06.1 Bijlage 1 - JAARSTUKKEN 2025 definitieve versie
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Jaarstukken 2025
2
3 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen INHOUDSOPGAVE (klik op het hoofdstuk om er rechtstreeks naar toe te gaan) Kerngegevens Inleiding Jaarverslag 2025 1. Bestuur en ondersteuning 2. Veiligheid 3. Verkeer, vervoer en waterstaat 4. Economie 5. Onderwijs 6. Sport, cultuur en recreatie 7. Sociaal domein 8. Volksgezondheid en milieu 9. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Paragrafen A. Lokale heffingen B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing C. Onderhoud kapitaalgoederen D. Financiering E. Bedrijfsvoering F. Verbonden partijen G. Grondbeleid H. Interbestuurlijke toezicht I. Wet open overheid J. Nog uit te voeren werken K. Aanwending onvoorzien Jaarrekening 2025 Balans Toelichting op de balans WNT verantwoording Rechtmatigheidsverantwoording Overzicht eenmalige baten en lasten Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Taakveldenrealisatie Toelichting balansinvesteringen SiSa verantwoording Overzicht baten en lasten per taakveld Verklaring onafhankelijke accountant Bijlage overzicht subsidie Terug naar deze inhoudsopgave? Dat kan op iedere pagina via dit icoon.
KERNGEGEVENS Gegevens | Gegevens | Gegevens | C) FINANCIËLE 31 december | 31 december | 31 december | STRUCTUUR 2023 | 2024 | 2025 | 2023 | 2023 | 2024 | 2024 | 2025 | 2025 A) SOCIALE STRUCTUUR | Totaal | Per | Totaal | Per | Totaal | Per Aantal inwoners | 16.233 | 16.216 | 16.272 | inwoner | inwoner | inwoner waarvan | van 0 - 3 jaar | 510 | 550 | 491 | Gewone uitgaven | 75.365.845 | 4.643 | 83.297.110 | 5.136 | 90.081.883 | 5.536 van 4 - 16 jaar | 2.105 | 2.050 | 2.047 | Opbrengst OZB | 4.022.476 | 248 | 4.552.890 | 281 | 4.980.921 | 306 van 17 - 64 jaar | 9.276 | 9.166 | 9.164 | Algemene | 41.981.888 | 2.586 | 45.120.463 | 2.782 | 49.041.400 | 3.014 van 65 jaar en ouder | 4.342 | 4.450 | 4.570 | uitkering Aantal periodieke bijstandsgerechtigden | 441 | 446 | 431 | gemeentefonds Aantal inwoners werkzaam in sociaal | 64 | 65 | 69 | Vaste schuld | 45.666.666 | 2.813 | 40.666.666 | 2.508 | 35.666.666 | 2.192 werkvoorzieningsschap | Reserves | 33.628.819 | 2.072 | 43.905.578 | 2.708 | 48.016.737 | 2.951 B) FYSIEKE STRUCTUUR | Voorzieningen | 8.063.257 | 497 | 7.369.839 | 454 | 6.281.314 | 386 Oppervlakte gemeente in ha.
| 38.768 | 38.768 | 38.768 waarvan | binnenwater | 168 | 168 | 168 land | 2.496 | 2.496 | 2.496 historische stads- of dorps- | 45 | 45 | 45 kern buitenwater | 36.103 | 36.103 | 36.103 Aantal woningen | 8.340 | 8.327 | 8.298 waarvan | in Harlingen | 7.835 | 7.822 | 7.795 in Midlum | 284 | 283 | 283 in Wijnaldum | 221 | 222 | 220 Aantal woongebouwen | 621 | 620 | 620 Aantal woonschepen | 17 | 17 | 17 Lengte van waterwegen (historisch | 6.000 | 6.000 | 6.000 water) in meters 4 INLEIDING | nieuwe ramingen gedaan en ramingen aangepast in de lopende exploitatie. Per saldo waren deze aanpassingen €2.528.000 voordelig, waardoor het geraamde Met de jaarstukken 2025 legt het college verantwoording af aan de raad over | voordelige exploitatieresultaat ad €1.540.000 steeg naar €4.068.000 (het nog niet het gevoerde beleid en de uitvoering. Voor het samenstellen van de jaarstukken | bestemde saldo in de exploitatie). zijn de voorschriften van toepassing uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
De jaarstukken 2025 bestaan conform die | Specificatie van de door de raad vastgestelde begrotingsaanpassingen van voorschriften minimaal uit: | per saldo €2.528.000 voordelig: Het jaarverslag: | 20e begrotingswijziging | Eerste viermaandelijkse financiële rapportage: - Programmaverantwoording; | Uitkomst september- en decembercirculaire | 347.000 V - Paragrafen; | 2024 Erfpacht NV Port of Harlingen | 47.000 V De jaarrekening: | Aankoop Kanaalweg 108-110 | 46.000 N - Balans; | Pilot scanauto | 199.000 V - Overzicht van baten en lasten; | Onvoorzien structureel | 28.000 V - Sisa-verantwoording. | Loonstijging als gevolg van nieuwe cao | 323.000 N Daarnaast zijn de controleverklaring van de onafhankelijke accountant en een | Inhuur Wet WOO | 114.000 N aantal bijlagen opgenomen. | Bijdrage aan HWSW bediening Franekerpoorts- | 5.000 N In de programmaverantwoording staat de beleidsrealisatie centraal, terwijl in de | brug paragrafen verschillende onderwerpen nader worden belicht. In de jaarrekening | SPUK Sport 2025 | 17.000 V staan de cijfers centraal waarop de accountant zijn verklaring baseert. In het | Vrijval subsidie Seewyn | 11.000 V overzicht van baten en lasten staat de financiële verslaggeving centraal.
| Areaaluitbreiding groen gebied Almenum | 18.000 N Bibliotheek | 100.000 N Samenvatting financieel resultaat jaarrekening | Abonnementen sociaal domein | 10.000 N Saldo ‘eenmalige middelen’ in de primitieve begroting 2025 (begrotings- | 1.540.000 V | Lokale participatie-initiatieven | 30.000 N aldo): | Minimabeleid | 15.000 N Door de raad in de loop van het jaar vastgestelde begrotingsaanpassingen: | 2.528.000 V | Budget uitkeringen (BUIG) Loonkostensubsi- | 145.000 V Saldo ‘eenmalige middelen’ na de laatste begrotingsaanpassingen (raad | 4.068.000 V | dies(LKS) 10-12): | Begroting Dienst SZW NWF | 949.000 N Afwijkingen (zie specificatie): | 2.017.000 V | Gemeenschappelijke regeling Fryslân-West | 15.000 N Resultaat 2025 inclusief ‘nog uit te voeren werken’: | 6.085.000 V | Extra kosten reanimatietrainingen | 9.000 N Wet Betaalbare Huur | 29.000 N De in oktober 2024 door de gemeenteraad vastgestelde begroting 2025 had | 38e begrotingswijziging | Tweede viermaandelijks financiële rapportage: een positief exploitatieresultaat van €1.540.000.
In de loop van het jaar zijn | Afkoop erfpachtrechten | 230.000 V door de gemeenteraad door middel van zes tussentijdse begrotingswijzigingen 5 Dividend deelnemingen | 476.000 V | Het jaarresultaat is uiteindelijk €6.085.000 voordelig geworden, hetgeen OZB opbrengst niet-woningen | 51.000 N | €2.017.000 hoger is dan het nog niet bestemde bedrag (saldo eenmalige Parkeerbelasting | 206.000 N | middelen), dat resulteerde na de in de raadsvergadering van 20 december Algemene uitkering gemeentefonds | 2.396.000 V | vastgestelde laatste update van de begroting. Onvoorzien structureel | 35.000 V | De belangrijkste afwijkingen die tot dit voordeel hebben geleid, worden hieronder Nabetaling BTW 2020-2023 | 262.000 N | gespecificeerd en toegelicht. Een gespecificeerde analyse wordt opgenomen in de Bijdrage aan de Veiligheidsregio Fryslân | 14.000 V | jaarrekening bij het onderdeel taakveldenrealisatie.
Inclusie Agenda, betere mobiliteit straten, | 9.000 N gebouwen Subsidie Sport Fryslân | 100.000 V Subsidie Connexa | 10.000 V Aanschaf plantsoenmaaier | 7.000 V Aanbesteding zwembad | 45.000 N Dienst SoZaWe NWF, 1e bestuursrapportage | 598.000 V 2025 Dienst SoZaWe NWF, definitieve jaarrekening | 102.000 N 2024 Hogere bijdrage GR NWF | 181.000 N Definitief budget BUIG en LKS | 563.000 V Noopopvang vluchtelingen Oekraïne | 813.000 V Beschermd Wonen (SDF) | 300.000 V Bijdrage aan FUMO | 11.000 N Vrijval gereserveerde lasten investeringen | 218.000 V Vrijval afschrijvingen | 51.000 V 42e begrotingswijziging | Dienst SoZaWe NWF, 2e bestuursrapportage | 1.545.000 N 2025 Saldo | 2.528.000 V 6 Specificatie belangrijkste afwijkingen: | 3. dotatie voorziening verlofsparen: €215.000 N T.o.v. 2025 is er 3.863 uur meer uren gespaard, waarvan 825 uur aan IKB niet 1. dotatie aan de voorziening pensioen/wachtgeld wethouders | 548.000 N | verkoopbaar (dit kan nog in het spaarverlof gestopt worden) en 3.038 uur aan 2. afkoop erfpachtrechten | 154.000 Vspaarverlof. Daarnaast is het uurloon ook gestegen, zodat er een extra toevoeging 3. toevoeging aan de voorziening verlofsparen | 215.000 N | noodzakelijk was voor in de voorziening. Vanaf 2026 gaan we hier eerder op 4.
gereserveerde last nieuwe ambtelijke huisvesting | 178.000 V | sturen en de mogelijke toevoeging opnemen in de raming zodat er niet meer zo’n 5. opleiding personeel | 91.000 Naanzienlijk nadeel kan ontstaan. 6. algemene uitkering gemeentefonds | 158.000 V | 4. gereserveerde last nieuwe ambtelijke huisvesting: €178.000 V 7. (groot) onderhoud maatschappelijke havens | 290.000 V | Het gereserveerde bedrag voor nieuwe ambtelijke huisvesting is deels 8. peuterplusvoorziening | 140.000 Vaangesproken voor werkzaamheden die hiermee samenhangen. Omdat het budget 9. openbaar groen | 95.000 Vniet volledig is aangesproken, komt dit als voordeel in de jaarrekening. 10. sociaal domein | 1.248.000 V 11. FUMO | 83.000 V5. opleiding personeel: €91.000 N 12. leges omgevingsvergunningen | 91.000 NOok dit jaar is het opleidingsbudget voor het ambtelijk personeel (149.540) 13. nog uit te voeren werken | 708.000 Vniet toereikend geweest om de opleidingskosten te dekken met als gevolg een 14. per saldo voor/nadelen op overige posten | 92.000 N | overschrijding van €91.000. De belangrijkste verklaring is dat de stijging van het 2.017.000 V | budget in de afgelopen jaren (trendmatig) niet in de pas heeft gelopen met de forse groei van het ambtenarenapparaat. Toelichting belangrijkste afwijkingen: 6.
algemene uitkering gemeentefonds: €158.000 V Programma 1, bestuur en ondersteuning | Eind december 2025 is decembercirculaire ontvangen. De mutaties uit deze circulaire konden niet meer in de begroting worden verwerkt, waardoor bij 1. dotatie aan de voorziening wachtgelden/pensioenen wethouders: €548.000 N | de jaarrekening een verschil t.o.v. de begroting is ontstaan. De uitkomst van Dit nadeel is ontstaan omdat bij de overdracht per 1 januari 2028 rekening moet | de decembercirculaire was negatief voor Harlingen, d.w.z. dat door een aantal worden gehouden met de dekkingsgraad. Dit was op de afdeling financiën pas | oorzaken de algemene uitkering naar beneden is bijgesteld. bekend na de 2e 4-maands. Bij de actuariële waarde berekeningen wordt geen | Voor het grootste deel werd dit veroorzaakt door hoeveelheidsverschillen en WOZ- rekening gehouden met de dekkingsgraad. Het betrekken van de dekkingsgraad in | waarden mutaties. de bepaling van de voorziening houdt verband met de uitspraak van de commissie | Zo was er sprake van een daling van het aantal bijstandsontvangers van 8 en een BBV om een verhoging van 10-20% aan te houden. De gemiddelde dekkingsgraad | daling van het aantal leerlingen VO met 60 t.o.v. de septembercirculaire, waardoor over 2025 bij het APB was 118,3%. Daarom is rekening gehouden met een | de algemene uitkering hiervoor met €96.000 daalde.
dekkingsgraad van 118,3% en is een groot nadeel ontstaan. | De hoogte van de algemene uitkering wordt altijd gecorrigeerd voor eigen inkomsten als gevolg van OZB heffing. Omdat de WOZ-waardes, waarmee is 2. afkoop erfpachtrechten: €154.000 V | gerekend in de decembercirculaire, t.o.v. de waardes uit de septembercirculaire In 2025 zijn 25 erfpachtrechten onder woningen verkocht. Hoewel in de | met €1.277.000.000 waren gestegen, vond er een correctie plaats van €-187.000. begroting rekening gehouden was met extra verkopen als gevolg van het nieuwe | Er waren ook enkele incidentele voordelen. Dit betroffen met name budgetten erfpachtbeleid hebben we het aantal van 25 verkopen niet kunnen voorzien. | die het Rijk voor een specifiek doel beschikbaar heeft gesteld. Omdat deze gelden 7 niet meer in 2025 konden worden uitgegeven, zullen deze via “nog uit te voeren | Programma 7, sociaal domein werken” worden overgeheveld naar 2026. Per saldo betrof het totale nadeel uit de decembercirculaire €185.000 N. Voor een | 10. sociaal domein: €1.248.000 V uitgebreide toelichting op de decembercirculaire 2025 wordt verwezen naar de | In december is een bijstelling van de bijdrage aan de Dienst SoZaWe over 2025 raadsinformatiebrief die hierover naar de raad is gestuurd. | in de raad behandeld.
Uitgangspunt daarbij was de 2e burap van de Dienst Daarnaast werden nog nabetalingen over 2023 en 2024 m.b.t. de algemene | met een verwachte bijdrage van €25,461 mln. over 2025. Het WMO budget is uitkering ontvangen. Het betroffen o.a. maatstaven, zoals aantal huishoudens met | daarbij nog met €100.000 extra verhoogd in verband met enkele te verwachten een laag inkomen, die achteraf (in dit geval hoger) zijn bijgesteld, wat tot een extra | woningaanpassingen. uitkering heeft geleid. Het ging om resp. €83.000 over 2023 en €260.000 over | Inmiddels is de voorlopige afrekening over 2025 van de Dienst ontvangen. Deze 2024. Deze nabetalingen waren niet op voorhand te voorzien en daardoor niet | is verwerkt in onze jaarrekening en liet met een totaal van €24,872 mln. een begroot. | voordeel zien van €590.000. Met name de kosten jeugdzorg, WMO en Inkomen Al met al is dus op het taakveld Algemene uitkering een voordeel van €-185.000 + | (bijstand) vielen lager uit dan verwacht. Ook de extra te verwachten kosten van €83.000 + €260.000 = €158.000 ontstaan. | €100.000 voor woningaanpassingen bleken zich in 2025 nog niet te hebben voorgedaan (verwacht wordt dat deze kosten in 2026 wel gemaakt zullen worden).
Programma 3 verkeer, vervoer en waterstaat | Met betrekking tot de regeling opvang Oekraïners is in 2025 bij het van het Ministerie van Justitie en Veiligheid een voorschot aangevraagd, gebaseerd 7. exploitatie maatschappelijke havens: €290.000 V | om het aantal in 2025 verwacht te realiseren opvangplekken (112). Bij de 2e Het tekort op de exploitatie van de maatschappelijke havens is lager uitgevallen | 4-maandelijkse rapportage is dit in de begroting verwerkt en kon reeds een dan geraamd. Dit voordeel wordt veroorzaakt door lagere kosten voor (groot) | voordeel van €813.000 op deze regeling ingeboekt worden. onderhoud. | Bij de opmaak van de jaarrekening bleek echter dat er over 2025 met 131 gemiddeld meer opvangplekken zijn gerealiseerd dan waarmee in de Programma 5, onderwijs | voorschotaanvraag gerekend was. Dit betekende dan ook dat er recht was op een hogere compensatie. Tezamen met wat lager dan begrote kosten voor de opvang 8. peuterplusvoorziening: €140.000 V | is hierdoor in deze jaarrekening een extra voordeel van €341.000 op deze regeling Omdat de kosten van de peuterplusvoorziening in de jaarrekening 2025 zijn | ontstaan.
bekostigd uit de specifieke uitkering voor onderwijsachterstandenbestrijding | De overige afwijkingen binnen programma 7 betroffen lagere (voorlopige) kosten (OAB), terwijl in de begroting rekening was gehouden uitgegaan was van | voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang via Sociaal Domein Fryslân bekostiging uit de algemene middelen, is een voordeel van €140.000 ontstaan. | (SDF), enkele terugbetalingen van subsidies aan minimafondsen op basis van de ingediende eindverantwoordingen over 2024 en overige plussen en minnen. Al Programma 6, sport, cultuur en recreatie | met al is hierdoor binnen programma 7 een voordeel van €1.248.000 ontstaan. 9. openbaar groen: €95.000 V Met name als gevolg van onderuitputting op het budget voor renovaties van openbaar groen is €95.000 minder uitgegeven dan geraamd voor het onderhoud aan openbaar groen. 8 Programma 8, volksgezondheid en milieu | Overzicht baten en lasten 11. FUMO: €83.000 V | Bedragen x €1.000 | Raming begroting 2025 | Raming begroting 2025 Per 1 januari 2022 is de sturings- en financieringssystematiek van de FUMO in | voor wijziging | na wijziging werking getreden waarbij wordt afgerekend op werkelijk gerealiseerde uren. | Omschrijving programma | lasten | baten | saldo | lasten | baten | saldo Een belangrijk element hierin betreft de nacalculatie.
Omdat er minder uren zijn | Programma 1 | 2.566 | 935 | -1.631 | 2.752 | 1.258 | -1.494 besteed dan begroot is een bedrag terug ontvangen van de FUMO waardoor de | Programma 2 | 2.173 | 161 | -2.011 | 2.345 | 166 | -2.179 uiteindelijke bijdrage lager is uitgevallen. | Programma 3 | 11.951 | 8.320 | -3.631 | 11.906 | 9.722 | -2.184 Programma 9, volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieu- | Programma 4 | 1.143 | 297 | -846 | 3.229 | 2.152 | -1.077 wing | Programma 5 | 2.785 | 644 | -2.141 | 3.106 | 671 | -2.435 Programma 6 | 6.711 | 1.021 | -5.690 | 8.390 | 1.184 | -7.206 12. leges omgevingsvergunningen: €91.000 N | Programma 7 | 31.287 | 9.155 | -22.132 | 35.750 | 12.310 | -23.440 De geraamde opbrengst omgevingsvergunningen ad €304.000 is niet volledig | Programma 8 | 5.348 | 4.471 | -877 | 7.942 | 5.186 | -2.755 gerealiseerd. Doordat het aantal bouwaanvragen lager is geweest dan ingeschat, is | Programma 9 | 1.847 | 442 | -1.406 | 5.271 | 2.532 | -2.739 de opbrengst structureel lager uitgevallen. | Overhead | 12.017 | 501 | -11.516 | 12.908 | 792 | -12.116 Algemene dekkingsmiddelen | 2.168 | 51.529 | 49.361 | 4.836 | 55.059 | 50.223 Diversen | Vennootschapsbelasting | 721 | 0 | -721 | 738 | 0 | -738 13.
nog uit voeren werken: €708.000 V | Totaal van baten en lasten | 80.717 | 77.476 | -3.241 | 99.173 | 91.032 | -8.141 Het gaat hier nagenoeg volledig om eenmalige budgetten die nog niet (volledig) | Onttrekkingen reserves | 6.069 | 6.069 | 16.210 | 16.210 zijn besteed en die niet worden gedekt uit een reserve of een specifieke uitkering. Voor een specificatie en een uitgebreide toelichting wordt verwezen naar | Toevoegingen reserves | 2.828 | -2.828 | 8.069 | -8.069 paragraaf I, nog uit te voeren werken. | Totaal mutatie reserves | 2.828 | 6.069 | 3.241 | 8.069 | 16.210 | 8.141 14. per saldo voordelen op de overige begrotingsposten: €92.000 N | Gerealiseerd resultaat | 83.545 | 83.545 | 0 | 107.242 | 107.242 | 0 Het saldo van de overige afwijkingen tussen geraamd en werkelijk bedraagt €92.000 nadelig. Het gaat hier om onderuitputting op uitgaven, meevallende inkomsten etc. In de taakveldenrealisatie hierna worden deze afwijkingen nader toegelicht.
9 Bedragen x €1.000 | Realisatie 2025 Omschrijving programma | lasten | baten | saldo Programma 1 | 3.508 | 1.522 | -1.985 Programma 2 | 2.246 | 184 | -2.062 Programma 3 | 9.858 | 9.067 | -791 Programma 4 | 2.066 | 1.220 | -846 Programma 5 | 2.548 | 709 | -1.839 Programma 6 | 7.044 | 1.363 | -5.681 Programma 7 | 34.604 | 12.723 | -21.881 Programma 8 | 5.599 | 4.893 | -706 Programma 9 | 2.747 | 839 | -1.908 Overhead | 12.882 | 908 | -11.974 Algemene dekkingsmiddelen | 786 | 55.289 | 54.503 Vennootschapsbelasting | 719 | 0 | -719 Totaal van baten en lasten | 84.606 | 88.717 | 4.111 Onttrekkingen reserves | 7.449 | 7.449 Toevoegingen reserves | 5.476 | -5.476 Totaal mutatie reserves | 5.476 | 7.449 | 1.973 Gerealiseerd resultaat | 90.082 | 96.166 | 6.085 10 11 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen PROGRAMMA 1 BESTUUR EN ONDERSTEUNING Speerpunten | de organisatie te geven. Het onderwerp ligt niet meer bij één medewerker maar 1 | Bouwen aan een toekomstbestendige dienstverlening. | gaat de hele organisatie aan. Nieuw beleid | Harlinger indicatoren programma 1 Raadscommunicatie | Privacy De communicatie vanuit de gemeenteraad is versterkt. Zo is de griffie samen | Indicator | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 met de lokale krant een maandelijkse rubriek gestart waarin telkens een | Aantal gemelde datalekken | 5 | 7 | 9 | 9 raadslid centraal staat.
Alle volwassen inwoners ontvingen persoonlijk een brief met de uitnodiging actief te worden in de Harlinger democratie. Meerdere | Algemene indicatoren inwoners hebben zich gemeld voor de cursus Politiek Actief en bij een politieke | Indicator | Eenheid | Bron | RekeningBegroting | Rekening partij. Sinds half 2025 is de formatie van de griffie voor de komende twee jaar | 2024 | 2025 | 2025 uitgebreid om meer aandacht te kunnen geven aan raadscommunicatie. Het | Formatie | Fte per 1.000 | Eigen | €11,38 | €12,00 | €11,69 Presidium stelde in oktober het ‘Plan ter verbetering van de communicatie | inwoners | gegevens van en over de gemeenteraad’ vast. De griffie is inmiddels begonnen met de | Bezetting | Fte per 1.000 | Eigen | €11,22 | €10,90 | €11,56 uitvoering hiervan. Bijvoorbeeld door alle ingekomen stukken, inclusief inspraak, | inwoners | gegevens in het raadsinformatiesysteem openbaar te maken en het aantal plaatsingen | Apparaats- | Kosten per | Eigen | €1.411,37 | €1.331,96 | €1.559,45 rondom de agenda van de gemeenteraad in de lokale krant te verdubbelen | kosten | inwoner | begroting met eigen advertenties.
Tot slot is de griffie aan de slag gegaan met een | Externe | Kosten als % van | Eigen | 24,20% | 5,39% | 27,47% communicatiecampagne om de opkomst voor de gemeenteraadsverkiezingen te | inhuur | totale loonsom | begroting | €3.642.194 | €883.760 | €4.546.527* bevorderen. | + totale kosten Speerpunt 1 | inhuur externen Overhead | % van totale | Eigen | 13,55% | 13,78% | 13,29% Bouwen aan een toekomstbestendige dienstverlening | lasten | begroting *incl. inhuur derden van projecten Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? De bereikbaarheid van de gemeente was de afgelopen jaren een terugkerend | Financiën programma 1 thema. In 2025 bleek uit onderzoek dat onze bereikbaarheid toenam van 77% in 2024 naar 89%. Dat betekent dat de gemeente vaak direct bereikbaar is of binnen | x €1.000 | begroting voor wijz. | begroting na wijz. | rekening saldo twee dagen terugbelt. Het Klantcontactcentrum (KCC) is beter op de hoogte van | 2025 veelgevraagde onderwerpen en verbindt daardoor minder vaak door. | Lasten | 20.300 | 29.305 | 23.370 | 5.935 Baten | 59.034 | 73.319 | 65.169 | -8.150 De digitale dienstverlening is flink uitgebreid zodat inwoners meer mogelijkheden hebben om zaken online met de gemeente te regelen. De ingebruikname van de | Gerealiseerd totaal van | 38.734 | 44.014 | 41.799 | -2.115 chatfunctie is uitgesteld tot begin 2026.
| saldo baten en lasten Inwonersparticipatie is verder geprofessionaliseerd door dit een stevigere plek in 12 13 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen PROGRAMMA 2 VEILIGHEID 14 Speerpunten 1 Een veilige omgeving voor mensen die wonen, werken en recreëren in Harlingen. Speerpunt 1 Een veilige omgeving voor mensen die wonen, werken en recreëren in Harlingen. Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? In het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 staan de prioriteiten waarop het team Openbare Orde en Veiligheid extra inzet. De concrete activiteiten staan in het Uitvoeringsprogramma Integrale Veiligheid 2024-2025. Veilige havens Rond de havens werken we intensiever samen met onder andere Port of Harlingen, politie, douane, Koninklijke Marechaussee en andere partijen. Met de Port of Harlingen zijn stappen gezet om fysieke barrières op te werpen. Afsluitbare hekken op de openbare kades maken onze havens veiliger. Het ‘Platform Ondermijning Kleine Zeehavens’ heeft zijn plannen uitgewerkt en aandacht gevraagd voor een speciaal ondermijningsprogramma voor kleine havens waaronder Harlingen. Dit geldt als tegenhanger van de mainportaanpak. Ook is gewerkt aan een verbetering van de camerasystemen in de haven. Er zijn voorbereidingen getroffen om het cameranetwerk uit te breiden en de huidige camera’s te vervangen.
Verder is in Harlingen een pilot voorbereid om ondermijning in de havens tegen te gaan. De pilot wordt gefinancierd vanuit de Regio Deal Noardwest-Fryslân en bestaat uit cameratoezicht op de havenmond van Harlingen. Aanpak ondermijning Ondermijning speelt ook buiten de havens van Harlingen. Via de Regio Deal pakken we een aantal ondermijningsthema’s gezamenlijk op met de gemeenten Leeuwarden en Waadhoeke. Vanuit de Regio Deal is ingezet op onderzoek. Dit jaar is het rioolwater onderzocht en is een verdiepend onderzoek gestart naar ondermijning in de regio. Daarnaast sluiten we vanuit de Regio Deal aan bij programma’s als ‘Jonge Aanwas’ en ‘Preventie met Gezag’. De voor ons relevante onderdelen hiervan hebben we verder uitgewerkt, bijvoorbeeld in de vorm van online jongerenwerk. Zelf doen wij ook het nodige tegen ondermijnende criminaliteit. Er vonden meerdere bestuurlijke interventies plaats waaronder twee bestemmingsplancontroles. Ook is bijgedragen aan bewustwording onder collega’s via de fototentoonstelling ‘Ondermijning In Beeld’ vanuit het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Noord-Nederland. De nieuwe bibob-coördinator gaat aan de slag met de uitkomsten van de evaluatie van het huidige bibob-beleid en kijkt welke aanpassingen nodig zijn. Online veiligheid De onderwerpen cybercrime en cybersafety oftewel online criminaliteit en veiligheid, kregen ook aandacht.
Na een evaluatie gebeurt dit niet langer via het programma ‘Hackshield’ op scholen. Wel hebben we ingezet op het vergroten van online weerbaarheid bij ouderen. Hiervoor hebben we samen met RegioBank en politie twee cybervoorlichtingen gegeven. Samenwerking De samenwerking met andere afdelingen op het gebied van zorg en veiligheid is geïntensiveerd. Voor bemoeizorg en mensenhandel sluiten nu meer betrokken afdelingen aan. Ook is sprake van een verbeterde samenwerking rond complexe cases waarbij sprake is van een combinatie van zorg, overlast en veiligheid. In samenwerking met onder andere het sociaal domein, Bureau Halt, onderwijs, GGD en boa’s voerden we preventieve acties en controles uit in het kader van het preventie- en handhavingsplan alcohol. Zo deden we rond de Visserijdagen een preventiecampagne en controleerden we op drankverstrekking tijdens dit evenement. 15 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Jongeren Het programma ‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’ (OKO) stelt ons in staat om met behulp van cijfers over jeugdigen te werken aan gezonde en gelukkige jongeren. Hiermee willen we voorkomen dat zij alcohol of drugs gaan gebruiken of gaan roken. Deze werkwijze is dit jaar ingevoerd. Er is onder meer een OKO- monitor afgenomen in het voortgezet onderwijs. Ook vond een startbijeenkomst plaats.
Wat hebben we in 2025 verder gedaan? • De samenwerking met Meld Misdaad Anoniem is verlengd. • Voor de Wet Goed Verhuurderschap is een werkproces opgesteld waarmee de rol van het team Openbare Orde en Veiligheid bij het oppakken van meldingen duidelijk is vastgelegd. • Het Uitvoeringsplan Aanpak Mensenhandel is vastgesteld • Meegewerkt aan het veiliger maken van de grootste evenementen in onze gemeente. Onder andere door de organisatie van de schouw en controle van het veiligheidsplan voor de Visserijdagen. Algemene Indicatoren Indicator | Eenheid | Bron | Harlingen | Harlingen | Harlingen | Gemeente 2022 | 2023 | 2024 | < 25.000 2024 Verwijzingen Halt | Aantal per 1000 jongeren | Bureau Halt 2024 | 11 | 7 | 15 | 9 (12 t/m 18 jr) Winkeldiefstallen | Aantal per 1.000 inwoners | CBS 2024 | 1,9 | 1,5 | 1,2 | 0,8 Geweldsmisdrijven | Aantal per 1.000 inwoners | CBS 2024 | 2,8 | 3,1 | 2,2 | 2,6 Diefstallen uit woning | Aantal per 1.000 inwoners | CBS 2024 | 0,9 | 0,9 | 0,3 | 1,1 Vernielingen en beschadigingen | Aantal per 1.000 inwoners | CBS 2024 | 6,3 | 5,6 | 6,2 | 3,6 (in de openbare ruimte) Financiën programma 2 x €1.000 | begroting voor wijz. | begroting na wijz.
| rekening | saldo 2025 Lasten | 2.173 | 2.345 | 2.246 | 100 Baten | 161 | 166 | 184 | 18 Gerealiseerd totaal van | -2.011 | -2.179 | -2.062 | 117 saldo baten en lasten 16 17 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen PROGRAMMA 3 VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT 18 Speerpunten 1 Een veilige verkeersafwikkeling. 2 Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen. 3 Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en langparkeren waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is. Speerpunt 1 Een veilige verkeersafwikkeling Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Verkeerssituaties veiliger Langs de Siverdaleane is de verkeersveiligheid vergroot door bermverharding aan te brengen. De bermverharding langs de Lange Lijnbaan volgt later. Ook is gestart met de voorbereiding van de herinrichting van de Gerrit Schuilstraat en omgeving zodat uitvoering in 2026 kan plaatsvinden. Het project ‘Verkeersveilig maken Groot Ropens’ is afgerond. Hiervoor zijn diverse verkeerssituaties veiliger gemaakt door het aanbrengen van onder andere drempels en kruispuntplateaus. Bestaande drempels en kruispuntplateaus zijn waar nodig opgefrist. Dit komt de uniformiteit en uitstraling van de wijk ten goede. De plannen voor het vrijliggende fietspad Ludingaweg zijn verder uitgewerkt.
Hierbij bleek dat er geen ruimte was voor beleidswensen en dat daarom de realisatie van het fietspad niet haalbaar was. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd. Herinrichting Oude Trekweg De herinrichting Oude Trekweg is afgerond. De smallere rijbaan is voorzien van nieuwe bestrating en aan beide zijden van de rijbaan liggen nu fietsstroken. De kruispunten zijn beter zichtbaar door het gebruik van een andere kleur bestrating. De Oude Trekweg is hiermee veiliger voor weggebruikers. Strategisch plan verkeersveiligheid Voor het Strategisch Plan Verkeersveiligheid ontvangen wij subsidie om diverse verkeerssituaties in de gemeente veiliger te maken. Bijvoorbeeld door het aanpakken van gevaarlijke kruispunten. Klein verkeersleed Het budget ‘klein verkeersleed’ is ingezet voor het oplossen van diverse klachten. Zo hebben we een groen voetgangersgebied bij de Johan van Oldenbarneveltstraat gerealiseerd. De parkeeroverlast op de Noorderhaven door bezorgdiensten is verminderd door de nieuwe laad- en losplaats ter hoogte van de Rinnertspijp. Speerpunt 2 Een goede bereikbaarheid van de stad en dorpen Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Bereikbaar en aantrekkelijk centrum We zijn aan de slag gegaan met de actiepunten van het uitvoeringsprogramma van de Centrumvisie.
Hierbij is onder meer onderzoek gedaan naar mogelijkheden voor fietsparkeren en verkeersstromen in en rond de binnenstad. Ook zijn de ontwerpprocessen voor de Voorstraat en de Grote Bredeplaats opgestart. Waddenpromenade Het project Waddenpromenade is gestart met de herinrichting van de Oude Ringmuur. Het project richt zich vooral op het vergroten van de verblijfskwaliteit bij de veerbootterminal. Ook willen we hiermee de verbinding met de stad verbeteren met een nieuw voetpad aan de stadszijde van de Oude Ringmuur. De nieuwe rotonde op het kruispunt van de Nieuwe Vissershaven, de Zuidwalweg en de Harlingerstraatweg markeert nu duidelijker de entree van het verblijfsgebied. De plannen voor de volgende twee fases zijn verder uitgewerkt en financieel vertaald in de begroting 2026. Stationsbrug In het najaar is gestart met de restauratie en versteviging van de monumentale Stationsbrug uit 1909. Afwerking moet nog plaatsvinden. Aan de westkant is de houten aanbouw voor voetgangers vervangen door een nieuwe houten voetgangersbrug. Dit zorgt voor een goede verbinding tussen stationsgebied en Harmenspark. 19 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Langparkeerterrein Voor het langparkeerterrein is gekeken naar de prognose van het aantal benodigde parkeerplaatsen en de logistieke inrichting van het terrein.
We bereidden aanpassingen voor om de bereikbaarheid te verbeteren en het parkeren voor bezoekers eenvoudiger en overzichtelijker te maken. Verbetering stoepen Oosterparkwijk In de wijk Oosterpark is een deel van de stoepen al hersteld om looproutes in de wijk veilig en toegankelijk te houden voor alle gebruikers. Een deel van de werkzaamheden is reeds uitgevoerd. Speerpunt 3 Een evenwichtig en gebruiksvriendelijk parkeeraanbod afgestemd op de functies wonen, winkelen, werken, recreëren en langparkeren waarbij de leefbaarheid van de stad en dorpen gewaarborgd is. Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Parkeerbeleid aangepast Het parkeren op straat is gemonitord. Hiervoor analyseerden wij gegevens van parkeerautomaten, parkeerdrukmetingen en het parkeergedrag van bezoekers. Dit heeft geleid tot enkele aanpassingen in het parkeerbeleid. Daarnaast hebben we onder inwoners een enquête gehouden over hun ervaringen met parkeren in Harlingen. De uitkomsten gebruiken we voor het optimaliseren van het parkeerbeleid. Extra parkeerruimte Ook hebben wij stappen gezet om meer parkeerruimte aan de randen van het stadshart te creëren. Met de nieuwe parkeerlocatie Almenum aan de oostkant van de stad willen we de hoge parkeerdruk in de wijken Noorderkwartier en Almenum verlichten.
Daarnaast hebben we de voormalige ALDI-locatie toegevoegd als mogelijkheid om aan de rand van de stad te parkeren. Hier is ook extra parkeerruimte voor de Bruine Vloot. De exploitatie van het eilandparkeren en het parkeren voor de Bruine Vloot is voortgezet en geoptimaliseerd. Ook het langparkeerterrein is verder ontwikkeld. We onderzoeken hoe we deze terreinen zo kunnen inrichten dat de kwaliteit en beleving voor eilandgangers verbetert. Tegelijkertijd willen we ruimte creëren voor de opwekking van zonne-energie. Harlinger indicatoren programma 3 Wegen Indicator | omschrijving | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Onderhoudsniveau | Het bedrag aan achter- | €2,30 | €2,31 | €2,47 | €2,52 wegen | stallig onderhoud per m2 areaal Financiën programma 3 x €1.000 | begroting voor wijz. | begroting na wijz. | rekening | saldo 2025 Lasten | 11.951 | 11.906 | 9.858 | 2.048 Baten | 8.320 | 9.722 | 9.067 | -655 Gerealiseerd totaal | -3.631 | -2.184 | -791 | 1.393 van saldo baten en lasten 20 21 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen PROGRAMMA 4 ECONOMIE 22 Speerpunten 1 Een goed vestigingsklimaat voor bedrijven. 2 Bevordering toerisme. 3 Actief sturen op samenwerking in het Waddengebied. 4 Programma Harlingen uitwerken en realiseren. Speerpunt 1 Een goed vestigingsklimaat voor bedrijven.
Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Ondernemersfonds Harlingen Het was een intensief jaar voor de ondernemersverenigingen door de invoering van het nieuwe ondernemersfonds en – in enkele gevallen – de herinrichting van hun eigen organisatie. Het gemeentebrede ondernemersfonds is inmiddels volledig in werking. Onze begeleidende rol is daarmee grotendeels afgebouwd, al blijven we beschikbaar voor ondersteuning. Ondernemers bleven nauw betrokken bij de Omgevingsvisie, veiligheid in en rond de havens, de aanpak van ondermijning en de uitvoering van de centrumvisie. Gebiedsgerichte citymarketing We hebben uitvoering gegeven aan het citymarketingplan ‘De Harlinger Aanpak’. Portretten van ondernemers, campagnes en zakelijke nieuwsbrieven zijn ingezet om Harlingen te profileren als aantrekkelijke vestigings- en werkstad. Citymarketing is gekoppeld aan gebiedsgerichte opgaven zoals de centrumontwikkeling. Dit maakt economische kansen en initiatieven beter zichtbaar. Uitvoering centrumvisie Met het uitvoeringsprogramma voor de herinrichting van de Kleine Voorstraat, Voorstraat en de Grote Bredeplaats is een belangrijke stap gezet in het realiseren van de Centrumvisie Harlingen. Met de herinrichting wil de gemeente het centrum aantrekkelijker maken voor verblijf en ontmoeting.
Meer ruimte voor voetgangers, groen en terrassen moet bijdragen aan een levendig en toekomstbestendig stadscentrum, met behoud van bereikbaarheid en oog voor de historische kwaliteit van Harlingen. De Voorstraat en Kleine Voorstraat worden autoluw. In de zomer is gemotoriseerd verkeer hier ’s middags en ’s avonds niet toegestaan. Buiten deze periode blijft verkeer mogelijk. Wel verminderen we het aantal parkeerplaatsen en creëren zo ruimte voor groen en verblijf. De Grote Bredeplaats wordt een autovrij plein met meer groen, zitplekken en ruimte voor evenementen. Laden en lossen blijft mogelijk binnen venstertijden. Het ontwerp kwam tot stand in nauwe samenwerking met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen. Tijdens meerdere bijeenkomsten en via klankbordgroepen is input opgehaald en verwerkt. Voor de Grote Bredeplaats is na alle reacties zelfs een nieuw ontwerp gemaakt. Dit heeft geleid tot breed draagvlak. Nieuwe ontwikkelingen PAC-Collectief Oorspronkelijk was het Participatie Acceleratie Collectief (PAC) bedoeld als collectief van lokale bedrijven die zich gezamenlijk inzetten voor het creëren van kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het ging vooral om langdurig werkzoekenden. Binnen dit collectief zouden bedrijven elkaar versterken door kennis, ervaringen en inzet te bundelen.
Door voortschrijdend inzicht en een veranderende arbeidsmarkt blijkt zo’n collectief minder effectief te zijn en niet meer goed aan te sluiten bij de behoefte van ondernemers. Het PAC heeft zich daarom ontwikkeld van samenwerkingsverband naar een manier van werken. Deze werkwijze wordt flexibel en doelgericht ingezet binnen individuele bedrijven en afgestemd op hun specifieke context, mogelijkheden en personeelsvraagstukken. Het PAC fungeert daarmee vooral als praktische aanpak die bedrijven ondersteunt bij het creëren van duurzame participatiemogelijkheden voor de doelgroep. De bedrijven die onderdeel zijn van het PAC hebben daarbij een belangrijke voorbeeldfunctie gekregen. Zij zijn inspirerende praktijkvoorbeelden voor andere bedrijven, door te laten zien hoe je binnen de eigen organisatie ruimte kunt maken voor langdurig werkzoekenden en andere mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het PAC behoudt en vergroot zo zelfs zijn impact. Bedrijventerreinvisie en uitgifte bedrijventerrein Oostpoort 3 Voor de keuzes op de lange termijn heeft adviesbureau STEC een bedrijventerreinvisie opgesteld. Deze visie dient onder andere als input voor de Omgevingsvisie, maakt strategische keuzes inzichtelijk en laat zien welke kansen zich voordoen en welke ruimtelijke consequenties bepaalde keuzes met zich meebrengen.
Het gaat dan om mogelijke uitbreidingslocaties, effecten per scenario | Citymarketing Harlingen Welkom aan Zee en de aanwezigheid van ontwikkelkansen. Deze inzichten geven richting aan onze | Afgelopen jaar zijn wij doorgegaan met de uitvoering van onze ruimtelijk-economische koers waarbij we nauw optrekken met Port of Harlingen. | citymarketingstrategie ‘Harlingen Welkom aan Zee’. Wij brachten Harlingen als Parallel daaraan werkt de provincie aan een update van de regionale opgaven | toeristische bestemming onder de aandacht, bijvoorbeeld via online campagnes voor bedrijventerreinen zoals de actuele kavelvoorraad, het beter benutten | en social media. Ook werkten we actief aan de informatievoorziening op onze van bestaande terreinen en de vraag naar watergebonden en grootschalige | toeristische website, die in 2025 is bekroond tot best bekeken website in de bedrijvigheid. Bij al deze trajecten zijn wij actief betrokken. | categorie kleine gemeenten. Voor de informatievoorziening in de openbare De Exploitatiemaatschappij heeft het Bedrijventerrein Oostpoort 3 verder in | ruimte is een plan van aanpak opgesteld. Zo willen we nieuwe stadsplattegronden uitgifte gebracht. | in het toeristisch kerngebied van Harlingen plaatsen.
Tot slot willen we met het aanstellen van een beheerder voor het Open Data Platform de informatie over het Uitvoering Sociaal Economisch Actieprogramma | toeristisch aanbod op de website Harlingen Welkom aan Zee verder versterken en Er is verder gewerkt aan de Regio Deal en het Sociaal Economisch Actieprogramma | Harlingen actief verbinden met de regio. (SEAP). Harlingen vervult hierin een actieve rol, mede als penvoerder. SEAP is gericht op innovatie en MKB-dienstverlening, talentontwikkeling via LOB- | Ontwikkeling Harlingen als cruisehaven activiteiten en werkcarrousels, verduurzaming van bedrijventerreinen en | Cruise Port Harlingen blijft groeien in populariteit binnen de cruisewereld. versterking van regionale marketing. Ook het ondernemdersprogramma voor | Harlingen staat bekend om haar historische charme, exclusieve ligplaatsen en starters en kleine zelfstandigen is voortgezet en doorontwikkeld. In 2025 verscheen | persoonlijke ontvangst. Door actieve aanwezigheid op beurzen en congressen de vierde editie van de regionale monitor Brede Welvaart Noardwest-Fryslân. Deze | en een persoonlijke benadering van rederijen zet Harlingen zich steeds sterker rapportage laat zien hoe onze regio ervoor staat op het gebied van economie, | op de kaart. Met inspirerende activiteiten in en rond de stad, de rijke historie, welzijn en leefomgeving.
| lokale cultuur en het unieke landschap, blijven wij cruisereders en gasten telkens verrassen. Zo kunnen we als verborgen parel aan het Wad onze sterke positie voor Speerpunt 2 | zee- en riviercruises behouden en versterken. Bevordering toerisme | Expeditie Harlingen Samen met diverse maritieme partijen werkten we aan ‘Expeditie Harlingen’. Dit is Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? | een uitwerking van de ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme 2024-2030 en het Visserij Ontwikkelplan. Met ‘Expeditie Harlingen’ realiseren we de komende jaren Uitvoering ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme 2024-2030 | een onderscheidende maritieme beleving. Het concept versterkt en ontsluit het Voor de uitvoering van de ontwikkelagenda Recreatie en Toerisme 2024-2030 | aanbod voor dagrecreatie op het maritieme thema, fysiek én digitaal. Dit gebeurt werkten we aan het versterken van het toeristisch aanbod op het maritieme | via acht centrale themalijnen. ‘Expeditie Harlingen’ is de belangrijkste drager van thema. Dit gebeurde via het project ‘Expeditie Harlingen’, het ontwikkelen van | ons maritieme verhaal. In 2025 is gestart met de uitvoering door het aanbesteden nieuwe routes en toeristische producten en diverse beleidsmatige zaken. Uiteraard | van verschillende opdrachten en het uitwerken van projectonderdelen. gebeurde dit in samenhang met het toeristisch beleid.
Hiernaast hebben wij meegewerkt aan gezamenlijke regionale opgaven en ambities, bijvoorbeeld via | Evenementenstad van het jaar de projecten ‘Op paad lâns it Waad’ en de uitvoering van de regiomarketing Visit | Sinds 2024 werkt de gemeente Harlingen met een nieuwe evenementenvisie Noardwest Fryslan. | inclusief subsidieregeling. In de praktijk blijkt de regeling goed te functioneren. Organisatoren worden op een transparante en gelijkwaardige manier beoordeeld 23 24 aan de hand van duidelijke criteria. Alle evenementen komen nu in aanmerking voor subsidie. De ondersteuning van evenementen is evenwichtiger over het jaar verdeeld. Met het nieuwe beleid faciliteren we een gevarieerd en levendig evenementenaanbod met grote en kleine initiatieven binnen uiteenlopende domeinen. De verbeteringen zijn vorig jaar bekroond met de toekenning van de titel Evenementenstad van het Jaar. Speerpunt 3 Actief sturen op samenwerking in het Waddengebied Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Agenda voor het Waddengebied 2050 Harlingen hecht veel belang aan samenwerking binnen het Waddengebied. We namen dan ook actief deel aan de uitvoeringsprogramma’s van de Agenda voor het Waddengebied 2050 en hebben daarbij de belangen van Harlingen ingebracht. De bereikbaarheid van onze haven heeft bijzondere aandacht in deze programma’s.
Vereniging van Waddenzeegemeenten Via de Vereniging van Waddenzeegemeenten (VWG) werkten wij intensief samen met de andere Waddenzeegemeenten. De VWG is benut als platform voor kennisdeling, voorbereiding voor bestuurlijk overleg en lobby richting Rijk en provincie. Coördinatie van de uitvoeringsprogramma’s richtte zich met name op het programma Maritieme Havenontwikkeling. Hierin zetten we vooral in op het behartigen van de belangen van Harlingen als zeehavenstad en op het versterken van de positie van de haven in samenhang met natuur en leefomgeving. Eind 2025 diende de VWG namens alle Waddengemeenten een zienswijze in op de concept Nota Ruimte. Hierin bepleiten we onder andere een goede afweging van ecologische, economische, maatschappelijk en infrastructurele belangen bij de ruimtelijk keuzes in het Waddengebied. Actieve samenwerking met Waddenzeehavens Bereikbaarheid van onze haven had onze bijzondere aandacht. Hiervoor is actief samengewerkt met de andere Waddenzeehavens. Het bevaarbaar houden van onder andere de vaargeul Boontjes en de Zuider Stortemelk bij Vlieland bleef een belangrijke prioriteit.
Speerpunt 4 Programma Harlingen uitwerken en realiseren Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Binnen Programma Harlingen – onze samenwerking met Provincie en Wetterskip Fryslân– zetten we ons in voor doelen op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit, inclusie, bereikbaarheid en werkgelegenheid. Het Programma Harlingen heeft tot doel het versterken van de samenwerking, het onderling afstemmen van fysieke opgaven in samenhang met regionale kansen en opgaven. Integraal Ruimtelijk Ontwerp In 2025 is opdracht gegeven voor het opstellen van het Integraal Ruimtelijk Ontwerp (IRO). De planvorming is in uitvoering en wordt in volgende verslagjaren verder uitgewerkt. Het IRO vormt het vervolg op de Gebiedsverkenning kustzone Harlingen (2023) en draagt bij aan verdere samenwerking, afstemming en koppelkansen binnen het programma. Op basis van het concept IRO geven we invulling aan zogenaamde koppelkansen. Deze doen zich voor als het combineren van projecten van Wetterskip Fryslân, provincie of gemeente gezamenlijke kansen biedt of gezamenlijke belangen dient. Zo kan het verleggen van de havenmond van de Harlinger havens mogelijk gekoppeld worden aan het versterken van de havendammen door Wetterskip Fyslân. Het IRO geeft ook input voor de Omgevingsvisie.
Beleidskader commerciële havens Een van de aanbevelingen uit de evaluatie van de verzelfstandiging van het gemeentelijk havenbedrijf was het opstellen van een gemeentelijk beleidskader voor de commerciële havens. Ook zou er een onderzoek moeten komen naar de governance en de financiële structuur waarbij de gemeente de enige aandeelhouder is. In 2025 heeft de aanbesteding van deze onderzoeken plaatsgevonden. Nationaal Programma Vitale Regio’s Noard-Fryslân, met daarin gemeente Harlingen, is een van de elf regio’s in het | Harlinger indicatoren programma 4 Nationaal Programma Vitale Regio’s (NPVR). Dit programma richt zich op het structureel verbeteren van de kwaliteit van wonen, werken en leven in regio’s die | Toerisme al langer onder druk staan. Met overheden en maatschappelijke partijen is gewerkt | Indicator | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 aan de voorbereiding van een langjarig regioplan voor Noard-Fryslân. De focus ligt | Aantal overnachtingen B&B en verblijven | 37.119 | 23.875 | 27.459 | 21.205 op thema’s als wonen, zorg, voorzieningen, jongeren, bereikbaarheid en economie.
| Aantal overnachtingen in hotels | 44.889 | 56.490 | 46.966 | 47.254 Aantal overnachtingen campings en overig | 37.576 | 37.315 | 42.823 | 48.079 Totaal aantal overnachtingen | 119.584 | 117.680 | 117.248 | 116.538 Indicator | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Aantal riviercruises | 76 | 45 | 55 | 75* Aantal zeecruises | 2 | 10 | 5 | 6 *75 riviercruise calls waarvan 4 niet betalende hospitaalschepen Economie Indicator | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Leegstaande winkelpanden in de binnenstad | 23 | 18 | 19 | 18 25 Algemene indicatoren Indicator | Eenheid | Bron | Harlingen 2021 | Harlingen 2022 | Harlingen 2023 | Harlingen 2024 | Gemeente <25.000 2024 Functiemenging* | % | Meerdere 2024 | 47,2% | 48,5% | 48,3% | 48,4% | 49,9% Vestigingen (van bedrijven) | Aantal per 1000 inwoners in | LISA 2024 | 167,8 | 174,8 | 183,2 | 190,3 | 195,4 de leeftijd van 15 t/m 65 jaar *Deze indicator weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen (0% is alleen werken en 100% is alleen wonen) Financiën programma 4 x €1.000 | begroting voor wijz. | begroting na wijz.
| rekening | saldo 2025 Lasten | 1.143 | 3.229 | 2.066 | 1.163 Baten | 297 | 2.152 | 1.220 | -933 Gerealiseerd totaal van | -846 | -1.077 | -846 | 230 saldo baten en lasten 26 27 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen PROGRAMMA 5 ONDERWIJS 28 Speerpunten 1 Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed, gezond en passend onderwijs te bieden. 2 Bestrijden van laaggeletterdheid. Speerpunt 1 Kinderen van Harlingen in hun ontwikkeling ondersteunen door goed, gezond en passend onderwijs te bieden Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Groene schoolpleinen Van de subsidieregeling voor groene schoolpleinen uit 2024 is de afgelopen twee jaar geen gebruik gemaakt. Er wordt nog gesproken met de scholen over eventuele verlenging tot 2027. In 2025 vond een onderzoek plaats naar het combineren van onderwijs, kinderopvang en dorpshuis in één gebouw. Hiervoor bleek onvoldoende draagvlak. Daarom is besloten een concreet plan uit te werken voor nieuwbouw of verbouw. Met ingang van 2025 zijn vier scholen uit Harlingen actief met een schooltuin in Wijnaldum. Eén school bezoekt de schooltuin daarbij zelfs met twee groepen. De subsidie voor de schooltuinen is inmiddels structureel opgenomen in de begroting.
Subsidie peuteropvang en Voor en Vroegschoolse Educatie(VVE) Sinds 2025 is een nieuwe subsidieregeling van kracht geworden voor de bekostiging van peuteropvang en VVE, die ook na 2025 doorloopt. Hierdoor betalen alle ouders van peuters een inkomensafhankelijke bijdrage voor peuteropvang. Het grootste deel van de ouderbijdrage wordt vergoed door de Belastingdienst. Preventie op school In 2025 ontvingen alle basisscholen voor het laatst extra preventieve ondersteuning via NPO-gelden. Deze ondersteuning heeft in de voorgaande jaren bijgedragen aan het bevorderen van kansengelijkheid voor kinderen in Harlingen. De gemeente Harlingen droeg in regionaal verband bij aan de verdere uitwerking van de Regio Deal Noardwest Fryslân en de inrichting van het Vitaliseringsfonds. Ook is gewerkt aan de inhoudelijke voorbereiding van het project Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid (IPTA). Deze aanpak beoogt voortijdig schoolverlaten te voorkomen door het verbinden van onderwijs, begeleiding en duurzame toeleiding naar werk. Speerpunt 2 Bestrijden van laaggeletterdheid Ongeveer 11% van onze inwoners tussen de 16 en 65 jaar heeft moeite met lezen, schrijven, rekenen en/of het omgaan met een computer. Dat gaat om zo’n duizend mensen. Als gemeente vinden we het belangrijk dat deze inwoners op tijd worden herkend, dit uitgangspunt vormde ook in 2025 de basis voor het gevoerde beleid.
Zo kunnen zij de juiste ondersteuning krijgen om zelfstandig hun weg te vinden in het dagelijks leven. Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? We organiseerden een voorstelling voor betrokken professionals om hen kennis te laten maken met verschillende groepen laaggeletterden. Dit had als doel om meer bewustwording te creëren over wat lage basisvaardigheden betekenen in het dagelijks leven. Door beter te begrijpen waar iemand tegenaan loopt, kunnen professionals laaggeletterdheid sneller herkennen en passende hulp bieden. Daarnaast hebben we hun de routekaart basisvaardigheden meegegeven. Deze laat zien welke ondersteuning er is op het gebied van taal en digitale vaardigheden. Ook hebben we via het Digi-Taalhuis taaltrajecten en cursussen digitale vaardigheden aangeboden en zijn verschillende taalactiviteiten gestart. Algemene indicatoren Indicator | Eenheid | Bron | Harlingen | Harlingen | Harlingen | Gemeente 2022 | 2023 | 2024 | < 25.000 inw.
2024 Absoluut verzuim* | Aantal per 1000 | DUO | 5,3 | 3,2 | 2,8 | 8,5 leerlingen | /Ingrado 2024 Relatief verzuim** | Aantal per 1000 | DUO | 17 | 77 | 21 | 21 leerlingen | /Ingrado 2024 Vroegtijdige schoolverlaters | % deelnemers | DUO | 1,9% | 3,1% | 2,0%*** | 1,8%*** zonder startclassificatie | van het VO en | /Ingrado 2024 MBO onderwijs * Het aantal leerlingen dat niet staat ingeschreven op een school ** Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven maar ongeoorloofd afwezig is *** Voorlopige cijfers Financiën programma 5 x €1.000 | begroting voor wijz. | begroting na wijz. | rekening | saldo 2025 Lasten | 2.785 | 3.106 | 2.548 | 558 Baten | 644 | 671 | 709 | 38 Gerealiseerd totaal van | -2.141 | -2.435 | -1.839 | 596 saldo baten en lasten 29 30 PROGRAMMA 6 SPORT , CULTUUR EN RECREATIE 31 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Speerpunten 1 Bijdrage leveren aan het cultureel imago en klimaat voor de eigen inwoners en bezoekers. 2 Het ondersteunen van kunst en cultuur in de openbare ruimte. 3 Het entrepotgebouw geschikt maken voor culturele en maatschappelijke activitei- ten. 4 Toewerken naar een integraal huisvestingsplan voor sport en cultuur. 5 Deelname aan sport en cultuur stimuleren, met name onder jongeren. 6 Vanuit actuele vraagstukken en samen met betrokken partners het cultureel erf- goed van Harlingen toekomst geven. 7 Het groener maken van de binnenstad.
8 Het mogelijk maken van mooie evenementen in Harlingen. Speerpunt 1 Bijdrage leveren aan het versterken van het culturele imago en klimaat voor de eigen inwoners en bezoekers Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Harlingen cultuurstad aan het Wad In het kader van de beleidsnota ‘Harlingen Cultuurstad aan het Wad’ 2022-2028 organiseerden we twee bijeenkomsten voor het Harlinger culturele veld. De bijeenkomsten zijn bedoeld om de uitwisseling van informatie en samenwerking tussen culturele partijen te bevorderen. De cultuurcoördinator droeg zo bij aan het ondersteunen, verbinden en versterken van partijen binnen het culturele veld in Harlingen. Publieksactiviteiten We organiseerden ‘Kletterdei’, de opening van het seizoen van alle 11-Fountains en de elf steden. In het kader van Arcadia gaven we een team van vier kunstenaars opdracht voor het project ‘GROÛND’. Zij realiseerden 100 dagen kunst en cultuur maken en meemaken op een toegankelijke plek in het centrum van Harlingen. De stad Harlingen en de dorpen Midlum en Wijnaldum waren in Leeuwarden in ‘Bouwurk’ met kunstwerken vertegenwoordigd. Door BANK, een ‘writing camp’ voor internationale, jonge artiesten op de Waddenzee te ondersteunen zetten we Harlingen als cultuurstad aan het Wad ook internationaal op de kaart. Dit kan uitgroeien tot een jaarlijkse, internationale residentie.
De tijdelijk ingezette kwartiermaker culturele programmering heeft onderzoek gedaan naar de culturele programmering en een eerste aanzet van een plan van aanpak opgesteld. Vanuit cultuur is bijgedragen aan ‘Expeditie Harlingen’ door het realiseren van de culturele en cultuur-historische onderdelen van het Visserij Ontwikkel Plan en Expeditie Harlingen. Speerpunt 2 Het ondersteunen van kunst en cultuur in de openbare ruimte Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Cultuurhub We hebben gewerkt aan het realiseren van de ‘cultuurhub’ Willemshaven. De maritieme identiteit verbindt daarbij Westerzeedijk, Willemshaven, Waddenpromenade met de binnenstad en de dorpen. De nota Fries Taalbeleid is geactualiseerd met het opstellen van de nota Meertaligheid Harlingen. Hierin hebben we, in samenspraak met het Taalplatform, initiatieven opgenomen voor de Harlinger taal in de openbare ruimte. Speerpunt 3 | Speerpunt 5 Het entrepotgebouw geschikt maken voor culturele en maatschappelijke | Deelname aan sport en cultuur stimuleren, met name onder jongeren activiteiten. Het is belangrijk dat iedereen kan sporten en bewegen. Het percentage niet- Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? | sporters ligt in Harlingen boven het landelijke gemiddelde (55% Harlingen, 49% Nederland).
Om dit percentage omlaag te krijgen blijven we investeren in De financiële haalbaarheid van duurzame verwarming is nader onderzocht. Hieruit | sportstimulering. kwam naar voren dat het niet doelmatig is om deze verwarming nu te realiseren. | De nieuwe Kadernota Sport en Bewegen 2026–2034, inclusief actieplan voor 2026– Het college heeft deze conclusie overgenomen. Om het Entrepotgebouw | 2030 is opgeleverd. In deze nota staan concrete ambities en acties voor het sport- verder geschikt te maken voor culturele en maatschappelijke activiteiten zijn | en beweegbeleid. De nota legt een stevige basis voor de verdere ontwikkeling van bouwkundige aanpassingen gedaan. Zo is de capaciteit van het pand vergroot | een gezonde, actieve en vitale gemeente. van 450 naar maximaal 900 personen door de kozijnen en deuren te vervangen in | Vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) streven we naar gezonde en verband met de veiligheid. | vitale inwoners, daarom zetten we interventies in om onze inwoners meer te laten bewegen en sporten. Een ander belangrijk doel is het versterken van de vitaliteit Speerpunt 4 | van de sportverenigingen.
Toewerken naar een integraal huisvestingsplan voor sport en cultuur | Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? | Actief stimuleren We hebben ervoor gezorgd dat cultuur beter zichtbaar wordt op de (provinciale) Voor het integraal huisvestingsplan voor sport en cultuur zijn meerdere stappen | website ‘Yn Beweging’. Aanbieders van lessen, workshops of cursussen op het gezet. Harlinger sportverenigingen hebben samen een concept programma | gebied van Kunst- en Cultuur zijn gewezen op de mogelijkheid zich te registreren van eisen opgesteld voor een mogelijke clustering van sportaccommodaties. | bij het Jeugdfonds Sport en Cultuur, Yn Beweging en het Volwassenfonds Sport en Samenwerkingspartners in de sport- en wellicht de cultuursector werken dit in een | Cultuur. Daardoor kunnen ook inwoners met een kleine beurs en hun kinderen vervolgtraject verder uit. | hieraan gratis of met korting deelnemen. Het huidige locatiegebruik van het culturele veld is in beeld gebracht. Dat | We hebben, in het kader van kennismaken en talentontwikkeling, Seewyn onderstreepte de noodzaak om nieuwe en bestaande locaties structureel inzetbaar | ondersteund in het ontwikkelen en uitbreiden van het cultuurmenu plus. Dit is een te maken voor sport en cultuur.
| doorlopende leerlijn kunst- en cultuureducatie voor voorschoolse opvang, basis- Er is een begin gemaakt met het uitwerken van een locatiemenu voor culturele | en voortgezet onderwijs vanaf schooljaar 2025-2026. programmering. | Er is actief gezocht naar geschikte locaties voor cultuur, waaronder een plek waar jongeren buiten schooltijd terecht kunnen voor verdere talentontwikkeling onder begeleiding van kunstenaars. Naast bestaande ruimte in ateliers is ruimte gerealiseerd in DOK5 en in het MCL. Voor alle kinderen van de basisscholen en hun ouders is voor het eerst de sport- en cultuur beleefweek georganiseerd. Vijftig deelnemers maakten kennis met het sport- en cultuuraanbod. 32 33 Jaarstukken 2025 gemeente Harlingen Vitale sportverenigingen Voor de ondersteuning van sportverenigingen is de clubondersteuner inmiddels vast onderdeel van het activiteitenplan van Sport Fryslân. Hierdoor kunnen verenigingen rekenen op continuïteit in begeleiding en advies. Daarnaast kunnen sportaanbieders via social media snel informatie uitwisselen, vragen stellen en op de hoogte blijven van relevante ontwikkelingen. Dit versterkt de onderlinge verbinding en zorgt voor een vitaler sportaanbod. Om intensiever samen te werken, hebben sportverenigingen een gezamenlijk Kernteam Sportsamenwerking gevormd. Hiervoor hebben zeven verenigingen een overeenkomst opgesteld en ondertekend.
Sportaanbod Uit gesprekken met aanbieders en inwoners blijkt dat het sportaanbod voor ouderen nog onvoldoende is. Het aantal beschikbare docenten voor ouderensport is beperkt. Hierdoor blijft het aanbod achter bij de vraag. Samen met sportaanbieders hebben we onderzoeken geïnitieerd hoe dit aanbod verbreed en duurzaam versterkt kan worden. De nieuwe website ‘Yn Beweging’ biedt inwoners ook informatie over het sport- en beweegaanbod. Aanbieders kunnen hierop losse activiteiten en vaste lessen plaatsen. Voor de doelgroep 55+ is aanvullend een flyer verspreid met mogelijkheden om in beweging te komen. In de preventieaanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) zijn sport en vrije tijd cruciaal bij het stimuleren van jongeren om gezonde keuzes te maken. De OKO-monitor geeft onder andere inzicht in de sportdeelname van jongeren. Via gesprekken met jongeren zelf hebben we gekeken naar een passend en laagdrempelig sportaanbod voor jeugd vanaf 10 jaar. Sportakkoord II Het Kernteam Sportakkoord II heeft heldere doelen en ambities geformuleerd die aansluiten bij de landelijke inzet. Het sportakkoord richt zich op vijf thema’s. De subsidieregeling Stimuleringsbudget Sportakkoord gemeente Harlingen is inmiddels vastgesteld. Vanuit deze regeling zijn vijf aanvragen goedgekeurd.
Speerpunt 6 Vanuit actuele vraagstukken en samen met de betrokken partners het cultureel erfgoed van Harlingen toekomst geven Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? De digitale registratie van monumentgegevens is verder uitgewerkt en omgezet naar het digitale omgevingsstelsel. Voor de Omgevingsvisie is een participatiesessie georganiseerd over de kwaliteit van de omgeving. We zijn gestart met het opstellen van het omgevingsprogramma Erfgoed Harlingen. Er is een begin gemaakt met de evaluatie van Erfgoed en duurzaamheid. Mogelijk leidt dit tot aanpassing van de regels voor historische beglazing in het beschermd stadsgezicht. De subsidieregeling gemeentelijk monumenten Harlingen is opgesteld en inmiddels in werking. De open Monumentendag met als thema ‘Amsterdamse school Harlingen’ is goed bezocht en was aanleiding voor vele gesprekken over de toekomst van erfgoed in Harlingen. Als gemeente namen we actief deel aan het Nationaal Monumentencongres . Speerpunt 7 Het groener maken van de binnenstad Wat hebben we in 2025 gedaan en wat hebben we bereikt? Ook in 2025 is de binnenstad weer groener geworden. Op meerder locaties zoals het Zuiderplein en het Franekereind, zijn extra groenvakken gekomen. Ook zijn de resterende bomen aan de zuiderhaven gerevitaliseerd, hierbij zijn grotere en groenere groeiplaatsen bij de bomen gerealiseerd.