Jaarstukken 2024 .pdf

In twee projecten (Pieter de Hoogh) en de uitgifteleidraad voor bedrijventerrein 't Oog (Westpunt) is succesvol de GPR-tool toegepast: deze stimuleert de implementatie van duurzaamheidscriteria in ruimtelijke projecten door middel van een scoring. De Lokale Adaptatie Strategie is nog voldoende actueel en volledig gebleken.

⚫

We nemen deel aan de uitvoeringsagenda Regionale Adaptatie Strategie (RAS). We realiseren duurzame maatregelen (zoals zonnepanelen) op of in tenminste één gemeentelijk pand.

Jaarstukken 2024

⚫ ⚫

Wij waren actief en gewaardeerd partner in de Regionale Adaptatie Strategie. In diverse panden zijn energiebesparende maatregelen uitgevoerd, vooral gericht op verlichting. Met name in de sporthallen en de gemeentewerf is zeer energiezuinige verlichting aangebracht.

In 2025 wordt de vergunningsaanvraag voor 't Groene Hartingshof voorzien. De energie coöperatie HardinxveldGiessendam wordt formeel opgericht; de strategie voor zon op dak wordt hiermee afgestemd. -

In 2025 vindt binnen de samenwerking Regionale Adaptatie Strategie (RAS regio) een analyse plaats van lokaal beleid (volledigheid en actualiteit) in relatie tot zowel LAS als RAS. Daarnaast worden de stresstesten en bijhorende risicodialogen waar nodig aangescherpt en geactualiseerd. Na deze stap in regionaal verband is duidelijk of en waar actualisatie van de LAS nodig is, en zal dit onderdeel gemaakt worden van de inzet in 2025/2026. -

26

We geven uitvoering aan het eerste deel van de uitvoeringsagenda van de in 2023 opgestelde Green deal Nieuweweg. We handhaven de Label-C verplichting voor kantoren op basis van de inventarisatie van 2023. "We stellen uitvoeringsplannen op voor de gemeente waarin wordt vastgelegd welk alternatief voor aardgas het beste past in het betreffende cluster en welke inzet wordt gedaan om die oplossing te realiseren, inclusief planning." We stellen een strategie op om te komen tot een lokaal Energiesysteem in regionale samenhang.

Er is een Energie coöperatie (in oprichting). Er zijn inpassingscriteria voor het vergroenen van het bedrijventerrein opgesteld, op basis waarvan twee geveltuinen zijn gerealiseerd. De inventarisatie van 2023 bleek van onvoldoende kwaliteit om gericht handhaving op te baseren: Bij nadere analyse was een te groot aantal bedrijven opgevoerd. In 2024 heeft een aanscherping plaats gevonden op basis waarvan gerichte handhaving plaats kan vinden. Voor de gemeente is het Warmteplan opgesteld, waarin is vastgelegd wat het beste alternatief voor aardgas is als het gaat om het verwarmen van de woning. Dit warmteplan is in het voorjaar van 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.

-

⚫

Deze strategie is in binnen de regionale samenwerking RES Drechtsteden opgesteld; binnen deze samenwerking wordt gewerkt met de combinatie van goede analyse (digital twin) en het werken met energiecoöperaties.

-

Status

Toelichting Met de scholen is gewerkt aan een intentieovereenkomst inclusief een programma van eisen. Ondertekening hiervan staat gepland voor het 2de kwartaal 2025. Het vlekkenplan van begin 2024 is uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp voor de verkaveling van de locatie Pietersweer. Er zijn inhoudelijke gesprekken gevoerd met betrokken ambtenaren, de toekomstige gebruikers, in- en externe adviseurs en belanghebbenden. Het resultaat hiervan is een Voorlopig Ontwerp dat op 26 november 2024 is gepresenteerd aan de omwonenden en op 12 december 2024 aan de gemeenteraad. De grote opkomst en hoeveelheid vragen en ideeën tonen een brede betrokkenheid bij alle partijen. Het beleidsplan Onderwijsachterstandenbeleid 2024-2026 is op 26 september 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.

Gevolgen voor 2025 (en verder) De uitwerking vraagt om nadere kaderstelling van de raad die voorzien is in het 2de kwartaal 2025.

⚫ ⚫ ⚫

Handhaving wordt opgenomen in de uitvoeringsagenda 2025 en 2026. -

Economie en onderwijs Opgave "Bouw Ichtus/Driemaster Samen met de scholen werken we een programma van eisen voor de nieuwbouw uit. We stellen een stedenbouwkundig plan op, starten de ruimtelijke procedure en treffen voorbereidingen voor de bouw van de scholen."

In 2024 zullen we het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) herijken. Dit doen we samen met de kinder opvang-, peuterspeelzaal-, Jaarstukken 2024

⚫

⚫

-

27

onderwijspartners en het consultatiebureau. Beoogd wordt dit in het 1e halfjaar van 2024 aan de raad aan te bieden. "We bouwen het lokaal strategisch accountmanagement verder uit op de onderwerpen verduurzaming, groeibehoefte en verbinding onderwijs en arbeidsmarkt." We stellen in afstemming met ondernemers een geactualiseerde economische visie vast.

⚫ ⚫

De onderwerpen verduurzaming, groeibehoefte en verbinding onderwijs/arbeidsmarkt zijn op incidentele basis onderdeel geweest van het accountmanagement. Er is nog geen strategie voor de langere termijn en verankering in werkprocessen. Samen met ondernemers uit de Stuurgroep Economische Visie hebben we de contouren van een nieuwe visie opgesteld. Deze contouren zijn vervolgens getoetst bij de beide ondernemersverenigingen en de raad in het politiek café (april 2024). De opbrengsten hiervan zijn verwerkt in de definitieve versie. De Economische Visie 2025-2029 is vervolgens door de raad op 19 december 2024 vastgesteld.

De uitwerking van deze opgave is verankerd in de recent vastgestelde Economische Visie 2025-2029. -

Toelichting De voorbereiding is gestart in 2024 in samenwerking met Prorail.

Gevolgen voor 2025 (en verder) In samenwerking met Prorail wordt gewerkt aan een definitief ontwerp. De uitvoering zal niet eerder dan in 2026 of 2027 plaatsvinden, mede afhankelijk van beschikbare treinvrije periodes. De raad wordt in de eerste helft van 2025 gevraagd om (stedenbouwkundige) kaders voor de bredere gebiedsontwikkeling in 't Oog vast te stellen. -

Bereikbaarheid Opgave We realiseren de herinrichting van de kruising Stationsstraat-Parallelweg. De voorrang wordt gewijzigd in een afbuigende voorrang waarbij de route ParallelwegSpoorweg voorrang heeft.

Op basis van het ambitiedocument 't Oog onderzoeken we hoe een tunnel onder het spoor ten behoeve van de ontsluiting van 't Oog gerealiseerd kan worden.

We zetten de lobby voor verbreding van de A15 voort.

Jaarstukken 2024

Status

⚫ De projectgroep is nieuw leven ingeblazen. Er is hard gewerkt aan een visiedocument voor 't Oog. We hebben meerdere lobbylijnen opgezet.

⚫ ⚫

De MiRT-verkenning is gepauzeerd. We hebben als regio veel tijd gestoken in het opstellen van maatregelenpakketten met een verschillend ambitieniveau en een verschillend kostenplaatje om mitigerende (verzachtende) maatregelen te treffen. Helaas heeft de minister besloten om

28

We stellen een regionaal plan voor de aanpak van sluipverkeer op. Waterbus/vervoer over water. De vervoerwaardestudie is gestart en in een afrondende fase. De lobby naar het doortrekken van de Waterbus richting Hardinxveld-Giessendam zetten we voort. "Op orde brengen beleidsinstrumenten. Dit doen we door onder meer herijking van het laadbeleid en de Wegsleepverordening."

"We werken aan projecten die zijn opgenomen in het Mobiliteitsplan, waaronder deelmobiliteit, herijken parkeernormen en we onderzoeken hoe we de positie van de fietsers kunnen verbeteren." "Brug Marsstraat Conform de wens van de raad maken we een plan om de brug rolstoelvriendelijk/toegankelijk te maken." "Herinrichting Hakgriend. In overleg met de bedrijven gaan we de Hakgriend voorzien van een nieuwe verharding. Daarbij optimaliseren we de inrichting van de weg en van de waterhuishouding." "Spoorwegovergang Binnendams. De beveiliging van de spoorwegovergang Jaarstukken 2024

⚫ ⚫

alleen aan het goedkoopste maatregelenpakket budget te willen toekennen. De lobby is op bestuurlijk niveau wel voortgezet. Regionaal heeft de focus niet gelegen op het opstellen van een plan van aanpak. Wel is er lokaal een onderzoek gestart naar de herkomst en bestemmingen van het verkeer dat door de gemeente rijdt. De Waterbus is een van de mitigerende maatregelen in een meer ambitieus en dus duurder maatregelenpakket. Daaraan is geen budget toegekend door de minister.

Het laadbeleid is vastgesteld. In 2024 zijn nieuwe parkeernormen voor woningbouw ontwikkeld, maar deze zijn nog niet vastgesteld

⚫

⚫ ⚫

Het deelfietsennetwerk van Donkey Republic is vanwege succes uitgebreid. Er kan nu op meer plaatsen een fiets gehuurd en afgemeld worden. We hebben de draad weer opgepakt om twee ontbrekende schakels in de snelfietsroute als no-regretmaatregel uit te voeren. Een schakel is de verbinding van de Rivierdijk naar de Nieuweweg. De andere schakel is de verbinding van de Sluisweg over het toekomstige boezemkanaal richting Kanaaldijk Noord. Bij de her prioritering van projecten is besloten om dit project in de ijskast te plaatsen.

Het eerste deel van de herinrichting is in 2024 uitgevoerd.

⚫ ⚫

De voorbereiding is gestart in 2024 en er is een voorlopig ontwerp opgesteld.

-

-

Het herzien van de wegsleepverordening is doorgeschoven naar 2025. Ook de vaststelling van nieuwe parkeernormen voor woningbouw zal in 2025 plaatsvinden. In 2025 zal gestart worden met een project om samen te reizen.

-

De uitvoering van het tweede deel staat gepland voor direct na de bouwvak 2025. Het ontwerp is eerder al besproken met de belanghebbenden. In overleg met Prorail wordt gewerkt aan een definitief 29

Binnendams bestaat voor een deel uit ontruimingslichten. Die worden vaak niet opgevolgd of niet begrepen. Daarom gaan we de huidige T-kruising te veranderen in een afbuigende voorrangsweg waarbij de Parallelweg-Spoorweg voorrangsweg wordt. De Stationsstraat moet dan voorrang gaan verlenen. Daardoor worden de ontruimingslichten overbodig." "Kruising Rivierdijk-Nieuweweg. We gaan het kruispunt Nieuweweg-Rivierdijk herinrichten, zodanig dat in de bocht ruimte wordt gemaakt voor een middeneiland. Zowel fietsers als auto's kunnen na de werkzaamheden in twee fasen oversteken. Daardoor verbeteren we de verkeersveiligheid." "Herinrichting Buitendams. In overleg met de bewoners gaan we de weginrichting van Buitendams aanpassen, zodat die voldoet aan de uitgangspunten van Duurzaam Veilig."

ontwerp. De uitvoering zal niet eerder dan in 2026 of 2027 plaatsvinden, mede afhankelijk van beschikbare treinvrije periodes.

Het voorlopig ontwerp is in voorbereiding.

De afronding van het ontwerp en de uitvoering staan gepland voor 2025.

In samenspraak met de bewoners is een ontwerp tot stand gekomen.

Het ontwerp wordt verder uitgewerkt naar een bestek. Samen met de nutsbedrijven wordt gewerkt aan een planning voor de uitvoering. De verwachting is dat de nutsbedrijven niet eerder dan in het 4de kwartaal van 2025 kunnen starten met hun werkzaamheden. Die zullen gelijktijdig met de herinrichting plaats vinden. De uitvoering start in 2025 met het afvangen van kikkers en aanbrengen deel voorbelasting. De afronding zal medio 2026 zijn.

⚫

⚫

Verbreding en herinrichting spoorweg fase I. We gaan de Spoorweg ter hoogte van het bedrijventerrein 't Oog verbreden. Ook komt er een vrij liggend fietspad naast de weg, waardoor we de verkeersveiligheid voor fietsers verbeteren. Jaarstukken 2024

Het ontwerp is gereed. Er is een ontheffing voor flora en fauna verleend.

⚫

30

Contact met de inwoners Opgave "Digitale toegankelijkheid We werken aan de verbetering van de opzet en toegankelijkheid van onze websites en apps voor alle burgers. Toegankelijk betekent hier bruikbaar voor iedereen: jong, oud, met of zonder beperking." "We verwachten een piek in het vernieuwen van reisdocumenten. We zorgen waar nodig voor extra bezetting om de dienstverlening op peil te houden." "Om de veiligheid van medewerkers te waarborgen scherpen we protocollen aan en organiseren we indien nodig extra beveiligingsmaatregelen op kwetsbare momenten zoals de donderdagavond."

Status

Toelichting In 2024 is de kwaliteit en toegankelijkheid van onze gemeentelijke website aanzienlijk verbeterd.

Gevolgen voor 2025 (en verder) -

Het aantal aanvragen en wachttijden werd continue gemonitord en de bezetting is hierop afgestemd.

De reisdocumentenpiek zal nog tot 2028 duren en we blijven hierop sturen.

Het agressieprotocol is vernieuwd. Dit geeft invulling aan de wijze waarop we de veiligheid waarborgen.

In 2025 wordt het agressieprotocol afgerond en gepubliceerd.

Toelichting De doorontwikkeling van de bestuurlijke samenwerking in de Drechtsteden onder leiding van adviesbureau Common Eye heeft veel aandacht gevraagd. In dit traject, maar ook bij de uitvoering van concrete projecten en de sturing op de verbonden partijen, is er binnen het college nagedacht over de positionering van Hardinxveld-Giessendam in de regio. Dit heeft echter niet geleid tot een vastgestelde visie op regionale samenwerking.

Gevolgen voor 2025 (en verder) De positionering van Hardinxveld-Giessendam in de regio zal onderdeel zijn van de op te stellen Toekomstvisie.

De migratie heeft in 2024 plaatsgevonden.

-

⚫ ⚫ ⚫

Regionale samenwerking en participatie Opgave "Thematische vertegenwoordiging in verschillende regio's. We stellen een visie met betrekking tot regionale samenwerking op. Hierin beschrijven we onze rollen in relatie tot de samenwerkingsstructuren in de Drechtsteden en de Alblasserwaard. Daarnaast leggen we verbinding met de sturing op onze verbonden partijen." "De werkplekken van medewerkers en de techniek erachter worden, vooral vanuit het Jaarstukken 2024

Status

⚫ ⚫

31

oogpunt van beveiliging van informatie, anders ingericht en beheerd in 2024. Dit gebeurt onder de noemer van het regionale programma ICT Beweegt dat wordt aangestuurd en uitgevoerd door de Servicegemeente Dordrecht. Alle applicaties worden gemigreerd naar een centraal en extern rekencentrum. Alle dagelijkse werkbestanden worden gemigreerd naar een nieuw samenwerkingsplatform. Een andere verandering is dat de computers op de werkplekken worden vervangen. Dat past bij het tijd- en plaats onafhankelijk werken." "Participatie zit steeds meer verweven in allerlei onderwerpen. Of het nu gaat om de inzet van het burgerpanel, bewonersavonden of de uitvoering van de motie over burgerinitiatieven. In 2024 en verder is participatie een belangrijke voorwaarde in de dan geldende Omgevingswet. Vanuit het kernteam participatie jagen we ontwikkelingen aan, zorgen voor onderlinge kennisdeling en monitoren participatieprocessen."

⚫

In de organisatie is een groeiend bewustzijn gecreëerd over de rol en invulling van participatie met onze samenleving. Ervaringen werden actief gedeeld binnen het platform Participatie, dat periodiek bijeenkwam. Het kernteam heeft zich gericht op de doorontwikkeling van de rol van het Participatieplatform, met name vanuit de vraag hoe dit platform een rol kan hebben in waardering van participatietrajecten. De rollen van zowel platform als kernteam zijn herijkt.

-

Toelichting De raad heeft op 21 maart 2024 ingestemd met het wijzigen van de financiële programma's naar 5 programma's. Met ingang van de Perspectiefnota 20252028 werd deze nieuwe indeling gehanteerd.

Gevolgen voor 2025 (en verder) -

Financieel evenwicht Opgave We werken aan de doorontwikkeling van het begrotingsproces waarbij de inrichting van de financiële programma's (systeemwereld) beter wordt aangesloten op de beleidsprogramma's (leefwereld). Jaarstukken 2024

Status

⚫

32

"Op basis van de begroting 2024 zullen de tussentijdse rapportages opnieuw worden ingericht. Daarvoor zullen modellen worden ontwikkeld en zal ook de frequentie van rapportages worden meegenomen." In 2024 geeft het college voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording (over 2023) af. We houden interne processen tegen het licht en passen deze waar nodig aan. "De interne borging voor de verbijzonderde interne controle c.q. rechtmatigheid pakken we in 2024 verder op."

Jaarstukken 2024

De Jaarrekening 2024 is de tweede rapportage, waarbij we op een nieuwe wijze hebben gerapporteerd over de beleidsvoornemens.

De doorontwikkeling van de P&C-cyclus en de rol van tussentijdse rapportages daarin wordt in 2025 verder opgepakt.

⚫

In de Jaarrekening 2023 heeft het college voor het eerst verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid.

-

⚫

Ten aanzien van de Planning & Control-cyclus is het proces binnen de ambtelijke organisatie doorontwikkeld. Dit was zichtbaar in een aangepaste opzet van de Najaarsnota en de Begroting 2025-2028. De eerste stappen om de verbijzonderde interne controle intern op te pakken zijn in 2024 gezet. Door verloop van personeel dat betrokken was bij deze werkzaamheden is interne borging niet afgerond.

-

⚫

⚫

Deze werkzaamheden zullen in 2025 verder worden opgepakt.

33

Beleidsindicatoren Vanaf de begroting 2017 moeten enkele beleidsindicatoren verplicht worden opgenomen in zowel de begroting als in de jaarstukken.

Beleidsindicatoren Hardinxveld-Giessendam

Jaarstukken 2024

34

1.5

Algemene Dekkingsmiddelen

Kosten en opbrengsten die niet direct tot één van de programma’s behoren vallen onder de noemer ‘algemene dekkingsmiddelen’. De algemene dekkingsmiddelen zijn: 1. Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is De lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is zijn heffingen waarvan er geen duidelijke relatie is tussen de gemeentelijke dienstverlening en de belasting. Voorbeelden zijn de onroerendzaakbelastingen (OZB) en de hondenbelasting. Overigens zijn de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voorbeelden van lokale heffingen waarvan de besteding wel is gebonden. Dergelijke heffingen worden op de desbetreffende programma’s verantwoord. Voor verdere informatie wordt u verwezen naar de paragraaf ‘Lokale heffingen’. 2. Algemene uitkering uit het gemeentefonds De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de grootste inkomstenbron voor onze gemeente. Bij de behandeling van de meicirculaire 2024 bent u geïnformeerd over het in werking treden van de nieuwe financieringssystematiek die vervroegd is van 2027 naar 2024. Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (bbp) volgt. De indexatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Volume accres Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp).

Landelijke Prijs Ontwikkeling (LPO) accres De indexatie voor inflatie volgt de prijs bbp van het lopende jaar. De ramingen voor de ontwikkeling van de prijs bbp lijkt structureel te laag te zijn. Zo is als voorbeeld het percentage van de prijs bbp voor het jaar 2024 vastgezet in de meicirculaire 2024 op basis van de koopkrachtraming van het Centraal Economisch Plan (CEP24) op 4%. Op basis van de werkelijke cijfers bedraagt de werkelijke ontwikkeling op basis van de Macro Economische Ontwikkeling (MEV25) 5,1%. Het aandeel van een gemeente in de totale omvang van het gemeentefonds hangt af van zogenaamde “verdeelmaatstaven”. Het aantal inwoners is zo een verdeelmaatstaf. Hoe meer inwoners een gemeente heeft, des te groter het aandeel in het totaal. Er zijn circa vijftig verdeelmaatstaven. 3. Dividend Hiertoe behoren de aandelen en daaraan verbonden dividenden die niet tot één van de programma’s behoren. Voor onze gemeente zijn dat de aandelen en daaraan verbonden dividenduitkering van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). 4. Saldo van de financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de lasten die verband houden met het niet doorbelasten van rente aan producten. 5.

Overige algemene dekkingsmiddelen De overige dekkingsmiddelen bestaan hoofdzakelijk uit de baten en lasten die betrekking hebben op de waardering van onroerende zaken in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ). Hieronder vallen overigens niet de opbrengsten van de onroerendzaakbelastingen (OZB) en ook niet de lasten die zijn gemoeid met de heffing en invordering daarvan. Deze worden verantwoord bij de lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is.

Omschrijving Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds: algemeen Dividend Saldo van de financieringsfunctie Overige dekkingsmiddelen Totaal

Jaarstukken 2024

Rekening 2023 4.742 31.753 78 25 -559 36.039

Primaire begroting 2024 4.475 33.396 72 56 -391 37.607

Begroting na wijziging 2024 5.148 34.406 72 61 52 39.739

Rekening 2024

Afwijking 2024

5.149 34.695 68 -17 74 39.970

1 290 -4 -78 22 231

Voor-/nadelig V V N N V V

35

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is Onder de lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is vallen de opbrengsten onroerendezaakbelastingen (woningen en niet-woningen) en hondenbelasting. Dividend Het hierboven genoemde dividend betreft de dividenden van de Bank Nederlandse Gemeenten. In paragraaf 2.5.2. wordt een toelichting gegeven op bovenstaande afwijkingen.

Jaarstukken 2024

36

1.6 Overhead De overheadkosten laten het volgende verloop zien. Bedragen x € 1.000

Overhead Baten Lasten Saldo

Begroting primair 27 -6.365 -6.338

Begroting na wijziging 27 -6.210 -6.183

Rekening 72 -7.148 -7.076

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 2.5.2. Toelichting per programma, onderdeel programma 5 bedrijfsvoering en algemene dekkingsmiddelen.

Jaarstukken 2024

37

1.7 Vennootschapsbelasting Uit de uitgevoerde inventarisatie van potentieel belastingplichtige activiteiten is geconcludeerd dat we geen of beperkt risico's lopen op het gebied van de vennootschapsbelastingplicht. Eind 2019/begin 2020 heeft een hertoets op de vennootschapsbelastingplicht plaatsgevonden. Hieruit bleek wederom dat we geen of beperkt risico's lopen op vennootschapsbelastingplicht. Op basis van deze inventarisatie, waarbij in 2024 geen nieuwe activiteiten zijn ontwikkeld, geldt dit ook voor het boekjaar 2024. Voor de grondexploitaties worden in het kader van het MPG een quick-scan uitgevoerd op mogelijk Vpbverplichting. Uit de scan blijkt dat sprake is van negatieve uitkomsten en derhalve geen belastingrisico voor de Vpb. Het blijft van belang om de kritische onderdelen goed in beeld te houden en ook alert te blijven bij toekomstige wijzigingen in beleid en/of tariefstellingen. We schatten het risico in op € 0.

Jaarstukken 2024

38

1.8 Onvoorzien In de primitieve begroting is onder financiering en algemene dekkingsmiddelen een post voor onvoorziene uitgaven opgenomen ad € 25.000. In het begrotingsjaar is de post onvoorzien niet aangewend. Overzicht aanwending van het bedrag onvoorzien Bedragen x € 1.000

Nr. Begrotingswijziging / onderwerp

Datum

Bedrag 2024

0 Primitieve begroting Begrotingswijziging(en)

25 0

Saldo post onvoorzien na begrotingswijzigingen

25

Alle andere begrotingswijzigingen waren budgetneutraal of zijn gemuteerd op het exploitatiesaldo van de begroting. Het restant van de post onvoorzien bedraagt € 25.000.

Jaarstukken 2024

39

Paragrafen

Jaarstukken 2024

40

1.9

Paragraaf Bedrijfsvoering

Rechtmatigheid In overeenstemming met het Controleprotocol 2024 en Financiële verordening 2024 van gemeente Hardinxveld-Giessendam en de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV geeft het college van Burgemeester en Wethouders in de paragraaf Bedrijfsvoering een nadere toelichting op alle gevonden individuele rechtmatigheidsfouten en individuele rechtmatigheidsonduidelijkheden, voor zover deze boven de door de gemeenteraad op 19 december 2024 vastgestelde rapportagegrens van € 100.000 liggen. Daarbij wordt aangegeven welke (beheers)maatregelen zijn of nog worden getroffen om deze rechtmatigheidsafwijkingen op te heffen of in de toekomst te voorkomen. Aspecten die hierbij aan de orde moeten komen zijn de tussentijdse communicatie met de gemeenteraad – of de reden waarom deze achterwege is gebleven - alsmede de maatregelen die zijn genomen om verbeteringen aan te brengen om het handelen conform wet- en regelgeving afdoende in processen te waarborgen. De toelichting op de onrechtmatigheden bestaat uit een beschrijving van de geconstateerde afwijking, een toelichting op het ontstaan van de afwijking en de vermelding van de actie die wordt ondernomen om rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen.

De gevonden individuele rechtmatigheidsfouten en individuele rechtmatigheidsonduidelijkheden boven de rapportagegrens van € 100.000 betreffen:

BEGROTINGSCRITERIUM 1. Niet ‘acceptabele’ begrotingsoverschrijdingen op de lasten per programma Bevinding 1 Op programma 1 Dienstverlening en bestuur is sprake van een overschrijding van € 167.000. Oorzaak De oorzaak hiervan is gelegen in hogere wachtgelden voor oud-bestuurders (€ 100.000), hogere raadsledenvergoeding (€ 17.000) en extra kosten bij de griffie, onder andere door tijdelijke dubbele bezetting (€ 19.000). Daarnaast vallen de accountantskosten hoger uit dan voorzien (€ 31.000). Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: Aanscherpen van het proces rondom de tussentijdse rapportages.

Bevinding 2 Op programma 2 Leefomgeving en Veiligheid is sprake van een overschrijding van € 54.000 Oorzaak De belangrijkste oorzaak is gelegen in hogere onderhoudskosten voor wegen, straten en pleinen dan voorzien. Dit betreft met name werkzaamheden die in het 4de kwartaal hebben plaatsgevonden. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: Aanscherpen van het proces rondom de tussentijdse rapportages.

Bevinding 3 Op programma 5 Bedrijfsvoering en Algemene Dekkingsmiddelen is sprake van een overschrijding van € 867.000. Oorzaak De belangrijkste oorzaken zijn gelegen in salaris- en inhuurkosten en bijdragen aan verbonden partijen. De hogere salaris- en inhuurkosten hangen deels samen met vervanging in verband met verplichte opleidingen bij team Burgerzaken en extra personele kosten bij de Buitendienst, welke gerelateerd is aan onder meer werving van personeel in verband met pensionering van een aantal medewerkers in 2025. De bijdragen aan verbonden partijen bestaan uit de hogere kosten op extra diensten, welke op basis van werkelijke afname worden gefactureerd. Boven op deze extra kosten is ook sprake van een Jaarstukken 2024

41

afrekening met Servicegemeente Dordrecht over 2024. Daarnaast resulteren deze kosten in een extra effect vanwege kostenverhogende BTW. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: Aanscherpen van het proces rondom de tussentijdse rapportages, waarbij specifiek aandacht wordt besteed aan de bijdragen aan verbonden partijen en salarissen/inhuur.

2. Niet ‘acceptabele’ overschrijdingen van uitgaven op investeringskredieten Geen bevindingen geconstateerd boven de rapportagegrens van € 100.000.

3. Begrotingsonderschrijdingen op de lasten per programma (niet tijdig aan gemeenteraad gemeld conform artikel 12 lid 4 van de Financiële verordening 2024) Geen bevindingen geconstateerd.

4. Onderschrijdingen van uitgaven op investeringskredieten (niet tijdig aan gemeenteraad gemeld conform artikel 12 lid 3 van de Financiële verordening 2024) Geen bevindingen geconstateerd.

VOORWAARDENCRITERIUM 1. Niet naleving Europese aanbestedingsrichtlijnen Bevinding 1: Geen Europese aanbesteding op beveiliging opvanglocaties vluchtelingen Oekraïne. Oorzaak: Voor de opvang van de vluchtelingen Oekraïne is in 2022 de beveiliging van de opvanglocaties via de Veilgheidsheidsregio Zuid-Holland Zuid opgestart. In de loop van 2022 is dit overgegaan naar de gemeente. Ook in 2023 is dit doorgezet bij hetzelfde beveiligingsbedrijf. Dit had echter Europees aanbesteed moeten worden. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: In 2024 is een procedure gestart om dit Europees aan te besteden, waarbij vanaf 2025 het nieuwe contract ingaat.

Bevinding 2: Inhuur bij team Leefomgeving Oorzaak: In verband met langdurige ziekte is voor het wegenbeheer extern ingehuurd. Deze inhuur overschrijdt in totaliteit de Europese aanbestedingsgrens en is daarmee onrechtmatigheid. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: Deze inhuur is eind 2024 beëindigd. Toekomstige inhuur loopt vanaf 2025 via contractpartijen, die via Europese aanbesteding zijn aangetrokken.

Bevinding 3: Geen Europese aanbesteding op inhuur medewerkers buitendienst. Oorzaak: Bij de werkzaamheden van met name het groenonderhoud heeft de organisatie te maken met piekbelasting in seizoenen. Deze piekbelasting wordt opgevangen door inhuur van externe Jaarstukken 2024

42

medewerkers. Deze inhuur wordt geleverd door een bedrijf gespecialiseerd in de sector groen en groenonderhoud. In het verleden is meermaals uitvraag gedaan bij andere bedrijven, dit leidde tot onvrede in de uitvoering van de door deze bedrijven geleverde werkzaamheden. De gemeente heeft hierop besloten de inhuur voort te zetten bij hetzelfde bedrijf. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: In 2025 wordt een procedure marktconsultatie gestart dan wel een Europese aanbesteding opgestart.

2. Andere rechtmatigheidsfouten of onduidelijkheden uit de VIC op het gebied van het voorwaardencriterium Bevindingen: Er zijn geen rechtmatigheidsfouten of onduidelijkheden geconstateerd. Oorzaak: Niet van toepassing. Genomen maatregelen om deze rechtmatigheidsafwijkingen in de toekomst te voorkomen: Niet van toepassing.

M&O-CRITERIUM Gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft in 2022 een overkoepelend M&O beleid vastgesteld, zodat naast fraudepreventie ook beheersmaatregelen ter voorkoming, opsporing en afdoening van misbruik en oneigenlijk gebruik van wet- en regelgeving (overheidsgelden) die zijn geïntegreerd zijn in de administratieve organisatie/interne controle van de organisatie inzichtelijk worden gemaakt. Gemeente Hardinxveld-Giessendam heeft een risicoanalyse en een (verbijzonderd) intern controleplan opgesteld waarbij is besloten om het misbruik & oneigenlijk gebruik beleid en de beheersmaatregelen hierin te integreren. Zoals uit de rechtmatigheidsverantwoording 2024, zoals opgenomen in de jaarrekening, blijkt zijn er door de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) in 2024 geen rechtmatigheidsafwijkingen als gevolg van misbruik of oneigenlijk gebruik van overheidsgelden gevonden.

Jaarstukken 2024

43

1.9.1 Informatiebeveiliging en privacy (ENSIA) Gemeenten hebben de wettelijke taak om een groot aantal diensten te leveren aan inwoners en ondernemers. Deze diensten worden steeds meer digitaal afgehandeld. De gemeente is dan ook in transitie naar een digitaal georiënteerde dienstverlening en bedrijfsvoering. Een goede ontwikkeling voor burgers en ondernemers die daardoor minder afhankelijk worden van openingstijden. Toegenomen digitalisering betekent echter ook meer verantwoordelijkheid voor de gemeente. Traditioneel beschikt de gemeente al over privacy- en concurrentiegevoelige datasets over en voor inwoners en ondernemers. In een tijd waarin de gemeente steeds meer zorgtaken vanuit het Rijk krijgt overgeheveld, waarbij de hoeveelheid privacygevoelige informatie toeneemt, wordt de informatieveiligheid- en privacytaak van gemeenten dan ook steeds breder. Tegelijkertijd groeit het maatschappelijk bewustzijn over veiligheid en privacy bij inwoners en ondernemers. Inwoners en ondernemers moeten en willen zeker zijn dat hun informatie veilig is. Als professionele organisatie is het van belang dat ook onze gemeente de beveiliging van informatie en de bescherming van persoonsgegevens adequaat organiseert. Informatie moet immers beschikbaar, actueel, volledig en betrouwbaar zijn en mag alleen door bevoegden worden ingezien.

Ook bij de uitwisseling van informatie moet de gemeente te allen tijde rekening houden met beveiligings- en privacyaspecten. De gemeente heeft een maatschappelijke en wettelijke verantwoordelijkheid de gegevens van hun inwoners en ondernemers onder alle omstandigheden te beschermen en te beveiligen en moeten zich daarover kunnen verantwoorden. Er is regionaal gezamenlijk in de Drechtsteden en lokaal veel werk verzet op het gebied van informatiebeveiliging en privacy met het verder implementeren en borgen van passende maatregelen. Waar informatieveiligheid gaat over beschikbaarheid, integriteit (juistheid, volledigheid) en vertrouwelijkheid (toegang waar nodig) van alle soorten informatie, gaat privacy specifiek over het beschermen van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer. Het verantwoordingsproces rondom informatieveiligheid is sinds 2017 gebaseerd op ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) en gaat uit van het principe van Single Information & Single Audit (SISA). Dit houdt in dat er sprake is van eenmalige informatieverstrekking en eenmalige IT-audit.

ENSIA is een verantwoordingsstelsel voor informatieveiligheid gebaseerd op de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO), alsmede de informatiebeveiligingsnormen vanuit Basisregistratie Personen (BRP), Paspoortuitvoeringsregeling Nederland (PUN), Digitale persoonsidentificatie (DigiD) en de Gezamenlijke Elektronische Voorzieningen Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (GeVS/Suwinet). Daarnaast is ENSIA ook een verantwoordingsstelsel voor de datakwaliteit/data-integriteit van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en Basisregistratie Ondergrond (BRO) Met het uitvoeren van de ENSIA-zelfevaluatie en het aanleveren van de noodzakelijke verantwoordingsinformatie via de ENSIA, legt het college van burgemeester en wethouders over het jaar 2024 verantwoording af aan de raad (horizontale verantwoording) en toezichthouders van het rijk (verticale verantwoording) over de status van informatieveiligheid. Onderdeel van de verantwoording is een getoetste collegeverklaring informatieveiligheid betreffende DigiD en Suwinet. De collegeverklaring is vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en getoetst door een onafhankelijke IT-auditor.

De Functionaris voor gegevensbescherming (FG) stelt een jaarrapportage op waarin een beeld wordt gegeven van de stand van zaken bij de gemeente Hardinxveld-Giessendam als het gaat om het naleven van de AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming) en WPG (Wet Politiegegevens) in 2024. Dit doet hij in zijn rol van onafhankelijke toezichthouder. Daarnaast zijn er afgelopen jaar een nieuwe adviseur informatiemanagement & -beveiliging en een nieuwe juridisch adviseur WOO & privacy coördinator gestart. Voor informatiebeveiliging lag de focus op ENSIA en was het doel om dat proces goed te gaan begrijpen en leren toe te gaan passen binnen de gemeente. Met hulp uit de regio is dit goed verlopen. Verdere stappen op gebied van informatiebeveiliging komen voort uit inventariseren in wat er al is of wat er juist nog niet is. De grootste actie die hieruit voort is gekomen is dat de awareness onder de medewerkers vergroot moet worden. Deze is momenteel nog niet voldoende aanwezig. Op het gebied van privacy is een inventarisatie gedaan. Hieruit is gebleken dat voor privacy achterstanden zijn opgelopen. De prioriteit hiervan is ook awareness. Dit middels een presentatie, posters en onder de aandacht brengen bij collega’s. Jaarstukken 2024

44

In 2025 zal de focus liggen op het verder vormgeven van een Veilige (Digitale) Gemeente met het inbedden van informatieveiligheid en privacy in de gemeentelijke organisatie, het borgen van risicomanagement en bewustwording. Hierbij zal de verplichte NIS2-richtlijn (Network and Information Security directive) richtinggevend zijn. De gevolgen voor NIS2 worden nader uitgewerkt in 2025.

Jaarstukken 2024

45

1.9.2 Wet Open Overheid (WOO) Algemeen De Woo, die op 1 mei 2022 van kracht is geworden, vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en legt de nadruk op het proactief openbaar maken van informatie aan burgers. Deze wet introduceert nieuwe verplichtingen die zich richten op twee hoofdzaken: ▪ Het actief openbaar maken van documenten binnen 11 informatiecategorieën. ▪ Het op orde brengen van de informatiehuishouding van gemeenten. Het is van cruciaal belang dat informatie adequaat wordt bewaard en gearchiveerd, aangezien alleen op die manier de informatie publiekelijk beschikbaar kan worden gesteld. Het gebrek aan transparantie kan de controle door burgers en journalisten op de overheid belemmeren. Bovendien blijft de verplichting bestaan om, op basis van Woo-verzoeken, informatie openbaar te maken. Het handhaven van deze verplichtingen draagt bij aan het waarborgen van een verantwoordelijke en open overheid. Het implementeren van de Wet open overheid (Woo) is een langdurig traject. De wetgever gaat ervan uit dat organisaties de Woo vanaf de ingangsdatum van 1 mei 2022 invoeren en volgens de gefaseerde aanpak van de wet uiterlijk in 2027 volledig voldoen aan de verplichtingen met betrekking tot actieve openbaarmaking. Middelen Voor de implementatie en de uitvoering van de Woo heeft het rijk zowel incidentele als structurele middelen beschikbaar gesteld vanaf 2022.

Er is nu een bedrag van € 323.648 euro beschikbaar voor de Woo. Dit bedrag is gelabeld in de algemene reserve, dit zodat er voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor de afronding van de implementatie van de Woo. Dit bedrag wordt onder andere gebruikt voor automatisering, waaronder bedrijfsapplicaties, metadata, documentsjablonen aanpassen en anonimiseringssoftware. Waar mogelijk wordt het geld verder gebruikt voor opleidingen en communicatie. Er moet een Woo-publicatie tool worden aangeschaft. De verwachtte kosten bedragen rond de € 85.000 (eenmalig) en jaarlijks tussen de € 2.500 en € 10.000. Per november 2024 is er een Juridisch adviseur Woo en Privacy begonnen. Deze functie wordt gedeeltelijk betaald uit de Woo gelden.

Jaarstukken 2024

46

1.9.3 Opvang ontheemden Oekraïne Sinds maart 2022 wordt er in onze gemeente onderdak geboden aan Oekraïners die gevlucht zijn voor de inval van Rusland. Zowel particulieren als de gemeente hebben woonruimte beschikbaar gesteld. Helaas duurt de oorlog langer dan gehoopt en blijft de opvang nog steeds noodzakelijk. De Raad van de Europese Unie heeft daarom de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (2001/55 EG) met een jaar verlengt tot 4 maart 2026. Dit geeft in Nederland recht op onder andere opvang, medische zorg, onderwijs voor minderjarige kinderen en geeft ook de mogelijkheid om te werken. Voor onderdak huurt de gemeente een tweetal kantoorpanden, die geschikt gemaakt zijn als woonruimte, met in totaal 125 opvangplekken. Beide locaties waren het hele jaar volledig bezet. De kosten voor opvang worden bekostigd door het Rijk via de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne.

Jaarstukken 2024

47

1.10 Paragraaf Lokale Heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op de heffingen waarvan de besteding zowel gebonden als ongebonden is. Voorbeelden van heffingen waarvan de besteding gebonden is, zijn onder andere de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Heffingen waarvan de besteding ongebonden is zijn onder andere de onroerendzaakbelasting en de hondenbelasting. Deze paragraaf bevat een uiteenzetting van de beleidsvoornemens voor de lokale heffingen, de gemeentelijke inkomsten voor zover deze uit de in Hardinxveld-Giessendam ingevoerde belastingen en retributies voortkomen, een overzicht op hoofdlijnen van de diverse belastingen en heffingen, een aanduiding van de lokale lastendruk, een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid en een overzicht van de kostendekkendheid van de verschillende tarieven. Beleidsvoornemens lokale heffingen De heffing en invordering van belastingen en retributies wordt door de GR SVHW (Gemeenschappelijke Regeling Samenwerkingsverband Vastgoed-informatie Heffing en Waardebepaling) verzorgd. Deze gemeenschappelijke regeling wikkelt ook aanvragen om kwijtschelding af. De heffing en invordering van de leges zoals onder andere de bouwleges wordt door de gemeente tot en met 2024 zelf verzorgd.

In onze gemeente zijn buiten de algemene uitkering uit het gemeentefonds de onroerendzaakbelasting en de rioolheffing en afvalstoffenheffing de belangrijkste inkomsten. Voor 2024 zijn voor deze belastingen ten opzichte van 2023 de volgende wijzigingen vastgesteld door de gemeenteraad in de vergadering van 14 december 2023: ▪ ▪ ▪ ▪

Onroerendezaakbelasting, 8 % verhoging van de opbrengst ten opzichte van 2023; Rioolheffing, verhoging van het tarief met € 2,50 ten opzichte van 2023; Afvalstoffenheffing, in het jaar 2024 zijn we gestart met Diftar. Met de invoering van de milieupassen hebben we te maken met een vast tarief en een variabel tarief; De overige (belasting) tarieven zijn voor 2024 met 8 % geïndexeerd ten opzichte van 2023.

Ten aanzien van de heffingen en leges wordt uitgegaan van een kostendekkendheidspercentage van 100%.

Jaarstukken 2024

48

Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten Op grond van artikel 219 van de gemeentewet zijn in 2024 in Hardinxveld-Giessendam de volgende belastingen geheven: Gemeentelijke belastingopbrengsten

bedragen x € 1.000

Rekening 2021

Rekening 2022

Rekening 2023

Zuivere belastingen Onroerend zaakbelastingen eigenaren Onroerend zaakbelastingen gebruikers Hondenbelastingen Precariobelasting Bedrijfsinvesteringszone Subtotaal zuivere belastingen

3.188 603 81 10 74 3.956

3.469 729 85 11 -1 4.293

3.810 846 86 9 0 4.751

3.609 779 87 24 70 4.569

4.198 856 94 24 0 5.172

4.205 852 92 13 0 5.162

7 -4 -1 -11 0 -10

V N N N

Heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Container-rechten Subtotaal heffingen

2.206 1.861 0 4.068

2.292 1.722 0 4.014

2.390 1.622 0 4.012

2.459 1.629 0 4.088

2.664 1.655 0 4.319

2.630 1.659 0 4.289

-34 3 0 -30

N V

Retributies Leges bouwvergunningen Leges burgerlijke stand Begrafenisrechten Havengelden Marktgelden Reclameopbrengsten Brandweerrechten Subtotaal retributies Overige pachten Overige leges en andere rechten Subtotaal incl overige retributies

867 140 393 28 22 30 0 1.480 49 15 1.544

713 135 298 36 26 33 0 1.240 50 52 1.342

315 128 362 32 28 38 0 903 55 67 1.025

361 139 391 32 31 25 0 978 59 1 1.039

360 152 391 34 31 25 0 992 60 35 1.087

666 212 285 38 26 39 0 1.266 61 46 1.373

306 60 -106 4 -5 14 0 274 1 11 286

V V N V N V

TOTAAL lokale heffingen

9.568

9.649

9.788

9.696

10.578

10.824

245

V

Omschrijving

prim begr Begroting Rekening Afwijking 2024 2024 2024 2024

Voor-/ nadelig

N

N

V V V V

Onroerendezaakbelastingen De (on)roerende zaakbelastingen zijn ondergebracht bij de GR SVHW. De GR SVHW verzorgt niet alleen de oplegging en inning van de aanslagen maar houdt tevens de bestanden in verband met de wet WOZ up-to-date. Regelmatig vindt de afdracht van de ontvangen belastingbedragen aan de gemeente plaats. Bij het bepalen van het percentage wordt rekening gehouden met de waardeontwikkeling van de onroerende zaken, zodat per saldo de onroerendezaakbelastingen voor woningen niet meer stijgen dan de inflatie. Hondenbelasting Basis voor deze heffing vormt het bezit van een hond, waarbij voor het bezit van meerdere honden een progressief tarief van toepassing is. Evenals de onroerendezaakbelastingen verzorgt de GR SVHW de heffing, invordering en actualisering van de bestanden van de hondenbelasting voor ons. De controle is nog wel in handen van de gemeente en geschiedt door een jaarlijkse huis-aan-huis controle met daarnaast een hondenpenningcontrole op straat. Precariobelasting Voor het hebben van materialen op voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond wordt een bedrag geheven van de gebruikers van die grond.

Jaarstukken 2024

49

Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing wordt geheven ter dekking van de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval, waarbij uitgangspunt is dat dit kostendekkend gebeurt. De GR SVHW verzorgt de heffing, invordering en actualisering van de bestanden voor ons. Het inzamelen en verwerken van het huisvuil wordt gedaan door de gemeenschappelijke regeling reinigingsdienst Waardlanden. Rioolheffing De rioolheffing is gerelateerd aan de hoeveelheid afgevoerd afvalwater en geldt uitsluitend ter dekking van de kosten voor de uitvoering van het Gemeentelijk Watertakenplan. De oplegging, invordering en het bijhouden van het bestand wordt verzorgd door de GR SVHW. Leges In onze gemeente worden leges geheven op grond van de vigerende legesverordening. De tarieventabel wordt jaarlijks aangepast. De leges hebben onder andere betrekking op de Algemeen Plaatselijke Verordening, rij- en reisdocumenten, burgerlijke stand, wet Ruimtelijke Ordening en Milieuwetgeving. Begrafenisrechten Voor het begraven van stoffelijke overschotten op de begraafplaatsen in de gemeente heft de gemeente leges. Ook voor de aankoop van graven en het afkopen van het onderhoudsrecht wordt een tarief in rekening gebracht. Havengelden De havengelden bestaan uit liggelden, kadegelden en trechtergelden.

Kwijtschelding van gemeentelijke belastingen Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lokale lasten. De regels voor het toekennen worden bepaald door de rijksoverheid en staan in de Invorderingswet. Deze regels komen erop neer dat kwijtschelding mag worden verleend aan belastingplichtigen, die een inkomen hebben dat niet hoger ligt dan de bijstandsnorm. Gemeenten mogen hier in die zin van afwijken dat een lager inkomen wordt gehanteerd. De gemeente HardinxveldGiessendam hanteert de zogenaamde 100%-norm, hetgeen betekent dat inwoners van HardinxveldGiessendam met een inkomen op bijstandsniveau in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking komen. Gemeenten mogen zelf bepalen voor welke belastingen kwijtschelding wordt verleend. In de gemeente Hardinxveld-Giessendam kan kwijtschelding worden aangevraagd voor Afvalstoffenheffing, Rioolheffing en Hondenbelasting (alleen voor de eerste hond). De ontwikkeling van de kwijtscheldingen over de afgelopen jaren is als volgt: 2021

2022

2023

2024

100.415

133.107

114.134

121.050

(Gedeeltelijk) toegekend

193

205

233

255

Afgewezen

44

68

99

67

Totaal

237

273

332

322

Kwijtscheldingsbedragen Kwijtscheldingsaantallen

In 2024 is het aantal aanvragen licht gedaald. Ondanks deze daling is het aantal (gedeeltelijk) toegekende kwijtscheldingsverzoeken licht gestegen.

Jaarstukken 2024

50

Heffingen woonlasten (lokale belastingdruk) Tot de woonlasten worden gerekend de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Deze belastingen vormen het grootste deel van de opbrengst van de gemeentelijke heffingen. Soort heffing

2021

2022

2023

2024

- eigenarenheffing

0,1172%

0,1101%

0,1048%

0,1054%

Totaal

0,1172%

0,1101%

0,1048%

0,1054%

- eigenarenheffing

0,2213%

0,2677%

0,2663%

0,2852%

- gebruikerstarief

0,1634%

0,2010%

0,1999%

0,2141%

Totaal

0,3847%

0,4687%

0,4662%

0,4993%

Afvalstoffenheffing

309,00

319,00

332,00

362,00

Rioolheffing

237,00

217,00

204,00

206,50

Onroerende zaakbelasting Woningen

Niet woningen

De ontwikkeling van de woonlasten (voor meerpersoonshuishoudens) over de afgelopen jaren is als volgt: 2021

2022

2023

2024

OZB-eigenaar

314,00

365,00

407,00

441,00

Afvalstoffenheffing

309,00

319,00

332,00

362,00

Rioolheffing

237,00

217,00

204,00

206,50

Totaal

860,00

901,00

943,00

1.009,50

2,1%

4,8%

4,7%

7,1%

% stijging/afname t.o.v. vorig jaar

Vergelijking met andere gemeenten Jaarlijks wordt door het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) een onderzoek uitgevoerd naar de gemeentelijke woonlasten, teneinde een vergelijk tussen de gemeenten mogelijk te maken. Om inzicht te krijgen in het algemene verloop van de hoogte van de woonlasten van onze gemeente is een vergelijk met omringende gemeenten gemaakt.

Jaarstukken 2024

51

HardinxveldGiessendam

Molenlanden

Gorinchem Vijfheerenlanden

Gemiddelde woningwaarde

418.406

477.820

458.112

465.090

OZB-eigenaar

0,1054%

0,0789%

0,0943%

0,0888%

OZB-eigenaar

441,00

377,00

432,00

413,00

Rioolheffing (vastrecht)

207,00

260,00

201,00

194,00

Afvalstoffenheffing

344,00

441,00

376,00

439,00

992,00

1.078,00

1.009,00

1.046,00

181

262

198

243

1

4

2

3

Heffingskorting Totaal Rangorde landelijk (o.b.v. woonlasten meerpersoonshuishouden volgens Coelo)

Rangorde Alblasserwaard-Vijfheerenlanden (o.b.v. berek. woonlasten)

Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de gemeente Hardinxveld-Giessendam in 2024 landelijk gezien rond het midden behoort (plaats 181 van de in totaal 342 gemeenten). Regionaal gezien staat de gemeente Hardinxveld-Giessendam op de eerste plaats. Vorig jaar (2023) was dit de tweede plaats. Naast een vergelijk met de omringende gemeenten is ook een vergelijk met de Drechtstedengemeenten gemaakt. Hardinxveld- Alblasserdam Giessendam

Dordrecht

Hendrik-Ido- Papendrecht Sliedrecht Ambacht

Zwijndrecht

Gemiddelde woningwaarde

418.406

408.678

382.320

464.668

399.648

377.899

389.145

OZB-eigenaar

0,1054%

0,0991%

0,0905%

0,0934%

0,1136%

0,0733%

0,0866%

OZB-eigenaar

441,00

405,00

346,00

434,00

454,00

277,00

337,00

Rioolheffing (vastrecht)

207,00

169,00

234,00

218,00

169,00

305,00

322,00

Afvalstoffenheffing

344,00

449,00

357,00

410,00

424,00

365,00

368,00

Heffingskorting

0,00

-40,00

0,00

-76,00

0,00

0,00

0,00

992,00

983,00

937,00

986,00

1.047,00

947,00

1.027,00

181

173

106

176

244

124

220

5

3

1

4

7

2

6

Rioolheffing (gebaseerd op 2 bew.)

Totaal Rangorde landelijk (o.b.v. w oonlasten meerpersoonshuishouden volgens Coelo)

Rangorde Drechtsteden (o.b.v. w oonlasten)

In vergelijking met de overige Drechtstedengemeenten eindigt Hardinxveld-Giessendam op plaats 5. Vorig jaar (2023) was dit plaats 3 en in 2022 plaats 5. Kostendekkendheid Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf lokale heffingen inzicht wordt gegeven in de mate van kostendekkendheid van de verschillende tarieven. Hiermee wordt beoogd transparantie te bieden in de tarieven waarbij sprake is van kostenverhaal. De toerekening van overhead vindt extracomptabel plaats. Dat betekent dat het overheaddeel op de afzonderlijke programma’s niet aan deze programma’s zijn toegerekend.

Jaarstukken 2024

52

De volgende overzichten laten zien van welk percentage kostendekkendheid sprake is. Voor het bepalen van onderstaande kostendekkendheidspercentages is uitgegaan van de vernieuwde ‘Handreiking Kostenonderbouwing paragraaf lokale heffingen’ van het VNG. De kostendekkendheid is bepaald door de totale baten te delen door de lasten die volgens de handreiking mogen worden toegerekend. Hierin is een opslag voor de overheadkosten opgenomen. Voor het bepalen van het percentage overhead is uitgegaan van de totale lasten aan overhead (taakveld 0.4), welke zijn gedeeld door de totale loonkosten inclusief de kosten van inhuur.

Formule overheadopslag op loonkosten

Rekening

Overhead (taakveld 0.4) Loonkosten + inhuur (exclusief overhead loonkosten)

€ 7.076.265 € 11.975.792 59,1%

Voor de riolering en reiniging is een afwijkend overheadopslagpercentage gehanteerd, namelijk gebaseerd op een percentage van de totale kosten (salarissen en directe lasten). Formule voor overheadopslag totale lasten

Rekening € €

Overhead (taakveld 0.4) Totale lasten exclusief mutaties reserves

7.076.265 52.678.614 13,4%

Legesverordening Titel 1: Algemene dienstverlening:

Titelblad 1 Hoofdstuk 1 Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten Totale baten Kostendekkendheid

Titelblad 1 Hoofdstuk 2 25.877 Directe lasten 101.298 Loonkosten 127.175 Saldo 59.855 Overheadopslag voor loonkosten 187.030 Totale lasten

Burgerlijke stand

21.195 Totale baten

Hoofdstuk 3 Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten Totale baten Kostendekkendheid

Jaarstukken 2024

159.223

171.284 330.507 101.208 431.715 264.891

11% Kostendekkendheid

Titelblad 1

Reisdocumenten

61%

Titelblad 1 Rijbewijzen

Hoofdstuk 4 42.776 Directe lasten 84.960 Loonkosten 127.736 Saldo 50.201 Overheadopslag voor loonkosten 177.938 Totale lasten 86.922 Totale baten 49% Kostendekkendheid

Verstrekkingen uit basisregistratie 25.321

164.256 189.577 97.056 286.633 5.977 2%

53

Titelblad 1

Titelblad 1

Hoofdstuk 9

Overige publiekszaken

Hoofdstuk11

Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten

11.181 Directe lasten

Totale baten naturalisatie Totale baten Verklaring omtrent gedrag Kostendekkendheid

11.097 Totale baten

-

Loonkosten 11.181 Saldo Overheadopslag voor loonkosten 11.181 Totale lasten

Huisvestingswet 31.130

224.705 255.835 132.774 388.608 332

2.646 123% Kostendekkendheid

0%

Titelblad 1 Hoofdstuk 14 Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten Totale baten Kostendekkendheid

Markten 20.043

25.107 45.150 14.835 59.985 35.513 59%

Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning Titelblad 1 Hoofdstuk 3 Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten Totale baten Kostendekkendheid

Jaarstukken 2024

Omgevingsvergunningen 124.394

1.087.817 1.212.211 642.770 1.854.981 652.676 35%

54

Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese Richtlijn Titelblad 1 en 3 TB 1: hoofdstuk 16 TB 3: hoofdstuk 1 TB 3: hoofdstuk 2

kansspelen horeca organiseren evenementen of markten niet benoemde vergunningen

TB 3: hoofdstuk 7

12.578

Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten

87.372 99.950 51.626 151.576 13.663

Totale baten Kostendekkendheid

9%

Havengelden, begraafplaatsen, riolering en afval Havengelden Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag voor loonkosten Totale lasten

Begraafplaatsen 34.573 Directe lasten

32.695 Loonkosten 67.267 Saldo 19.319 Overheadopslag voor loonkosten 86.586 Totale lasten 33.439 Totale baten

Totale baten Kostendekkendheid

39% Kostendekkendheid

208.363

416.884 625.247 246.329 871.575 370.016 42%

Afval Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag Gecompenseerde BTW

2.399.698

Totale lasten

2.788.424

Totale baten

2.630.357

105.426 2.505.124 7.700 275.600

Kostendekkendheid

94%

In de loop van 2024 heeft Waardlanden de begroting 2024 herzien, doordat de tarieven in december van het voorgaande jaar moeten worden vastgesteld, konden de effecten van de herziene begroting niet meer worden meegenomen in de tarieven. In de perspectiefnota 2025-2028 is de gemeenteraad geïnformeerd over het verwachte nadeel van € 215.000. Riool Directe lasten Loonkosten Saldo Overheadopslag Gecompenseerde BTW

1.214.394 224.906 219.218

Totale lasten

1.658.518

Totale baten

1.658.518

Kostendekkendheid

859.058

355.336

100%

In 2024 is € 415.365 onttrokken aan de voorziening riolering, in bovenstaande opstelling is hier al rekening mee gehouden. Jaarstukken 2024

55

1.11 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze paragraaf geeft inzicht in (mogelijke) risico’s voor de gemeente en de mate waarin deze risico’s kunnen worden opgevangen (weerstandscapaciteit). De relatie tussen de risico’s en de weerstandscapaciteit zegt iets over de financiële robuustheid van de gemeente Hardinxveld-Giessendam: het weerstandsvermogen. Beleid Bij raadsbesluit van 16 december 2021 is de Financieringsvisie vastgesteld. De nota reserves en voorzieningen is vastgesteld door de gemeenteraad op 16 december 2021. Deze nota geeft een overzicht van de reserves en voorzieningen, evenals richtlijnen hoe hiermee wordt omgegaan. Er is voor gekozen om geen afzonderlijke nota samen te stellen inzake het weerstandsvermogen en de risico’s. In deze paragraaf wordt hiervan een uiteenzetting gegeven. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om tegenvallers op te vangen. Het gaat hierbij om de ‘vrij besteedbare’ middelen, zoals de algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de stille reserves. Per 31 december 2024 bedraagt de weerstandscapaciteit: Bedragen x € 1.000

Weerstandscapaciteit exploitatie Onbenutte belastingcapaciteit - OZB Totaal onbenutte belastingcapaciteit Onvoorzien Weerstandscapaciteit exploitatie

p.m. 0 0 0

Weerstandscapaciteit vermogen Vrij aanwendbaar deel algemene reserve Vrij aanwendbaar deel reserve sociaal domein Stille reserves Weerstandscapaciteit vermogen Totale weerstandscapaciteit

4.453 1.853 p.m. 6.306 6.306

Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit bestaat uit de extra structurele middelen die gegenereerd kunnen worden door de tarieven van de gemeentelijke belastingen te verhogen tot het wettelijk toegestane maximum. De onbenutte belastingcapaciteit ten aanzien van de onroerendezaakbelastingen is bepaald op basis van het verschil tussen onze OZB-percentages en het normpercentage-OZB voor toelating tot artikel 12 van de financiële verhoudingswet (Fvw). Het Rijk heeft met de VNG afgesproken dat vanaf 2020 een benchmark woonlasten wordt ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale lasten inzichtelijker te maken. Daarmee komt een einde aan het monitoren met de macronorm OZB. De onbenutte belastingcapaciteit voor de overige onderdelen (riool- en afvalstoffenheffing, leges en overige heffingen) is op nul gezet. Dit omdat bij de gemeentelijke belastingen en retributies zoveel mogelijk wordt gestreefd naar 100%-kostendekkendheid. Onvoorzien Ter dekking van onvoorziene begrotingsuitgaven in de loop van het jaar is in de begroting 2024 een bedrag opgenomen van € 25.000. Deze is in 2024 niet aangewend.

Jaarstukken 2024

56

Algemene reserve De omvang van de algemene reserve (exclusief resultaatbestemming jaarrekening 2024) bedraagt € 12.063.312 per 31 december 2024. In de algemene reserve zit € 841.558 resultaatbestemming, € 6.768.686 nog te bestemmen uit opbrengsten Eneco en is € 4.453.068 vrij aanwendbaar. Reserve Sociaal Domein Voor het sociaal domein is een aparte reserve gevormd. Deze wordt gezien als onderdeel van de weerstandscapaciteit. De achterliggende reden is dat in de bepaling van de risico’s het sociaal domein is betrokken. De omvang van de reserve sociaal domein (exclusief resultaatbestemming jaarrekening 2024) bedraagt € 1.852.637 per 31 december 2024. Stille reserves Om een reëel inzicht te hebben in de omvang van het eigen vermogen dienen ook stille reserves in beeld te worden gebracht. Deze reserves vormen immers één van de elementen waarmee tegenvallers bekostigd zouden kunnen worden. De gemeente heeft stille reserves wegens aandelenbezit Stedin en BNG welke zijn gewaardeerd tegen historische kostprijs. Ook de gemeentelijke eigendommen bevatten stille reserves die bij verkoop te gelde kunnen worden gemaakt. De stille reserves zijn PM geraamd omdat deze niet direct inzetbaar zijn voor weerstandscapaciteit.

Risico-analyse De risico’s die relevant zijn voor het weerstandsvermogen zijn die risico’s die niet op een andere manier zijn ondervangen, dus waarvoor geen voorziening is gevormd of waarvoor geen verzekering is afgesloten. Organisatiebreed heeft een risico-inventarisatie plaatsgevonden. Deze is als volgt opgebouwd: ▪ Korte beschrijving van het risico ▪ Het financiële effect / kans / risicobedrag Om tot een kwantificering van de risico’s te komen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Kans De kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet is afhankelijk van meerdere factoren waaronder de frequentie. De frequentie alleen is op zich al moeilijk te bepalen. Om toch te komen tot een schaalverdeling is bij de risicoanalyse binnen de gemeente Hardinxveld-Giessendam gekozen voor drie categorieën, te weten: ▪ Groot (80%); ▪ Gemiddeld (50%); ▪ Klein (20%). Impact De impact geeft de financiële invloed aan die een risico kan hebben op de gemeentelijke exploitatie. De percentages (standaardklassen) die worden gehanteerd zijn 1%, 5%, 10%, 25% en 50%. Daarbij heeft het kleinste percentage financieel gezien de minste impact, terwijl het grootste percentage juist een grote impact heeft. In onderstaande tabel geven we een overzicht van de risico’s, gevolgd door een korte beschrijving van elk risico. Risicomatrix Kans Program m a

Risico's

Im pact

Bedrag

Groot

Gem iddeld

Klein

80%

50%

20%

Totaal

2

PFOA

20%

250.000

3

Leerlingenvervoer

50%

420.000

40.000 105.000

105.000

3

Participatiew et (incl. inkomensvoorz.)

10%

5.453.000

273.000

273.000

3

WMO

10%

5.062.000

253.000

253.000

3

Jeugdw et

10%

5.831.000

292.000

292.000

Bedrijfsv

Eenmansposten

10%

11.504.000

575.000

575.000

Fin en dek

Algemene uitkering

5%

34.695.000

867.000

867.000

Fin en dek

Rentelasten

10%

774.000

39.000

Overigen

Overig (niet kw antificeerbaar)

39.000 1.000.000

40.000

Jaarstukken 2024

40.000

2.404.000

0

3.444.000

57

PFOA De aanwezigheid van de PFOA in (water)bodem leidt tot meerkosten op projecten. In alle gevallen is bodemonderzoek nodig waarbij ook onderzocht wordt op PFOA. De afzetmogelijkheden van de grond bepalen hierna de omvang van de meerkosten. Problemen zijn er vooral als gesaneerd moet worden, waarbij er ook PFOA als bijvangst aangetroffen wordt. Daarnaast kan PFOA ook stagnatie(kosten) tot gevolg hebben. In de ramingen van de projecten wordt geanticipeerd op dit risico en daarom wordt het risico op budgetoverschrijding hoog geacht (80%) en impact op de ramingen in de begroting op beperkt (20%). Leerlingenvervoer Het leerlingenvervoer is een openeinderegeling. In de eerste helft van 2025 wordt de nieuwe Europese aanbesteding afgerond. Op het moment van schrijven kunnen we nog geen uitspraken doen op het proces niet te verstoren. De verwachting is wel dat de nieuwe aanbesteding leidt tot een behoorlijke verhoging van het tarief. De aanbesteding is langjarig. 5 jaar en tweemaal een optie om 2 jaar te verlengen. Wat we al wel kunnen melden is dat de aanbesteding op zowel prijs als kwaliteit is gegund. Het belang van deze groep kwetsbare kinderen verdient ook kwaliteit in het vervoer. Ondanks dat er twee pijlers waren voor de beoordeling is de (voorlopige) gunning gegaan naar de goedkoopste aanbieder. Daarmee is zowel de goedkoopste optie als de kwaliteit geborgd.