Bijlage 4 Ontwerp Omgevingsvisie (inclusief wijzingen uit de Reactienota)
Tekst van het document
We hebben als gemeente hoge ambities om de democratie van onderaf beter te faciliteren, meer gebiedsgericht en van buiten naar binnen te werken. Dit past goed bij de geest van de Omgevingswet. Deze visie sluit goed aan bij de ‘netwerkende’ en ‘responsieve’ overheid. Hierbij staat ‘van buiten naar binnen werken’ centraal en draagt de samenleving initiatieven aan. Dat is voor ons een belangrijke leidraad. We zetten daarom in op alliantievorming, het zoeken naar partners om gezamenlijke doelen of belangen te behalen. Dit doen we met een relatiegerichte houding en we moedigen actief burgerschap aan. Hier, bij de ontwikkeling naar een meer netwerkende en responsieve overheid, ligt ook een organisatorische opgave. Bovenstaande neemt niet weg dat het belangrijk is te benoemen dat we op verschillende thema’s en/ of gebieden verschillende sturingsfilosofieën nodig zullen hebben om het gewenste resultaat te behalen. Op onderdelen zal er dus een andere sturingsfilosofie gekozen worden. In de woningbouwopgave bijvoorbeeld zullen we als gemeente zelf neer sturend zijn, terwijl duurzame energieprojecten meer vanuit particuliere initiatiefnemers zullen komen. We werken dit verder uit bij concrete projecten. Sturingsfilosofie gaat overigens niet alleen over de rolneming van de gemeente ten opzichte van de samenleving maar ook over de rolneming van de raad ten opzichte van het college.
In Hattem vinden we het belangrijk dat de raad nauw betrokken blijft bij de uitvoering van de visie.
5.3 Regionale verbondenheid en samenwerking Ontwikkelingen in Hattem staan natuurlijk niet op zichzelf. Ook in de regio vinden allerlei ontwikkelingen plaats die van invloed kunnen zijn op onze gemeente. Ook in de toekomst blijft samenwerking met omliggende gemeenten en andere bestuurslagen (bijvoorbeeld als het gaat om de energietransitie, klimaatadaptatie en water, woningbouw, Wmo en jeugdhulp) belangrijk. We blijven nauw samenwerken (inhoudelijk en bedrijfsmatig) met onze buurgemeenten op de Kop van de Veluwe (Oldebroek, Heerde, Nunspeet en Elburg). We blijven deel uitmaken van de sterke economische en bestuurlijke Regio Zwolle, de Arbeidsmarktregio Zwolle en de Zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe. En we werken ook in de toekomst samen in het Hanzestedenverbond en op de Veluwe. We hechten veel waarde aan deze en andere samenwerkingsverbanden. Op een aantal onderwerpen zullen en kunnen we als gemeente het voortouw nemen. Maar voor een aantal andere vraagstukken zijn we afhankelijk van andere overheden, maar ook van maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners. Mede daarom hebben we deze partijen en individuele burgers uitvoerig betrokken bij de totstandkoming van de versie 1.0 van de omgevingsvisie (zie paragraaf 1.3).
En dat blijven we doen in de toekomst: we gaan jaarlijks de voortgang van de (uitvoering van de) omgevingsvisie bespreken met onze buurgemeenten, de provincie, het waterschap en ketenpartners als de veiligheidsregio, de GGD en
terreinbeheerders en ook met de verschillende koepelstakeholders in Hattem. We blijven bouwen aan een duurzame samenwerking met ketenpartners. Zij worden om advies gevraagd om een veilige en gezonde leefomgeving te creëren en/of te behouden.
Hattem 2040
Zo wil de ‘Netwerkende Overheid’ óók prestaties leveren en ook zorgvuldig en duidelijk de kaders stellen net als de ‘Rechtmatige Overheid’.
Met het waterschap stemmen we periodiek af over onze wettelijke zorgplichten en de daaruit voortvloeiende gemeentelijke watertaken voor afvalwater, hemelwater, grondwater en drinkwater. komen voort. Deze hangen immers inhoudelijk sterk samen met de zorgplichten voor het zuiveren van afvalwater en voor het regionaal watersysteem van de waterbeheerder. En ook met onze inwoners en ondernemers willen we in een permanente dialoog blijven na vaststelling van de omgevingsvisie versie 1.0 (zie ook paragraaf 5.7). Ideeën en initiatieven van organisaties en inwoners die bijdragen aan de doelen in de omgevingsvisie ondersteunen we daar waar mogelijk.
5.4 De Omgevingsvisie en de andere Omgevingswet instrumenten Instrumentenmix Met de komst van de Omgevingswet verandert de manier waarop we als gemeente omgaan met onze leefomgeving. Enerzijds is dit omdat de wet ons nieuwe instrumenten biedt die we kunnen inzetten. Anderzijds omdat we de komende tijd aan de slag moeten om alle ontwikkelingen die op ons afkomen en ambities die we hebben goed te stroomlijnen en
87
Omgevingsvisie
uit te voeren. In deze paragraaf beschrijven we hoe we de verschillende instrumenten van de Omgevingswet inzetten in Hattem.
Doorwerking in het Omgevingsplan
Beleidscyclus
Een belangrijke bepaling in de Omgevingswet is dat een gemeente één gebiedsdekkend omgevingsplan heeft. Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving voor het hele gemeentelijk grondgebied. Het plan vervangt straks alle bestemmingsplannen en een groot deel van de verordeningen. Het omgevingsplan wordt, net als de omgevingsvisie, vastgesteld door de gemeenteraad. Het omgevingsplan is voor iedereen bindend. De gemeente hoeft niet al bij inwerkingtreding van de Omgevingswet te beschikken over een actueel omgevingsplan dat voldoet aan de eisen van de wet. Vooralsnog is eind 2029 het moment dat een gemeente volledig moet voldoen aan de wet. Tot dat moment of tot het moment daarvoor dat de gemeente een omgevingsplan heeft opgesteld, vormen de huidige bestemmingsplannen, andere ruimtelijke besluiten en een aantal verordeningen van rechtswege het omgevingsplan. De regels vanuit het Rijk krijgen hier ook tijdelijk een plek in: dit is de zogenoemde ‘bruidsschat’.
De Omgevingswet gaat uit van beleidsontwikkeling op basis van de beleidscyclus. De verschillende instrumenten worden in samenhang ontwikkeld en actief gemonitord en aangescherpt. Dat betekent dat de omgevingsvisie een ‘dynamisch’ document is dat we in samenhang met de andere instrumenten en samen met betrokken stakeholders blijven aanscherpen. De Omgevingswet bevat verschillende instrumenten, elk met hun eigen toepassing: 1. De omgevingsvisie 2. De programma’s 3. Het omgevingsplan 4. De omgevingsvergunning 5. Het projectbesluit Afbeelding: Grote en kleine beleidscyclus. Bron: KuiperCompagnons.
Terugkoppeling
Beleidsontwikkeling Handhaving Monitoring Evaluatie
Omgevingsvisie Programma
Kleine beleidscyclus
Activiteiten Omgevingsvergunning Toezicht
Uitvoering
88
Programma Omgevingsplan
Beleidsdoorwerking
De omgevingsvisie biedt de beleidsmatige basis voor het omgevingsplan. Toch kan het omgevingsplan aanleiding zijn de omgevingsvisie bij de actualisering op onderdelen aan te passen, bijvoorbeeld omdat een ambitie voor de korte termijn te hoog blijkt te zijn en niet in regels te vatten is of andersom omdat de visie scherpere keuzes moet maken om regels te kunnen stellen. In Hattem starten we in de eerste helft van 2022 met het opstellen van het omgevingsplan. In het omgevingsplan werken we onze ambities uit de omgevingsvisie concreet uit in regels die bindend zijn voor iedereen. Hierbij kan gedacht worden aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en bijvoorbeeld regels over bepaalde activiteiten. Ook wordt in het omgevingsplan vastgelegd voor welke activiteiten in de toekomst een vergunning moet worden aangevraagd.
Strategisch beleid in de omgevingsvisie De omgevingsvisie vervangt onze oude structuurvisie (zie ook het kader in paragraaf 1.2). Bovendien zijn de strategische onderdelen uit de verschillende bestaande beleidsstukken geïntegreerd in de omgevingsvisie, zoals het ‘Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan’ (GVVP), de ‘Groenstructuurvisie Hattem’, het ‘Beleids- en beheerplan Water en Riolering’ en het ‘Beleidskader Hernieuwbare Energie’.
Gemeenten kunnen strategisch beleid uit de omgevingsvisie verder uitwerken of operationaliseren via programma’s. Binnen de Omgevingswet zijn er vier verschillende soorten programma’s, elk met eigen kenmerken. Het gaat hier om het vrijwillige programma, dat dient voor de uitwerking van de omgevingsvisie. Dit soort programma’s kunnen gebiedsgericht en thematisch ingezet worden en gericht zijn op verschillende schaalniveaus. Hierin kunnen concrete projecten worden opgenomen en kan worden aangegeven hoe bepaald gedrag kan worden gestimuleerd door subsidies en educatie (soms in aanvulling op en soms in plaats van verboden in regels). In tegenstelling tot de omgevingsvisie en het omgevingsplan is het programma formeel een bevoegdheid van het college, maar in Hattem vinden we het belangrijk dat de raad ook bij programma’s nauw betrokken wordt. Het programma is, net zoals de omgevingsvisie, zelfbindend voor het gemeentebestuur maar niet voor andere partijen en inwoners. Het programma geluid is het enige verplichte programma en alleen voor een aantal gemeenten (artikel 3.6. van de Omgevingswet). Voor Hattem is een programma geluid niet verplicht. Desalniettemin gaan we wel een aantal (andere) programma’s opstellen, namelijk:
à een programma gezondheid: n met maatregelen die erop gericht zijn de negatieve invloed van milieufactoren (zoals geluidsoverlast, stankoverlast, slechte luchtkwaliteit, slechte waterkwaliteit) te minimaliseren; n met maatregelen die uitnodigen tot gezond gedrag, bijvoorbeeld gericht op het groen en beweegvriendelijk inrichten van de openbare ruimte; n met maatregelen gericht op voorlichting over gezonde voeding en het actief stimuleren van beweging. à een programma wonen; à een programma duurzame energie (dit zou ook een regionaal programma kunnen zijn, in het kader van de RES 2.0). Mogelijk gaan we ook een programma voor kostenverhaal c.q. verevening opstellen (zie volgende paragraaf). Samen met de ondernemersverenigingen en onze regionale partners gaan we onderzoeken hoe we de economie van Hattem kunnen versterken na de afvlakking van de COVID-pandemie, bijvoorbeeld in de vorm van vernieuwing van convenanten of een programma economie. Bovendien gaan we nieuw parkeerbeleid uitwerken. Verder dragen de onder het kopje ‘Strategisch beleid in de omgevingsvisie’ genoemde beleidsstukken bij aan de uitvoering van de omgevingsvisie. Dat geldt ook voor de projecten gericht op de inrichting van het centrum / de binnenstad, de transformatie van Het Veen, de inrichting en het beheer van de Hattemerpoort en de ontwikkeling van de Hoenwaard.
Ons streven is op termijn zoveel mogelijk sectoraal beleid, inclusief de inhoud van de programma’s, op te nemen in de volgende versie(s) van de omgevingsvisie (2.0, 3.0 en verder), zodat er uiteindelijk één omgevingsvisie, één omgevingsplan en een beperkt aantal programma’s resteert.
Hattem 2040
Doorwerking in programma’s
Omgevingswaarden De Omgevingswet biedt de mogelijkheid in het omgevingsplan voor de gehele gemeente omgevings¬waarden vast te leggen, bijvoorbeeld ten aanzien van de uitstoot van schadelijke stoffen, de productie van geluid of andere vormen van hinder of mogelijke overlast. Wij gaan in het omgevingsplan omgevingswaarden vaststellen voor geluid, fijnstof, luchtkwaliteit en andere milieuaspecten die van belang zijn voor de gezondheid van de Hattemer. Daarbij gaan we gebruik maken van eigen meetgegevens en/of open data. In het op te stellen programma gezondheid nemen we waar nodig maatregelen op waarmee aan deze omgevingswaarden wordt voldaan. Ten behoeve van een lagere geluidsbelasting en een betere luchtkwaliteit dan de wettelijk toegestane normen gaan we actief het gesprek aan met Rijkswaterstaat als verantwoordelijke instantie voor de rijkswegen A28 en A50 om te bespreken of en hoe verbeteringen mogelijk zijn. Daarnaast gaan we zelf ook werken aan verbetering, bijvoorbeeld door met geluidsarm asfalt de geluidsniveaus omlaag te brengen. We zullen de komende jaren bovendien de lichthinder in de gemeente voor mens en dier in beeld brengen en waar mogelijk met maatwerk deze hinder beperken.
89
Omgevingsvisie
5.5 Grondbeleid Huidig beleid
Het strategische grondbeleid is in Hat tem uitgewerkt in de Nota grondbeleid 2015-2018. De hoofdlijnen zijn als volgt kort samen te vatten: à voor woningbouw en bedrijvigheid voert Hattem een passief grondbeleid; à voor groen, recreatie, landschap, ecologie voert Hattem een faciliterend of actief grondbeleid; à voor revitalisering, herontwikkeling en transformatie bepaalt Hattem situatief of wordt gekozen voor een actief, faciliterend of passief grondbeleid; à bij particuliere initiatieven bepaalt Hattem situatief of wordt gekozen voor een faciliterend of passief grondbeleid.
In de nota is ook beschreven hoe de gemeente Hattem gebruik maakt van strategische instrumenten als de Wet voorkeursrecht gemeenten (WVG) en kostenverhaal. In de ‘Nota Grondprijzen 2020’ is aangegeven hoe de gemeente tot markconforme grondprijzen komt voor de verschillende vormen van gronduitgifte (woningbouw, bedrijventerrein, overige voorzieningen en bestemmingen, verkoop gemeentegrond.
90
Voorkeursrecht Door voorkeursrecht te vestigen (voor een toegedachte niet-agrarische functie of een moderniseringslocatie) kunnen bestuursorganen in een vroeg stadium van planvorming voorkomen dat open beleidsontwikkeling wordt bemoeilijkt doordat marktpartijen al in die fase grondposities innemen die de aanpak van maatschappelijke opgaven belemmeren. De omgevingsvisie, maar ook het omgevingsplan of een programma, kan dienen als grondslag voor het vestigen van een voorkeursrecht. Voor de grondslagen is gekozen voor deze drie, omdat dit de kerninstrumenten zijn die het dichtst blijven bij de huidige beleidsdocumenten en normstellende documenten uit de Wet ruimtelijke ordening die de grondslagen vormen voor vestiging van een voorkeursrecht in de Wet voorkeursrecht gemeenten. Is de betreffende functie aan een locatie toegedacht in de omgevingsvisie, dan is dat de te gebruiken grondslag voor vestiging van het voorkeursrecht. Als het voorkeursrecht (nog) niet in een omgevingsvisie, programma of omgevingsplan staat en het bestuursorgaan stelt vóór afloop van de geldingsduur een omgevingsvisie, programma of omgevingsplan vast, voorkomt dat het verval van het voorkeursrecht. Het voorkeursrecht vervalt van rechtswege drie jaar na het ingaan ervan.
Met andere woorden, de gemeente kan op basis van een omgevingsvisie voorkeursrecht vestigen of vooruitlopend daarop (met een voorkeursrechtbeschikking). In het laatstgenoemde geval moet de gemeente binnen drie jaar een omgevingsvisie vaststellen om het te bestendigen.
De vraag of het zinvol is gebruik te maken van de vestiging van voorkeursrecht, hangt onder meer van de volgende zaken af:
à is de grond niet al in eigendom van speculanten en/of ontwikkelaars? à wil de gemeente een grondpositie (is actieve grondpolitiek mogelijk) of is het ook acceptabel als een andere eigenaar ontwikkelt? à is realisatie van woningbouw binnen afzienbare tijd het geval? Het publiek belang moet worden aangetoond. Bovendien draagt de gemeente anders lang de rentelasten.
Als de inzet van voorkeursrecht nuttig en gewenst is, zal de gemeenteraad hierover in beslotenheid vergaderen en een besluit nemen.
Nadeelcompensatie De wijze van vergoeding van planschade wordt onder de Omgevingswet omgezet in een systeem voor nadeelcompensatie. Hiervoor zullen we in Hattem in het kader van de implementatie van de Omgevingswet een voorstel uitwerken op basis van de VNG Modelverordening nadeelcompensatie.
We hebben in de omgevingsvisie tal van ambities en opgaven opgenomen waarvoor investeringen nodig zijn. We zullen als trekker van deze maatschappelijke opgaven een groot deel hiervan bekostigen. Ontwikkelaars van bouwlocaties hebben echter ook profijt van die investeringen. Daarom is de gemeente op grond van de Wet ruimtelijke ordening verplicht de kosten die zij als gemeente maakt voor een bouwinitiatief, te verhalen op de initiatiefnemers. Dit gebeurt onder meer naar redelijkheid en mate van profijt, maar er zijn ook wijzigingen. Wetgeving rondom kostenverhaal en verevening staat in de aanvullingswet Grondeigendom die is opgenomen in de Omgevingswet. Met de Aanvullingswet grondeigendom wil de wetgever het instrumentarium voor faciliterend grondbeleid verbeteren en meer rekening houden met de diverse ontwikkelopgaves waarin het eindbeeld onzeker is, waaronder organische gebiedsontwikkeling. Het instrumentarium bestaat uit twee hoofdgroepen, elk verdeeld naar twee subgroepen:
à regulier kostenverhaal (wettelijke plicht om dit toe te passen):
Voor de beide hoofdgroepen geldt ook nog dat het zowel privaat- als publiekrechtelijk toegepast kan worden.
Hattem 2040
Kostenverhaal en verevening
Indien we straks wensen te beschikken over de publiekrechtelijke mogelijkheid voor kostenverhaal voor financiële bijdragen, dan is de reikwijdte beperkt tot de limitatieve categorieënlijst uit de ontwerp-amvb ‘Financiële bijdragen’ (8 januari 2021). De wetgeving rondom het verhalen van financiële bijdragen en de limitatieve lijst is dus nog niet definitief. De financiële bijdragen kunnen gevraagd worden voor ontwikkelingen als kwalitatieve verbeteringen van landschap, natuur, water of de stikstofbalans, de aanleg of aanpassingen van infrastructuur en daartoe benodigde voorzieningen. Anterieur kunnen ook andere bijdragen worden gevraagd. In beide gevallen moet de functionele samenhang van de projecten waarvan een bijdrage wordt gevraagd en de projecten waarvoor een bijdrage wordt gevraagd onderbouwd worden in de omgevingsvisie of in een programma. We zullen op een later moment bepalen of het omgevingsplan of een programma als instrument ingezet zal worden voor het verkrijgen van financiële bijdragen voor verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.
n bij integrale ontwikkeling; n bij organische ontwikkeling. à kostenverhaal van financiële bijdragen (wettelijke bevoegdheid om dit toe te passen): n bij integrale ontwikkeling; n bij organische ontwikkeling.
91
Omgevingsvisie
5.6 Samenhang met de milieueffect rapportage Een milieueffectrapportage (m.e.r.: de procedure) is bedoeld om het milieubelang volwaardig en vroegtijdig in de plan- en besluitvormingsprocedure een plaats te geven. Een Milieueffectrapport (MER: het rapport) brengt op voorgeschreven wijze de milieugevolgen van een plan of project in beeld voordat het besluit wordt genomen of het plan wordt vastgesteld. Zo kan het bevoegd gezag de milieugevolgen bij zijn afwegingen betrekken en krijgt het milieubelang een volwaardige plaats in de besluitvorming over projecten en plannen met mogelijk aanzienlijke gevolgen voor het milieu. Voor de Omgevingsvisie Hattem is een m.e.r. uitgevoerd. Daarin is onderzoek gedaan naar de effecten van de omgevingsvisie op een aantal onderwerpen: wonen, gezondheid, energietransitie, klimaatadaptatie, landschappelijke verbindingen en ecologie. In de m.e.r. heeft het accent gelegen op twee scenariostudies: één naar de mogelijkheden voor woningbouw en één naar de mogelijkheden om te voorzien in de energietransitie.
92
De resultaten zijn gebruikt om in de omgevingsvisie te komen tot een richting ten aanzien van beide onderwerpen. Het planMER Omgevingsvisie Hattem (d.d. 12 oktober 2021) heeft gelijktijdig met het ontwerp van de omgevingsvisie ter inzage gelegen. Op dat moment heeft de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.) het planMER getoetst. Op 3 december 2021 heeft de Commissie m.e.r. haar toetsingsadvies uitgebracht. Hierin stelt zij kort samengevat: ‘De (ontwerp) omgevingsvisie getuigt van een hoog ambitieniveau. Het MER bevat veel informatie en de effecten van de alternatieven op het gebied van woningbouw en zonne-energie zijn uitgebreid onderzocht. Natuur- en (toekomstige) verkeersstructuur zijn goed uitgewerkt. Door de onderzoeksaanpak en structuur van het MER ontbreekt echter een beeld van de milieueffecten en het doelbereik van het totaalpakket aan in de omgevingsvisie verwoorde ambities. Het MER sluit hierdoor onvoldoende aan op de visie.’ Om dit laatste punt - de milieueffecten en het doelbereik van het totaalpakket van de ambities - nader te onderzoeken, is vervolgens een aanvulling op het MER opgesteld (d.d. 25 januari 2022). De tabel hiernaast toont de onderzoeksaanpak van het planMER (met in kleur de onderdelen die in de aanvulling op het planMER zijn toegevoegd).
Tabel: Onderzoeksaanpak planMER Omgevingsvisie Hattem. Bron: Aanvulling PlanMER Omgevingsvisie Hattem (Rho Adviseurs, 25 januari 2022). De gekleurde onderdelen zijn nader beschreven en onderzocht in de aanvulling op het planMER; de overige onderdelen waren al in het oorspronkelijke planMER beschreven en onderzocht. N.B.: In de omgevingsvisie zijn de in de tabel genoemde woningbouwaantallen afgerond naar (1) 600 woningen voor de autonome groei (waarmee de ‘eigen woningbehoefte’ als gevolg van natuurlijke groei en/of gezinsverdunning kan worden opgevangen), naar (2) 1.100 woningen in het middenscenario met een gepaste bijdrage aan de regionale woningbouwopgave en naar (3) 1.600 woningen met een grote bijdrage aan de regionale woningbouwopgave.
Deelonderwerp
Onderzoeksvoorstel MER
Uitvoering onderzoek
Vitale samenleving
Wonen (betreft nieuwe ontwikkelingen: niet wijzigen)
Alternatievenonderzoek woningbouwopgave: 1) alleen eigen behoefte -570 woningen, 2) middenscenario-1.120 woningen, 3) maximale bijdrage aan regionale woningbehoefte-1.570 woningen.
Per alternatief effecten op verkeersstructuren, landschap, water(berging), geluid, lucht, gezondheid op basis van kentallen en expert judgement.
Hattem 2040
Thema Omgevingsvisie
Voor maximale scenario-1.570 woningen: mogelijke Mogelijke zoeklocaties worden kwalitatief beoordeeld op geschiktheid zoeklocaties voor nieuwe wijken. vanuit verschillende beleidsvelden. Gezondheid en leefomgevingskwaliteit (incl. toegankelijkheid en voorzieningen
Samen duurzaam
Energietransitie
Integrale beschrijving gezondheidsaspecten per deelgebied voor nieuwe én bestaande locaties/woningen, benoemen van kansen en belemmeringen
Bevordering: bewegen, groen, aanbod sport- en Bestaand gebied: aanwezigheid groen, ontmoetingsplekken en wandel en maatschappelijke voorzieningen, sociale cohesie en fietsroutes nabij woningen. toegankelijkheid. Alternatievenonderzoek: grootschalige versus kleinschalig zonprojecten in deelgebieden polders en Veluwerand (zoekgebieden uit concept RES), opties voor andere energieopwekking (wind en water).
Verschil in effecten op landschap, cultuurhistorie, ecologie en water inclusief mogelijke randvoorwaarden en mitigerende maatregelen.
Zon op daken in bestaande omgeving
Kansen en belemmeringen beschrijven
Gemeente klimaatneutraal in 2050
Mogelijke maatregelen gemeentelijke organisatie
Circulaire samenleving
Mogelijkheden hergebruik afval(water) en bouwstoffen
Klimaatadaptatie
Kans op wateroverlast, overstroming, droogte, hittestress.
Beschrijving per deelgebied op basis van de klimaateffectatlas, inclusief kansen, belemmeringen en mogelijke maatregelen.
Landschappelijke verbindingen
Behoud en versterking kenmerken en verbindingen en recreatie.
Beschrijving per deelgebied van doorlopende lijn, kansen en randvoorwaarden voor alternatievenonderzoeken.
Ecologie
Beschermde en bedreigde soorten.
Kwalitatieve beschrijving per deelgebied op basis van bestaande verspreidingsgegevens
Beschermde gebieden (Natura 2000 en GNN)
Beoordeling mogelijke effecten (onder andere stikstofdepositie) bij grote woningbouwopgave.
Landbouw
Duurzame landbouw
Mogelijke maatregelen
Mobiliteit
Verduurzamen
Stimuleer fiets, lopen en OV
Optimaliseren
Minimaliseer overlast, verbeter bereikbaarheid, verbeter veiligheid
Verduurzaming
Levendig landschap
Bescherming: luchtkwaliteit, geluid, geur, bodem, hittestress en veiligheid.
93
Omgevingsvisie
5.7 Monitoring, evaluatie en handhaving Levend document Wij beschouwen de omgevingsvisie, en in het verlengende daarvan alle Omgevingswetinstrumenten, als levende documenten. De wereld verandert continu en daarom moeten we dus ook regelmatig onze instrumenten herijken. Liggen we nog op koers? Is er nieuw beleid? Zijn er nieuwe ontwikkelingen waar we rekening mee moeten houden? Halen we onze ambities wel met onze huidige aanpak? Het is dan ook heel belangrijk in een continu proces de voortgang te blijven monitoren. De m.e.r. (inclusief de aanvulling) levert een belangrijke bijdrage aan de monitoring omdat daarin een totaalbeeld wordt geschetst van de huidige stand van zaken (‘milieufoto’) binnen Hattem op de verschillende thema’s, zoals landschap, cultuurhistorie, groen, water, verkeer, gezondheid (geluid, luchtkwaliteit) en ecologie. Voor de monitoring is dat relevant omdat dan in de toekomst een goede vergelijking met de uitgangssituatie mogelijk wordt en daarmee de voortgang van het realiseren van de in de omgevingsvisie beschreven ambities. De afwegingskaders in de omgevingsvisie (zie paragraaf 4.1.5 en 4.2.1 t/m 4.2.8) vormen een belangrijk middel voor de monitoring en evaluatie, aangezien deze overzichtelijk onze ambities weergeven. Het gebruikmaken van meetbare indicatoren is een logische stap bij de verdere aanscherping van de omgevingsvisie.
In het MER (inclusief de aanvulling) is al een eerste
94
aanzet gedaan voor de te monitoren indicatoren (zie tabel 3-1 in de Aanvulling PlanMER Omgevingsvisie Hattem, d.d. 25 januari 2022). In bepaalde gevallen is het handig gebruik te maken van monitoringsgegevens van buiten Hattem. Zo gaan we bijvoorbeeld de monitoringsgegevens van de effecten van de windmolens langs de N50 in Oldebroek volgen. We zijn voornemens jaarlijks een voortgangsrapportage op te stellen en de omgevingsvisie zelf ten minste één keer per bestuursperiode te actualiseren. Wij hebben de ambitie ook na vaststelling van de omgevingsvisie een permanente dialoog met de samenleving te onderhouden. We onderzoeken hoe we de actualiseringen hierbij kunnen gebruiken.
Stap richting Omgevingsvisie 2.0 Zoals we in paragraaf 5.4 hebben aangegeven is het op termijn de bedoeling dat al het strategische beleid wordt samengevoegd in de omgevingsvisie. Voorliggende omgevingsvisie versie 1.0 zet daar een eerste stap in. In deze versie hebben we alle verschillende ruimtelijke thema’s met elkaar verbonden en de koppeling gezocht met andere beleidstrajecten en ontwikkelingen. Het uiteindelijke doel is dat de omgevingsvisie de centrale plek voor al het strategisch ruimtelijk beleid wordt. Omdat de omgevingsvisie een ‘levend’ document is, werken we in het kader van de beleidscyclus ook toe naar een steeds verdere integratie.
Handhaving De Omgevingswet is gebaseerd op vertrouwen. Niettemin is handhaving een onderdeel van het werken in de beleidscyclus, omdat illegale activiteiten moeten worden aangepakt. De omgevingsvisie is echter alleen bindend voor het bestuur. In het omgevingsplan zijn de regels opgenomen die wel bindend zijn voor burgers. Die regels bieden de basis voor handhaving als dat nodig is. Het is op visieniveau wel goed om na te denken over de gevolgen van de sturingsfilosofie (zie paragraaf 5.2) en de inrichting van het omgevingsplan die daaruit volgt. Dit heeft namelijk gevolgen voor de inzet op handhaving. Zo betekent het werken met voorwaardelijke verplichtingen (‘het mag mits aan een aantal voorwaarden voldaan is’) dat handhaving naar later in het traject verschuift.
Hattem 2040
Bijlage Links naar websites met documenten en kaarten van bovengemeentelijk beleid: à Nationale Omgevingsvisie; Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 2020): https://www.denationaleomgevingsvisie.nl/ publicaties/novi-stukken+publicaties/default.aspx à Provinciale Omgevingsvisie Gaaf Gelderland (Provincie Gelderland 2019): https://gldanders.planoview.nl/planoview/omgevingsplannen/NL.IMRO.9925.SVOmgvisieGG-vst1?s=SACMXDpiAXu_MkWERkE5BD2DwAh7A à BOVI2050; Blauwe Omgevingsvisie 2050 (Waterschap Vallei en Veluwe 2018): file:///C:/Users/MvanVuurde/Downloads/BOVI2050.pdf à Regionale Energiestrategie 1.0 Regio Noord-Veluwe (RES-regio Noord-Veluwe 2021): https://energiestrategienv.nl/uploads/637546799608339084_ RES-01%20Noord%20Veluwe%20-%20Bestuurlijk%20document. klein.pdf à Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle: https://regiozwolle.info/verstedelijkingsstrategie
95