Programmabegroting 2025-2028.pdf
Tekst van het document
Programma
Werkelijk
Actieve proejcten en exploitatieplannen G09 CV/BV De Blauwe Zoom
37
Facilitaire projecten (anterieur) P23 De Rokerij
56
Totaal
93
In aansluiting op de planmonitor zijn er in 2023 93 woningen opgeleverd. Dit betreffen de 1 e fase van Ons Dorp in Blauwe Zoom met 37 woningen en alle 56 woningen voor De Rokerij in Boven Hardinxveld. In 2024 worden heel veel opleveringen verwacht (IJzergieterij, Blauwe Zoom – Ons Dorp fase 2, Nederveen-Huisman, De Nieuwe Dam, Zwaluwpad etc.) waardoor er een kortstondige piek gaat ontstaan.
Woningbouw meerjarig
Prognose
Werkelijk
2014
119
31
2015
145
80
2016
91
17
2017
132
115
2018
111
17
2019
133
92
2020
57
2
2021
47
30
2022
194
82
x
93
114
62
2023 (aansluiting bij planmonitor) Gemiddelde productie
Tot van 2014- 2017 is sprake van een structurele productie van circa 61 woningen per jaar. In 2018 heeft zich een dip voorgedaan, waardoor het gemiddelde zakte naar 52 woningen per jaar. In 2019 is door de afzet van 92 woningen het gemiddelde weer omhooggaan. Maar in 2020 en 2021 is door een cumulatie aan factoren echter vrijwel geen programma gerealiseerd waardoor het gemiddelde weer terugzakte naar 48 woningen per jaar. Door de toevoeging van 175 woningen in 2022 is het gemiddelde weer teruggeveerd naar een gemiddelde van 62 woningen per jaar. Door de bijstelling van de meetmethode per 1-1-2024 is er geen vergelijking mogelijk in 2023, maar zien we dat de gemiddelde productie gelijk blijft op 62 woningen per jaar. Hierbij is een jaar mindering gebruikt om te corrigeren voor het verschil in meting (start bouw en oplevering) . Omdat de woningbouwproductie in 2020 en 2021 achterliep heeft de gemeente diverse maatregelen getroffen om te voorkomen dat de woningbouwproductie voor komende jaren stagneert. De maatregelen worden per onderwerp toegelicht in onderstaande alinea’s: Regionale woningbouwafspraken Er is goed contact met de Provincie over de diverse bouwprojecten. Per 1 juli 2020 zijn alle (grote) projecten opgenomen op de Planmonitor Drechtsteden. Hierbij heeft de gemeente wel een uitvoeringsplicht.
Hoe meer er concreet gerealiseerd wordt hoe meer programma de gemeente in de toekomst ook mag ontwikkelen. De planmonitor wordt door de afdeling Samenleving bijgehouden en zal separaat met de gemeenteraad besproken worden. Soortbescherming Als het gaat om strikt beschermde diersoorten zijn de jaren vanaf 2020 van grote impact geweest. Omgevingsdienst Haaglanden heeft als bevoegd gezag de gemeente gevraagd om een meer integrale aanpak van soortbescherming. Onderdeel van deze integrale aanpak is de verplichting om in bestaande projecten extern te compenseren als habitat verloren gaat. Concreet houdt dat in dat de gemeente voor Programmabegroting 2025-2028
77
projecten zoals G09 De Blauwe Zoom en G22 Westpunt een extern compensatiegebied aan heeft moeten kopen om een nieuwe habitat te creëren voor strikt beschermde diersoorten zoals de rugstreeppad, oeverzwaluw, heikikker, kerkuil en grote modderkruiper omdat leef- en foerageergebied vernietigd werd. Deze benadering is een stuk strikter dan in voorgaande jaren werd gehanteerd en brengt een langere procedure en aanzienlijk meer kosten met zich mee. Voor projecten Blauwe Zoom en Westpunt is de aanvraag voor de ontheffing van het externe compensatiegebied inmiddels goedgekeurd. Deze ontheffing gaat uit van extern compenseren, met deze maatregelen kan de uitvoering doorgaan. Stikstof Het is gelukt om voor de projecten in ’t Oog (Westpunt en Waardzone) en ook voor Blauwe Zoom ontheffing voor stikstof middels het stikstofregistratiesysteem te krijgen. Op 1 juli 2021 was de nieuwe wetgeving in werking waarbij activiteiten binnen de bouwsector ontheven worden van stikstofcompensatie. Dat is gunstig, maar inmiddels blijkt het systeem van stikstofcompensatie niet juridisch houdbaar. Op basis van het Porthos-arrest is op 2 november 2022 de bouwvrijstelling van tafel. Tot op heden lopen de plannen gewoon door, zeker omdat de ontheffing voor deze plannen al is afgegeven. Het blijft wel een risico voor alle projecten.
Voor elk project moet immers een stikstofberekening worden gedaan die neutraal sluit. PFAS Binnen de gemeentegrenzen heeft een deel van de gronden een verhoogde waarde met betrekking tot PFAS. In beginsel mocht deze grond niet worden afgevoerd omdat er nog geen goede verwerkingsmethode bleek te bestaan. Met name in project G15 Gemeentehaven bleek dat een probleem. Inmiddels kan een deel van de PFAS vervuilde grond in Gemeentehaven in een slibput worden opgeslagen en zijn er inmiddels bedrijven die PFAS grond kunnen verwerken. Het resterende deel kan worden afgevoerd. Voor de overige projecten is sprake van een gesloten grondbalans of wordt zand van buitenaf aangevoerd. Prijsstijgingen/oorlog Oekraïne Sinds 2022 is de inflatie flink toegenomen. Dat betekent een flinke indexering van de kosten binnen de projecten. Door de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen in korte tijd dusdanig gestegen dat er gedurende 2022 geen goede inschatting meer te maken viel van de kosten voor de uitvoering van (bouw)projecten. Aannemers deden om die reden geen prijsafgiftes vooraf meer. Inmiddels zijn diverse prijzen (waaronder die van energie) gestabiliseerd. Echter wel op een veel hoger niveau. De vraag is hoe de markt zich ontwikkeld.
Blijven de prijzen permanent op een hoger niveau of volgt er nog een marktcorrectie omdat het aantal werk in de gww-sector terugloopt? En is die eventuele terugloop van tijdelijke aard? Omdat er nog veel onzekerheid is, is vooralsnog geen rekening gehouden met een afname van de prijzen. Wel zien we sinds eind 2023 en begin 2024 een relatief stabiele gww-markt waarin prijsstijgingen relatief beperkt blijven. De vraag is of zich dit langdurig doorzet. Los van de onzekerheid voor de bouwsector zorgt de vluchtelingenstroom vanuit Oekraïne op dit moment vooral naar vraag naar tijdelijke huisvesting. Betaalbaarheid woningen De regels met betrekking tot het bouwen van woningen zijn onlangs aangescherpt. Met name het duurzaamheidsaspect BENG (Bijna Energie Neutral Gebouw) zorgt voor extra kosten bij de bouw van een nieuwe woning. En het afgelopen jaar hebben de gestegen grondstofprijzen er een schepje bovenop gedaan. Ontwikkelaars geven aan dat dit effect heeft op hun business cases voor verschillende plannen. Mede omdat de prijsontwikkeling op de woningbouwmarkt afgekoeld is. Februari 2023 is er landelijk zelfs een daling van de huizenprijzen te zien. In combinatie met de hogere hypotheekrentes en verscherping van de regels omtrent hypotheekverstrekking bij banken lag het niet in de lijn der verwachting dat in 2024 de prijzen voor woningen weer (flink) gaan stijgen.
En de Rijksoverheid scherpt daarnaast de eisen voor middenhuur en waarschijnlijk het percentage sociale huur aan. Door al deze oorzaken ligt de grondprijs onder druk. Echter, doordat de bouw op veel plekken in Nederland tegen begint te vallen, geven banken sinds begin 2024 weer de verwachting af dat de prijzen gaan stijgen. Er wordt al weer overboden op bestaande woningen en de krapte lijkt van langdurige aard. Een prijsstijging van 2-5% ligt in de lijn der verwachting.
Programmabegroting 2025-2028
78
Vakbekwaam personeel Door landelijke schaarste is het moeilijk goed gekwalificeerd personeel te vinden voor invulling van de diverse (in projecten ondersteunende) beleidsfuncties, zowel voor inhuur als voor vast personeel. Het gevolg is dat er voor projecten soms niet afdoende personele capaciteit is en er vertraging met eventueel financiële gevolgschade ontstaat. Inmiddels blijkt dit geen kortstondig probleem maar een structureel probleem wat zich niet alleen beperkt tot onze gemeente. Conclusie: Bouwen in onzekere tijden Zoals gesteld staat door de flinke prijsstijgingen van materialen, verminderde hypotheekruimte, hogere rente en de afkoelende woningprijzen de uitvoerbaarheid en de grondprijs van projecten onder druk. Toch is er een enorme behoefte aan passende woningen. Om die reden blijft de gemeente onverminderd inzetten op de uitvoering. Gebaseerd op de lokale paragraaf Bouwen. Een conclusie die de afgelopen jaren onveranderd is gebleven en tot succes heeft geleid, gezien de gestegen productie en afname. Didam-Arrestt Eind 2021 heeft de Hoge Raad uitspraak gedaan over grondverkoop door de gemeente. Samengevat is de strekking van de uitspraak dat een overheidslichaam (in ons geval de gemeente) bij verkoop van grond gelegenheid moet bieden aan potentieel gegadigden om mee te dingen.
Dat wil dus zeggen dat een-op-een gunningen niet meer mogelijk zijn, iedereen moet gelijke kansen hebben om grond te kopen. Het arrest heeft terugwerkende kracht, dus dat wil zeggen dat het arrest ook geldt voor de lopende projecten. Dit arrest heeft daarom verstrekkende gevolgen voor alle gemeentes in Nederland. Omdat Hardinxveld-Giessendam verschillende projecten heeft lopen waarbij grond wordt verkocht, is advies gevraagd aan Ter Holter/Noordam Advocaten om de gevolgen voor onze gemeente per project weer te geven. Het gaat dan met name om de projecten P06 Pieter de Hoogh, G09 De Blauwe Zoom en G22 ’t Oog Westpunt. In de projectbladen zal per project aandacht worden geschonken aan de gevolgen van het Didam-arrest voor de projecten. Voor de meeste projecten vallen de gevolgen erg mee, wel moeten bij sommige projecten uitgebreidere procedures gevold worden alvorens tot verkoop wordt overgegaan, zoals bij Pieter de Hoogh en Westpunt ‘t Oog. Indien er ingrijpende veranderingen aan de verkoopmethode plaatsvinden, dan zal het college worden gevraagd een nieuw besluit te nemen over de grondverkoop. Het Didam-arrest brengt met zich mee dat de gemeente bij elke grondverkoop, huur en erfpacht na moet gaan of er meerdere potentieel gegadigden zijn. Uitzondering hierop is het snippergroen.
Door het vereiste dat snippergroen aan het eigen perceel moet grenzen, zal hier vrijwel altijd sprake zijn van maar 1 gegadigde. Nadere uitwerking van de gevolgen van het Didam arrest voor reguliere privaatrechtelijke overeenkomsten zijn in de Kadernota strategisch grondbeleid opgenomen. Bij nieuwe projecten zal per zaak worden geadviseerd. Ontwikkelingen per project In onderstaande opsomming wordt stil gestaan bij de in 2023 bereikte resultaten. Bereikte resultaten gemeentelijke projecten in 2023 In de volgende gemeentelijke projecten zijn uitgiftes gedaan, procedures doorlopen en overeenkomsten getekend: – G06: Pieter De Hoogh. Voor Pieter de Hoogh liepen er gesprekken met een ontwikkelaar en de gesprekken zaten in de afrondende fase. Op basis van het Didam-arrest wordt momenteel echter een tender voorbereid om meerdere partijen de mogelijkheid te geven om te bieden op de locatie. Daarnaast maakt de gemeente gebruik van de koopstart regeling van OpMaat (januari 2022 vastgesteld door de gemeenteraad). Met deze regeling geeft de gemeente een uitgestelde betaling op de grondprijs ten behoeve van de kopers van de woningen. Bij verkoop van de woning door de eerste bewoner, krijgt de gemeente de uitgestelde betaling inclusief waardeontwikkeling terugbetaald. Zo hebben de woningen kwaliteit en zijn ze toch betaalbaar voor de beginnende koper.
De bestemmingsplanprodecure is inmiddels afgerond onder de oude wetgeving. Een aanbesteding voor de ontwikkeling van de woningen is in voorbereiding. Deze gaat in het voorjaar 2024 plaatsvinden. – G15 Herstructurering gemeentehaven: Begin 2016 is een overeenkomst gesloten met DBS (Den Breejen Shipyards) voor de verkoop van diverse delen nat bedrijventerrein door de gemeente aan DBS alsmede de aanleg van een nieuwe strekdam en een schierkade. De ontwikkeling van het gemeentelijk deel is vrijwel afgerond. Echter er zijn veel meerkosten gemaakt. De gemeenteraad is hier separaat over ingelicht. Over de onderlinge verdeling van die meerkosten lopen nadere gesprekken met DBS. Partijen proberen er minnelijk uit te komen, eind 2023 is gebleken dat dat niet Programmabegroting 2025-2028
79
gaat lukken. Momenteel wordt uitgezocht hoe sterk de gemeentelijke casus is in geval van een rechtszaak. – G09/E09 GEM De Blauwe Zoom: ▪ Eind 2019 is de nieuwe stedenbouwkundig plan van Echo als hoofdstructuur vastgesteld voor het opstellen van een nieuw bestemmingsplan en exploitatieplan voor fase 2 (westzijde) van de Blauwe Zoom. Er trad echter vertraging op door de aanwezigheid van beschermde diersoorten en het afvangen en herplaatsen ervan. Eind 2020 zijn compensatiegebieden aangekocht en is in de zuidrand van de Blauwe Zoom een tijdelijk compensatiegebied aangelegd. Inmiddels is ontheffing verleend voor Flora en fauna, maar moet er aan veel door bevoegd gezag gestelde voorwaarden worden voldaan om vertraging te voorkomen. ▪ Ons Dorp bevindt zich volop in de uitvoering. De 37 woningen in fase 1 zijn eind 2023 opgeleverd en het gebied wordt woonrijp gemaakt. De 35 woningen in fase 2 worden voor de zomer 2024 opgeleverd. Eind 2024 zal het gebied helemaal woonrijp zijn. ▪ Het bestemmingplan voor de rest van het gebied is vastgesteld onder de oude procedures. Er is overeenstemming met de Provincie over haar zienwijzen en het plan wordt – op het moment van dit schrijven – gepubliceerd. Op dit moment lopen gesprekken over de stedenbouwkundige invulling van het volgende deelgebied (Noordwest). In 2024 zal gestart worden met de ophoging van het deelgebied Noordwest.
– G22 Westpunt 't Oog: In 2019 is de ruimtelijke procedure gestart voor de ontwikkelingen van bedrijventerrein 't Oog Westpunt. ▪ Wegens een zienswijze en beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan is vertraging opgelopen. Inmiddels is de gemeente geheel in het gelijk gesteld en is het bestemmingsplan onherroepelijk. Bij de uitvoering van de werkzaamheden voor ophogen bleken echter aanvullende acties met betrekking tot strikt beschermde diersoorten nodig. Inmiddels is er een ontheffing afgegeven voor een tijdelijk compensatiegebied en zijn beschermde diersoorten verhuisd naar het nieuw aangekochte externe compensatiegebied. De aanwezige schermen worden in stand gehouden tot het gehele gebied woonrijp is opgeleverd om te voorkomen dat de beschermde diersoorten terugkeren. ▪ De voorbelasting ligt inmiddels op de plek waar het bedrijventerrein komt. Het zand ligt momenteel in te klinken. ▪ De gesloten intentieovereenkomsten zijn als gevolg van het Didam arrest niet meer rechtsgeldig. Een nieuwe verkoopstrategie is in voorbereiding. Voortgang binnen MVA projecten P18 Buitenzwembad: Er is het afgelopen jaar gewerkt aan manieren om - zonder kosten voor de gemeente – een nieuw buitenzwembad te realiseren. Dit bleek echter binnen de regels van het Didamarrest en de gemeentelijke aanbestedingsregels niet mogelijk.
De herontwikkeling van het buitenzwembad is inmiddels onderdeel van een bredere afweging met betrekking tot grotere projecten binnen de gemeente. Verder handelen met betrekking tot het buitenzwembad zal aan de hand van nieuwe kaders die bij die afweging worden opgesteld, worden uitgevoerd. P21 Pietersweer: De gemeente en Rivas bezitten vastgoed in het gebied, een herontwikkeling hiervan was aanleiding om overleggen te voeren. De planning was om op middellange termijn nieuwbouw te realiseren voor basisscholen de Ichthus en de Driemaster. Na een periode van mislukte gespreken zijn de scholen opnieuw met elkaar in gesprek, gemeente is daarbij aangehaakt. Het project is in 2022 weer actief geworden. Eind 2023 is een koopovereenkomst voor aankoop van het Rivas-gebouw gesloten. Naar verwachting zal er in 2024 een grondexploitatie aan de gemeenteraad worden aangeboden voor de herontwikkeling van de gebieden. De kaders voor ontwikkeling van de nieuwe school zijn onderdeel van de bredere afweging voor grotere projecten binnen de gemeente. Particuliere ontwikkelingen Diverse particuliere ontwikkelingen zijn in uitvoering. Enkele opvallende punten: – P09 Nederveen-Huisman: Er lopen gesprekken met de ontwikkelaar over de ontwikkeling van 24 woningen.
Door een wissel van projectleiders bij de initiatiefnemer heeft het project in 2020 vertraging opgelopen, maar wel is gewerkt aan de ruimtelijke invulling van het plan. In 2022 is het SPvE vastgesteld en in 2023 heeft het plan verder vorm gekregen en is de samenwerkingsovereenkomst gesloten. Het bestemmingsplan is momenteel in procedure.
Programmabegroting 2025-2028
80
P10 IJzergieterij en P10a Legalisering Woonarken: Het plan voor de voormalig IJzergieterijlocatie (maximaal 150 woningen) is zorgvuldig voorbereid. Daarbij moest er voor elk beleidsonderwerp (programma, verkeer, omgeving, watercompensatie, milieu) consensus worden bereikt. De planvorming duurde daardoor langer dan gepland. Mede ook doordat een goede herverkaveling van de woonarken deel van de planvorming is geworden. In 2019 is een splitsing gemaakt tussen de kosten voor de woonarken en kosten voor het facilitaire plan IJzergieterij. Voor de woonarken is grond aangekocht van het waterschap en verkocht aan de particulieren. In 2023 heeft de notariële overdracht plaatsgevonden. Een deel van de gronden van het Waterschap valt binnen de ontwikkeling van de IJzergieterij locatie. De particulieren kopen grond van de gemeente en betalen mee aan de aanpassing van het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is in 2023 onherroepelijk geworden. Hiermee wordt een woonark gelegaliseerd en voor drie andere woonarken zijn vervangende bouwkavels bestemd. De aanleg van een wadi zorgt voor een verbetering van de waterhuishouding. Ook Blokland koopt grond van de gemeente ten –
behoeve van de ontwikkeling van de woningen van de IJzergieterij locatie. Echter de verwachting is niet dat alle plankosten verhaald kunnen worden, de gemeente zal waarschijnlijk bij moeten dragen aan deze ontwikkeling. – Voor de IJzergieterij lopen de plankosten op. De verwachting is niet dat al deze kosten verhaalbaar zijn. Het Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) is in 2019 vastgesteld en daarna is het voorontwerp bestemmingsplan in procedure gebracht. Er is veel afstemming met de omgeving geweest; helaas blijft daar weerstand bestaan die vooral betrekking heeft op de verkeersafwikkeling. De zitting van de Raad van State heeft lang op zich laten wachten en daarbij is het bestemmingplan vernietigd. 2022 en 2023 hebben in het teken gestaan van reparatie van het bestemmingsplan. Het bestemmingsplan is opnieuw ter inzage gelegd. Een nieuw beroep van de omgeving wordt verwacht. Op basis van de verleende omgevingsvergunning is de bouw al wel gestart. Ook de ontwikkeling van het podium is middels een participatietraject gestart. P16 Middenwetering: De gemeente en Blokland Bouwpartners (BBP) zijn al enige tijd aan het verkennen voor de ontwikkeling van de eerste fase van project Middenwetering alsmede het aanleggen van een nieuwe weg ter ontlasting van de huidige Nieuweweg. Een intentieovereenkomst inclusief grondruil is in 2023 getekend.
Het wachten was op de instemming van de Hardinxveld-Giessendamse IJsclub die ook grondgebied heeft binnen de projectgrenzen. Inmiddels heeft de IJsclub ingestemd met de plannen. De aanleg van de nieuwe weg zal doorgang vinden, hiervoor hebben eind 2023 grondoverdrachten plaatsgevonden. Helaas loopt de gebiedsontwikkeling vertraging op: de herontwikkelingslocatie voor woningbouw is onzeker vanwege nieuw provinciaal beleid. Hierdoor is –
–
Programmabegroting 2025-2028
81
–
– –
–
– – –
de bijdrage van BBP aan de weg onzeker en loopt de gemeente een financieel risico van circa 1,0 mln. Dit risico is opgenomen in de bredere afweging van grotere projecten. P23 Rokerij: Blokland Bouwpartners en de gemeente hebben samen gewerkt aan het opstellen van een Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPvE) voor de verdere uitwerking van dit project. Het SPvE is in 2019 vastgesteld, waarna het bestemmingsplan is vastgesteld. Inmiddels is met de bouw gestart en zijn de woningen opgeleverd. Het project wordt per 1-1-2025 financieel afgerond. P27 Thuismakers – Stationsstraat: Het project zit in de uitvoeringsfase. In 2022 is de omgevingsvergunning verleend. De bouw van de woningen is in 2023 gestart en de planning is dat deze in 2024 worden opgeleverd. Het project kan daarmee financieel worden afgesloten per 1-1-2025. P28 Buitendams 45, De Nieuwe Dam: het project heeft tijdelijk stilgelegen, maar is in 2022 weer opgepakt. Partijen zijn tot overeenstemming gekomen en het bestemmingsplan is onherroepelijk. Begin 2023 is een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De voorbereidende werkzaamheden voor de bouw zijn inmiddels aangevangen. P35 ’t Oog – Waardzone: De gemeentelijke grondpositie in ’t Oog is in 2018 verkocht aan Waardzone. o De betaling geschiedt in termijn, waarvan de 1e termijn in 2018 is overgemaakt.
Alle termijnen samen geeft voldoende dekking voor de resterende boekwaarde en additionele kosten op het project. Al lopen de plankosten door vertraging wel op. o Momenteel vindt de planvorming plaats voor de realisatie van circa 160-170 woningen. Op dit moment loopt een ontheffingsaanvraag voor flora en fauna. Waarschijnlijk moeten hier nog aanpassingen voor gedaan worden. o Voor de rest van ’t Oog is een visie in ontwikkeling. De bijbehorende kosten zijn echter ook onderdeel van de afweging grote projecten binnen de gemeente. Dit kan leiden tot gewijzigde kaders voor het project. P38 Frederikstraat: De gemeente en Fien hebben overeenstemming over het stedenbouwkundig plan voor Frederikstraat. Momenteel worden de planologische randvoorwaarden verder uitgewerkt. P39: Buitendams 378 (Zwaluwpad): Er is een anterieure overeenkomst gesloten voor de bouw van 23 woningen. Het bestemmingsplan voor deze locatie is afgerond en de bouw is aangevangen. P43: Buitendams 354-438: Nabij locatie Nederveen-Huisman wordt een ontwikkeling van 10 betaalbare woningen voorzien. Het project zit nog in de initiatieffase
Prognose uit MPG 1-1-2024 te verwachten resultaten
Grondexploitaties
Totaal
G06
G15
G22
G09 (GEM)
PdHoogh
Haven
Westpunt
DBZ (50%)
-5.367.175
-580.487
-21.027
-4.765.661
-32.142.357
Inbrengwaarde
-987.000
-
-
-987.000
-1.752.447
Slopen, saneren
-24.503
-24.503
-
-
-
Bodem en nutsvoorzieningen
-138.524
-33.196
-
-105.328
-3.839.852
Bouwrijpmaken
-315.309
-84.105
-11.027
-220.177
-4.276.659
Woonrijpmaken
-2.528.942
-186.021
-
-2.342.921
-7.614.724
Plankosten civiel
-616.058
-130.083
-5.000
-480.975
-1.143.652
Plankosten planbegel.
-209.763
-63.460
-5.000
-141.304
-1.791.313
-
-
-
-
-
Afdrachten
-487.956
-
-
-487.956
-
Overige kosten
-59.119
-59.119
-
-
-11.723.710
Raming kosten
Voorzieningen
-
-
-
-
-
Raming opbrengsten
Financiering
9.242.854
244.554
537.838
8.460.463
29.150.907
Gronduitgifte
8.705.017
244.554
-
8.460.463
12.752.033
Bijdragen
537.838
-
537.838
-
16.398.873
Raming prijspeil
3.875.679
-335.934
516.811
3.694.802
-2.991.450
Raming NCW per 1-1-2024
3.889.206
-341.272
515.713
3.714.765
-1.668.728
-5.363.668
-572.134 -1.080.389
-3.711.146
4.012.455
-1.474.462
-913.405
3.619
2.343.727
Boekwaarde Saldo NCW per 1-1-2024 Programmabegroting 2025-2028
-564.676
82
Bouwgrondexploitaties: Oppervlakte Boekwaarde 31 december 2023 Prijs per m2
10,0 ha € 5.364.000 na afsluiting diverse grondexploitaties € 53,64
Voor alle negatieve grondexploitaties is of wordt voorziening getroffen. Voor de overige grondexploitaties wordt een neutraal resultaat verwacht. De totaal nog te maken kosten en te realiseren opbrengsten van in exploitatie genomen gronden bedragen: Totaal investeringen Totaal opbrengsten
€ 5,37 miljoen € 9,24 miljoen
Alles tezamen (inclusief de boekwaardes op de MVA projecten van € 0,65 mln.) is de stand van de boekwaarde € 18.91 mln. De boekwaardes zullen dalen zodra de opbrengsten voor bedrijventerrein Westpunt in ’t Oog binnen komen. Alsmede wanneer de volgende fase in De Blauwe Zoom wordt opgepakt en wanneer Waardzone ’t Oog in ontwikkeling gaat. Anterieure contracten
Standlijn
E09 De Blauwe Zoom Exploitatieplan
Eindres
-6.767.000
-
P09 Nederveen-Huisman (Buitendam 348-352)
-83.000
-29.600
P10 IJzergieterij
-522.000
-437.500
P10a Legalisering woonarken
-150.000
-170.000
P23 Rokerij
-154.000
-168.000
P27 Thuismakers & Stationsstraat 23-27
-20.000
-15.000
P28 Kerk Buitendams (45)
-64.000
-70.000
P35 't Oog Waardzone
-4.203.000
-
-59.000
-39.000
P39 Zwaluwpad (Buitendams 378) Overige afboekingen anterieure overeenkomsten Totaal
-
-
-12.022.000
-929.100
P09 Nederveen-Huisman lopende voorz per 31-12-2021
29.600
P10 IJzergieterij lopende voorziening per 31-12-2021
397.500
P10a Woonarken voorziening per 31-12-2022
100.000
P23 Rokerij lopende voorziening per 31-12-2021
158.000
P27 Stationsstraat 23-27 voorziening per 31-12-2022
15.000
P28 Kerk Buitendams voorziening per 31-12-2022
35.000
P39 Zwaluwpad voorziening per 31-12-2022 Resultaat over 2023
25.000 -169.000
Reserve In het verleden is voor het grondbeleid een algemene bestemmingsreserve grondexploitaties in het leven geroepen, de reserve bouwgrondexploitaties (BGE). De reserve dient ter dekking van risico’s op reeds gedane aankopen en lopende exploitaties. In onderstaande tabel is het verloop van de reserve BGE te zien:
Programmabegroting 2025-2028
83
Verloop reserve BGE
Toevoegingen
Onttrekkingen
Stand
Beginstand 2014
4.395
Resultaat Giessenschool Resultaat Hoek Sluisweg-Parallelweg Resultaat Facility Point
403.542
-
307.725
-
1.024.300
-
-
-392.000
85.529
-
475.429
-
629.568
-
169.691
-
-
-20.000
-
-293.000
Winstneming 4 Morgenslag
1.220.934
-
Voorziening Pieter de Hoogh
-
-740.275
Additionele voorziening Gemeentehaven
-
-348.756
Additionele voorziening Westpunt 't Oog
-
-123.141
Onttrekking t.b.v. afsluiting Blauwe Zoom actief
-
-562.105
Restant verplichtingen t.b.v. Facilitypoint
-
-57.000
-
-36.000
Winst Lint Parallelweg
272.043
-
Toevoeging saldo P02 DBZ - afsluiting per 1-1-2022
75.450
-
Opheffen voorziening Westpunt 't Oog
123.141
-
-
-209.500
Additionele voorziening Pieter de Hoogh
-
-140.000
Additionele voorziening Gemeentehaven
-
-199.427
Additionele voorziening Westpunt 't Oog
-
-271.061
Toevoeging t.b.v. anterieure overeenkomsten
-
-
Onttrekking t.b.v. anterieure overeenkomsten
-
-140.000
Onttrekking t.b.v. Burgemeesterswoning Stand per 31-12-2015
1.347.962
Resultaat Centrum Stand per 31-12-2016
1.433.491
Winstneming 1 Morgenslag Stand per 31-12-2017
1.908.920
Winstneming 2 Morgenslag Stand per 31-12-2018
2.538.488
Winstneming 3 Morgenslag Voorziening Gemeentehaven Stand per 31-12-2019
2.688.179
Onttrekking t.b.v. anterieure overeenkomsten Stand per 31-12-2020
2.395.179
Stand 31-12-2021
1.784.836
Correctie winst Facilitypoint
Onttrekking t.b.v. anterieure overeenkomsten Stand 31-12-2022
2.009.970
Stand per 01-01-2023
1.259.482
Wijzigingen reserve BGE per 31-12-2023
Toevoegingen
Onttrekkingen
Stand
Beginstand 31-12-2023
1.259.482
Additionele voorziening Pieter de Hoogh
-
-40.000
Opheffen voorziening Westpunt 't Oog
271.061
-
Toevoeging t.b.v. anterieure overeenkomsten, gronduitgifte Zwaluwpad
250.000
-
-
-169.000
Onttrekking t.b.v. anterieure overeenkomsten
-
Stand per 01-01-2024
1.571.543
Reserve BGE Stand 3.000.000 2.500.000 2.000.000 1.500.000 1.000.000
500.000 1-1-2015
1-1-2016
Programmabegroting 2025-2028
1-1-2017
1-1-2018
1-1-2019
1-1-2020
1-1-2021
1-1-2022
1-1-2023
1-1-2024
84
De stand per 1-1-2023 bedroeg € 1.259.000. Door toevoegingen van grondopbrengsten en onttrekkingen van kosten binnen diverse projecten eindigt de reserve BGE per 1-1-2024 op € 1.572.000 Risico’s De risico’s in de grondexploitaties zijn vrijwel gelijk gebleven. Het resultaat uit positieve grondexploitaties is vooralsnog voldoende om de risico’s op te vangen. Daarnaast vormt de reserve BGE een harde dekking voor mogelijk toekomstige risico’s. Risicoanalyse (xmln)
MPG 2024
G06 Pieter de Hoogh
0,07
G15 Herstructurering Gemeentehaven
0,27
G22 't Oog Westpunt Totaal
Risicodekking (xmln) Resultaat positieve grexen + 50% DBZ Reserve BGE Totaal
Programmabegroting 2025-2028
0,10 0,44
MPG 2024 1,17 1,57 2,74
85
Programmabegroting 2025-2028
86
DEEL 2 FINANCIËLE BEGROTING
Programmabegroting 2025-2028
87
Programmabegroting 2025-2028
88
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN EN TOELICHTING
Programmabegroting 2025-2028
89
Programmabegroting 2025-2028
90
2.1
Begroting 2025 per programma
Programma 1 Dienstverlening en bestuur 1. Lasten en baten Bedragen x € 1.000
Programma 1 Dienstverlening en bestuur
000 College en bestuurlijke ondersteuning 005 Raad en Raadsondersteuning 010 Burgerzaken Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat
Jaarrekening 2023
Lasten -1.863 -769 -745 -3.377 0 -3.377
Baten 1 0 213 214 27 241
Begroting 2024
Saldo Lasten -1.862 -2.437 -769 -721 -531 -757 -3.162 -3.916 27 0 -3.135 -3.916
Baten 0 0 282 282 0 282
Begroting 2025
Saldo -2.437 -721 -475 -3.634 0 -3.634
Lasten -2.480 -766 -850 -4.096 0 -4.096
Baten 0 0 346 346 0 346
Meerjarenbegroting
Saldo -2.480 -766 -504 -3.750 0 -3.750
2026 Saldo -2.310 -766 -484 -3.560 0 -3.560
2027 Saldo -2.303 -766 -475 -3.543 0 -3.543
2028 Saldo -2.303 -766 -484 -3.553 0 -3.553
- = Nadelig / + = Voordelig
Specificatie lasten (x 1.000)
2. Beleidsindicatoren Binnen dit programma zijn geen beleidsindicatoren vastgesteld vanuit het wettelijk kader.
Programmabegroting 2025-2028
91
Programma 2 Leefomgeving en veiligheid 1. Lasten en baten Bedragen x € 1.000
Programma 2 Leefomgeving en veiligheid
020 Integrale veiligheid 025 Waterkering en afwatering 030 Wegen, straten en pleinen 035 Haven 040 Veerdienst 135 Milieu 140 Reiniging 145 Riolering 150 Begraven en lijkbezorging 180 Openbaar groen 136 Duurzaamheid Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat
Jaarrekening 2023
Begroting 2024
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
-4.617 -342 -2.491 -48 -147 -632 -482 -2.328 -1.162 -470 -1.176 -13.895 -1.655 -15.550
4.384 0 209 32 0 0 284 2.568 1.623 362 1 9.463 1.873 11.336
-233 -342 -2.282 -16 -147 -632 -197 241 461 -108 -1.175 -4.431 218 -4.214
-2.354 -501 -2.508 -52 -147 -607 -1.138 -2.571 -1.094 -494 -1.184 -12.651 -649 -13.300
Baten 9 0 138 34 0 0 753 2.834 1.632 391 1 5.793 810 6.603
Begroting 2025 Saldo -2.345 -501 -2.370 -18 -147 -607 -385 263 538 -103 -1.183 -6.858 160 -6.698
Lasten -2.639 -100 -2.777 -55 -154 -605 -2.541 -1.389 -560 -1.300 -501 -12.621 -757 -13.379
Baten 9 0 120 34 0 0 3.049 1.923 391 1 0 5.526 500 6.026
Meerjarenbegroting Saldo -2.630 -100 -2.657 -21 -154 -605 508 534 -169 -1.299 -501 -7.095 -257 -7.352
2026 Saldo -2.630 -101 -2.980 -21 -153 -590 507 520 -210 -1.318 -501 -7.477 -123 -7.599
2027 Saldo -2.630 -87 -3.012 -21 -153 -570 506 550 -210 -1.319 -521 -7.465 -106 -7.571
2028 Saldo -2.630 -85 -3.021 -21 -153 -570 506 525 -211 -1.318 -521 -7.498 -90 -7.589
- = Nadelig / + = Voordelig
Specificatie lasten (x 1.000)
Programmabegroting 2025-2028
92
2. Beleidsindicatoren
Programmabegroting 2025-2028
93
Programma 3 Vitaal en sociaal 1. Lasten en baten Bedragen x € 1.000
Programma 3 Vitaal en sociaal
Jaarrekening 2023 Lasten
060 Onderwijs 065 Onderwijs algemeen 070 Huisvesting onderwijs 075 Bibliotheek 080 Kunst en cultuur 085 Sport 095 Openbaar groen 100 Sociaal Domein 100 Sociaal Domein 105 Volksgezondheid 115 Peuterspeelzalen/Kinderopvang 125 Huisvesting maatschappelijk Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat
-81 -807 -819 -89 -56 -2.521 -186 -4.569 -17.155 -112 -133 -29 -26.558 -208 -26.766
Baten 0 242 260 68 0 973 13 3.215 1.022 0 2 44 5.839 1.135 6.974
Begroting 2024
Saldo
Lasten
-81 -565 -559 -21 -56 -1.548 -174 -1.355 -16.133 -112 -131 15 -20.719 927 -19.792
-71 -848 -627 -24 -134 -2.281 -190 -5.039 -17.657 -5 -157 -88 -27.121 -108 -27.229
Baten 0 88 48 50 0 848 10 3.580 684 0 1 39 5.348 342 5.690
Begroting 2025 Saldo -71 -760 -579 26 -133 -1.433 -181 -1.459 -16.973 -5 -156 -49 -21.773 234 -21.539
Lasten -71 -876 -677 -24 -66 -2.189 -117 -5.018 -18.067 -5 -119 -41 -27.270 -149 -27.419
Baten 0 88 48 50 0 848 10 3.620 684 0 1 39 5.389 212 5.601
Meerjarenbegroting Saldo
2026 Saldo
-71 -788 -629 26 -66 -1.340 -107 -1.398 -17.383 -5 -118 -2 -21.881 63 -21.818
-71 -771 -1.080 26 -66 -1.355 -117 -1.348 -17.400 -5 -119 -2 -22.307 7 -22.299
2027 Saldo -71 -771 -1.088 26 -66 -1.366 -123 -1.187 -17.488 -5 -119 -2 -22.259 13 -22.246
2028 Saldo -71 -771 -1.096 26 -66 -1.331 -129 -1.034 -17.594 -5 -119 -2 -22.192 20 -22.172
- = Nadelig / + = Voordelig
Specificatie lasten (x 1.000)
Programmabegroting 2025-2028
94
2. Beleidsindicatoren
Programmabegroting 2025-2028
95
3. Begrotingssubsidie MAG In de Maatschappelijke Agenda (MAG) zijn ook de subsidies aan grotere instellingen opgenomen. Tot nu toe moeten deze instellingen jaarlijks een aanvraag doen, waarbij ook afspraken moeten worden gemaakt over te doelstellingen. Om het proces te vereenvoudigen bestaat de mogelijkheid om een begrotingssubsidie te verstrekken. Voorgesteld wordt om de hieronder genoemde bedragen als maximale begrotingssubsidie aan te merken.
Begrotingssubsidie MAG Bibliotheek Servanda Stichting Cultuur Jong JGZ (maatwerk incl. Prézorg) Humanitas Homestart Koperen Knop
Programmabegroting 2025-2028
2025 € € € € € €
475.000 725.600 12.000 70.000 37.500 15.000
96