PROGRAMMABEGROTING 2022.pdf
Tekst van het document
De ontwikkeling van procesgericht werken vraagt meer tijd en dat betekent dat de volle omvang van de taakstelling (nog) niet gerealiseerd kan worden. Daarnaast zijn er voortdurend ontwikkelingen binnen het werkpakket van de gemeente die om extra formatie vragen voor die specifieke ontwikkelingen. Dit betekent dat het voor 2022 nodig is om de generieke taakstelling af te vlakken. In komende begrotingen willen we zoals hierboven gezegd naar die meer zero based opbouw van budgetten toe, waardoor het werken met een taakstelling dan waarschijnlijk geen meerwaarde meer zal hebben. We willen scherpere keuzes kunnen maken in de P&C cyclus en de stuurbaarheid van de budgetten vergroten. Met het verkennen van zero based begroten willen we daar een stevige impuls aan geven.
Participatie De gemeente Hattem heeft Samen Hattem in het bestuurlijk DNA zitten. We betrekken inwoners bij de vorming van beleid en plannen en bij de uitvoering van projecten. Hierdoor krijgen we beter beleid en betere plannen, die nog beter afgestemd zijn op de behoeften van onze inwoners en daardoor ontstaat er makkelijker wederzijds begrip en vaker consensus. We staan open voor initiatieven uit de samenleving. In de loop der jaren hebben we hier meerdere instrumenten voor ingezet, zoals het Right to Challenge, de Participatiecode, Samen Hattem/Citizen Lab, de werkgroep Raadscommunicatie, maar we merken dat we als college en Raad ons overkoepelend verhaal nog niet scherp genoeg hebben gemaakt. Participeren moet nog vanzelfsprekender worden, het moet voor gemeente en inwoners duidelijk zijn waarom we voor participatie gaan en hoe we dat samen vorm geven. Samen schrijven we het verhaal van de stad. We willen de relatie met onze inwoners verstevigen en hebben daarvoor een basis strategie liggen, maar dat vraagt uitwerking. We willen de grond in Hattem nog vruchtbaarder maken voor participatie en de interactie tussen gemeente en gemeenschap versterken. Het college wil samen met de raad meer lijn brengen in de inspanningen die wij doen op het gebied van participatie, zodat we de kracht van de stad benutten en echt Samen aan Hattem werken.
WAT GAAT HET KOSTEN ? Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), vallen de kosten van de gemeentelijke organisatie onder programma 4 - Bedrijfsvoering / Overhead.
76
4 Bedrijfsvoering
INLEIDING Onder de noemer ‘Bedrijfsvoering’ wordt de ondersteuning van de primaire processen (financieel) in beeld gebracht.
AMBITIE •
We willen als gemeente transparant zijn in ons doen en laten en dus ook in de doelstelling, activiteiten en financiën van de Bedrijfsvoering.
FINANCIEEL
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
4.944 478 4.466 -21 4.445
5.320 142 5.178 -155 5.023
4.906 169 4.737 -25 4.712
meerjarenraming 2023 2024 2025 4.636 169 4.467 -15 4.452
4.689 169 4.520 -15 4.505
4.697 167 4.530 -15 4.515
77
Beleidsveld
4 - Bedrijfsvoering
Baten
Programma 4 - Bedrijfsvoering
-169
4e - Eenheden
-47
1.805
4d - Machines
93
4c - Advies en ondersteuning
27
4b - Facilitaire zaken
-74
4a - Bedrijfsinformatie
-48
-1.000
78
4.907
2.454 529 0
1.000
2.000
3.000
4.000
5.000
6.000
4a Bedrijfsvoering - Bedrijfsvoering en overhead
COALITIEAKKOORD 2018-2022
Er is ruimte voor verdere professionalisering en doorontwikkeling van de organisatie
RELEVANTE THEMA’S 1. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) Voor het opstellen van de documenten (meerjaren)begroting en jaarrekening is het wijzigingsbesluit BBV van toepassing en kennen we onder andere een uniforme indeling in taakvelden, een uniforme basisset van beleidsindicatoren en financiële kengetallen dat de gemeente gebruikt voor de uitvoeringsinformatie. Daarnaast verplicht het BBV dat de aanlevering richting het ministerie van BZK en het CBS ook geschiedt volgens de indeling op basis van taakvelden. Een goede vergelijkbaarheid van baten en lasten die verbonden zijn aan de verschillende taken van gemeenten is in het belang van de Raad, die dergelijke informatie kan benutten voor sturing op prioriteiten. Daarbij is het van belang dat de informatie van goede kwaliteit is en aansluit op de behoefte van gemeenten. Dit draagt bij aan een grotere transparantie van het proces rond begroting en verantwoording en een grotere betrokkenheid van alle belanghebbenden. Overeenkomstig de voorschriften geven we inzage in de financiële ontwikkelingen op de diverse taakvelden waarbij we 2021 vergelijken met 2022.
Notities: Notitie lokale heffingen De begrippen lokale heffingen, gemeentelijke belastingen, leges en retributies hebben allemaal betrekking op bedragen die een gemeente oplegt aan bewoners, bedrijven en forensen/toeristen. De begrippen worden door elkaar gebruikt in de wetgeving hetgeen soms tot onduidelijkheid kan leiden. Aanpassingen in de wetgeving in de afgelopen jaren in combinatie met jurisprudentie leiden in de praktijk nog steeds tot veel vragen rondom de tariefstelling voor lokale heffingen en bijbehorende voorziening(en). In de door de Commissie BBV opgestelde Notitie Lokale heffingen wordt dan ook een overzicht gegeven van alle relevante aspecten van lokale heffingen en bijbehorende voorzieningen en reserves met betrekking tot vraagstukken van begroting en verantwoording voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen. Het doel van de notitie is inzicht te bieden aan raadsleden en meer specifiek duiding te geven aan vakspecialisten op het gebied van lokale heffingen.
79
Kadernota rechtmatigheidsverantwoording De commissie BBV geeft via de kadernota rechtmatigheid haar visie over de invulling van het begrip rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording van de decentrale overheden conform artikel 75, lid 2 BBV. De kadernota rechtmatigheid wordt door de commissie BBV geactualiseerd als de ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Voor de jaarrekening 2022 is hier aanleiding toe indien de voorgenomen wetswijziging, waarin het afgeven van een verklaring over de rechtmatigheid bij decentrale overheden wordt geregeld, tijdig wordt afgerond. Met ingang van het verslagjaar 2022 wordt dan de verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders en gedeputeerde staten (‘college’) voor de rechtmatigheid benadrukt doordat het college een verantwoording over rechtmatigheid af moet gaan geven in plaats van de accountant. De Kadernota rechtmatigheid 2022 gaat dan ook gelden vanaf begrotingsjaar 2022 indien bovengenoemde wetswijziging tijdig wordt afgerond. Notitie paragraaf Bedrijfsvoering De paragraaf bedrijfsvoering is sinds de introductie van het Besluit begroting en verantwoording in 2004 een verplichte paragraaf in de begroting en het jaarverslag. In deze paragraaf moet ‘ten minste inzicht in de stand van zaken en de beleidsvoornemens ten aanzien van de bedrijfsvoering’ worden gegeven.
Deze formulering geeft veel ruimte om gemeente-specifiek invulling te geven aan deze paragraaf. Naar aanleiding van bovengenoemde consultatie inzake de Kadernota rechtmatigheid 2022 bleek dat er een brede behoefte was aan een nadere duiding van de inhoud en reikwijdte van de paragraaf bedrijfsvoering. Daarom heeft de commissie BBV besloten om naast de actualisatie van de Kadernota rechtmatigheid een Notitie paragraaf bedrijfsvoering op te stellen. De Notitie paragraaf bedrijfsvoering gaat in per 2022, waarbij de commissie wel aantekent dat de stellige uitspraken en aanbevelingen die geen directe relatie hebben met het invoeren van de rechtmatigheidsverantwoording ook eerder toegepast mogen worden.
Overzicht taakvelden Taakvelden Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
Taakvelden 0.1 Bestuur 0.10 Mutaties reserves 0.11 Saldo van de rekening 0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (Vpb) 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.3 Recreatieve havens 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
80
2021
2022
Lasten
Baten
Saldo
1.430 1.254 0 273 362 5.181 140 107
-79 -3.115 0 -164 -222 -93 -296 -2.346 -717 -565
1.351 -1.861 0 109 140 5.088 -156 -2.239 -717 -436
-16.675
-16.675
129
150 677 380 1.269 56 2 38 20
-9 -83 -27
0
Lasten Baten 1.558 500 189 270 252 4.910 -3 108 130
150
135
668 297 1.241 56 2 38 20
762 357 1.390 54 7 37 490
Saldo
-79 -444 0 -166 -85 -121 -234 -2.449 -727 -79
1.479 56 189 104 167 4.789 -237 -2.341 -727 51
-17.952
-17.952 135
-9 -84 -27
-228
753 274 1.362 54 7 37 261
Taakvelden Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
2021
2022
Taakvelden
Lasten
Baten
Saldo
Lasten Baten
3.3. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea
2 201 29 273 774 166 768 257 81 140 216 878 735 614 2.795 961 377 447 2.364 2.248 121 90 576 892 1.098 933 297 294 51 987 31.137
-2 -229 0
1 -28 29 273 530 156 693 197 52 139 216 844 735 614 612 961 377 447 2.292 2.248 105 90 566 -295 -296 933 -4 94 0 341 0
2 166 29 301 825 171 761 147 128 206 218 870 666 851 2.372 890 580 347 2.405 2.124 35 55 705 934 1.132 657 316 351 28 588 30.007
5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.81 Geëscaleerde zorg 18+ 6.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimtelijke Ordening 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) 8.3 Wonen en bouwen Totaal:
-245 -10 -75 -60 -29 -2 -35
-2.183
-72 -16 -10 -1.187 -1.394 0 -301 -200 -51 -646 -31.137
-2 -301 0 -252 -75 -34 -12 -22
-1.695 -128 -72
-1.206 -1.423 0 -324 -540 -15 -1.223 -30.007
Saldo 0 -135 29 301 573 171 686 147 94 194 218 848 666 851 677 890 451 347 2.334 2.124 35 55 705 -272 -291 657 -7 -189 13 -634 0
2. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: BBV - Beleidsindicatoren Op grond van de voorschriften is de gemeente gehouden de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij om de begroting en jaarverslagen beleidsmatiger te maken, zodat de raad op de belangrijke momenten in een beleidscyclus zich een beeld kan vormen over behaalde beleidsresultaten en te behalen beleidsresultaten. Voor de gemeenten is door de Vereniging Nederlandse Gemeenten VNG en Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING), met raadpleging van enkele gemeenten, een lijst van indicatoren ontwikkeld en samengesteld.
81
Daarbij is een aantal belangrijke uitgangspunten gehanteerd: - de indicatoren leveren een bijdrage aan de versterking van het horizontaal toezicht; - de indicatoren zijn van toepassing op alle gemeenten; - de indicatoren zijn gebaseerd op landelijke bronnen waardoor er geen extra informatie uitvraag hoeft te worden gedaan en zodat gemeenten automatisch deelnemen; - er worden bestaande bronnen gebruikt; - de indicatoren worden regelmatig door de bronnen gepubliceerd; - voor de indicatoren met betrekking tot het ‘sociaal domein’ is aangesloten bij de reeds bestaande ‘Gemeentelijke monitor sociaal domein’. Omdat er voor gekozen is om voor de indicatoren aan te sluiten bij reeds bestaande bronnen is de informatie voor de indicatoren voor alle gemeenten beschikbaar en toegankelijk. Via de website ‘waarstaatjegemeente.nl’ zijn alle gegevens voor het opnemen van de indicatoren eenvoudig en in één keer te downloaden. Via deze website zal ook meer achtergrondinformatie over de gekozen indicatoren worden gegeven en de bronnen. Uit de publicatie blijkt dat niet alle beleidsindicatoren even relevant zijn voor onze gemeente. De indicatoren zijn, met uitzondering van de indicatoren die betrekking hebben op Bestuur en ondersteuning, afkomstig van externe instanties. Dat is ook de reden dat de periode waarop de indicator betrekking heeft varieert.
Hoewel we aan deze beleidsindicatoren op dit moment nog geen harde conclusies kunnen verbinden, willen we ze wel gebruiken om de eerste stappen te zetten voor het onderbouwen van de doelen die we willen bereiken. Daarbij betrekken we de aanbevelingen die door de Rekenkamercommissie zijn aangedragen in het onderzoek ‘Ontcijferen van de cijfers’ en gepubliceerde BBV notities.
82
Overzicht beleidsindicatoren (Doel) 2021
(Doel) 2022
3,0
↘
↘
18
20
↘
↘
1,7%
1,4%
1,7%
0,9%
↘
↘
Jongeren met jeugdhulp [%]
11,9%
10,3%
9,7%
8,9%
↘
↘
Jongeren met jeugdbescherming [%]
1,2%
0,9%
0,9%
1,0%
↘
↘
Jongeren met jeugdreclassering [%]
0,4%
0
0
0
↔
↔
Jongeren met delict voor de rechter [%] Verwijzingen HALT [per 1.000 inwoners 12-17 jaar] Niet-sporters [%]
1,0% 11
0,0% 5
1,0% 14
12
↘ ↘
46,9%
↘
Beleidsindicatoren
NL
2018
2019
SOCIAAL STERK - 1A - Opgroeien en ontwikkelen Absoluut verzuim [per 1.000 leerplichtigen]
2,4
3,2
Relatief verzuim [per 1.000 leerplichtigen]
26
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) [%]
SOCIAAL STERK - 1B - Werk Banen [aantal per 1.000 inwoners van 15-74 jaar] Netto arbeidsparticipatie [%]
49,3%
2020
679,3
437,5
448,2
457,6
68,4%
68,8%
70,7%
70,9%
↗
↗
Toelichting
Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en/of kwalificatieplichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven. De periodeaanduiding '2018' staat voor schooljaar '2017/2018'. Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel op een school staat ingeschreven, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt. Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Jongeren met jeugdbescherming betreft jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. Het percentage jongeren (12-23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-23 jaar).
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
83
1,0%
(Doel) 2021 ↘
(Doel) 2022 ↘
3%
2%
↘
↘
202,0
478,9
156,6
175,7
↗
↗
459,7
189,6
157,4
167,0
700
490
550
590
↔
↔
8,9
5,7
4,0
3,4
Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
WONEN, WERKEN EN RECREEREN - 2B - Economische ontwikkeling Functiemenging [%]
53,2
42,3
42,9
43,4
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Vestigingen [per 1.000 inwoners 15-64 jaar]
158,4
123,7
134,8
140,5
161
51
48
20,1%
3,7%
4,6%
Beleidsindicatoren
NL
2018
2019
Werkloze jongeren [%]
2,0%
2,0%
6%
Kinderen in uitkeringsgezin [%] Lopende re-integratievoorzieningen [per 10.000 inwoners van 15-64 jaar] Bijstandsuitkeringen [per 10.000 inwoners] SOCIAAL STERK - 1C - Zorg Cliënten met een maatwerkarrangement WMO [per 10.000 inwoners]
WONEN, WERKEN EN RECREEREN - 2A - Ruimtelijke ontwikkeling Nieuw gebouwde woningen [per 1.000 woningen]
WONEN, WERKEN EN RECREEREN - 2C – Fysieke leefomgeving Omvang huishoudelijk restafval [kg per inwoner] Hernieuwbare elektriciteit [%]
84
2020
Toelichting Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het aantal re-integratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.
Beleidsindicatoren
NL
BESTUREN EN ORGANISEREN - 3A - Netwerken en besturen Winkeldiefstallen [per 1.000 inwoners] Geweldsmisdrijven [per 1.000 inwoners]
Diefstallen uit woning [per 1.000 inwoners] Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) [per 1.000 inwoners]
BESTUREN EN ORGANISEREN - 3B - Dienstverlening Demografische druk [%]
BESTUREN EN ORGANISEREN - 3C - Financiën Gemiddelde WOZ waarde [x €1.000] Nieuwbouw woningen [aantal per 1.000 woningen] Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden [€] Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden [€]
2018
2019
2020
2,0 4,6
0,4 1,6
0,4 1,6
0,4 2,5
1,8 6,2
0,8 2,9
1,6 3,7
0,8 4,1
70,1%
86,6%
86,4%
86,3%
€ 270 8,9
€ 262 5,7
€ 282 4,0
€ 302 3,4
€ 733
€ 728
€ 726
€ 810
€ 742
€ 751
(Doel) 2021
(Doel) 2022
Toelichting
Het aantal geweldsmisdrijven. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.). Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare orde en het openbaar gezag.
86,9%
Het aantal inwoners 0-15 jaar plus het aantal inwoners van 65 jaar en ouder afgezet tegen het aantal 15-65 jar
€ 314 3,5
€ 352 14,9
De gemiddelde WOZ waarde van woningen. 2022 Is inclusief appartementencomplex Lippenoordweg
€ 846
€ 870
€ 882
€ 869
€ 894
€ 906
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. 2022 Betreft indexatie met 1,4% Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten. 2022 Betreft indexatie met 1,4%
BEDRIJFSVOERING 4A - Overhead
85
7,9
(Doel) 2021 7,8
(Doel) 2022 8,3
8,2
8,3
8,5
8,5
€ 678
€ 736
€ 781
€ 834
€ 875
Externe inhuur (Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)
3,8
9,0
8,7
6,7
7,3
Overhead (% van totale kosten)
15,8
14,2
13,8
18,0
15,3
Beleidsindicatoren
2018
2019
2020
Formatie (Fte per 1.000 inwoners)
7,0
7,6
Bezetting (Fte per 1.000 inwoners)
7,2
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
86
NL
Toelichting Het gaat hier om de toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van uw organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari. Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is, dus niet om de toegestane formatieve omvang uit het formatieplan. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur Onder externe inhuur wordt verstaan*: het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. Overheadkosten: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces*
3. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: BBV - Overhead Naast de indeling in taakvelden vragen de voorschriften ook inzicht in de gemeentelijke overhead en (rente)kosten. In het programma 'Bedrijfsvoering' is een overzicht opgenomen van de kosten van de overhead. In de overige programma's zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Het uitgangspunt hierbij is dat direct toe te rekenen kosten onderdeel uit maken van de directe producten en derhalve niet onder de overhead vallen. De kosten die verband houden met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (eenheids-managers) en de kosten van communicatie, klachtenafhandeling en de receptie worden wel onder de overhead gerekend. Overhead is toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere projecten. In de paragraaf lokale heffingen is een passage over de kostendekkendheid van de lokale heffingen opgenomen. Voor het berekenen van de kostendekkende tarieven wordt rekening gehouden met de feitelijke rente en overhead. Voor de tarieven van de afvalstoffen- en rioolheffing wordt daarnaast rekening gehouden met de BTW. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de hand van een individuele urenplanning tegen een eenheidsuurtarief rechtstreeks toegerekend aan de beleidsvelden.
Voor de eenheden zijn hiervoor de volgende uurtarieven berekend: Eenheid Ontwikkeling & Advies Publiek & Service Realisatie & Beheer Binnen Realisatie & Beheer Buiten Ingeleend personeel
2021 € 56,34 € 48,26 € 55,48 € 36,15 € 65,00
2022 € 57,26 € 48,76 € 52,67 € 37,06 € 65,00
Voor de overhead is extra comptabel een tweetal uurtarieven berekend; één voor de binnen- en één voor de buitendienst. De tarieven zijn opgebouwd uit een vijftal bedrijfsvoerings-onderdelen. Te weten: Bedrijfsvoeringsonderdelen Personeel Bedrijfsinformatie Facilitaire zaken Advies en ondersteuning Machines
Het saldo van de totale lasten en baten is naar rato afgezet tegen het totaal aantal productieve uren van de binnen- en buitendienstmedewerkers. Voor de overhead zijn de volgende uurtarieven berekend: Organisatieonderdeel Binnendienst Buitendienst
2021 € 48,63 € 33,13
2022 € 49,99 € 30,22
87
WAT GAAT HET KOSTEN ?
Financieel
Meerjarenraming (x € 1.000,--) Totaal lasten Totaal baten Resultaat voor bestemming Onttrekking/storting reserves Resultaat na bestemming
rekening 2020
begroting 2021
begroting 2022
4.944 478 4.466 -21 4.445
5.320 142 5.178 -155 5.023
4.906 169 4.737 -25 4.712
meerjarenraming 2023 2024 2025 4.636 169 4.467 -15 4.452
4.689 169 4.520 -15 4.505
4.697 167 4.530 -15 4.515
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2021 op het deelprogramma ‘overhead’ een nadelig saldo van € 563.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting
(x € 1.000,--)
- Kapitaallasten - Bedrijfsinformatie - Facilitaire zaken - Advies en ondersteuning - Machines - Personeel Bedrijfsvoering / overhead
2021 90 855 2.501 27 85 1.620 5.178
2022 -51 532 2.380 27 93 1.757 4.738
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Kapitaallasten - Betreft de te betalen rente op aangetrokken langlopende geldleningen (V) - De toegerekende rente aan de exploitatieproducten en die is berekend over de uit te voeren toekomstige investeringen is gebaseerd op het berekende omslagpercentage van 1,5. Voor de financieringsbehoefte is uitgegaan van de markrente van 0,5 % (V) Bedrijfsinformatie - Bij de voorjaarsnota 2021 zijn de incidentele middelen begroot om een tijdelijk ontwikkelbudget in te stellen om een gezonde werkbalans te creëren en de randvoorwaarden voor een succesvolle organisatieontwikkeling goed in te vullen (V) - In samenwerking met de Provincie Gelderland wordt de gemeente als werkgever de mogelijkheid geboden om jonge mensen "young professionals" kansen en ervaringen te laten opdoen binnen een gemeentelijke organisatie. De opzet is in eerste instantie aangegaan voor de duur van één jaar (N) - De verwachting is dat de procesinrichting van de organisatie in 2021/2022 wordt opgeleverd. Daarna wordt ingezet op het optimaliseren/verleanen van de werkprocessen. De ten doel gestelde besparing is bijgesteld (N). - Om de onder de loonkosten opgenomen structurele formatiereductie (mede) te kunnen realiseren wordt een 88
verschil -141 -323 -121 0 8 137 -440
141.000,-- V
323.000,-- V
formatiereductie analyse opgesteld en is het voornemen een zero based begroting op te bouwen. Incidenteel wordt hiervoor externe expertise ingezet (N) - Naar verwachting zal in 2022 de Wet Open Overheid (Woo) in werking treden. De wet is de opvolger van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De decentrale overheden worden via het gemeentefonds gecompenseerd voor de extra kosten die moeten worden gemaakt als de Woo wordt ingevoerd (N) Facilitaire zaken - Betreft doorberekende huisvestingskosten van de I-Dienst voor de drie deelnemende gemeenten. Een voordeel ontstaat door de nieuwe kostenverdeelsystematiek tussen de drie H2O gemeenten (V) - Kapitaallasten stadhuis (N) - Herijking capaciteit en werkplanning ambtelijke inzet (V) - Betreft de af te bouwen interne uren voor de omzetting van het applicatielandschap informatiserings- en automatiseringskosten (M2A) (V) Personeel en inhuur - Verlaging van doorbelaste overhead naar projecten, investeringen en grondexploitatie (N) - Opgenomen verwachte loonstijging gemeentepersoneel van 1,2% en werkgeverslasten (ABP) van 1,5% (N) Reserve
-
121.000,-- V
137.000,-- N
De algemene reserve is aangewend voor dekking van frictiekosten oud personeel. De beklemde reserve ‘dekking kapitaallasten’ wordt gebruikt voor de kapitaallasten van de investering ‘nieuwbouw werkplaats’.
89
90
Paragrafen
INLEIDING De begroting bevat zeven voorgeschreven paragrafen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de begroting bezien vanuit een bepaald perspectief. Het gaat met name om de beleidslijnen van beheersmatige aspecten. Deze kunnen grote financiële gevolgen hebben. Mogelijk is hun politieke betekenis groot, of zijn ze van belang voor het realiseren van de programma’s. De paragrafen geven de raad de mogelijkheid om de kader stellende en controlerende rol ook op de beheersmatige aspecten waar te maken. Met andere woorden: de raad geeft zo bewust de kaders aan waarbinnen het college de beleidsuitvoering vervult zonder dat de raad die uitvoering op detail hoeft te volgen. Met ingang van het begrotingsjaar 2015 is een nieuwe paragraaf toegevoegd; ‘Decentralisaties’. In deze paragraaf zijn de drie integratie-uitkeringen ‘sociaal domein’ voor de taakvelden WMO, Jeugdhulp en Participatiewet opgenomen. Elke paragraaf gaat in op de hoofdlijnen van het desbetreffende aspect. Zoals voorgeschreven in de nieuwe regels van het Besluit Begroting en Verantwoording zijn er zeven paragrafen waarbij per paragraaf het artikel uit het BBV is aangegeven: A. Lokale heffingen (artikel 10) B. Weerstandsvermogen, inclusief risicoparagraaf (artikel 11) C. Onderhoud kapitaalgoederen (artikel 12) D. Financiering (artikel 13) E. Bedrijfsvoering (artikel 14) F.
Verbonden partijen (artikel 15) G. Grondbeleid (artikel 16) H. Decentralisaties
91
92
A Lokale heffingen
INLEIDING In deze paragraaf wordt u geïnformeerd over het beleid ten aanzien van de lokale heffingen en de kwijtschelding, de geraamde inkomsten en hoe deze ramingen tot stand zijn gekomen, de lokale lastendruk, de tariefstructuur en het doel van de verschillende gemeentelijke heffingen. In de gemeente Hattem worden in 2022 de volgende heffingen opgelegd: a. de onroerendezaakbelastingen; b. de afvalstoffenheffing; c. de rioolheffing; d. de precariobelasting; e. de reclamebelasting; f. de forensenbelasting; g. de toeristenbelasting; h. de begraafrechten; i. de leges, waaronder de WABO-leges. Deze lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. De inkomsten uit de onroerendezaakbelastingen, toeristenbelasting, forensenbelasting en precariobelasting gebruiken we als algemeen dekkingsmiddel. Dat wil zeggen dat de opbrengst vrij aanwendbaar is ter dekking van de algemene gemeentelijke kosten en aanvullend is op de uitkering uit het gemeentefonds. De inkomsten van de reclamebelasting betalen we, na aftrek van de gemeentelijke kosten, door aan het Ondernemersfonds.
De afvalstoffenheffing, rioolheffing, begraafrechten en leges wordt geheven ter gehele of gedeeltelijke compensatie van de kosten die de gemeente maakt bij de realisering en het onderhoud van die voorzieningen of de verleende diensten. Op grond van de Gemeentewet beschikt de gemeente Hattem over verordeningen inzake de boven genoemde heffingen. Hierin zijn de grondslagen opgenomen voor de berekening van prijzen en tarieven voor rechten.
TARIEVENBELEID Het beleid inzake de lokale lasten is opgenomen in: de diverse belastingverordeningen; het kwijtscheldingsbeleid gebaseerd op de Invorderingswet 1990; de nota lokale heffingen 2004;
93
Er is een Kadernota 2022 opgesteld en deze is door het college ter vaststelling aan de raad aangeboden. De Raad heeft de kadernota niet vastgesteld, maar heeft er wel kennis van genomen. De in de kadernota genoemde tarieven en (indexering)percentages zijn wel als uitgangspunt genomen bij de verdere begrotingsvoorbereiding. Uitgangspunt is kostendekkende tarieven.
BELASTINGSOORTEN Wet WOZ/Onroerende zaakbelastingen Feiten: Vanaf 2006 is het wettelijk verplicht dat jaarlijks alle onroerende zaken worden gewaardeerd. Conform de Wet WOZ vindt op dit moment een hertaxatie plaats van alle onroerende zaken per prijspeildatum van 1 januari 2021. De vastgestelde waarden gelden voor belastingjaar 2022. In januari 2022 ontvangen de belanghebbenden de gecombineerde aanslag gemeentelijke heffingen met daarop de vastgestelde WOZwaarde. De WOZ-beschikkingsregel staat op dit aanslagbiljet vermeld. Ontwikkeling: Voor de begroting 2022 zijn de begrote baten 2021 het uitgangspunt van de OZB-opbrengst. Deze OZBopbrengst is geïndexeerd met 1,4% in 2022. Dit heeft ook structureel effect voor 2023 en verder. Er is naast de reguliere indexering geen verdere verhoging van de OZB nodig om een structureel en reëel sluitende begroting te verkrijgen. Afvalstoffenheffing Feiten: In de Nota Omgekeerd Inzamelen is bepaald dat Hattem gefaseerd over gaat op een nieuw inzamelsysteem. De afgelopen jaren is deze overgang voorbereid en in de loop van 2016 geëffectueerd. Ontwikkeling: De afvalstoffenheffing ligt onder het landelijk gemiddelde en Hattem kent een relatief hoog scheidingspercentage. Toch wordt niet bij alle percelen in Hattem het groente-, fruit- en tuinafval afzonderlijk ingezameld.
Om nog betere scheiding van huisvuil te stimuleren wordt de bewoners van hoogbouwfaciliteiten vanaf 2022 de mogelijkheid geboden om deze grondstof afzonderlijk aan te bieden. Door dit te faciliteren voor alle inwoners van Hattem vervalt het tarief voor percelen waar groente-, fruiten tuinafval niet afzonderlijk wordt ingezameld. Het basistarief (vastrecht) wordt in 2022 verhoogd met een indexatie van 1,4% en de lediging van het restafval wordt met € 0,05 verhoogd naar € 1,85 (per lediging). Reclamebelasting Feiten: In het kader van KRACHT is besloten met ingang van 2014 een reclamebelasting voor het centrumgebied van Hattem in te voeren. Tevens is ingestemd met het instellen van een ondernemerfonds op basis van het ondertekende convenant tussen de gemeente Hattem en het beoogde ondernemingsfonds. Ontwikkeling: In 2021 is met het Ondernemersfonds gesproken over de herziening van het huidige convenant. De begroting 2022 van het Ondernemersfonds is de basis voor de begrote inkomsten reclamebelasting van de gemeente. De inkomsten van de reclamebelasting en de uitgaven vanwege de subsidie aan het Ondernemersfonds zijn voor de gemeentebegroting budgettair neutraal. Toeristenbelasting Feiten: In de begroting 2021 werd uitgegaan van een verhoging van het tarief naar € 1,95 ingaande het begrotingsjaar 2022.
94