best dat er sommige mensen wat vaker inspreken of reageren dan de ander, maar dat we daar wel open oog voor houden. Uhm, ik mis eigenlijk wel de term burgerberaad hier in in in dit stuk. Dat is,. Vind ik, een hele essentiële vorm van participatie van de burgers. En ik

▶ 2:29:06hoop dat we daar toch de komende jaren een keer plek voor vinden. En dan niet meteen een groot, zwaar onderwerp. Maar misschien zouden we daar de zondagopenstelling als onderwerp kunnen nemen. Daar is deskundigheid genoeg in de in de samenleving. En we gaan ze natuurlijk loten om mee te laten praten. Dus dat denk ik een heel interessant gezelschap. Ehm, even kijken en dan. Oh ja, en ik wil de tip meegeven. Want dat is het mooie van gemeentes we zijn geen concurrenten van elkaar. We kunnen leren van elkaar. En ik zou de tip willen meegeven de site van Twenterand, de gemeente Twenterand, die heeft een hele mooie site op het gebied van participatie, is helemaal uitgewerkt door een bestuurskundige. Echte ziet er perfect uit in. Nou ja, zo zijn er misschien wel meer, maar deze tip wil ik toch even meegeven. Perfect! Dank u wel. De eerste opmerking die u maakte ging over training. Die kan ik nog voorleggen, want het is denk ik ook. Een besluit over budget, maar die wil je misschien nog even beantwoorden. Ja kijk, we hebben natuurlijk wel een een bedrag, maar daar gaat u als

▶ 2:30:08raad over opgenomen. Omdat er natuurlijk geen budget op dit moment voor de participatie verordening is vrij, dus we hebben dat wel opgenomen. Het is ook een klein bedrag waarvan we zeggen het. Met name moeten de werkgroepen het zelf doen. Dat betekent dat de raad als werkgroep zelf aan de slag moet. Maar wij als college ook moeten aan de slag. En een deel van de ambtenaren moeten natuurlijk ook aan de slag, want het is niet. Het is over alle domeinen heen,. Dus dat betekent dat daar soms misschien goede begeleiding in moet komen. Maar daar hebben we dan wel een budget voor nodig. Dus dat is eigenlijk het enige waarvan we zeggen op het moment dat we het idee hebben dat we dat verder moeten gaan uitrollen, dan komen we bij u terug voor dat bedrag wat wij op hebben genomen daarin. Dus dat is het. Ook. Mevrouw Koopman van Pro. Ja, dank u, voorzitter. Wij sluiten ons wel aan bij de woorden van meneer Borst. We hebben daarbij ook nog wel een tip. Dat is. De aanpak van Doetinchem, want zij hebben participatie met

▶ 2:31:11drie duidelijke niveaus en dat hebben ze heel inzichtelijk gemaakt. Wij denken dat zo'n structuur voor Hattem ook wel degelijk bruikbaar is, maar dan natuurlijk op een andere schaalgrootte. Ik hou toch nog wel twee Hattem zijn troeven even benoemen die daarbij handig kunnen zijn. Dat is Platform Samen Hattem.. Nou ja, dat kan helpen bij digitaal verzamelen, toegankelijk maken en ordenen van reacties. En ook onze korte lijnen met de wijk en de sportprofessionals. En ze zouden mensen die ook niet digitaal onderlegd zijn daarin kunnen ondersteunen. Wij vinden het vooral heel belangrijk dat vooraf goed duidelijk is wie bepaalt of participatie nou daadwerkelijk aan de orde is en welk participatieniveau daarbij past? En ook eigenlijk welke criteria hoort daarbij?. En ligt die afweging dan bij het college of bij de ambtenaren of bij de raad?. Of is daar een gezamenlijk kader voor? Wordt

▶ 2:32:14die opgesteld?. Mmm.. En we hadden ook nog wel 1111 voorbeeldje. Een concreet voorbeeld uit Hattem de situatie rondom de Hulst Eik, Want daar is een informatieavond geweest over de werkzaamheden. En daarbij konden inwoners of bewoners van Heel Sterk daar. Inspraak over hebben. Maar tegelijkertijd stond er bij de bewoners het beeld dat de plannen in feite al wel vast lagen en dat hun inbreng dat dat niet noodzakelijk tot aanpassen of tot aanpassen toe zou leiden. Dat stond in Hattem. Maar. De vraag is eigenlijk wanneer noemen we iets participatie of wanneer noemen we iets informeren? Want als inwoners er wel een energie steken in meedenken en. De input leveren, is het wel fijn dat er van te voren te horen krijgen wat wordt er nou daadwerkelijk met die input gedaan?. Een beetje verwachtingsmanagement. Ik denk dat dat ook een goede stap is om dat binnen het participatiefases in te zetten. Je hebt een

▶ 2:33:15initiatief, dan volgt stukje participatie, dan overleg met elkaar, wat is wel en niet haalbaar. En dan nog een stukje participatie terugleggen, uitleggen aan de inwoners. Wat hebben we er eigenlijk mee gedaan? En als het dan bij het college komt, dat er dan ook in een voorstel duidelijk een een participatieparagraaf komt van inwoners we hebben dit en dit met jullie input gedaan. Ja, dat willen we heel graag meegeven. En wat ons betreft is het gewoon belangrijk dat inwoners na afloop kunnen zien Wat is er met onze inbreng nou daadwerkelijk gebeurd?. Ja, dat was hem. Helder. Dank voor de inbreng en zijn concrete adviezen. Ik weet niet of ik daar nog op wil reageren, maar volgens mij was het vrij concreet en helder. Ja, het was inderdaad. Het was vrij concreet en helder en we nemen ze zeker mee. En bedenk wel de participatieladder en codes zoals die ooit opgesteld is, is door uw raad opgesteld in

▶ 2:34:15Echt wel een hele mooie werkgroep. En ik adviseer dat ook door te trekken om actief die participatieladder weer ten handen te nemen en aan te geven. Want u bent tenslotte degene die de kaders stelt. Dus ik daag u uit om dat ook deze keer weer te doen. Perfect. En wat ik mooi vond is dat eigenlijk de participatieparagraaf, naast de financiële paragraaf waar we als commissie en raad altijd naar snakken, weer benoemd wordt. Dus het is mooi om mee te nemen. De heer Paul. Land van de ChristenUnie.. Ja. Inderdaad. Ik denk dat het heel waardevol is om met elkaar na te denken, zoals. Ook net is vastgesteld. Van wanneer besluiten we? Op welke trede van de participatieladder gaan we nou acteren?. En. Door die duidelijkheid aan de voorkant met elkaar te hebben, denk ik dat we ook heel veel discussies achteraf kunnen voorkomen. Dus daarin wil ik me ook aansluiten bij wat hier daarvoor over gezegd is. Laten we

▶ 2:35:16dat echt heel duidelijk. Bepalen en wanneer we daartoe besluiten. Want volgens mij. Staat dat nu nog onvoldoende eigenlijk verankerd in. Wanneer is dat besluit participatie paragraaf in de stukken ook volledig? Sta ik volledig achter. Daarnaast werken met inwoners panels zoals de heer Borst ook aangaf, ook een heel mooi iets. Wij denken ook dat het goed is om daarmee te experimenteren. In de komende jaren. Om. Om dat ook in de. In het kader van een evaluatie. Van het platform samenvatten wat we eigenlijk ook met elkaar wel eens hebben vastgesteld van hè. Op het moment dat we dat inzetten en de mensen die dan meedenken. Is dat nou echt een goede afspiegeling van de belanghebbenden. En dat ook om vanuit de gedachte van de participatieparadox die we ook zien, dat toch

▶ 2:36:16vaak de mensen, de de usual suspects komen inspreken en de moeite nemen om. Deel te nemen aan dit soort processen. Hoe stimuleren we, hoe verleiden we nou juist ook die andere mensen die normaliter niet zo vaak de weg naar het stadhuis weten te vinden?. En daar is onder andere een. Een. Daar zijn verschillende instrumenten voor, maar denk daar ook over na. Inwonerspanels is daar één van. En daarnaast ook hebben we het ook wel eens gehad over van juist toekomende generaties betrekken. We hebben hier wel eens een initiatief gehad 111 stoel die je in de gemeenteraad kan neerzetten als symbool van. Nou ja, de. De volgende generatie had immers die nog niet. Die misschien nog niet eens de eerste woordjes heeft gezegd, maar die eigenlijk al wel zou moeten mee praten over de beslissingen die we hier in dit stadhuis nemen. Dus denk ook daaraan in participatie wat mij betreft. Wat doen we met mensen die geen

▶ 2:37:19stem hebben?. Dat zou ik mee willen geven. Dank u wel. Dank u wel. Helder. Ik weet niet of er nog vragen zijn vanuit de. De heer Maarsingh van Hattem Centraal. Ja. Nee. Hij had hem centraal. Kan dit? Kan het document ook wel zoals het nu is wel ondersteunen? We willen natuurlijk wel ook dat de bewoners meer. Betrokken worden. En hoe dat moet, dat wordt natuurlijk nog wel vastgesteld. En wat D66 eigenlijk ook al zei van de evaluatie. Goed blijven evalueren en dat dat ook wel goed terugkomt. Maar voor de rest kunnen we het zeker ondersteunen. Reflecteer Dekker van het CDA. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik kan eigenlijk alleen maar beamen wat de anderen allemaal hebben gezegd. Maar wat? Wat voor ons echt belangrijk is, is dat het geen tik in de box is. Uh zeg maar het moet moeten. Echt wel. De bewoners moeten echt het gevoel hebben dat ze gehoord zijn. En

▶ 2:38:20we vragen ook wel eens aan de enige deze gene hoe ze participatie gaan. En dan merken we ook dat er ook experts in de samenleving zijn waar we gebruik van kunnen maken. Dus. Vooral maakt er gebruik van. De. Gratis bijna gratis advies zou ik zeggen. Helder. Dank u wel voor uw inbreng. Dan eh dank ik mevrouw Corika, wethouder Gulna en en de commissie voor dit onderwerp sluiten we het af en gaan we verder naar het volgende onderwerp. Dat is niet veel meer, want punt tien is het adviesrecht van de Raad in het kader van de Omgevingswet. Er zijn geen aanvragen. Kunnen we door naar punt elf? Voortgang afhandeling vragen en toezeggingen. Zijn hierover bijzonderheden te melden. Iemand vragen daarover? Punt twaalf. Mededelingen van en vragen aan het college. De heer Borst. Van algemeen belang. Voorzitter. Naar aanleiding van de inspraak vanavond en het feit dat de EPA al een bijeenkomst heeft gehad met uh

▶ 2:39:22uh, de de mensen, de betrokken mensen en de raadsleden. Heerde is er mee bezig En uh, in Hattem gebeurt nog niks. Ik zou het college op willen roepen om ook hier op korte termijn een avond te beleggen. Voor ons, maar ook voor de mensen buiten. En dat we op de hoogte gebracht worden van wat er nou echt speelt. Wat dit betekent voor de gemeente Hattem, maar ook voor de gemeenschap. Dat we hier goed, uh uh mee kunnen praten over dit onderwerp. Want het is hartstikke belangrijk hè. We zijn gek met de natuur, maar we zijn ook gek met de gemeenschap. Dus ik uh, ik zou heel graag op korte termijn een avond uh georganiseerd willen hebben door het college. Uh, helder. Ik denk ook goed om dat mee te nemen in het presidium, als fractievoorzitters bij elkaar. Om het aan extra nog te benoemen. Uhm. Ik ben hem dan ook nog een. Ik weet niet meer welke datum het is, maar ruimte voor de rivier twee nul. Er is ook nog een presentatie over om dat als commissie en raadsleden ook te volgen. Wat dit betreft ook dit onderwerp. Uhm. Verder nog vragen opmerking?. Dan sluit ik dit punt en ben ik aan de sluiting toegekomen.

▶ 2:40:23Oh oh ja. Wel, ik had. Wel scherp blijven. De heer Keizer van Pro. Nog even een vraag aan het college dat gaat over Plus. Of hadden wij een schriftelijke vraag gesteld over kilometertarieven. En wat wij begrepen hebben. Vanuit andere gemeentes is dat er al een akkoord op is en erkent. Het college dat. Dat is één vraag en ik kan nog een hele kleine praktische vraag voor hier in Hattem. OK, want ik zit op deze wet. Als u een schriftelijke vraag heeft gesteld En is die termijn al overschreden. Want dat zal niet overschreden zijn. Maar nee, want dan. Omdat er nu. Al een antwoord ter bevestiging van wat misschien nog in het ambtelijk apparaat zit. Als college het snel wordt antwoorden vind ik het goed, maar. Er. Komt schriftelijk wat mij aan de andere kant gefluisterd is. Uw praktische vraag. Ja. Er wordt volop gesloopt op de kruising Dorpsweg erdijk. Een aantal lantaarnpalen zijn ook uitgevallen, dus of men daar even naar

▶ 2:41:24wil kijken. Kijk aan. Dat wordt opgepikt, dan komt dat ook vast goed. Als er verder niets meer benoemd wordt, dan sluit ik de vergadering om 12 43 22 43. Met dank voor uw aanwezigheid.

Vorige: Raadsvergadering 18 september 2026 Volgende: Raadsvergadering 5 oktober 2026 Alle vergaderingen van Hattem

Automatisch verwerkt. Het officiële verslag is leidend. Bron: https://hattem.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/960eee18-23c6-4263-ae9c-4605f2982f93

Sprak je in of word je genoemd en wil je je naam hier niet terugzien? Vraag verwijdering aan.