CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 9 - Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) - paragraaf 8.4 Parkeren.pdf

Commissie I Ruimte & Duurzaamheid 22 mei 2023, gemeente HattemBij agendapunt: Oplegnotitie parkeren19.232 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) Ambities, uitwerking beleid en opgaven

Gemeente Hattem, januari 2018

Gemeente Hattem Markt 1 8050AB Hattem

Bonotraffics BV IJsselkade 60 8261AH Kampen

Coming together is a beginning, keeping together is progress, working together is success. Henry Ford (1863-1947)

Voorwoord Slim op weg, ook in de toekomst! Eindelijk ligt hij er dan. Lang aangekondigd, vaak in debatten naar verwezen en reikhalzend naar uitgezien. Het nieuwe Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2018 oftewel GVVP 2018. Een plan dat inwoners en ondernemers gaat raken, want we maken keuzes. Keuzes om de balans tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid op een duurzame wijze in te vullen. Een toekomstbestendige, heldere en veilige infrastructuur, die bijdraagt aan een prettig en gezond leefklimaat, en waarbinnen de bezoeker zich welkom voelt. Als wethouder participatie ben ik trots op het voorliggend GVVP. We hebben met inwoners, ondernemers en andere belangstellenden een mooi proces van participatie doorlopen. Op 11 juli was er de inloopavond in het stadhuis. Daarna kwamen er 150 reacties via de website binnen. Met de Keet van Samen Hattem hebben we twee maal reacties opgehaald van voorbijgangers en andere geïnteresseerden: In totaal zo’n 250 reacties (!). De raad heeft op basis van de reacties van inwoners, organisaties en ondernemers haar visie en ambities geformuleerd. Parallel aan het opstellen van het Ambitiedocument is een klankbordgroep samengesteld, bestaande uit inwoners en belangenorganisaties. Deze groep heeft gedurende het totale totstandkomingstraject van het nieuwe GVVP een toetsende rol gehad.

Dit hield in dat zij hebben toegezien dat alle informatie op de juiste manier werd verwerkt en vertaald naar beleid en opgaven. Een hele klus, want er was erg veel informatie. Dit proces van participatie heeft dan ook iets langer geduurd dan was voorzien. Maar zoals gezegd, het resultaat mag er zijn! Met dit plan maken we keuzes: we zetten de voetganger en de fietser op één! De ingezette weg van Duurzaam Veilig en de komst van meer 30km zone gebieden zetten we door. Waar mogelijk verlagen we de snelheid voor het gemotoriseerd verkeer in relatie tot het opwaarderen van de ruimtelijke kwaliteit van de openbare ruimte. Niet in de laatste plaats zetten we in op duurzame mobiliteitsvormen en we gaan zeer veel aandacht geven aan –ongewenst- gedrag in het verkeer door extra inzet op educatie. Met dit beleidsdocument zetten we een stap naar een nog verkeersveiliger, maar ook levendige en duurzame stad. Samen met de inwoners gaan we aan de slag en geven we uitvoering aan deze visie. Wanneer we op basis van deze visie concrete maatregelen gaan formuleren, betrekken we daar opnieuw onze inwoners en belangenorganisaties bij. Zij weten immers goed wat er speelt in het Hattemse verkeer. Zo gaan we samen slim op weg, ook in de toekomst! Hattem, 5 maart 2018

Doret Tigchelaar Wethouder Burgerinitiatieven

Inhoud Voorwoord Inhoud 1

Inleiding

4

1.1

Een nieuw GVVP

4

1.2

Het proces, de participatie en de rolverdeling

5

1.3

Opbouw GVVP Hattem

8

1.4

Beleidsdocument (leeswijzer)

8

2

Beleidskader

10

2.1

Wetgeving

10

2.2

Landelijk Beleid

10

2.3

Provinciaal en regionaal beleid

11

2.4

Gemeentelijk beleid

12

3

Terugblik

16

3.1

Beleidslijn vanaf 1997

16

3.2

Uitgevoerde maatregelen

17

3.3

Effecten uitgevoerde maatregelen

19

4

Algemene trends en ontwikkelingen

21

4.1

Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen

21

4.2

Prognose en verwachting verkeersveiligheid landelijk

22

5

Vertrekpunt nieuwe GVVP

23

5.1

De inbreng vanuit de samenleving

23

5.2

De inbreng vanuit de raad

24

5.3

Analyse verkeersituatie

25

Visie op hoofdlijnen

31

6 6.1

Hoofdlijn verkeer- en vervoerbeleid

31

6.2

Ambities

32

7

Verkeersveiligheid

36

7.1

Ambitie

36

7.2

Sporen

36

7.3

Infrastructuur

36

7.4

Gedragsbeïnvloeding (educatie en voorlichting)

44

7.5

Verkeersregels en handhaving

45

8

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

47

8.1

Ambitie

47

8.2

Fietsverkeer

47

8.3

Gemotoriseerd verkeer

52

8.4

Parkeren

53

8.5

Hulpdiensten

55

8.6

Voetgangers

55

8.7

Openbaar vervoer

57

8.8

Smart Mobility en Beter Benutten

59

9

Leefomgeving

60

9.1

Ambitie

60

9.2

Elektrische voertuigen

60

9.3

Doorgaand (sluip)verkeer

60

9.4

Stimuleren lopen en fietsen

61

9.5

Ruimtelijke kwaliteit

61

Bijlage 1 : Kaart en tabel met aangedragen knelpunten Bijlage 2 : Samenstelling Klankbordgroep GVVP

1

Inleiding Ontwikkelingen op maatschappelijk, economisch en ruimtelijk vlak leiden niet alleen landelijk maar ook in de gemeente Hattem tot een steeds veranderende mobiliteitsvraag en nieuwe problemen en uitdagingen. Deze uitdagingen vragen om een actuele kijk op het verkeers- en vervoersbeleid en een nieuw Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP).

1.1

Een nieuw GVVP In 1997 is het Gemeentelijke Verkeersveiligheidsplan Hattem vastgesteld. In 2005 is dit plan geactualiseerd.

Het

Verkeersveiligheidsplan

is

de

afgelopen

jaren

een

leidraad

en

toetsingskader geweest voor de aanpak van probleempunten op het gebied van verkeer en vervoer, met name op het gebied van verkeersveiligheid. Er is in dit kader een groot aantal concrete projecten gerealiseerd en in gang gezet. Het beleid heeft bijgedragen aan een veiligere, meer leefbare en beter toegankelijke gemeente. De planhorizon van het Verkeersveiligheidsplan uit 1997 ligt achter ons en dat betekent dat de

ontwikkeling

van

een

nieuw

GVVP

gewenst

is,

omdat

het

beleid

van

het

Verkeersveiligheidsplan uit 1997 is verouderd. Daarnaast vragen de vele ontwikkelingen op het gebied van ruimtelijke ordening, wetgeving, techniek, mobiliteit en ook maatschappelijke ontwikkelingen om een actuele gemeentelijke visie op het gebied van verkeer en vervoer. Bij ontwikkelingen op dit gebied kan gedacht worden aan de toegenomen techniek in vervoersmiddelen in rijtaakondersteuning of aandrijving, maar ook langere zelfstandigheid van ouderen. Daar waar vroeger het beleid ten aanzien van verkeer en vervoer meer afgebakend en sectoraal gericht was, maken thema's als verkeersveiligheid steeds meer integraal onderdeel uit van het gemeentelijke beleid. Andersom vragen thema’s als leefbaarheid, gezondheid, ruimtelijke kwaliteit, economie en duurzaamheid steeds meer om een visie vanuit het oogpunt van verkeer, vervoer en mobiliteit. De gemeente Hattem heeft in lijn met het voorgaande en vooruitlopend op de omgevingswet (hierover later meer) besloten een nieuwe visie op het gebied van verkeer en vervoer op te stellen, een nieuw Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP).

4

1.2

Het proces, de participatie en de rolverdeling Het goed functioneren van de openbare ruimte vraagt steeds vaker om meer complexe en integrale oplossingen. De beste oplossingen volgen niet altijd vanzelfsprekend uit de inrichtingsprincipes, zoals aangegeven in de richtlijnen. De implementatie van de ideeën en wensen vanuit de samenleving moeten altijd in breder perspectief en samen met belanghebbenden worden bekeken. Dit leidt tot meer duurzame en betere oplossingen en een groter draagvlak en meer betrokkenheid. Wat betreft de werkwijze wordt met dit GVVP al voorgesorteerd op de Omgevingswet (verwachte invoeringsdatum 2021), met een meer integrale en minder sectorale benadering van het functioneren van de openbare ruimte. De rol en betrokkenheid van de samenleving in het planproces wordt uitdrukkelijker gezocht. Integrale aanpak De inrichting van de openbare ruimte en de wegen kan niet meer alleen sectoraal vanuit het verkeer- en vervoersbeleid (en veiligheid) worden benaderd. De ambities vanuit andere invalshoeken,

zoals

duurzaamheid,

flora

en

fauna,

maatschappelijke

ondersteuning,

ruimtelijke kwaliteit en het beheer van de openbare ruimte zijn minstens zo belangrijk. Geregeld wordt om een meer genuanceerde blik gevraagd op de inrichting van wegen en de manier waarop we het verkeer willen afwikkelen. Participatie Het GVVP is een plan van alle inwoners en andere belanghebbenden van Hattem. Het inrichten en beheren van de openbare ruimte en het sturen op (verkeers)gedrag wordt steeds meer een samenwerking tussen gemeente, bedrijven en inwoners. Om de betrokkenheid bij de leefomgeving te vergroten en de manier waarop wij met elkaar omgaan (in het verkeer) te verbeteren, is samenwerking van groot belang. Bij het opstellen van het GVVP Hattem is gebruik gemaakt van de kennis en ervaringen van de inwoners en ondernemers Het betrekken van de inwoners bij de leefomgeving is dan ook een belangrijke rol die de gemeente Hattem voor zichzelf ziet weggelegd. De gemeente faciliteert, ondersteunt en stimuleert haar inwoners. Er wordt indien gewenst meer ruimte voor maatwerk geboden, op basis van input die door inwoners wordt gegeven. De gemeente wil goede initiatieven zoveel mogelijk stimuleren en ondersteunen en niet als vanzelfsprekend zelf altijd de initiatiefnemer zijn.

5

Schema 1.2.1 Het (participatie-)proces in beeld

Om iedere inwoner de mogelijkheid te geven mee te denken over het nieuwe GVVP is op 11 juli 2017 een inloopbijeenkomst georganiseerd. Inwoners van Hattem zijn uitgenodigd om aan te geven wat wel en niet goed gaat op het gebied van verkeer en vervoer in Hattem. Tevens is de mogelijkheid geboden via een online enquête te reageren en zijn reacties binnengekomen tijdens gesprekken in “de Keet” van Samen Hattem. De meer dan 250 reacties vormen een belangrijke basis voor de uitwerking van het nieuwe GVVP. Na het ophalen van deze signalen uit de samenleving is een klankbordgroep gevormd om te toetsen of al de ontvangen reacties op de juiste wijze zijn verwoord in het GVVP. Deze klankbordgroep is zorgvuldig samengesteld uit vertegenwoordigers van de verschillende belangengroepen en betrokken inwoners. Deze klankbordgroep denkt ook in het vervolg met de ambtelijke projectorganisatie en verkeerskundigen mee over de juiste vertaalslag van ambities naar beleid en opgaven. Gedeelde verantwoordelijkheid Bij een meer gezamenlijke aanpak hoort ook een gedeelde verantwoordelijkheid. De gemeente zal ook wat betreft de regulering van het verkeer in de openbare ruimte terughoudender zijn. Meer verkeersregels en verbodsborden leiden niet altijd tot meer veiligheid en een beter functionerende openbare ruimte.

Dit nog afgezien van de afbreuk aan de ruimtelijke kwaliteit die veel verkeerstechnische maatregelen en borden met zich meebrengen. Het appelleren aan sociaal gedrag in plaats van verkeersgedrag moet de norm zijn binnen de verblijfsgebieden (woon- en winkelgebieden). Een goede en passende inrichting van de openbare ruimte speelt hierin een cruciale rol.

6

Inloopavond GVVP 11 juli 2017

7

1.3

Opbouw GVVP Hattem Het

GVVP

Hattem

is

opgebouwd

uit

drie

onderdelen

(zie

afbeelding

1.3.1).

Een

ambitiedocument, de uitwerking van het beleid, inclusief opgaven en een (flexibel) uitvoeringsprogramma (in eerste instantie voor 2018 t/m 2020). De eerste twee vormen gezamenlijk het eigenlijk GVVP.

GV V P H a t t e m 2 0 2 5 Sco p e, d o elen en am b ities ( am b itied o cu m en t)

Uit w er kin g b eleid ( Beleid sd eel) Verkeersveiligheid Bereikbaarheid Leefbaarheid Auto Fiets Voetganger Openbaar vervoer Parkeren Gedrag Duurzaamheid Kwaliteit

Uitvo er in g sPr o g r am m a 2018 - 2020

Uitvo er in g sPr o g r am m a 2021 - 2023

Uitvo er in g sPr o g r am m a 2024 - 2025

Afbeelding 1.3.1; Opbouw GVVP Hattem

Het ambitiedocument (1) bevat een korte terugblik op de afgelopen jaren, een overzicht van de aandachtspunten en kijkt vooruit naar de ontwikkelingen die ons te wachten staan. Daarnaast zijn de landelijke en provinciale kaders geschetst. Op basis van de ontwikkelingen en kaders is aangegeven welke richting het verkeer- en vervoerbeleid moet krijgen en wat de ambities zijn op hoofdlijnen. Het ambitiedocument is vastgesteld door het college op 2 januari 2018 en besproken met de raad op 15 januari 2018. In het (voorliggende) beleidsdeel (2) zijn de ambities vertaald in uit te voeren ideeën, vervolgacties en toe te passen richtlijnen ten aanzien van onder andere de inrichting van wegen, parkeren, fietsinfrastructuur en de wensen ten aanzien van het openbaar vervoer. Het ambitiedocument is hier integraal in opgenomen. In het uitvoeringsprogramma (3) wordt ten slotte aangegeven welke acties op korte termijn de meeste prioriteit hebben, of er subsidiemogelijkheden zijn en in hoeverre koppeling met onderhoud mogelijk is. Aangegeven wordt welke acties en projecten de komende jaren daadwerkelijk uitgevoerd worden. Het uitvoeringsprogramma is een dynamisch document dat periodiek (twee tot vierjaarlijks) geactualiseerd wordt.

1.4

Ambitie- en beleidsdocument (leeswijzer) In het voorliggende ambitie- en beleidsdeel van het GVVP is in hoofdstuk 2 het beleidskader van het GVVP beschreven. In hoofdstuk 3 wordt een terugblik gegeven op eerder vastgesteld beleid en uitgevoerde maatregelen vanuit dat beleid. Een beschrijving van algemene trends en ontwikkelingen op het gebied van verkeer en vervoer wordt gegeven in hoofdstuk 4, waarna vervolgens in hoofdstuk 5 een beschrijving van de huidige situatie en stand van zaken met betrekking tot verkeer en vervoer in de gemeente Hattem wordt gegeven. 8

In hoofdstuk 6 wordt voor ieder beleidsdeel de visie en ambitie voor de komende jaren in hoofdlijnen gepresenteerd. In de drie hoofdstukken die daarop volgen wordt voor drie kernthema’s het beleid uitgewerkt. In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op het thema Verkeersveiligheid, in hoofdstuk 8 op het thema Bereikbaarheid en toegankelijkheid en in hoofdstuk 9 komt het thema Leefbaarheid aan bod.

9

2

Beleidskader Het GVVP vormt de schakel tussen het landelijke en regionale verkeer- en vervoerbeleid en gemeentelijke plannen en ontwikkelingen. Het GVVP moet in eerste instantie in lijn zijn met de wetgeving en passen binnen de kaders en plannen van de hogere overheden. Daarnaast moet het (horizontaal) aansluiten op de plannen van andere (gemeentelijke) beleidsterreinen.

2.1

Wetgeving Planwet Verkeer en Vervoer In de Planwet verkeer en vervoer zijn de rechten en plichten aangegeven die overheden hebben op het beleidsterrein verkeer en vervoer. Het Rijk, de provincie en gemeenten zijn verplicht een samenhangend en inzichtelijk verkeersbeleid te voeren. Het Rijk en de provincie kennen daarbij een planverplichting. Met de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en de Omgevingsvisie Gelderland wordt, door respectievelijk het Rijk en de provincie, invulling gegeven aan deze plicht. Het nieuwe GVVP vormt de gemeentelijke invulling van de verplichting tot het voeren van een inzichtelijk en samenhangend verkeersbeleid. Omgevingswet Een specifieke ontwikkeling die vraagt om een andere benadering en positionering van het verkeer- en vervoerbeleid is de Omgevingswet. Deze wordt (naar verwachting) van kracht in 2021. De omgevingswet bundelt alle wetten en regels met betrekking tot het fysieke domein en beoogt meer transparantie voor de burger en een werkwijze gebaseerd op mogelijkheden in plaats van beperkingen. Sleutelwoorden zijn participatie, digitalisering, integraal en cultuuromslag. Met dit GVVP wordt al voorgesorteerd op de Omgevingswet door een integrale werkwijze met veel aandacht voor participatie. Onderdelen van deze visie kunnen dienen als bouwsteen voor de toekomstige Omgevingsvisie en het Omgevingsplan van Hattem.

2.2

Landelijk Beleid Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) De definitieve Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit

(basis

GVVP

2007),

de

Mobiliteitsaanpak

en

de

Structuurvisie

voor

de

Snelwegomgeving. De essentiële onderdelen van de Nota Mobiliteit blijven overigens wel (soms gewijzigd) van kracht. Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2008-2020 is een kader geweest voor het SVIR. De essentiële onderdelen van SVIR werken op grond van de Planwet Verkeer en Vervoer rechtstreeks door in het te voeren beleid van provincies, die hun Provinciale Verkeers- en Vervoerplan (PVVP) of Omgevingsplan hierop moeten afstemmen. Indirect werkt de nota

10

daarmee ook door naar de regio en de gemeenten, omdat zij hun beleid moeten afstemmen op essentiële onderdelen van het PVVP. In het SVIR worden de doelen en uitwerking van het verkeersveiligheidsbeleid uit het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) onderstreept.

In het SPV wordt de strategie

beschreven die moet leiden tot het behalen van de ambitieuze doelstelling uit de Nota Mobiliteit: Maximaal 580 verkeersdoden en 12.250 gewonden in 2020. De maatregelen moeten

zelfs

kunnen

leiden

tot

een

nog

scherpere

doelstelling:

Maximaal

500

verkeersdoden en 10.600 gewonden in 2020. De strategie is gefundeerd op de drie succesvolle pijlers van de afgelopen jaren: samenwerking, integrale aanpak en duurzaam veilig. Hierbij is zowel het infrastructurele spoor als educatie en handhaving van belang. In 2018 wordt het Strategisch Plan Verkeersveiligheid geactualiseerd. Dit is nodig omdat de bestaande strategie ontoereikend blijkt. Naast een meer integrale aanpak staat in dit plan naar verwachting ook een meer preventieve aanpak op basis van risico-indicatoren centraal. Beleidsimpuls Verkeersveiligheid Omdat in 2012 al bleek dat de doelstellingen ten aanzien van de verkeersveiligheid waarschijnlijk niet gehaald gaan worden is in 2012 in de beleidsimpuls een groot aantal extra maatregelen opgenomen, waaronder: Doorgaan en versterken van de ingeslagen weg, toepassen basiskenmerken wegontwerp (CROW), focus op fietsers (Actieplan gemeenten), focus op ouderen en jonge bestuurders. Lopen en fietsen Het rijk stimuleert het lopen en het gebruik van de fiets als hoofdvervoermiddel en als schakel in de ketenverplaatsing van deur tot deur. Ook gemeenten dienen in lijn hiermee het lopen en fietsen te stimuleren en hiervoor doelen op te nemen in hun beleid.

Dit kan bijvoorbeeld door te zorgen voor voldoende stallingen en een fietsnetwerk dat voldoet aan de verkeerskundige hoofdeisen samenhang, directheid, aantrekkelijkheid, veiligheid en comfort.

2.3

Provinciaal en regionaal beleid Omgevingsvisie Gelderland In 2014 is de Omgevingsvisie Gelderland vastgesteld. De Omgevingsvisie vervangt een aantal andere ruimtelijk plannen waaronder het verkeers- en vervoerplan. De visie wordt met regelmaat geactualiseerd en aangevuld. De provinciale hoofddoelen zijn vertaald in provinciale ambities op het gebied van 'Divers', 'Dynamisch' of 'Mooi' Gelderland. Voor de regio Noord-Veluwe gelden de volgende speerpunten: gastvrije regio, zorgzame regio, duurzame regio en bereikbare regio

Mobiliteitsvisie en –agenda 2013-2025, Regio Noord-Veluwe (2013) In de regionale Mobiliteitsvisie wordt sterk ingezet op het OV. Onder andere door het introduceren van een busnet Noord Veluwe, vooral gericht op verplaatsingen die meer dan 10 km bedragen. Ook is er aandacht voor de fiets op de belangrijke corridors, waaronder Zwolle-Hattem-Heerde-Epe-Apeldoorn. Recreatief fietsen is in deze regio van groot belang.

11

De recreatieve routes zijn onderdeel van het Gelders Fietsnetwerk. Wat betreft het gemotoriseerde verkeer is er aandacht voor bundeling op de stroomwegen, zodat er minder overlast is van regionaal sluipverkeer. De mobiliteitsvisie fungeert als kader voor het lokale mobiliteitsbeleid.

Aanpak Veilig fietsen in de regio Noord-Veluwe (2014) In de aanpak veilig fietsen is de landelijke opgave betreffende het beperken van fietsongevallen vertaald naar de regio. Aandachtspunten uit de aanpak zijn: Beleidsmatig aandacht besteden aan het onderwerp Veilig Fietsen. Aandacht voor Veilig Fietsen voor ouderen in de gemeente. Mogelijk is er een interessante link te leggen met Wmo. Een autoluwe binnenstad in relatie tot het stimuleren van (veilig) fietsen. Wel aandacht besteden aan fietspaaltjes. Aandacht voor het bereiken van de doelgroep middelbare scholieren. Het ROV OostNederland kan de gemeente hierbij helpen. Opnieuw organiseren praktijkexamen fiets voor basisschoolleerlingen.

2.4

Gemeentelijk beleid

2.4.1

Verkeersbeleid GVVP Hattem (1997), fietsnetwerk en evaluatie GVVP 2005 In het GVVP van 1997 is de basis gelegd voor de wegencategorisering en het veilig inrichten van het wegennet. Daarnaast wordt in dit plan ingezet op permanente educatie, verwijzend naar één van de pijlers van Duurzaam Veilig en goede communicatie met de burger. Op basis van het GVVP is het fietsnetwerk in 1997 verder uitgewerkt. Doel was om een kwalitatief hoogwaardig fietsnetwerk te creëren, om zo het autogebruik te ontmoedigen. Er worden zes fietsroutes door Hattem genoemd. Hierbij wordt aangegeven hoe de fietspaden er op kruispunten en wegvakken uit zouden moeten zien. In 2005 is het GVVP geëvalueerd. Grootste speerpunt van het GVVP 1997 is behaald. Het aantal verkeersslachtoffers is gedaald naar 22 per jaar. Alle doelgroepen (o.a. bromfietsers 16-17 jaar, fietsers 6-12 jaar) die extra aandacht hebben gekregen laten een dalende lijn zien qua verkeersslachtoffers. De mening van de bewoners wisselt sterk over het effect van genomen maatregelen. De subjectieve onveiligheid is niet afgenomen. Nota Parkeernormen (2013) In de gezamenlijke nota van de gemeenten, Hattem, Elburg, Oldebroek en Nunspeet zijn de parkeernormen vastgelegd.

Doel is dat er in nieuwbouwsituaties, na functiewijzigingen en na verbouwingen op acceptabele loopafstand voldoende parkeercapaciteit is om te voorzien in de drukste structurele parkeerbehoefte. De gemeenten hanteren een vaste parkeernorm voor alle functies binnen de bebouwde kom. Deze norm komt overeen met de maximale norm van “schil centrum” uit publicatie 317 van de CROW. Verrekening via een parkeerfonds behoort tot de mogelijkheden. Voor elektrisch parkeren is geen duidelijk visie geformuleerd.

12

Verkeerscirculatieplan Centrum Hattem (2011) In het verkeerscirculatieplan wordt een aantal varianten behandeld voor het deels autoluw maken van het centrum van Hattem. Uitgangspunt van het verkeercirculatieplan is het verbeteren van de verblijfskwaliteit in de binnenstad. De besluitvorming van de raad in 2012 betreft het faciliteren van een aantal zaken om de binnenstad gedurende de zomerperiode meer verkeersluw te maken. Gekozen is voor variant waarbij de Kerkstraat, Kruisstraat (gedeeltelijk), en de Markt (gedeeltelijk) autoluw worden gemaakt. In eerste instantie gebeurt dit alleen d.m.v. verkeersborden. Ambitiedocument binnenstad 2014 In 2014 is door de gemeenteraad het Ambitiedocument voor de binnenstad van Hattem vastgesteld dat als leidraad dient voor de herinrichting van de openbare ruimte van de binnenstad. Naast de kwaliteit van de openbare ruimte staat de bereikbaarheid van de binnenstad

en het

kernwinkelapparaat

voor de bewoners, inwoners, bezoekers en

ondernemers daarbij centraal. In 2015 is gestart met de werkzaamheden rondom de Markt en Kerkplein. In 2016 heeft dit geleid tot (aangepaste) besluitvorming omtrent de bereikbaarheid van de binnenstad voor het autogebruik en zomer- en winterperiode. Pilots (verkeersluwe) binnenstad 2013 - 2017 De discussie rondom de circulatie en bereikbaarheid in de binnenstad en dan met name over de afsluiting van het de Markt gedurende de zomerperiode (middagen) is niet nieuw. Uit de besluitvorming van de afgelopen twintig jaar over dit onderwerp blijkt dit ook. Vanaf 2013 wordt

met

pilots

onderzocht

welke

oplossing

voor

de

binnenstad

op

een

groot

maatschappelijk draagvlak kunnen rekenen. Naar aanleiding van de meest recente besluitvorming uit 2016 (verkeersbesluit binnenstad september 2016) is in 2017 is gestart met een pilot voor de binnenstad waarbij (auto)verkeer over het plein (de Markt) voor de kerk weer mogelijk is. Momenteel wordt samen met de belanghebbenden bekeken hoe en of de pilot een vervolg krijgt.

2.4.2

Andere beleidsterreinen Klimaatnotitie Hattem 2017 In november 2017 is door de raad de klimaatnotitie Hattem vastgesteld. In deze notitie wordt aangegeven hoe de gemeente Hattem invulling kan geven aan de energietransitie die de komende jaren dient plaats te vinden. De inhoud van de notitie is gebaseerd op de Routekaart klimaat neutrale regio Noord-Veluwe en het Gelders Energieakkoord. Participatie van bedrijven in inwoners staat centraal in deze notitie, waarin met name het kader voor maatregelen op de middellange termijn (tot 2030) zijn opgenomen. Met betrekking tot verkeer en vervoer is opgenomen dat het verduurzamen van mobiliteit kan rekenen op een breed draagvlak. Het aandeel van CO2-uitstoot van verkeer is in Hattem groot, vooral omdat Hattem gelegen is nabij twee grote verkeersaders (de A28 en de A50). De hoop is dat hier middels landelijke regelgeving en stimuleringskaders de uitstoot wordt teruggebracht. Ook hier is de gemeentelijke rol voornamelijk motiverend en faciliterend (plaatsen van laadpalen i.s.m. Allego bijvoorbeeld).

13

Detailhandelsstructuurvisie In 2015 de visie op de Hattemer detailhandel en binnenstad opgesteld. In dit visiedocument wordt onder meer ingegaan op huidige situatie van de detailhandel in Hattem, de sterke en zwakke punten en de daarmee samenhangende positie van de Hattemer detailhandel voor de regio. In deze visie komen voor de binnenstad op het gebied van verkeer met name de volgende op te pakken onderwerpen naar voren: Voor wat betreft de fiets de wens voor ruimte in het straatprofiel, het toevoegen van fietsparkeren en het voorzien in oplaadpunten. Het monitoren van de Kerkstraat/Kruisstraat en zo nodig aanpassen van het verkeerregime. Het versterken van de parkeerfunctie bij de supermarkt Kleine Gracht (in combinatie met de schaalvergroting van het supermarktaanbod). Het opwaarderen van de parkeerplaats De Bleek door herinrichting, in combinatie met een verbetering van de oversteekbaarheid van de Nieuweweg. Het beter benutten van de parkeercapaciteit van de parkeergarage Tinneplein. Hattemse Koers Omgevingswet: nieuwe instrumenten als vliegwiel In 2021 treedt de Omgevingswet in werking. Het doel van de Omgevingswet is het bereiken en in stand houden van een veilige, gezonde en goede fysieke leefomgeving. Het koersdocument: “Hattemse Koers Omgevingswet” beschrijft de ambitie en de koers van gemeente Hattem waarlangs de implementatie wordt ingevuld.

Zo start de gemeente Hattem in 2018 aan het proces om een Omgevingsvisie op te stellen, één van de nieuwe instrumenten van de Omgevingswet. De integrale Omgevingsvisie is het integratiedocument voor de fysieke leefomgeving. Goed werkend beleid wordt gebruikt als bouwsteen. Dat betekent dat het GVVP mee wordt genomen in de totstandkoming van de Omgevingsvisie. Na de Omgevingsvisie worden geen sectorale plannen meer vastgesteld. Verplaatsen aansluiting A28 te Wezep (Bedrijventerrein H2O) In de oksel van het knooppunt Hattemerbroek waar de snelwegen A28 en A50 kruisen, wordt het bedrijvenpark Hattemerbroek ontwikkeld. De ontwikkeling van het bedrijvenpark is een gezamenlijke inspanning van de gemeenten Hattem, Heerde en Oldebroek. Het meet in totaal circa 70 hectare bruto. Hiervan is circa 50 hectare uitgeefbaar. Het is een gemengd bedrijvenpark

voor

uiteenlopende

typen

bedrijven

met

een

maximaal

verwachte

verkeersregeneratie van ca 16000 voertuigen per dag bij volledige ontwikkeling. Voor een goede bereikbaarheid van het bedrijvenpark is het van belang een goede verkeersontsluiting te realiseren en daarom is het plan om hiervoor een nieuwe aansluiting voor Wezep op de A28 te realiseren. De nieuwe aansluiting voor Wezep op de A28 maakt dat verkeer van en naar het bedrijventerrein gebruik gaat maken van deze nieuwe aansluiting en niet of nauwelijks gebruik zal maken van de Zuiderzeestraatweg en de aansluiting Zwolle-Zuid op de A28. Ontwikkelingsperspectief ’t Veen 2013 ’t Veen transformeert de komende decennia van een overwegend bedrijventerrein naar een meer gemengd gebied, waar (meer) gewoond gaat worden en andere functies een plek kunnen krijgen. Een duurzaam veilige, duidelijke en comfortabele bereikbaarheid van woonen werkgebieden is uitgangspunt voor elke ontwikkeling. In het Ontwikkelingsperspectief wordt

de

bestaande

infrastructuur

als

uitgangspunt

genomen

waaraan

nieuwe

(deel)ontwikkelingen worden opgehangen. 14

Aandachtspunt in een transformatiegebied als deze zal zijn de (bestaande) toegankelijkheid van bedrijven voor zwaar (en breed) transport. Dergelijk transport verhoudt zich slecht tot woongebieden. Het gaat dan met name over de veiligheid en overlast te weten stank en geluid in de vroege en late uren. Bij een ontwikkeling van een locatie moet rekening gehouden worden met transportbewegingen van bestaande bedrijven. De verwachte langzame verkleuring van ‘t Veen stelt vooralsnog geen extra eisen aan het omliggende (ontsluitende) wegennet richting de snelwegen en omringende plaatsen. Niet alle bedrijvigheid op en nabij ’t Veen zal in de nabije toekomst verdwijnen. Nieuwe vormen van bedrijvigheid op ‘t Veen en intensivering van bestaande bedrijven vragen blijvende aandacht voor een veilige verkeersafwikkeling van vrachtverkeer op de Nieuweweg en Apeldoornseweg in relatie tot het andere verkeer. Gezondheidsbeleid De gemeente Hattem stimuleert bewegen en sportbeoefening door jong en oud. Het speerpunt Gezonde leefomgeving stelt als doel: we willen een gezonde inrichting van de leefomgeving, die uitnodigt tot gezond gedrag. Het speerpunt Gezonde leefstijl richt zich onder andere op voldoende beweging en Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG) maakt hier deel van uit. Bij ontwerp, inrichting en onderhoud van de openbare ruimte en wegen c.q.

verkeersverbindingen zal hier rekening mee gehouden moeten worden.

15

3

Terugblik In de jaren 90 is al begonnen met een actief beleid op het gebied van verkeersveiligheid en fietsverkeer. Er is veel bereikt en de effecten zijn zichtbaar. Toch gebeuren er nog steeds ernstige verkeersongevallen op het gemeentelijke wegennet.

3.1

Beleidslijn vanaf 1997 In 2.4.1 is gerefereerd aan het in 1997 vastgestelde GVVP. Sinds 1997 is veel energie gestoken in het verbeteren van de verkeersveiligheid. Deels door middel van educatie, voorlichting en handhaving en daarnaast door het inrichten van het wegennet conform de principes van Duurzaam Veilig. De wegencategorisering en het netwerk van hoofdfietsroutes zijn hierbij leidend geweest (zie afbeelding 3.1.1). De wegen in de categorie weg en straat (50 of 80 km/uur) zijn zoveel mogelijk ingericht conform de principes van voorrang en scheiding van verkeersoorten. De overige wegen zijn ingericht als verblijfsgebied (60, 30 km/uur zone of erf). Deze twee categorieën betekenen een inrichting gebaseerd op menging van verkeer en gelijkwaardigheid. Wat betreft het fietsnetwerk is ingezet op het verbeteren van de voorzieningen voor fietsers en voorrang op de hoofdfietsroutes.

Afbeelding 3.1.1; Wegencategorisering en fietsnetwerk Hattem

16

3.2

Uitgevoerde maatregelen De afgelopen jaren zijn veel maatregelen uitgevoerd in het kader van het GVVP. Daar waar mogelijk zijn op de hoofdwegen de fietsers gescheiden van het gemotoriseerde verkeer, bijvoorbeeld op de route Geldersedijk/Bevrijdingsweg/Nieuweweg door middel van een vrijliggend fietspad of op andere hoofdwegen door fietsstroken. Op kruispunten van de hoofdwegen zijn rotondes, verkeersregelinstallaties of plateaus aangelegd om de snelheid re reduceren en veiliger oversteken mogelijk te maken. Een aanzienlijk deel van de woonstraten in Hattem is ingericht als 30 km/uur zone. Voorrangsregelingen zijn opgeheven en op veel kruispunten en op de wegvakken zijn maatregelen genomen om de snelheid van het verkeer te remmen, bijvoorbeeld door versmallingen of kruispuntplateaus.

Afbeelding 3.2.1; Herinrichting wegvakken en kruispunten verkeersaders in het kader van Duurzaam Veilig

Afbeelding 3.2.2; Inrichting 30 km/uur zones

17

Ook wat betreft de infrastructuur voor fietsers is de laatste jaren veel geïnvesteerd. De aanleg van vrijliggende fietspaden en fietsstroken zijn al genoemd. Op een aantal locaties hebben hoofdfietsroutes daarnaast voorrang gekregen op het verkeer op de hoofdrijbaan.

Afbeelding 3.2.3; Maatregelen fietsnetwerk, fietsers in de voorrang op kruispunten

Afbeelding 3.2.4; Herinrichting centrum

Een van de meest recente zichtbare wijzigingen in de infrastructuur betreft de herinrichting van de Markt en Kerkplein. Het verblijfskarakter is versterkt. Autoverkeer heeft een minder dominante rol in het straatbeeld.

18

3.3

Effecten uitgevoerde maatregelen Omdat op veel vlakken data van de situatie van voor 1997 ontbreekt, zoals afwikkeling van het verkeer en fietsgebruik, is het niet mogelijk om de effecten van de maatregelen objectief in beeld te brengen. Een aspect als verblijfskwaliteit of leefbaarheid is zondermeer lastig te monitoren. Veelal bepaalt de mening van de weggebruikers het succes van de maatregel. In hoofdstuk 5 wordt hier nader op ingegaan. Op het gebied van verkeersveiligheid is wel data beschikbaar vanaf 2001. In de grafiek op afbeelding 3.3.1 is de ontwikkeling van het aantal verkeersgewonden per jaar in de gemeente Hattem weergegeven. De grafiek geeft een sterk fluctuerend beeld. Dit is gezien het lage aantal gewonden ook te verwachten. Opgemerkt moet worden dat in de periode 2010 t/m 2014 de registratie van ongevallen niet op hetzelfde niveau lag als de jaren daarvoor. In 2015 is de registratiegraad weer verbeterd. 2015 geeft een gunstig beeld. Of dit daadwerkelijk een dalende trend inhoudt is niet met zekerheid te zeggen.

Aantal gewonden per jaar 12

10

8

6

4

2

0 2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

Ziekenhuisgewonden

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Overige gewonden

Afbeelding 3.3.1; Ontwikkeling aantal verkeersgewonden gemeente Hattem

19

Afbeelding 3.3.2; Ongevallen gemeente Hattem 2011 - 2015

Op afbeelding 3.3.2 is het aantal geregistreerde ongevallen en slachtoffers over de periode 2011 t/m 2015 weergegeven. Zoals gezegd zijn niet alle ongevallen en slachtoffers geregistreerd, maar dat wat wel is geregistreerd geeft een duidelijk beeld. De onveiligheid in Hattem spitst zich met name toe op de hoofdwegen (50 km/uur wegen binnen de kom en op de Apeldoornseweg buiten de kom). Het aantal ongevallen in de 30 km/uur gebieden is beperkt. De aanpak in deze gebieden lijkt dus zijn vruchten af te werpen. De aanpak van de onveiligheid op de hoofdwegen heeft op een aantal punten succes gehad, bijvoorbeeld op de kruispunten die zijn ingericht als rotonde. Ondanks deze ontwikkeling blijft de onveiligheid op de hoofdwegen naar de toekomst toe een belangrijk aandachtspunt.

20

4

Algemene trends en ontwikkelingen Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen zorgen ervoor dat ons verplaatsingspatroon verandert. Het inspelen op de veranderingen is nodig om goede oplossingen te vinden voor de bestaande en toekomstige problemen.

4.1

Technologische en maatschappelijke ontwikkelingen Nieuwe werken Er zijn de afgelopen jaren veel mogelijkheden bijgekomen om flexibeler en thuis te kunnen werken. Dit leidt er onder andere toe dat werknemers ervoor kunnen kiezen om tijdens de spitsperiode of geheel thuis te werken en zo verliestijden van woon-werkverkeer te beperken. Wat het exacte effect is van het nieuwe werken op de mobiliteitsbehoefte tot 2025 is nog niet onderzocht. Online winkelen De ontwikkeling en groei van het aantal internetwinkels (webshops) zorgt ervoor dat mensen meer mogelijkheden hebben om artikelen te bestellen zonder een winkelvoorziening te bezoeken. Samen met de nasleep van de economische crisis zorgt dit ervoor dat winkeliers veelal nog altijd een minder grote vraag ervaren. Dit leidt mogelijk tot een situatie waarin minder fysieke winkelruimtes (en bijbehorende parkeervoorzieningen) nodig zijn om aan de vraag van consumenten te kunnen voldoen. Daarnaast is het zo dat de fysieke winkels (en het gehele centrum) zich telkens meer moeten en zullen gaan richten op een stukje winkelbeleving en sfeer om klanten te blijven binden. Elektrisch rijden Technisch gezien wordt telkens meer mogelijk op het gebied van elektrisch rijden. De actieradius van auto's neemt toe en het opladen gaat sneller. De komende jaren zal deze ontwikkeling doorzetten.

In 2016 reden in Nederland naar schatting rond de 200.000 hybride- en ruim 10.000 volledig elektrische personenauto’s rond. Naast de technische ontwikkeling van de voertuigen draagt de stimulerende werking van de overheid (d.m.v. subsidies en belastingvoordeel) er in de toekomst mogelijk aan bij dat het elektrisch rijden nog meer zal toenemen. Voor gemeenten betekent dit dat een antwoord moet worden geformuleerd op de toenemende vraag naar mogelijkheden om de auto's op te laden in de openbare ruimte. Elektrische fiets Het aandeel elektrische fietsen neemt in Nederland gestaag toe. Door de trapondersteuning neemt de snelheid toe en wordt de reistijd korter. Hierdoor wordt de fiets ook een serieuzere optie voor afstanden die normaal gesproken met de auto zouden worden afgelegd (afstanden tot 15 kilometer). De hogere snelheden van elektrische fietsen en de toename van oudere gebruikers veroorzaken wel nieuwe aandachtspunten met betrekking tot de verkeersveiligheid.

21

Vergrijzing Mensen worden gemiddeld ouder dan vroeger. Dit gaat soms gepaard met lichamelijke ongemakken. Een steeds groter groep weggebruikers is slecht ter been en/of heeft een verminderd reactievermogen. Dit heeft impact op de verkeersveiligheid en de eisen die we moeten stellen aan de infrastructuur en inrichting van de openbare ruimte.

4.2

Prognose en verwachting verkeersveiligheid landelijk Op afbeelding 4.2.1 is te zien hoe de ontwikkeling van het landelijke aantal ongevallen zich verhoudt tot de doelstelling en prognose voor 2020 (SWOV). De basis voor deze prognose wordt onder andere gevormd door de demografische en technische ontwikkelingen zoals hiervoor beschreven. De verwachting is dat met het huidige beleid en de verwachte ontwikkelingen het aantal verkeersdoden verder terug zal lopen en de doelstelling mogelijk gehaald kan worden (zie afbeelding

4.2.1).

Recente

cijfers

geven

weer een

lichte

stijging

van

het

aantal

verkeersdoden maar vooralsnog lijkt het doel nog haalbaar. Voor wat betreft het terugdringen van het aantal ernstig gewonden blijkt dat de landelijke doelen (10.600 gewonden in 2020) waarschijnlijk niet bereikt gaan worden. Op afbeelding 4.2.2 is te zien dat, zelfs met een gunstige prognose, het aantal ernstig gewonden zo’n 35% boven de doelstelling uitkomt. Ook hier geven recente cijfers een ongunstig beeld. De stijging van het aantal verkeersgewonden komt deels voort uit de stijging van het aantal eenzijdige ongevallen met (oudere) fietsers.

Afbeelding 4.2.1; Ontwikkeling, doelstelling en prognose

Afbeelding 4.2.2 Ontwikkeling, doelstelling en prognose

aantal verkeersdoden tot 2020 (bron: Opschakelen naar

aantal ernstig gewonden tot 2020 (bron: Opschakelen

meer verkeersveiligheid, SWOV)

naar meer verkeersveiligheid, SWOV)

22

5

Vertrekpunt nieuwe GVVP Een analyse van de huidige en te verwachten verkeersituatie en de door inwoners van Hattem aangekaarte problemen vormen de basis voor het toekomstige beleid.

5.1

De inbreng vanuit de samenleving Als start van het traject om te komen tot een nieuw GVVP is aan de inwoners van de gemeente Hattem gevraagd welke thema’s zij belangrijk vinden, wat er goed gaat en welke aandachtspunten

er

zijn.

Er

zijn

meer

dan

250

reacties

binnengekomen

via

de

inloopbijeenkomst in het stadhuis, via de website en mail, en via de inloopmomenten in “De samen Hattem Keet”. De vele reacties geven een goed beeld van de mening van de Hattemse samenleving. Thema’s nieuwe GVVP Aan de mensen die via de website reageerden (circa 150) is gevraagd met welke vervoerwijzen zij voornamelijk reizen en welke thema’s zij van belang vinden in het GVVP. Het grootste deel van de Hattemers verplaatst zich het meeste met de fiets (90%) en de auto (bijna 80%). Een relatief klein deel (10%) reist veel met het openbaar vervoer. Andere vervoerwijzen werden nog minder genoemd (meerdere antwoorden waren mogelijk). Op de vraag welke thema’s belangrijk zijn in het nieuwe GVVP antwoordt 90% van de mensen

“verkeersveiligheid”.

Ruim

40%

benoemt

“leefbaarheid”.

De

thema’s

“bereikbaarheid” (30%), “gezondheid” (bijna 30%), “ruimtelijke kwaliteit” (20%) en “duurzaamheid” (ruim 10%) worden minder vaak genoemd. Handhaving wordt tenslotte door het aangedragen als belangrijk thema (circa 5%). Goede punten Tijdens de inloopbijeenkomst en op het reactieformulier op de website(mail) is gevraagd welke zaken goed gaan op het gebied van verkeer. In bijlage 1 is op de kaart en in de tabel aangegeven welke punten door inwoners zijn aangedragen, waarbij onderscheid is gemaakt tussen algemene en specifieke punten. Hattemers zijn (veelal) positief over de inrichting van de woonwijken. De wegen en paden liggen er goed bij wat betreft onderhoud. Het centrumgebied en de nieuwe inrichting en circulatie worden door velen als positief bestempeld. Ook de aandacht voor het fietsverkeer wordt als positief ervaren. Over de fietspaden in of uit de voorrang bestaat een wisselend beeld. Zowel het in de voorrang leggen van fietspaden als het juist weer omdraaien van de voorrang wordt (door verschillende mensen) als positief gezien. Ook de bereikbaarheid van Hattem (voor de auto) en de vele parkeermogelijkheden worden veel genoemd als positief punt.

23

Aandachtspunten Naast de goede punten is gevraagd naar aandachtspunten. Deze zijn ook weergegeven op de kaart en tabel in bijlage 1. Er zijn circa 90 locaties aangedragen die aandacht verdienen volgens de Hattemers. Van de 90 specifieke punten heeft ruim 80% betrekking op verkeersveiligheid, bijna 30% heeft betrekking op bereikbaarheid en 20% gaat over leefbaarheid. Daarnaast is nog een groot aantal algemene aandachtspunten meegegeven. Wat verkeersveiligheid betreft zijn voor het grootste deel knelpunten voor de fietser aangedragen. De hoge snelheid van het autoverkeer en het slechte zicht op fietsers (op oversteeklocaties) worden als de belangrijkste oorzaken genoemd. De knelpunten op het gebied van bereikbaarheid gaan voor het grootste deel over het (gebrek aan) comfort en ruimte voor de fiets. De bereikbaarheid voor de auto (slechte afwikkeling of te weinig parkeerplaatsen) wordt door een relatief klein deel van de mensen als problematisch ervaren. De meeste aangedragen aandachtspunten bevinden zich op de 50 km/uur wegen binnen de bebouwde kom van Hattem. De hoge snelheid en het vele verkeer op deze wegen leiden tot verkeersonveilige

situaties,

slechte

oversteekbaarheid

en

een

aantasting

van

de

leefbaarheid. Naast de problemen op de hoofdwegen komt de problematiek op de Hogenkamp (te hoge drempels), de ontsluiting van Assenrade en het centrum (bestrating niet voetgangersvriendelijk en onduidelijk waar je wel en niet mag rijden met de auto) nadrukkelijk naar voren. Ook is een aantal woonstraten volgens de bewoners nog niet goed ingericht en afgestemd op de maximumsnelheid van 30 km/uur. Veel van de aangedragen oplossingen betreffen het anders inrichten van de weg of het aanleggen van meer snelheidsremmende maatregelen. Ook het snoeien van groen (i.v.m. zicht) wordt veel genoemd. Ten slotte is meer handhaving volgens veel Hattemers een oplossing voor het te hard rijden, foutparkeren en het misbruik van fietspaden door bromfietsers.

5.2

De inbreng vanuit de raad Voorafgaand aan het opstellen van dit ambitiedocument heeft op 11 september 2017 een sessie plaatsgevonden met de gemeenteraadsleden van Hattem. Aan de hand van een aantal stellingen is informeel gediscussieerd over waar het GVVP van Hattem zich op moet richten

en

welke

keuzes

op

hoofdlijnen

moeten

worden

gemaakt.

De

raad

acht

verkeersveiligheid ook de komende jaren het belangrijkste thema voor het GVVP, waarin veel aandacht moet zijn voor gedragsbeïnvloeding in de vorm van educatie/voorlichting en handhaving. Het opwaarderen van de verblijfskwaliteit in delen van Hattem (van 50 naar 30 km/uur) wordt als interessante optie beschouwd. Afwikkeling van verkeer, ov en hulpdiensten moeten hierbij echter niet uit het oog worden verloren. Afwikkelingsproblemen doen zich alleen voor op de regionale hoofdwegen en niet op het lokale wegennet. Aandacht is nodig voor een goede verwijzing naar de parkeerplaatsen in en rondom het centrum. Het verbeteren van fietsvoorzieningen verdient zeker de aandacht. Tot slot vindt de raad duurzaamheid ook een belangrijk thema. Hierbij neemt zij bij voorkeur een faciliterende rol in waarbij initiatieven aan de markt worden overgelaten.

24

5.3

Analyse verkeersituatie Verkeersveiligheid Ondanks de inspanningen van de afgelopen jaren gebeuren er nog steeds ernstige ongelukken in Hattem. De ernstige ongevallen concentreren zich op de hoofdwegen zoals de Dorpsweg, Nieuweweg en Apeldoornseweg. De input van de inwoners van Hattem (het gevoel) onderstreept dit. De genoemde hoofdwegen worden door met name de kwetsbare verkeersdeelnemers zoals fietsers en voetgangers als minder veilig ervaren. De relatief hoge snelheid (zie afbeelding 5.2.1) van het verkeer en de hoeveelheid verkeer zijn hier debet aan. Gezien de ontwikkelingen op het gebied van vergrijzing, snellere (elektrische) fietsen, meer afleiding et cetera kan verwacht worden dat de onveiligheid op deze wegen voor deze groep eerder toeneemt dan afneemt. In de basis komt de onveiligheid op de hoofdwegen voort uit het feit dat deze niet geheel conform de principes van duurzaam veilig zijn ingericht. Een snelheid van 50 km/uur vraagt om een strikte scheiding van verkeer (fietspaden), weinig interactie op wegvakken (geen erfaansluitingen) en een lage snelheid op de kruispunten. Dit is gezien de omgevingskenmerken en de beperkte ruimte niet overal realiseerbaar. Naast de inrichting van en de snelheid op de hoofdwegen is in Hattem in een aantal verblijfsgebieden (30 km/uur zones) een overschrijding van de maximumsnelheid zichtbaar.

De inrichting van deze verblijfsgebieden is niet op orde. Input van de inwoners onderstreept dit beeld. Uit de input en analyse komt ook naar voren dat het zicht op het fietsverkeer niet overal voldoende is. Dit brengt verkeersonveilige situaties met zich mee. Op veel locaties is het zicht niet optimaal door de aanwezigheid van groen. Ook zijn de fietspaden niet overal herkenbaar (geen rood asfalt).

Afbeelding 5.3.1: Overschrijding maximumsnelheid wegennet Hattem (bron VIA)

25

Afwikkeling en bereikbaarheid gemotoriseerd verkeer Op de Hessenweg rijden op een werkdag gemiddeld ruim 12.000 motorvoertuigen per etmaal. Op de Dorpsweg en Schipperswal/Bevrijdingsweg is dit rond de 10.000. De Burgemeester Bijleveldsingel en Stationslaan zijn minder druk met rond de 6.000 mvt/etmaal. De hoge verkeersdruk leidt voor zover inzichtelijk niet tot structurele afwikkelingsproblemen op wegvakken of kruispunten. De afwikkelingskwaliteit van de wegen is voldoende. Uit de input van bewoners komen geen geluiden dat er (in de spits in Hattem) wachtrijen ontstaan die onacceptabel zijn. Het is niet de verwachting dat de ontwikkelingen rondom afbouw Assenrade en herontwikkeling van ‘t Veen de komende jaren gaan leiden tot grote afwikkelingsproblemen. Ontwikkelingen zijn met name gericht op transitie van bedrijventerrein naar een gemengde wijk met veel wonen (’t Veen) en uitbreiding van de kern (Assenrade). De afwikkeling op de omliggende hoofdwegen A28 en A50 en ook de Zuiderzeestraatweg (kruispunt Geldersedijk) hebben grote invloed op de leefbaarheid in Hattem. Door problemen in de spitsperioden op de A28 en A50 ontstaan er (volgens de inwoners) regelmatig ongewenste verkeersbewegingen door Hattem. Dit doorgaande (sluip)verkeer veroorzaakt relatief veel overlast.

Een goede afwikkeling op de hoofdwegen en regionale wegennet zijn van belang om de kans op sluipverkeer zoveel mogelijk te beperken. De ontwikkeling van het bedrijvenpark Hattemerbroek kan in dit kader ook impact hebben op de verkeerstromen binnen de gemeente Hattem. Het betreft hierbij voornamelijk afwikkelingsproblemen op de Zuiderzeestraatweg. De voorgestelde nieuwe aansluiting op de A28 bij Wezep (locatie Voskuilerdijk) zal het bedrijvenpark Hattemerbroek optimaal ontsluiten en naar verwachting bijdragen aan de afname van het verkeer op de Zuiderzeestraatweg.

Afbeelding 5.3.2; Overzicht verkeerstellingen hoofdwegen

Parkeren Naast de afwikkeling op het wegennet is de beschikbaarheid van parkeerplaatsen bij de bestemming van invloed op de bereikbaarheid. Uit parkeeronderzoek en input van de inwoners blijkt dat het aantal parkeerplaatsen in en rondom het centrum voldoende is. De verwijzing naar de vrije plekken kan beter, zo wordt aangegeven (beter benutten).

26

In sommige wijken wordt meer parkeerdruk ervaren dan in andere. De beschikbaarheid van voldoende parkeergelegenheid op korte afstand van de woning wordt niet overal als optimaal ervaren. Toegenomen mobiliteit, veranderde huishoudsamenstelling, vergrijzing en het langer thuis blijven wonen van jongeren dragen bij aan de toegenomen vraag naar parkeerruimte. Leefbaarheid en ruimtelijk kwaliteit De leefbaarheid rondom de drukkere hoofdwegen zoals Nieuweweg, Dorpsweg, Vechtstraat en Hessenweg staat onder druk. De grote hoeveelheid (vracht)verkeer en het gedrag van dit verkeer (relatief hoge snelheid) leiden op de punten waar veel woningen langs de weg staan tot overlast in de vorm van trilling, geluid en barrièrevorming. De wegomgeving (woningen, verblijven) en het gebruik van de weg zijn hier niet in overeenstemming.

Afbeelding 5.3.3; Vechtstraat, Hessenweg noord; Woonstraten of verkeersaders?

Openbaar vervoer Hattem wordt in de huidige situatie aangedaan door drie buslijnen: 

Lijn 100 Zwolle – Nunspeet vv. Deze lijn kent in de gemeente Hattem een halte aan de Zuiderzeestraatweg, ter hoogte van de IJsselbrug.

Lijn 201 Zwolle – Apeldoorn (direct) vv. Deze lijn kent in de gemeente Hattem een halte aan de A50, ter hoogte van de carpoolplaats bij aansluiting 30.

Lijn 203 Zwolle – Apeldoorn (via Heerde) vv. De lijn heeft meerdere haltes in de gemeente Hattem. De route van de lijn loopt vanaf de IJsselbrug via de Geldersedijk, Nieuweweg en Apeldoornseweg. De ritten in de andere richting verlopen via dezelfde route. Langs de route binnen de gemeente Hattem kent de lijn vier haltes voor elke richting.

Door inwoners wordt aangegeven dat de buslijn wordt gemist die tot een aantal jaren geleden door de kern van Hattem liep (voormalige lijn 97). De loopafstanden tot de OVhaltes worden als groot ervaren en men mist de verbinding met het openbaar vervoer naar omliggende dorpen. De afgelopen jaren is de trend van de versobering van het openbaar vervoer ingezet en de verwachting is dat dit in de toekomst verder door gaat zetten. Steeds minder mensen, afgezien van de drukke spitslijnen, maken gebruik van het openbaar vervoer. Dit in combinatie met de toenemende vergrijzing en ouderen als doelgroep die voor hun mobiliteit steeds meer aangewezen zijn op services als het openbaar vervoer, geeft een uitdaging in de toekomst om dit vervoer (op maat) te organiseren.

27

Fietsverkeer Wat betreft het comfort voor de fietsers en de kwaliteit van het fietsnetwerk is in het verleden een goede lijn ingezet. Door verschillende ontwikkelingen sluiten het in het verleden

opgestelde

netwerk

van

hoofdfietsroutes

niet

meer

volledig

aan

op

het

tegenwoordige gebruik (zie resultaat fietstelweek in afbeelding 5.2.4). Voorbeelden hiervan zijn de nieuwe route naar Zwolle via de wijk Assenrade en Hanzeboog (niet benoemd als hoofdroute, wel veel gebruikt) en de Apeldoornseweg (hoofdroute niet veel gebruikt, in plaats daarvan via Novalieweg en Stadslaan). Om de juiste maatregelen op de goede plaatsen te kunnen nemen is een actueel netwerk nodig.

Afbeelding 5.3.4; Uitkomst tellingen Fietstelweek 2016

De algemene beleidslijn is dat bij vrijliggende fietspaden de fietser op het fietspad binnen de bebouwde kom voorrang geniet en daarbuiten niet. Door het terugdraaien van de voorrangsituatie voor fietsers op een aantal locaties binnen de bebouwde kom is geen sprake meer van een eenduidige visie wat betreft voorrang. Op straat is dit hinken op twee gedachten duidelijk zichtbaar. Mede doordat de vormgeving niet altijd conform de richtlijnen of niet optimaal is, bijvoorbeeld: Oversteek

Bijleveldsingel

(Elskamp):

Geen

voorrang

fiets,

wel

blokmarkering

(suggereert voorrang). Hezenbergerweg: Wel voorrang qua inrichting en borden, geen haaientanden. Hessenweg: Eerst wel voorrang, nu niet meer. Daar waar de fietsers voorrang hebben (binnen de bebouwde kom) is het zicht ook niet overal even goed. Enerzijds komt dit door het aanwezige groen en anderzijds omdat de fietspaden niet overal optimaal zijn geaccentueerd met een rode kleur. Buiten de bebouwde kom is de fietser niet meer in de voorrangssituatie. Dit leidt meer dan eens tot verwarring en (bijna)ongelukken. Op een aantal hoofdfietsroutes ontbreekt het ook aan een optimale inrichting. Er staan hinderlijke paaltjes of de ruimte voor fietsers is niet voldoende. Zeker met het oog op toekomstig gebruik (meer snellere elektrische fietsen) en de ambities (zowel recreatief als utilitair) zijn bredere en meer obstakelvrije fietspaden nodig (> 2,5 meter, tweerichtingen).

28

Een voorbeeld is het relatief smalle Rozenboomspoor, onder andere ter hoogte van de Rietkamp en de Waa. De breedte van de fietsstroken is veelal niet conform de laatste richtlijnen (minimaal 1,70 meter bij tweerichtingen). Stallingen Door inwoners zijn geen specifieke punten aangedragen betreffende stallingsmogelijkheden voor de fiets. Nabij voorzieningen, zoals sportvelden, zwembad, OV-haltes en de carpoolplaats en openbare gebouwen zijn voor zover inzichtelijk voldoende stallingen aanwezig.

Aandachtspunt

is

echter

wel

de

binnenstad

van

Hattem.

Met

de

herinrichtingsplannen voor de openbare ruimte wordt met nadruk gevraagd om goede en voldoende fietsparkeervoorzieningen op de juiste plekken. Voetgangers De toegankelijkheid voor voetgangers is een belangrijk aandachtspunt. De vergrijzing vraagt om obstakelvrije paden en voldoende mogelijkheden om veilig over te steken. De kwaliteit van de wegen en (voet)paden wordt door veel inwoners als positief ervaren. Wat betreft de compleetheid van het netwerk is een aantal aandachtspunten aangekaart, bijvoorbeeld het ontbreken van een voetpad langs de Hilsdijk en Grote Gracht. Ook het gecombineerde gebruik van bepaalde fietspaden (bij ontbreken van voetpaden) wordt niet door alle voetgangers als prettig ervaren. Zeker niet door het toenemende snelheidsverschil met de fietsen. Op een aantal locaties ligt weliswaar naast het fietspad een onverhard paadje (bijvoorbeeld Rozenboomspoor) maar deze is niet door iedereen altijd goed bruikbaar. Een ander belangrijk aspect voor voetgangers is de oversteekbaarheid van de hoofdwegen. Op veel locaties liggen zebrapaden. De zebrapaden worden echter veelvuldig genegeerd waardoor gevaarlijke situaties ontstaan. Dit heeft deels te maken met de ligging van de paden en deels met zichtbaarheid en inrichting. Op locaties waar niet regelmatig wordt overgestoken verwacht een automobilist ook geen overstekers en wordt het zebrapad eerder genegeerd.

Een kritische blik op de locaties, vormgeving en het toepassen van nieuwe paden is nodig.

29

Duurzaamheid De gemeente Hattem staat voor een grote opgave daar waar het gaat om het stimuleren van duurzaam verplaatsen. Het aandeel van CO2-uitstoot van verkeer is in Hattem groot, vooral omdat Hattem gelegen is nabij twee grote verkeersaders (de A28 en de A50). De hoop is dat hier middels landelijke regelgeving en stimuleringskaders de uitstoot wordt teruggebracht. Daarnaast liggen er binnen het verkeersbeleid kansen in de gemeente om meer duurzame verplaatsingswijzen zoals fietsen te stimuleren en elektrisch rijden te faciliteren.

Afbeelding 5.3.5; Benchmarks uit de klimaatmonitor 2016

30

6

Visie op hoofdlijnen De maatschappij verandert, problemen verschuiven en ambities ten aanzien van de eigen leefomgeving, participatie en verantwoordelijkheid zijn in beweging. Dit vraagt om een daadkrachtige en duidelijke gemeentelijke visie en richting op het gebied van verkeer en vervoer waarbij de accenten op onderdelen anders worden gelegd dan de voorgaande jaren.

6.1

Hoofdlijn verkeer- en vervoerbeleid In grote lijnen is de koers zoals ingezet in het GVVP in 1997 nog steeds actueel. Vanuit het GVVP 1997 zijn goede stappen gezet, maar het is tijd om het verkeer- en vervoersbeleid aan te laten sluiten bij de huidige ontwikkelingen op verkeersgebied. Verkeersveiligheid is nog altijd het belangrijkste speerpunt. Waar voorheen de nadruk primair lag op het mogelijk maken van snelle en veilige verplaatsingen, zonder de leefbaarheid aan te tasten, is het voor de komende periode ook van belang dat deze verplaatsingen duurzaam zijn en dat de claim die het verkeer legt op de openbare ruimte niet ten koste gaat van de kwaliteit van de ruimte en het landschap. Daarnaast vragen specifieke doelgroepen zoals fietsers en ouderen om extra aandacht daar waar het gaat om de verkeersveiligheid. Beter benutten Hattem ligt in een snelgroeiende economische regio Zwolle. Het wegennet wordt steeds voller, het reguliere OV staat onder druk, en de druk op de beschikbare parkeercapaciteit wordt groter. De gemeente Hattem stimuleert aantrekkelijke reisalternatieven om het reisgedrag van inwoners, werknemers, bezoekers, en klanten te beïnvloeden. Hierdoor wordt de bereikbaarheid en gastvrijheid van onze gemeente in de toekomst vergroot en gewaarborgd.

Bij reisalternatieven kan worden gedacht aan niet reizen (thuis werken), op een ander moment reizen, en de fiets (of een ander duurzaam vervoermiddel) als volwaardig alternatief voor de auto. Maatregelen die de bereikbaarheid van Hattem vergroten, dragen bij aan een duurzamere samenleving, het versterken van de economische vitaliteit en Hattem als toeristisch recreatief product. Smart Mobility Door veranderingen in mobiliteit en infrastructuur en door de opkomst van Smart Mobility gaat er veel veranderen in hoe mensen en goederen zich verplaatsen: Zelfrijdende auto’s, digitale verkeersinformatie en elektrische auto’s.

Smart Mobility is de digitalisering van

mobiliteit. Organisaties, mensen, goederen en voertuigen maken mobiliteit slimmer, efficiënter, comfortabeler en veiliger. De gemeente sluit op dit terrein aan bij de economische regio Zwolle.

31

6.2

Ambities De visie en ambities zijn uitgewerkt en gespecificeerd in een aantal doelstellingen. Deze zijn geclassificeerd

in

een

aantal

thema’s,

verkeersveiligheid,

bereikbaarheid/mobiliteit,

duurzaamheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit. De doelen zijn richtpunten voor de toekomst. 6.2.1

Verkeersveiligheid Doel verkeersveiligheid: Het beperken van het aantal

(ernstige)

verkeersslachtoffers

(objectieve verkeersonveiligheid). De ambitie is in lijn met de landelijke doelstellingen en speerpunten: In 2020 mogen er landelijk niet meer dan 500 doden en 10.600 (ernstig) gewonden vallen in het verkeer. De gemeente Hattem wil haar bijdrage leveren aan het realiseren van dit doel. De

aanpak

van

verkeersonveiligheid

heeft

de

hoogste

prioriteit

binnen

het

gemeentelijke verkeers- en vervoersbeleid. Het verkeersveiligheid heeft een koppeling met het integrale veiligheidsbeleid. De focus ligt niet alleen op het aanpassen van infrastructuur, maar ook sterk op de beïnvloeding van gedrag (educatie en handhaving). De focus in de verbetering van de infrastructuur ligt primair bij het voorkomen van ernstige ongevallen door in lijn met Duurzaam Veilig de verschillen in snelheid, massa en richting te beperken (inrichting conform richtlijnen wegencategorisering). Daar waar de verblijfsfunctie en het gebruik van de weg met elkaar conflicteren (50km/uur wegen met veel bebouwing en oversteekbewegingen) wordt een 30 km/uur inrichting overwogen. De aanpak richt zich specifiek op de onveiligheid onder kwetsbare verkeersdeelnemers (kinderen, ouderen, voetgangers, fietsers).

Doel stimuleren van gewenst verkeersgedrag: Infrastructurele maatregelen, projecten, gedragsbeïnvloeding en educatie

moeten

tot

gevolg

hebben

dat

de

noodzaak

tot

handhaving beperkt wordt. De ambitie is om in de toekomst de noodzaak tot inzet van handhaving minder nodig te laten zijn. De maatregelen en projecten voortvloeiend uit het GVVP moeten hiervoor de grondslag leggen. Met het onderwijs bezien op welke wijze educatie een bijdrage kan leveren aan het beïnvloeden van verkeersgedrag en het vergroten van de verkeersveiligheid. Het inzetten van communicatie ten behoeve van bewustwording en begrip om gewenst verkeersgedrag te stimuleren.

32

6.2.2

Bereikbaarheid en toegankelijkheid Doel bereikbaarheid fietsverkeer: Het optimaliseren en stimuleren van de bereikbaarheid per fiets, zodat deze een volwaardig alternatief vormt voor de auto; comfortabele,

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=54260f6a-db28-4899-bf9c-f63005060332