14.1 Bijlage 1 - Ruimtelijke onderbouwing
Tekst van het document
| Omschrijving archiefstuk(ken) 1198 | Stukken betreffende de aangiften van voornamelijk oorlogsschade aan instrumenten en eigendommen van het | Provinciaal Elektriciteitsbedrijf, 1949, 1950 1564 | Stukken betreffende de wederopbouw, 1940-1945 1565 | Stukken betreffende de wederopbouw, 1946-1952 2000 | Stukken betreffende de bescherming van en het treffen van noodmaatregelen tot herstel van waterstaatswerken tegen en bij luchtaanvallen, 1939-1947 2005 | Stukken betreffende het opruimen van versperringen in vaarten en duikers, tankversperringen en afgeworpen maar niet-ontplofte vliegtuigbommen, 1940, 1941 2006 | Tankversperringen en afgeworpen vliegtuigbommen 1940-1941. Stukken betreffende de opruiming van landmijnen in Bolsward Franeker en Heerenveen 1945- 1949 2045 | Stukken betreffende de mogelijkheid voor de zeewerende waterschappen voor het indienen van een schadevergoeding voor de door het Nederlandse leger aangebrachte schaden vóór en tijdens de oorlogsdagen in mei 1940 ten behoeve van de landsverdediging, 1941. 2863 | Kaart van Friesland waarop aangegeven definitief, voorlopig en niet herstelde provinciale bruggen, schut- en keersluizen (die als gevolg van oorlogshandelingen beschadigd zijn), z.j.
2868 | Stukken betreffende het verlenen van machtigingen aan enkele gemeenten tot het doen van uitgaven ten behoeve van herstel en vervanging van bruggen die als gevolg van oorlogshandelingen beschadigd of vernield zijn, 1945-1948 Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | 12-01 – Provinciale en Gedeputeerde Staten van Friesland Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 2997 | Stukken betreffende –het herstel van oorlogsschade aan bruggen; -het kopen, ruilen of vervreemden en bewaren en verpanden van provinciale eigendommen en het treffen van dadingen daaromtrent; -de afrekening van goederen met de Provinciale Dienst Verbetering Friese Kanalen; -het verlenen van machtigingen aan het hoofd van voornoemde dienst en de waarnemend Hoofdingenieur van de Provinciale Waterstaatsdienst tot het sluiten van transacties na de opheffing van de dienst, 1935-1959 3443- | Stukken betreffende het verlenen van hulp aan personen en instanties die als gevolg van oorlogs- en 3444 | bezettingshandelingen schade hebben geleden, 1940-1953 12-02 – Commissaris der Koningin in Friesland 1923-1961 Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 388 | Stukken betreffende de herstelwerkzaamheden van door oorlogsgeweld beschadigde percelen in Harlingen 697 | Jaarverslagen van de gemeentepolitie te Harlingen en Leeuwarden 801 | Stukken betreffende (nood)landingen van militaire vliegtuigen en de luchtbeschermingsdienst 809 | Stukken betreffende de luchtbescherming en verduistering. 1942, 1944 862 | Stukken betreffende het aanspoelen van mijnen alsmede het vinden van vliegtuigbommen en andere militaire voorwerpen. 1939, 1940, 1943 864 | Stukken betreffende het verstrekken van informatie aan de minister van BZ over de aanwezigheid van munitieopslagplaatsen in de verschillende gemeenten. 1945 914 | Stukken betreffende de haven van Harlingen 915 | Stukken betreffende het verbod tot het bevaren van de vaarwegen wegens ijsgang, het verzoek aan de Koninklijke Marine tot het verlenen van medewerking bij een onderzoek naar de aanwezigheid van vliegtuigbommen in het Prinses Margrietkanaal en overige stukken betreffende vaarwegen 1110 | Stukken betreffende de luchtverdediging in Friesland 1174 | Stukken betreffende mobilisatie-aanwijzingen en luchtbescherming 350 – Vereniging Friesland 1940-1945 (Documentatiecommissie), 1940-1970 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 186 | Stukken betreffende de luchtbescherming in Friesland 1639 | Lijst, opgemaakt door N.N.
van door de geallieerden in 1940, 1942 en 1944 uitgevoerde bombardementen op Friesland, [1945/1952]. 3) Overzichtslijst geraadpleegde collecties en inventarissen van het NIOD Toegangsnummer 216K | -Collectie Departement van Justitie Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 179 | Ingekomen en minuten van uitgegane stukken, 16 december 1942 | -21 november 1944 180 | Rapporten van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politiekorpsen en de Marechaussee inzake het geven van het sein luchtalarm, het neerstorten van vliegtuigen en vliegtuigonderdelen en de vondst van niet-ontplofte explosieven, 23 juni 1943 | - 28 april 1944 185 | Processen-verbaal van de plaatselijke luchtbeschermingsdiensten, politie en Marechaussee met betrekking tot vijandelijke vliegtuigen, bomaanvallen en ontploffingen in verschillende gemeenten: Echt- Zwolle 186 | Meldingen van verschillende gemeenten betreffende ongevallen, beschietingen, bombardementen en het afwerpen van (lege) benzinetanks door vliegtuigen Toegangsnummer 077 - Collectie Generalkommissariat für das Sicherheitswesen - Höhere SS- und Polizeiführer Nord-West Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 518 | Verslagen van de Befehlshaber der Ordnungspolizei betreffende de luchtaanvallen op Nederlands grondgebied van 21 tot en met 27 augustus 1940 1328 | Dagberichten van de Befehlshaber der Ordnungspolizei Den Haag betreffende vijandelijke luchtaanvallen, 1940-1941 1332 | Stukken betreffende vijandelijke luchtaanvallen, landingen van vijandelijke vliegeniers, het vinden van versperringsballons, het werpen van springstoffen en het gebruik van sabotagematerialen, 1940-1943 1759 | Berichtgevingen betreffende neergekomen vliegtuigen, 1943 Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | 4) Geraadpleegde toegangen en inventarissen van het Nationaal Archief Den Haag Toegang 2.04.53.15 | – Binnenlandse Zaken; Inspectie Bescherming Bevolking | tegen Luchtaanvallen, 1937-1946 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 43 | Ingekomen en minuten van uitgegane brieven van en aan diverse overheidsinstellingen 1940 – 1941. Commissaris der Koningin in de provincie Friesland, nrs. 18.7.1 | - 18.7.23 70 | Meldingen en processen -verbaal ontvangen van gemeenten over geallieerde luchtactiviteiten 1940- 1941.
Friesland Toegang 2.05.44 – Inventaris van het archief van het Nederlandse Gezantschap / Ambassade in Groot- Brittannie (en Ierland tot 1949), 1813-1954 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 1414 | Stukken betreffende luchtbombardementen van de R.A.F. op Nederland. 1940 | -1945. 2.13.71 – Inventaris van de archieven van het Ministerie van Defensie te Londen [1940-1941]; Ministerie van Oorlog te | Londen [1941-1945]; Departement van Oorlog: Bureau Londen [1945-1947], (1933) 1940-1947 (1974) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 368 | Stukken betreffende luchtbombardementen in Nederland. 1941, 1944 | -1945 576 | Stukken betreffende | luchtaanvallen op en inundaties van Nederland. 1940-1943 577 | Stukken betreffende luchtaanvallen op en inundaties van Nederland. 1944 | -1945 2.13.167 – Inventaris van het archief van het 2e Geniecommandement, Bureau Registratie Verdedigingswerken van het Ministerie van Defensie (zgn. 'Bunkerarchief'), (1923) 1946-1987 (1992) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 272-284 | Blokkaarten van werken, 1951 285-296 | Overzichtskaarten 5) Geraadpleegde archief in het Semistatisch archief van het Ministerie van Defensie Archief MMOD 1945-1947 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 43 | A t/m B 46 | G t/m H 6) Overzicht geraadpleegde stukken van het NIMH Collectie 409 | - Gevechtsverslagen en | -rapporten mei 1940 Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 460029 | Verslag van het militaire scheepvaartagentschap Harlingen door reserve 1e luitenant speciale dienst J.C. Visser. 469013 | Verslag van de commandant van het detachement zinkschepenversperring Harlingen 1e luitenant W. Belgraven. Collectie 420 | - Burgemeestersverklaringen '40-'45 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 1 t/m 24 | Burgemeestersverklaringen betreffende de aankomst van Duitse ( en later) geallieerde eenheden, opgaves van de onderdelen en commandanten, gedenktekens, monumenten en | (veld)graven 25 t/m 51 | Burgemeestersverklaringen betreffende (o.a.) de bevrijdingsdatum, verzetsdaden, verzetslieden en gesneuvelden bij verzetsdaden 50 | Opgave bevrijdingsdata van Nederlandse gemeenten op plaatsnaam 51 | Overzicht van Duitse eenheden in Nederland op plaatsnaam (lijst samengesteld door Militärarchiv Freiburg/ Wehrmacht Auskunft Stelle) Collectie 492 | - De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de Wereldoorlog II / De Groene Serie Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 20 | Beknopt overzicht van de krijgsverrichtingen der Koninklijke Landmacht, kaarten Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Collectie 575 - Duitse verdedigingswerken in Nederland en rapporten van het Bureau Inlichtingen te Londen (1940-1945)’ Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 67 | Duitse verdedigingskaarten van Nederland, België en Duitsland – 1:50.000 Harlingen (blad 5) 83 | Kaarten betreffende de ligging van kustbatterijen, bewapening, stand van gereedheid der versterkingen | – 1:25.000 1944 /1945 Marine Festungs Pi.Gr. Harlingen. 133A | Duitse kaarten (verdedigingswerken) – Geen datum 1:200.000 Minenübersichtskarte samengesteld door W.B. Niederlanden Pi.Führer. 148 | Fotokopieën van kaarten en berichten – 23-03-1944 Bijlage behorende bij nieuwe plattegrond van Harlingen. Kaartje Harlingen Schaal 1:5.000.
201 | Duitse bezettingsperiode – A-146 molen 08-03-1944 Objecten te Harlingen I t/m II 209 | Duitse bezettingsperiode – A-186 molen 05-04-1944 Bezetting Harlingen 221 | Duitse bezettingsperiode – A 238 molen 03-05-1944 Verdedigingswerken te Harlingen 234 | Duitse bezettingsperiode – 297 vlaggen 08-01-1945 Objecten in Harlingen 308 | 17-12-1944 E/1587/45 Tekeningen van het “Sperrgebiet” (verboden gebied) te Harlingen, schaal 1:5.000 362 | 28-03-1944 GB/4650/44 Situatieschets MHZ Fabriek te Harlingen. 381 | 03-02-1944 GB/5397/44 Twee foto’s van verdedigingswerk zeedijk Harlingen 393 | 03-05-1944 GB/6202/44 Plattegrond met versterkingen Harlingen 474 | Mrt. 1944 GB/4642/44 Kaartje van het vliegveld bij Harlingen. 476 | 05-04-1944 GB/4758/44 Plattegrond van de bezetting van Harlingen. Tevens is de beeldbank van het NIMH geraadpleegd. Beeldbank NIMH Beeldnr. | Omschrijving 2155_500633 | Canadese militairen rusten uit op een talud van een schuilkelder aan het Havenplein te Harlingen. 2155_500657 | Het wrak van een Brits RAF-vliegtuig dat op 14 mei 1943 werd neergeschoten bij Wijnaldum. 2155_500657 | Wrakstukken van een Brits RAF-vliegtuig, neergeschoten bij Wijnaldum op 14 mei 1943. 7) Geraadpleegde bronnen bij de EODD Zowel de MORA’s als de mijnenkaarten zijn geraadpleegd. De resultaten hiervan zijn opgenomen in bijlage 5.
8) Geraadpleegde toegangsnummers van het National Archives te Londen Om te voldoen aan de richtlijnen met betrekking tot de gegevens van de RAF, zoals vermeld in het Certificatieschema, is Wardocs B.V. geraadpleegd. Dit bedrijf levert gegevens over bomaanslagen en/of vliegtuigongelukken uit buitenlandse archieven, zoals The National Archives in Londen, The National Archives and Records Administration in College Park Washington en het Bundesarchiv-Militärarchiv in Freiburg. 9) Geraadpleegde inventarissen van het Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg RL 2-II – Generalstab der Luftwaffe / Luftwaffeführungsstab, 1931-1945 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 4 5. Abteilung (Ic; Feindaufklärung, Abwehr, geistige Betreuung) RL 2-II/205 | 9. -21. Mai 1940 RL 2-II/206 | 22. - 27. Mai 1940 RL 2-II/207 | 28. Mai - 2. Juni 1940 RL 2-II/208 | 3. -8. Juni 1940 RL 2-II/209 | 9. -14. Juni 1940 RL | 2-II/210 | 15. - 22. Juni 1940 RL 2-II/211 | 23. - 30. Juni 1940 RL 2-II/211a | 1. -6. Juli 1940 RL 2-II/212 | 7. -20. Juli 1940 RL 2-II/213 | 21. Juli - 1. Aug. 1940 RL 2-II/1025 | 2. -11. Aug. 1940 RL 2-II/1026 | 12. - 16. Aug. 1940 RL 2-II/214 | 15. - 22. Sept. 1940 RL 2-II/215 | 23. Sept. - 1. Okt.
1940 Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | RL 2-II – Generalstab der Luftwaffe / Luftwaffeführungsstab, 1931-1945 Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 4 5. Abteilung (Ic; Feindaufklärung, Abwehr, geistige Betreuung) RL 2-II/216 | 3. -13. Okt. 1940 RL 2-II/217 | 14. - 24. Okt. 1940 RL 2-II/218 | 25. Okt. | - 4. Nov. 1940 RL 2-II/219 | 5. -13. Nov. 1940 RL 2-II/220 | 14. - 19. Nov. 1940 RL 2-II/221 | 20. - 26. Nov. 1940 RL 2-II/222 | 27. Nov. | -3. Dez. 1940 RL 2-II/223 | 4. -12. Dez. 1940 RL 2-II/224 | 13. - 21. Dez. 1940 RL 2-II/225 | 22. - 31. Dez. 1940 RL 2-II/226 | 1. -9. Jan. 1941 RL 2-II/227 | 10. - 18. Jan. 1941 RL 2-II/228 | 19. - 31. Jan. 1941 RL 2-II/229 | 1. -9. Febr. 1941 RL 2-II/230 | 10. - 18. Febr. 1941 RL 2-II/231 | 19. - 28. Febr. 1941 RL 2-II/232 | 1. -8. März 1941 RL 2-II/233 | 9. -16. März 1941 RL 2-II/234 | 17. - 21. März 1941 RL 2-II/235 | 22. - 24. März 1941 RL 2-II/236 | 25. - 31. März 1941 RL 2-II/237 | 1. -7. Apr. 1941 RL 2-II/238 | 8. -14. Apr. 1941 RL 2-II/239 | 15. - 22. Apr. 1941 RL 2-II/240 | 23. - 30. Apr. 1941 RL 2-II/241 | 1. -6. Mai 1941 RL 2-II/242 | 7. -14. Mai 1941 RL 2-II/243 | 15. - 26. Mai 1941 RL 2-II/244 | 27. Mai | - 7. Juni 1941 RL 2-II/245 | 8. -15. Juni 1941 RL 2-II/246 | 16. - 25.
Juni 1941 RL 2-II/247 | 26. - 30. Juni 1941 RL 2-II/248 | 1. -6. Juli 1941 RL 2-II/249 | 7. -12. Juli 1941 RL 2-II/250 | 13. - 18. Juli 1941 RL 2-II/251 | 19. - 24. Juli 1941 RL 2-II/252 | 25. - 31. Juli 1941 RL 2-II/253 | 1. -9. Aug. 1941 RL 2-II/254 | 10. - 16. Aug. 1941 RL 2-II/255 | 17. - 22. Aug. 1941 RL 2-II/256 | 23. - 28. Aug. 1941 RL 2-II/257 | 29. Aug. | -3. Sept. 1941 RL 2-II/258 | 4. -8. Sept. 1941 RL 2-II/259 | 9. -14. Sept. 1941 RL 2-II/260 | 15. - 20. Sept. 1941 RL 2-II/261 | 21. - 26. Sept. 1941 RL 2-II/262 | 27. Sept. | - 2. Okt. 1941 RL 2-II/263 | 3. -9. Okt. 1941 RL 2-II/264 | 10. - 14. Okt. 1941 RL 2-II/265 | 15. - 18. Okt. 1941 RL 2-II/266 | 19. - 23. Okt. 1941 RL 2-II/267 | 24. - 28. Okt. 1941 RL 2-II/268 | 28. Okt. | - 3. Nov. 1941 RL 2-II/269 | 4. -9. Nov. 1941 R19 – Hauptamt Ordnungspolizei Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 341 | Einsatz einzelner Sparten der Ordnungspolizei.- Lagemeldungen Nr. 1377-1381, 1389, 1391- 1396, 1402-1407, 1410-1421. Febr. 1945 | – Apr. 1945 803 | Lagemeldungen über Luftangriffe auf das Reichsgebiet (vereinzelt auch Holland und Norwegen), Nov. 1940 | – Febr. 1941 Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | R58 - Reichssicherheitshauptamt Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 3578 | Feindliche Luftangriffe.- Lagemeldungen, Bd. 1 Mai-Dez. 1941 3579 | Feindliche Luftangriffe.- Lagemeldungen, Bd. 2 Mai-Dez. 1941 3580 | Feindliche Luftangriffe.- Lagemeldungen, Bd. 3 Jan.-Sept. 1942 3581 | Feindliche Luftangriffe.-Lagemeldungen, Bd. 4 Apr.-Juli 1943 10) Geraadpleegde luchtfoto’s In navolgende tabel is een overzicht weergegeven van de voor het onderzoeksgebied geraadpleegde luchtfoto’s van het onderzoeksgebied. De software die toegepast is voor de optimalisatie en interpretatie van luchtfoto’s, betreft de meest recente versie van ArcGIS Pro. In bijlage 4 is middels een kaart de situering van de luchtfoto’s weergegeven. Er is gestreefd naar het zo goed mogelijk georefereren van de geraadpleegde luchtfoto’s (minimaal 10 referentiepunten per luchtfoto die zo goed mogelijk zijn verspreid over het luchtfotobeeld). Echter zijn de tijdens de Tweede Wereldoorlog genomen luchtfoto’s zelden perfect te plaatsen op de huidige topografie. Derhalve dient rekening te worden gehouden met een georeferentieafwijking van 15 meter. Indien er twee of meerdere luchtfoto’s van dezelfde run van het onderzoeksgebied beschikbaar waren, is er middels het fotogrammetriesoftwareprogramma ‘Meshroom’ een 3D- interpretatie uitgevoerd. De luchtfoto-interpretatie wordt uitgevoerd, gebaseerd op de huidige NAVO- normen.
Het betreft de luchtfoto-interpretatieprocedures en NAVO-richtlijnen voor luchtfoto-interpretatie - ATP47(B). Conform NAVO-richtlijnen zullen de luchtfoto-interpretatiebevindingen vergezeld gaan van een uitspraak over de betrouwbaarheid van de beoordeling: | Bevestigd: betrouwbaarheid grenst aan zekerheid. De waarneming kan worden bevestigd met een tweede bron (betrouwbaarheid 99%). | Waarschijnlijk: Sweco is overwegend zeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid 50% of hoger). | Mogelijk: de organisatie is overwegend onzeker van de validiteit van de classificatie van het object op de luchtfoto (betrouwbaarheid lager dan 50%). Datum | Fotonr | Sortie | Indicatie oorlogshandeling | ClassificatieArchief indicatie 23-3-1945 | 3030 | 140-1725 | Geen indicaties van oorlogshandelingen | Nvt | ZWO zichtbaar Voor een analyse van de op de luchtfoto’s waargenomen oorlogshandelingen en of deze al dan niet leiden tot het afbakenen van verdachte gebieden, wordt verwezen naar paragraaf 5.1 ‘Analyse’ van deze rapportage. Motivatie selectie luchtfoto’s Bovenstaande luchtfoto’s zijn gekozen op basis van datum, kwaliteit en dekking van het onderzoeksgebied.
Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Van het hierboven gestelde over te raadplegen luchtfotocollecties en te inventariseren en selecteren luchtfoto’s kan, mits in overleg met de opdrachtgever, vanwege doelmatigheidsoverwegingen worden afgeweken indien reeds in een vroegtijdig stadium duidelijk is dat het gehele onderzoeksgebied op basis van de tot dan toe verzamelde en geïnterpreteerde luchtfoto’s als verdacht gebied zal worden aangemerkt. Indien deze onderzoekskeuze is gemaakt, dient dit duidelijk in de rapportage te worden beschreven. 11) Geraadpleegde krantenberichten Ten behoeve van het onderzoek naar contra-indicaties in de vorm van OO- ruimingen over de periode 1940 – 1972 is in ieder geval gezocht naar krantenberichten via de online zoekmachine Delpher en via de verzameling krantenknipsels uit het archief van de Hulpverleningsdienst (Nationaal Archief toegang 2.04.110).
Delpher Datum | Krant | Titel artikel 24-07-1959 | Harlinger Courant | Vliegtuigen stortten bij Harlingen neer 05-11-1979 | Leeuwarder Courant | Vlakbij de Halifax 10-11-1979 | Leeuwarder Courant | De Halifax 15-05-1993 | Leeuwarder Courant | Herdenking oorlogsvliegers Wijnaldum – vijftig jaar na neerhalen van Halifax Bommenwerper Nationaal archief Toegang 2.04.110 | – Korps Hulpverleningsdienst (1945-1974) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 20 | Registers met krantenknipsels inzake explosieven 21 | Registers met krantenknipsels inzake explosieven, 1945-1947 22 | Registers met krantenknipsels inzake explosieven, 1957-1959 27 | Register met | krantenknipsels inzake ongevallen met oorlogstuig. [1965 | -1970] 28 | Verzameling krantenknipsels inzake de Hulpverleningsdienst. [1947-1970] 12) Kadaster Historisch topografische kaarten, via www.topotijdreis.nl. 13) Library and Archives Canada (LAC), Ottawa, Canada RG24M | -Maps and cartographic material Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 578 | 310 Harlingen RG24-C-3 War Diaries from Directorate of Military Operations and | Intelligence Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 707 | 14th Field Regiment, Royal Canadian Artillery 14) Overzicht geraadpleegde stukken uit The National Archives UK (TNA UK) Londen WO 171 War Office Allied Expeditionary Force, North West Europe (British Element): War Diaries, Second World War Inv.
Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Uit de overige geraadpleegde gegevens kwamen geen aanwijzingen naar voren dat Britse grondeenheden actief zijn geweest in de omgeving van het onderzoeksgebied. De collectie is derhalve niet geraadpleegd. Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | AIR 14 Air Ministry: Bomber Command Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 3150 | Bomber Command | – 2nd Group AIR 15 Air Ministry and Admiralty: Coastal Command Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen AIR 16 Air Ministry: Fighter Command Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen AIR 24 Air Ministry and and Ministry of Defence:Operations Record Books, Commands Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 223 | Bomber Command | - HQ 231 | Bomber Command | - HQ 237 | Bomber Command | - HQ 241 | Bomber Command | - HQ 242 | Bomber Command | - HQ 373 | Coastal Command | - HQ 377 | Coastal Command | - HQ AIR 25 Air Ministry and Ministry of Defence: Operations Record Books, Groups Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) 23 | Bomber Command | – 2nd Group 109 | Bomber Command | – 5th Group 315 | Coastal Command | – 16th Group AIR 27 Air Ministry and | successors: Operations Record Books, Squadrons Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 486 | Operations Record Books, Squadron 50 1222 | Operations Record Books, Squadron 206 1820 | Operations Record Books, Squadron 418 1942 | Operations Record Books, | Squadron 514 2188 | Operations Record Books, Squadron Auster AIR 37 Air Ministry: Allied Expeditionary Air Force, later Supreme Headquarters Allied Expeditionary Force (Air), and 2nd Tactical Air Force: Registered Files and Reports Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) 715 | 2nd Tactical Air Force: Daily log: Sept-Oct (1944) 716 | 2nd Tactical Air Force: Daily log: Nov-Dec (1944) 717 | 2nd Tactical Air Force: Daily log: Jan-Feb (1945) 718 | 2nd Tactical Air Force: Daily log: Mar-May (1945) 15) Overzicht geraadpleegde stukken uit National Archives and Record Administration II (NARA II at College Park (VS)) RG 18 | - Records of the Army Air Forces Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Uit de overige geraadpleegde gegevens kwamen geen aanwijzingen naar voren dat Amerikaanse luchtstrijdkrachten actief zijn geweest in de omgeving van het onderzoeksgebied. De collectie is derhalve niet geraadpleegd.
Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | RG 92 | - Records of the Office of the Quartermaster General Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 242 | - National Archives Collection of Foreign Records Seized Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 243 | - Records of the U.S. | Strategic Bombing Survey Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 331 | - Records of Allied Operational and Occupation Headquarters, World War II Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 338 | - Records of U.S. Army Operational, Tactical, and Support Organizations (World War II and Thereafter) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 341 | - Records of | Headquarters U.S. Air Force (Air Staff) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 342 | - Records of U.S. Air Force Commands, Activities, and Organizations Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 373 | - Records of the Defense Intelligence Agency Inv. Nr.
| Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen RG 407 | - Records of the Adjutant General's Office Inv. Nr. | Omschrijving | archiefstuk(ken) Nvt | Uit de overige geraadpleegde gegevens kwamen geen aanwijzingen naar voren dat Amerikaanse grondeenheden actief zijn geweest in de omgeving van het onderzoeksgebied. De collectie is derhalve niet geraadpleegd. RG 498 | - Records of | Headquarters, European Theater of Operations, United States Army (World War II) Inv. Nr. | Omschrijving archiefstuk(ken) Nvt | Geen relevante stukken aangetroffen 16) Ike Skelton Combined Arms Research Library Digital Library Inv. Nr. | Omschrijving | archiefstuk(ken) p4013coll8_5785 | WWII German map, France, 04 September 1944. p4013coll8_5784 | WWII German map, Dover-Laon, 13 September 1944. p4013coll8_5780 | WWII German map, France, 16 September 1944. p4013coll8_5787 | WWII German map, France, 20 September 1944. p4013coll8_5794 | WWII German map, France, 28 September 1944. p4013coll8_5791 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 9 October 1944. p4013coll8_5783 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 24 October 1944. p4013coll8_5789 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 30 October 1944.
Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Digital Library Inv. Nr. | Omschrijving | archiefstuk(ken) p4013coll8_5788 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 11 November 1944. p4013coll8_5790 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 17 November 1944. p4013coll8_5782 | WWII German map, Leeuwarden-Osnabruck/Dover-Laon, 29 November 1944. 17) Geraadpleegde websites Websites Link | Beschrijving www.verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl | Het Verliesregister van de Studiegroep Luchtoorlog 1939-1945 (SGLO) omvat een database van vliegtuigcrashes in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. www.delpher.nl | Delpher is een website met gedigitaliseerde teksten uit Nederlandse kranten, boeken en tijdschriften uit collecties van wetenschappelijke instellingen, bibliotheken en erfgoedinstellingen, die woord voor woord doorzoekbaar zijn aan de hand van de zoekmachine. www.vergeltungswaffen.nl | Op deze website zijn inslaglocaties ingetekend van V-wapens die zijn neergekomen op Nederlands grondgebied. www.ikme.nl | Webkaart met militair erfgoed in Nederland. www.oorlogsbronnen.nl | Een digitaal platform voor alle bronnen inzake de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
www.beeldbank.cultureelerfgoed.nl | Beeldbank van cultureel erfgoed in Nederland, o.a. historische kadastrale kaarten. www.dinoloket.nl | Website met ondergrondgegevens van Nederland. www.tracesofwar.nl | Website met betrekking tot de sporen van de Tweede Wereldoorlog, onder meer in Nederland. www.topotijdreis.nl | Historisch topografische kaartenviewer van het Kadaster. Omvat diverse historische kaartlagen van Nederland, onder meer van de periode 1940-1945. www.bunkerinfo.nl | Website met gegevens over bunkers in Nederland. www.map.project44.ca | Project’44 is een online kaart van het westelijk front van de Tweede Wereldoorlog. Via de webkaart kunnen onder meer oorlogsdagboeken van Canadese eenheden worden geraadpleegd. Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Bijlage 7 – Beoordeling rapportage Uitvoerder beoordeling: Jorick Palma Beoordeelde rapport: Vooronderzoek Ontplofbare Oorlogsresten Onderzoek Conflictperiode: Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen Kenmerk: NL25-648800269-133200 Rapportagedatum: 08-05-2025 Normtekst: CS-VROO 2024-01 Algemene eisen Onderwerp Norm Ja Nee N.v.t.
Opmerkingen Is de aanleiding van het onderzoek omschreven? §2.5 x Is de doelstelling van het onderzoek omschreven? §2.5 x Is de afbakening van het onderzoeksgebied omschreven? §2.5 x Is de uitvoeringmethode van het onderzoek omschreven? §2.5 x Is een beschrijving van het onderzoek (inclusief betrokken personen) gegeven? §2.5 x Is duidelijk waarop het vooronderzoek OO betrekking heeft (Onderzoek Conflictperiode, Onderzoek na-Conflictperiode, Vooronderzoek Compleet)? § 2.2 x Zijn de rapportage en OO-bodembelastingkaart geaccordeerd door een door het management bevoegd persoon? §2.5 x Zijn de leemten in kennis beschreven? § 2.5 x Is in de rapportage de aanbeveling opgenomen om het rapport te overleggen aan de gemeente(n) waarbinnen het onderzoeksgebied is gelegen? § 2.5 x Inventarisatie van bronnenmateriaal Onderwerp Norm Ja Nee N.v.t.
Opmerkingen Algemeen Is er onderzoek gedaan naar gebeurtenissen die hebben geleid tot het mogelijk aanwezig zijn van OO in het onderzoeksgebied (indicaties)? §2.3.1 x Is er onderzoek gedaan naar gebeurtenissen die hebben geleid tot het niet meer aanwezig zijn van OO in het onderzoeksgebied? (contra- indicaties)? §2.3.1 x Beschikt de organisatie over procedure waarin de methodiek van het onderzoek is vastgelegd? §2.3.1 x Is het gebruikte bronmateriaal omschreven, inclusief bronverwijzing? §2.3.1 x Zijn de gebruikte bronnen te herleiden voor derden? §2.3.1 x Bevatten bronverwijzingen minimaal een collectie, -archief en/of inventarisnummer (voor luchtfoto’s: archiefbewaarplaats, datum, indien beschikbaar sortienummer en het luchtfotonummer)? §2.3.1 x Is aangegeven hoe en wanneer de geraadpleegde archiefbewaarplaatsen en bronnen zijn geraadpleegd? § 2.3.1 x Zijn de zoektermen die gehanteerd zijn bij het inventariseren van relevante stukken binnen de archieven vastgelegd? §2.5 x Is een gebeurtenissenlijst en gebeurtenissenkaart opgenomen in het | § 2.5 | x vooronderzoek? Heeft het bronnenonderzoek geresulteerd in een gebeurtenissenkaart met | § 2.3.1 daarop de situering van de indicaties en contra-indicaties op een wijze | x waardoor de positie ten opzichte van het coördinatensysteem van de Rijksdriehoeksmeting (RD) vastgelegd is? Heeft de organisatie relevante overheden en
eventuele andere instanties | § 2.2 benaderd om na te gaan of er binnen het onderzoeksgebied in het | x verleden reeds onderzoeken op het gebied van OO zijn uitgevoerd? Is een samenvatting opgenomen van eerder uitgevoerd vooronderzoek in | § 2.5 het onderzoeksgebied en een beschrijving van de wijze waarop deze informatie is betrokken bij het onderzoek en, indien de conclusies ter zake | x de afbakening van het verdachte gebied afwijken, de reden van de afwijking? Zijn de leemten in kennis gespecificeerd, inclusief de gevolgen voor de | § 2.3.1 | x conclusie van het onderzoek? Literatuur Zijn de verplichte standaardwerken met betrekking tot de Duitse inval in mei 1940, de luchtoorlog en de bevrijdingsperiode 1944-1945 | § 2.1.1 | x geraadpleegd? Is voor het vooronderzoek regionale literatuur geraadpleegd? | § 2.1.1 | x Is voor het vooronderzoek locatiespecifieke geraadpleegd? | § 2.1.1 | x Is het naslagwerk van C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd, 1939-’45 (Eindhoven 2001) geraadpleegd in het geval er een | § 2.1.1 | x spoorlijn in de omgeving van het onderzoeksgebied liep tijdens de Tweede Wereldoorlog? Literatuur voor vooronderzoek loopt in betrouwbaarheid uiteen van weinig betrouwbaar tot zeer betrouwbaar.
Dit komt door Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd | §2.3.2 | x | de zeer uiteenlopende achtergronden van auteurs inzake opleiding, ervaring en motivatie. Ook is de betrouwbaarheid van aangaande de feiten die de bron vermeldt? | literatuur sterk afhankelijk van de bronnen die eraan ten grondslag liggen. Zonder een tweede bron kan de literatuur niet zonder meer als betrouwbaar worden beschouwd. Gemeentearchieven Zijn de stukken van de luchtbeschermingsdienst geraadpleegd? Zo nee, | §2.1.2 | x is dit vermeld in de rapportage? Zijn de stukken van de aangetroffen/geruimde OO geraadpleegd? Zo nee, | §2.1.2 | x is dit vermeld in de rapportage? Zijn de oorlogsschaderapporten geraadpleegd? Zo nee, is dit vermeld in | §2.1.2 | x de rapportage? Zijn, indien van toepassing wegens locatiespecifieke omstandigheden, | §2.1.2 stukken geraadpleegd met betrekking tot: - | ruimingen van verdedigingswerken; | x - | politie- en brand(schade)rapporten; - | vliegvelden; - | omnummering van huizen? Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd | Archiefstukken uit gemeentearchieven bevatten in de regel de meest gedetailleerde, eigentijdse en betrouwbare informatie aangaande de feiten die de bron vermeldt? | §2.3.2 | x | voor oorlogshandelingen in de gemeente, getroffen locaties, afhandelingen betreffende het zoeken en/of ruimen van OO en naoorlogse
werkzaamheden. Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Provinciaal Archief Zijn de stukken van de luchtbeschermingsdienst geraadpleegd? Zo nee, is dit vermeld in de rapportage? §2.1.3 x Zijn de stukken van de aangetroffen/geruimde OO geraadpleegd? Zo nee, is dit vermeld in de rapportage? §2.1.3 x Zijn de oorlogsschaderapporten geraadpleegd? Zo nee, is dit vermeld in de rapportage? §2.1.3 x Zijn stukken van het Militair Gezag geraadpleegd? Zo nee, is dit vermeld in de rapportage? § 2.1.3 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x Archiefstukken uit het provinciaal archief bevatten in de regel gedetailleerde, eigentijdse en betrouwbare informatie voor oorlogshandelingen in de gemeente, getroffen locaties, afhandelingen betreffende het zoeken en/of ruimen van OO en naoorlogse werkzaamheden.
Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie Is de collectie Departement van Justitie (toegangsnummer 216k) geraadpleegd? §2.1.5 x Is de collectie Generalkommissariat für das Sicherheitswesen-Höhere SS- und Polizieführer Nord-West (toegangsnummer 077) geraadpleegd? §2.1.5 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x x Archiefstukken uit collectie 216K betreffen in de regel vergelijkbare stukken als die uit het gemeentearchief en het provinciaal archief. Indien dit het geval is en de verbalisant van het archiefstuk iemand betrof die op locatie is geweest of een directe medewerker betrof van degene die op locatie is geweest, dan geldt hetzelfde als gesteld is voor de betrouwbaarheid van de archiefstukken uit het gemeentearchief en het provinciaal archief. Collectie 077 bevat samenvattende rapporten, die gebaseerd zijn op de originele rapporten, telegrammen of een telefoonbericht. Hierbij bestaat de kans op fouten bij het overnemen en samenvatten van informatie. Deze rapporten zijn dus niet uit eerste hand en daarom worden de details (aantallen OO, exacte locaties, e.d.) als minder betrouwbaar gezien, hoewel de gebeurtenis zelf wel als betrouwbaar wordt gezien. Het verdient de voorkeur om bevestiging van de details middels een tweede bron te verkrijgen.
Nationaal Archief te Den Haag Is de collectie “Binnenlandse Zaken”(toegangsnummer 2.04.53.15 ), waarin de berichten van gemeenten aan de Rijksinspectie Luchtbescherming te Den Haag in de periode 1940-1943 zijn ontsloten, geraadpleegd? §2.1.6 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x In het Nationaal Archief van Den Haag is onder toegang 2.04.53.15 – ‘Binnenlandse Zaken’ een collectie berichten beschikbaar van gemeentes gericht aan Rijksinspectie Luchtbescherming te Den Haag. Dit zijn meldingen van de gemeentes en provincies betreffende gebeurtenissen waarbij voorwerpen vanuit de lucht in de gemeente terecht zijn gekomen, vliegtuigbeschietingen en bombardementen. De stukken beslaan voornamelijk de periode 1940-1943. Deze stukken voegen weinig tot niets toe aan de processen-verbaal van de Luchtbeschermingsdienst van de gemeentes zelf, maar wanneer die stukken verloren zijn gegaan, zijn de stukken uit 2.04.53.15 waardevolle bronnen van informatie. Zodoende zijn de stukken van deze toegang verplicht te raadplegen conform de richtlijnen van het CS-VROO.
Nederlands Instituut voor Militaire Historie Is collectienummer 575 van het Nederlands instituut voor Militaire Historie geraadpleegd? §2.1.4 x Collectie 575 omvat door het verzet opgestelde rapporten en kaarten van Duitse verdedigingswerken in Nederland en rapporten van het Bureau Inlichtingen te Londen. In deze collectie zijn kaarten van verdedigingswerken en meldingen van Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd | troepenbewegingen en resultaten van geallieerde bombardementen te vinden. Deze meldingen zijn in de regel aangaande de feiten die de bron vermeldt? | §2.3.2 | x | x | betrouwbaar, maar details (datum van gebeurtenis en aantallen bommen e.d.) wijken regelmatig af door de beperkte mogelijkheden van ‘human intelligence’ spionage. Een tweede bron (in de regel een eigentijdse luchtfoto) wordt meestal geraadpleegd om het verdachte gebied beter af te kunnen bakenen. Is collectienummer 492 van het Nederlands instituut voor Militaire Historie geraadpleegd? Indien dit niet het geval is, is het De Groene Serie van | § 2.1.4 | x | De Groene Serie van V.E. Nierstrasz is geraadpleegd in plaats van collectie 492. V.E.
Nierstrasz geraadpleegd? Indien er grondgevechten hebben plaatsgevonden in de periode 10 mei | Collectie 409 ‘Gevechtsverslagen en rapporten mei 1940’ is niet geraadpleegd, omdat er geen aanwijzingen van 1940 tot en met 17 mei 1940, is collectienummer 409 van het Nederlands | §2.1.4 | x | gevechtshandelingen in en in de omgeving van het onderzoeksgebied tijdens de Duitse inval van Nederland in mei 1940 instituut voor Militaire Historie geraadpleegd? | zijn aangetroffen. Collectie 409 Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd | Deze gevechtsverslagen en rapporten zijn grotendeels korte tijd na de gevechten in mei 1940 opgesteld aan hand van aangaande de feiten die de bron vermeldt? | §2.3.2 | x | direct betrokkenen. Voor oorlogshandelingen gepleegd in de meidagen van 1940 zijn deze verslagen de meest betrouwbare bron.
Explosieven Opruimings Dienst Defensie Is de database met meldingen van OO-vondsten uit de periode 1971- | §2.1.7 | x heden (MORA/UO’s) geraadpleegd? Is het archief van de Mijn- en Munitieopruimingsdienst (MMOD, 1945- | §2.1.7 | x 1947) geraadpleegd? Is de database met collectie mijnenveldkaarten geraadpleegd? | §2.1.7 | x Zijn ingeval van mijnenvelden de mijnenveldruimrapporten geraadpleegd? | §2.1.7 | x MMOD De ruimingsrapporten van de MMOD (periode 1945-1947) worden als zeer betrouwbaar gezien wat betreft de gebeurtenis en het soort gemelde OO. De locatieaanduidingen van aangetroffen OO zijn in de regel echter onnauwkeurig (vaak het adres van het perceel waar OO zijn aangetroffen, soms een centraal meldpunt zonder aanduiding van de locatie van de OO) waar in bepaalde gevallen rekening mee gehouden dient te worden in de afbakening van een verdacht gebied. De ruiming van OO door deze instantie zijn echter zeer betrouwbare (contra)indicaties voor de conclusies ten aanzien van het onderzoeksgebied. Ruimingsrapporten/MORA’s De ruimingsrapporten van de EODD (vanaf 1970) worden als zeer betrouwbaar gezien wat betreft de gebeurtenis en het Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd | soort gemelde OO.
De locatieaanduidingen van aangetroffen OO zijn in de regel echter onnauwkeurig (vaak het adres van aangaande de feiten die de bron vermeldt? | §2.3.2 | x | het perceel waar de OO zijn aangetroffen, soms een centraal meldpunt zonder aanduiding van de locatie van de OO) waar in bepaalde gevallen rekening mee gehouden dient te worden in de afbakening van een verdacht gebied. De ruiming van OO door deze instantie zijn echter zeer betrouwbare (contra)indicaties voor de conclusies ten aanzien van het onderzoeksgebied. Mijnenkaarten De mijnenkaarten zijn over het algemeen betrouwbaar, hoewel vaak niet nauwkeurig ingetekend. Dit laatste is – indien noodzakelijk voor de juist analyse en/of afbakening van een verdacht gebied – aan te passen. De achterliggende stukken betreffen in de regel echter regelmatig de legrapporten van de betreffende Duitse eenheden, met exacte en specifieke informatie over het veld. Ook de rapporten van de ruimingen van de velden zijn over het algemeen vaak vrij specifiek, met vermelding van uitvoerenden, datum ruiming, aantallen en soorten mijnen, eventueel ontbrekende mijnen en toelichting waarom men vermoedde dat er mijnen ontbraken.
The National Archives te Londen Is er in The National Archives te Londen een relevante onderzoeksinspanning is geleverd aangaande het verzamelen van | §2.1.10 | x informatie over door de Royal Air Force uitgevoerde luchtaanvallen in het onderzoeksgebied of de directe omgeving. Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 | Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Sweco | Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x x Van de uitgevoerde luchtaanvallen zijn operationele aanvalsverslagen opgesteld. Hierin staan vermeld welke vliegtuigen, op welke dag en welk tijdstip, met welke wapens en op welk doelwit geacht werden een aanval uit te voeren. Daarnaast is achteraf door de bemanning gerapporteerd wat ze gedurende hun vlucht daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Wat betreft deel één – type en aantallen vliegtuigen, datum en tijd, soorten wapens en het beoogd doelwit – zijn deze rapporten zeer betrouwbaar. Wat betreft deel twee – daadwerkelijk uitgevoerde aanvallen – zijn de rapporten maar zeer beperkt betrouwbaar.
De gegeven locatieverwijzingen zijn namelijk vaak weinig concreet en de interpretatie van de gebeurtenissen door de betrokkenen vaak onnauwkeurig. Derhalve dienen de aanvalsverslagen door een tweede bron te worden bevestigd. Is er, indien relevant voor het onderzoeksgebied, in The National Archives te Londen een onderzoeksinspanning gedaan naar Britse grondtroepen tijdens de bevrijdingsperiode? §2.1.10 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x x Ook door de grondtroepen zijn verslagen opgesteld van hun acties en ervaringen, zoals de War Diaries van de Britten en Canadezen en de After Action Reports van de Amerikaanse troepen. Hier staan onder andere de bewegingen van de troepen in, of ze onder vuur lagen, waar ze vijanden waarnamen, etc. De betrouwbaarheid van de rapportages wisselt sterk. Meldingen van gevechtsacties zijn betrouwbaar. De gegeven locatieverwijzingen kunnen minder betrouwbaar zijn of zeer algemeen. Bij meldingen van locaties kunnen fouten van het kaartlezen naar voren komen, of is de omschrijving te karig om te bepalen waar men zich bevond. Indien locaties door derden gemeld werden, is de kans op fouten nog groter. Dit geldt ook voor meldingen van derden over andere zaken, net als schattingen van de sterkte van de vijand.
Overigens zijn de verslagen opgesteld door staven van eenheden en zijn zeer summiere en algemene beschrijvingen van de situatie. De stafmedewerkers hadden tot opdracht om de chaotische situatie op de grond op zo efficiënt mogelijke wijze in- en overzichtelijk te maken. Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg Is in het Bundesarchiv-Militärarchiv te Freiburg de collectie RL 2-II Lageberichte van de Luftwaffenführungsstab Ic geraadpleegd, die meldingen bevat over bomafworpen op Nederlands grondgebied in de periode 10 mei 1940 - 10 november 1941. §2.1.11 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x Er zijn diverse soorten Duitstalige rapporten te vinden. Deze lopen uiteen van rapporten opgesteld door een Duitse autoriteit op een locatie in Nederland die verslag legde van gebeurtenissen ter plaatse (zoals een Ortskommandant) tot aan korte samenvattende rapporten die naar Duitsland werden gestuurd om verslag te doen van de gebeurtenissen (vaak luchtactiviteit) in Nederland. Voor deze rapporten geldt hetzelfde als voor de archiefstukken uit gemeentearchieven, regionale archieven en het Nationaal Archief, namelijk dat de gebeurtenis zelf betrouwbaar is, maar de betrouwbaarheid van de details afhangen van de persoon die rapporteert en zijn positie.
Luchtfoto's Is de luchtfotocollectie van de Wageningen UR te Wageningen geraadpleegd? §2.1.9 x Is de luchtfotocollectie van het Kadaster te Zwolle geraadpleegd? §2.1.9 x Is de luchtfotocollectie van The National Collection of Aerial Photography (NCAP, voormalig The Aerial - Reconnaissance Archives (TARA)) te Edinburgh, Schotland geraadpleegd? §2.1.9 x Is de luchtfotocollectie van het Laurier Military History Archive (LMH), Waterloo (Canada) geraadpleegd? §2.1.9 x Is de luchtfotocollectie van het National Archives and Records Administration (NARA), College Park (MD, Verenigde Staten) geraadpleegd? §2.1.9 x Is de selectie van luchtfoto’s gemotiveerd in het rapport? § 2.3.2 x Zijn de luchtfoto’s geselecteerd op basis van de datums waarop oorlogshandelingen hebben plaatsgevonden? §2.3.2 x Zijn de luchtfoto’s geselecteerd op basis van kwaliteit van het fotobeeld? §2.3.2 x Dekken de luchtfoto’s het onderzoeksgebied minstens gedeeltelijk? § 2.3.2 x Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Is de betrouwbaarheid van de op luchtfoto’s waargenomen indicaties gemotiveerd? §2.3.2 x Is de wijze waarop de luchtfotobeelden zijn geoptimaliseerd voor interpretatie gemotiveerd? §2.3.2 x Zijn de luchtfoto’s geïnterpreteerd op oorlogsschade? §2.3.2 x Zijn de luchtfoto’s
geïnterpreteerd op oorlogshandelingen? §2.3.2 x Zijn bij de interpretatie van luchtfoto’s ten minste twee deskundigen ter zake luchtfoto-interpretatie betrokken? §2.3.2 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x Luchtfoto's zijn een visuele tijdsopname van de werkelijkheid. Deze worden als betrouwbaar gezien. De betrouwbaarheidwordt tevens nog verhoogd wanneer sporen te relateren zijn aan uit overige gegevens vastgestelde oorlogshandelingen. Websites Zijn de navolgende websites geraadpleegd?: - www.delpher.nl; - www.verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl; - www.vergeltungswaffen.nl? §2.1.14 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x x In de regel kunnen krantenberichten worden beschouwd als betrouwbaar, zeker als het gaat om OO-vondsten. Vergeltungwaffen.nl en SGLO zijn in verhouding minder betrouwbare informatiebronnen omdat de data hiervan berust op interpretatie van brongegevens. Desalniettemin zijn deze databases zeer bruikbaar als uitgangspositie voor verder onderzoek.
Kadaster Is historisch kaartmateriaal van het Kadaster geraadpleegd? §2.1.8 x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x Gegevens uit het kadaster zijn als primaire bron zeer betrouwbaar. National Archives and Record Administration II Is er aanvullend bronnenonderzoek uitgevoerd in The National Archives (NARA) te College Park (VS) in het geval indicaties uit de overige geraadpleegde bronnen dat het onderzoeksgebied is getroffen door luchtaanvallen met afwerpmunitie en raketmunitie uitgevoerd door de United States Army Air Forces? §2.1.12 x Is er, indien relevant voor het onderzoeksgebied, in het NARA een onderzoeksinspanning gedaan naar Amerikaanse grondtroepen tijdens de bevrijdingsperiode? §2.1.12 x x Kan de informatiebron op zichzelf als betrouwbaar worden beschouwd aangaande de feiten die de bron vermeldt? §2.3.2 x x Van de uitgevoerde luchtaanvallen zijn operationele aanvalsverslagen opgesteld. Hierin staan vermeld welke vliegtuigen, op welke dag en welk tijdstip, met welke wapens en op welk doelwit geacht werden een aanval uit te voeren. Daarnaast is achteraf door de bemanning gerapporteerd wat ze gedurende hun vlucht daadwerkelijk hebben uitgevoerd. Wat betreft deel één – type en aantallen vliegtuigen, datum en tijd, soorten wapens en het beoogd doelwit – zijn deze rapporten zeer betrouwbaar.
Wat betreft deel twee – daadwerkelijk uitgevoerde aanvallen – zijn de rapporten maar zeer beperkt betrouwbaar. De gegeven locatieverwijzingen zijn namelijk vaak weinig concreet en de interpretatie van de gebeurtenissen door de betrokkenen vaak onnauwkeurig. Derhalve dienen de aanvalsverslagen door een tweede bron te worden bevestigd. Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Library and Archives Canada (LAC), Ottawa, Canada Is er, indien relevant voor het onderzoeksgebied, in het LAC een onderzoeksinspanning gedaan naar Canadese grondtroepen tijdens de bevrijdingsperiode? §2.1.13 x x Is er, indien beschikbaar, gebruik gemaakt van Defence Overprints? §2.1.13 x Beoordelen en evalueren van bronnenmateriaal Onderwerp Norm Ja Nee N.v.t.
Opmerkingen Algemeen Is op basis van indicaties en contra-indicaties gemotiveerd vastgesteld of er OO in het onderzoeksgebied te verwachten zijn? §2.3.2 x Indien er sprake is van de vermoedelijke aanwezigheid van OO, is de term VERDACHT gehanteerd? §2.3.2 x Indien er geen sprake is van de vermoedelijke aanwezigheid van OO, is de term ONVERDACHT gehanteerd? §2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten hoofdsoort(en) OO? § 2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten subsoort(en) OO? § 2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten kalibers / gewichtsklassen OO? § 2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten nationaliteit(en) OO? § 2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten aantal(len) OO? § 2.3.2 x Zijn er gegevens opgenomen met betrekking tot de te verwachten verschijningsvorm(en) OO? § 2.3.2 x Indien er op afwerpmunitie verdachte gebieden binnen het onderzoeksgebied zijn afgebakend, zijn hierbij de te verwachten ontstekingsinrichtingen vastgesteld? § 2.3.2 x Zijn de onderzoeksconclusies vastgesteld op basis van twee of meer onafhankelijk verifieerbare bronnen? §2.3.2 x Zo nee, is de inschatting van de betrouwbaarheid van de bron beschreven in de rapportage? §2.3.2 x Zijn de indicaties en contra-indicaties vertaald naar een locatie in de huidige
topografie? §2.3.2 x Zijn de locatieverwijzingen uit de bronbestanden ongewijzigd overgenomen in het rapport? §2.3.2 x Indien er sprake is van onduidelijkheid / onbetrouwbaarheid in de locatieverwijzing, is dit gedocumenteerd? §2.3.2 x Horizontale afbakening verdacht gebied Zijn de horizontale en verticale afbakeningen vastgesteld en gemotiveerd conform de richtlijnen? §2.3.2 x Zo nee, is gemotiveerd waarom hiervan is afgeweken? §2.3.2 x Is de tolerantie omschreven en gemotiveerd? §2.3.2 x Zijn de verdachte gebieden gebaseerd op indicaties uit het bronnenmateriaal? §2.3.2 x Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Indien er contra-indicaties zijn aangetroffen, is op basis van deze contra- indicaties het verdacht gebied aangepast? §2.3.2 x Zo nee, is gemotiveerd waarom niet? §2.3.2 x Zo ja, is gemotiveerd waarom? §2.3.2 x Verticale afbakening verdacht gebied Is het als verdacht aangemerkte gebied in verticale zin afgebakend conform de richtlijnen? §2.3.2 x Is bij de verticale afbakening van het verdacht gebied (voldoende) rekening gehouden met: bodemtype, gewicht en kaliber / diameter en verschijningsvorm van OO? §2.3.2 x Is de verticale afbakening uitgedrukt in de diepte ten opzichte van NAP, huidig maaiveld (indien mogelijk) en de diepte ten opzichte van
de maaiveldhoogte(n) ten tijde van de Conflictperiode? §2.3.2 x OO-bodembelastingkaart Is een bodembelastingkaart OO opgenomen in het vooronderzoek? § 2.5 x Zijn de verdachte gebieden (horizontaal en verticaal) weergegeven, gespecificeerd naar hoofdsoort OO? § 2.5 x Is de kaart zo weergegeven dat de grenzen van de verdachte gebieden zijn af te lezen? § 2.5 x Is de titel van de OO bodembelastingkaart weergegeven? § 2.5 x Is bij de cartografische weergave van analoge reproducties van kaarten het coördinatensysteem van de Rijksdriehoeksmeting (RD) gebruikt? § 2.5 x Is de auteur van de OO bodembelastingkaart weergegeven? § 2.5 x Is de opdrachtgever vermeld? § 2.5 x Is op de OO bodembelastingkaart een noordpijl weergegeven? § 2.5 x Is op de OO bodembelastingkaart een schaal weergegeven? § 2.5 x Is op de OO bodembelastingkaart een datum van opmaak / versie weergegeven? § 2.5 x Is op de OO-bodembelastingkaart een legenda weergegeven? § 2.5 x Leemtes in kennis Zijn de leemten in kennis gespecificeerd, inclusief de gevolgen voor de conclusie van het onderzoek? §2.3.1 x Opmerkingen Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Bijlage 8 – Certificaat VROO
Sweco | Tracé Lange Lijnbaan te Harlingen SWECO VOO RAPPORT SOOR2025_011 Projectnummer 51025441 Datum 08-05-2025 Versie D1 Documentreferentie NL25-648800269-133200 Disclaimer Sweco sluit voor de uitvoering van haar werkzaamheden aan bij landelijke kwaliteitsrichtlijnen en regelgeving. Dit onderzoek wordt conform de wettelijke regeling van het CS-VROO uitgevoerd. Dit onderzoek betreft een bureaustudie en om die reden wijst Sweco erop dat de lokale situatie af kan wijken van de beschreven situatie. Dit is inherent aan het karakter van dit onderzoek en daarom is het niet mogelijk om garanties voor dit onderzoek te verstrekken. Sweco verstrekt dan ook geen garantie. Sweco accepteert geen aansprakelijkheid ten aanzien van mogelijke beslissingen die de opdrachtgever of derden naar aanleiding van de door Sweco uitgevoerde onderzoeken nemen. Sweco | Nieuw tracé Lange Lijnbaan, Harlingen Onderbouwing ten behoeve van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor Gasunie Projectnummer 51025441 Datum 12-05-2026 Versie D1.0 Documentreferentie NL26-648800269-173006 Bijlage 8 – Mer- aanmeldingsnotitie Nieuw tracé Lange Lijnbaan, Harlingen Mer-aanmeldingsnotitie
3/28 1 Inleiding ......................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding ......................................................................................................... 4 1.2 Milieueffectrapportage....................................................................................... 5 1.2.1 Project ............................................................................................... 6 1.2.2 Voorziene plannen/ besluiten ........................................................... 6 1.2.3 Passende beoordeling ...................................................................... 7 1.2.4 Conclusie benodigde mer-procedure ............................................... 7 1.3 Doel van deze aanmeldingsnotitie .................................................................... 7 1.4 Procedure mer-beoordeling .............................................................................. 9 1.5 Leeswijzer ....................................................................................................... 10 2 Kenmerken .................................................................................................................. 11 2.1 Inleiding ...........................................................................................................
11 2.2 Beschrijving van het plan ................................................................................ 12 3 Locatie van het project ................................................................................................ 15 3.1 Inleiding ........................................................................................................... 15 3.2 Bestaand grondgebruik ................................................................................... 15 3.3 Bodem ............................................................................................................. 15 3.4 Ecologie .......................................................................................................... 16 3.4.1 Gebiedsbescherming ...................................................................... 16 3.4.2 Soortenbescherming ....................................................................... 16 3.5 Geluid .............................................................................................................. 16 3.6 Landschap, cultuurhistorie en archeologie ..................................................... 17 3.7 Luchtkwaliteit ................................................................................................... 18 3.8 Stikstof.............................................................................................................
19 3.9 Omgevingsveiligheid ....................................................................................... 19 3.10 Water ............................................................................................................... 19 3.11 Ontplofbare oorlogsresten (OO) ..................................................................... 20 4 Kenmerken van de potentiële effecten ........................................................................ 21 4.1 Inleiding ........................................................................................................... 21 4.2 Bodem ............................................................................................................. 22 4.3 Ecologie .......................................................................................................... 23 4.3.1 Gebiedsbescherming ...................................................................... 23 4.3.2 Beschermde soorten ....................................................................... 24 4.4 Stikstof............................................................................................................. 26 4.5 Omgevingsveiligheid ....................................................................................... 26 4.6 Water ...............................................................................................................
27 4.7 Ontplofbare oorlogsresten (OO) ..................................................................... 27 5 Conclusie ten aanzien van mogelijk aanzienlijke milieueffecten ................................. 28 5.1 Doel van deze aanmeldingsnotitie .................................................................. 28 5.1.1 Conclusie aanmeldingsnotitie ......................................................... 28 Inhoudsopgave Sweco | Nieuw tracé Lange Lijnbaan, Harlingen Mer-aanmeldingsnotitie Projectnummer 51025441 Datum 12-05-2026 Versie D1.0 Documentreferentie NL26-648800269-173009 4/28 1 Inleiding 1.1 Aanleiding N.V. Nederlandse Gasunie (hierna Gasunie) is van plan om een nieuwe gasleiding te realiseren op de Lange Lijnbaan en Sédyk in Harlingen. Het nieuwe tracé wordt gerealiseerd op gronden bestemd voor ‘Water – Waterbouwkundige doeleinden’ en ‘Bedrijventerrein’. Om de plannen hier te kunnen realiseren is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (hierna BOPA) nodig. Voorliggend document is hier een onderdeel van. Figuur 1 Gedetailleerde ligging van het projectgebied Om het milieu een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming van het omgevingsplan, moet worden beoordeeld of in het kader van deze ontwikkeling een milieueffectrapportage1 nodig is.