CConstaterende datHarlingen
Koppel je AI →
Document · PDF

06.1 Bijlage 1 - JAARSTUKKEN 2025 definitieve versie

1a. Beeldvormende commissie - Raadszaal 17 juni 2026, gemeente HarlingenBij agendapunt: Jaarstukken Harlingen 202554.319 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

59 22 | Besparingen Jeugdzorg | In het coalitieakkoord Rutte IV is een aanvullende | Ontwikkelingen worden gemonitord | 30% | 250.000 | 75.000 besparing op Jeugdzorg opgenomen die oploopt naar structureel €511 mln. vanaf 2027. Omdat het Rijk nog steeds niet de maatregelen, die tot een effec- tuering van deze besparingen moeten leiden, heeft gerealiseerd, mogen gemeenten tot die tijd van de provinciaal toezichthouder een stelpost opnemen ‘nog te ontvangen rijksbijdrage jeugdzorg’ van 100% van het gemeentelijk aandeel. De gemeente Harlin- gen heeft deze stelpost opgenomen voor 100%. 23 | Stijging kosten Jeugd- | De kosten binnen het sociaal domein zijn verder toe- | Continue screening van de berichtgeving en behou- | 50% | 1.500.0000 | 750.000 zorg | genomen. Deze stijging is vooralsnog nog niet overal | dend zijn met betrekking tot het inzetten van nieuw gecompenseerd door het Rijk. | meerjarig beleid. 24 | Jeugdzorg | De financiële positie van de grote jeugdhulpaanbie- | De zorgaanbieder werkt aan een continuïteitsplan | 25% | 196.000 | 49.000 ders ligt onder druk. Meestal gaat het om systee- | om de financiële positie te verbeteren en kosten maanbieders die te kampen hebben met hogere | en baten met elkaar in evenwicht te brengen.

De kosten dan relatief kleine aanbieders terwijl tegen | zorgaanbieders, de Jeugdautoriteit en gemeente dezelfde tarieven worden gedeclareerd op basis van | Leeuwarden monitoren maandelijks de voortgang reële tarieven volgens de AmVB. | en ontwikkeling van de maatregel uit het continuï- De marges zijn klein waardoor zorgaanbieders de | teitsplan. noodklok luiden. Onderzoeken van o.a. Berenschot en de Jeugdautoriteit bevestigen het beeld en geven inzichten in de tekorten van de jeugdzorg aanbieders. Van één regionale jeugdhulpaanbieder is de financië- le situatie niet rooskleurig. Voor het continueren van zorg in het geval dat zorg moet worden overgedragen aan een andere zorgaanbieders worden de kosten geschat op 2 keer de regionale maandomzet van deze zorgaanbieder. De regionale kosten worden geschat op plm. €8 mln. Het aandeel van Harlingen bedraagt 2,45%. Totaal sociaal domein | 915.000 | 149.000 Totaal gemeente | 1.380.000 | 3.123.000 60 Inventarisatie van de weerstandscapaciteit | Onbenutte belastingcapaciteit OZB Het verschil tussen de fictieve opbrengsten bij maximale heffings- en Structureel | belastingtarieven en de begrote opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit.

De Financiële-verhoudingswet (Fvw) bepaalt dat de eigen inkomsten van een | De berekening van de maximale belastingtarieven gebeurt op basis van het gemeente, wil zij in aanmerking komen voor een aanvullende uitkering op basis | normtarief. Dit normtarief wordt door het Rijk vastgesteld. Voor 2025 is de van artikel 12 Fvw, een bepaald redelijk peil moet hebben. De onroerende | uitkomst vastgesteld op 0,1595 % van de WOZ-waarde. zaakbelastingen (OZB) alsmede de afvalstoffenheffing en rioolheffing maken onderdeel uit van het belastingpakket. | Gerealiseerde opbrengst | €4.980.921 Berekening met normtarief (0,1595 % van WOZ waar- | €4.427.404 De toelatingseisen voor 2025 zijn als volgt: | de van €2.775.802.000) Ruimte | 0 Afvalstoffenheffing | 100 % kostendekkend Rioolheffing | 100 % kostendekkend | Voor onvoorziene structurele uitgaven is jaarlijks een bedrag beschikbaar van OZB | normpercentage 0,1595 van de WOZ-waarde | €35.000. Een eventuele onderdekking op de onderdelen afvalstoffenheffing en rioolheffing | Aanwending van deze post kan alleen indien voldaan wordt aan al de 3 O’s, te moet gecompenseerd worden door extra baten uit de OZB. | weten: onvoorzienbaar, onvermijdbaar en onuitstelbaar.

Kostendekkendheid afvalstoffenheffing- en rioolheffing | Incidenteel Retributies | Lasten | Baten | Ruimte | Algemene reserve (31 december 2025) | €5.000.000 Afvalstoffenheffing | €2.442.000 | €2.346.000 | 0 | Algemene investeringsreserve (31 december 2025) | €12.122.778 Rioolheffing | €1.886.000 | €1.886.000 | 0 | Totaal algemene reserves | €17.122.778 Totaal | €4.328.000 | €4.232.000 | Reserve Sociaal Domein | €1.451.432 Totaal incidentele weerstandscapaciteit | €18.574.210 De stille reserves zijn bewust niet meegenomen. Deze reserves zijn wel aanwezig binnen de gemeente Harlingen, voornamelijk in de waardering van het gemeentelijk vastgoed. Deze middelen zijn echter niet snel opneembaar en het is lastig in te schatten wat de hoogte van de reserve is. Om deze reden heeft de raad, met de vaststelling van de Nota weerstandsvermogen en risicobeheersing 2015, op 1 juli 2015 besloten dat deze reserves niet worden meegenomen bij de bepaling van de hoogte van de weerstandscapaciteit. 61 Confrontatie risico’s met beschikbare weerstandscapaciteit | weerstandscapaciteit om de risico’s af te dekken. In totaal wordt aan deze eis voldaan. Structureel (excl. SD) Geïnventariseerde risico’s (structureel) | €465.000 | De reserve Sociaal Domein is niet toereikend als buffer om de risico’s Sociaal Beschikbare structurele weerstandscapaciteit | 0 | Domein af te vangen.

Gezien een ratio lager dan 1. In totaal is de weerstandsratio Ratio (weerstandscapaciteit/risico’s) | 0 | van de gemeente als ruim voldoende aan te merken zoals uit onderstaande tabel blijkt. Bovenstaand is te zien dat er geen structurele weerstandscapaciteit aanwezig is als buffer voor de structurele risico’s. Indien er geen sprake is van een structurele | Totaal weerstandscapaciteit zullen de structurele risico’s (indien zij zich voordoen) ten | Geïnventariseerde risico’s (incidenteel) | €3.123.000 laste komen van de incidentele weerstandscapaciteit. Aangezien deze risico’s zich | Geïnventariseerde risico’s | €3.450.000 vaker dan 1x voordoen wordt gerekend met een factor 2,5. | (structureel 1.380.000 x 2,5) Beschikbare structurele weerstandscapaciteit | €18.574.210 Incidenteel (excl. SD) | Ratio (weerstandscapaciteit/risico’s) | 2,8 Geïnventariseerde risico’s (incidenteel) | €2.674.000 Geïnventariseerde risico’s (structureel x 2,5) | €1.162.500 Beschikbare structurele weerstandscapaciteit | €17.122.778 | Financiële kengetallen Ratio (weerstandscapaciteit/risico’s) | 4,6 | Op 15 mei 2015 is een besluit tot wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten vastgesteld. Dit in verband met Tot en met de begroting 2025 werden de risico’s voor het Sociaal Domein niet | het opnemen van financiële kengetallen in de begroting en jaarrekening.

De gekwantificeerd in verband met de aanwezigheid van een aparte reserve Sociaal | kengetallen dienen met ingang van de begroting 2016 en de jaarrekening 2015 te Domein. Gezien de ontwikkelingen en toegenomen risico’s in het Sociaal Domein is | worden opgenomen. De kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële deze wel separaat in beeld gebracht. | ruimte de gemeente beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken of opvangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en Sociaal Domein | wendbaarheid. Geïnventariseerde risico’s (incidenteel) | €149.000 Geïnventariseerde risico’s | €2.287.500 (structureel 915.000 x 2,5) Beschikbare structurele weerstandscapaciteit | €1.451.432 Ratio (weerstandscapaciteit/risico’s) | 0,6 De raad heeft aangegeven te streven naar voldoende weerstandscapaciteit. Een ratio van het weerstandsvermogen van tenminste 1,0 voldoet aan het criterium “voldoende”. Bij deze norm is de omvang van de gekwantificeerde risico’s in evenwicht met de beschikbare weerstandscapaciteit waarmee risico’s opgevangen kunnen worden. Indien de ratio daalt tot onder 1,0 dan wordt de gemeente kwetsbaarder.

De gemeente beschikt dan niet meer over voldoende 62 Schuldquote | Solvabiliteitsratio Omschrijving | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Begroting 2025 | Omschrijving | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Begroting 2025 Netto schuldquote | 51,71% | 49,15% | 80,72% | Solvabiliteit | 43,00% | 43,93% | 28,72% Idem, gecorrigeerd voor verstrekte | 51,12% | 48,64% | 79,67% leningen | Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten | het eigen vermogen als percentage van het balanstotaal. Dit percentage geeft aan opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de | in hoeverre de activa (investeringen) zijn gefinancierd met eigen vermogen. Hoe druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. | hoger dit percentage hoe minder gefinancierd is met vreemd vermogen (leningen). Omdat bij verstrekte leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald wordt ook de netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen | Algemene normwaarden solvabiliteit | Ratio bepaald.

De netto schuldquote gecorrigeerd voor leningen is voor onze gemeente | Weinig tot geen schuld | > 80% nauwelijks van belang omdat er maar een beperkt bedrag aan verstrekte leningen | Normaal | 30% - 80% uitstaat, waarvan het merendeel voor hypothecaire geldleningen personeel. | Voorzichtigheid geboden | 20% - 30% De netto schuldquote voor 2025 bedraagt 49,15% en kan als normaal worden | Bezit zeer zwaar belast met schuld | 0% - 20% aangemerkt. | Als normaal wordt een ratio tussen de 30% en 80% beschouwd. Voorzichtigheid is Het percentage in 2025 wijkt minimaal af ten opzichte van 2024. | geboden bij een ratio tussen de 20% en 30%. Algemene normwaarden schuldquote | Schuldquote | De solvabiliteitsratio voor 2025 bedraagt 43,93% % en kan als normaal worden Normaal | < 90%beschouwd. Voorzichtigheid geboden | 90% - 130% Zeer hoge schuld | > 130% 63 Kengetal grondexploitatie | ombuigings- en bezuinigingsmaatregelen worden verwerkt. Het kengetal zal zich dan ook altijd rond de 0% begeven. Omschrijving | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Begroting 2025 | In de jaarrekening valt het kengetal structurele exploitatieruimte hoger uit dan op Kengetal grondexploitatie | 1,28% | 1,28% | 1,18%begrotingsbasis.

De verklaring hiervoor is dat nieuw beleid op begrotingsbasis wel geraamd wordt maar niet altijd direct in het begrotingsjaar wordt uitgevoerd door De afgelopen jaren is gebleken dat de grondexploitatie een forse impact kan | diverse oorzaken. hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij | Belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden de verkoop. De accountant moet ieder jaar beoordelen of de gronden tegen een actuele waarde op de balans zijn opgenomen. | Omschrijving | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Begroting 2025 Totale woonlasten gezin Harlingen | €800 | €854 | €918 Algemene normwaarden grondexploitatie | Ratio | Gemiddelde woonlasten gezin | €994 | €1.053 | €1.022 Weinig risico | < 20%Nederland Voorzichtigheid geboden | 20% - 35%Woonlasten t.o.v. landelijk gemid- | 84,75% | 85,93% | 92,37% Hoog risico | > 35%delde jaar ervoor Het kengetal heeft nagenoeg uitsluitend betrekking op de grondexploitatie | De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen wordt vaak Ludinga. De rente wordt niet bijgeschreven op de boekwaarde maar wordt ten | gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert deze lasten ieder jaar laste gebracht van de algemene middelen. Daar de gemeente de grondexploitatie | in de Atlas van de lokale lasten.

Onder de woonlasten worden verstaan de OZB, de ook nog eens niet zelf verricht, is het (financiële) risico nagenoeg nihil. | rioolheffing en de reinigingsheffing voor een woning met een gemiddelde WOZ- waarde. Het kengetal belastingcapaciteit wordt berekend door de totale lokale Structurele exploitatieruimte | woonlasten meerpersoonshuishouden in het begrotingsjaar te vergelijken met het landelijk gemiddelde in het jaar daarvoor. Omschrijving | Rekening 2024 | Rekening 2025 | Begroting 2025 Kengetal structurele exploitatieruim- | 6,05% | 8,03% | 1,31% | Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de Harlinger woonlasten in de jaren 2024 en te | 2025 rond de 85% van de gemiddelde woonlasten in Nederland hebben bedragen. Conclusie: de lokale woonlasten liggen in Harlingen op een laag niveau. Omdat Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte er | de rioolheffing 100% en de afvalstoffenheffing nagenoeg kostendekkend is, is is om de eigen lasten te kunnen dragen of welke structurele stijging van de baten | de ruimte binnen de belastingcapaciteit, naast de mogelijkheden om de OZB te of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van | verhogen, beperkt. het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele lasten.

Bij incidentele lasten of baten gaat het om | Algemene conclusie financiële positie eenmalige zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. | De financiële positie van Harlingen is op zich nog redelijk te noemen. De vooruitzichten met betrekking tot de ontwikkelingen en beleid vanuit het rijk met Opgemerkt wordt dat de structurele ruimte die er in de begroting en | betrekking tot de algemene uitkering zijn echt niet positief te noemen. Dit vraagt meerjarenraming zit met nieuw beleid wordt ingevuld. In geval de primitieve | derhalve ook aandacht voor de financiële positie op termijn. begroting een structureel tekort vertoont, dan zal in de begroting direct structurele 64 C. ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN | Openbare verlichting In oktober 2024 is het beheerplan Openbare Verlichting vastgesteld. Deze gaat Inleiding | over de periode 2025 - 2029. Het beheerplan geeft handvaten voor het inrichten Deze paragraaf gaat over beheer en onderhoud van kapitaalgoederen in de | en onderhouden van de openbare verlichting. Het dagelijks onderhoud van de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen. De bruikbaarheid en kwaliteit | openbare verlichting verloopt via de Coöperatie Openbare Verlichting en Energie van de openbare ruimte worden voor een belangrijk deel bepaald door de | Fryslân. Deze lasten zijn volledig opgenomen in de begroting.

aanwezige kapitaalgoederen zoals wegen, openbare verlichting, rioleringen, water, groenvoorzieningen en gebouwen. Voor het beheer en onderhoud zijn | Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid beheerplannen in het leven geroepen. | Lichtmasten | st. | 3.479 Armaturen | st. | 3.658 Beheer en onderhoud kapitaalgoederen De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen. Deze paragraaf heeft als doel inzicht te geven | Parkeerautomaten in de stand van zaken en de financiële dekking van de beheerplannen. | In Harlingen en Midlum betaal je parkeergeld voor het parkeren in de openbare ruimte. Hiervoor is het onder andere noodzakelijk dat mensen kunnen betalen bij Over welke kapitaalgoederen het gaat, geven de volgende tabellen een indicatief | een werkende parkeerautomaat. In het ‘Beheerplan parkeerautomaten 2025-2039’ overzicht: | staat beschreven hoe we de komende jaren de kwaliteit en bruikbaarheid van onze parkeerautomaten waarborgen. De financiële gevolgen hiervan zijn verwerkt in de Wegen, fiets- en voetpaden, bermen | programmabegroting. In oktober 2024 het beheerplan Wegen vastgesteld. Deze gaat over de periode 2025 – 2029. Dit beheerplan geeft handvaten om de wegen in goede staat | Kapitaalgoed | Eenheid | Aantal te houden. Ieder jaar worden daarnaast alle wegen geïnspecteerd door | Parkeerautomaten | St.

| 56 middel van een visuele inspectie. Uit de wegeninspectie volgt het jaarlijkse onderhoudsprogramma van de wegen. Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid Zwaar belaste weg | m2 | 0 Gemiddeld belaste weg | m2 | 114.349 Licht belaste weg | m2 | 144.137 Weg in woongebied | m2 | 556.974 Weg in verblijfsgebied | m2 | 261.081 Fietspaden | m2 | 83.985 Eilandparkeren | m2 | 34.307 Totaal wegen | m2 | 1.194.833 Abri’s | st. | 6 65 Riolering | Damwanden binnenwater Het beheer en onderhoud van de rioleringen vinden plaats op basis van het | De gemeenteraad heeft najaar 2024 het geactualiseerde beheerplan Kades en Gemeentelijk Rioleringsplan 2024-2028. De lasten worden volledig gedekt uit de | walbeschoeiing voor de periode 2025-2040 vastgesteld. Dit is de leidraad voor het heffing van de rioolrechten | onderhoud van de diverse kades en walbeschoeiingen in het binnenwater van onze gemeente. Het plan is gebaseerd op een kwaliteitsniveau basis, met als kenmerken Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid | heel, betrouwbaar veilig en functioneel. Doel is om de technische levensduur van Vrijvervalriolering | km | 151 | de constructie te maximaliseren op basis van sober en doelmatig beheer. Persleiding | km | 24 Duikers | m | 3.082 | Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid Rioolgemalen | st. | 19 | Zandstrand | m² | 25.000 Pompunits buitengebied (minigemalen) | st.

| 62 | Zeehavensteigers | m | 1.430 Poldergemalen | st. | 5 | Betonkade Nieuwe Willemshaven | m | 400 Bergbezinkbassins | st. | 5 | Havendammen | st. | 3.100 Straatkolken | st. | 8.200 | Damwanden, staal buitenwaterkering | m | 2.650 Damwanden, hout buitenwaterkering | m | 299 Het beheer en onderhoud van de rioleringen vond plaats op basis van het | Damwanden, staal binnenwaterkering | m | 282 Gemeentelijk Rioleringsplan 2024-2028. | Damwanden, hout binnenwaterkering | m | 5.912 In 2025 zijn onder andere de volgende werkzaamheden uitgevoerd: | Gemetselde kades | m | 809 Vervangen bestaande riolering door gescheiden rioolstelsel in Troelstrastraat/ | Betonnen damwanden | m | 262 Savornin lohmanstraat en Groen van Prinstererstraat; Vervangen bestaande riolering door gescheiden rioolstelsel in Oude Trekweg. | Infrastructuur maatschappelijke havens De Port of Harlingen is verantwoordelijk voor het civieltechnisch beheer en onderhoud van de gemeentelijke havens Noorderhaven, Zuiderhaven, Oude Buitenhaven, Dok, Vluchthaven en Willemshaven. Hiervoor is een beheerplan opgesteld, Havenbeheerplan 2018-2037.

Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid Houten damwand | m | 440 Stalen damwand | m | 2.493 Gemetselde kade | m | 132 Betonkade | m | 414 Stalen steigers | m | 230 Houten steigers | m | 665 Talud | m | 65 66 Openbaar groen | Gemeentelijke gebouwen en sportinventaris Het beheer en onderhoud vindt plaats op basis van de hoeveelheden uit het | De gemeente Harlingen heeft ongeveer 51 gebouwen en complexen (modern groenbeheerprogramma. De lasten zijn verwerkt in de begroting. | en monumentaal) in eigendom. De gebouwen verkeren nu bijna allemaal in een redelijke goede staat van onderhoud. Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid | In 2024 is het beheerplan gebouwen geactualiseerd voor de periode 2025-2040. Bomen | St. | 7.511 Cultuurbeplanting | m² | 101.575 | Het kwaliteitsniveau van de voorgestelde maatregelen kenmerkt zich Gazon en ruigte | m² | 921.796 | door de termen SOBER, FUNCTIONEEL en DOELMATIG. Het doel van de Bosplantsoen | m² | 127.432 | onderhoudsmaatregelen is om tegen zo laag mogelijke kosten de levensduur van Sport- en trapvelden | m² | 10.690 | de gebouwen zo lang mogelijk te maken. Openbaar groen | ha | 116,20 | Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid Bij alle kapitaalgoederen is er een toename te zien door o.a. de oplevering van | Gemeentelijke gebouwen | st. | 39 nieuwe wijken. Bij gazon en ruigte is deze toename ook te danken aan het weer in | Schoolgebouwen | st.

| 7 beheer nemen van het perceel tussen de Camping en het parkeerterrein. | Sportaccommodaties | st. | 6 Baggeren binnenwateren De gemeentelijke wateren achter de sluis worden onderhouden conform het in | Dekking beheerplannen 2024 geactualiseerde baggerplan voor de jaren 2025 t/m 2040. De binnenwateren | Op grond van door de raad vastgestelde beheerplannen zijn voorzieningen zijn verdeeld in een aantal categorieën en per categorie is aangegeven in welke | ingesteld voor de uitvoering van de daarin opgenomen activiteiten. Voor de mate de gemeente een beheer en/of onderhoudstaak heeft. Het baggerplan geeft | mutaties in deze voorzieningen in 2024 wordt verwezen naar de toelichting op de inzicht in de jaarlijkse beheers- en baggeropgave van de gemeente Harlingen | balans. gedurende deze periode. Omschrijving | Raming | Realisatie | Verschil Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid | Bruggen | €154.050 | €162.397 | -€8.347 Binnenwater | m² | 369.315 | Damwanden (zoet) | €43.600 | €28.946 | €14.654 Baggerspecie (zoet) | €45.000 | €85 | €44.915 Bruggen en duikers | Gemeentelijke gebouwen | €527.396 | €563.313 | -€35.917 Het beheerplan bruggen en duikers is 2024 geactualiseerd voor de periode 2025- | Totaal | €770.046 | €754.741 | €15.305 2040. Het beheerplan is de leidraad voor het beheer van deze gemeentelijke bruggen en duikers.

Het onderhoud is gebaseerd op het kwaliteitsniveau Basis en kenmerkt zicht door termen als heel betrouwbaar veilig en functioneel. Met dit beheerplan worden objecten onderhouden op een sobere en doelmatige wijze, dus zo lang mogelijke levensduur tegen een zo laag mogelijke kosten. Kapitaalgoed | Eenheid | Hoeveelheid Bruggen en duikers | st. | 64 67 D. FINANCIERING | Renterisico’s Kasgeldlimiet Algemeen | Jaarlijks wordt de kasgeldlimiet berekend. Dit is een percentage van de totale De financieringsparagraaf (treasuryparagraaf) is samen met het | begroting (8,50%). De kasgeldlimiet is gericht op het voorkomen van ongewenste financieringsstatuut (treasury-statuut), dat bij wijziging van de Gemeentewet | renterisico’s die ontstaan door het aangaan van overmatige korte termijn verplicht is geworden, en de Wet Fido (Wet financiering decentrale overheden), die | financieringen. Indien deze kasgeldlimiet structureel wordt overschreden dient de vanaf 1 januari 2001 van kracht is geworden en per 1 januari 2009 is gewijzigd, een | kortlopende schuld omgezet te worden in een langlopende schuld. belangrijk instrument voor het transparant maken en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren van “treasury”.

| De berekening voor de kasgeldlimiet voor de begroting 2025 is als volgt: Treasury is het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het | Begrotingstotaal | €83.545.457 toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, | Het door de minister vastgestelde percentage | 8,50% de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. | Kasgeldlimiet | €7.101.364 In het treasurystatuut van de gemeente Harlingen, dat in december 2009 door de | Per kwartaal | Kasgeldlimiet | Verschil raad is vastgesteld, zijn de uitgangspunten, de doelstellingen en de beleidsmatige en organisatorische kaders (inclusief toezicht op de uitvoering van treasury) | 1e kwartaal | €399.471 | €7.101.364 | -€6.701.893 bepaald. | 2e kwartaal | €399.616 | €7.101.364 | -€6.701.748 3e kwartaal | €399.152 | €7.101.364 | -€6.702.212 De financierings- en beleggingsactiviteiten van de gemeente Harlingen vinden | 4e kwartaal | €2.727 | €7.101.364 | -€7.098.637 plaats binnen het formele kader van het treasurystatuut. De uitvoering van het treasurybeleid vindt zijn weerslag in de financieringsparagraaf van de begroting en de jaarrekening. In de begroting komen de concrete beleidsplannen aan de orde. In de jaarrekening gaat het om de realisatie van de plannen en om een verschillenanalyse tussen de plannen en de uitkomsten.

Risicobeheer Het treasurybeleid van onze gemeente is er op gericht binnen de financiële mogelijkheden een zo optimaal mogelijk rendement te verkrijgen dan wel de lasten zo veel mogelijk te reduceren. Hierbij moeten de risico’s zo goed mogelijk worden beheerst. De waarde van financiële activa dient zo weinig mogelijk gevoelig te zijn voor marktbewegingen. 68 Renterisiconorm | (20 jarige lineaire lening) ten opzichte van 3,30% in 2024. De rente voor rood staan In de Wet Fido is een norm gegeven voor de omvang van het renterisico. Onder | in rekening-courant bedroeg 4,75%. Bij het besluit om een nieuwe lening aan te renterisico wordt verstaan de gevoeligheid van de financiële positie van de | trekken speelt de kasgeldlimiet, het verschil in percentage tussen lang en kort geld organisatie voor renteschommelingen. | en de verwachting van de renteontwikkeling op langere termijn een rol. De renterisiconorm is een percentage van het begrotingstotaal. De uitkomst hiervan mag niet overschreden worden, zodat er een spreiding van | Over de investeringen is op basis van het geraamde renteomslag-percentage de opgenomen leningen, looptijden en renteaanpassingsdata en eventueel hieruit | (0,3108 %) rente berekend. voortvloeiende rentewijzigingen, ontstaat.

In de volgende tabel wordt het renterisico in relatie tot de norm aangegeven | Kredietrisico’s In onderstaand overzicht wordt het kredietrisico op de verstrekte gelden per 1 Renterisiconorm 2025 (bedragen x €1.000) | januari 2025 weergegeven. Stap | Variabelen Renterisico(norm) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 x | Renteherzieningen | - | - | - | -(bedragen x €1.000) 2 | Aflossingen | 5.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 | Uitzettingen | 2025 Leningen verenigingen/stichtingen | 282 3 | Renterisico (1+2) | 5.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 | Leningen deelnemingen | 75 Deelnemingen | 3.964 4 | Renterisiconorm | Hypothecaire geldleningen ambtenaren | 128 (5a) = | Totaal | 4.449 (4>3 ) | Ruimte onder renterisiconorm | 11.709 | 12.160 | 12.397 | 12.524 | Bij het uitzetten van middelen zijn in ieder geval twee aspecten in het geding. (5b) = | Dit zijn een voldoende kredietwaardigheid van de tegenpartij en een beperkt (3>4) | Overschrijding renterisiconorm | marktrisico van de uitzetting. Berekening renterisiconorm (4a) | Begrotingstotaal | 83.545 | 80.804 | 81.985 | 82.621 (4b) | Percentage | 20% | 20% | 20% | 20% Renterisiconorm (4) = (4a x 4b/100) | 16.709 | 16.160 | 16.397 | 16.524 De gemeente heeft per 31 december 2025 vijf leningen voor in totaal €35.666.667 Uit bovenstaande tabel blijkt dat onze gemeente binnen de renterisiconorm blijft.

De marktrente voor langlopende geldleningen bedraagt gemiddeld 3,52% in 2025 69 Financieringspositie | het EMU-saldo wordt als volgt berekend (bedragen x €1.000): | 2025 Bij de financiering van de gemeentelijke activiteiten en investeringen wordt | Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan / onttrekking uit reserves | 4.111 uitgegaan van integrale financiering. Dit wil zeggen dat gekeken wordt naar de totale financieringsbehoefte van de gemeente. Door de langere looptijd van | Mutaties die het EMU-tekort verkleinen: diverse projecten betekent dit niet dat per direct het tekort moet worden geleend. | Afschrijvingen ten laste van de exploitatie | 3.156 Dit betreft een indicatie van de financieringsbehoefte in de komende jaren. | Bruto dotaties aan voorzieningen ten laste van de exploitatie | 2.238 De berekening van de kapitaalbehoefte per 1 januari 2025 is als volgt: | Baten uit bijdragen van andere overheden | 2.158 Opbrengsten uit verkoop van grond (tegen verkoopprijs) Totaal geïnvesteerd vermogen | €93.460.277 | Mutaties die het EMU-tekort vergroten: Reserves en voorzieningen | €51.446.866 | Investeringen in materiële vaste activa die op de balans worden geactiveerd | -9.844 Aangetrokken geldleningen | €40.666.666 | Aankoop grond, bouw- en woonrijpmaken e.d.

Betalingen ten laste van de voorzieningen | -3.327 Financieringsoverschot | €1.346.746 | Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de reserves worden gebracht en die niet vallen onder één van de andere genoem- Beheersen EMU-saldo lokale overheden | de posten Het overheidsaldo of EMU-saldo is binnen de Europese Unie een belangrijke | Boekwinst bij verkoop van deelnemingen en aandelen indicator voor de gezondheid van de overheidsfinanciën. In het Verdrag van | EMU-saldo gemeente Harlingen | -1.508 Maastricht is vastgelegd dat de lidstaten elk half jaar de gegevens over het saldo | Deze berekening van het EMU saldo laat zien dat de gemeente in 2025 €1.508.000 van hun overheid moeten rapporteren aan de Europese Commissie. Hierbij is | meer uitgeeft dan dat er wordt ontvangen. Dit is goed verklaarbaar want er wordt bepaald dat een tekort niet meer dan 3 procent van het bruto binnenlands product | fors geïnvesteerd. Het gaat hierbij zowel de uitgaven die volgen uit de exploitatie (bbp) mag bedragen. In samenhang met deze tekortgrens voor de gehele overheid | (structureel) als ook uitgaven met betrekking tot investeringen en projecten zijn in Nederland afspraken gemaakt over een macronorm voor het tekort van de | (incidenteel). gemeenten, provincies en waterschappen tezamen.

| Uit de uitkomst blijkt dat de gemeente Harlingen in negatieve zin bijdraagt aan het Met het Rijk is voor 2024 tot en met 2026 een tekortnorm van -0,5 procent van | totale EMU saldo. het bruto binnenlands product (bbp) voor het EMU-saldo als collectief aandeel van decentrale overheden afgesproken. | Wet Hof en schatkistbankieren Deze macro EMU-norm wordt onderverdeeld voor medeoverheden. Voor de | Met de wet HOF (Houdbare Overheidsfinanciën) gaat per jaar een macroplafond gemeenten betekent dit dat het aandeel voor de gemeenten gezamenlijk wordt | gelden voor het EMU-tekort van alle gemeenten samen. De rijksoverheid maakt vastgesteld op -0,34 procent van het bruto binnenlands product. | daarover afspraken met het IPO, de VNG en de UvW. De Wet schatkistbankieren verplicht gemeenten om hun overtollige financiën onder te brengen bij het Rijk. Tot een bepaald bedrag mogen gemeenten hun overtollige financiën buiten de schatkist van het Rijk aanhouden.

70 Het drempelbedrag wordt als volgt bepaald: • | voor gemeenten met een begrotingstotaal kleiner of gelijk aan €500.000 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan 2% van het begrotingstotaal, waarbij het drempelbedrag minimaal €1.000.000,- bedraagt; • | voor gemeenten met een begrotingstotaal groter dan €500 miljoen is het drempelbedrag gelijk aan €10 miljoen plus 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat boven de €500 miljoen komt. Voor Harlingen is dit zogenaamde drempelbedrag voor 2025 bepaald op €1.670.909 Op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is er een rapportageverplichting over het drempelbedrag bij schatkist-bankieren. Het drempelbedrag is gedefinieerd als de gemiddelde bankstand gerekend over een kwartaal. Voor elk kwartaal moet derhalve aangetoond worden dat de gemeente de drempelwaarde niet heeft overschreden. Met de BNG is afgesproken dat zij dagelijks het meerdere boven het drempelbedrag stort op de rekening van het Rijk. Gelet op deze afspraak is er voldoende waarborg dat de gemeente het drempelbedrag niet overschrijdt. Het overzicht over 2025 ziet er als volgt uit: Kwartaalgemiddelde | Drempelbedrag | Onderschrijding 1e kwartaal | €146.968 | €1.670.909 | -€1.523.941 2e kwartaal | €148.588 | €1.670.909 | -€1.522.321 3e kwartaal | €148.238 | €1.670.909 | -€1.522.671 4e kwartaal | €173.419 | €1.670.909 | -€1.497.400 71 E.

BEDRIJFSVOERING | Vitaliteit Wij investeren in de vitaliteit van onze medewerkers, onder meer door preventieve Inleiding | maatregelen op het gebied van mentale gezondheid te nemen en in te spelen op Onder bedrijfsvoering verstaan wij het geheel aan ondersteunende en | actuele maatschappelijke ontwikkelingen. Vitaliteit is een vast onderdeel van het organisatorische processen die ons in staat stellen ons werk effectief, efficiënt en | opleidingsplan. rechtmatig te doen. Het gaat hierbij onder andere om financiële sturing, personeel | Daarnaast stimuleren wij medewerkers om actief met hun mentale en fysieke & organisatie, informatievoorziening en planning- en control. | gezondheid aan de slag te gaan. Ook zetten wij in op preventie en vroegtijdige signalering van mogelijk langdurige uitval. Het is belangrijk dat iedereen weet welke resultaten en kwaliteitsnormen we nastreven en dat we plannen tijdig bijstellen als dat nodig is. Deze paragraaf | In 2025 boden wij alle medewerkers een preventief medisch onderzoek aan. Ruim de geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen en aandachtspunten binnen de | helft (54%) nam hieraan deel. De inzichten uit dit onderzoek helpen ons de thema’s bedrijfsvoering. | en prioriteiten voor de komende jaren te bepalen. De individuele uitkomsten zijn uiteraard alleen toegankelijk voor de deelnemers zelf.

Wij werken uitsluitend met Opleiden en ontwikkelen | geanonimiseerde en geaggregeerde gegevens voor beleidsdoeleinden. Wij blijven onze medewerkers toerusten voor hun werk, nu en in de toekomst. Samen met medewerkers hebben we gewerkt aan een opleidingsplan voor de | Indicator | 2023 | 2024 | 2025 gehele organisatie. Dit plan biedt medewerkers gerichte mogelijkheden om hun | Ziekteverzuim 25-35 jaar | 2,21% | 3,44 % | 4,47% kennis en vaardigheden verder te ontwikkelen en duurzaam inzetbaar te blijven. | Ziekteverzuim 35-45 jaar | 3,63% | 2,01% | 5,51% In het opleidingsplan staan vakinhoudelijke opleidingen en is aandacht voor | Ziekteverzuim 45-55 jaar | 4,66% | 5,86% | 3,62% persoonlijke en mentale ontwikkeling. Hiermee stellen wij medewerkers in staat | Ziekteverzuim onder 55 plussers | 9,63% | 8,36% | 7,26% hun werkzaamheden goed te blijven uitvoeren en in te spelen op veranderingen | Gemiddeld ziekteverzuim | 5,52% | 5,48% | 5,21% binnen de organisatie en maatschappij. Toelichting Samen Harlingen | Het gemiddelde ziekteverzuim daalde licht naar 5,21%. Wel nam het ziekteverzuim In de afgelopen jaren werkten we via het programma ‘Samen Harlingen’ aan | toe in de leeftijdsgroepen 25–35 jaar en 35–45 jaar. Dit kan samenhangen met het versterken van de organisatie.

Daarbij was aandacht voor samenwerking, | levensfasegerelateerde factoren, zoals het combineren van werk met een jong eigenaarschap en professionele ontwikkeling. Aanvullend op de goede resultaten | gezin, zorgtaken en andere privéverplichtingen. Dat kan leiden tot een hogere van het programma zijn nieuwe stappen gezet richting een krachtige organisatie | ervaren werkdruk en kortdurend verzuim. en de doorontwikkeling naar ‘Samen Harlingen 2.0’. Binnen deze doorontwikkeling starten wij meerdere trajecten om de talenten en het potentieel van medewerkers | In de leeftijdsgroepen 45–55 jaar en 55–65 jaar daalde het ziekteverzuim. In deze verder tot bloei te laten komen. Senior medewerkers krijgen een belangrijke rol in | leeftijdsfase is vaak sprake van meer stabiliteit in de werk en privésituatie. Wel het overdragen van kennis en kunde. Zij vervullen een rol als medecultuurbewakers | ontstaat bij deze groepen ziekteverzuim door fysieke of psychische klachten en is binnen de organisatie. | er een grotere kans op langdurige uitval. De daling kan mede worden verklaard door de aandacht voor vitaliteit en preventie. De gemeente blijft inzetten op duurzame inzetbaarheid en vitaliteit, met oog voor de verschillende levensfasen van medewerkers. 72 73 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Inkoop en aanbesteden Er zijn 55 inkoopacties gemeld met een contractwaarde van € 6.147.088.

Dit is het een na hoogste aantal sinds 2017. Er werd nog steeds weinig gebruik gemaakt van de applicatie voor contractbeheer. Vanwege ziekte vond geen tussentijdse spendanalyse plaats. Juridisch specialisme Ondanks inspanningen lukte het niet de functie van VTH-jurist structureel in te vullen. Dit leidde tot uitgaven voor de inhuur van expertise. Het streven blijft de functie van VTH-jurist definitief in te vullen. Dit versterkt onze juridische capaciteit en maakt ons minder afhankelijk van externe inhuur. Door het vergroten van de zichtbaarheid van het juridisch team werd juridische expertise steeds vaker in een vroeg stadium van projecten en vraagstukken ingeschakeld. Dit helpt om juridische risico’s tijdig te ondervangen en voorkomt correcties aan het einde van processen. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor juridische kwaliteitszorg. Tegelijkertijd blijft deze tijdige betrokkenheid een belangrijk aandachtspunt. Er kwamen 27 bezwaarschriften en acht beroepschriften bij de gemeente binnen. Deze bezwaarschriften hadden met name betrekking op omgevingsvergunningen, handhaving en verkeersbesluiten, negen bezwaarschriften zijn weer ingetrokken. De commissie bracht tien adviezen uit. In negen gevallen was het advies om het bezwaar ongegrond te verklaren en in één geval om het bezwaar niet-ontvankelijk te verklaren.

De beroepschriften richtten zich met name tegen beslissingen op bezwaarschriften over omgevingsvergunningen en handhavingsverzoeken. Privacy De gemeente heeft het privacykader verder versterkt. Er is nieuw privacybeleid (AVG) opgesteld voor de organisatie, inclusief een addendum voor de Wet politiegegevens (Wpg). Hierin zijn de specifieke eisen voor boaprocessen vastgelegd. Het kader is benut om privacy verder te borgen in werkprocessen en audits. Door de inzet van Data Protection Impact Assessments (DPIA) zijn privacyrisico’s bij verwerkingen inzichtelijk gemaakt. Sinds 2025 werken we hierbij volgens het VNGDPIAmodel. Dat zorgt voor meer kwaliteit en eenduidigheid en vergemakkelijkt hergebruik tussen gemeenten. Het tijdig afronden van DPIA’s vraagt om een betere structurele inbedding in de werkprocessen. Het verwerkingsregister en de privacyverklaring zijn onderhouden en waar nodig geactualiseerd op basis van de aangeleverde informatie. Tegelijkertijd vraagt het structureel en tijdig melden van nieuwe of gewijzigde verwerkingen nog om aandacht. In 2026 wordt daarom een volledige kwaliteitscontrole op het register uitgevoerd met eventuele opvolgacties om de borging verder te versterken. Voor bewustwording werken we met een nieuw organisatiebreed programma (Arda) als structurele voorziening om zorgvuldige omgang met persoonsgegevens te bevorderen.

Samen met Informatiebeveiliging is gewerkt aan de nieuwe procedure voor het melden en afhandelen van beveiligingsincidenten en datalekken. Dat zorgt voor een nog betere organisatorische borging van incidentmanagement. Daarnaast is Privacy aangesloten bij Informatiebeveiliging voor het opstellen van het beleid AI & Algoritmen. De Europese AIverordening (AI Act) is hierin als juridisch kader verankerd. Informatiebeveiliging We werkten aan de versterking van de informatiebeveiliging en de voorbereiding op de aankomende Cyberbeveiligingswet. Gemeenten zijn in deze wetgeving een essentiële entiteit en krijgen daarom te maken met aangescherpte eisen op het gebied van governance, risicobeheersing en incidentafhandeling. De Cyberbeveiligingswet treedt naar verwachting in de loop van 2026 in werking. Met ons Plan van Aanpak voor de implementatie van deze wet zijn we hierop voldoende voorbereid. Het plan beschrijft de fasering, verantwoordelijkheden en benodigde maatregelen. Het vormt het kader voor de implementatie en structurele borging van informatiebeveiliging. Daarnaast is gestart met de inrichting van een Information Security Management System. Een contextanalyse en voorbereiding op risicogericht werken zijn hier onderdeel van. Bij het actualiseren van beleidsdocumenten en processen lag de focus op kaderstelling en inrichting van de organisatie.

Verdere implementatie en toetsing van maatregelen vindt gefaseerd plaats in 2026, waar nodig in samenwerking met het Privacydomein om de samenhang tussen beide domeinen te bewaken. 74 Rechtmatigheidsverantwoording Vanaf verslagjaar 2023 legt het college van burgemeester en wethouders in de jaarrekening verantwoording af over de naleving van regels die van belang zijn voor de financiële rechtmatigheid van de gemeente. Het betreft de naleving van wet en regelgeving en de door de gemeenteraad vastgestelde financiële kaders bij het tot stand komen van baten, lasten en balansmutaties. De rechtmatigheidsverantwoording heeft uitsluitend betrekking op de financiële rechtmatigheid en ziet toe op: • Het begrotingscriterium; • Het voorwaardencriterium; • Het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium. De overige rechtmatigheidscriteria maken onderdeel uit van het oordeel over het getrouwe beeld van de jaarrekening en worden niet betrokken bij de rechtmatigheidsverantwoording. Kaders en uitgangspunten De rechtmatigheidsverantwoording 2025 is opgesteld op basis van: • De door de raad vastgestelde Financiële verordening gemeente Harlingen 2025; • Het door de raad vastgestelde Normenkader rechtmatigheid 2025; • De Kadernota Rechtmatigheid 2025 van de Commissie BBV.

Voor de rechtmatigheidsverantwoording gelden de volgende grenzen: • Een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten, exclusief toevoegingen aan reserves; • Een rapporteringstolerantie van 15% van de verantwoordingsgrens. Op basis van de totale lasten 2025 (circa € 84,6 miljoen) bedraagt: • De verantwoordingsgrens € 1.690.000; • De rapporteringsgrens € 253.500. Afzonderlijke fouten of onduidelijkheden boven deze rapporteringsgrens worden toegelicht in deze paragraaf bedrijfsvoering. Afbakening 1. Toepasselijke verantwoordingsgrens De rechtmatigheidsverantwoording over 2025 is opgesteld in overeenstemming met de Financiële verordening gemeente Harlingen 2025, waarin voor de rechtmatigheidsverantwoording een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten is vastgesteld. Deze grens is onverkort toegepast bij het opstellen van de jaarrekening 2025. 2. Voorwaardencriterium – jaartoerekening Voor het verslagjaar 2025 zijn op basis van de uitgevoerde verbijzonderde interne controles geen nieuwe rechtmatigheidsfouten vastgesteld op het voorwaardencriterium. Het bedrag aan rechtmatigheidsfouten over 2025 op dit criterium bedraagt daarom € 0. 3. Rapporteringsgrens In het verslagjaar 2025 zijn geen afzonderlijke fouten of onduidelijkheden geconstateerd die gelijk zijn aan of hoger zijn dan de geldende rapporteringsgrens van € 253.500.

Om die reden is geen afzonderlijke bevinding boven deze grens nader toegelicht. Uitgevoerde interne controles De interne toetsing van de rechtmatigheid is uitgevoerd in overeenstemming met het Controleplan (Verbijzonderde) Interne Controles 2025. De controles zijn gegevensgericht uitgevoerd en omvatten onder meer: • Analyse van begrotingsafwijkingen op programma en kredietniveau; • Een spendanalyse gericht op inkopen en (Europese) aanbestedingen; • Periodieke controles op risicovolle geldstromen; • Beoordeling van het beleid en de uitvoering ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik. De uitkomsten van deze controles vormen de basis voor onderstaande bevindingen. 75 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Bevindingen per rechtmatigheidscriterium Begrotingscriterium Uit de uitgevoerde analyses blijkt dat geen overschrijdingen van lasten op programmaniveau hebben plaatsgevonden. Wel is sprake van overschrijdingen van investeringskredieten. Deze overschrijdingen worden op grond van de Financiële verordening formeel als onrechtmatig aangemerkt. De totale omvang hiervan bedraagt € 76.993. Deze onrechtmatigheden hebben uitsluitend betrekking op investeringsuitgaven en niet op de uitvoering van beleid op programmaniveau. De omvang van deze onrechtmatigheden blijft ruim onder de geldende verantwoordingsgrens.

Voorwaardencriterium In de rechtmatigheidsverantwoording over 2024 is een rechtmatigheidsfout op het gebied van inkopen en aanbestedingen verantwoord ter hoogte van € 252.751. Deze bevinding had betrekking op inhuur en is voortgekomen uit contracten die in eerdere jaren niet (tijdig) Europees zijn aanbesteed. Voor het verslagjaar 2025 zijn op basis van de uitgevoerde verbijzonderde interne controles geen nieuwe rechtmatigheidsfouten vastgesteld op het gebied van het voorwaardencriterium. Het bedrag aan rechtmatigheidsfouten voor 2025 bedraagt daarom € 0. Het eerder geconstateerde bedrag van € 252.751 uit 2024 werkt in 2025 niet financieel door en is uitsluitend relevant als historische toelichting op de verbetering van de beheersing van het inkoop en aanbestedingsproces. In 2024 zijn beheersmaatregelen aangescherpt waardoor deze situatie zich in 2025 niet heeft voorgedaan.” Misbruik en oneigenlijk gebruik Ten aanzien van het misbruik en oneigenlijk gebruikcriterium is de Nota Voorkoming misbruik en oneigenlijk gebruik gemeente Harlingen leidend. Uit de uitgevoerde controles over 2025 zijn geen gevallen van misbruik of oneigenlijk gebruik gebleken die leiden tot financiële onrechtmatigheden.

Totaaloverzicht onrechtmatigheden 2025 Criterium Bedrag Begrotingscriterium € 76.993 Voorwaardencriterium € 0 Misbruik en oneigenlijk gebruik € 0 Totaal € 76.993 De totale omvang van de onrechtmatigheden blijft ruim binnen de vastgestelde verantwoordingsgrens van € 1.690.000. Conclusie Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten, lasten en balansmutaties die in 2025 niet rechtmatig tot stand zijn gekomen € 76.993 bedraagt. Dit bedrag blijft ruim binnen de geldende verantwoordingsgrens. Op basis hiervan concludeert het college dat de financiële rechtmatigheid over 2025 in voldoende mate is geborgd. 76 F. VERBONDEN PARTIJEN Inleiding Deze paragraaf geeft de raad inzicht in de beleidsmatige en financiële betrokkenheid van de gemeente over door derden uit te voeren processen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. Een verbonden partij is een derde rechtspersoon waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Dat zijn deelnemingen (vennootschappen), gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en verenigingen. Een bestuurlijk belang heeft de gemeente wanneer ze een zetel heeft in het bestuur van een derde rechtspersoon of als ze stemrecht heeft.

Dit betekent dat namens de gemeente een burgemeester, wethouder, raadslid of ambtenaar de volgende functie(s) vervult bij een derde rechtspersoon: • lid van het Algemeen Bestuur • lid van het Dagelijks Bestuur Een financieel belang heeft de gemeente als de middelen die ze ter beschikking stelt verloren gaan door faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. De gemeente Harlingen heeft bestuurlijke en financiële belangen in verschillende verbonden partijen waaronder gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en overige samenwerkingsverbanden. Voor maar een gedeelte van deze verbonden partijen geldt dat zij een rol spelen in de beleidsvoering van de gemeente. In andere gevallen is de participatie van de verbonden partijen historisch gegroeid. Hieronder zijn de verbonden partijen van de gemeente opgenomen. De verbonden partijen A. Publiekrechtelijke partijen • Werkvoorzieningschap Fryslân-West (Empatec) • Welstandszorg Hûs en Hiem • Sociaal Domein Fryslân • Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân • Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Fryslân • De Marrekrite • Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) B. Privaatrechtelijke partijen • Bank Nederlandse Gemeenten • N.V.

Port of Harlingen • Omrin (Afvalsturing Friesland en Fryslân Miljeu) • Openbare Verlichting en Energie Fryslân (OVEF) Kerngegevens Hieronder worden kort een aantal van de verbonden partijen uitvoeriger besproken vanwege het belang dat de gemeente bij deze partijen heeft. Hierbij besteden we aandacht aan de doelstelling, de activiteiten, het financiële en bestuurlijke belang, het eigen- en vreemd vermogen en het resultaat van de verbonden partij. A. | Publiekrechtelijke partijen | Gemeentelijke bijdrage 2025: | €55.158 Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €382.955 Naam | Werkvoorzieningsschap Fryslân-West (Empatec) | Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €425.448 Vorm: | Gemeenschappelijke regeling | Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €123.212 Vestigingsplaats: | Sneek Doel: | Het op bedrijfsmatige verantwoorde wijze doen uitvoeren | Naam | Sociaal Domein Fryslân van taken van en voor de deelnemende gemeenten op het | Vorm: | Gemeenschappelijke regeling (centrumregeling) terrein van gesubsidieerde arbeid.Dit gebeurt via de NV | Vestigingsplaats: | Leeuwarden Empatec | Activiteiten: | Wettelijke taken op het terrein van jeugdhulp, Activiteiten: | Bieden van werkgelegenheid onder aangepaste | maatschappelijke ondersteuning en participatie en de omstandigheden | functies voor deze taken die zien op beleidsvoorbereiding, Financieel belang: | Bijdrage per werknemer afkomstig uit gemeente | de

inkoop, het contractmanagement en beheer, het Bestuurlijk belang: | De gemeente heeft een zetel in het Algemeen Bestuur | financieel administratief beheer verwerken evenals het Wethouder Schoute is vanuit zijn functie lid van | cliëntenbeheer. het Dagelijks Bestuur en wethouder de Jong als | Financieel belang: | De kosten voor instandhouding worden onder gemeenten portefeuillehouder Financiën lid van het Algemeen | verdeeld op basis van het percentuele aandeel dat een Bestuur. | gemeente toekomt in het totaal van aantallen cliënten op Gemeentelijke bijdrage 2025: | €2.295.194 | basis van de jeugdwet. Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €10.811.000 | Bestuurlijk belang: | Wethouder Sijtsma heeft vanuit zijn functie de portefeuille Vreemd vermogen: | Ultimo 2024 : €1.327.000 | jeugd, wethouder de Jong de portefeuilles WMO, Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €112.000 | middelen en Financiën. Gemeentelijke bijdrage 2025: | €231.727 Naam | Welstandszorg Hûs en Hiem | Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €n.v.t. Vorm: | Gemeenschappelijke regeling | Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: n.v.t. Vestigingsplaats: | Leeuwarden | Resultaat 2024: | N.v.t.

Doel: | Het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemende gemeenten op het gebied van de | Naam | Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest bouwkundige, stedenbouwkundige en landschappelijke | Fryslân schoonheid in de provincie Friesland. | Vorm: | Gemeenschappelijke regeling Activiteiten: | Adviseren van de 18 gemeenten in het kader | Vestigingsplaats: | Franeker van de Woningwet, Monumentenwet en de | Doel: | Het op bedrijfsmatige wijze (doen) uitvoeren van taken Monumentenverordening. | van de 4 deelnemende gemeenten op de terreinen van de Financieel belang: | De Welstandszorg Hûs en Hiem wordt gefinancierd | sociale zekerheid en degesubsidieerde arbeid. middels een adviesbijdrage per aangevraagd advies. | Activiteiten: | Uitvoering van de P-wet, WMO (prestatievelden Bestuurlijk belang: | De gemeente heeft een zetel in het Algemeen Bestuur. | huishoudelijke verzorging en voorzieningen Wethouder de Jong is vanuit zijn functie lid van het | gehandicapten), Jeugdwet, Wet Inburgering en overige Algemeen Bestuur. | wetten op de terreinen van de sociale zekerheid en 77 de gesubsidieerde arbeid waarvan de uitvoering aan | Naam | De Marrekrite de gemeentebesturen al dan niet in medebewind is | Vorm: | Gemeenschappelijke regeling opgedragen.

| Vestigingsplaats: | Leeuwarden Financieel belang: | De dienst SoZaWe Noardwest Fryslân wordt als volgt | Doel: | De gemeenschappelijke belangen van de deelnemers gefinancierd: 30% naar rato van het inwoneraantal en 70% | te behartigen op het gebied van een evenwichtige en naar rato van het aantal uitkeringsgerechtigden/Wmo- | gecoördineerde ontwikkeling van de watersport en cliënten. | waterrecreatie, dit met inachtneming van de belangen van Bestuurlijk belang: | Wethouder de Jong en Schoute zijn lid van het bestuurlijk | natuur en landschap. overleg | Activiteiten: | Beheer en onderhoud aanlegvoorzieningen Gemeentelijke bijdrage 2025: | €24.871.585 | Financieel belang: | Jaarlijkse bijdrage Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €692.850 | Bestuurlijk belang: | Per deelnemende gemeente 1 lid in het Algemeen Bestuur. Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €9.345.409 | Wethouder Schoute is vanuit zijn functie lid van het Resultaat 2024: | Nihil | Algemeen Bestuur.

Gemeentelijke bijdrage 2025: | €5.580 Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €4.256.355 Naam | Publieke Gezondheids- en Veiligheidsregio Frsylân | Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €6.861.369 Vorm: | Gemeenschappelijke regeling | Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €127.975 Vestigingsplaats: | Leeuwarden Activiteiten: | Per 1 januari 2007 zijn de Brandweer Fryslân en GGD/ | Naam | Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO) GHOR Fryslân gefuseerd tot de hulpverleningsdienst | Vorm: | Gemeenschappelijke regeling Fryslân. Daarmee is de verplichte bestuurlijke integratie | Vestigingsplaats: | Leeuwarden in het kader van de vorming van de veiligheidsregio’s | Doel: | Het inzetten op een betere en veilige leefomgeving in tussen de regionale brandweer en de geneeskundige | Fryslân. Hiervoor voeren ze een aantal taken op het gebied hulpverlening bij ongevallen en rampen (GHOR) | van vergunningverlening, toezicht en handhaving uit die gerealiseerd | voorheen werden uitgevoerd door overige partijen (rijk, Financieel belang: | Jaarlijkse bijdrage | provincie, gemeenten, waterschappen, brandweer). Bestuurlijk belang: | Burgemeester Sjerps is vanuit haar functie lid van | Activiteiten: | Verlenen van vergunningen, houden van toezicht, het Algemeen Bestuur.

Wethouder de Jong is lid van | handhaving en advisering op het gebied van licht, geluid, de bestuurscommissie gezondheid evenals lid van de | trillingen, bodem, energie, externe veiligheid en juridische agendacommissie Gezondheid en burgemeester Sjerps is | zaken. lid van de bestuurscommissie Veiligheid. | Financieel belang: | Aandelen en naar rato van afname diensten. Gemeentelijke bijdrage 2025: | €2.115.273 | Bestuurlijk belang: | Stemrecht naar rato van de aandelen. Wethouder Sijtsma Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €10.661.592 | is vanuit zijn functie lid van het Algemeen Bestuur Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €87.343.698 | Gemeentelijke bijdrage 2025: | €536.332 Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €3.643.123 | Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €839.506 Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €4.783.824 Resultaat 2024: | Nadelig saldo: €361.794 78 B. | Privaatrechtelijke partijen | milieudoelstellingen en dat tegen zo laag mogelijke kosten Activiteiten: | Afvoeren en verwerken van afval Naam | Bank Nederlandse Gemeenten | Financieel belang: | Aandelen Vorm: | Naamloze vennootschap | Bestuurlijk belang: | Stemrecht naar rato van de aandelen. Wethouder Sijtsma is vertegenwoordiger namens de gemeente als Vestigingsplaats: | Den Haag | aandeelhouder. Doel: | De uitoefening van het bedrijf van bankier ten dienste van | Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €83.562.000 overheden.

| Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €131.694.000 Activiteiten: | Verlenen van bancaire diensten. | Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €7.130.000 Financieel belang: | 31.200 aandelen à €2,50 nominaal | NV Fryslân Miljeu Bestuurlijk belang: | Stemrecht naar rato aandelenbezit | Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €13.030.000 Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €4.777 | miljoen | Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €30.506.000 Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €123.164 miljoen | Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €1.621.000 Resultaat 2024: | Nettowinst: €294 miljoen Naam | Openbare Verlichting & Energie Fryslan (OVEF) Naam | N.V. Port of Harlingen | Vorm: | Coöperatie Vorm: | Naamloze vennootschap | Vestigingsplaats: | Leeuwarden Vestigingsplaats: | Harlingen | Doel: | Is een organisatie die de inkoop van energie en de Doel: | Het beheren, ontwikkelen en exploiteren van havens te | verduurzaming verzorgt voor leden en afnemers. Verder Harlingen met bijbehorende haventerreinen. | beheren ze de data die uit de energiemeters komt en Activiteiten: | Exploitatie van de haven, zoals het ontwikkelen, | adviseren ze de leden en afnemers hierover. Op het aanleggen en beheren van de haveninfrastructuur | gebied van openbare verlichting kopen ze het beheer en en haven suprastructuur. Het verzorgen van de | onderhoud van een kleine 100.000 lichtmasten in.

Ook logistieke dienstverlening voor de afhandeling van | verzorgen ze het beheer van de publieke laadpalen in goederenstromen. | Friesland. De uitvoering van het beleid is verdeeld over de Financieel belang: | 100% | diensten Openbare Verlichting (OVL), Energie en Laadinfra Bestuurlijk belang: | 100% aandeelhouder. Wethouder de Groot is de | Financieel belang: | Afname van diensten vertegenwoordiger namens de aandeelhouder. | Bestuurlijk belang: | Wethouder Sijtsma is vanuit zijn functie lid van het Eigen vermogen: | Ultimo 2024: €5.366.618 | Algemeen Bestuur, burgemeester Sjerps is lid van de Raad Vreemd vermogen: | Ultimo 2024: €8.605.152 | van Commissarissen. Resultaat 2024: | Voordelig saldo: €672.360 | Eigen vermogen: | N.v.t. Vreemd vermogen: | N.v.t. Naam | Afvalsturing Fryslân / Fryslân Miljeu (Omrin) | Resultaat 2024: | N.v.t. Vorm: | Gemeenschappelijke regeling Vestigingsplaats: | Heerenveen Doel: | Het verwijderen en voorkomen van het Friese afval in alle Friese gemeenten conform de voorgeschreven 79 G. GRONDBELEID | Uitvoering grondbeleid Daar waar mogelijk en gewenst verwerft de gemeente strategisch gelegen Visie op het grondbeleid | gronden. In het geval dat de gemeente volledig eigenaar is van de grond, bestaat de Algemeen | mogelijkheid om de exploitatie in eigen hand te nemen.

De ontwikkeling van het Het gemeentelijk grondbeleid is een belangrijk instrument om ruimtelijke | Willemshavengebied en het Westerzeedijkgebied zijn hier voorbeelden van. beleidsopgaven en ambities in de praktijk te realiseren. Op 24 april 2024 heeft de Gemeenteraad de nota Grondbeleid 2024-2027 vastgesteld. | Wanneer de gemeente niet volledig eigenaar is van de benodigde gronden of In de paragraaf grondbeleid van de jaarrekening komt elk jaar aan bod hoe de | de gewenste ontwikkeling en exploitatie om een meer passieve houding van de gemeente het grondbeleid heeft ingezet om de bestuurlijke doelen te bereiken. | gemeente vraagt kan de gemeente haar gronden uitgeven aan ontwikkelende marktpartijen die dan verantwoordelijk zijn voor de realisatie. De gemeente Het grondbeleid wordt ingezet om ambities en doelen van de gemeente op het | kan dan, naast haar publiekrechtelijke taak en verantwoordelijkheden, door gebied van wonen, economie, verkeer, duurzaamheid, het sociaal domein en in | het inbrengen van de grondpositie een regisserende rol verwerven binnen de toenemende mate ook de energietransitie te realiseren door het ondersteunen of | ruimtelijke processen. oppakken van concrete ontwikkelinitiatieven. Ook kan de gemeente een samenwerkingsverband aangaan met meerdere andere In de nota Grondbeleid 2024-2027 zijn de volgende doelstellingen geformuleerd: | partijen.

Samenwerken kan als strategie worden ingezet als de gemeente met 1. | Rechtvaardig verdelen van kosten en baten tussen gemeente en grondeigenaren | andere overheden of met de markt kennis of risico wil kunnen delen. (kostenverhaal); 2. | Kunnen verevenen van positieve en negatieve resultaten van door de gemeente | Focus 2025, transacties vastgoed en ontwikkeling gewenste ontwikkelingen in het fysieke domein; | In 2025 is de in 2024 gesloten koopovereenkomst ter verwerving van een 3. Waar dat aan de orde is op een transparante wijze beheersen van de risico’s, die | bedrijfslocatie met bijbehorende bedrijfswoning aan de Kanaalweg 108 en 110 te verbonden zijn aan ontwikkelingen in het fysieke domein; | Harlingen tot uitvoering gebracht. Het betreft een strategische aankoop vanuit de gemeente, waarbij een eventuele verplaatsing van de gemeentewerf naar deze Bij de toepassing van het gemeentelijke grondbeleid worden de volgende principes | locatie op dit moment wordt onderzocht en uitgewerkt. gehanteerd: 1. | De wijze van inzet van het grondbeleidsinstrumentarium wordt per situatie | De gemeente heeft daarnaast in 2025 de openbare infrastructuur van de wijk bepaald. Op basis van vastgestelde afwegingscriteria wordt bepaald welke | Ludinga overgenomen van de Grondbank Harlingen.

Deze overname was rol(len) en welk(e) instrument(en) de gemeente inzet (situationeel grondbeleid); | overeengekomen in de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente en de 2. | Verkoop, verhuur of verpachting van grond of de uitgifte van bouwrijpe | Grondbank van 8 oktober 2004. grond vindt marktconform plaats op basis van vastgestelde kaders van het gemeentelijk grondprijsbeleid. Alleen bij als zogenaamde DAEB-activiteiten | In verband met de gedachte herinrichting van de binnenstad van Harlingen en de aangemerkte functies, zoals sociale huurwoningen en aangewezen | daarin niet passend bevonden bloemenkiosk heeft de gemeente deze kiosk in 2025 maatschappelijke functies, is staatssteun toegestaan en kunnen niet | aangekocht. marktconforme grondprijzen gehanteerd worden. 3. | De gemeente verwerft gronden onder marktconforme condities waarbij de prijsstelling wordt gewaarborgd door een onafhankelijk uitgevoerde taxatie. 80 In 2025 heeft de gemeente eveneens een perceel grond aan de Westerzeedijk van | Afstoten overtollig vastgoed de Aldi in eigendom verworven. De koopovereenkomst daartoe is in 2023 gesloten | In 2025 is geen overtollig vastgoed verkocht. en in 2025 is, na verplaatsing van de Aldi, aan die overeenkomst uitvoering gegeven. Het betreft hier een strategische aankoop. | Verkoop snippergrond/overhoeken In 2025 zijn 4 percelen snippergrond verkocht.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://harlingen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/672936ea-eaa0-4e6d-97ad-81f25036701d?agendaItemId=598658ea-1cef-46ec-8ee5-1506185709d7