Raadsinformatienota Ruimtelijke Strategie Smart Delta met bijlagen.pdf

informatie gebundeld over de pijlers én een omschrijving van alle projecten.

De Regio Deals richten zich bewust op de brede welvaartsindicatoren die het meest prangend zijn voor onze

We willen continu laten zien wat de Regio Deal voor uitwerking

inwoners: bestaanszekerheid, gezondheid, de kwaliteit van

heeft op de regio en haar inwoners. Daarom lichtten we

de leefomgeving en een innovatieve, toekomstbestendige

gedurende het jaar projecten van zowel Regio Deal I als II uit. We

economie. Regio Deals zijn een belangrijk vliegwiel om op

schreven artikelen en deelden nieuws via de online kanalen van

die indicatoren meer impact te maken. Vanuit een aanpak die

Smart Delta Drechtsteden, inclusief de maandelijkse nieuwsbrief

bestaat uit drie pijlers realiseren we een verbetering op elk van

en de Regio Deal Drechtsteden–Gorinchem nieuwsbrief die elk

deze brede welvaartsindicatoren.

kwartaal verschijnt.

1.

De bestaanszekerheid en kansengelijkheid van

Ook leverden we artikelen aan over de vorderingen van de

onze inwoners.

huidige Regio Deal projecten voor de landelijke nieuwsbrief

2.

Gezonde en verbonden oevers én inwoners.

Regio Deal die het ministerie verspreidt.

3.

Toegepaste innovatie voor een duurzame delta.

Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024

33

2024 VOORTGANG, RESULTATEN EN SUCCESSEN REGIO DEALS

UPDATES PROJECTEN EN VOORTGANG REGIO DEAL I EN II MEER WONINGEN

1

MERCON KLOOS

Het bedrijventerrein Mercon Kloos in Alblasserdam maakt plaats voor nieuwbouw voorzien van openbare terrassen aan de rivier de Noord.

2

OUDE LIJN LEIDEN-DORDRECHT

De Verstedelijkingsalliantie heeft 13 binnenstedelijke locaties aangewezen waar 20% van de landelijk vereiste nieuwbouw gaat plaatsvinden. Hiertoe behoren ook de Stadsas Dordt (inclusief het Maasterras) en Diztrikt Zwijndrecht.

3

IJZERGIETERIJ

Transformatie van een bedrijfslocatie naar een hoogwaardige woonwijk met een centrale openbare ruimte op dijkniveau, trappen naar het water en ruimte voor het aanmeren van vervoer over water.*

NIEUWE ENERGIE

1

2

LINGEOEVERS/ARKELSEDIJK

3

5

WONINGBOUW AAN NOORDOEVERS

AMSTELWIJCK

In Amstelwijck is ruimte voor ongeveer 800 woningen tussen binnenstad en het Nationale Park de Biesbosch. Een toekomstbestendige klimaatrobuuste wijk waarbij spelen en bewegen centraal staat.

7

SLIEDRECHT-NOORD

Voor 2030 worden minimaal 2000 woningen gebouwd in de polder boven het spoor. Dit moet een aantrekkelijke wijk worden met voldoende natuur en woonvormen en aansluiten bij het dorp.

8

STADSWERVEN

Aan de oevers van de Beneden Merwede en het Wantij verrijst een nieuwe stadswijk met ruim 900 woningen en appartementen.

SMART DELTA DRECHTSTEDEN EN REGIO DEAL DRECHTSTEDENGORINCHEM

PROJECTEN

OVERKOEPELEND PROJECT REGIONALE BOUWTAFEL Federatieve innovatie-bouw-tafel

RUIMTE VOOR GROEI

1

PIER 14

Een voormalige fabriek wordt getransformeerd tot vestigingslocatie voor nautische en maritieme organisaties.

2

VERPLAATSING PEUTE NAAR NEDSTAAL TERREIN

Recyclebedrijf Peute is verhuisd van de tweede Merwedehaven naar het Nedstaalterrein in Alblasserdam. Zo versterken we het goederenvervoer over water en zorgen we voor minder verkeer via A15/N3 en de rest van de wegen. Bovendien worden door deze verplaatsing weer andere bedrijfsverplaatsingen mogelijk.*

3

VERPLAATSING SCHEEPSWERF DOLDERMAN

De scheepswerf van Dolderman is verhuisd van de Dordtse binnenstad naar de Tweede Merwedehaven. Op de oude locatie aan de Binnen Kalkhaven komen woningen.*

4

5

DISTRIPARK

De ontwikkeling van een innovatief en duurzaam logistiek bedrijventerrein als onderdeel van de regionale programmering bedrijventerreinen en uitgifteprofielen.

De gemeente Sliedrecht en woningcorporatie Tablis Wonen werken in een wijk in Sliedrecht-Oost aan het aardgasvrij maken van particuliere en huurwoningen, als onderdeel van het Programma Aardgasvrije Wijken (PAW).

6

VOLG ONS OOK OP SOCIAL MEDIA!

WATERSTOFTANKSTATIONS

Op zes plekken in de regio zijn of worden waterstoftankstations gebouwd voor personenvervoer en binnenvaart Innovatietafel Waterstof Tankstations

7

BEROEPENTUIN DRECHTSTEDEN

De Beroepentuin is een samenwerking van de gemeente Dordrecht, de Duurzaamheidsfabriek en Davinci College. Mensen worden aan de hand van de vraag vanuit het bedrijfsleven klaargestoomd voor een baan in de energietransitie. Het biedt de volgende leertrajecten: basis elektra monteur, basis loodgieter, basis zonnepanelen monteur, basis laadpalen monteur, basis warmtepomp monteur, basis inframedewerker, basis isolatiemedewerker en stadwarmte. Innovatietafel Arbeidsmarkt Installatietechniek Onbenut Potentieel

OVERKOEPELENDE PROJECTEN

1

GKN FOKKER AEROSPACE CAMPUS

2

PROGRAMMA HOGER ONDERWIJS DRECHTSTEDEN

Meerdere Associate degree opleidingen onder Dordrecht Academy. Plus Career Boost: stimuleren van samenwerking tussen studenten, bedrijven en experts via stages, opdrachten en minoren.* Innovatietafel HBO en MBO

3

CAMPUS LEERPARK/DUURZAAMHEIDSFABRIEK/SCALE

Campus waar onderwijs en bedrijfsleven samen komt om start ups te helpen en studenten op te leiden in techniek en bouw*. Recent samenwerking aangegaan met YES!Delft voor ontwikkeling van start ups/scale ups. SCALE heeft dankzij impuls uit het Nationaal Groeifonds een programma opgestart om vakmensen op te leiden voor de energietransitie: de PPS Binnenstedelijke Energietransitie.

4

KANSRIJK OP NEDSTAAL-TERREIN

Praktijkleerprogramma waarin de gemeente Alblasserdam, de Sociale Dienst Drechtsteden, het Da Vinci College en bedrijven samenwerken om 100 mensen zonder werk duurzaam naar een betaalde baan te begeleiden.*

5

6

PERSPCT

Mensen met een langdurige afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam aan werk helpen. Hiervoor brengt PERSPCT maatschappelijke partners, werkgevers, opleiders en leerwerkbedrijven bij elkaar.*

7

I_LAB

Ontwikkelkansen vergroten van jongeren, werkenden en werkzoekenden op de thema’s Smart Industry en Klimaat, Energietransitie & Circulariteit.* + **

8

GEZONDE NATUUR EN INWONERS

1

TOEGEPASTE INNOVATIE

1

IJZERGIETERIJ

Transformatie van een bedrijfslocatie naar een hoogwaardige woonwijk met een centrale openbare ruimte op dijkniveau, trappen naar het water en ruimte voor het aanmeren van vervoer over water.*

2

LINGEOEVERS/ARKELSEDIJK

Bedrijventerrein aan de oevers wordt getransformeerd tot een toegankelijk gebied waar recreatie en woningbouw hand in hand gaan. Er komt een brug over de Linge en een doorgang door de Arkelsedijk waar wandelaars en fietsers gebruik van kunnen maken.*

3

2

3

4

TECHNIEK PROMOTIE

Met een doorgaande leerlijn zorgen voor meer techniek-instroom in het onderwijs zodat jongeren kiezen voor een technisch beroep.

5

OVERKOEPELENDE PROJECTEN REGIONALE AANPAK MAATSCHAPPELIJK BETROKKEN ONDERNEMEN

6

RIVIER ALS GETIJDENPARK XL

7

8

OVERKOEPELEND PROJECT WERF VAN DE TOEKOMST We werken aan een strategische investeringsagenda voor de maritieme maakindustrie. Dit gebeurt langs drie pijlers: ‘samenwerking’, ‘ontwikkeling van kennis en innovatie’ en ‘ruimtelijke economische agenda’. We sluiten hierbij aan op beleid van Rijk en provincie, zoals de maritieme sectoragenda en de ruimtelijke puzzel. Innovatietafel Werf van de Toekomst

STADSPARK XL

Ontwikkeling van een groot en verbindend stadspark dat de sportparken met elkaar verbindt en een klimaatbuffer voor de stad creëert met verbonden water en seizoenbeleving.

DIGITAL TWIN

HUMAN CAPITAL FONDS DRECHTSTEDEN

Een simulatietool om de energievoorziening in een gebied na te bootsen en slimme en samenhangende combinaties ten aanzien van de opwek van energie en de vraag naar elektriciteit en warmte te verkennen.

Scholingsfonds voor werkenden en niet-werkenden die zich willen ontwikkelen binnen of naar werk in een kans-sector in de regio. **

In Papendrecht krijgt de rivieroever een impuls met nieuwe klimaat adaptieve maatregelen die ruimte bieden aan sport, recreatie en evenementen. In Sliedrecht wordt een brug over de A15 gerealiseerd die met woningbouwlocatie Sliedrecht-Noord verbindt. Beide maken onderdeel uit van het regionale fiets- en wandelnetwerk.**

WE STAAN BEKEND OM ONZE HIGHTECH MAAKINDUSTRIE. BEKENDE NAMEN UIT LUCHT-/ SCHEEPVAART- EN BAGGERINDUSTRIE HEBBEN HIER HUN THUISBASIS.

SCALE INNOVATION AWARD

We bieden een podium aan bedrijven én studenten in de regio voor hun innovaties op het gebied van industrie, energietransitie, human capital en zorg.

ENERGIEK DORDT

9

DRECHTHUB

Het starten van een hublocatie van waaruit de kernen van de Drechtsteden emissieloos logistiek kunnen worden bediend.**

Een veranderaanpak voor het creëren van gezonde inwoners met een kansrijk arbeidsperspectief gebaseerd op praktijk en wetenschap. Met de waardevolle community van FC Dordrecht en de verbindende kracht van de volkssport voetbal.**

8

ZERO EMISSION SERVICES (ZES)

Nieuwbouw containerschip dat kan varen op waterstof en batterijen.**

WANTIJ-WEST

INNOVATIETAFEL INSTALLATIETECHNIEK WERKGEVERS DRECHTSTEDEN

REFIT ALLIANTIE

Open innovatie initiatief voor verduurzaming van de binnenvaart met een maritiem expertisecentrum.**

Op de plek waar de nieuwe wijk Stadswerven gebouwd wordt, ontwikkelen we een groen, aantrekkelijk en levendig gebied waarbij het water van de Wantij centraal staat. Het nodigt de inwoners uit om te bewegen en te sporten en het versterkt de flora en fauna.**

7

ZERO EMISSION DREDGING (ZEDHUB)

Innovatieplatform voor de natte waterbouw sector. Hier wordt gewerkt aan een elektrisch baggerschip dat op batterijen kan varen.**

DEVELPARK

Verbeteren van natuur om en onder water, ruimte voor de getijden en voor recreatie en ontmoeting. Het brengt stad en natuur samen en maakt de identiteit van de regio zichtbaar.*

6

SMART SHIPPING

Onderdeel is de ontwikkeling van een Shore Control Center: een plek waar schepen op afstand kunnen worden gemonitord en bestuurd.**

Het cultuurhistorisch belangrijke park wordt doorontwikkeld tot het centrale stadspark van Zwijndrecht en de Zwijndrechtse Waard. Van hieruit ontstaan groen-blauwe verbindingen om inwoners uit te nodigen te recreëren en elkaar te ontmoeten.**

5

LAADVOORZIENING LCG-TERMINAL RHTS

Ontwikkeling tot een laadpunt voor alternatieve energiedragers voor de binnenvaart, de terminal zelf en aanpalend vrachtverkeer. Hierdoor wordt een volledige emissieloze logistieke keten mogelijk van Rotterdam naar de eindklant in de Drechtsteden.**

METROPOLITANE FIETSROUTE DORDRECHT-ROTTERDAM

Door het realiseren van een goede en aantrekkelijke fietsverbinding tussen woongebieden en werk- en bestemmingslocaties stimuleren we het gebruik van de fiets als aantrekkelijk alternatief voor het OV en de auto. Zo dragen we bij aan het verminderen van de filedruk en de uitstoot. Bovendien is fietsen gezond en goedkoop.** Innovatietafel Bereikbaarheid

4

UNIBARGE METHANOL TANKERS

Een retrofit methanol aangedreven binnenvaarttanker en een nieuwbouw binnenvaarttanker met methanol-aandrijving. Validatie van technologie uit de zeevaart die de binnenvaart ten goede komt. Draagt ook bij aan verlaging van emissies op de vaarwegen in de regio en een versterking van de regionale arbeidsmarkt.**

BAAS

Samenwerkingsplatform van onderwijs en bedrijfsleven om arbeidskrachten op mbo-niveau om- en bij te scholen binnen de kansrijke sectoren in de regio.*

WARMTENET REGIO DRECHTSTEDEN Met de aanleg van het warmtenet van HVC willen we in de regio Drechtsteen 30.000 huurwoningen van corporaties en 30.000 particuliere woningen en utiliteitsgebouwen van duurzame warmte voorzien in 2050. Zo wordt in 2024 geboord om 1200 meter leiding onder de Merwede aan te leggen waardoor straks 100% duurzame warmte geleverd wordt aan het warmtenet van Sliedrecht.

GROENBLAUW PAPENDRECHT-SLIEDRECHT (STADSPARK XXL)

MEER WONINGEN Smart Delta Drechtsteden gaat voor meer en passende woningen. De woonbehoeften van onze huidige en nieuwe inwoners staan hierbij centraal.

REALISATIE AARDGASVRIJE HUURWONINGEN (SAH) De woningcorporaties in Hendrik-Ido-Ambacht, Papendrecht, Sliedrecht en Zwijndrecht en afval- en energiebedrijf HVC werken samen om in de komende jaren bijna 6.000 huurwoningen van het aardgas af te halen met behulp van de SAH-subsidie.

PROGRAMMA ‘MEERJARIGE COLLECTIEVE ONTZORGING’ Een samenwerking van de gemeenten Alblasserdam, Papendrecht, Hardinxveld-Giessendam, Sliedrecht en Zwijndrecht om zoveel mogelijk verduurzamingsimpact te realiseren en inwoners versneld hun huis te laten verduurzamen.

10 DE WATERKRAAN

WE WERKEN GEZAMENLIJK AAN VERSTERKING VAN ONZE REGIO WAARBIJ GEZONDHEID, BESTAANSZEKERHEID EN KANSENGELIJKHEID VOOR ONZE INWONERS CENTRAAL STAAN

De Nieuwe Dordtse Biesbosch is een waardevolle bron van schoon zoet water voor het stedelijk gebied van Dordrecht. Om dit schone water te benutten worden maatregelen genomen zodat het schone water tot ver in het stedelijke weefsel kan stromen.**

BETERE BEREIKBAARHEID Om een aantrekkelijke regio te zijn, richten we ons op een samenhangend pakket van investeringen in bereikbaarheid. We maken hierbij duurzame mobiliteitskeuzes door inwoners makkelijk toegang te geven tot fietsen, wandelen, openbaar vervoer en deelmobiliteit.

11 NATUUREDUCATIE GEZONDE OEVERS Met een twee jaarlijks educatief evenement inwoners stimuleren de natuur te gaan beleven.**

TOEGEPASTE INNOVATIE We verstevigen onze koploperspositie in de hoogwaardige maakindustrie in Nederland en Europa én behouden als regio onze Europese Top-3 positie van maritieme innovatiedistricten.

BANEN VAN NU EN DE TOEKOMST

BETERE BEREIKBAARHEID

1

MERWEDELINGELIJN

Dordrecht, Sliedrecht, Hardinxveld-Giessendam en Gorinchem werken samen in een MerwedeLingelijn Alliantie om het treinen spoormaterieel van de MerwedeLingellijn te verbeteren en om de woningbouwplannen te koppelen aan het potentieel van deze treinverbinding. Innovatietafel Bereikbaarheid

2

Spuiboulevard 300 3311 GR Dordrecht www.smartdeltadrechtsteden.nl

PROEFTUIN SLIEDRECHT OOST

BANEN VAN NU EN DE TOEKOMST

High Tech Campus waar talent al vanaf middelbaar onderwijs in doorlopende leerlijnen aan de slag kan. Dit draagt bij aan het beter aansluiten van regionale ontwikkelingstrajecten en behoud van het arbeidsmarktpotentieel.**

HERONTWIKKELING TWEEDE EN DERDE MERWEDEHAVEN

Herinrichten van de Tweede en Derde Merwedehaven als watergebonden bedrijventerrein. Dit levert een bijdrage aan de modal shift van weg naar water.* Innovatietafel Werf van de Toekomst

SMART DELTA DRECHTSTEDEN

ZONNEPARK BETUWELIJN

Het plan omvat een zonnepark met 22.400 panelen van 640 Wp per stuk. Daarmee kunnen gemiddeld 4.000 huishoudens een jaar lang worden voorzien van groene stroom.

5

6

SMARTDELTADRECHTSTEDEN.NL

ZONNEPARK KIJFHOEK

Ontwikkeling van een zonnepark ten noorden van het rangeerterrein van Kijfhoek.

Transformatie bedrijventerrein naar woongebied met recreatie.*

Dit gebied wordt straks een unieke woonlocatie in de regio. Hier komen niet alleen woningen, ook de natuur langs de oever krijgt een metamorfose. We leggen een getijdenpark aan met een fietsroute.*

MEER INFORMATIE OF AANMELDEN VOOR DE NIEUWSBRIEF VIA

ENERGIECOÖPERATIES OP BEDRIJVENTERREINEN

Deze lokale energiecoöperaties zijn opgericht/in oprichting door ondernemersverenigingen voor energie-uitwisseling, energieopslag en duurzame energieopwekking met zonnepanelen en andere vormen. Innovatietafel Energie delen

4 4

WATERSTOF DRIEHOEK SLIEDRECHT

Op initiatief van de Innovatietafel Waterstof wordt door bedrijven, onderwijs en overheid gewerkt aan de productie van groene waterstof met behulp van een elektrolyse installatie, een geothermiecentrale, een hoogspanningsstation en zonne-energie.** Innovatietafel Waterstof Electrolyzer

POORT AAN DE NOORD

Dit transferium moet één van de toegangspoorten worden naar het Werelderfgoed Kinderdijk. Hier maken we ook een stap richting de komst van aanvullend en innovatief personenvervoer over water. Dit biedt een oplossing voor te veel toeristisch verkeer op de wegen in en rond Alblasserdam.*

3

NOORDKADE

De Noordkade is veranderd van een weinig inspirerende halte in een moderne OV-hub’, van waaruit je ook naar de Sophia- en de Crezeepolder kunt. Hier zijn plekken gecreëerd waar je – binnen en buiten- kunt ontspannen, sporten, werken en leren.*

4

SNELFIETSROUTES F15 EN F16

Door het realiseren van een goede fietsverbinding tussen woongebieden en werk- en bestemmingslocaties stimuleren we het gebruik van de fiets als aantrekkelijk alternatief voor het OV en de auto. Zo dragen we bij aan het verminderen van de filedruk en de uitstoot. Bovendien is fietsen gezond en goedkoop.** Innovatietafel Bereikbaarheid

5

WATERBUS

Om de wegen te ontlasten beschikt de Drechtsteden over een waterbus dienstregeling. De drie schepen die varen op de route Dordrecht-Papendrecht-Rotterdam zijn inmiddels volledig elektrisch uitgevoerd. Streven is dat straks alle waterbussen zero emissie zijn. Ook komt er een nieuwe waterbushalte in Hardinxveld-Giessendam. Innovatietafel Bereikbaarheid

6

VEERDIENST RIVEER

Vanaf 1 januari 2025 neemt Riveer de belangrijke verbinding tussen Dordrecht en Werkendam over van de huidige exploitant Blue Amigo, waardoor de veerdienst in de vaart kan blijven.

LOBBY MEERJAREN MAATREGELEN PAKKET

Onderwijs, bedrijfsleven en overheid investeren samen in onze huidige en toekomstige beroepsbevolking en zetten in op toekomstbestendige beroepen en een Leven Lang Ontwikkelen.

NETWERK VAN MOBILITEITHUBS Om de A15 verder te ontlasten, moet een netwerk van mobiliteitshubs ontwikkeld worden. Dit plan omvat: hubs in Gorinchem (nabij kruising MerwedeLingelijn en A27/A15), doorontwikkeling van stations boven Hardinxveld-Giessendam en Sliedrecht (uitbreiding P+R), doorontwikkeling bushaltes langs de Burgemeester de Keijzerweg in Papendrecht, ontwikkeling mobiliteitshub in Amstelwijck (aan de Laan van Europa wordt de bushalte opgewaardeerd in een mobiliteitshub). Innovatietafel Bereikbaarheid

RUIMTE VOOR GROEI Smart Delta Drechtsteden werkt aan een goed vestigingsklimaat, voor zittende en nieuwe bedrijven. Dat doen we vanuit de gedachte: het juiste bedrijf op de juiste plek. Zo helpen we bedrijven met hun groeiambities vooruit.

NIEUWE ENERGIE Ons doel is om in 2030 0,37 TWh energie op te wekken met zon en wind, minimaal 12.000 woningen van het aardgas af te hebben en 20% minder energie te verbruiken in huizen en gebouwen. Zo werken we toe naar energieneutraal in 2050.

SNELFIETSROUTES Smart Delta Drechtsteden wil in alle gemeenten langs de spoorlijn deelvervoer toevoegen en beter zichtbaar maken. Ook moet er op de stations vraagafhankelijk vervoer komen zodat bedrijfsterreinen in de toekomst beter bereikbaar zijn. Innovatietafel Bereikbaarheid

VERSLAG BIJEENKOMSTEN EN WERKBEZOEKEN REGIO DEAL I EN II

GEZONDE NATUUR EN INWONERS We zetten in op verbetering van de leefomgeving, zoals een betere kwaliteit van het water en de natuur en stimuleren inwoners om gezondere leefstijlkeuzes te maken.

* **

Mede gefinancierd uit Regio Deal, 3e tranche Mede gefinancierd uit Regio Deal, 5e tranche

ONDERSTEUNING FEESTELIJKE ONDERTEKENING REGIO DEAL II

BEKIJK DE VIDEO!

Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024

34

FINANCIËLE VERANTWOORDING Smart Delta Drechtsteden

Begroot 2024

Besteed

Ruimte

Programmamanagement

299.050

431.519

-132.469

Materiële lasten

20.850

105.295

-84.445

Personele lasten

278.200

326.225

-48.025

Corporate Communicatie

169.070

397.234

-228.164

Materiële lasten

29.970

0

29.970

Personele lasten

139.100

397.234

-258.134

Overige communicatie PA

30.930

7.585

23.345

Materiële lasten

30.930

7.585

23.345

Evenementen en bijeenkomsten

255.000

225.576

29.424

Materiële lasten

94.500

54.323

40.177

Personele lasten

160.500

171.253

-10.753

Public Affairs, lobby en strategie

555.000

338.065

216.935

Materiële lasten

132.350

100.661

31.689

Personele lasten

422.650

237.404

185.246

Bouwen en Ruimtelijke Ontwikkeling

425.000

304.323

120.677

Materiële lasten

104.000

87.303

16.697

Personele lasten

321.000

217.020

103.980

Wonen en Volkshuisvesting

425.000

323.341

101.659

Materiële lasten

104.000

72.242

31.758

Personele lasten

321.000

250.599

70.401

Werken en Economie

1.650.000

1.671.529

-21.529

Materiële lasten

1.232.700

1.101.880

130.820

Personele lasten

417.300

569.649

-152.349

Bereikbaarheid en Mobiliteit

520.000

427.772

92.228

Materiële lasten

338.100

223.582

114.518

Personele lasten

181.900

204.190

-22.290

Energietransitie

580.000

575.913

4.087

Materiële lasten

28.950

893

28.057

Personele lasten

551.050

575.020

-23.970

Regio Deal(s)

90.950

100.378

-9.428

Materiële lasten

0

29.315

-29.315

Personele lasten

90.950

71.063

19.887

- 250.000

- 250.000

5.053.235

- 53.235

Verdienopgave 2024 (niet gerealiseerd) Totaal

5.000.000*

Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024

35

FINANCIËLE VERANTWOORDING In 2024 was het in het uitvoeringsprogramma vastgestelde budget € 4.752.935; dit is via inwonerbijdrage vanuit de zeven Drechtsteden-gemeenten opgehaald, met de volgende bijdragen: Alblasserdam

€ 308.171

Dordrecht

€ 1.834.746

Hardinxveld-Giessendam

€ 283.990

Hendrik – Ido – Ambacht

€ 485.766

Papendrecht

€ 494.127

Sliedrecht

€ 397.306

Zwijndrecht

€ 687.142

De materiële en personele kosten van het programma bedroegen totaal € 4.803.235. Dit betekent een totaal tekort op de exploitatie van € 50.300. De grote overschrijdingen zijn op de posten: algemeen programmamanagement en communicatie. De overschrijding op communicatie is o.a. veroorzaakt door het niet doorbelasten van de inzet en gemaakte kosten van communicatie op de programma’s. Bij bijna alle programma’s is hierdoor een onderschrijding het resultaat. Er is erkend dat dit verbetering behoeft en er wordt reeds aan gewerkt. Naast dat er voor 2025 is bezuinigd op communicatiecapaciteit wordt ook gewerkt aan een juiste doorbelasting van kosten. De overschrijding op het programmamanagement wordt veroorzaakt door verschillende wisselingen in het management dit heeft gezorgd voor extra (wervings) kosten. Het tekort van 2023 van € 140.000 is niet in deze jaarrekening opgenomen. De verwachting voor 2024 was dat dit lopende het jaar kon worden opgevangen, dat is niet gerealiseerd. Dit bedrag wordt als taakstelling voor 2025 opgenomen. Het tekort van € 50.300 over 2024 wordt verrekend bij de betrokken gemeenten, conform de samenwerkingsovereenkomst en verdeelsleutel. *Dit is het totaalbedrag uit de begroting 2024 nl. inwonerbijdrage van € 4.752.935 inclusief een verdienopgave uit de begroting 2024 van € 250.000 euro.

Groeiagenda Drechtsteden 2030 | Jaarverantwoording 2024

36

2025

UITVOERINGSPROGRAMMA

VAN DE ZEVEN DRECHTSTEDENGEMEENTEN

INHOUDSOPGAVE

Inleiding 3 Programma Bouwen en RO 5 Programma Wonen en Volkshuisvesting

7

Programma Werken en Economie

9

Programma Bereikbaarheid en Mobiliteit

13

Programma Energietransitie 16 Regio Deals I en II 18 Public Affairs en Strategie 20 Communicatie en Events 22 Begroting 24

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

2

INLEIDING

Dit is het uitvoeringsprogramma 2025, aansluitend bij de

Met het uitvoeringsprogramma 2025 zetten we samen een

vernieuwde Groeiagenda van Smart Delta Drechtsteden. Deze

volgende stap naar een regio waarin goede samenwerking

Groeiagenda 2030 vormt de leidraad voor de strategische

en gedeelde verantwoordelijkheid ons in staat stellen om

ruimtelijke en economische ontwikkeling van onze regio.

gezamenlijk vooruitgang te boeken en een sterke basis te leggen

De actualisatie na de verkiezingen van 2022 heeft de koers

voor de komende jaren.

aangescherpt en dient nu als fundament voor een versterkte samenwerking tussen overheden, onderwijsinstellingen en

Het jaar 2025 staat ook in het teken van het versterken

ondernemers. Met dit uitvoeringsprogramma geven wij als

van de regionale samenwerking. De zeven colleges van de

overheidspartners verder invulling aan die gezamenlijke Smart

Drechtsteden hebben ingestemd met de adviezen uit het

Delta agenda.

rapport ‘Doorontwikkeling Samenwerking Drechtsteden’ van het bureau Common Eye. Eén van de adviezen gaat over het

Onze regio staat voor aanzienlijke maatschappelijke uitdagingen,

opnieuw contracteren van de gemeenten op de gezamenlijke

van duurzame economische groei en bereikbaarheid tot

ambitie en de bijhorende activiteiten. Parallel hieraan start

innovatie en onderwijs. Wij zijn ervan overtuigd dat deze

het ontwikkelen van het groeiperspectief als vervolg op de

vraagstukken alleen succesvol kunnen worden aangepakt door

Groeiagenda. Het contracteringsproces zal begin 2025 de ruimte

intensieve samenwerking en gezamenlijke verantwoordelijkheid.

bieden aan gemeenten om te kiezen aan welke ambitie ze zich

Dit uitvoeringsprogramma weerspiegelt dan ook de

willen verbinden. Dit proces leidt uiteindelijk naar een nieuwe

gezamenlijke inzet van iedere deelnemende partij om deze

uitvoeringsagenda voor 2026 (en verder). De impact hiervan op

ambities te realiseren. Alle betrokken partners dragen hun eigen

de uitvoeringsagenda 2025 zal dan worden bepaald.

expertise en kracht bij, waarbij allianties en coalities gevormd worden die flexibel inspelen op de thema’s die op dat moment

Dit uitvoeringsprogramma bouwt voort op de lopende uitvoering

prioriteit hebben. Een mooi voorbeeld vormen de succesvolle

in het afgelopen jaar van de vernieuwde Groeiagenda. We

innovatietafels van Werkgevers Drechtsteden.

werken vanuit een integrale aanpak aan brede welvaart en we verbinden en ontkokeren beleid in integrale thema’s:

Binnen deze samenwerking vervullen de gemeenten een

• Innovatieve en concurrerende topregio in Nederland en Europa

sturende rol. Zij zorgen voor de inhoudelijke richting en bewaken

• Passende woningen en banen

de budgettaire kaders, zodat middelen en strategieën optimaal

• Gezonde, groene en veilige leefomgeving.

op elkaar zijn afgestemd. Zo werken we samen aan een

Bij het maken van keuzes vormen onze prioriteiten

toekomstbestendige regio, waarin alle partners bijdragen aan

duurzaamheid en bereikbaarheid de basis.

het versterken van het economisch klimaat en het creëren van kansen voor inwoners en ondernemers.

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

3

Ambities BREDE WELVAART Een innovatieve en concurrerende regio

Passende woningen en banen

Gezonde, groene en veilige leefomgeving

Duurzame regio

Bereikbare regio

Lokale uitvoering van regionale ambities Wat u in dit document kunt lezen is wat we meervoudig lokaal doen en wat iedere gemeente zelf doet. En juist die lokale inzet is cruciaal voor de uitvoering. Met die inzet worden huizen en arbeidsplaatsen gerealiseerd en worden investeringen in duurzame wijken gedaan. In de afgelopen periode is geconstateerd dat de verbinding tussen lokale uitvoering en regionale ambities beter kan. Middels een lokale uitvoeringsagenda die aansluit bij de (nog op te stellen) Smart Delta agenda kunt u in uw raad het gesprek voeren over de wijze waarop uw gemeente bijdraagt aan regionale ambities en hoe regionale uitvoering landt in uw gemeente. Een gesprek in uw raad over de lokale verwachtingen en belangen in de regio is cruciaal om te voeren. Want alleen op die manier weten we als gezamenlijke gemeenten waar iedereen voor staat en wat

afgelopen periode verwachten we dat de financiële intensivering voor 2025 zich zal terugbetalen in lokale baten middels andere geldstromen. Bovendien zien wij ook dat buurgemeenten (op onderdelen) willen aansluiten. We werken aan een nieuwe financieringsmethodiek per medio 2025 waarbij ook opgavegerichte kostenverdeling mogelijk is en ook andere partners kunnen gaan bijdragen. Het totale bedrag van € 5 miljoen is beoogd voor de regie en coördinatie op de meervoudig lokale samenwerking, het gezamenlijk optrekken met onderwijs en ondernemers en gericht op gezamenlijke lobby bij hogere overheden (provincie, Rijk, Europa). Het bedrag is niet beoogd, noch toereikend om lokale uitvoeringsprojecten en/of lokale inzet te financieren. De lokale kosten maken deel uit van de lokale uitvoeringsagenda’s en begrotingen. Uiteraard zal vanuit de gezamenlijkheid

iedereen belangrijk vindt.

ingezet worden op het verkrijgen van beschikbare externe

Financiën

om de lokale uitvoering te ondersteunen.

De financiering van de meervoudig lokale inzet voor de

financieringsmiddelen en subsidies bij provincie, Rijk en Europa

Groeiagenda is met het besluit van alle gemeenteraden over

Proces

het advies Deetman in 2018 meerjarig vastgelegd. Behoudens

Het uitvoeringsprogramma Groeiagenda 2025 is per programma

indexering is dit budget de afgelopen jaren passend geweest

besproken in de betreffende bestuurlijke overleggen. De

voor de uitvoering van de ambities van de Groeiagenda.

bijhorende begroting is nagezonden en zal uiterlijk op 12 december op de Smart Delta Drechtsteden Donderdag worden

Met de actualisatie van de Groeiagenda zijn beleidsrijke

geagendeerd. De ambtelijke en bestuurlijke regiekamer

keuzen gemaakt die zich op het gebied van Bouwen, Wonen

bespreken het totale uitvoeringsprogramma met begroting in

en Ruimtelijke Ontwikkeling ook financieel vertalen. Wij zien

november. Na 12 december kan het uitvoeringsprogramma met

op deze onderwerpen een grotere maatschappelijke urgentie

begroting worden aangeboden aan alle colleges.

en grote beleidsprogramma’s bij hogere overheden waarop wij ons regionale antwoord moeten kunnen geven. Dit betekent dat we voor de uitvoering in totaal een bedrag van € 5 miljoen nodig hebben. Dit is conform de eerder gecommuniceerde insteek om de begroting budgetneutraal, met indexatie, door te zetten. Gezien de succesvolle subsidieaanvragen in de

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

4

PROGRAMMA

BOUWEN EN RUIMTELIJKE ONTWIKKELING

Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij

Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen

• Versnellen van de woningbouw (passende woningen).

Bouwen

• Gezonde, groene en veilige leefomgeving door het samen-

We versnellen onze woningbouwproductie (van 800 naar

brengen van de opgaven die ruimte nodig hebben.

1500 woningen per jaar) en houden een planvoorraad aan van

Wat zijn onze kernopgaven Bouwen • We bouwen snel en met visie: koersvast, we plannen realistisch en door de crises heen, in samenhang met andere opgaven. • We creëren onderscheidende woonmilieus, passend bij onze historie en ligging aan het water. • We maken groene verbindingen tussen woonwijk en kenmer-

130% tot 150% van de woningbouwopgave. We organiseren gebiedsgericht (meervoudig lokaal) uitvoeringskracht. Onze Regionale Bouw- & Versnellingstafel ontwikkelen we door; dit geeft inzicht in versnellers, belemmeringen en Kritische Succes Factoren (KSF). Bovendien werken we met de Bouwtafel concrete acties uit en faciliteren we de gewenste versnelling. We stimuleren lokale afstemming met ontwikkelaars en woningcorporaties in relatie tot regionale

kende landschappen.

woningbouwprogrammering. Daarnaast houden we

Ruimtelijke Ontwikkeling

versnellingsdashboard verder waarin data van overheid,

• We kennen de ruimtevraag van onze opgaven en ambities, en maken hierin gezamenlijk integrale keuzes, omdat de ruimte in de regio beperkt is.

de voortgangsmonitor actueel en ontwikkelen het ontwikkelaars en woningcorporaties zijn samengebracht. Ontsluiten van externe financieringsbronnen die inmiddels

Ontsluiten van externe financieringsbronnen die inmiddels

gerealiseerd zijn:

gerealiseerd zijn: voor de Regionale Bouw- & Versnellingstafel

Voor de Regionale Bouw- & Versnellingstafel wordt een

wordt een onafhankelijke voorzitter ingehuurd, circa ruim

onafhankelijke voorzitter ingehuurd, circa ruim de helft van de de helft van de kosten worden gedekt door een combinatie

kosten worden gedekt door een combinatie van subsidie en

van subsidie en contributie die in 2024 voor het eerst wordt

contributie die in 2024 voor het eerst wordt betaald door de betaald door de deelnemers.

deelnemers.

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

5

Ruimtelijke Ontwikkeling We stellen de Ruimtelijke Strategie Drechtsteden vast in de zeven colleges en stellen een Uitvoeringsprogramma/Regionale Investeringsagenda bij de Ruimtelijke Strategie op met daarin concrete afspraken over onder andere planning, partners, tijd en middelen. We dragen zorg voor een goede doorvertaling en verankering in het lokale ruimtelijk beleid. We verkennen een gezamenlijke aanpak voor voorzieningen die

Wat doen gemeenten zelf • Lokale afstemming met ontwikkelaars en woningcorporaties. • Bijhouden voortgangsmonitor binnen regionale kaders. • Inbreng eigen ambities en afwegingen als input voor de integrale regionale opgave. • Lokaal verankeren van de regionale Ruimtelijke Strategie en het Uitvoeringsprogramma/Investeringsagenda. • Voldoende uitvoeringskracht op ruimtelijke procedures.

van regionaal belang zijn (als de uitwerking van de Ruimtelijke Strategie). We anticiperen op en agenderen regionale belangen bij het Rijk ten aanzien van de Nota Ruimte en de NOVEX-gebieden, zoals Zuidelijke Randstad en het Haven Industrieel Complex. Dit doen we ook bij de provincie ten aanzien van het Ruimtelijk Voorstel en op beleidswijzigingen die ruimtelijk relevant zijn, zoals het Omgevingsbeleid. Bovendien maken we continu de integrale afweging tussen alle ruimtevragers en ruimtebieders.

Wat doen aan public affairs De lobby boodschappen richting de provincie en het Rijk zijn: • We kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de oplossing van het woningtekort en geven hiermee een impuls aan de sociaaleconomische sprong van onze regio (ten behoeve van onze bedrijvigheid, voorzieningen en gebied). • Wij benutten logische locaties langs OV-verbindingen, zoals de Oude Lijn en de MerwedeLinglijn om onze woningbouwambitie kwantitatief en kwalitatief uit te voeren. Wij vragen hulp en ondersteuning om op deze plekken te mogen bouwen en nieuwe wijken aan te sluiten op deze OV-lijnen. • We vormen een gezonde maritieme delta waarin de brede welvaart voor onze inwoners wordt gewaarborgd.

Wat doen we aan communicatie Smart Delta Drechtsteden wil zoveel mogelijk zelf aan het stuur zitten op het gebied van de ruimtelijke ontwikkeling van onze regio. Via verschillende kanalen zetten we ons in om belanghebbenden hierbij te betrekken. We houden onze stakeholders op de hoogte van de ontwikkelingen en dragen bij aan het creëren van draagvlak voor de keuzes die gemaakt worden. Onze partners weten van de ontwikkelingen in de regio, welke bijdrage zij kunnen leveren en waarom samenwerken noodzakelijk is om onze ambities te behalen. Hierbij wordt de samenhang duidelijk gemaakt met werkgelegenheid, energietransitie en bereikbaarheid. Als het gaat om bouwen zetten we de regio Drechtsteden op de kaart als aantrekkelijk woon- en werkgebied. Succesvolle nieuwbouwprojecten, mijlpalen en de acties vanuit de Regionale Bouw- & Versnellingstafel Drechtsteden brengen we steeds onder de aandacht.

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

6

PROGRAMMA

WONEN EN VOLKSHUISVESTING

Wat willen we bereiken – aan welke ambitie(s) draagt dit bij

Wat gaan we gezamenlijk hiervoor doen

• Passende woningen

We maken nieuwe regionale afspraken over de

Wat zijn onze kernopgaven • We werken aan een passende woningvoorraad voor de toekomstige (beroeps)bevolking en zetten met het woningbouwprogramma in op het wegwerken van het woningtekort. We geven daarnaast een impuls aan onze regionale woningmarkt zodat deze aansluit bij de vraag van verschillende doelgroepen, ook van de (toekomstige) werknemers van onze bedrijven. Voldoende kapitaalkrachtige inwoners helpt ook bij het in stand houden van onze voorzieningen. • We maken ons woningaanbod uitnodigend voor huidige bewoners, zodat ze willen verhuizen naar een woning die past bij hun situatie en waardoor ze willen blijven wonen binnen de regio Drechtsteden. • We bouwen toekomstbestendig en betaalbaar en zorgen voor een goede balans op de regionale woningmarkt. • We brengen meer focus in doelgroepen en leefstijlen (wat bouwen we voor wie).

woningbouwopgave. We benaderen dit als een collectieve uitdaging en doen dat bij voorkeur samen met onze woningcorporaties. Bij de uitvoering van de Woondeal (Regionale Realisatie Agenda) werken we samen met het Rijk, de provincie en onze stakeholders aan het wegwerken van het woningtekort en aan onze impuls aan de regionale woningmarkt. Dit doen we samen met drie andere regio’s binnen Zuid-Holland Zuid. Onze regio neemt daarin bestuurlijk en ambtelijk een trekkersrol. We stemmen het woningbouwprogramma regionaal af en programmeren en prioriteren hierin de projecten. We werken met de provincie aan aanvaarding en uitvoering van onze woningbouwplannen. Hierbij houden we scherp in de gaten wat hiervoor nodig is. Denk bijvoorbeeld aan bestuurlijke afstemming, inzet van subsidies en lobby. Bovendien bereiden we ons voor op nieuwe wettelijke ontwikkelingen, zoals de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting. Mogelijk kunnen we aanspraak maken op externe financiering Mogelijk kunnen we aanspraak maken externe door subsidies van Rijk en provincie. Onzeop lobby is hier onder

financiering doorWe subsidies en provincie.nauwgezet Onze andere op gericht. houden van dezeRijk ontwikkelingen lobby is hier onder andere op gericht. We houden dezezich in de gaten en zullen direct in actie komen als de kansen ontwikkelingen nauwgezet in de gaten en zullen direct in voordoen. actie komen als de kansen zich voordoen.

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

7

Wat doen we aan public affairs Onze lobby focust zich op: • We kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de oplossing van het woningtekort en geven hiermee een impuls aan de sociaaleconomische sprong van onze regio (ten behoeve van onze bedrijvigheid, voorzieningen en gebied). • Elke woning is er één; wij lobbyen voor toegankelijke financieringsbronnen om ook de projecten tot 200 woningen te ondersteunen zodat we de bouwstroom op gang houden. • Wij benutten logische locaties langs OV-verbindingen, zoals de MerwedeLingelijn om onze • woningbouwambitie kwantitatief en kwalitatief uit te voeren. Wij vragen hulp en ondersteuning om op deze plekken te mogen bouwen en de nieuwe wijken aan te sluiten op deze OV-lijnen.

Wat doen we aan communicatie Voor Wonen en Volkshuisvesting laten we zien waar de regio voor staat én voor gaat. De communicatie inzet richt zich op een aantal belangrijke punten: In samenwerking met gemeenten, woningcorporaties en andere partners laten we zien waarom het aantrekkelijk is om in de regio te (blijven wonen) of te verhuizen en op welke manier de regio werkt aan een passende woning voor iedereen. Ook communiceren we over welke keuzes er worden gemaakt om de doorstroming te verbeteren en hoe we zorgen voor voldoende betaalbare woningen in de regio gebaseerd op de benodigde woningvoorraad voor de toekomst. We doen dit onder andere door middel van interviews en artikelen en laten daarbij ook onze externe partners aan het woord. Onze stakeholders houden we op de hoogte van de ontwikkelingen in de regio en nodigen we uit tot samenwerking. Bij nieuwe wetgeving ondersteunen we de Drechtsteden gemeenten in hun communicatie richting inwoners.

Wat doen gemeenten zelf • Lokale afstemming met projectleiders en initiatiefnemers. • Bijhouden van planregistratie/planmonitor binnen regionale kaders. • Zorgen voor voldoende uitvoeringskracht en sturing op woningbouwprogrammering binnen regionale kaders en afspraken zoals de Woondeal. • Participatie binnen regionale opgave door inbreng van de eigen behoefte en het leveren van input en ondersteuning.

Smart Delta Drechtsteden | Uitvoeringsprogramma 2025

8