CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

III._Chw_bestemmingsplan_Buitengebied_Bijlagen_toelichting_Bijlage_17_Quickscans_Nbw_diverse_initiatieven_Buitengebied_Hattem.pdf

Raadsvergadering 5 juni 2023, gemeente HattemBij agendapunt: Chw Bestemmingsplan Buitengebied18.247 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

- MEMO Memo

DATUM KENMERK VAN AAN CC

23 december 2022

PROJECT OPDRACHTGEVER AANWEZIG AFWEZIG BIJLAGE(N)

CHW bestemmingsplan Buitengebied gemeente Hattem

QUICKSCANS BIJ INITIATIEVEN

Inhoudsopgave • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Initiatief 5: QuickScan Oude Kerkweg 50 Initiatief 6: QuickScan De Wrange 5 Initiatief 8: QuickScan Gapersweg 37 Initiatief 9: QuickScan Vuursteenberg 9 Initiatief 10: QuickScan Oostersedijk 10 Initiatief 14: QuickScan Vuursteenberg 11 Initiatief 15: QuickScan Groeneweg 1 Initiatief 16: QuickScan Schipsweg 1 Initiatief 17: QuickScan De Wrange 1 Initiatief 18/19/20: QuickScan ter hoogte van Scherenenkweg 3 Initiatief 22: QuickScan Zuiderzeestraatweg 34 Initiatief 23: QuickScan Zuiderzeestraatweg 19 Initiatief 27: QuickScan Geldersedijk 107 Initiatief 28: QuickScan Ierstweg 5 Initiatief 29: QuickScan Weerdweg 2 Initiatief 32: QuickScan Zuiderzeestraatweg 24 Initiatief 33: QuickScan Zuiderzeestraatweg 23 Initiatief 37: QuickScan De Christinahoeve Initiatief 48: QuickScan Zuiderzeestraatweg 13 en 11 Initiatief 51: QuickScan Zuiderzeestraatweg 22 Initiatief 52: QuickScan Oostersedijk 7 Initiatief 53: QuickScan Zuiderzeestraatweg 14

QUICKSCAN Buitengebied Hattem, woningen Oude Kerkweg 50 Locatie 5 14 september 2021

1/18

2/18

DATUM KENMERK

14 september 2021 20210582

PROJECT PROJECTLEIDER

Bouw woningen Oude Kerkweg 50 locatie 5 mr. J. Poelstra

OPDRACHTGEVER

Gemeente Hattem

AUTEUR STATUS

Roel van Marrewijk Concept

INHOUDSOPGAVE 1.

2.

3.

4.

5.

Inleiding

4

1.1 1.2

Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming

4 4 4 4

1.3

Leeswijzer

5

Beoogde ontwikkeling

6

2.1 2.2

6 6

Resultaten

8

3.1 3.2 3.3

8 8 10

Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep

Gebiedsbescherming en houtopstanden

12

4.1 4.2

Beschermde gebieden Houtopstanden

12 13

Conclusie en aanbevelingen

14

5.1 5.2 5.3

Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden

14 14 14

Niet te verwachten soorten & toelichting Extra foto’s plangebied Verbeelding woningbouw locatie 5

16 17 18

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

3/18

Locatie Kenmerken van het project

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

1.2

Natuurwetgeving en -beleid

De initiatiefnemers zijn voornemens in het maisveld/akkerland aan de Oude Kerkweg twee woningen te bouwen. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.

In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.

Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.

indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.

4/18

Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.

Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.

Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.

1

5/18

2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1

Locatie

De ontwikkeling is beoogd aan de overzijde van de Oude Kerkweg nummer 50 te Hattem. Ten westen ligt op een kleine 500 meter de A50 en ten oosten ligt de kern van Hattem. In figuur 1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.

Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)

2.2

Kenmerken van het project

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een intensief beheerd maisland. De initiatiefnemer is voornemens op het plangebied 2 woningen te realiseren (zie bijlage 3). Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen mogelijk wordt gemaakt. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als agrarische doeleinden 3. Als gevolg van de functiewijziging zal het weiland bebouwd kunnen worden.

2

Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021

3 www.hattem.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021

6/18

Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)

7/18

3. RESULTATEN 3.1

Onderzoeksopzet

Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 14 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van de aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.

3.2

Aangetroffen habitat

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een maisakker die volledig in gebruik is. Enkele akkeronkruiden als harig knopkruid, wederik en wikke zijn te vinden op de akker. Op de akkerranden zijn aan de noord- en zuidzijde struwelen van sleedoorn, meidoorn en liguster aanwezig. De westelijke plangrens bestaat uit een ruigte van voornamelijk gras en akkerkruiden. Direct naast de zuidgrens begint het rozeboomspoor, het gehele voormalige spoor wordt begeleid door bos en laanbeplanting met mogelijk oud tot zeer oud loofbos. De structuur van de begroeiing is in 1899 al terug te vinden in landkaarten, met name het gebied tussen de Wrange en de Oude Kerkweg is zeer oud (1856) 4.

4 www.topotijdreis.nl

8/18

Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied, bomen van voldoende formaat voor boomholten of bebouwing met mogelijke verblijfplaatsen (oranje), mogelijke vliegrouten voor vleermuizen (oranje stippellijn), functioneel leefgebied van de huismus (bruin) en ruigte of struweel (lichtgroen)

9/18

3.3

Resultaten per soortgroep

In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is er voor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten

Aanwezigheid

Functie

Onderbouwing

o.b.v. bureau- en/of

Mogelijke overtreding Wnb*

veldonderzoek Vogels zonder

Vestiging mogelijk

Broedplaats

●

De volgende habitats zijn aanwezig: ha-

Artikel 3.1 lid 1, 2

jaarrond beschermd

gen, bos, laanbeplanting, boomholtes, ak-

en 4 en/of artikel

nest.

kers en struweel. Deze kunnen allen ge-

1.11.

schikt broedgebied vormen. Cat 5 soorten

Aanwezig

Foerageergebied

●

De volgende Cat-5 soorten zijn aangetrof-

Artikel 3.1 lid 1, 2

fen in de directe omgeving van het plan-

en 4 en/of artikel

gebied:

1.11.

●

Spechten

Het plangebied bevat geen locaties die dienst kunnen doen als nestplaats, alle mogelijk broedplaatsen bevinden zich in de directe omgeving van het plangebied.

Huismuis

In de directe omge-

Functioneel leef-

ving

gebied

●

Het plangebied bevat geen essentiële

Artikel 3.1 lid 1, 2

functies voor de huismus, de aanwezige

en 4 en/of artikel

haag en zandbaden langs de Oude Kerk-

1.11.

weg worden gebruikt. Uilen

In de directe omge-

Foerageergebied

●

ving ●

Het rozeboomspoor is een oud tot zeer

Artikel 3.1 lid 1, 2

oud bosgebied waar verblijfplaatsen en

en 4 en/of artikel

holtes niet uit te sluiten zijn.

1.11.

Het plangebied zelf is mogelijk foerageergebied, echter is in de directe omgeving een zeer groot oppervlakte aan geschikt habitat aanwezig waarbij essentieel foerageergebied kan worden uitgesloten.

●

Zoogdieren Vleermuizen

Mogelijk aanwezig

Foerageergebied

●

Niet essentieel foerageergebied is aanwe-

Artikel 3.10

zig binnen het plangebied. Voldoende gelijkwaardig foerageergebied in de directe omgeving aanwezig. De kwaliteit van het plangebied als foerageergebied is zeer laag, ondanks de zeer gunstige ligging. Vliegroutes

●

Bomen langs de Oude Kerkweg en op de plangrens kunnen onderdeel van een vliegroute vormen.

Kleine marterachtigen

Mogelijk aanwezig

Foerageergebied

●

Ruigtes en rommelhoekjes op de gebiedsgrenzen zijn potentiële verblijfplaatsen. Grasland zou foerageergebied kunnen

10/18

Artikel 3.10

zijn. De functie van dit grasland is niet essentieel gekeken naar de mogelijke foerageergebieden in de directe omgeving. Algemene soorten

●

Habitat aanwezig

Habitat voor verschillende muisachtigen is

Artikel 1.11

aanwezig, met name langs de grens van het projectgebied. ●

Amfibieën Algemene soorten

Habitat aanwezig

Foerageergebied

●

Landhabitat voor algemene soorten (ge-

en verblijfplaat-

wone pad en bruine kikker) aanwezig op

sen

de projectgrenzen. In de directe omgeving

Artikel 1.11

zijn geen voorplantingsplaatsen aanwezig. ●

Insecten Sleedoornpage

Habitat aanwezig

Volledig habitat aanwezig

●

De sleedoornhaag vormt een geschikt habitat voor de sleedoornpage. Deze is op minder dan 1 kilometer in de kern van Hattem aangetroffen.

* Zoals beschreven in paragraaf 1.2

11/18

Artikel 3.10

4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1

Beschermde gebieden

De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied

Afstand tot projectlocatie (meters)

Natura 2000-gebied ‘Veluwe’

600

Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’

1.500

Natuurnetwerk Gelderland

450

Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden

12/18

Gezien de afstand tot beschermde gebieden en de kleinschalige aard van de ontwikkeling kunnen negatieve effecten zoals areaalverlies, verstoring, verontreiniging en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.

4.2

Houtopstanden

Op de locatie zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Zodoende geldt er geen plicht tot melding of het herplanten van te verwijderen begroeiing.

13/18

5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●

●

● ● ●

5.2 ●

●

●

Conclusies

Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er zes beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie: Kleine marterachtigen: foerageergebied Algemene broedvogels Huismus: kwetterplaats, zandbaden Uilen: foerageergebied Vleermuizen: vliegrouten Sleedoornpage: volledig habitat Daarnaast is het waarschijnlijk dat er twee categorie 5 soorten aanwezig zijn in het projectgebied: Spreeuw Huiszwaluw Binnen het perceel zijn geen verblijfplaatsen of strikt beschermde functies aangetroffen. Wel moet er rekening worden gehouden met de beschermde soorten die in de directe omgeving aanwezig zijn. Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen worden uitgesloten. Er zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wnb. Hiernaast geldt een algemene zorgplicht voor de algemene soorten.

Aanbevelingen

Voor het onderdeel soortenbescherming is geen aanvullend onderzoek benodigd, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan: Werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen (ongeveer 15 maart tot 15 juli) Werkzaamheden vinden plaats tussen zonsopkomst en zonsondergang Er wordt voldaan aan de zorgplicht voor algemene soorten De hagen en ruigtes op de grens van het plangebied blijven onaangetast Lichtvervuiling richting het Roseboomspoor kan worden uitgesloten Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.). Voor het aspect gebiedsbescherming is geen nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten. Wel moet worden uitgesloten of er geen mogelijke effecten van stikstofdepositie zijn.

Als niet aan de vijf aangegeven voorwaarden kan worden voldaan, is vervolgonderzoek voor de volgende soorten noodzakelijk: Kleine marterachtigen Vleermuizen Huismus Sleedoornpage Uilen

5.3 ●

14/18

Mogelijkheden

In het plangebied zijn huismussen aangetroffen. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden, zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Vogelvide Mussenflats (wintergroene) Hagen

●

●

● ● ●

●

15/18

Locaties voor een zand/stofbad De locatie van het plangebied op de kruising van twee mogelijke vliegroutes in een donkere omgeving maakt de locatie uiterst geschikt voor vleermuizen. Voorzieningen voor deze soortgroep zullen dan ook een directe positieve meerwaarde in het plan hebben en aansluiten op de locatie. Opties hiervoor zijn: Zomerverblijfplaatsen Kraamverblijfplaatsen Winterverblijfplaatsen De planlocatie is gelegen te midden van een weidengebied. Het aanleggen van bloemrijk struweel of bloemrijk extensief beheerd hooiland zal voor alle soorten die binnen en in de directe omgeving van het plangebied aanwezig zijn een positief effect op de habitat hebben, waaronder het foerageergebied voor vleermuizen, zwaluwen en andere insect etende soorten. Een groot deel van het plangebied is momenteel onverlicht, het behouden van zoveel mogelijk duisternis is dan ook wenselijk. Met name strooilicht richting het Roseboomspoor kan zeer schadelijk zijn voor de ecologie van Hattem. Het aanbrengen van grote voorzieningen voor insecten in combinatie met een donkere omgeving levert een zeer grote plus op voor het plan. In de directe omgeving van het plangebied zijn meerdere geschikte verblijfplaatsen en geschikt foerageergebied voor marterachtigen. Het aanleggen van voorzieningen voor marterachtigen kan een toegevoegde waarde hebben voor deze soortgroep en mogelijke schade voorkomen.

Permanente verblijfplaatsen in de vorm van marterheuvels Permanente ruigtes en struweel Het plangebied heeft op dit moment al een sleedoornhaag, het uitbreiden van deze sleedoornhaag kan een positief effect hebben op de sleedoornpage als deze aanwezig is in het plangebied.

Bijlage 1 Niet te verwachten soorten & toelichting Habitatpotentie

Aanwezigheid

Functie

Onderbouwing

Vissen en reptielen

Niet aanwezig

Habitat niet aan-

●

Geen geschikt habitat binnen de projectlocatie.

Beschermde amfibieën

Niet aanwezig

●

Geen habitat aanwezig.

●

Geen geschikte locaties voor verblijfplaatsen.

●

Er zijn geen mogelijkheden tot verblijfplaatsen voor vleermuizen in

wezig Habitat niet aanwezig Gierzwaluw Vleermuizen

Niet aanwezig

Geen bebouwing

het plangebied. Foerageren is mogelijk boven het plangebied, echter is er voldoende alternatief foerageergebied in de omgeving aanwezig.

16/18

Bijlage 2 Extra foto’s plangebied

17/18

Bijlage 3 Verbeelding woningbouw locatie 5

18/18

QUICKSCAN Buitengebied Hattem, woning De Wrange 5 Locatie 6 4 augustus 2021

1/18

2/18

DATUM KENMERK

4 augustus 2021 20210582

PROJECT PROJECTLEIDER

Bouw woningen De Wrange 5 locatie 6 mr. J. Poelstra

OPDRACHTGEVER

Gemeente Hattem

AUTEUR STATUS

Roel van Marrewijk Concept

INHOUDSOPGAVE 1.

2.

3.

4.

5.

Inleiding

4

1.1 1.2

Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming

4 4 4 4

1.3

Leeswijzer

5

Beoogde ontwikkeling

6

2.1 2.2

6 6

Resultaten

8

3.1 3.2 3.3

8 8 10

Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep

Gebiedsbescherming en houtopstanden

12

4.1 4.2

Beschermde gebieden Houtopstanden

12 13

Conclusie en aanbevelingen

14

5.1 5.2 5.3

Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden

14 14 14

Niet te verwachten soorten & toelichting Extra foto’s plangebied Initiatief ontwerp locatie 6

16 17 18

Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3

3/18

Locatie Kenmerken van het project

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

1.2

Natuurwetgeving en -beleid

De initiatiefnemers zijn voornemens in het trapveldje aan De Wrange een zorgwoning te bouwen. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.

In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.

Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.

indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.

4/18

Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.

Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.

Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.

1

5/18

2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1

Locatie

De ontwikkeling is beoogd aan de overzijde van De Wrange nummer 5 te Hattem. Ten westen ligt op een kleine 150 meter de A50 en ten oosten ligt de kern van Hattem. Ten noorden is het Roseboomspoor gelegen. In figuur 2.1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.

Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)

2.2

Kenmerken van het project

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een grasveld met intensief beheer. De initiatiefnemer is voornemens op het plangebied 1 (mantelzorg)woning te realiseren (zie bijlage 3). Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen mogelijk wordt gemaakt. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als agrarische doeleinden met landschappelijke waarde 3. Als gevolg van de functiewijziging zal het weiland bebouwd kunnen worden.

2

Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021

3 www.hattem.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021

6/18

Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)

7/18

3. RESULTATEN 3.1

Onderzoeksopzet

Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 14 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van de aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar.

3.2

Aangetroffen habitat

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een zeer strak gemaaide grasmat in gebruik als trapveldje. Het plangebied is omringd met een 25 cm dikke beuken haag die strak wordt onderhouden. Het plangebied is deels afgezet met een plastic rand ongeveer 10 cm boven het maaiveld. Direct naast het plangebied in noordelijke richting ligt het Rozeboomspoor, het gehele voormalige spoor wordt begeleid door bos en laanbeplanting met oud tot zeer oud loofbos. De structuur van de begroeiing is in 1900 al terug te vinden in landkaarten, met name het gebied tussen De Wrange, de Oude Kerkweg en de voormalig spoorbaan is zeer oud (1850) 4.

4 www.topotijdreis.nl

8/18

Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied, bomen van voldoende formaat voor boomholten of bebouwing met mogelijke verblijfplaatsen (oranje), mogelijke vliegrouten voor vleermuizen (oranje stippellijn), functioneel leefgebied van de huismus (bruin) en oud tot zeer oud loofbos (groen)

9/18

3.3

Resultaten per soortgroep

In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is er voor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten

Aanwezigheid

Functie

Onderbouwing

o.b.v. bureau- en/of

Mogelijke overtreding Wnb*

veldonderzoek Vogels zonder

●

De volgende habitats zijn aanwezig: ha-

Artikel 3.1 lid 1, 2

jaarrond beschermd

gen, bos, laanbeplanting, boomholtes, ak-

en 4 en/of artikel

nest.

kers en struweel. Deze kunnen allen ge-

1.11.

Vestiging mogelijk

Broedplaats

schikt broedgebied vormen. ●

De haag in het plangebied is zeer dun en daarmee niet geschikt als broedplaats voor vogels.

Cat 5 soorten

Aanwezig

Foerageergebied

●

De volgende Cat-5 soorten zijn aangetrof-

Artikel 3.1 lid 1, 2

fen in de directe omgeving van het plan-

en 4 en/of artikel

gebied:

1.11.

●

Spreeuwen

Het plangebied bevat geen locaties die dienst kunnen doen als nestplaats, alle mogelijke broedplaatsen bevinden zich in de directe omgeving van het plangebied.

●

De haag in het plangebied is zeer dun en daarmee niet geschikt als broedplaats voor vogels.

Uilen

In de directe omge-

Foerageergebied

●

ving ●

Het Rozeboomspoor is een oud tot zeer

Artikel 3.1 lid 1, 2

oud bosgebied waar verblijfplaatsen en

en 4 en/of artikel

holtes niet uit te sluiten zijn.

1.11.

Het plangebied zelf is mogelijk foerageergebied, echter is in de directe omgeving een zeer groot oppervlakte aan geschikt habitat aanwezig waarbij essentieel foerageergebied kan worden uitgesloten.

●

Het plangebied is in een zeer strak onderhouden staat. Habitat voor prooidieren is dan ook suboptimaal.

●

Zoogdieren Vleermuizen

Mogelijk aanwezig

Foerageergebied

●

Niet essentieel foerageergebied is aanwezig binnen het plangebied. Voldoende gelijkwaardig foerageergebied in de directe omgeving aanwezig. De kwaliteit van het plangebied als foerageergebied is zeer laag, ondanks de zeer gunstige ligging.

10/18

Artikel 3.10

Vliegroutes

●

Bomen langs de Oude Kerkweg en tegenover het plangebied kunnen dienst doen als een vliegroute.

Algemene soorten

●

Habitat aanwezig

Habitat voor verschillende muisachtigen is

Artikel 1.11

aanwezig, met name langs de grens van het projectgebied. ●

Habitat is zeer suboptimaal met alleen enkele overhoekjes en locatiegrenzen geschikt voor muisachtigen.

●

Amfibieën Algemene soorten

Habitat aanwezig

Foerageergebied

●

Landhabitat voor algemene soorten (ge-

en verblijfplaat-

wone pad) aanwezig op de projectgren-

sen

zen. In de directe omgeving zijn geen voorplantingsplaatsen aanwezig.

* Zoals beschreven in paragraaf 1.2

11/18

Artikel 1.11

4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1

Beschermde gebieden

De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied

Afstand tot projectlocatie (meters)

Natura 2000-gebied ‘Veluwe’

500

Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’

1.800

Natuurnetwerk Gelderland

200

Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden

12/18

Gezien de afstand tot beschermde gebieden en de kleinschalige aard van de ontwikkeling kunnen negatieve effecten zoals areaalverlies, verstoring, verontreiniging en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.

4.2

Houtopstanden

Op de locatie zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Zodoende geldt er geen plicht tot melding of het herplanten van te verwijderen begroeiing.

13/18

5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●

● ● ● ●

5.2 ●

●

●

Conclusies

Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er drie beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie: Algemene broedvogels Huismus: kwetterplaats Vleermuizen: vliegrouten Daarnaast is het waarschijnlijk dat er een categorie 5 soort aanwezig is in het projectgebied: Spreeuw Binnen het perceel zijn geen verblijfplaatsen of strikt beschermde functies aangetroffen. Wel moet er rekening worden gehouden met de beschermde soorten die in de directe omgeving aanwezig zijn. Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen worden uitgesloten. Er zijn geen houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wnb. Hiernaast geldt een algemene zorgplicht voor de algemene soorten.

Aanbevelingen

Voor het onderdeel soortenbescherming is geen aanvullend onderzoek benodigd, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan: Werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen (ongeveer 15 maart tot 15 juli) Werkzaamheden vinden plaats tussen zonsopkomst en zonsondergang Er wordt voldaan aan de zorgplicht voor algemene soorten Lichtvervuiling richting het Roseboomspoor kan worden uitgesloten Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.). Voor het aspect gebiedsbescherming is geen nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten. Wel moet worden uitgesloten of er geen mogelijke effecten van stikstofdepositie zijn.

Als niet aan de vier aangegeven voorwaarden kan worden voldaan, is vervolgonderzoek voor de volgende soorten noodzakelijk: Vleermuizen Huismus

5.3 ●

●

14/18

Mogelijkheden

In de directe omgeving van het plangebied zijn huismussen aangetroffen. Voorzieningen die deze soort ten goede komen, met name nestgelegenheden, zouden een directe positieve meerwaarde in het plan hebben. Opties hiervoor zijn: Vogelvide Mussenflats (wintergroene) Hagen, sleedoorn zou een zeer goede optie zijn in deze specifieke situatie Locaties voor een zand/stofbad De locatie van het plangebied op de kruising van twee mogelijke vliegroutes in een donkere omgeving maakt de locatie uiterst geschikt voor vleermuizen. Voorzieningen voor deze soortgroep zullen dan ook een directe positieve meerwaarde in het plan hebben en aansluiten op de locatie. Opties hiervoor zijn: Zomerverblijfplaatsen Kraamverblijfplaatsen Winterverblijfplaatsen

●

● ●

●

5

Allround inbouwstenen 5 De planlocatie is gelegen te midden van een weidengebied. Het aanleggen van bloemrijk struweel of bloemrijk extensief beheerd grasland zal voor alle soorten die binnen en in de directe omgeving van het plangebied aanwezig zijn een positief effect op het leefgebied hebben, waaronder het foerageergebied voor vleermuizen, zwaluwen en andere insect etende soorten. Het plangebied is momenteel onverlicht, het behouden van zoveel mogelijk duisternis is dan ook wenselijk. Met name strooilicht richting het Roseboomspoor en het naast gelegen bos kan zeer schadelijk zijn voor de ecologie van Hattem. Het aanbrengen van voorzieningen voor insecten in combinatie met een donkere omgeving levert een zeer grote plus op voor het plan. Zowel leefgebied in de vorm van bloemrijk grasland als kleinschaligere voorzieningen zoals (ingebouwde 6) insectenhotels en bloemrijk struweel (sleedoorn, meidoorn, vlier) zijn ecologisch van grote waarde. In de directe omgeving van het plangebied zijn meerdere geschikte verblijfplaatsen en geschikt foerageergebied voor marterachtigen aanwezig. Het aanleggen van voorzieningen voor marterachtigen kan een toegevoegde waarde hebben voor deze soortgroep en mogelijke schade voorkomen. Permanente verblijfplaatsen in de vorm van marterheuvels Permanente ruigtes en struweel

Bijvoorbeeld: http://www.vivarapro.nl/IB-VL-06-Inbouwsteen-Vleermuizen

6 Bijvoorbeeld: http://www.vivarapro.nl/IP-BL-02-Insectenblok

15/18

Bijlage 1 Niet te verwachten soorten & toelichting Habitatpotentie

Aanwezigheid

Functie

Onderbouwing

Vissen en reptielen

Niet aanwezig

Habitat niet aan-

●

Geen geschikt habitat.

Beschermde amfibieën

Niet aanwezig

●

Geen habitat aanwezig.

Geen bebouwing

●

Geen geschikte locaties voor verblijfplaatsen.

Geen verblijf-

●

Er zijn geen mogelijkheden tot verblijfplaatsen voor vleermuizen in

wezig Habitat niet aanwezig Gierzwaluw

Niet aanwezig

Vleermuizen

plaatsen

het plangebied. Foerageren is mogelijk boven het plangebied echter is er voldoende alternatief foerageergebied in de omgeving aanwezig.

Kleine marterachtige

Niet aanwezig

Geen habitat aan-

●

wezig

Het plangebied wordt zeer intensief beheerd en onderhouden. Rommelhoekjes of ruigten zijn niet aanwezig. Het plangebied vormt geen interessant habitat voor prooidieren, hiermee is foerageergebied ook zeer onwaarschijnlijk.

Insecten

Niet aanwezig

Geen habitat

●

Plangebied is strak onderhouden, er zijn geen bloemdragende planten of ruigte aanwezig met mogelijke waardplanten, water ontbreekt in het plangebied en ook oud loofbos is binnen het plangebied niet aanwezig.

16/18

Bijlage 2 Extra foto’s plangebied

17/18

Bijlage 3 Initiatief ontwerp locatie 6

18/18

QUICKSCAN Buitengebied Hattem, Herontwikkeling wonen Gapersweg 37 Locatie 8 4 augustus 2021

1/17

2/17

DATUM KENMERK

4 augustus 2021 20210582

PROJECT

Herontwikkeling Gapersweg 37 Locatie 8

PROJECTLEIDER

mr. J. Poelstra

OPDRACHTGEVER

Gemeente Hattem

AUTEUR STATUS

Roel van Marrewijk Concept

INHOUDSOPGAVE 1.

2.

3.

4.

5.

Inleiding

4

1.1 1.2

Aanleiding Natuurwetgeving en -beleid 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden 1.2.2 Soortenbescherming

4 4 4 4

1.3

Leeswijzer

5

Beoogde ontwikkeling

6

2.1 2.2

6 6

Resultaten

8

3.1 3.2 3.3

8 8 10

Onderzoeksopzet Aangetroffen habitat Resultaten per soortgroep

Gebiedsbescherming en houtopstanden

12

4.1 4.2

Beschermde gebieden Houtopstanden

12 13

Conclusie en aanbevelingen

14

5.1 5.2 5.3

Conclusies Aanbevelingen Mogelijkheden

14 14 15

Niet te verwachten soorten & toelichting Extra foto’s plangebied

16 17

Bijlage 1 Bijlage 2

3/17

Locatie Kenmerken van het project

1. INLEIDING 1.1

Aanleiding

1.2

Natuurwetgeving en -beleid

De initiatiefnemers zijn voornemens twee (vakantie)woningen te realiseren in de voormalige paardenbak. Daarmee heeft de initiatiefnemer de plicht zorg te dragen de ontwikkeling binnen de kaders van de Wet natuurbescherming te realiseren. Om een beeld te geven van de huidige aanwezige ecologische waarden is deze ecologische quickscan opgesteld. Daarnaast wordt ook geadviseerd over eventuele benodigde vervolgstappen.

In Nederland is alle natuurwetgeving ondergebracht onder één wet: de Wet natuurbescherming. Deze beslaat gebiedsbescherming, soortenbescherming en houtopstanden. Voor gebiedsbescherming en soortenbescherming is er onderscheid te maken tussen verschillende onderdelen. Hieronder is een verdere uitwerking gegeven. 1.2.1 Gebiedsbescherming & bescherming van houtopstanden Natura 2000-gebieden Dit zijn Europees beschermde gebieden vanwege bijzondere natuurwaarden. Voor deze waarden gelden instandhoudingsdoelen. Het is conform artikel 2.7, tweede lid van de Wet natuurbescherming niet toegestaan zonder vergunning projecten te realiseren of anderszins te handelen op een wijze die de gestelde instandhoudingsdoelen in het geding brengt. Hiervoor bestaat een tweedeling van doelsoorten en doelhabitatten. Natuurnetwerk Nederland De regels omtrent NNN-gebieden zijn door het Rijk en de provincies met elkaar afgesproken. De afspraken zijn vastgelegd in het ‘Besluit algemene regels ruimtelijke ordening’ en zijn uitgewerkt in de provinciale verordeningen. Het beleid voor de NNN is gericht op het behoud en de ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden van een gebied. In het NNN geldt daarom het ‘nee, tenzij’-regime. Dit betekent dat areaal van het NNN in principe niet gebruikt kan worden, tenzij aangetoond is dat er geen negatieve effecten optreden als gevolg van een ontwikkeling.

Houtopstanden Om houtopstanden te beschermen is in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming geregeld dat een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend, die een oppervlakte beslaat van 10 are of meer, of bestaat uit een rijbeplanting die meer dan 20 bomen omvat, gerekend over het totaal aantal rijen, bescherming geniet. Belangrijkste uitzondering is dat deze bescherming niet geldt voor houtopstanden binnen de bebouwde kom. Het kappen van bomen die wel onder het besluit vallen dient vooraf gemeld te worden bij Gedeputeerde Staten en er geldt een herplantplicht. 1.2.2 Soortenbescherming Zorgplicht De zorgplicht is opgenomen in artikel 1.11 van de Wet natuurbescherming en luidt als volgt: 1. Eenieder neemt voldoende zorg in acht voor Natura 2000-gebieden, bijzondere nationale natuurgebieden en voor in het wild levende dieren en planten en hun directe leefomgeving. 2. De zorg, bedoeld in het eerste lid, houdt in elk geval in dat eenieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden dat door zijn handelen of nalaten nadelige gevolgen kunnen worden veroorzaakt voor een Natura 2000-gebied, een bijzonder nationaal natuurgebied of voor in het wild levende dieren en planten: a. dergelijke handelingen achterwege laat, dan wel, b.

indien dat achterwege laten redelijkerwijs niet kan worden gevergd, de noodzakelijke maatregelen treft om die gevolgen te voorkomen, of; c. voor zover die gevolgen niet kunnen worden voorkomen, deze zoveel mogelijk beperkt of ongedaan maakt. 3. Het eerste lid is niet van toepassing op handelen of nalaten in overeenstemming met het bij of krachtens deze wet of de Visserijwet 1963 bepaalde.

4/17

Vogelrichtlijnsoorten & Habitatrichtlijnsoorten Vogelrichtlijn artikel 3.1: 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Habitatrichtlijn artikel 3.5: 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.

Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Nationaal beschermde soorten Naast de Europese bescherming van soorten kent de wet een artikel gericht op de specifiek in ons land beschermde soorten. Dit is artikel 3.10: 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a. in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b. de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel A opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of; c. vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. Provinciaal vrijgestelde soorten Vervolgens kan een provincie zelf nog de keuze maken om de soorten waarnaar verwezen wordt in artikel 3.10 op een lijst van vrijstelling te zetten.

Dat betekent dat deze soorten specifiek voor die provincie niet als beschermde soorten worden gezien. Voor de provincie Gelderland gaat het om deze soorten 1.

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de plaats van het project en de kenmerken. In hoofdstuk 3 worden de resultaten van het bureau- en veldonderzoek voor het onderdeel soortenbescherming beschreven. In hoofdstuk 4 worden de resultaten voor gebiedsbescherming uitgewerkt en in hoofdstuk 5 volgen de conclusies en aanbevelingen.

Aardmuis, Bastaardkikker, Bosmuis, Bruine kikker, Dwergmuis, Dwergspitsmuis, Egel, Gewone bosspitsmuis, Gewone pad, Haas, Huisspitsmuis, Kleine watersalamander, Konijn, Meerkikker, Ondergrondse woelmuis, Ree, Rosse woelmuis, Tweekleurige bosspitsmuis, Veldmuis, Vos, Woelrat.

1

5/17

2. BEOOGDE ONTWIKKELING 2.1

Locatie

De ontwikkeling is beoogd ter hoogte van de Gapersweg 37 te Hattem. Ten noordoosten ligt op een kleine 400 meter de IJssel en ten zuidwesten ligt de kern van Hattem. In figuur 2.1 is de ligging van de projectlocatie weergegeven.

Figuur 2.1 Locatie projectgebied (rood)

2.2

Kenmerken van het project

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een voormalige paardenbak, die wordt beheerd als een gazon. De rest van het grondgebied van de initiatiefnemer is ingericht met zeer veel groen, met onder andere een fruitboomgaard, bosjes en een vijver. De initiatiefnemer is voornemens om twee (vakantie)woningen te realiseren op de voormalige paardenbak. Beoogd is een functiewijziging waarbij wonen wordt uitgebreid, en twee extra gebouwen worden gerealiseerd. Momenteel geldt op de locatie alleen een Paraplubestemmingsplan Parkeren. 2 Het bestemmingsplan buitengebied Hattem uit 2007 bestempelt het plangebied als wonen met maximaal 2 eenheden van maximaal 2 woningen. Als gevolg van de functiewijziging zal een aantal aanwezige gebouwen op de locatie groter kunnen worden.

2 Ruimtelijkeplannen.nl geraadpleegd op 24 augustus 2021

6/17

Figuur 2.2 Verschillende aanzichten projectlocatie (extra afbeeldingen in bijlage)

7/17

3. RESULTATEN 3.1

Onderzoeksopzet

Aan de hand van verspreidingsatlassen is nagegaan welke bijzondere planten- en diersoorten er voor kunnen komen op de onderzoekslocatie. Actuele verspreidingsgegevens van flora en fauna zijn uit de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) opgevraagd. Het gebied is vervolgens bezocht op 16 juli 2021. Tijdens dit veldbezoek is de locatie, alsmede de directe omgeving (daar kunnen ook effecten optreden) beoordeeld. Gedurende het veldbezoek is gelet op de aanwezigheid van beschermde en bedreigde soorten en is gekeken naar potenties op basis van de aanwezige habitat. Een quickscan is een potentiebepaling van wat er op de locatie en in het onderzoeksgebied voor kan komen. Het is nadrukkelijk geen volledig ecologisch soortenonderzoek. Een ecologisch soortgericht onderzoek beslaat meerdere veldbezoeken gedurende de voor de soortgroep meest gunstige periode van het jaar. De natuur is onvoorspelbaar. Het veldbezoek beschrijft een momentopname. Indien de periode tussen veldbezoek en de invoer van de geplande verandering in het bestemmingsbesluit meerdere jaren wordt, dient overwogen te worden een herhaald veldbezoek te laten uitvoeren, hetgeen mogelijk tot gevolg heeft dat de QuickScan wordt herzien

3.2

Aangetroffen habitat

De locatie bestaat in de huidige situatie uit een woonerf, met een zeer groene omgeving bestaande uit bosjes, een boomgaard, struweel, ruigte, gazon en een vijver. Binnen het gehele plangebied wordt maar een klein deel ontwikkeld, de voormalige paardenbak. Deze is duidelijk zichtbaar in de vegetatie door soorten als zandzegge en gehoornde klaverzuring, duidend op een zandrijke droge bodem. De paardenbak wordt net als het omliggende gazon regelmatig gemaaid in het groeiseizoen. Direct grenzend aan de noordkant van de paardenbak is een haag van laurierkers met daarachter 3 oude wilgen en een ruigte struweel.

8/17

Figuur 3.1 Habitatten aanwezig binnen het plangebied, bomen van voldoende formaat voor boomholten of bebouwing met mogelijke verblijfplaatsen (oranje), mogelijke vliegrouten voor vleermuizen (oranje stippellijn), mogelijk essentieel foerageergebied (oranje), ruigte, struweel of kleinschalige bosjes (lichtgroen) en groot boomnest (rode stip)

9/17

3.3

Resultaten per soortgroep

In tabel 1 staan de mogelijke functies voor beschermde soort(groepen) genoemd. Voor de leesbaarheid van dit document is ervoor gekozen hier alleen de soorten te benoemen waarvoor een overtreding van de Wet natuurbescherming wordt verwacht. In bijlage 1 wordt voor de overige soortgroepen onderbouwd waarom er geen negatieve effecten of overtredingen te verwachten zijn. Tabel 1 Relevante soortgroepen Te verwachten soorten

Aanwezigheid

Functie

Onderbouwing

o.b.v. bureau- en/of

Mogelijke overtreding Wnb*

veldonderzoek Vogels zonder

●

De volgende habitats zijn aanwezig: gras-

Artikel 3.1 lid 1, 2

jaarrond beschermd

land, materiaalopslag, kieren in bebou-

en 4 en/of artikel

nest

wing, struweel, ruigte, vrijstaande bomen,

1.11.

Vestiging mogelijk

Broedplaats

boomgroepjes tot 5 bomen, bomenrijen en boomholten. Deze kunnen allen geschikte broedplaatsen bevatten. Cat 5 soorten

Aanwezig

Foerageergebied

●

broedplaats

De volgende Cat-5 soorten zijn aangetrof-

Artikel 3.1 lid 1, 2

fen in het plangebied:

en 4 en/of artikel

Huismus

Geschikt habitat +

Functionele leef-

broedplaatsen aan-

omgeving

●

wezig ●

Spechten

1.11.

In de hoge haag aan de voorzijde van het

Artikel 3.1 lid 1, 2

plangebied zijn kwetterende huismussen

en 4 en vogel met

aangetroffen. Broedplaatsen zijn niet aan-

een jaarrond be-

wezig binnen het plangebied.

schermd nest.

De voormalige paardenbak vormt geen onderdeel van het functionele leefgebied van de huismus. Stofbaden worden genomen langs de wegrand en in de actieve paardenbak aan de overzijde van het plangebied.

Uilen

Mogelijk foerageer-

Bos langs de zuid-

gebied en verblijfplaatsen

●

Binnen de planlocatie zijn geen sporen

Artikel 3.1 lid 1, 2

grens van het

van gebouwbewonende uilen gevonden.

en 4 en vogel met

plangebied

In het bos zouden er echter wel verblijf-

een jaarrond be-

plaatsen voor uilen kunnen zijn.

schermd nest.

●

Het bos en het grasland zouden in theorie foerageergebied van uilen kunnen zijn. Aangezien het bos ongeroerd blijft en er een grote hoeveelheid vergelijkbare weilanden in de omgeving aanwezig is, is er geen essentieel foerageergebied.

Jaarrond beschermd

Boomnest aanwezig

boomnest

Mogelijk nest van

In het plangebied is een groot boomnest

Artikel 3.1 lid 1, 2

een van de gro-

aangetroffen. Binnen het ontwikkelingsge-

en 4 en vogel met

tere roofvogels

bied zijn geen beschermde functies aange-

een jaarrond be-

troffen.

schermd nest.

De oudere populieren en wilgen en knot-

Artikel 3.10

●

Zoogdieren Vleermuizen

●

Mogelijk aanwezig

Vliegrouten

●

wilgen langs de Gapersweg.

10/17

Foerageergebied

●

Het plangebied vormt een geschikt foerageergebied. Met name in de luwte gelegen weilanden kunnen grote hoeveelheden insecten bevatten. Essentieel foerageergebied is uit te sluiten.

Verblijfplaatsen

●

Binnen het plangebied zijn meerdere oudere en grote bomen (wilgen, populieren) aangetroffen. Binnen deze bomen zijn geen holten aangetroffen echter zijn ze niet uit te sluiten. Mochten deze bomen holten bevatten dan zijn deze zeer geschikt als verblijfplaats voor boombewonende soorten.

●

Binnen het plangebied is geen bebouwing aanwezig, dit sluit verblijfplaatsen van gebouwbewonende soorten uit. Bebouwing in de directe omgeving is mogelijk geschikt als verblijfplaats.

Kleine marterachtigen

Mogelijk aanwezig

Foerageergebied

●

Ruigte hoeken, toegankelijke bebouwing,

en verblijfplaat-

takkenrillen en struweel vormen geschikt

sen

foerageergebied voor kleine marterachti-

Artikel 3.10

gen. ●

De planlocatie vormt geen essentieel leefgebied van kleine marterachtigen. In de directe omgeving is zeer veel geschikt en gelijkend habitat aanwezig, zolang de verbindende functie van de slootranden en bomenrijen behouden blijft.

Steenmarter

Mogelijk aanwezig

Verblijfplaatsen

●

Verblijfplaatsen van de steenmarter zijn niet bij voorbaat uit te sluiten. De overkapping, en materiaal opslag bieden mogelijk geschikte onderkomens voor de soort.

Algemene soorten

●

Habitat aanwezig

Habitat voor verschillende muisachtigen is

Artikel 1.11

aanwezig. ●

Amfibieën Algemene soorten

Habitat aanwezig

Foerageergebied en verblijfplaatsen

* Zoals beschreven in paragraaf 1.2

11/17

●

Landhabitat voor algemene soorten (gewone pad en bruine kikker) aanwezig.

Artikel 1.11

4. GEBIEDSBESCHERMING EN HOUTOPSTANDEN 4.1

Beschermde gebieden

De projectlocatie maakt geen onderdeel uit van beschermde natuurgebieden. In tabel 2 is een overzicht gegeven van de verschillende in de omgeving gelegen natuurgebieden met daarbij de afstand tot deze gebieden vanuit de projectlocatie. Tabel 2 Afstand tot beschermde natuurgebieden Beschermd gebied

Afstand tot projectlocatie (meters)

Natura 2000-gebied ‘Veluwe’

2.500

Natura 2000-gebied ‘Rijntakken’

500

Natuurnetwerk Gelderland

2.000

Figuur 4.1 Ligging van het plangebied ten opzichte van NNN en N2000 gebieden

12/17

Gezien de afstand tot beschermde gebieden en de kleinschalige aard van de ontwikkeling kunnen negatieve effecten zoals areaalverlies, verstoring, verontreiniging en verandering van de waterhuishouding worden uitgesloten. Vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie kan niet op voorhand worden uitgesloten en zal aan de hand van een aanvullende stikstofberekening moeten worden onderzocht.

4.2

Houtopstanden

Op de locatie zijn houtopstanden aanwezig zoals bedoeld in hoofdstuk 4 van de Wet natuurbescherming. Echter vindt er geen kap plaats in het plan. Zodoende geldt er geen plicht tot melding of het herplanten van te verwijderen begroeiing.

13/17

5. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1 ●

●

● ●

5.2 ●

●

● ●

●

Conclusies

Uit het verrichte bureau- en veldonderzoek blijken er zeven beschermde soort(groep)en te verwachten voor de projectlocatie: Marterachtigen Algemene broedvogels Vleermuizen: Foerageergebied, vliegrouten en verblijfplaatsen (gebouw- en boombewonende soorten) Huismus: volledig habitat aanwezig Gierzwaluw Uilen Roofvogels Daarnaast is het waarschijnlijk dat er twee categorie 5 soorten aanwezig zijn in het projectgebied: Spreeuw Boerenzwaluw: zeer grote aantallen Directe effecten als gevolg van de beoogde ontwikkeling op Natura 2000-gebieden en NNN kunnen worden uitgesloten. Er vindt geen kap plaats binnen het plan. Hiernaast geldt een algemene zorgplicht voor de algemene soorten.

Aanbevelingen

Voor het onderdeel soortenbescherming is geen aanvullend onderzoek benodigd, mits aan een aantal voorwaarden wordt voldaan: Werkzaamheden vinden plaats buiten het broedseizoen (ongeveer 15 maart tot 15 juli) Er wordt voldaan aan de zorgplicht voor algemene soorten Werkzaamheden vinden plaats tussen zonsopkomst en zonsondergang zonder kunstmatige verlichting Werkzaamheden vinden niet plaats in het hoofdgebouw of de open stal Ruigten, riet lang de slootkanten, en bomenrijen blijven onaangetast Er vindt geen kap van bomen plaats Verstoring op het aanwezige boomnest kan worden uitgesloten (geluid) Voor de volgende soorten zijn mogelijke effecten van het plan niet uit te sluiten en is vervolgonderzoek mogelijk noodzakelijk: Vleermuizen: foerageergebied en vliegroutes Uilen: verblijfplaatsen en foerageergebied Als licht- en geluidsverstoring op de vliegrouten en het boomnest kan worden uitgesloten, is een vervolgonderzoek voor vleermuizen, uilen en roofvogels niet noodzakelijk. Verder is het wenselijk om te werken volgens de principes van natuurinclusief bouwen (www.bouwnatuurinclusief.nl). Op deze wijze kan de natuur een handje geholpen worden door bijvoorbeeld nestkasten in te bouwen en te kiezen voor inheemse beplanting (gewone vlier, vlinderstruik, duizendblad etc.).

Voor het aspect gebiedsbescherming is geen nader onderzoek benodigd om significant negatieve effecten uit te kunnen sluiten. Wel moet worden uitgesloten of er geen mogelijke effecten van stikstofdepositie zijn.

Als niet aan de zeven aangegeven voorwaarden kan worden voldaan, is vervolgonderzoek voor de volgende soorten noodzakelijk: Marterachtigen Vleermuizen: vliegroutes, foerageergebied en verblijfplaatsen Huismus: functioneel leefgebied

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=057f0321-6741-4bf6-95ec-1fe047d7bcdf