III._Chw_bestemmingsplan_Buitengebied_Bijlagen_toelichting_Bijlage_17_Quickscans_Nbw_diverse_initiatieven_Buitengebied_Hattem.pdf
Tekst van het document
14/17
5.3 ●
●
●
●
●
● ●
15/17
Mogelijkheden
In de directe omgeving van het plangebied zijn huismussen aangetroffen. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden, zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Vogelvide Mussenflats (wintergroene) Hagen Locaties voor een zand/stofbad Het aanleggen van bloemrijk struweel of bloem- en kruidenrijke groenstroken zal voor alle soorten die binnen en in de directe omgeving van het plangebied aanwezig zijn een positief effect hebben, waaronder het habitat voor vleermuizen, zwaluwen, zangvogels en de kleine marterachtige. Op het plangebied zijn verschillende locaties met materiaalopslag en overhoekjes, het aanleggen van voorzieningen voor marterachtigen kan een toegevoegde waarde hebben voor deze soortgroep en mogelijke schade voorkomen. Verblijfplaatsen in de vorm van marterheuvels Permanente ruigtes en struweel, deze zijn al aanwezig Er zijn meerdere cat-5 soorten aanwezig op het terrein, naast een groot aantal algemene broedvogels. Het aanleggen van nestkasten voor verschillende soorten zal dan ook een direct en positief effect hebben op de vogelpopulatie binnen het plangebied.
Met name cat-5 soorten zijn sterk beperkt in hun nestplaatsen, het verbeteren van de mogelijkheden voor deze soorten is mogelijk met: Spreeuwen kruiken Nestkasten en nestplaatsen voor boeren- en huiszwaluw Diverse nestkasten De locatie van het plangebied direct naast verschillende doorlopende mogelijke vliegroutes maakt de locatie uiterst geschikt voor vleermuizen. Voorzieningen voor deze soortgroep zullen dan ook een directe positieve meerwaarde in het plan hebben en aansluiten op de locatie. Opties hiervoor zijn: Zomerverblijfplaatsen Kraamverblijfplaatsen Winterverblijfplaatsen De locatie is momenteel onverlicht, het behouden van deze donkere situatie is zeer wenselijk. Op het moment is er een aantal oude bomen aanwezig op de locatie, het behouden van met name de zeer oude wilgen, is vanuit ecologisch perspectief zeer wenselijk.
Bijlage 1 Niet te verwachten soorten & toelichting Habitatpotentie
Aanwezigheid
Functie
Onderbouwing
Vissen en reptielen
Niet aanwezig
Habitat niet aan-
●
Geen geschikt habitat binnen de projectlocatie.
Rugstreeppad
Niet aanwezig
Geen geschikt ha-
●
Geen pionierssituaties aanwezig in het plangebied. Ondanks
wezig bitat
dat de paardenbak een open habitat bevat wordt deze te intensief gebruikt om een veilig habitat voor de rugstreeppad te vormen.
Gierzwaluw
Geen effecten
Geen sloop of
●
aanbouw Vaatplanten
Habitat ontbreekt en bouw van de woningen is niet in de directe omgeving van bebouwing die als broedplaats kan dienen.
●
Gezien de aanwezige habitats binnen het plangebied in combinatie met de bekende huidige verspreiding van beschermde plantensoorten, kan uitgesloten worden dat beschermde soorten aanwezig zijn binnen het plangebied.
16/17
Bijlage 2 Extra foto’s plangebied
17/17
QUICKSCAN Buitengebied Hattem, woningbouw Vuursteenberg 9 Locatie 9 24 augustus 2021
1/13
2/13
DATUM KENMERK
24 augustus 2021 20210582
PROJECT PROJECTLEIDER
Woningbouw Vuursteenberg 9 Locatie 9 mr. J. Poelstra
OPDRACHTGEVER
Gemeente Hattem
AUTEUR STATUS
Roel van Marrewijk Concept
INHOUDSOPGAVE 1.
2.
3.
4.
5.
Inleiding
4
1.1 1.2
Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming
4 4 4 4
1.3
Leeswijzer
5
Beoogde ontwikkeling
6
2.1 2.2
6 6
Resultaten
8
3.1 3.2 3.3
8 8 9
Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep
Gebiedsbescherming en houtopstanden
11
4.1 4.2
Beschermde gebieden Houtopstanden
11 11
Conclusie en aanbevelingen
12
5.1 5.2 5.3
Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden
12 12 12
Niet te verwachten soorten & toelichting
13
Bijlage 1
3/13
Locatie Kenmerken van het project
1. INLEIDING 1.1
Aanleiding
1.2
Natuurwetgeving en -beleid
De initiatiefnemer is voornemens woningbouw mogelijk te maken langs de Vuursteenberg. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.
In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.
Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.
indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.
4/13
Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel A opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.
Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.
Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.
1
5/13
2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1
Locatie
De ontwikkeling is beoogd ter hoogte van de vuursteenberg 9 te Hattem. Ten westen ligt op een kleine 100 meter de A50 en ten zuidoosten ligt de kern van Hattem. In figuur 1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.
Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)
2.2
Kenmerken van het project
De locatie bestaat in de huidige situatie uit een strak gazon met aan de noordzijde een haag en aan de zuidzijde de bosrand en grens van het N2000 gebied de Hoge Veluwe. Aan de westkant van het plangebied is een deel ingericht als tijdelijke opslag, hier zijn verschillende stapels/bergingen van verschillende materialen en overkappingen aanwezig. In figuur 2.2 zijn verschillende aanzichten van de locatie weergegeven. Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen mogelijk wordt gemaakt. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als agrarische doeleinden met landschappelijke waarde 3. Als gevolg van de functiewijziging zal het gazon bebouwd kunnen worden. De hagen langs de randen en de bosrand worden verwacht daarbij in stand te blijven. Werkzaamheden rondom de aanleg van een woning kunnen verstorend zijn voor het projectgebied en de directe omgeving.
2
Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
3 www.hattem.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
6/13
Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)
7/13
3. RESULTATEN 3.1
Onderzoeksopzet
Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 16 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van het aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.
3.2
Aangetroffen habitat
De locatie bestaat in de huidige situatie uit een intensief beheerd gazon. In de meest westelijke hoek is een afscheiding van struweel en bomen (lijsterbes, liguster, eik en coniferen) aanwezig (groen omrand in figuur 3.1). Binnen het afgeschermde westelijke gebied is materiaal als stenen, hout, pvc buizen en andere materialen opgeslagen in stapels (grijs omrand in figuur 3.1). Een deel van het materiaal is opgeslagen onder afdakjes of onder een zeil. Achter deze haag is een redelijk drukke weg gelegen. Naast de projectlocatie ligt ten oosten aan de Vuursteenberg en ten zuiden een onverharde weg naar de materiaalopslag. Ten zuiden bevindt zich het N2000 gebied de hoge Veluwe, de grens hiermee bestaat uit een bosrand met een ondiepe zoomvegetatie (van gazon tot bos in 2 tot 3 meter).
Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied. Materiaalopslag (grijs) en struweel met bomen (licht groen)
8/13
3.3
Resultaten per soortgroep
In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is er voor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten
Aanwezigheid
Functie
Onderbouwing
o.b.v. bureau- en/of
Mogelijke overtreding Wnb*
veldonderzoek Vogels zonder
●
De volgende habitats zijn aanwezig binnen
Artikel 3.1 lid 1, 2
jaarrond beschermd
het plangebied: grasland, met bomen, ha-
en 4 en/of artikel
nest.
gen en struweel.
1.11.
Vestiging mogelijk
Broedplaats
●
Duiven, zoals de houtduif, kunnen vrijwel het gehele jaar broeden in bomen en bosschages en daar dient rekening mee gehouden te worden.
Huismus
In de directe omge-
Functionele leef-
ving geschikt habi-
omgeving
●
tat aanwezig ●
Ten noorden van de projectlocatie is een
Artikel 3.1 lid 1, 2
beukenhaag aanwezig (bijlage 2). Deze
en 4 en vogel met
zou onderdeel van het leefgebied van de
een jaarrond be-
huismus kunnen zijn.
schermd nest.
De planlocatie maakt mogelijk onderdeel uit van de functionele leefomgeving. Gezien er echter geschikt vergelijkbaar leefgebied aanwezig is wordt de locatie niet als essentieel beschouwd.
●
Zoogdieren Vleermuizen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
De bosrand en het westelijke plangebied,
Artikel 3.10
zijn in potentie als foerageergebied aanwezig. ●
Het gazon is mogelijk geschikt echter niet essentieel.
Vliegroute
●
De bosrand/grens met het N2000 gebied, is geschikt als vliegroute.
●
De mogelijke vliegroute van het N2000 gebied vormt een verbindende functie binnen de gemeente Hattem.
Kleine marterachtigen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
en verblijfplaat-
Meerdere locaties binnen het plangebied
Artikel 3.10
bestaande uit takkenrillen, ruigtes en stru-
sen
weel en materiaalopslag. Deze zijn elk geschikt als verblijfplaats voor kleine marterachtigen. ●
Struweel, rommelhoekjes en takkenrillen zijn geschikt als foerageergebied.
Algemene soorten
Habitat aanwezig
●
Habitat voor verschillende muisachtigen is aanwezig.
9/13
Artikel 1.11
●
Reptielen Hazelworm
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
Meerdere locaties binnen het plangebied
en verblijfplaat-
bestaande uit takkenrillen, ruigtes en stru-
sen
weel en materiaalopslag. Deze zijn elk ge-
Artikel 3.10
schikt als verblijfplaats en overwinteringsplaats voor de hazelworm, met bosranden en zoomvegetatie als geschikt leefgebied in de directe omgeving. ●
Amfibieën Algemene soorten
Habitat aanwezig
Foerageergebied en verblijfplaatsen
* Zoals beschreven in paragraaf 1.2
10/13
●
Landhabitat voor algemene soorten( gewone pad) aanwezig.
Artikel 1.11
4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1
Beschermde gebieden
De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied
Afstand tot projectlocatie (meters)
Natura 2000-gebied ‘Veluwe’
0 (direct aangrenzend)
Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’
1.650
Natuurnetwerk Gelderland
0
Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden
Gezien de afstand tot beschermde gebieden kunnen negatieve effecten niet worden uitgesloten. Mogelijke verstorende effecten van: licht, geluid, trillingen en bij graafwerkzaamheden effecten op de grondwaterstand binnen het N2000 gebied de Hoge Veluwe zullen moeten worden onderzocht. Effecten op kwalificerende soorten zijn niet te verwachten gezien het gebrek aan geschikt habitat binnen het plangebied. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.
4.2
Houtopstanden
Op de locatie zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Zodoende geldt er geen plicht tot melding of het herplanten van te verwijderen begroeiing.
11/13
5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●
●
5.2 ●
● ●
●
5.3 ●
●
12/13
Conclusies
Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er twee beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie. Daarnaast is het waarschijnlijk dat er een essentiële functie voor beschermde soorten aanwezig is. In de directe omgeving is tijdens het veldbezoek wel de huismus waargenomen. Mogelijk maakt deze van de locatie gebruik, echter is van essentieel leefgebied geen sprake omdat voldoende vergelijkbaar leefgebied beschikbaar blijft in de directe omgeving. Met een drietal soorten moet rekening worden gehouden bij de ontwikkeling van het plangebied naast een algemene zorgplicht. Voor het gehele plangebied geldt dat er een mogelijk essentiële vliegroute voor vleermuizen niet uit te sluiten is. Voor het deel van het plangebied waar nu materiaalopslag plaatsvindt, geldt dat er naast vleermuizen ook rekening moet worden gehouden met kleine marterachtigen en de hazelworm. Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen niet worden uitgesloten. Van beschermde houtopstanden is geen sprake op de projectlocatie.
Aanbevelingen
Voor het onderdeel soortenbescherming zijn aanvullende onderzoeken benodigd, daarnaast dient de zorgplicht in acht te worden genomen. Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.). Voor de volgende soorten is vervolgonderzoek noodzakelijk: Vleermuizen: vliegroute-onderzoek Als de locatie waar momenteel materiaalopslag plaatsvindt ook wordt ontwikkeld moet het vervolgonderzoek worden uitgebreid met onderzoek voor de volgende soorten: De hazelworm Kleine marterachtigen Voor het aspect gebiedsbescherming is nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten.
Mogelijkheden
In de directe omgeving van het plangebied zijn huismussen aangetroffen. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden, zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Vogelvide Mussenflats (wintergroene) Hagen De locatie van het plangebied op de grens van bos en weide in een donkere omgeving maakt de locatie uiterst geschikt voor vleermuizen. Voorzieningen voor deze soortgroep zullen dan ook een directe positieve meerwaarde in het plan hebben en aansluiten op de locatie. Opties hiervoor zijn: Zomerverblijfplaatsen Kraamverblijfplaatsen Lijnvormige beplanting Bloem- en nectarrijk struweel en weiden gelegen in een luwte
Bijlage 1 Niet te verwachten soorten & toelichting Habitatpotentie
Aanwezig-
Functie
Onderbouwing
Nesten
●
heid Broedvogels: cat. 5-
Niet aanwe-
soorten
zig
Categorie 5-soorten zoals spreeuw en huiszwaluw worden niet verwacht. Er zijn geen geschikte gebouwen (huiszwaluw) of holten (spreeuw) aanwezig.
Gierzwaluw
Nesten
●
Er wordt geen bebouwing gesloopt met de ontwikkeling.
Uilen
Essentieel foera-
●
Er is geen geschikte nestplaats aanwezig voor de kerkuil en steenuil,
geergebied, Nesten
zoals een nestkast of open schuur. Ook worden geen oude kassen gesloopt of knotbomen aangetast die door de steenuil gebruikt kunnen worden. Er zijn geen sporen, zoals veren of braakballen aangetroffen. Ook zijn er geen oude ekster- of kraaiennesten aangetroffen waar de ransuil veelal gebruik van maakt.
Vleermuizen
Essentieel foera-
●
geergebied
Hoewel het projectgebied momenteel mogelijk functioneert als onderdeel van een foerageergebied betreft het geen essentieel foerageergebied. In de omgeving is er voldoende vergelijkbaar habitat aanwezig waar gebruik van kan worden gemaakt.
Essentiële vliegrou-
●
tes Verblijfplaatsen
Het projectgebied bezit geen lijnvormige landschapselementen zoals een bomenrij die kan functioneren als vliegroute.
●
Er worden geen gebouwen gesloopt en er zijn geen oude bomen met gaten aanwezig op de projectlocatie.
Kleine marterachtigen,
Essentieel foera-
boommarter en steen-
geergebied, verblijf-
marter
plaatsen
Muizen, reptielen, amfi-
Leefgebied
bieën, vissen, vlinders, libellen, overige insecten en vaatplanten
13/13
●
De projectlocatie bevat geen typerende elementen die deel uitmaken van het essentiële leefgebied van marterachtigen. Verblijfplaatsen op locatie zijn uitgesloten.
●
Geen geschikt habitat aanwezig.
QUICKSCAN Buitengebied Hattem, uitbreiding bestaande bedrijvigheid Oostersedijk 10 Locatie 10 24 augustus 2021
1/16
2/16
DATUM KENMERK
24 augustus 2021 20210582
PROJECT PROJECTLEIDER
Uitbreiding bestaande bedrijvigheid Oostersedijk 10 (locatie 10) mr. J. Poelstra
OPDRACHTGEVER
Gemeente Hattem
AUTEUR STATUS
Roel van Marrewijk Concept
INHOUDSOPGAVE 1.
2.
3.
4.
5.
Inleiding
4
1.1 1.2
Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming
4 4 4 4
1.3
Leeswijzer
5
Beoogde ontwikkeling
6
2.1 2.2
6 6
Resultaten
8
3.1 3.2 3.3
8 8 9
Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep
Gebiedsbescherming en houtopstanden
11
4.1 4.2
Beschermde gebieden Houtopstanden
11 11
Conclusie en aanbevelingen
12
5.1 5.2 5.3
Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden
12 12 12
Niet te verwachten soorten & toelichting Rustplaats uil in hobbyschuur Extra foto’s plangebied
14 15 16
Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3
3/16
Locatie Kenmerken van het project
1. INLEIDING 1.1
Aanleiding
1.2
Natuurwetgeving en -beleid
De initiatiefnemer is voornemens de bestaande bedrijvigheid uit te breiden en een tweede bedrijfswoning te realiseren. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.
In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.
Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.
indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.
4/16
Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is Artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.
Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.
Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.
1
5/16
2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1
Locatie
De ontwikkeling is beoogd ter hoogte van de Oostersedijk nummer 10 te Hattem. Ten westen ligt op een kleine 700 meter de A50 en ten zuidoosten ligt de kern van Hattem. In figuur 1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.
Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)
2.2
Kenmerken van het project
In de huidige situatie heeft de initiatiefnemer een agrarisch bedrijf met een wormenkwekerij. Op het terrein zijn op verschillende locaties materiaalopslagplaatsen aanwezig. Naast het huidige erf in zuidoostelijke richting ligt een weiland wat momenteel wordt gebruikt als hooi- of kuilgrasland. Zowel de uitbreiding van het bedrijf als het realiseren van een tweede bedrijfswoning vindt hier plaats. Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen en uitbreiding van de bestaande bedrijvigheid mogelijk wordt gemaakt. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als Bedrijfsdoeleinden 3. Als gevolg van de functiewijziging zal het aangrenzende weiland bebouwd kunnen worden. De begroeiing langs de watergang aan de noordwestzijde van het plangebied blijft bewaard. Werkzaamheden rondom de aanleg van een woning kunnen verstorend zijn voor het projectgebied en de directe omgeving.
2
Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
3 www.hattem.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
6/16
Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)
7/16
3. RESULTATEN 3.1
Onderzoeksopzet
Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 15 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van de aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.
3.2
Aangetroffen habitat
De locatie betreft in de huidige situatie een intensief beheerd weiland en wormenkwekerij. In het noordwesten grenst het plangebied aan een bredere sloot, die vervolgens in verbinding staat met het N2000 gebied Rijnoevers. De oever van de sloot is begroeid met ruigte en riet, hoger op de oever is een mix van verschillende bomen en struiken aanwezig. Zowel de noordoost- als zuidoostzijde van het plangebied grenst aan hetzelfde weiland als waar de geplande ontwikkeling plaatsvindt. In het zuidwesten grenst het plangebied aan de Oostersedijkweg.
Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied. Materiaalopslag (grijs) en struweel met bomen (licht groen), functioneel leefgebied van de huismus (bruin), bebouwing geschikt voor vleermuizen (rood), rustplaats uil (rode stip), nest spreeuw (groene stip), mogelijke migratierouten voor vleermuizen (oranje stippellijn) en watergebonden soorten (blauw).
8/16
3.3
Resultaten per soortgroep
In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is ervoor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten
Aanwezigheid
Functie
Onderbouwing
o.b.v. bureau- en/of
Mogelijke overtreding Wnb*
veldonderzoek Vogels zonder
●
De volgende habitats zijn aanwezig: gras-
Artikel 3.1 lid 1, 2
jaarrond beschermd
land, met bomen, hagen en struweel zijn
en 4 en/of artikel
nest.
aanwezig binnen het plangebied.
1.11.
Vestiging mogelijk
Broedplaats
●
Duiven, zoals de houtduif, kunnen vrijwel het gehele jaar broeden in bomen en bosschages en daar dient rekening mee gehouden te worden.
Cat 5 soorten
Geschikte holtes en
Broedplaats
●
nesten aanwezig
Nestplaats van spreeuwen zijn vastgesteld
Artikel 3.1 lid 1, 2
in de hobbyschuur. Het gaat hier om 1
en 4 en/of artikel
nestend dier, zwaarwegende ecologische
1.11.
redenen zijn niet van toepassing. ●
Resten van zwaluwnesten zijn op een aantal locaties in de schuur en langs het woonhuis aangetroffen. Het gaat hier om een nestend dier zwaarwegende ecologische redenen zijn niet van toepassing.
Huismus
Geschikt habitat +
Functionele leef-
broedplaatsen aan-
omgeving ●
wezig Uilen
Aanwezig
●
Rustplaats/oude
●
rustplaats
●
Broedplaatsen aanwezig in het woonhuis
Artikel 3.1 lid 1, 2
en in de opslagloods.
en 4 en vogel met
Volledig habitat is aanwezig op de planlo-
een jaarrond be-
catie.
schermd nest.
In de hobbyschuur maakt een uil met re-
Artikel 3.1 lid 1, 2
gelmaat gebruik van de autolift als rust-
en 4 en vogel met
plaats. Geen nestplaats aanwezig (bijlage
een jaarrond be-
2).
schermd nest.
Uitbreidingslocatie is mogelijk in gebruik als foerageergebied. De functie is echter niet essentieel door de grote oppervlakte aan gelijkwaardig foerageergebied in de omgeving.
●
Zoogdieren Vleermuizen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
Vliegroute
●
Mogelijk aanwezig langs de slootrand en in de luwte van bebouwing. De mogelijke vliegroute van het N2000 gebied Rijnoevers over het water aan de noordoost kant naar de hoge Veluwe en andere gebieden met een verblijfsfunctie.
●
De bomenrij die de Oosterdijk volgt is onverlicht en mogelijk geschikt al vliegrouten
9/16
Artikel 3.10
Verblijfplaatsen
●
Hobbyschuur en woonhuis bevatten geschikte openingen voor vleermuizen. Aanwezigheid kan niet worden uitgesloten.
Kleine marterachtigen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
Meerdere locaties binnen het plangebied
en verblijfplaat-
bestaande uit takkenrillen, ruigtes en stru-
sen
weel en materiaalopslag. Deze zijn elk ge-
Artikel 3.10
schikt als verblijfplaats voor kleine marterachtigen. ●
Struweel, rommelhoekjes en takkenrillen zijn geschikt als foerageergebied.
Algemene soorten
●
Habitat aanwezig
Habitat voor verschillende muisachtigen is
Artikel 1.11
aanwezig. ●
Amfibieën Algemene soorten
Habitat aanwezig
Foerageergebied en verblijfplaatsen
* Zoals beschreven in paragraaf 1.2
10/16
●
Landhabitat voor algemene soorten (gewone pad) aanwezig.
Artikel 1.11
4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1
Beschermde gebieden
De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied
Afstand tot projectlocatie (meters)
Natura 2000-gebied ‘Veluwe’
3.500
Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’
700
Natuurnetwerk Gelderland
1.650
Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden
Gezien de afstand tot beschermde gebieden en de kleinschalige aard van de ontwikkeling kunnen negatieve effecten zoals areaalverlies, verstoring, verontreiniging en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. De in het noordoosten gelegen sloot kan worden gebruikt door de kwalificerende soort: de meervleermuis, daarnaast zijn er meerdere NDFFwaarnemingen van zowel de bever als de otter in dezelfde sloot. Effecten op de sloot moeten dan ook worden uitgesloten. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.
4.2
Houtopstanden
Op de locatie zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Zodoende geldt er geen plicht tot melding of het herplanten van te verwijderen begroeiing.
11/16
5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●
●
● ● ●
5.2 ●
●
●
Conclusies
Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er vijf beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie: Huismussen Uilen Algemene broedvogels Vleermuizen: verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebieden Kleine marterachtige Daarnaast is het waarschijnlijk dat er twee categorie 5 soorten aanwezig zijn in het projectgebied: Spreeuw Huiszwaluw Binnen de uitbreidingslocatie zijn geen verblijfplaatsen of beschermde functies aangetroffen. Wel moet er rekening worden gehouden met de beschermde soorten die in de directe omgeving aanwezig zijn. Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen worden uitgesloten. Van beschermde houtopstanden is geen sprake op de projectlocatie. Hiernaast geldt een algemene zorgplicht voor de algemene soorten.
Aanbevelingen
Voor het onderdeel soortenbescherming zijn mogelijk geen aanvullende onderzoeken benodigd, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan: Werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen (ongeveer 15 maart tot 15 juli) Verstoring van verblijfplaatsen in het woonhuis en in de hobbyschuur wordt uitgesloten De donkere situatie op en direct grenzend aan het plangebied blijft behouden Er wordt voldaan aan de zorgplicht voor algemene soorten Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.). Voor het aspect gebiedsbescherming is nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten.
Als niet aan de vier aangegeven voorwaarden kan worden voldaan, is vervolgonderzoek voor de volgende soorten noodzakelijk: Huismussen Uilen Vleermuizen: verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebieden. Kleine marterachtigen
5.3 ●
●
12/16
Mogelijkheden
In het plangebied zijn huismussen aangetroffen. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden, zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Vogelvide Mussenflats (wintergroene) Hagen De locatie van het plangebied op de kruising van twee mogelijke vliegroutes in een donkere omgeving maakt de locatie uiterst geschikt voor vleermuizen. Voorzieningen voor deze soortgroep zullen dan ook een directe positieve meerwaarde in het plan hebben en aansluiten op de locatie. Opties hiervoor zijn:
● ●
●
13/16
Zomerverblijfplaatsen Kraamverblijfplaatsen Winterverblijfplaatsen Lijnvormige beplanting De locatie wordt/werd al gebruikt door een uil als vaste rustplaats. Het aanleggen van een of meerdere uilenkasten binnen de projectlocatie zal dan ook direct een positief effect hebben op deze soortgroep. Binnen de planlocatie zijn twee categorie 5 soorten aanwezig: de spreeuw en de huiszwaluw. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Spreeuwen kruiken Huiszwaluw planken/nestplaatsen De planlocatie is gelegen te midden van een weidengebied. Het aanleggen van bloemrijk struweel of bloemrijk extensief beheerd hooiland zal voor alle soorten die binnen en in de directe omgeving van het plangebied aanwezig zijn een positief effect op de habitat hebben.
Bijlage 1 Niet te verwachten soorten & toelichting Habitatpotentie
Aanwezigheid
Functie
Onderbouwing
Gierzwaluw
Niet aanwezig
Nesten
●
Vissen en reptielen
Niet aanwezig
Habitat niet aan-
●
Er wordt geen bebouwing gesloopt die potentie heeft voor gierzwaluwen met de ontwikkeling.
wezig
14/16
Geen geschikt habitat binnen de projectlocatie.
Bijlage 2 Rustplaats uil in hobbyschuur
15/16
Bijlage 3 Extra foto’s plangebied
16/16
QUICKSCAN Buitengebied Hattem, woning Vuursteenberg 11 Locatie 14 31 augustus 2021
1/15
2/15
DATUM KENMERK
31 augustus 2021 20210582
PROJECT PROJECTLEIDER
Woning bouw Vuursteenberg 11 Locatie 14 mr. J. Poelstra
OPDRACHTGEVER
Gemeente Hattem
AUTEUR STATUS
Roel van Marrewijk Concept
INHOUDSOPGAVE 1.
2.
3.
4.
5.
Inleiding
4
1.1 1.2
Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming
4 4 4 4
1.3
Leeswijzer
5
Beoogde ontwikkeling
6
2.1 2.2
6 6
Resultaten
8
3.1 3.2 3.3
8 8 9
Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep
Gebiedsbescherming en houtopstanden
11
4.1 4.2
Beschermde gebieden Houtopstanden
11 11
Conclusie en aanbevelingen
12
5.1 5.2 5.3
Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden
12 12 12
Niet te verwachten soorten & toelichting Extra foto’s plangebied
14 15
Bijlage 1 Bijlage 2
3/15
Locatie Kenmerken van het project
1. INLEIDING 1.1
Aanleiding
1.2
Natuurwetgeving en -beleid
De initiatiefnemer is voornemens in het naast gelegen paardenland een woning uit te bouwen. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.
In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.
Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.
indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.
4/15
Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.
Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.
Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.
1
5/15
2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1
Locatie
De ontwikkeling is beoogd ter hoogte van de Vuursteenberg nummer 11 te Hattem. Ten westen ligt op een kleine 400 meter de A50 en ten oost/noordoosten ligt de kern van Hattem. In figuur 1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.
Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)
2.2
Kenmerken van het project
In de huidige situatie betreft het projectgebied een paardenland waar hobbymatig een pony op wordt gehouden en een verouderde schuur. Op het terrein zijn op verschillende locaties kleinere bijgebouwen aangetroffen. Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen mogelijk wordt gemaakt. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als agrarische doeleinden met landschappelijke waarde 3. Als gevolg van de functiewijziging zal paardenland bebouwd kunnen worden. Het bosgebied heeft momenteel de bestemming woondoeleinden echter blijft het bos behouden.
2
Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
3 www.hattem.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021
6/15
Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)
7/15
3. RESULTATEN 3.1
Onderzoeksopzet
Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 14 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van de aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.
3.2
Aangetroffen habitat
De locatie betreft in de huidige situatie een klein paardenland, een ouder bosgebied, een woning, drie bijgebouwen en een grote schuur. Het paardenland is vanuit ecologisch oogpunt niet interessant, het weiland staat onder een hoge begrazingsdruk, waardoor het grasland een zeer lage biodiversiteit heeft. Het gehele paardenland is omlijst met berken. Het bosgebied is een ander verhaal, hier is een grote diversiteit aan bomen en struiken aanwezig, het bos bestaat uit: hulst, eiken, beuken, esdoorns, hazelnoten, robinia, lijsterbes, en een zeer oude wilde kastanje. Naast deze bomen en struweel is er een dichte zoom en onderbegroeiing van onder andere: braam, klimop, hondsroos en zaailingen van de aanwezige boomsoorten. Het gebied is van een dermate hoge leeftijd (minimaal 50 jaar oud) dat het bosgebied ook de kans biedt voor een groot aantal soorten en habitats om tot ontwikkeling te komen in de vorm van boomholten, dood hout en een goed ontwikkelde ondergroei. Het aanwezige woonhuis en naastgelegen bijkeukentje/schuurtje bevat meerdere mogelijkheden voor gebouwbewonende soorten, waaronder de huismus.
8/15
Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied, bos (groen), broedplaatsen van de huismus (bruin), bebouwing geschikt voor vleermuizen (rood), mogelijke vliegrouten voor vleermuizen (oranje stippellijn)
3.3
Resultaten per soortgroep
In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is ervoor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten
Aanwezigheid
Functie
Onderbouwing
o.b.v. bureau- en/of
Mogelijke overtreding Wnb*
veldonderzoek Vogels zonder
Vestiging mogelijk
Broedplaats
●
De volgende habitats zijn aanwezig binnen
Artikel 3.1 lid 1, 2
jaarrond beschermd
het plangebied: grasland, bomenlanen,
en 4 en/of artikel
nest
hagen, boomholtes, openingen in bebou-
1.11.
wing, bos en struweel. ●
Duiven, zoals de houtduif, kunnen vrijwel het gehele jaar broeden in bomen en bosschages en daar dient rekening mee gehouden te worden.
9/15
Cat 5 soorten
Geschikte holtes en
Broedplaats
●
nesten aanwezig ●
Nestplaats van spreeuwen zijn mogelijk in
Artikel 3.1 lid 1, 2
het woonhuis, de bijgebouwen en schuur.
en 4 en/of artikel
Spechten hebben voldoende ouder hout
1.11.
binnen het bosgebied om hier holtes in te maken. Ook zijn meerdere groene spechten gehoord in de directe omgeving van het plangebied. Huismus
Geschikt habitat +
Volledig functio-
broedplaatsen aan-
nele leefomge-
wezig
ving aanwezig
● ●
Broedplaatsen aanwezig in het woonhuis
Artikel 3.1 lid 1, 2
en in de verouderde schuur.
en 4 en vogel met
Volledig habitat is aanwezig op de planlo-
een jaarrond be-
catie: inclusief stofbaden en permanent
schermd nest.
groene hagen. Uilen
Mogelijk aanwezig
Rustplaats
●
Het bosgebied is van een dermate oude
Artikel 3.1 lid 1, 2
leeftijd en dichtheid dat rustplaatsen van
en 4 en vogel met
uilen niet uit te sluiten zijn.
een jaarrond beschermd nest.
●
Zoogdieren Vleermuizen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
Niet essentieel foerageergebied is aanwe-
Artikel 3.10
zig binnen het plangebied. Essentieel foerageergebied binnen het plangebied is niet uit te sluiten. Vliegroute
●
Vliegrouten van en naar het plangebied zijn niet duidelijk.
Verblijfplaatsen
●
Schuur en woonhuis bevatten geschikte openingen voor vleermuizen. Aanwezigheid kan niet worden uitgesloten.
●
In het bosgebied zijn meerdere oude bomen met minimaal een boom met mogelijke boomholtes aanwezig. Boombewonende soorten zijn niet uit te sluiten.
Kleine marterachtigen
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
en verblijfplaat-
Meerdere locaties binnen het plangebied
Artikel 3.10
bestaande uit takkenrillen, ruigtes en stru-
sen
weel en houtopslag. Deze zijn elk geschikt als verblijfplaats voor kleine marterachtigen. ●
Struweel, rommelhoekjes en takkenrillen zijn geschikt als foerageergebied.
Steenmarter
Mogelijk aanwezig
Foerageergebied
●
De oude schuur, houtopslag en het bosge-
en verblijfplaat-
bied vormen mogelijk geschikt foerageer-
sen
gebied en kunnen verblijfplaatsen bevat-
Artikel 3.10
ten. Algemene soorten
●
Habitat aanwezig
Habitat voor verschillende muisachtigen is
Artikel 1.11
aanwezig. ●
Amfibieën Algemene soorten
Habitat aanwezig
Foerageergebied en verblijfplaatsen
* Zoals beschreven in paragraaf 1.2
10/15
●
Landhabitat voor algemene soorten (gewone pad aanwezig).
Artikel 1.11
4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1
Beschermde gebieden
De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied
Afstand tot projectlocatie (meters)
Natura 2000-gebied ‘Veluwe’
210
Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’
1.650
Natuurnetwerk Gelderland
210
Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden
Gezien de afstand tot beschermde gebieden en de kleinschalige aard van de ontwikkeling kunnen negatieve effecten zoals areaalverlies, verstoring, verontreiniging en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.
4.2
Houtopstanden
Het bosgebied heeft een oppervlakte van 1.100 vierkante meter en gaat hiermee over de grenswaarden van de 10 are heen. Het bosgebied valt buiten de bebouwde kom van de boswet en dus onder de bescherming van hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Er geldt hierbij een meldingsplicht bij dienst regelingen. Mogelijk leidt dit tot een herplantingsplicht echter wordt dit per situatie bepaalt.
11/15
5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●
●
● ●
●
5.2 ●
● ●
● ●
Conclusies
Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er vier beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie: Huismussen Uilen Algemene broedvogels Vleermuizen: verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebieden Marterachtigen Daarnaast is het waarschijnlijk dat er twee categorie 5 soorten aanwezig zijn in het projectgebied: Spreeuw Spechten: groene specht Binnen de paardenweiden zijn geen verblijfplaatsen of beschermde functies aangetroffen. Wel moet er rekening worden gehouden met de beschermde soorten die in de directe omgeving aanwezig zijn. Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen worden uitgesloten. Zolang er geen houtkap plaatsvindt binnen de bomenrij of het bosgebied is een effect op de aanwezige houtopstand uitgesloten. Bij kap is er een meldplicht. Hiernaast geldt een algemene zorgplicht voor de algemene soorten.
Aanbevelingen
Voor het onderdeel soortenbescherming zijn mogelijk geen aanvullende onderzoeken benodigd, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan: Werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen (ongeveer 15 maart tot 15 juli) Verstoring van verblijf- en nestplaatsen in het woonhuis en bijgebouwen wordt uitgesloten De donkere situatie op en direct grenzend aan het plangebied blijft behouden Er wordt voldaan aan de zorgplicht voor algemene soorten Bij sloop van de oude schuur is vervolgonderzoek naar vleermuizen verplicht. Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.). Voor het aspect gebiedsbescherming is geen nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten. Bij kap van bomen is een meldplicht in verband met houtopstanden.
Als niet aan de vier aangegeven voorwaarden kan worden voldaan, is vervolgonderzoek voor de volgende soorten noodzakelijk: ● Huismussen ● Uilen ● Vleermuizen: verblijfplaatsen, vliegroutes en foerageergebieden ● Marterachtigen