Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033.pdf

Maatregelen De objecten die aan vervanging toe zijn, pakken we aan. We gaan er in eerste instantie van uit dat vrijvervalriolering 60 jaar mee gaat. Met deze aanname is in beeld gebracht welke riolen de komende 10 jaar (2024-2033) mogelijk vervangen worden, namelijk de riolen die in de periode tussen 1960 en 1973 zijn aangelegd.

Figuur 11 Vrijvervalriolen aan het einde van de levensduur

In totaal gaat het om bijna 12 kilometer riolering. Hiervan is 10 km gemengde riolering. We inspecteren deze riolering. Op basis van de inspectieresultaten bepalen we of de riolen aan vervanging toe zijn of dat de riolen met levensduur verlengende maatregelen nog een aantal jaar mee kunnen. Wanneer we gemengde riolen vervangen, onderzoeken we de mogelijkheden om af te koppelen en nemen we waar mogelijk afkoppelmaatregelen mee in het vervangingsproject. Van een aantal locaties weten we dat de riolering in slechte staat is, daarom gaan we de riolen vervangen, de concrete vervangingsprojecten voor de komende jaren zijn: Maatregel Riool vervangen Loodreep Riool vervangen Giessendam West B, C, D Riool vervangen Sluisweg-Zuid Afvoercapaciteit vergroten Giessendam-West A Riool vervangen Wielwijk A

Jaar 2024 2024 2025 2028 2030

Budget 28.000 1.200.000 500.000 n.t.b. 1.000.000

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 32/82

Een aantal gemalen zijn aan vervanging toe. De volgende gemalen pakken we de komende jaren aan: Gemaal Pieter de Hooghstraat Gemaal Juliana van Stolbergstraat Gemaal Sluisweg Gemaal Peulen Gemaal Wielwijk Gemaal Buitenwei/havenstraat De druk- en vacuüm riolering wordt tweejaarlijks geïnspecteerd en onderhouden. Op basis van de inspectieresultaten bepalen we of onderdelen aan vervanging toe zijn en vervangen deze wanneer nodig. Daarom stellen we jaarlijks een investeringsbudget beschikbaar om de benodigde vervanging te kunnen doen. Dit budget is bepaald op basis van de vervangingswaarde van de objecten en de technische levensduur. De persleidingen zijn komende planperiode nog niet aan vervanging toe.

5.3 Hemelwater 5.3.1

Wat hebben we

We hebben voorzieningen in beheer om het stedelijk afvalwater in te zamelen en te verwerken: Tabel 4 objecten hemelwater

Voorziening Type Hemelwatervoorzieningen* Infiltratieriool Ondergrondse berging

Omvang 3 km 6.253 m3

*HWA is beschreven in paragraaf 5.2.1 We hebben een uitgebreid stelsel van boven en ondergrondse voorzieningen. Hiermee geven we invulling aan onze zorgplicht voor het inzamelen en verwerken van afvloeiend hemelwater. In het basisrioleringsplan (BRP) dat is uitgevoerd in 2021 hebben we het rioolstelsel hydraulisch en milieutechnisch doorgerekend. Ook zijn stresstesten uitgevoerd om de gevolgen van een hevige neerslaggebeurtenis in beeld te brengen. We hebben daarom goed in beeld hoe we ervoor staan.

5.3.2

Uitwerking waar streven we naar

We willen schade door hemelwater voorkomen en overlast zoveel mogelijk beperken. Daarom volgen we de trits vasthouden-bergen-afvoeren. We geven de voorkeur aan het vasthouden van de druppel waar deze valt. Wanneer dit niet mogelijk is zorgen we dat het hemelwater geborgen kan worden op een locatie waar het niet tot overlast leidt. Daarna voeren we het hemelwater af via het rioolstelsel en oppervlaktewater. In bestaand gebied moet de riolering een bui08 (19,8 mm in een uur) kunnen verwerken, hierop is het riool volgens de toen geldende normen aangelegd. In nieuwe situaties moet de riolering een bui09 (29,4 mm in een uur) kunnen verwerken, hiermee spelen we in op de zwaardere buien die als gevolg van klimaatverandering vaker voorkomen. Klimaatadaptatie Klimaat, weer, natuur en water houden zich niet aan gemeentelijke of provinciale grenzen. Daarom is een regionale klimaataanpak nodig. We werken toe naar een klimaatadaptief HardinxveldGiessendam in 2050. Aan de hand van de stresstesten die zijn uitgevoerd voor wateroverlast, hitte en droogte identificeren we de knelpunten en pakken deze aan wanneer er in de openbare ruimte doelmatig verbeteringen doorgevoerd kunnen worden. Hierbij volgen we de volgende thema’s:  Verstedelijking en gezonde leefomgeving - we streven een gezonde leefomgeving na. Waarin hitte, droogte, wateroverlast, bodemdaling beheersbaar zijn en blijven.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 33/82

In nieuwe situaties mag een bui t=100+10% (66 mm in 1 uur) mag niet tot schade leiden, mits het vloerpeil van de woningen ten minste 30 cm boven maaiveld ligt. o Water in de openbare ruimte accepteren we, zolang het geen schade geeft en doorgaande wegen niet langdurig blokkeert. Landbouw en natuur - We willen zoveel mogelijk aansluiten bij wat er al gedaan wordt en de verbinding zoeken met de andere thema’s die spelen in de landbouw, zoals de veenweidestrategieën. Landschap en recreatie - Klimaatadaptatie biedt kansen om het typische landschap in Alblasserwaard-Vijfheerenlanden te behouden en de recreatieve waarde hiervan te vergroten. o Waar mogelijk zoeken we naar multifunctionele oplossingen. Door te vergroenen (bijvoorbeeld door de aanplant van bomen), kunnen we meer water verwerken en gelijktijdig hittestress en droogteproblemen tegen te gaan. Dit sluit aan bij de beleidsdoelen vanuit het vakgebied groen, we werken daarom samen. Infrastructuur en vitale objecten – Met behulp van een integrale aanpak is infrastructuur en zijn vitale objecten klimaatbestendig ingericht (waterrobuust en bestand tegen de gevolgen van hitte, bodemdaling etc.) o Bij aanleg van wegen hebben we zettingseisen, bergingseisen een aandacht voor ruimte voor groen. o

 



5.3.3

Huidige functioneren

Het hydraulisch functioneren van het stelsel in beeld gebracht in het basisrioleringsplan (BRP). Er is berekend hoeveel water op straat komt te staan als gevolg van een bui 08 (19,8 mm) en bui 09 (29,4 mm). Uit de studie komen 8 aandachtlocaties naar voren.

Figuur 12 Aandachtsgebieden uit het BRP

5.3.4

Wat gaan we doen

Onderhoud Hoe we onze hemelwaterriolen beheren hebben we beschreven onder het kopje stedelijk afvalwater. Onderzoek Onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzoeken die de komende jaren op de planning staan. De onderzoeken worden gedekt vanuit de exploitatie. Tabel 5 onderzoeken hemelwater

Onderzoek O9

Beschrijving Onderhoudsplan waterdoorlatende verharding

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 34/82

O10

Er is draagvlakonderzoek gedaan onder particulieren om verhard oppervlak af te koppelen. Het is nu van belang om bewoners enthousiast te maken om af te koppelen. Onderzoeken mogelijkheden voor het juridisch vastleggen waterberging in bestaande en nieuwbouw, in een hemelwaterverordening. Belangrijke uitgangspunten hierin zijn: niet afwentelen op omliggend gebied, realisatie, berging in %, beheerkosten en onderhoud. In kaart brengen van het aandeel verhard oppervlak (m2) in de gemeente (ook particulier). Dit gebruiken we voor het opstellen van een afkoppelplan. Herzien calamiteitenplan wateroverlast (met waterschap en veiligheidsregio) De POC per bemalingsgebied bepalen (wat is de norm), samen met het waterschap en mogelijk maatregelen afspreken. We doen nader onderzoek naar de aandachtsgebieden die uit de BRP studie naar voren zijn gekomen.

O11

O12 O13 O14 O15

Maatregelen Wanneer gemengde vrijvervalstelsels aan vervanging toe zijn (zie paragraaf 5.2.4), leggen we bij voorkeur een gescheiden of verbeterd gescheiden stelsel voor terug. Deels komen de aandachtsgebieden ook overeen met locaties waar het vrijvervalstelsel aan vervanging toe is. Dit pakken we dan samen op in een project, ook maken we werk met werk door de rioolvervanging af te stemmen met weg- en groenbeheer. Ook hebben we bij de vervanging van het stelsel aandacht voor het afkoppelen van particulier terrein. Per project kijken we hoe we dit het beste kunnen meenemen.

5.4 Grondwater 5.4.1

Wat hebben we

Hardinxveld-Giessendam ligt in de Alblasserwaard aan de Beneden Merwede. De Alblasserwaard is een ingepolderd veenweidegebied, met langs de rivieren stroken zeeklei en rivierklei. De polder bevindt zich 1 tot 1,5 m onder NAP. De polder wordt bemalen door het waterschap en het overtollige water wordt afgevoerd via de boezem. Het grondwater in de gemeente Hardinxveld-Giessendam is dus onderdeel van een regionaal systeem. Het is daarom ook lastig om op lokaalniveau te sturen in het grondwater.

5.4.2

Uitwerking waar streven we naar

De gemeente heeft een inspanningsverplichting om ervoor te zorgen dat het grondwater de bestemming van een gebied (voor zover mogelijk) niet belemmert. De aanpak van grondwateroverlast is een samenspel tussen perceeleigenaar, gemeente waterschap en provincie. De perceeleigenaar is in eerste instantie verantwoordelijk voor het grondwater op eigen terrein. De gemeente heeft een regierol en is het eerste aanspreekpunt voor inwoners in geval van grondwateroverlast en adviseert over mogelijke oplossingsrichtingen. Om te bepalen wanneer sprake is van grondwateroverlast is de gewenste ontwateringsdiepte voor verschillende gebruiksfuncties bepaald. We maken onderscheid tussen de ontwateringsdiepte en drooglegging. De ontwateringsdiepte is de afstand tussen grondwater en maaiveld, met drooglegging bedoelen we de afstand van waterpeil tot maaiveld. Hierbij geldt dat het polderpeil het laagste niveau is voor eventuele afvoer van grondwater, het grondwater kan niet kunstmatig verlaagd worden onder het polderpeil. Door de weinig draagkrachtige ondergrond in Hardinxveld-Giessendam, is bebouwing veelal op paalfundering geplaatst. Voor 1980 werden vaak houten palen gebruikt voor de fundering. Wanneer deze houtenpalen boven het grondwater uitkomen gaan ze rotten. Na verloop van tijd verliest de fundering zijn stevigheid en kunnen verzakkingen optreden. Door klimaatverandering komen lange

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 35/82

droge perioden vaker voor. In deze perioden zakt de grondwaterstand, waardoor de kans op droogvallende houten paalkoppen, met verrotting als gevolge, toeneemt.

Figuur 13 Ontwateringsdiepte Tabel 6 Ontwateringsdiepten per functie

Ontwatering

Drooglegging

Functie Wonen

Wegen Groen Wonen Wegen Groen

Streefwaarden Standaard GHG >0,65 mvloerpeil

Ingrijpwaarden GHG klei- of veengrond <0,3 m-mv* GHG woning na 1992* <0,5 m-mv GHG overige woningen <0,7 m-mv

Kruipruimteloos GHG >0,5 mvloerpeil 0,4 m-wegas 0,0 m-mv 1,15 m-vloerpeil 0,9 m-wegas 0,5 m-mv

*gewenste ontwatering is afhankelijk van de hoogte van fundering en houten paalkoppen.

Op het moment dat grondwateroverlast wordt ervaren, is de gemeente het eerste aanspreekpunt. De aanpak bij meldingen van grondwateroverlast staat in de volgende figuur:

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 36/82

Figuur 14 Aanpak melding grondwateroverlast

5.4.3

Huidig functioneren

We zijn het aanspreekpunt voor particulieren wanneer men vragen, klachten of meldingen heeft met betrekking tot grondwater. De afgelopen jaren hebben we een aantal klachten en/of meldingen ontvangen over grondwateroverlast.

5.4.4

Wat gaan we doen

Onderhoud Voor de ontwatering van het gebied passen we bij voorkeur robuuste inrichtingsmaatregelen toe, zoals aanleg van oppervlaktewater, ophogen of alternatief bouwen. We passen pas drainagemaatregelen toe als de ontwatering niet op een andere manier gerealiseerd kan worden, omdat het toepassen van drainage veel onderhoud vergt. Tabel 7 objecten grondwater

Object Drainage

Reinigen n.v.t.

Inspecteren n.v.t.

Onderzoek Onderstaande tabel geeft een overzicht van de onderzoeken die de komende jaren op de planning staan. De onderzoeken worden gedekt vanuit de exploitatie. Tabel 8 onderzoeken grondwater

Onderzoek O16 O17

Beschrijving Grondwaternotitie herzien Onderzoek naar locaties waar aanleg IT/DT-riool (drainage/infiltratie/transport) nodig en doelmatig is

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 37/82

O18

Effect van bodemdaling op de leefomgeving onderzoeken

Maatregelen Er zijn op dit moment geen maatregelen voorzien. Wanneer uit onderzoek blijkt dat maatregelen noodzakelijk zijn, gaan we aan de slag.

5.5 Oppervlaktewater 5.5.1

Wat hebben we

Samen met het waterschap Rivierenland dragen we de zorg voor het oppervlaktewater. Het waterschap beheert de grotere watergangen en boezem (A-watergangen). Als gemeente beheren we een deel van de kleinere oppervlaktewateren (B- en C-watergangen). In de gemeente ligt ruim 354 km watergang. De gemeente is onderhoudsplichtig voor 14,6 km (4% van de totale watergangen in de gemeente) en baggert aanvullend 6,8 km B-watergang waarvan de onderhoudsplicht bij particulieren ligt. Daarnaast hebben we ruim 5 km beschoeiing en ca. 75 duikers.

5.5.2

Uitwerking waar streven we naar

De watergangen zijn een belangrijk onderdeel van het hemelwaterstelsel; ze voeren het overtollige water af dat vanuit de stedelijke omgeving komt. Wanneer er een hevige bui valt, moet het water via ondergrondse en bovengrondse voorzieningen naar het lokale en regionale oppervlaktewater worden afgevoerd. De afvoercapaciteit van het oppervlaktewatersysteem is daarmee een belangrijke factor om wateroverlast in stedelijk gebied te voorkomen. De capaciteit en doorstroming van de watergangen is voldoende. Het oppervlaktewater moet T=10+10% kunnen verwerken met maximale peilstijging van 20 cm.

Figuur 15 Oppervlaktewater in Hardinxveld-Giessendam

Naast dat oppervlaktewateren voldoende afvoercapaciteit hebben is ook een goede waterkwaliteit van belang. Hiervoor is het waterschap verantwoordelijk.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 38/82

Het effect van vuiluitworp door overstortingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn. Het effect van de riolering op de kwaliteit van het oppervlaktewater bepalen we door te kijken naar het ontvangende water. Door klimaatverandering kan het oppervlaktewater in hete perioden een hogere temperatuur krijgen. Dit kan zorgen voor toename van ziekteverwekkers zoals blauwalg en botulisme. Dit kan leiden tot verslechtering van de waterkwaliteit. Zoals in paragraaf 2.4 is beschreven zet de gemeente in op de groenblauwe dooradering (zoals genoemd in het groenbeleidsplan). Hierbij is de gemeente voornemens om beschoeide watergangen om te vormen naar watergangen met natuurvriendelijke oevers. Dit is beter voor zowel de natuur als de waterkwaliteit.

5.5.3

Huidig functioneren

Het oppervlaktewater wordt gebiedsgericht gebaggerd. Hiermee worden de watergangen op diepte gehouden. Elk jaar voert het waterschap de schouw op het maaien uit en bij het baggeren wordt een diepteschouw na het baggeren uitgevoerd, waarin de staat van de watergangen wordt beoordeeld.

5.5.4

Wat gaan we doen

Onderhoud Het oppervlaktewater wordt deels door het waterschap en deels door de gemeente beheerd, hierover zijn afspraken gemaakt. Waar en wanneer nodig stellen we deze bij. Het oppervlaktewater wordt volgens het beheer- en onderhoudsplan watergangen Hardinxveld-Giessendam 2019-2028 onderhouden. Om de afvoercapaciteit te garanderen hebben we beschoeiing langs de watergangen, duikers om watergangen met elkaar te verbinden en voeren we baggerwerkzaamheden uit.

Tabel 9 objecten oppervlaktewater

Object Beschoeiingen Baggeren Duikers

Reinigen n.v.t. 1x per 10-15 jaar 1x per 10-15 jaar

Inspecteren Jaarlijkse schouw Jaarlijkse schouw Jaarlijkse schouw

Onderzoek Onderstaande tabel geeft een overzicht van de maatregelen die de komende jaren op de planning staan. De onderzoeken worden gedekt vanuit de exploitatie. Tabel 10 onderzoeken oppervlaktewater

Onderzoek O19 O20

Beschrijving Locaties en minimale oppervlakte open water in bestaande en nieuwbouwlocaties om extra waterberging te creëren Waterkwaliteit i.r.t. doorspoelleidingen WSRL en effect van overstorten en besliskaders waterkwaliteit (met waterschap)

Maatregelen De duikers en beschoeiingen binnen de gemeente vervangen we wanneer nodig. De laatste jaren wordt de kwaliteit van het water nadelig beïnvloed door een invasie van exotische dieren en planten. Het waterschap zet waar nodig samen met de gemeente in om die invasieve exoten te bestrijden.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 39/82

5.6 Duurzaamheid 5.6.1

Wat hebben we

Vanuit water en riolering kunnen wij bijdragen aan duurzaamheid. Onder het overkoepelende thema duurzaamheid kunnen we bijdragen aan de energietransitie, transitie naar een circulaire economie en het toepassen van decentrale zuivering stedelijk afvalwater. Voor de energietransitie en circulaire economie volgen we de plannen vanuit andere disciplines en dragen bij waar dat kan. Alternatieve sanitatie past binnen de zorgplicht stedelijk afvalwater en pakken we vanuit water en riolering op.

5.6.2

Waar streven we naar

Gemeente Hardinxveld-Giessendam gaat de komende jaren in ieder geval met de volgende duurzaamheidsopgaven aan de slag: Energietransitie Het doel van de energietransitie is het reduceren van de CO2 uitstoot. Dit is uitgewerkt in de energiestrategie en transitievisie warmte. Vanuit water en riolering kunnen we bijdragen aan de energie transitie door: -

Werk met werk te maken: we pakken projecten in de openbare ruimte gezamenlijk op. Zo beperken we overlast voor burgers en beperken we de kosten. Gebruik te maken van duurzame energie: onze mechanische en vacuüm riolering verbruikt energie. Door goed beheer beperken we de energievraag. Thermische energie uit water te winnen: uit drinkwater, oppervlaktewater of afvalwater (TED, TEO, TEA) kan energie worden opgewekt.

Circulaire economie Het nationale doel is om in 2050 volledig circulair te zijn. Dat betekent dat grondstoffen efficiënter moeten worden ingezet en zoveel mogelijk hergebruikt moeten worden. De mogelijkheden waarop we kunnen bijdragen vanuit water en riolering aan een circulaire economie zijn: -

Gebruik maken van hergebruikte materialen, bijvoorbeeld gerecyclede betonnen rioolbuizen. Gebruik maken van materialen die na hun levensduur hergebruikt kunnen worden. Water benutten op perceelniveau. Door water niet af te voeren maar vast te houden, kan het benut worden om de tuin te besproeien of in het huishouden om bijvoorbeeld de wc door te spoelen.

Decentrale zuivering stedelijk afvalwater In plaats van het afvalwater af te voeren naar de zuivering kan het ook lokaal gezuiverd en hergebruikt worden. Als er locaties zijn waar alternatieve sanitatie kan worden toegepast, onderzoeken we samen met het waterschap de mogelijkheden. We volgen de ontwikkelingen op dit gebied en nemen nieuwe inzichten mee.

5.6.3

Huidig functioneren

We werken samen met collega’s van duurzaamheid om dit in onze projecten zoveel mogelijk een plek te geven en waar mogelijk vanuit de waterketen bij te dragen aan de duurzaamheidsprojecten.

5.6.4

Wat gaan we doen

Onderzoek Voor de energietransitie en circulaire economie volgen we de plannen vanuit andere disciplines en dragen we bij waar dat kan. Alternatieve sanitatie past binnen de zorgplicht stedelijk afvalwater, we

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 40/82

volgen nieuwe inzichten en doen onderzoek naar de haalbaarheid als zich een kans voordoet. We voeren drie onderzoeken uit om duurzaamheid in de waterketen nog beter vorm te geven. Tabel 11 onderzoeken duurzaamheid

Onderzoek O21 O22 O23

Beschrijving Onderzoek naar instellen van duurzaamheidsbudgetten voor riolering Op de hoogte blijven van ontwikkelingen in de (afval)waterketen/systeem Draagvlak verduurzamen inwoners onderzoeken en stimuleren inwoners om duurzame keuzes te maken

Meekoppelkansen In de Lokale Duurzaamheidsagenda komen diverse vraagstukken aan de orde waarin duurzaamheid een rol heeft. De belangrijkste zijn: 

  

Verkeer & Vervoer: Stimuleren elektrisch vervoer met bijbehorende laadinfrastructuur, stimuleren fietsgebruik (laadpalen en fietspaden-aanleg), stimuleren OV-gebruik, parkeernorm omlaag, etc. Het opstellen en realiseren van een lokale laadvisie en de daaraan gekoppelde laadinfrastructuur, in samenhang met de RES, vraagt de nodige inspanning vanuit het werkveld Duurzaamheid. Ruimtelijke ordening: Ruimte benutten en inrichten op de opwek van duurzame energie, maar ook ruimte voor duurzaam bouwen, fietsroutes, natuur, klimaatadaptatie (waterbuffers, groenstroken etc.) en biodiversiteit, etc. Economie: Het toewerken naar een (meer) circulaire economie, afvalbeleid, ondernemers betrekken bij verduurzamen bedrijfspanden en kantoren en, waar mogelijk, ondernemers een rol geven bij het verduurzamen van de samenleving (woningen, etc.). Wonen: Het verduurzamen en klimaatadaptief inrichten van de huidige woningvoorraad en van nieuwe bouwontwikkelingen, samenwerking met woningcoöperatie Fien Wonen, etc.

5.7 Participatie 5.7.1

Wat hebben we

In de gemeente hebben we wijkcommissies. Via de wijkcommissies betrekken we inwoners en bedrijven bij het opstellen van beleid en het uitvoeren van projecten.

5.7.2

Waar streven we naar

De verschillende niveaus van participatie ordenen we via de participatieladder. Voorafgaand aan een traject moet voor alle partijen helder zijn op welke trede het participatietraject betrekking heeft. Zo zijn de verwachtingen voorafgaand aan een proces helder: waar zit ruimte en wat zijn de kaders. Binnen een traject kan de trede ook wijzigen. Belangrijk hierbij is om goed met elkaar te communiceren, zodat de verwachtingen naar elkaar helder zijn en blijven.

5.7.3

Wat gaan we doen

Er is een participatienota opgesteld in december 2021. Dat plan kiest niet voor één manier waarop participatie vormgegeven moet worden. Het beschrijft het proces waarmee participatie keer op keer tot stand komt, telkens in haar eigen passende vorm. Bij de projecten die wij uitvoeren passen we de volgende aanpak toe: Onderzoek 

Kennis vergaren: omdat het belang van participatie in de samenleving groeit, wordt er volop onderzoek gedaan naar dit thema en worden er tools ontwikkeld. Een voorbeeld hiervan is de handreiking 'Aan de slag met participatie' van de VNG. Deze kennisbronnen

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 41/82



worden onderdeel van de toolbox en waar nodig ingezet om het 'leren participeren' mede vorm te geven. Het werken met pilots: door lopende of komende projecten als pilot te nemen voor participatie kan niet alleen meer energie en inzet vrijgemaakt worden, maar is ook het oefenen en leren gefaciliteerd.

Maatregelen 



 

Inrichten werkgroep participatie: Door het inrichten van een werkgroep creëren we een werkvorm waarin kennis van raadsleden, inwoners en ambtelijke organisatie gewonnen en geborgd kan worden. Doel van de werkgroep is mee te denken over (grote) participatietrajecten en de manier waarop die vormgegeven worden. Opstellen participatieleidraad voor afzonderlijke processen: Zo kan een bewonersinitiatief aan de hand van een leidraad duidelijk krijgen wat van hen verwacht wordt ten aanzien van een participatieproces. Het gaat hierbij om beknopte, overzichtelijke documenten met een grote mate van visualisatie. Communicatie: Goede communicatie is een belangrijke voorwaarde voor participatie. Duidelijk moet zijn wat participatie is, wanneer het plaats moet vinden, en hoe het vormgegeven kan worden. Deelnemers moeten goed geïnformeerd zijn. Participatie als standaard item toevoegen aan college- en raadsvoorstellen: Dit zorgt ervoor dat bij het opstellen van voorstellen participatie altijd geduid moet worden

5.8 Samenwerken 5.8.1

Wat hebben we

We werken intern samen met andere vakgebieden. Wanneer we in de openbare ruimte aan de slag gaan, stemmen we dit af met de vakgebieden wegen, groen en ruimtelijke ordening. We pakken projecten waar mogelijk integraal op. We werken samen met de Drechtsteden, gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hendrik-IdoAmbacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht. Wanneer we elkaar nodig hebben weten we elkaar te vinden. En wanneer het voordelig is pakken we werkzaamheden gezamenlijk op, zo hebben we gezamenlijk het reinigen van de kolken uitbesteedt. Daarnaast werken we samen met het waterschap Rivierenland en maken we duidelijke afspraken waar onze taken en verantwoordelijkheden stoppen en waar die van hen beginnen. Ten slotte, werken we samen met de Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid (OZHZ), zij zijn het uitvoeringsorgaan binnen onze gemeente voor de leefomgeving. Het handhaven op indirecte bedrijfslozingen op de riolering of oppervlaktewater is uitbesteed aan OZHZ.

5.8.2

Waar streven we naar

We blijven intern, met onze collega’s van wegen, groen en ruimtelijke ordening, en extern met onze partners in de waterketen samenwerken.

5.8.3

Wat gaan we doen

Intern zorgen we voor goede afstemming over onze werkzaamheden. Vanuit water bepalen we welke werkzaamheden nodig zijn. Daarna bekijken we of er meekoppelkansen zijn met andere opgaven. Als vervangingswerkzaamheden (bijna) samenvallen met andere werkzaamheden in de openbare ruimte, dan pakken we dit zoveel mogelijk samen op. Extern zoeken we de samenwerking op wanneer we elkaar nodig hebben. Ook zoeken we de samenwerking op met bewoners en bedrijven

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 42/82

5.9 Nieuwe aanleg 5.9.1

Nationale maatlat voor een klimaatadaptieve en groene leefomgeving

In maart 2023 is de Nationale maatlat voor een klimaatadaptieve en groene leefomgeving gepubliceerd. In deze maatlat zijn eisen en uitgangspunten voor de thema’s biodiversiteit en natuurinclusiviteit, droogte, bodemdaling, hitte, gevolgbeperking overstromingen, wateroverlast benoemd. We volgen deze maatlat en hebben vanuit de waterketen aanvullende en verdiepende eisen en uitganspunten, deze zijn beschreven in onderstaande paragrafen.

5.9.2

Stedelijk afvalwater

Alle woningen worden aangesloten op de riolering. Afvalwater en hemelwater worden gescheiden aan de perceelgrens aangeboden. Ook wanneer aangesloten wordt op een gemengd stelsel. Zo kan bij toekomstige aanpassing van het stelsel gemakkelijk worden aangesloten op een gescheiden stelsel. Nieuwe percelen worden zoveel mogelijk aangesloten op bestaande riolering (vrijverval-, druk- of vacuümriolering). Wanneer dit niet doelmatig is, dan zoeken we naar de beste oplossing voor het gebied. We doen zo nodig onderzoek naar de mogelijkheden van decentrale zuivering.

5.9.3

Hemelwater

We verwerken het hemelwater zoveel mogelijk lokaal. Voor nieuwbouw en inbreidingslocaties hanteren we de eis dat T=100+10% (66 mm in 1 uur) binnen het plangebied geborgen moet worden. Bij een dergelijke neerslaggebeurtenis geldt voor het oppervlaktewater dat het waterpeil mag stijgen tot de laagste putdekselhoogte in de wijk. Voor nieuwbouw geldt dat de riolering voldoende capaciteit moet hebben om bui09 (29,4 mm in een uur) te verwerken.

5.9.4

Grondwater

In de bestemmingsfase wordt rekening gehouden met grondwater om te bepalen waar gebouwd kan worden en hoe gebouwd kan worden. Deze toetsing vindt plaats door het toepassen van de watertoets. Bij nieuwbouw moeten de functies voldoen aan de volgende ontwaterings- en droogleggingseisen: Tabel 12 ontwaterings- en drooglegginseisen

Functie Wonen Wegen Groen

5.9.5

Ontwatering 0,85 m-vloerpeil 0,40 m-wegas 0,0 m-maaiveld

Drooglegging 1,15 m-vloerpeil 0,90 m-wegas 0,5 m-maaiveld

Duurzaamheid

We passen zoveel mogelijk duurzame materialen toe en voorkomen vervuiling van hemelwater.

5.9.6

Samenwerken

Water is een sturend principe in de ruimtelijke ordening. Daarom zorgen we ervoor dat we vroeg in het proces bij nieuwbouwplannen betrokken zijn en water voldoende ruimte krijgt in de leefomgeving.

5.10 Onderzoeken en maatregelen In onderstaand overzicht zijn de onderzoeken en maatregelen die we de komende jaren gaan uitvoeren samengevat. Alle bedragen zijn exclusief BTW.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 43/82

Tabel 13 onderzoeken en maatregelen

Onderzoeken Onderzoeksbudget Onderzoek aandachtsgebieden BRP Evaluatie werkzaamheden Totaal onderzoeken Maatregelen Vervangen vrijvervalriolering en afkoppelen Vervangen duikers Vervangen beschoeiingen Vervanging mechanische riolering Vervanging gemalen Totaal maatregelen

Onderzoeken Onderzoeksbudget Onderzoek aandachtsgebieden BRP Evaluatie werkzaamheden Actualiseren watertakenplan Totaal onderzoeken Maatregelen Vervangen vrijvervalriolering en afkoppelen Vervangen duikers Vervangen beschoeiingen Vervanging mechanische riolering Vervanging gemalen Totaal maatregelen

2024

2025

2026

2027

2028

15.000

15.000

15.000

15.000

15.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

2.000 17.000

2.000 17.000

2.000 17.000

2.000 17.000

2.000 17.000

1.228.000

500.000

942.000

942.000

942.000

12.000 3.800 116.000 200.000 1.559.800

12.000 3.800 116.000 631.800

12.000 3.800 116.000 104.000 1.177.800

12.000 3.800 116.000 52.000 1.125.800

12.000 3.800 116.000 166.000 1.239.800

2029

2030

2031

2032

2033

15.000

15.000

15.000

15.000

15.000

10.000

10.000

10.000

10.000

10.000

2.000

2.000

2.000

2.000

17.000

17.000

17.000

17.000

2.000 30.000 47.000

942.000

1.000.000

942.000

942.000

942.000

12.000 3.800 116.000 269.000 1.342.800

12.000 3.800 116.000 40.000 1.171.800

12.000 3.800 116.000

12.000 3.800 116.000 71.000 1.144.800

12.000 3.800 116.000 28.000 1.101.800

1.073.800

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 44/82

6. Personele capaciteit en financiën 6.1 Personeel Om te zorgen dat de prestaties in het beleidsveld water goed verlopen, zijn voldoende en goede mensen nodig. De werkzaamheden in de waterketen worden uitgevoerd door de binnendienst en de buitendienst. De binnendienst bestaat uit beleidsmedewerkers en beheerders. Zij werken aan en zijn verantwoordelijk voor beleid- en planvorming, afstemming met andere disciplines, samenwerken met andere overheden/partijen, waarborgen van de kwaliteit, coördinatie van het beheer van de voorzieningen, op orde brengen van de data, afwegen van de doelmatigheid van ingrepen en participatie van inwoners. Daarnaast zijn een aantal medewerkers verantwoordelijk voor het voorbereiden en uitvoeren van projecten op het gebied van aanpassing rioleringsstelsel en aanleg waterbergende maatregelen. In totaal is 2,5 fte werkzaam aan de riolering in de binnendienst. De buitendienst zorgt ervoor dat de water- en rioleringsvoorzieningen goed functioneren. De buitendienst zorgt onder andere voor: · · ·

verhelpen van kleine calamiteiten; onderhoud aan gemalen, drukunits en pompen van het vacuümsysteem; reinigen van de kolken.

In totaal is 2 fte werkzaam aan water en riolering in de buitendienst. Met een rekenmodel van de brancheorganisatie stichting RIONED hebben we uitgerekend dat er voor de opgave waar Hardinxveld-Giessendam voor staat, 3,4 - 9,1 fte nodig is in de binnen- en buitendienst.

Figuur 16 Minimale en maximale bezetting

In de binnendienst wordt krapte in de capaciteit ervaren. Er is niet voldoende personele capaciteit om alle werkzaamheden uit te voeren. Vraagstukken zoals klimaatadaptatie, participatie en integraal werken vragen extra inzet. De buitendienst heeft bij de huidige mate van uitbesteding voldoende capaciteit om de werkzaamheden uit te voeren. Om te zorgen dat we de komende periode de geplande werkzaamheden volgens plan kunnen uitvoeren, zal een deel van de werkzaamheden in de binnen- en buitendienst moeten worden uitbesteed. De werkzaamheden die kennis van het gebied, de achtergrond en afstemming met andere disciplines vereisen, pakken we zelf intern op of sturen we aan. Voor werkzaamheden die specialistische kennis vereisen en wanneer we ondersteuning nodig hebben, huren we goede mensen in.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 45/82

6.2 Kostendekking In de berekening van de rioolheffing nemen we alleen de kosten mee die vallen binnen de wettelijke zorgplichten van de gemeente. Het gaat dus om de kosten van de werkzaamheden in de waterketen die we in hoofdstuk 5 hebben benoemd. De uitgangspunten van de kostendekkingsberekening zijn opgenomen in bijlage 3 en de tabellen van de kostendekkingsberekening zijn opgenomen in bijlage 4. Alle in dit hoofdstuk genoemde bedragen zijn exclusief BTW.

6.3 Vervangingswaarde van de objecten De totale waarde van het stelsel dat we beheren bedraagt ongeveer €70 miljoen. Deel van het systeem Vrijvervalriolen Gemalen Persleidingen Drukrioolstelsel Vacuümstelsel Duikers Beschoeiingen totaal

Waarde € 60.285.000 €4.217.000 €243.000 €2.265.000 €1.706.000 €720.000 €190.000 €69.626.000

6.4 Uitgaven De werkzaamheden leiden tot jaarlijkse kosten en investeringen. De investeringen schrijven we over een langere periode af en komen in de jaarlijkse kosten terug als kapitaallasten. De jaarlijkse kosten bestaan uit (zie ook onderstaande figuur): -

-

Exploitatie: dagelijkse werkzaamheden die zorgen dat het systeem goed blijft functioneren; o Beheer o Personeelskosten Onderzoekskosten; Nieuwe kapitaallasten: de afschrijvingen van investeringen die we in de komende planperiode uitvoeren; Oude kapitaallasten: de afschrijvingen van investeringen die we in het verleden hebben gedaan.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 46/82

Uitgaven planperiode 2024-2033 oude kapitaallasten 28%

nieuwe kapitaallasten 11%

exploitatie 59%

onderzoek 2% Figuur 17 uitgaven planperiode 2024-2033

In onderstaande tabel zijn de jaarlijkse kosten en investeringen voor de komende planperiode en daarna weergegeven.

Figuur 18 Uitgaven planperiode 2024-2033 en lange termijn

Op de lange termijn is de verdeling van de kosten in de tijd als volgt:

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 47/82

uitgaven per jaar 3000 2500 2000 1500 1000 500

onderzoek

exploitatie

nieuwe kapitaallasten

2082

2080

2078

2076

2074

2072

2070

2068

2066

2064

2062

2060

2058

2056

2054

2052

2050

2048

2046

2044

2042

2040

2038

2036

2034

2032

2030

2028

2026

2024

0

oude kapitaallasten

Figuur 19 Uitgaven lange termijn

Op de lange termijn (60 jaar; tot 2083) streven we naar een rioolheffing die 100% kostendekkend is. Dit betekent dat alle voorziene kosten tot en met 2083 gelijk zijn aan de geraamde opbrengsten tot en met 2083 en de voorziening opgeteld.

6.5 Rioolheffing Om alle uitgaven te kunnen dekken, heffen we rioolheffing. Hiervoor geldt de Verordening Rioolheffing gemeente Hardinxveld-Giessendam 2023. We heffen een gebruiksheffing. De hoogte van de rioolheffing is afhankelijk van het aantal kubieke meters water dat vanuit het perceel wordt afgevoerd. Dit wordt gebaseerd op het drinkwaterverbruik. De heffing is als volgt opgebouwd: Tabel 14 Rioolheffing 2023

Categorie* Rioolheffing Verbruik van 0-500 m3 Verbruik van 501-1.000 m3 Verbruik van 1.001-2.000 m3 Verbruik van 2.001-3.000 m3 Bij meer dan 3.000 m3 voor elke hoeveelheid van 1.000 m3 water of een gedeelte daarvan: *onroerende zaken met een WOZ-waarde < € 25.000,- betalen geen rioolheffing.

€ 204,€ 408,€ 816,€ 1.224,€ 441,-

6.6 Voorziening De stand van de voorziening is per 31-12-2023 naar verwachting € 5.734.929,-.

6.7 Heffingseenheden In 2024 zijn er 8.146 heffingseenheden. We gaan ervanuit dat dit aantal in de jaren 2025, 2026 en 2027 respectievelijk stijgt met 90, 99 en 64 heffingseenheden. We hebben alle eenheden uit de verschillende categorieën omgerekend naar eenheden in de eerste categorie van 0-500 m3. Dat is de referentiecategorie.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 48/82

6.8 Kostendekkingsscenario’s Uitgaande van de opgenomen uitgaven en inkomsten, berekenen we de rioolheffing voor de lange termijn. De genoemde bedragen zijn op prijspeil 2023 en moeten jaarlijks geïndexeerd worden met de optredende inflatie. Het stabiele kostendekkende tarief voor de rioolheffing referentiecategorie voor de lange termijn is berekend op €282,34.

Figuur 20 Basisscenario - langjarig stabiele rioolheffing

Het grootste deel van de rioolheffing wordt bepaald door de jaarlijkse uitgaven en investeringen voor vrijvervalriolering, gemalen en algemene kosten. Circa €13,- van de rioolheffing per heffingseenheid per jaar draagt bij aan de werkzaamheden voor oppervlaktewater en circa €4,- van de rioolheffing per heffingseenheid draagt bij aan klimaatadaptieve maatregelen. Het is mogelijk om geleidelijk naar het kostendekkende rioolheffingstarief te stijgen. We stellen voor om vanaf 2024 tot 2063 de rioolheffing jaarlijks met €2,50 te laten stijgen. In 2064 wordt het langjarig kostendekkend tarief van €305 bereikt dat tot einde van de zichtperiode (2083) kan worden volgehouden.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 49/82

Figuur 21 Voorgesteld scenario - geleidelijk stijgen naar een kostendekkende rioolheffing

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 50/82

Bijlagen Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 51/82

Bijlage 1 Afkortingen BAL BBV Blah BRP DoFeMaMe DWA Fte GRP HWA RWA RWZI TEA TED TEO

besluit activiteiten leefomgeving besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten besluit lozingen afvalwater huishoudens basis rioleringsplan doelen functioneren eisen maatstaven meetmethoden droogweerafvoer fulltime equivalent gemeentelijk rioleringsplan hemelwaterafvoer regenwaterafvoer rioolwaterzuiveringsinstallatie thermische energie uit afvalwater thermische energie uit drinkwater thermische energie uit oppervlaktewater

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 52/82

Bijlage 2 DoFeMaMe Doel 1. Zorgen voor inzameling van stedelijk afvalwater 1a.

Functionele eisen Alle percelen op het gemeentelijk gebied waar afvalwater vrijkomt moeten van een rioleringsaansluiting zijn voorzien, uitgezonderd bij specifieke situaties waar lokale behandeling eenzelfde graad van milieubescherming biedt.

1b.

Er dienen geen ongewenste lozingen op de riolering plaats te vinden.

1c.

Het scheiden van (afval) waterstromen in huishoudens, bedrijven en industrie dient te worden bevorderd. De huisaansluitleidingen moeten in goede staat zijn.

1d.

1e.

Riolen en andere objecten dienen in hoge mate waterdicht te zijn, zodanig dat de hoeveelheid uittredend en intredend rioolwater beperkt blijft.

Maatstaven Alle percelen binnen of buiten bebouwde kom moeten aangesloten zijn op riolering of op een lokale behandeling van het afvalwater (IBA) als dit eenzelfde graad van milieubescherming biedt tenzij dit niet doelmatig is met het oog op kosten en milieu. Geen overtredingen van de Lozingsvoorwaarden bij of krachtens de Wet milieubeheer en geen foutieve aansluitingen. Toepassen gescheiden systemen in huishoudens, bedrijven en industrie. Geen klachten over functioneren huisaansluitleidingen. Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid en stabiliteit (conform actuele NEN norm) mogen niet voorkomen.

Meetmethoden Registratie van lozingssituatie van de percelen binnen en buiten de bebouwde kom.

Controle, handhaving en registratie.

Controle, handhaving en registratie in het kader van bouwvergunningen. Meldingen- en klachtenregistratie. Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm.

Doel 2. Zorgen voor transport van stedelijk afvalwater 2a.

2b.

2c.

2d.

2e.

Functionele eisen De afstroming dient gewaarborgd te zijn.

Maatstaven Ingrijpmaatstaven voor afstroming mogen niet voorkomen.

Meetmethoden Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm.

Het afvalwater dient zonder overmatige aanrotting en aantasting van het stelsel de rwzi te bereiken. De afvoercapaciteit van de riolering voor afvalwater moet toereikend zijn om het aanbod bij een normale bui (bui 08) te kunnen verwerken. Bij nieuwbouw geldt dat een bui09 verwerkt moet kunnen worden. De objecten moeten in goede staat zijn.

Verblijftijd van het afvalwater in het stelsel niet langer dan 24 uur. Geen water op straat.

Hydraulische berekeningen.

Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid en stabiliteit mogen niet voorkomen. De vervuilingstoestand van de riolering Ingrijpmaatstaven voor dient acceptabel te zijn. afstroming (conform

Hydraulische berekeningen conform Kennisbank Riolering bij een gebeurtenis met een herhalingstijd van T=2 jaar (bui08) Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 53/82

actuele NEN norm) mogen niet voorkomen. 2f.

Doel 3. 3a.

3b.

3c.

3d.

Het effect van vuiluitworpen door overstortingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn.

De waterkwaliteit voldoet aan de eisen gesteld door het waterschap.

Elke 3 jaar berekenen en meten van kwaliteit oppervlaktewater conform de ecoscan.

Zorgen voor inzameling van hemelwater (voor zover niet door de particulier) Functionele eisen Maatstaven Adequate inzameling van Binnen de bebouwde kom beschikken hemelwater, voor zover de alle percelen over een aansluiting op particulier niet redelijkerwijs in de riolering. Indien bij nieuwbouw het de verwerking kan voorzien. perceelgrens aan het oppervlaktewater dan voorziet de particulier, in overleg met de waterbeheerder, in de afvoer van het hemelwater van daken rechtstreeks op het oppervlaktewater. Buiten bebouwde kom wordt geen hemelwatervoorziening aangeboden. Voor zover rendabel en Afkoppelen indien technisch doelmatig afkoppelen van uitvoerbaar, toelaatbaar voor het schoon hemelwater zonder milieu en kosteneffectief. wateroverlast en ongewenste milieuverontreiniging te veroorzaken. Alle percelen zijn voorzien van een Schoon hemelwater zal bij aansluiting op de riolering, tenzij men voorkeur worden hergebruikt en/of geïnfiltreerd in de bodem zich niet van het hemelwater wil dan wel afgevoerd middels ontdoen of het voor lokale waterhuishouding of andere bufferbassins en/of doeleinden wil gebruiken of wanneer afwateringssloten. indirecte lozing geoorloofd is. De instroming in riolen via de Plasvorming bij kolken dient beperkt kolken dient ongehinderd te zijn. plaats te vinden.

3e.

Beperkte hoeveelheid intredend grondwater.

3f.

Geen afvoer van drainagewater via gemengde en/of dwa riolen.

Meetmethoden

Visuele waarnemingen en meldingenregistra tie.

Optimalisatie milieurendement, conform beleid Waterschap Rijn en IJssel. Visuele waarnemingen en meldingenregistra tie.

Visuele waarnemingen en meldingenregistra tie. Ingrijpmaatstaven voor waterdichtheid Visuele inspectie (conform actuele NEN norm) mogen met classificatie niet voorkomen. volgens actuele NEN norm Drains zijn niet op gemengde en/of Waarneming en dwa-riolen aangesloten. metingen.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 54/82

Doel 4. Zorgen voor verwerking van ingezameld hemelwater 4a.

4b.

4c.

Functionele eisen Maatstaven De afvoercapaciteit van de riolering Geen water op straat. voor hemelwater moet toereikend zijn om het aanbod bij een normale bui (bui 08) te kunnen verwerken.

De afvoercapaciteit van de riolering voor hemelwater en de inrichting van de bovengrond moet toereikend zijn om het aanbod aan een zware bui (66 mm in één uur) te kunnen verwerken. De afvoercapaciteit van de riolering voor hemelwater en de inrichting van de bovengrond moet toereikend zijn om bij een bui van 60 mm in één uur geen water in panden te hebben.

4d.

Het effect van vuiluitworpen door overstortingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn.

4e.

De vervuilingstoestand van de riolering dient acceptabel te zijn.

4f.

Meetmethoden Hydraulische berekeningen conform Kennisbank Riolering bij een gebeurtenis met een herhalingstijd van T=2 jaar (bui08) Hydraulische Maximaal 4 uur sprake berekeningen conform van overlast, Kennisbank Riolering bijvoorbeeld omdat bij een wegen slecht of niet neerslaggebeurtenis toegankelijk zijn. van 66 mm in één uur. Geen water in panden. Hydraulische berekeningen conform Leidraad Riolering C2100 bij een neerslaggebeurtenis van 66 mm in één uur. De waterkwaliteit voldoet Elke 3 jaar berekenen en meten van kwaliteit aan de eisen gesteld oppervlaktewater door het waterschap. conform de ecoscan.

Ingrijpmaatstaven voor afstroming (conform actuele NEN norm) mogen niet voorkomen. Riolen en andere objecten dienen in Ingrijpmaatstaven voor hoge mate waterdicht te zijn, zodanig waterdichtheid en stabiliteit (conform dat de hoeveelheid uittredend actuele NEN norm) rioolwater beperkt blijft. mogen niet voorkomen.

Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm Visuele inspectie met classificatie volgens actuele NEN norm

Doel Zorgen dat (voor zover mogelijk en doelmatig) het grondwater de bestemming van 5. een gebied niet structureel belemmert Functionele eisen Maatstaven Meetmethoden 5a. Monitoring van het Er is een afwijking van maximaal 50% Meldingen grondwaterregime t.o.v. het 3-jarig gemiddelde. Deze afwijking mag maximaal 3 maanden per jaar voorkomen. Anders wordt actie ondernomen. 5b. Na uitvoering van een Er komen geen Watertoets, nieuwbouwproject mag geen grondwateroverlastklachten naar voren meldingenvoorzienbare die ooit benoemd zijn in de watertoets. registratie grondwateroverlast optreden

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 55/82

Doel 6 oppervlaktewater 6a

6b

Functionele eisen Maatstaven Waterkwaliteit mag geen niet verslechteren. Het effect van vuiluitworpen door overstortingen op oppervlaktewater dient beperkt te zijn.

Per riooloverstort wordt een afweging gemaakt, waarbij rekening wordt gehouden met de hoeveelheid overstortwater, overstortfrequentie, de waterkwaliteit van het ontvangende water, de doorstroming van het ontvangende oppervlaktewater en de functie van het ontvangende oppervlaktewater.

Meetmethoden Visuele controle, Waterkwaliteitsmetingen. Milieutechnische berekeningen

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 56/82

Bijlage 3 Overzicht overstorten

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 57/82

Bijlage 4 Uitgangspunten kostendekkingberekening In deze bijlage zijn de uitgangspunten voor de kostendekkingsberekening weergegeven. Uitgangspunten die gehanteerd zijn bij de berekening van de rioolheffing:

1. Berekeningsmethode De rioolheffingsberekening wordt uitgevoerd met behulp van de contante-waardemethode. Deze methode is geschikt om de effecten en de trend op langere termijn zichtbaar te maken. Met de contante-waardemethode is een vergelijking van uitgaven en inkomsten in verschillende jaren mogelijk. De toekomstige uitgaven en inkomsten van elk jaar in de beschouwde periode worden contant gemaakt naar 1 januari startjaar. In de te verwachten inkomsten zit één onbekende: de hoogte van de benodigde inkomsten per aansluiting. Door de contante waarde van de te verwachten inkomsten gelijk te stellen aan de contante waarde van de te verwachten uitgaven, worden de kosten per heffingseenheid berekend. Voor toekomstige investeringen wordt in de contante-waardebenadering geen specifieke wijze van afschrijving of financiering verondersteld. De diverse afschrijvingsmethoden (lineair, afschrijving op annuïteitsbasis) verschillen onderling wel door een andere (boekhoudkundige) verdeling van lasten in de tijd, maar de contante waarde van de jaarlijkse lasten is in deze methoden steeds gelijk aan de contante waarde van de investeringen. Het inflatie- en rentepercentage worden gebruikt voor het contant maken van de toekomstige uitgaven en inkomsten. Dit gebeurt op de volgende wijze:

CW x (U j )  U j  (cwf )

( jx)

 (1  i )    U j    (1  r ) 

( jx)

waarbij: x

= startjaar berekening

Uj

= uitgave in jaar (j) op prijspeil startjaar

i

= inflatie (in decimalen, bijvoorbeeld 0,015)

r

= rente (in decimalen, bijvoorbeeld 0,04)

cwf

= contante-waardefactor { = (1+i) / (1+r) }

CWx(Uj)

= contante waarde in jaar x van investering U in het jaar

Het totaal aan uitgaven en inkomsten over de beschouwde periode is met elkaar in evenwicht. 2. Planningshorizon

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 58/82

Bij de berekening van de rioolheffing is uitgegaan van een planningshorizon van 60 jaar: 2024 t/m 2083. 3. Inflatie De prijsindex is gebaseerd op de prijsontwikkeling van de lonen, materiaal en materieel die nodig zijn voor het aanleggen van een riolering binnen de bebouwde kom. Voor de kostendekkingsberekening bij het watertakenplan is uitgegaan van een langjarige inflatie van 2%. 4. Rentevoet Er is een rentevoet van 2% gehanteerd. 5. Prijspeil Alle in het Watertakenplan genoemde uitgaven zijn op prijspeil 1 januari 2023. 6. Eenheidsprijzen Voor de berekening van de investeringskosten van de rioleringsobjecten is gebruik gemaakt van de eenheidsprijzen uit de Kennisbank Stedelijk Water. 7. Staartkosten Voor de staartkosten zijn conform de Kennisbank Stedelijk Water de volgende waarden gehanteerd: uitvoeringskosten 10% (inrichting werkterrein, uitzetwerkzaamheden), algemene kosten, winst en risico 12%, voorbereiding, honorarium en toezicht 15%. Totaal (1,10 * 1.12 * 1,15 - 1) = 42%. 8. Indexering rioolheffing Het in het watertakenplan berekende tarief moet jaarlijks met de optredende inflatie worden geïndexeerd. Dit wordt jaarlijks bij de vaststelling van de begroting afgehandeld. 9. Afschrijvingsmethode Voor afschrijving wordt de annuïtaire methode toegepast. 10. Afschrijvingstermijnen Onderscheid wordt gemaakt in de technische en de financiële afschrijvingstermijn.

De technische afschrijvingstermijn (levensduur) heeft grote invloed op de hoogte van de rioolheffing, die bepaalt immers in welk jaar een object op de vervangingsplanning verschijnt. Het is daarom belangrijk de technische levensduur van de rioleringsobjecten zo goed mogelijk in te schatten. In de praktijk wordt hierbij gebruik gemaakt van inspectiegegevens. De financiële afschrijvingstermijn is van invloed op het verloop en de hoogte van de kapitaallasten in de tijd. De technische en financiële afschrijvingstermijnen mogen afwijken. Volgens de richtlijnen uit de BBV, moeten de afschrijving en de afschrijvingstermijn zo goed mogelijk aansluiten op de feitelijke waardedaling van de vrijvervalriolering. Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat, indien de economische levensduur korter is dan de technische levensduur, afgeschreven moet worden op basis van de economische levensduur. De in de berekening gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn weergegeven in tabel B1.

Tabel B1

Overzicht gehanteerde afschrijvingstermijnen (jaar)

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 59/82

Object vrijvervalriolen gemalen – bouwkundig gemalen – mechanisch / elektrisch Persleidingen drukriolering – bouwkundig drukriolering – mechanisch / elektrisch Grondwatermaatregelen/drainage

Afschrijvingstermijn Technisch

Economisch

60 50 20 60 45 20 60

40 40 15 40 40 15 40

11. Egalisatievoorziening In onze gemeente wordt gebruik gemaakt van een egalisatievoorziening om ongewenste schommelingen in de rioolheffing te voorkomen (BBV art. 44, lid 2). Dit leidt tot een gelijkmatige verdeling van de lasten voor de burger, over een aantal begrotingsjaren. Er geen rente toegerekend aan de egalisatievoorziening. 12. Doorlopende kapitaallasten ná afloop beschouwde periode De na de beschouwde periode doorlopende kapitaallasten zijn buiten beschouwing gelaten. 13. Rioolheffing en BTW De geraamde BTW op zowel goederen als diensten en investeringen mogen in het riooltarief worden meegenomen. In de rioolheffingsberekening is de compensabele BTW meegenomen over de jaarlijkse kosten en over de kapitaallasten van de investeringen. 14. Nieuwe investeringen voor nieuwbouw Nieuwe investeringen voor nieuwbouw worden niet verrekend via de rioolheffing maar via de grondexploitatie.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 60/82

Bijlage 5 Kostendekkingsberekening

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 61/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 62/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 63/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 64/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 65/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 66/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 67/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 68/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 69/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 70/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 71/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 72/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 73/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 74/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 75/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 76/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 77/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 78/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 79/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 80/82

Bijlage 6 Uitkomsten enquête inwoners De uitkomsten van de enquête die is uitgezet onder de inwoners van gemeente HardinxveldGiessendam zijn door het onderzoekscentrum Drechtsteden in een rapport beschreven.

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 81/82

Sweco | Watertakenplan Hardinxveld-Giessendam 2024-2033 Projectnummer 51007474 82/82