Nota Reserves en Voorzieningen 2026.pdf

Nota Reserves en Voorzieningen 2026 www.hardinxveld-giessendam.nl

Juni

2026 1

INHOUDSOPGAVE Inhoud INHOUDSOPGAVE ..................................................................................................... 2 1.

Inleiding ......................................................................................................... 4

2.

Wettelijke kaders ........................................................................................... 5

3.

Beleidsuitgangspunten ................................................................................. 8

4.

Recapitulatie Reserves ............................................................................... 14

5.

Reserves...................................................................................................... 15

Algemene reserve ................................................................................................... 15 Reserve Eigen Risico Sociale Verzekeringswetten ................................................ 17 Reserve Sociaal domein ......................................................................................... 18 Reserve Openbare verlichting ................................................................................ 19 Reserve Wegen........................................................................................................ 20 Reserve Compensatie rente wegen ........................................................................ 21 Reserve Scholenbouw ............................................................................................ 22 Reserve Waterbeheerplan ....................................................................................... 23 Reserve Voorzieningenniveau Boven-Hardinxveld ................................................ 24 Reserve Aanpak wateroverlast ............................................................................... 25 Reserve Begraafplaatsen ........................................................................................ 26 Reserve Bouwgrondexploitaties .............................................................................

27 Reserve Individuele trajecten ................................................................................. 28 Reserve Werkplaats ................................................................................................ 29 Reserve Verkeersveiligheid .................................................................................... 30 Reserve Speelplaatsen............................................................................................ 31 Reserve Duurzaamheid (vastgoed)......................................................................... 32 Reserve Ruimtelijke ontwikkelingen....................................................................... 34 Reserve Budgetoverheveling.................................................................................. 35 Reserve Sportvelden ............................................................................................... 36

www.hardinxveld-giessendam.nl

2

Reserve Duurzaamheid energietransitie ................................................................ 37 Reserve Duurzaamheid Huis van de Gemeente ..................................................... 38 Reserve toekomstige investeringen ....................................................................... 39 Reserve Centrumvisie ............................................................................................. 40 Reserve Onderzoek gezamenlijk zwembad ............................................................ 41 Reserve Uitvoering bomenbeleidsplan .................................................................. 42 Reserve Duurzaamheid sporthal de Wielewaal ...................................................... 43 6.

Voorzieningen ............................................................................................. 44

Voorziening Pensioenverplichtingen (voormalige wethouders) ............................ 44 Voorziening Bijdrage civiele werken afgesloten grondexploitaties ....................... 45 Voorziening Verlofsparen ........................................................................................ 46 Voorziening Wachtgeld oud bestuurders ............................................................... 47 Voorziening Pieter de Hoogh .................................................................................. 48 Voorziening Riolering .............................................................................................. 49 Voorziening Reiniging ............................................................................................. 50 Voorziening Onderhoud gebouwen ........................................................................ 51

www.hardinxveld-giessendam.nl

3

1.

Inleiding

In artikel 16 lid 2 van de financiële verordening van Gemeente Hardinxveld-Giessendam staat vermeld dat het college van burgemeester en wethouders eens per 4 jaar een nota reserves en voorzieningen (hierna: nota) ter vaststelling aanbiedt aan de gemeenteraad. De nota biedt: • •

de gemeenteraad inzicht in de reserves en voorzieningenpositie van de gemeente, als onderdeel van het inzicht in de financiële positie; het beleids- en handelingskader voor de (besluitvorming met betrekking tot de) reserves en voorzieningen van de gemeente. De huidige nota dateert van eind 2021.

De voornaamste redenen voor het opstellen van een nieuwe nota zijn: • • • • •

het voldoen aan de bepaling opgenomen in artikel 16 lid 2 van de financiële verordening van de gemeente; het voldoen aan het wettelijk kader met betrekking tot reserves en voorzieningen zoals opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (hierna: BBV); het evalueren van de gerealiseerde mutaties in de reserves en voorzieningen in de afgelopen jaren ten opzichte van de geraamde mutaties; het actualiseren van de beleidsuitgangspunten met betrekking tot de reserves en voorzieningen. het actualiseren van de reserve en voorzieningenpositie van de gemeente ten behoeve van het verkrijgen van meer inzicht in de financiële positie van de gemeente. Dit kan bijdragen aan een (meer strategische) inzet van reserves door de gemeente. In deze nota worden achtereenvolgens behandeld:

• • •

het wettelijk kader met betrekking tot reserves en voorzieningen (hoofdstuk 2); de beleidsuitgangspunten met betrekking tot de reserves en voorzieningen (hoofdstuk 3); de voorstellen per reserve en voorziening en de recapitulatie hiervan (hoofdstuk 4 e.v.).

www.hardinxveld-giessendam.nl

4

2.

Wettelijke kaders

Artikel 189 van de Gemeentewet regelt het budgetrecht van de gemeenteraad. Op grond van dit budgetrecht komt de bevoegdheid tot het instellen, opheffen etc. van reserves toe aan de gemeenteraad. Dat geldt daardoor ook voor toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Het wettelijk kader met betrekking tot reserves en voorzieningen is opgenomen in de artikelen 42 tot en met 45 van het BBV. Artikel 42 BBV 1. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel 43 BBV 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Artikel 44 BBV 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c.

kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. d. de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in artikel 35, eerste lid, onder b (investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven). 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen, bedoeld in artikel 49, onderdeel b (de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren). 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Artikel 45 BBV Rentetoevoegingen aan voorzieningen zijn niet toegestaan. Daarnaast zijn in het BBV nog enkele toelichtings- en presentatievereisten met betrekking tot reserves en voorzieningen opgenomen.

www.hardinxveld-giessendam.nl

5

Onderscheid reserves en voorzieningen ➢

Wat is een reserve?

De reserves vormen het eigen vermogen (“de spaarpot”) van de gemeente. De reserves van de gemeente vormen de buffer voor tegenvallers (bijvoorbeeld een begrotingstekort) en/of onverwachte gebeurtenissen. De reserves van de gemeente bestaan uit de algemene reserve en uit bestemmingsreserves. De algemene reserve is in principe het vrij besteedbaar deel van het eigen vermogen. Een bestemmingsreserve heeft een specifiek doel dat door de raad is vastgesteld, bijv. voor bepaalde projecten. ➢ ➢ ➢ ➢

Reserves kunnen één of meer van de volgende functies hebben: Financieringsfunctie: reserves hebben een financieringsfunctie. Door de aanwezigheid van reserves kan de noodzaak tot financiering via rentedragend vreemd vermogen worden beperkt. Bufferfunctie: een reserve kan dienen om noodzakelijke aanpassingsprocessen geleidelijk te laten verlopen en/of om onverwachte tegenvallers op te vangen en mogelijke risico’s te dekken wanneer deze risico’s zich daadwerkelijk voordoen. Bestedingsfunctie: een reserve kan worden gevormd om op termijn een bepaalde activiteit of investering mogelijk te maken. Egalisatiefunctie: deze functie houdt in dat pieken en dalen in de uitgaven voor een bepaalde activiteit of een bepaald doel in de exploitatie kunnen worden opgevangen door ze via een reserve gelijkmatig over de (exploitatie)jaren te egaliseren. De mutaties in de reserves vormen geen onderdeel van de reguliere exploitatielasten- en baten van de gemeente (welke het jaarlijkse exploitatieresultaat van de gemeente bepalen), maar vormen altijd een onderdeel van de resultaatbestemming.

➢

Wat is een voorziening?

De voorzieningen vormen met name “de potten” die een gemeente beschikbaar moet hebben voor (de risico’s op) verplichtingen en verliezen waarvan de omvang of het tijdstip onzeker is, maar dit wel redelijkerwijs is te schatten. Bijvoorbeeld de voorziening voor pensioenverplichtingen van (voormalig) wethouders. Het vormen van een voorziening moet door de gemeente plaatsvinden op grond van een (wettelijke) verplichting en is dus geen eigen bevoegdheid van de raad. Wanneer deze inschatting (lees: kwantificering van het risico en/of de omvang van de verplichting en het verlies) niet op betrouwbare wijze mogelijk is, dient het risico vermeld te worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de programmabegroting en de jaarrekening. De toevoegingen aan en de vrijval van voorzieningen vormen onderdeel van de reguliere exploitatielasten- en baten van de gemeente. Onttrekkingen aan voorzieningen vinden rechtstreeks op de desbetreffende voorziening plaats. Dit verloop daardoor rechtstreeks via de balans.

www.hardinxveld-giessendam.nl

6

In onderstaande tabel is het onderscheid in de eigenschappen van reserves en voorzieningen samengevat weergegeven.

Reserve

Voorziening

Bevoegdheid

Raad is bevoegd

College is (primair) bevoegd

Wijzigen bestemming

Mogelijk

Niet mogelijk

Financiële toedeling (vermogen)

Eigen Vermogen

Vreemd Vermogen

Dotatie/Onttrekking

De mutaties vormen een onderdeel van de bestemming van het resultaat van de baten en lasten. Hiervoor is altijd een raadsbesluit vereist.

De dotaties en vrijval vormen een onderdeel van de baten en lasten en hiermee ook een onderdeel van de bepaling van het resultaat van de baten en lasten. De dotatie aan een voorziening is een last voor de begroting en vindt “direct” ten laste van de exploitatie plaats.

Financiële onderbouwing

Wenselijk

Verplicht

Indeling

Algemene reserve Bestemmingsreserve

Voorzieningen voor: Verplichtingen en verliezen Risico’s op verplichtingen en verliezen Egalisatie van kosten Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.

www.hardinxveld-giessendam.nl

7

3.

Beleidsuitgangspunten

Hoewel het BBV al veel eisen en richtlijnen bevat hoe een gemeente om dient te gaan met reserves en voorzieningen is het formuleren van een aantal beleidsuitgangspunten met betrekking tot reserves en voorzieningen van belang. Het doel van het vastleggen van enkele beleidsuitgangspunten met betrekking tot reserves en voorzieningen is tweeledig, namelijk • Het voldoen aan de wettelijke kaders. • Het inzichtelijk maken van de beleidsuitgangspunten zodat gekomen kan worden tot integrale beleidsafwegingen. ➢

Beheersing van het aantal en de omvang van reserves en voorzieningen

Beleidsuitgangspunt 1: De gemeente beperkt zoveel als mogelijk het aantal afzonderlijke reserves en beoordeelt voorstellen tot het instellen van een nieuwe reserve kritisch op nut en noodzaak. Beleidsuitgangspunt 2: De huidige individuele bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten van huidige en/of toekomstige investeringen worden in de begroting en jaarrekening samengevoegd als één “bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten” gepresenteerd. Beleidsuitgangspunt 3: Voor het vormen van een nieuwe reserve geldt een minimumbedrag voor de (beoogde) omvang van deze reserve van € 100.000. Beleidsuitgangspunt 4: Wanneer in 3 opeenvolgende jaren geen (gerealiseerde) onttrekkingen aan een bestemmingsreserve hebben plaatsgevonden wordt de desbetreffende bestemmingsreserve in principe geacht niet meer voor het aangegeven doel benodigd te zijn en wordt het saldo van de bestemmingreserve overgeheveld naar de algemene reserve. Dit vindt plaats bij de vaststelling van de jaarrekening . Voordat het besluit hiertoe wordt genomen wordt eerst nog door de gemeente afgewogen of er een aanleiding is om de reserve toch in stand te laten. Beleidsuitgangspunt 5: Bij het vormen van een nieuwe reserve of voorziening worden in ieder geval de volgende aspecten benoemd (indien en voor zover van toepassing): doel, type, voeding, aanwending, minimum- en maximumomvang. ➢

Vormen van een reserve of voorziening

Voor een goede beheersing van en voldoende transparantie in het aantal en de omvang van de reserves en voorzieningen moeten er goede gronden aanwezig zijn om een reserve of voorziening te vormen dan wel in stand te houden. Hierbij moet uiteraard rekening worden gehouden de in hoofdstuk 2 genoemde wettelijke kaders. Doel van deze wettelijke kaders is dat de vermogenspositie van de gemeente niet wordt aangetast door financiële risico’s waarvoor ten onrechte geen dan wel een te lage buffer is gevormd. Momenteel beschikt de gemeente over ruim 20 reserves. Een aanmerkelijk deel hiervan betreft bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten van huidige en/of toekomstige investeringen. Qua aard/doel zijn deze dus identiek aan elkaar.

www.hardinxveld-giessendam.nl

8

De omvang van de reserves en met name de voorzieningen moet worden afgestemd op: • het doel dat ermee gediend wordt; • de verplichtingen en verliezen die erdoor moeten worden afgedekt; • de omvang van de risico’s op verplichtingen en verliezen; Daarom is het van belang om bij iedere reserve en voorziening een aantal specifieke aspecten te benoemen. Voor een goede afweging door de raad bij de vorming, bepaling en/of wijziging van de omvang van reserves en voorzieningen moeten daarom minimaal de volgende aspecten worden vermeld: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

het doel (beknopte omschrijving); het type; de voeding (storting / dotatie); de aanwending (aard van de onttrekking); de noodzakelijke / gewenste minimumomvang (bodem of buffer: indien van toepassing); de maximumomvang (plafond: indien van toepassing).

➢

Minimumomvang algemene reserve

Beleidsuitgangspunt 6: De minimumomvang van de algemene reserve moet zodanig zijn dat de weerstandsratio volgens de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de jaarlijkse begroting minimaal 1,5 bedraagt. De provincie Zuid-Holland schrijft formeel geen minimumomvang voor de algemene reserve voor. Wel hanteert de provincie bij de uitoefening van haar financieel toezicht op de gemeenten een signaalwaarde van minimaal 1,0 voor het weerstandsvermogen van een gemeente (zie hierna). Gelet op het financieel meerjarenperspectief van de gemeente, de investeringsopgave voor de komende jaren en de verwachte financiële effecten van nog te actualiseren beheerplannen wordt een ratio van 1,5 voor de gemeente als evenwichtig en realistisch beschouwd. Voorgesteld wordt om een minimumomvang voor de algemene reserve te definiëren. Bij een daling onder dit minimumbedrag zullen financiële voordelen in ieder geval eerst ten gunste van de algemene reserve moeten worden gebracht, omdat het gevaar voor het niet kunnen opvangen van lopende risico’s anders te groot is. ➢

Weerstandsratio

De weerstandsratio (in het BBV formeel aangeduid met de term weerstandsvermogen) betreft de relatie tussen de weerstandscapaciteit (in de basis betreft dit de omvang van de algemene reserve) en de gekwantificeerde risico’s. De omvang van de weerstandsratio wordt jaarlijks bepaald op basis van de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing van de programmabegroting en jaarrekening. Dit vraagt van de gemeente dus om een gestructureerde en consistente analyse en inschatting van de aard en omvang van de risico’s. De door de gemeente te maken keuze met betrekking tot de omvang van het weerstandsvermogen hangt af van de mate van “risicobereidheid”. Voorgesteld wordt dat de minimumomvang van de algemene reserve zodanig moet zijn dat de weerstandsratio volgens de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing in de begroting minimaal 1,5 bedraagt. Ten opzichte van de signaalwaarde die de provincie hanteert wordt hiermee dus om genoemde redenen een gepaste “zekerheidsmarge” in de minimumomvang van de algemene reserve toegepast.

www.hardinxveld-giessendam.nl

9

In de tabel hieronder (bedragen x € 1) is voor de omvang van enkele waarden van de weerstandsratio aangegeven welke “financiële ruimte” (i.c. het eventuele surplus van de omvang van de algemene reserve per 1-1-2026 (nog exclusief het resultaat van de jaarrekening 2025) t.o.v. de minimumomvang) ontstaat. nr

scenario's "vrije ruimte" algemene reserve

1 2 3 4

Minimumomvang o.b.v. weerstandsratio 1,0 Minimumomvang o.b.v. weerstandsratio 1,25 Minimumomvang o.b.v. weerstandsratio 1,5 Minimumomvang o.b.v. weerstandsratio 2,0

min.omvang**

totale omvang

3.689.000 4.611.250 5.533.500 7.378.000

8.301.851 8.301.851 8.301.851 8.301.851

"ruimte" 4.612.851 3.690.601 2.768.351 923.851

**omvang risico's volgens begroting 2026-2029 bedraagt 3.689.000 ➢

Gelabelde bedragen binnen de algemene reserve

Beleidsuitgangspunt 7: Labelen van bedragen/posten binnen de algemene reserve vindt niet langer meer plaats. Tot op heden is er binnen de algemene reserve nog sprake van zogenaamde gelabelde bedragen. Feitelijk is dit een “dode letter” omdat er (nog) geen concrete bestemming aan de bedragen is gegeven (in feite betreft het alleen de “herkomst” van de bedragen die in de labelen naar voren komt). Dan wel dat de gelabelde bedragen niet tot daadwerkelijke aanwending zijn gekomen. Omdat de term labelen verwarrend en onduidelijk is, wordt voorgesteld dit te schrappen, zodat er binnen de algemene reserve geen bedragen meer gelabeld worden. In voorkomende gevallen zal, bij de wens tot labelen, een bestemmingsreserve gevormd moeten worden die in ieder geval voldoet aan de hiervoor geformuleerde beleidsuitgangspunten 1 en 3. ➢

Toevoegen van voordelige exploitatieresultaten aan de algemene reserve

Beleidsuitgangspunt 8: Een voordelig exploitatieresultaat bij de jaarrekening wordt per definitie bij het vaststellen van de jaarrekening door de raad toegevoegd aan de algemene reserve. De basis(buffer)functie van de algemene reserve is om een eventueel nadelig exploitatieresultaat volgens de jaarrekening te dekken. In de basis is het dan ook logisch en zuiver om een voordelig exploitatieresultaat volgens de jaarrekening bij het vaststellen hiervan door de raad toe te voegen aan de algemene reserve. Op deze wijze kan de raad daarna beslissen of het “vrij inzetbaar deel” van de algemene reserve (zie beleidsuitgangspunt 6) geheel of gedeeltelijk aangewend kan worden voor een specifieke bestemming. ➢

Vormen, muteren en/of opheffen van reserves en voorzieningen

Beleidsuitgangspunt 9: Er zijn geen reserves meer waarvoor zogenaamde systeemafspraken gelden. Dit geldt zowel voor de bestaande als voor toekomstige nieuwe reserves. Dat betekent dat alle toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves pas kunnen plaatsvinden na een (voorafgaand) goedkeurend besluit van de raad. Voor de onttrekkingen aan de bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten bestaande/toekomstige investeringen geldt deze voorwaarde niet. Het vormen, muteren en/of opheffen van een reserve is een bevoegdheid van de raad. Hiervoor is een afzonderlijk raadsbesluit nodig. De raad is te allen tijde bevoegd om door middel van een raadsbesluit het doel en/of de bestemming van een reserve te wijzigen. Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves kunnen dus pas plaatsvinden na een (voorafgaand) goedkeurend besluit van de raad. Tot nu toe gold voor een aantal (bestemmings)reserves de systeemafspraak dat voor deze reserves geen voorafgaande goedkeuring van de raad benodigd was. Omdat dit in de praktijk tot onduidelijkheid en soms onwenselijkheid leidde wordt voorgesteld om het aanhouden van reserves met een zogenaamde systeemafspraak (de term “systeemreserve” werd soms ook hiervoor gebruikt) te laten vervallen. Hierop geldt slechts 1 uitzondering.

De gemeente beschikt over een aantal bestemmingsreserves ter dekking van de afschrijvingslasten voor een aantal investeringen, welke daartoe (in het verleden) specifiek door de raad

www.hardinxveld-giessendam.nl

10

zijn aangewezen. In hoofdstuk 4 e.v. zijn deze bestemmingsreserves allen voorzien van de type-aanduiding “bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande/toekomstige investeringen”. Doordat het verloop van deze bestemmingsreserves gedurende de gehele looptijd van de desbetreffende investering(en) voorspelbaar is, is jaarlijks bekend welk afschrijvingsbedrag in dat jaar aan de bestemmingsreserves onttrokken wordt, zowel qua raming als qua realisatie. De omvang van de bestemmingsreserves aan het einde van ieder jaar moet in de basis dan gelijk zijn aan de restant boekwaarde van de investering (tenzij de omvang van de reserve door de toekomstige toevoegingen van voldoende omvang blijft). Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. Ter illustratie geven we het volgende voorbeeld: - Investering van € 100.000. - Raad besluit bij het goedkeuren van het investeringskrediet dat de jaarlijkse afschrijvingskosten gedekt worden uit de bestemmingsreserve. - De omvang van de bestemmingsreserve moet dan eveneens € 100.000 zijn. - Afschrijving vindt lineair in 20 jaar plaats, dus een jaarlijkse afschrijvingslast van € 5.000. - De jaarlijkse onttrekking aan de bestemmingsreserve bedraagt dan, zowel qua raming als qua realisatie € 5.000. - Na 5 jaar bedraagt de restant boekwaarde van de investering € 75.000 (€ 100.000 -/- 5 * € 5.000 afschrijving).

- De omvang van de bestemmingsreserve is dan eveneens € 75.000. Dit wordt jaarlijks getoetst. Hierdoor is het technisch niet noodzakelijk dat voor de onttrekkingen aan dit type bestemmingsreserve vooraf telkens een goedkeurend raadsbesluit benodigd is. Overigens zal dit besluit in feite toch wel aanwezig zijn, omdat de onttrekkingen in de begroting zijn geraamd. Het vormen c.a. van een voorziening moet door de gemeente plaatsvinden op grond van een (wettelijke) verplichting en is dus geen eigen bevoegdheid van de raad. Het doel van een voorziening kan dus in principe niet gewijzigd worden, gegeven het verplichtende karakter van een voorziening. Als dit, om welke reden dan ook, wel nodig is dan is de vaststelling van deze formele wijziging voorbehouden aan de raad. Het bestemmen van een eventueel vrijvallend(e) (deel van een) voorziening is eveneens een bevoegdheid van de raad. Ten aanzien van jaarlijks toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves en voorzieningen geldt naast het bovenstaande dat het college van burgemeester en wethouders op grond van het BBV jaarlijks in de verschillende P&C-documenten (begroting, halfjaarrapportage, jaarrekening) inzicht moet geven in en toelichting moet geven op de mutaties in de reserves en voorzieningen, waaronder de eventuele afwijkingen tussen de geraamde en de werkelijke mutaties.

Beheerplannen Beleidsuitgangspunt 10: De van toepassing zijnde meerjarenplannen met betrekking tot investeringen, beheer en onderhoud voor wegen, riolering, vastgoed e.d. worden betrokken bij de beoordeling van de toereikendheid van de van de betrokken reserves en voorzieningen. Voor de vorming en instandhouding van een aantal reserves en voorzieningen is de aanwezigheid van actuele meerjarenplannen voor investeringen, (planmatig) onderhoud en beheer relevant. Voor de desbetreffende voorzieningen geldt, vanwege het verplichtende karakter, de noodzaak om deze plannen minimaal jaarlijks te beoordelen op de actualiteit van de benodigde omvang. Een eventuele onjuiste omvang van de voorziening leidt tot een directe bijstelling en heeft direct budgettaire gevolgen voor het begrotings- en/of rekeningresultaat. Een hogere benodigde dotatie aan de voorziening leidt tot een hogere exploitatielast. Bij een te hoge omvang van de voorziening moet een bedrag vrijvallen ten gunste van het exploitatieresultaat. Bij de periodieke beoordeling van de meerjarenplannen moet onder andere het realiteitsgehalte van de planning (waaronder de analyse van de realisatie ten opzichte van de planning/raming), de timing, aard en kostenomvang van de geplande werkzaamheden worden getoetst. De accountant toetst jaarlijks bij de controle

www.hardinxveld-giessendam.nl

11

van de jaarstukken of de omvang van een voorziening voldoende is voor de uitvoering van het vastgestelde geactualiseerde meerjarenplan. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de meerjarenplannen die de gemeente heeft inclusief hun looptijd. Daaruit komt naar voren dat de gemeente op de korte termijn (2026-2027) nog een relatief groot aantal belangrijke plannen moet actualiseren en door de raad laten vaststellen.

www.hardinxveld-giessendam.nl

12

Omschrijving

Doel

Wegen

Onderhouden van het wegareaal op het door de raad gekozen onderhoudsniveau beeldkwaliteit C (fietspaden niveau B). Planmatig onderhoud.

Bruggen / civiele kunstwerken Openbare verlichting

Looptijd

Actualisering

Gerelateerde reserve / voorziening

2014-2020

2026

BR wegen (ter dekking van afschr.lasten).

2001-2006 (2004 geactualiseerd)

2026

Dekking kosten vooralsnog uit de jaarlijkse exploitatie. BR openbare verlichting (ter dekking van afschr.lasten).

Beheer en onderhoud om 2017-2026 de installatie en verlichting op het gewenst kwaliteitsniveau te brengen of te houden. Beheer en onderhoud van 2019-2028 de watergangen t.b.v een goed afstroming van regenwater.

2026 (beleids- en beheerplan)

Inzameling, transport en afvoer van afvalwater c.a. Beleidsmatig sturen en planmatig beheer en onderhoud van openbaar groen. Beheer en onderhoud gemeentelijk vastgoed.

2024-2033

2033

2022-2032

2032

Dekking kosten uit de jaarlijkse exploitatie.

2021-2026

2026

Uitvoering beleid speelruimten, inclusief beheer en onderhoud. Er is momenteel nog geen beheerplan begraafplaatsen. Er is momenteel nog geen beheerplan sportvelden.

2025-2034

2034

Nvt

2026

Nvt

nog niet bekend

Bomenbeleidsplan

Uitvoering bomenbeleid , inclusief beheer en onderhoud.

2026-2035

2035

Mobiliteitsplan

Uitvoering beleid op het gebied van mobiliteit, verkeersveiligheid en bereikbaarheid. Uitvoering huisvestingsbeleid onderwijsgebouwen- en locaties.

2023-2033

2033

Voorziening onderhoud gebouwen. BR speelruimten (ter dekking van afschr.lasten). BR begraafplaatsen (ter dekking van afschr.lasten). BR sportvelden (ter dekking van afschr.lasten). BR uitvoering bomenbeleidsplan (ter dekking van afschr.lasten). Dekking beheer- en onderhoudslasten uit de jaarlijkse exploitatie. BR verkeersveiligheid.

2025-2041

2041

Watergangen (incl. baggeren)

Watertakenplan Groenbeleidsplan

Vastgoedbeheer Speelruimtenplan Begraafplaatsen Sportvelden

Integraal Huisvestingsplan Onderwijs

www.hardinxveld-giessendam.nl

2028

BR waterbeheerplan (ter dekking van afschr.lasten en planm. onderhoudslasten). Voorziening riolering.

BR scholenbouw (ter dekking van afschr.lasten).

13

Leeswijzer getallen en tabellen • Daar waar u getallen met een min (-) aantreft gaat het om een afname van de reserve, getallen met een plus betreffen een toename van de reserve.

4. Recapitulatie Reserves Hieronder is een totaaloverzicht van de omvang van de reserves opgenomen waarin de effecten van de voorstellen, die worden gedaan in deze nota, zijn verwerkt. Aangezien er in deze nota geen voorstellen zijn gedaan met betrekking tot (de omvang van) de voorzieningen zijn deze buiten het totaaloverzicht gelaten. nr

naam

Algemene reserve 100 Algemene reserve Subtotaal

saldo 1-1-2026*

effect nota R&V

12.358.451 12.358.451

nieuw saldo 1-1-2026

-4.056.600 -4.056.600

8.301.851 8.301.851

0 571.323 -210.221 88.802 -88.802 264.473 0 0 -16.574 0 -1.500.000 0 -323.158 0 255.000 45.000 750.000 -164.157

302.030 4.494.586 0 1.118.849 0 939.938 86.495 0 1.243.593 433.363 138.843 4.256.000 337.245 708.000 255.000 45.000 750.000 15.108.942

Bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten toekomstige voorgenomen investeringen XXX Toekomstige investeringen 0 6.768.686 Subtotaal 0 6.768.686

6.768.686 6.768.686

Bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen 206 Openbare verlichting 302.030 207 Wegen 3.923.263 208 Compensatie rente wegenonderh 210.221 209 Scholenbouw c.a. 1.030.047 212 Voorzieningenniveau B-H`veld 88.802 214 Aanpak wateroverlast 675.465 215 Begraafplaatsen 86.495 220 Kazerne Rijnstraat 1C 0 223 Werkplaats 1.260.167 225 Speelplaatsen 433.363 226 Duurzaamheid vastgoed 1.638.843 229 Ruimtelijke ontwikkelingen 4.256.000 232 Sportvelden 660.403 236 Duurzaamheid Huis van de Gemeente 708.000 XXX Onderzoek gezamenlijk zwembad 0 XXX Uitvoering bomenbeleidsplan 0 XXX Duurzaamheid sporthal de Wielewaal 0 Subtotaal 15.273.099

Bestemmingsreserves ter dekking van kosten voor een specifiek doel/onderwerp 203 Eigen Risico Soc. Verz. Wetten 63.199 204 Sociaal domein 1.937.837 216 Bouwgrondexploitaties 502.131 218 Sociale woningbouw 0 221 Individuele trajecten 88.124 231 Budgetoverheveling 137.446 235 Duurzaamheid energietransitie 152.060 Subtotaal 2.880.797

-63.199 -1.687.837 0 0 -88.124 -137.446 0 -1.976.606

0 250.000 502.131 0 0 0 152.060 904.191

Bestemmingsreserves ter egalisatie van kosten voor een specifiek doel/onderwerp 210 Waterbeheerplan 816.353 224 Verkeersveiligheid 571.323 XXX Centrumvisie 0 Subtotaal 1.387.676

0 -571.323 0 -571.323

816.353 0 0 816.353

0

31.900.022

Totaal

31.900.022

*saldo conform concept jaarrekening 2025. Omvang algemene reserve is nog exclusief het jrk.resultaat 2025!

www.hardinxveld-giessendam.nl

14

5.

Reserves

Algemene reserve Algemene reserve Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel

Saldo per 1-1-2026

Voeding Aanwending Minimumomvang

Onderbouwing voorstel

80100000 05 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen Financiën Bedrijfsvoering en Dienstverlening Algemene reserve Vormen en in stand houden van een buffer voor het opvangen van financiële tegenvallers in de programmabegroting of jaarrekening. De algemene reserve vormt het vrij inzetbare deel van het eigen vermogen van de gemeente. € 12.358.451 (onderverdeeld naar “resultaatbestemming” ad € 777.558, “nog te bestemmen uit opbrengsten Eneco-gelden” ad € 6.768.686 en “vrij aanwendbaar” ad € 4.812.207) NB: het jaarrekeningresultaat 2025 is niet in deze cijfers meegenomen. Voordelig resultaat jaarrekening en saldi van opgeheven bestemmingsreserves. Nadelig resultaat jaarrekening en vorming van nieuwe bestemmingsreserves. De minimumomvang wordt jaarlijks bepaald op basis van de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing van de programmabegroting en jaarrekening. De minimumomvang van de algemene reserve moet zodanig zijn dat de weerstandsratio (= de relatie tussen de weerstandscapaciteit en de gekwantificeerde risico’s) minimaal 1,5 bedraagt. - Het huidige onderdeel “resultaatbestemming” (gelabelde bedragen vanuit eerdere jaarrekening-resultaatbestemmingen) is niet langer meer wenselijk om nog apart te labelen binnen de algemene reserve. Bovendien heeft de gemeente al een afzonderlijke bestemmingsreserve budgetoverheveling welke hiervoor bestemd is.

- Het huidige onderdeel “nog te bestemmen uit opbrengsten Eneco-gelden” (bedrag is in september 2021 door middel van een raadsbesluit toegevoegd aan de algemene reserve als nader te bestemmen) is niet langer meer wenselijk om nog apart te labelen binnen de algemene reserve. Een nadere bestemming heeft tot op heden ook niet plaatsgevonden. - In juni en december 2025 heeft de gemeenteraad 2 (voorbereidings)kredieten beschikbaar gesteld in verband met het onderzoek naar een gezamenlijk zwembad voor de gemeenten Sliedrecht en Hardinxveld-Giessendam. Voor de gemeente gaat het om een totaal kredietbedrag van € 255.000. Besloten is om de afschrijvingslasten hiervan te dekken uit de algemene reserve. Hiermee heeft in feite dus voor dit bedrag een label binnen de algemene reserve plaatsgevonden hetgeen niet langer meer wenselijk is. Daarom wordt voorgesteld het bedrag van € 255.000 te onttrekken aan de algemene reserve en hiervoor een bestemmingsreserve ter dekking van de afschrijvingslasten voor de investering in het onderzoek naar een gezamenlijk zwembad in te stellen. - In februari 2026 heeft de gemeenteraad het bomenbeleidsplan 2026-2035 vastgesteld. Voor de uitvoering van dit plan is een krediet van € 45.000 beschikbaar gesteld waarvan de afschrijvingskosten worden gedekt uit de algemene reserve (in verband met een eerdere label hiervoor binnen de

www.hardinxveld-giessendam.nl

15

Algemene reserve

Voorstel

algemene reserve). Hiermee heeft in feite dus voor dit bedrag label gekregen binnen de algemene reserve, wat niet langer wenselijk is. Daarom wordt voorgesteld het bedrag van € 45.000 te onttrekken aan de algemene reserve en hiervoor een bestemmingsreserve ter dekking van de afschrijvingslasten voor de investering in de uitvoering van het bomenbeleidsplan in te stellen. - Handhaven zonder een verdere label binnen de algemene reserve toe te passen. - Als gevolg hiervan valt het gelabelde bedrag “resultaatbestemming” ad € 777.558 binnen de algemene reserve vrij als “vrij inzetbaar”. - Het gelabelde bedrag “nog te bestemmen uit opbrengsten Enecogelden” ad € 6.768.686 overhevelen naar een afzonderlijke bestemmingsreserve “toekomstige investeringen”. - Een bedrag van € 255.000 resp. € 45.000 onttrekken aan de algemene reserve voor het vormen van 2 nieuwe bestemmingsreserves (zie bovenstaand). - De volgende bestemmingsreserves ter dekking van afschrijvingslasten op voldoende niveau qua omvang brengen: > BR aanpak wateroverlast: onttrekken aan de algemene reserve een bedrag van € 264.473; > BR werkplaats: toevoegen aan de algemene reserve een bedrag van € 16.574; > BR sportvelden: toevoegen aan de algemene reserve een bedrag van € 323.158.

www.hardinxveld-giessendam.nl

16

Reserve Eigen Risico Sociale Verzekeringswetten Reserve Eigen Risico Sociale Verzekeringswetten Kostenplaats/Grootboeknummer 80203000 Programma 05 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen Portefeuillehouder Financiën Domein Domein Bedrijfsvoering en Dienstverlening Type Bestemmingsreserve ter dekking van kosten voor een specifiek doel/onderwerp Doel Dekking van de kosten eigen risico voor sociale verzekeringswetten. Saldo per 1-1-2026 € 63.199 Voeding Op basis van het voorstel komt de geraamde jaarlijkse toevoeging ten laste van de exploitatie van € 36.000 te vervallen. Aanwending Op basis van het voorstel komen de kosten voor individuele medewerkers als gevolg van het eigen risicodragerschap voor een aantal SW-wetten vanaf 2026 ten laste van de exploitatie. Het aantal gevallen en de daarmee gemoeide kosten zijn niet voorspelbaar en (kunnen) fluctueren. Voor de periode 2026-2029 zijn de kosten geraamd op jaarlijks € 31.000. Onderbouwing voorstel De gemeente is eigen risico drager voor de gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid van de medewerkers. Op het moment dat een medewerker gedeeltelijk arbeidsongeschikt raakt, is de medewerker gedeeltelijk niet meer inzetbaar. Hierdoor kan een deel van het werk van de medewerker niet meer worden uitgevoerd, terwijl wel de volledige personeelslasten van de medewerker ten laste van de gemeente blijven komen.

Voorstel Gezien de relatief beperkte omvang van de bestemmingsreserve en de aard en omvang van de (geraamde) mutaties wordt voorgesteld om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo per 1-1-2026 over te hevelen naar de algemene reserve. Dat betekent dat met ingang van 2026 de kosten die zich voordoen jaarlijks ten laste van de exploitatie zullen worden gebracht.

www.hardinxveld-giessendam.nl

17

Reserve Sociaal domein Reserve Sociaal domein Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel

Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending Maximumomvang

Onderbouwing voorstel Voorstel

802040000 03 Vitaal en Sociaal Sociaal Domein Sociaal Bestemmingsreserve ter dekking van kosten voor een specifiek doel/onderwerp Dekking van incidentele kosten voor (innovatie)projecten binnen het sociaal domein (jeugd, Wmo en participatiewet). Dergelijke projecten dienen daarbij duidelijk en expliciet gericht te zijn op structurele preventie en kostenbeheersing voor deze beleidsvelden. € 1.937.837 Geen (structurele) voeding. Geen (structurele) aanwending, mede gezien het doel van de reserve. Gezien de aard en het doel van de reserve kan worden volstaan met het instellen van een maximumomvang van de reserve van € 250.000. Gezien de aard en het doel van de reserve is de noodzakelijke omvang vooraf niet in te schatten. Handhaven met een maximumomvang van € 250.000. Het surplus ad € 1.687.837 overhevelen naar de algemene reserve.

www.hardinxveld-giessendam.nl

18

Reserve Openbare verlichting Reserve Openbare verlichting Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Voorstel

80206000 02 Leefomgeving en Veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in openbare verlichting. € 302.030 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 64.400 ten laste van de exploitatie. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in openbare verlichting. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 68.009. De omvang van de reserve moet te allen tijde voldoende zijn om de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in openbare verlichting te kunnen dekken. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. Handhaven.

www.hardinxveld-giessendam.nl

19

Reserve Wegen Reserve Wegen Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending Omvang

Voorstel

80207000 02 Leefomgeving en Veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in wegen. € 3.923.263 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 575.000 ten laste van de exploitatie. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in wegen. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 444.581. De omvang van de reserve moet te allen tijde voldoende zijn om de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in wegen te kunnen dekken. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. Handhaven.

www.hardinxveld-giessendam.nl

20

Reserve Compensatie rente wegen Reserve Compensatie rente wegen Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Voorstel

80208000 02 Leefomgeving en Veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van rentelasten bestaande investeringen. Dekking van rentelasten voor investeringen in wegen. € 210.221 N.v.t. Op basis van het voorstel komen vanaf 2026 de jaarlijkse rentelasten voor investeringen in wegen ten laste van de exploitatie. Voor de periode 2026-2029 zijn de kosten geraamd op jaarlijks € 14.964. De gemeente beschikt over een aantal bestemmingsreserves waarmee de afschrijvingslasten van de investeringen in verschillende soorten materiële vast activa worden gedekt. Ten aanzien van de wegen is er daarnaast vanuit het verleden sprake van een bestemmingsreserve ter dekking van de rentelasten van de investeringen. Dat is niet consistent. Voorstel is daarom om de bestemmingsreserve compensatie rente wegen op te heffen en het saldo ad € 210.221 over te hevelen naar de algemene reserve. Dat betekent dat met ingang van 2026 de desbetreffende rentelasten ten laste van de exploitatie komen in plaats van gedekt uit de bestemmingsreserve.

www.hardinxveld-giessendam.nl

21

Reserve Scholenbouw Reserve Scholenbouw Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending Omvang

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80209000 03 Vitaal en Sociaal Onderwijshuisvesting Sociaal Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in scholenbouw. € 1.030.047 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 90.976 ten laste van de exploitatie. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in scholenbouw. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 40.459. De omvang van de reserve moet te allen tijde voldoende zijn om de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in scholenbouw te kunnen dekken. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. - Van de jaarlijkse afschrijvingslasten voor de investering in nieuwbouw Koningin Wilhelminaschool wordt jaarlijks een vast bedrag gedekt uit de bestemmingsreserve en komt het restant ten laste van de exploitatie. Handhaven.

www.hardinxveld-giessendam.nl

22

Reserve Waterbeheerplan Reserve Waterbeheerplan Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type

Doel

Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80210000 02 Leefomgeving en Veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter egalisatie van kosten voor een specifiek doel/onderwerp (i.c. het onderhoudsplan watergangen HardinxveldGiessendam 2019-2028). Dekking van de (afschrijvings)kosten van de uitvoering van het waterbeheerplan (inclusief de kosten voor het baggeren van waterlopen e.d.). € 816.353 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 25.000 ten laste van de exploitatie. Dekking van de (afschrijvings)kosten van de uitvoering van het onderhoudsplan watergangen Hardinxveld-Giessendam (o.m. baggeren van waterlopen). Voor de periode 2026-2029 zijn deze geraamd op € 18.388 (2026) en € 3.388 (2027). - De boekwaarde per 1-1-2026 van de investeringen waarvan de afschrijvingslasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve bedraagt € 6.777. Daarnaast moet voor de jaren 2026 en 2027 nog rekening worden gehouden met een verwachte onttrekking van jaarlijks € 15.000 voor het tegengaan van wateroverlast Waterwaaier en € 50.000 voor de kosten van uitvoering van het huidige onderhoudsplan watergangen. Dat betekent dat voor de (resterende) jaren 2026 en 2027 totaal nog € 136.777 benodigd is. - De gemeente verwacht dat in ca. 2032 een geraamd bedrag van € 1 mln. benodigd zal zijn voor ingrijpende baggerwerkzaamheden.

De omvang van de bestemmingsreserve zal hiervoor alsdan voldoende moeten zijn om deze kosten te kunnen dekken. Handhaven

www.hardinxveld-giessendam.nl

23

Reserve Voorzieningenniveau Boven-Hardinxveld Reserve Voorzieningenniveau Boven-Hardinxveld Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel

Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Voorstel

802120000 03 Vitaal en Sociaal Onderwijshuisvesting Sociaal Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de tijdelijke huisvesting van de Regenboogschool inclusief de bijbehorende inrichtingskosten en het onderwijsleerpakket. € 88.802 Geen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de tijdelijke huisvesting van de Regenboogschool inclusief de bijbehorende inrichtingskosten en het onderwijsleerpakket. Voor de periode 20262029 worden deze geraamd op gemiddeld € 13.148. De omvang van de reserve moet te allen tijde overeenkomen met de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in de tijdelijke huisvesting van de Regenboogschool inclusief de bijbehorende inrichtingskosten en het onderwijsleerpakket. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. Omdat deze bestemmingsreserve wordt aangewend voor een onderwijsinvestering wordt voorgesteld de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo per 1-1-2026 van € 88.802 over te hevelen naar de bestemmingsreserve scholenbouw.

www.hardinxveld-giessendam.nl

24

Reserve Aanpak wateroverlast Reserve Aanpak wateroverlast Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Voorstel

80214000 02 Leefomgeving en Veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de maatregelen aanpak wateroverlast. € 675.465 Geen Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de maatregelen aanpak wateroverlast. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 34.590. De omvang van de reserve moet te allen tijde overeenkomen met de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in de maatregelen aanpak wateroverlast. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. De boekwaarde per 1-1-2026 van de investeringen waarvan de afschrijvingslasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve bedraagt € 939.938. Dat betekent dat ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 264.473 aan de bestemmingsreserve moet worden toegevoegd om deze weer op het vereiste niveau te krijgen. Handhaven maar wel ten laste van de algemene reserve een bedrag van € 264.473 aan de bestemmingsreserve toevoegen om deze weer op het vereiste niveau te krijgen.

www.hardinxveld-giessendam.nl

25

Reserve Begraafplaatsen Reserve Begraafplaatsen Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80215000 02 Leefomgeving en veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de begraafplaatsen. € 86.495 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 18.000 ten laste van de exploitatie. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de begraafplaatsen. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 5.458. De omvang van de reserve moet te allen tijde voldoende zijn om de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in de begraafplaatsen te kunnen dekken. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. Voor de begraafplaatsen is er op dit moment nog geen beheerplan. Hieraan wordt gewerkt. Verwacht wordt dat dit plan in de loop van 2026 aan de gemeenteraad (ter vaststelling) wordt voorgelegd. De eventuele financiële gevolgen hiervan voor de omvang van de bestemmingsreserve zijn derhalve nog niet bekend en hiermee is dus nog geen rekening gehouden in het verwachte verloop van de bestemmingsreserve. Handhaven

www.hardinxveld-giessendam.nl

26

Reserve Bouwgrondexploitaties Reserve Bouwgrondexploitaties Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding

Aanwending

Omvang

Onderbouwing voorstel

Voorstel

802160000 04 Ruimte en Economie Grondexploitatie Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van kosten voor een specifiek doel/onderwerp. Dekken van financiële risico's van bouwgrondexploitaties. € 502.131 Voordelige resultaten van afgesloten bouwgrondexploitaties en (anterieure) overeenkomsten worden toegevoegd aan de bestemmingsreserve. (Voorziene) nadelige resultaten van lopende bouwgrondexploitaties en (anterieure) overeenkomsten worden onttrokken aan de bestemmingsreserve. De bestemmingsreserve moet te allen tijde toereikend zijn om de (voorziene) nadelige resultaten op lopende bouwgrondexploitaties en (anterieure) overeenkomsten te kunnen dekken. Eventueel benodigde aanvullingen op de bestemmingsreserve dienen alsdan vanuit de algemene reserve plaats te vinden. De paragraaf Grondbeleid in de programmabegroting en de jaarrekening geeft inzicht in de systematiek waarmee de meest relevante risico's van bouwgrondexploitaties zijn gekwantificeerd. Handhaven

www.hardinxveld-giessendam.nl

27

Reserve Individuele trajecten Reserve Individuele trajecten Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel

Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80221000 05 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen Financiën Bedrijfsvoering en dienstverlening Bestemmingsreserve ter dekking van kosten voor een specifiek doel/onderwerp. Dekking van de kosten van het vinden van een andere/passende functie binnen of buiten de gemeentelijke organisatie voor medewerkers die niet aan de huidige of vernieuwde functie-eisen voldoen. € 88.124 Op basis van het voorstel komt de geraamde jaarlijkse toevoeging ten laste van de exploitatie van € 60.000 te vervallen. Op basis van het voorstel komen vanaf 2026 de kosten voor individuele (maatwerk) trajecten voor de daarvoor in aanmerking komende medewerkers ten laste van de exploitatie. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze (vooralsnog) € 0. Zie hierna. De reserve houdt/hield verband met de uitwerking van het raadsbesluit "Stutten en verstevigen" van december 2020 waarmee een impuls werd gegeven aan de professionalisering van de gemeentelijke organisatie. Gezien de relatief beperkte omvang van de bestemmingsreserve en de aard en omvang van de (geraamde) mutaties wordt voorgesteld om de bestemmingsreserve op te heffen en het saldo per 1-1-2026 over te hevelen naar de algemene reserve. Dat betekent dat met ingang van 2026 de kosten die zich voordoen jaarlijks ten laste van de exploitatie moeten worden gebracht.

www.hardinxveld-giessendam.nl

28

Reserve Werkplaats Reserve Werkplaats Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Voorstel

80223000 05 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen Gemeentelijk vastgoed Bedrijfsvoering en dienstverlening Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de gemeentelijke werkplaats. € 1.260.167 Geen Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in de gemeentelijke werkplaats. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 30.662. De omvang van de reserve moet te allen tijde overeenkomen met de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in de gemeentelijke werkplaats. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. De boekwaarde per 1-1-2026 van de investeringen waarvan de afschrijvingslasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve bedraagt € 1.243.593. Dat betekent dat ten gunste van de algemene reserve een bedrag van € 16.574 uit de bestemmingsreserve kan vrijvallen. Handhaven maar een bedrag van € 16.574 uit de bestemmingsreserve overhevelen naar de algemene reserve.

www.hardinxveld-giessendam.nl

29

Reserve Verkeersveiligheid Reserve Verkeersveiligheid Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type

Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80224000 02 Leefomgeving en veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter egalisatie van kosten voor een specifiek doel/onderwerp (i.c. kosten op grond van het Gemeentelijk Verkeersen Vervoersplan (GVVP). Dekking van (afschrijvings)kosten van maatregelen in het kader van de verkeersveiligheid en de uitvoering van het GVVP. € 571.323 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 10.000 ten laste van de exploitatie. Dekking van (afschrijvings)kosten van maatregelen in het kader van de verkeersveiligheid en de uitvoering van het GVVP. Voor de periode 2026-2029 worden deze (vooralsnog) geraamd op € 0. Er is een mobiliteitsplan 2023-2033 (raadsbesluit 28-9-2023), maar dit plan is niet financieel vertaald. Er is vooralsnog ook geen concreet bestedingsplan aanwezig. Daarnaast is er qua maatregelen mogelijk een overlap/samenloop met werkzaamheden aan wegen. Voorgesteld wordt de reserve op te heffen en het saldo ad 571.323 toe te voegen aan de reserve wegen.

www.hardinxveld-giessendam.nl

30

Reserve Speelplaatsen Reserve Speelplaatsen Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding Aanwending

Omvang

Onderbouwing voorstel

Voorstel

80225000 02 Leefomgeving en veiligheid Openbare ruimte Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in speelruimten (op basis van het speelruimtenplan). € 433.363 Jaarlijkse toevoeging van een vast bedrag van € 58.000 ten laste van de exploitatie. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in speelruimten (op basis van het speelruimtenplan). Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 80.652. De omvang van de reserve moet te allen tijde voldoende zijn om de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in speelruimte te kunnen dekken. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de begroting. - Het speelruimtenplan heeft als doel te zorgen voor een evenwichtige spreiding van veilige en aantrekkelijke speelvoorzieningen voor de 0 tot en met 18 jarigen door middel van passend beheer, onderhoud en vervanging waar nodig. - Het speelruimtenplan spreekt over een aanvullende jaarlijkse last t.o.v. de huidige lasten van € 29.333. Dit komt vooralsnog niet terug in het geraamde verloop bij de begroting 2026-2029. Dit zal dus nog moeten worden geactualiseerd bij het opstellen van de Perspectiefnota en begroting 2027-2030. - Daarnaast is op grond van het speelruimtenplan sprake van een extra jaarlijkse last van € 42.367 a.g.v. impulsinvesteringen.

Ook dit effect moet nog worden verwerkt bij het opstellen van de Perspectiefnota en begroting 2027-2030. Handhaven. Op basis van bovenstaande opmerkingen moet rekening worden gehouden hogere dotaties aan de bestemmingsreserve om deze in de toekomst van voldoende omvang te laten blijven om de verwachte afschrijvingslasten te kunnen blijven dekken.

www.hardinxveld-giessendam.nl

31

Reserve Duurzaamheid (vastgoed) Reserve Duurzaamheid (vastgoed) Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel

Saldo per 1-1-2026 Voeding

Aanwending

Onderbouwing voorstel

80226000 05 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen Gemeentelijk vastgoed Bedrijfsvoering en dienstverlening Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande/voorgenomen investeringen. Dekking van afschrijvingslasten van investeringen in het kader van duurzaamheid alsmede ter egalisatie van de kosten van duurzaamheidsmaatregelen voor het maatschappelijk vastgoed. € 1.638.843 N.v.t. In 2019 is deze bestemmingsreserve ingesteld door middel van een dotatie van € 2.500.000 uit deel 1 van de opbrengst verkoop Eneco-aandelen. Dekking van afschrijvingslasten van investeringen in het kader van duurzaamheid alsmede egalisatie van de kosten van duurzaamheidsmaatregelen voor het maatschappelijk vastgoed. - Bij raadsbesluit van 15 december 2022 is besloten om het saldo toen van deze bestemmingsreserve ad € 2.765.000 te splitsen in een bedrag ad € 2.423.000 voor duurzaamheid vastgoed en een bedrag ad € 342.000 naar een te vormen bestemmingsreserve duurzaamheid energietransitie. - Bij raadsbesluit van 25 september 2025 (m.b.t. vaststellen halfjaarrapportage 2025) is een bedrag van € 708.000 overgeheveld naar een te vormen bestemmingsreserve duurzaamheid huis van de gemeente. - De boekwaarde per 1-1-2026 van de investeringen waarvan de afschrijvingslasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve bedraagt € 58.399.

- Bij raadsbesluit van 29 januari 2026 is besloten om een bedrag van € 750.000 van de bestemmingsreserve in te zetten voor de (gedeeltelijke) dekking van de afschrijvingslasten in verband met de renovatie, verduurzaming en uitbreiding van sporthal de Wielewaal. Conform de besluitvorming met betrekking tot duurzaamheid huis van de gemeente is het dan consistent om ook voor de (gedeeltelijke) dekking van de afschrijvingslasten in verband met de renovatie, verduurzaming en uitbreiding van sporthal de Wielewaal een afzonderlijke bestemmingsreserve te vormen. - Uitgaande van de omvang van de bestemmingsreserve per 1-1-2026 ad € 1.638.843 is hiervan dus reeds een bedrag van € 808.399 ingezet, zodat er nog een in te zetten reservebedrag van € 830.444 resteert. Vanuit het verleden is beoogd dat de reserve voor een bedrag van circa € 750.000 ingezet wordt voor de (gedeeltelijke) dekking van Afschrijvingslasten in verband met verduurzaming van een (nieuw) zwembad. Momenteel wordt de haalbaarheid van een nieuw zwembad (samen met de gemeente Sliedrecht) onderzocht. In verband hiermee wordt voorgesteld uit de bestemmingsreserve een bedrag van € 750.000 vrij te laten vallen ten gunste van de algemene reserve. Wanneer later meer duidelijk wordt over de (mogelijke) investering in

www.hardinxveld-giessendam.nl

32

Reserve Duurzaamheid (vastgoed)

Voorstel

een nieuw zwembad zal in dat kredietvoorstel nader in worden gegaan op de eventuele inzat van een reserve voor de (gedeeltelijke) dekking van afschrijvingslasten van verduurzamingsinvesteringen. Handhaven, waarbij voor wat betreft de renovatie, verduurzaming en uitbreiding van sporthal de Wielewaal ten laste van de reserve duurzaamheid (vastgoed) een afzonderlijke bestemmingsreserve van € 750.000 wordt gevormd en waarbij ten laste van de reserve duurzaamheid (vastgoed) een bedrag van eveneens € 750.000 wordt overgeheveld naar de algemene reserve.

www.hardinxveld-giessendam.nl

33

Reserve Ruimtelijke ontwikkelingen Reserve Ruimtelijke ontwikkelingen Kostenplaats/Grootboeknummer Programma Portefeuillehouder Domein Type Doel Saldo per 1-1-2026 Voeding

Aanwending

Omvang

Voorstel

80229000 04 Ruimte en Economie Ruimtelijk beleid en ontwikkeling Fysiek Bestemmingsreserve ter dekking van afschrijvingslasten bestaande/voorgenomen investeringen. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. € 4.256.000 N.v.t. In 2019 is deze bestemmingsreserve ingesteld door middel van een dotatie van € 2.500.000 uit deel 1 van de opbrengst verkoop Eneco-aandelen. Daarnaast is uiteindelijk uit deel 2 van de opbrengst verkoop Eneco-aandelen nog een bedrag van € 750.000 aan de reserve toegevoegd t.b.v. de uitvoering van het project IJzergieterij (dit bedrag betreft het eigen aandeel (50%) van de gemeente in de verwachte projectkosten hiervoor). Tevens is in 2023 vanuit de algemene reserve nog een bedrag van € 1.006.000 aan de bestemmingsreserve toegevoegd ten behoeve van het project Nieuweweg/Middenwetering. Totaal derhalve € 4.256.000. Dekking van afschrijvingslasten voor investeringen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Voor de periode 2026-2029 bedragen deze gemiddeld € 87.994. De omvang van de reserve moet te allen tijde overeenkomen met de restant boekwaarde van de desbetreffende investeringen in ruimtelijke ontwikkelingen. Dit wordt jaarlijks getoetst bij het opstellen van de jaarrekening.. Handhaven