Jaarstukken 2023.pdf

gemeente

Hardinxveld-Giessendam

JAARSTUKKEN 2023 Raadsvergadering 27 juni 2024

INHOUD DEEL 1 JAARVERSLAG ........................................................................................................................... 1 BESTUURSVERSLAG ........................................................................................................................................ 3 1.1 Leeswijzer .............................................................................................................................. 4 1.2 Het financiële resultaat over 2023 ..................................................................................................... 5 1.3 Politiek-bestuurlijke hoofdlijnen ....................................................................................................... 10 PROGRAMMAVERANTWOORDING ..................................................................................................................... 15 1.4 Toelichting per beleidsthema .......................................................................................................... 16 Beleidsthema 1 Een fijne en veilige woonomgeving voor de inwoners......................................... 17 Beleidsthema 2 een dienstbare organisatie in contact met inwoners ........................................... 46 Beleidsthema 3 regionale samenwerking & participatie ...............................................................

49 Beleidsthema 4 de portemonnee van de gemeente ..................................................................... 51 1.5 Algemene Dekkingsmiddelen.......................................................................................................... 54 1.6 Overhead ............................................................................................................................ 55 1.7 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................. 56 1.8 Onvoorzien ............................................................................................................................ 57 PARAGRAFEN .......................................................................................................................................... 59 1.9 Paragraaf Bedrijfsvoering................................................................................................................ 60 1.9.1 Informatiebeveiliging en privacy (ENSIA) .......................................................................... 62 1.9.2 Wet Open Overheid (WOO) .............................................................................................. 63 1.9.3 Opvang ontheemden Oekraïne .........................................................................................

64 1.10 Paragraaf Lokale Heffingen ............................................................................................................ 65 1.11 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 73 1.12 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ........................................................................................ 81 1.13 Paragraaf Financiering en Treasury ................................................................................................ 91 1.14 Paragraaf Verbonden Partijen......................................................................................................... 98 1.15 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................. 110

DEEL 2 JAARREKENING...................................................................................................................... 123 2.1 2.2 2.3 2.4

GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING .............................................................. 125 BALANS ........................................................................................................................................ 130 HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ............................................................................................. 132 TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................................................. 133 2.4.1 OVERZICHT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN .................................................................... 144 2.4.2. OELICHTING OP DE RESERVES EN VOORZIENINGEN ................................................................ 148 2.5 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ..................................................................... 152 2.5.1 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2023 .............................................................................. 152 2.5.2 TOELICHTING PER PROGRAMMA ........................................................................................... 154 Programma 1 Bestuur ............................................................................................... 154 Programma 2 Leven, Reizen en Documenten ...........................................................

155 Programma 3 Openbare Orde en Veiligheid ............................................................. 156 Programma 4 Verkeer en Vervoer ............................................................................. 157 Programma 5 Ondernemen en Bedrijvigheid ............................................................ 159 Programma 6 Scholing .............................................................................................. 160 Programma 7 Samenleven ........................................................................................ 161 Programma 8 Werk en Inkomen ................................................................................ 163 Programma 9 Zorg en Welzijn ................................................................................... 164 Programma 10 Gezondheid en Milieu ......................................................................... 166 Programma 11 Bouwen, Wonen en Gebruiken ........................................................... 168 Programma 12 Woonomgeving ................................................................................... 169 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen .................................... 170 Bedrijfsvoering ....................................................................................

172 2.5.3 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ........................................................................................... 173 2.5.4 EMU SALDO ...................................................................................................................... 179 2.5.5 WET NORMERING BEZOLDIGING TOPFUNCTIONARISSEN PUBLIEKE EN SEMIPUBLIEKE SECTOR (WNT) ....................................................................................... 180 2.5.6 ANALYSE BEGROTINGSRECHTMATIGHEID ............................................................................................ 181 2.5.7 RECHTMATIGHEIDSVERANTWOORDING ............................................................................................... 185 2.6 BIJLAGE SINGLE INFORMATION SINGLE AUDIT (SISA) .......................................................................... 187

Jaarstukken 2023

DEEL 3 OVERIGE GEGEVENS ............................................................................................................. 193 3.1

Controleverklaring van de onafhankelijk accountant ..................................................................... 194

DEEL 4 BIJLAGEN ................................................................................................................................ 195 4.1 4.2 4.3 4.4

Jaarstukken 2023

Kredietenstaat .......................................................................................................................... 197 Overzicht arbeidskosten en inhuur 2023 ....................................................................................... 201 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................................. 203 Vaststellingsbesluit jaarrekening 2023 .......................................................................................... 206

DEEL 1 JAARVERSLAG

Jaarstukken 2023

1

Jaarstukken 2023

2

Bestuursverslag

Jaarstukken 2023

3

1.1

Leeswijzer

De jaarstukken 2023 bevat de beleidsmatige en financiële verantwoording over 2023. Bij alle onderwerpen en speerpunten die in de programmabegroting 2023 zijn benoemd, wordt ingegaan op de vraag ‘Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?’. Indien van toepassing wordt op basis van de laatste ontwikkelingen in het kort een doorkijk naar 2024 gegeven. Daarnaast zijn de verplichte paragrafen opgenomen. Doel van de paragrafen is dat de thema’s die op verschillende programma’s van toepassing zijn op één plaats in de jaarstukken gebundeld worden weergegeven. In de paragrafen worden beheersmatige aspecten behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Verder bevatten de jaarstukken de financiële verantwoording (jaarrekening) over 2023. Deze is opgebouwd uit de volgende onderdelen:  Balans met de toelichting op de balans  Overzicht van baten en lasten met de toelichting  Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen  Overige gegevens met de controleverklaring van de onafhankelijk accountant  Bijlagen met onder andere de kredietenstaat en het vaststellingsbesluit.

Jaarstukken 2023

4

1.2

Het financiële resultaat over 2023

Geachte leden van de raad, geachte lezer, Hierbij bieden wij u de jaarstukken van 2023 aan. Zij vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus 2023. Het college legt in de jaarstukken verantwoording af aan de raad in hoeverre zij erin is geslaagd de in de begroting 2023 voorgenomen beleidsdoelen te realiseren en in hoeverre dit tijdig en binnen de beschikbaar gestelde budgetten is gebeurd. Dit alles is per programma weergegeven. EEN POSITIEF FINANCIEEL RESULTAAT (REKENINGRESULTAAT) VAN € 1.405.000 Tabel 1 geeft op totaalniveau een vergelijking van de begrote en gerealiseerde cijfers over 2023. Het financiële resultaat (rekeningresultaat) over 2023 voor bestemming bedraagt € 1.405.000 en valt daarmee € 1.460.000 voordeliger uit dan begroot. In het geraamde resultaat zijn de bij de begroting 2023 en via tussentijdse begrotingswijzigingen door de raad gevoteerde toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves verwerkt. Op 10 november 2022 heeft de gemeenteraad de begroting 2023 vastgesteld. Het begrote resultaat voor 2023 daarin was € 246.000. Met het vaststellen van de perspectiefnota 2024-2027 (inclusief voorjaarsnota), de najaarsnota 2023 en de slotwijziging 2023 is dit begrote resultaat bijgesteld tot € 55.000 nadelig. Het resultaat voor bestemming in voorliggende jaarrekening 2023 komt nu uit op € 1.405.000 voordelig.

Tabel 1 Een vergelijking op totaalniveau van de begrote en gerealiseerde cijfers over 2023. Primaire begroting Lasten Baten Saldo Totaal Producten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat

-47.749 -47.749

-868 -48.618

47.351 47.351 1.513 48.864

Begroting na wijziging Lasten Baten Saldo

-398 -59.706 -398 -59.706 644 -1.959 246 -61.665

57.322 57.322 4.288 61.610

-2.383 -2.383 2.328 -55

Realisatie Lasten Baten -56.100 -56.100 -2.480 -58.580

56.039 56.039 3.946 59.985

Saldo

Lasten

-61 -61 1.466 1.405

3.606 3.606 -250 3.356

bedragen x € 1.000 Verschil Baten Saldo -1.283 -1.283 -613 -1.896

2.323 2.323 -863 1.460

Het voordelig resultaat ad € 1.405.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door: 000 College en bestuurlijke ondersteuning

€ 197.000 voordelig

Premies (€ 52.000 voordelig) Voor de (een gedeelte van de oud-)bestuurders bestond tot en met 2021 de verplichting om het pensioen (APPA-plan) her te verzekeren. Met ingang van 2022 is deze verplichting verplaatst naar de gemeente en dient een voorziening te worden aangehouden. Vanaf de jaarrekening 2021 wordt daarom een vordering opgenomen voor het deel dat bij de verzekeraar (belegging) is ondergebracht en de verplichting jegens de (oud-)bestuurders (voorziening). Voor het gedeelte dat bij de verzekeraar is ondergebracht is de waarde van de belegging bepalend voor op te nemen waardering. Per 31 december 2023 hebben wij een geactualiseerd overzicht van onze verzekeraar ontvangen waaruit blijkt dat de beleggingsportefeuille in omvang is gestegen (ca € 52.000). Dit in tegenstelling tot 2022 toen de waarde daalde met € 99.000. WOO (€ 145.000 voordelig) Voor de implementatie en de uitvoering van de WOO heeft het rijk zowel incidentele als structurele middelen beschikbaar gesteld. De WOO moet actief geïmplementeerd gaan worden. Hier moet ook software voor beschikbaar komen. kan o.a. worden gebruikt voor inzet personeel, software en opleidingen indien nodig. In 2023 zijn we hier nog niet aan toegekomen. Bij het ministerie van J en V is er een programma rechtsbijstand waarin met partners wordt gewerkt aan een stelselvernieuwing.

Er wordt hiervoor gewerkt aan een robuust rechtsbeschermingsstelsel. Het kabinet heeft hier ook geld voor beschikbaar gesteld. Echter is het nog onduidelijk hoe dit stelsel/ systeem er verder uitkomt te zien. Daarom is het beschikbaar gestelde budget in 2022 en 2023 nog niet gebruikt.

Jaarstukken 2023

5

020 Integrale Veiligheid € 1.860.000 Voordelig In 2023 zijn de kosten lager uitgevallen dan vooraf was geraamd op het gebied van Multidisciplinaire veiligheidszaken. Dit is een gevolg van de vluchtelingencrisis. Hierdoor zijn diverse geplande activiteiten die in samenwerking met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid gepland waren niet doorgegaan en is een groot gedeelte uitgesteld naar 2024. Vanuit de VRZHZ is er om een extra gemeentelijke bijdrage gevraagd. Deze mutatie is in lijn met de verdeling volgens de vastgestelde kostenverdeelsystematiek. De gemeentelijk bedrage is gevraagd op basis van: Een kostenstijging door een nieuwe CAO indexering, de aanhoudende inzet voor de vluchtelingenopvang en een prijsstijging door een inflatiecorrectie van 4%. Vluchtelingen Oekraïne De uitgaven voor Oekraïne zijn lager geweest dan de bijdragen die het ministerie van Justitie en Veiligheid ons geeft op basis van de diverse vergoedingsregelingen voor de opvang van Oekraïners. Dit leidt tot een overschot op deze post 065 Leerlingenvervoer

€ 72.000 nadelig

We zien in het leerlingenvervoer een aantal ontwikkelingen. Er is een veel grotere spreiding, bijvoorbeeld naar de regio Rotterdam. Van de 8 leerlingen waar taxivervoer van en naar Rotterdam wordt verzorgd, gaan deze 8 leerlingen naar 7 verschillende scholen. Oorzaak hiervan zijn de wachtlijsten op dichterbij gelegen scholen en de toegankelijkheid van dichterbij gelegen scholen. Hiervoor zijn meerdere taxi's dagelijks nodig om de leerlingen tijdig naar en van school te vervoeren. Deze spreiding veroorzaakt een deel van de kostenstijging. Daarnaast blijkt combineren van ritten ingewikkeld door de afstand tussen de scholen, maar ook door de diverse aanvangstijden. 100 Sociaal domein € 187.000 nadelig De lasten en baten sociaal domein laten ten opzichte van de begroting een negatief resultaat zien. De baten. Inkomsten De inkomsten zijn € 110.000 lager dan bij de begroting was voorzien. Diverse verrekeningen uit voorgaande jaren, waaronder additionele kosten aan bijstand vanwege de verhoogde asielinstroom, de Tijdelijke (inkomens) Ondersteuning Zelfstandige Ondernemers (TOZO) en andere verrekeningen liggen hieraan ten grondslag. De toegewezen en ontvangen vangnetuitkering 2022, als compensatie voor de hoge bijstands-uitgaven, had een gunstig effect maar dekt niet alle kosten. Uitgaven De uitgaven zijn € 97.000 hoger dan bij de begroting was voorzien.

De hogere uitgaven worden grotendeels verklaard door: De voorlopige definitieve afrekening van de SDD op de BUIG-budgetten laten een tekort zien van € 123.000. Dit is inclusief lagere apparaatskosten van € 42.000. De instroom van uitkeringsgerechtigden is in 2023 hoger geweest dan de uitstroom (met name instroom van statushouders) en meer verstrekte loonkostensubsidie. Voor 2023 gaan we, net als in 2022, een vangnetuitkering aanvragen om het tekort op de BUIG te dempen. Bij participatie is er een onderbesteding (overschot) van € 45.000. De opgave ontwikkelen naar werk sluit af met een overschot op de participatiemiddelen. In 2023 zijn door de Sociale Dienst Drechtsteden verschillende instrumenten ingezet voor de doelgroep. Gezien de veranderende samenstelling van het bestand én van de instroom was een koerswijziging nodig. Daarbij paste een projectmatige en soms experimentele inzet van een nieuwe aanpak. Dit, omdat dan op kleine schaal bezien kan worden welke maatregelen voor onze inwoners helpen en welke minder succesvol zijn. Aan die aanpak is in de tweede helft van 2023 verder concreet invulling gegeven via diverse projecten. Dit betekent logischerwijs dat niet alle middelen in 2023 zijn ingezet.

Jaarstukken 2023

6

105 Sociaal domein € 167.000 Nadelig De lasten en baten sociaal domein laten ten opzichte van de begroting een negatief resultaat zien. De volgende zaken worden hieronder toegelicht. Uitgaven De uitgaven zijn € 483.000 hoger dan bij de begroting was voorzien. De hogere uitgaven worden grotendeels verklaard door: De kosten voor gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid zijn € 614.000 hoger uitgevallen dan begroot. Hier hoort wel een nadere duiding bij. De bijdrage aan de GR- sociaal 2023 is € 506.000 hoger dan begroot. Dit is inclusief de voorlopige positieve afrekening van de Gr- Sociaal minimabeleid van € 61.000. De lagere lasten voor het SMS kinderfonds, bewind voering, persoonlijk minimabudget en hogere apparaatskosten liggen hieraan ten grondslag. De SDD verzorgt ook de uitvoering van de energietoeslag als onderdeel van het minimabeleid voor de deelnemende gemeenten. De voorschotten energietoeslag 2023 van bedroegen € 837.000 en zijn doorbetaald aan de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). Inwoners hebben tot 31 maart 2024 de mogelijkheid om de energietoeslag voor 2023 aan te vragen. Eventueel resterende middelen vloeien eind 2024 terug naar onze gemeente. De energietoeslag uit de decembercirculaire 2023 kon niet meer als begrotingswijziging in 2023 verwerkt worden. De inkomsten zijn verantwoord in het programma Financiering van de algemene dekkingsmiddelen.

Het lokale armoedebudget laat een overschot zien van € 58.000 Het budget voor "Klijnsma"-middelen dat de afgelopen jaren is opgebouwd was ruimer dan nodig. Voor de kwijtschelding belastingheffing personen, als onderdeel van het gemeentelijk armoede- en schuldenbeleid zijn meer aanvragen goedgekeurd dan was voorzien. Per saldo is sprake van een tekort € 166.000. Voor de nieuwe wet inburgering worden zowel via de algemene uitkering als via een specifieke uitkering middelen beschikbaar gesteld. Het budget inburgering- samenkracht en burgerparticipatie- laat een positief saldo zien van € 119.000. Dit geeft een wat vertekenend beeld. Per abuis is in 2023 een budget van € 102.000 toegevoegd voor leefgeld Oekraïne. Deze kosten zijn elders begroot en verantwoord. Per saldo is aan de SDD. De dienstverleningsovereenkomst (dvo) die met de SDD is afgesloten is verhoogd. De begeleidingsuren inburgering statushouders zijn toegenomen. De stijging komt voort uit de hogere taakstelling die vanaf 2023 door het Rijk is opgegeven en ieder half jaar verder stijgt. Doordat er meer statushouders in de gemeente komen wonen, wordt de caseload van de regisseurs hoger en zijn er meer regisseurs aangenomen.Het budget van € 48.000 waarvan € 44.000 beschikbaar is gesteld bij de septembercirculaire 2023 kan vrijvallen ten gunste van het resultaat 2023.

De voorlopige afrekening 2023 van de Service organisatie Jeugd bedraagt € 45.000 nadelig. Ten opzichte van onze huidige begrotingscijfers, binnen het huidige programma, is dat een nadeel van € 125.000. Bij de eerste bestuursrapportage van de SOJ was nog sprake van een positief begrotingsresultaat van € 372.000. Gezien de fluctuaties in de prognoses van jeugdhulpgebruik zijn toen geen begrotingsaanpassingen doorgevoerd. Wel zijn in 2023 de ontstane tekorten op de Diest Gezondheid en Jeugd (DG&J) en de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) opgevangen voor een totaalbedrag van € 168.000. Hierover bent u geïnformeerd via de najaarsnota 2023.In de tweede helft van 2023 zien we een toename van een aantal jeugdigen met duurdere jeugdhulpkosten waardoor de jeugdzorgkosten een forse stijging laten zien. Op de budgetten voor het sociaal team is een voordelig resultaat van € 92.000. Het budget voor uitzendkrachten laat per saldo een positief bedrag zien van € 115.000. Er is een transitie gemaakt binnen het sociaal team om eigen personeel aan te trekken. In de overbruggingsperiode is dit ingevuld met inhuurkrachten. De raming in de begroting is gebaseerd op de verwachtingen medio september. Uiteindelijk blijkt er minder inhuur nodig te zijn geweest dan verwacht.

Jaarstukken 2023

7

Inkomsten De inkomsten zijn € 192.000 hoger dan bij de begroting was voorzien. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan de voorlopige afrekening 2023 van beschermd wonen en opvang van de gemeente Dordrecht, deze valt € 173.000 hoger dat voorzien. De gemeente Dordrecht is als centrumgemeente aangesteld voor de uitvoering van beschermd wonen en opvang. Eventuele overschoten of tekorten worden met de deelnemende gemeenten verrekend. De definitieve afrekening 2023 van de centrumgemeente volgt medio juli 2024. De definitieve afrekening 2022 is € 12.000 lager uitgevallen dan de voorlopige afrekening 2022 en is in 2023 verantwoord. De gemeente Dordrecht heeft een specifieke uitkering SPUK Integraal Zorgakkoord-doelen 2023 ontvangen. Als gevolg daarvan hebben wij vanuit de gemeente Dordrecht middelen toegezegd gekregen voor gezinsgerichte ondersteuning huisartspraktijk, ambtelijke uren-inzet en offerte consultatiebureau ouderen voor in totaal € 130.000. Deze inkomsten waren niet eerder voorzien voor het begrotingsjaar 2023. 140 Reiniging € 64.000 nadelig Het nadeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een nadeel bij de baten van € 61.000. De opbrengsten worden geraamd op basis van het aantal aansluiting maal het vastgestelde tarief. Daarbij wordt tussentijds op basis van de kwartaaloverzichten van SVHW de raming zo nodig bijgesteld.

Op basis van het kwartaaloverzicht tot en met het 2e kwartaal werd, rekening houdend met nog op te leggen aanslagen, rekening gehouden met de geprognosticeerde opbrengst. De opgelegde aanslagen, verminderd met de toegekende bezwaarschriften, leiden echter tot een lagere opbrengst van ca. 2,8%. De belangrijkste oorzaak voor de onderschrijding lijkt te worden veroorzaakt door hogere kwijtscheldingen dan voorzien. 145 Riolering € 90.000 nadelig Nadeel wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door een overschrijding van de lasten. In 2023 zijn extra uitgaven gedaan voor het opstellen van het Watertakenplan en voor inspecties van de riolering. Met dit laatste is een inhaalslag gemaakt over voorgaande jaren. Hiervoor is een aanbesteding gehouden in Drechtsteden verband. 150 Begraven en lijkbezorging € 78.000 nadelig Het nadeel van € 78.000 wordt enerzijds veroorzaakt door hogere lasten € 49.000 en anderzijds door lagere baten € 29.000. De stijging van de lasten is hoofdzakelijk het gevolg van meer toegerekende bedrijfsvoeringskosten. Dit hangt in belangrijke mate samen met het minder toerekenen van uren aan projecten en investeringen. De overschrijding moet daarom in relatie worden gezien met de producten 205 (programma 13) en 220 bedrijfsvoering (paragraaf bedrijfsvoering).

Nadeel op de baten van € 29.000 wordt veroorzaakt door het aantal begrafenissen dat in 2023 lager is geweest dan verwacht. 160 Omgevingszaken € 508.000 nadelig In verband met de invoering van de nieuwe omgevingswet is in 2023 nog sprake geweest van kosten die samenhangen met de implementatie. In 2023 is door het verloop van personeel extra inhuur ingezet. Op de baten omgevingsvergunningen is een flinke onderschrijding. Een aantal (zeer)grote bouwplannen zijn later ingediend dan verwacht. Het gaat hier o.a. om een aanvraag voor een zonnepanelenpark. 210 Uitkering gemeentefonds € 614.000 voordelig De hogere inkomsten worden grotendeels verklaart doordat de effecten van de decembercirculaire 2023 niet meer als begrotingswijziging over 2023 meegenomen konden worden. Hierdoor maken ze onderdeel uit van het rekeningresultaat 2023. De belangrijkste bijstelling in de decembercirculaire 2023 betrof de extra middelen voor:  Energietoeslag (€ 555.000);  Invoeringskosten omgevingswet (€ 124.000). Saldo van kleinere mee- en tegenvallers Jaarstukken 2023

€ 45.000 nadelig 8

VOORSTEL VOOR BESTEMMING VAN HET RESULTAAT Voorgesteld wordt het positieve resultaat van € 1.466.000 als volgt te bestemmen:     

Omgevingswet Veerdiensten Woonruimteverdeling-/onderzoek Algemene reserve (gelabeld) Algemene reserve

€ € € € €

123.672 12.000 14.746 189.433 1.065.281

Omgevingswet Voor het bereiken van de doelen van de Omgevingswet ontvangen de partijen in 2023 € 103 miljoen, zodat ze in hun transitie kunnen zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. Op de aanvullende post (AP) bij het ministerie van Financiën staat nog een reservering van in totaal ruim € 151 miljoen voor gemeenten (€ 71 miljoen in 2024 en € 80 miljoen in 2025) en daarnaast € 1 miljoen in 2024 voor provincies. Veerdiensten Jaarlijks dragen wij bij aan de exploitatie van Waterbus. Voorheen werd deze bijdrage verzorgd door bureau Drechtsteden. Sinds een aantal jaar wordt de rekening van de Provincie eerst betaald door de centrum gemeente Dordrecht. Daarna wordt deze doorbelast aan de diverse gemeenten. Vorige jaar kwam de rekening van de provincie ver na het sluiten van de financiële boeken. Ook voor 2023 wordt er nog een factuur verwacht. Omdat de doorbelasting pas gebeurt na ontvangst door gemeente Dordrecht zal deze op zijn vroegst pas in 2024 worden doorbelast. In 2023 is voldoende budget beschikbaar om deze factuur te betalen. Wij stellen dan ook voor € 12.000 aan overblijvende middelen over te hevelen naar 2024.

Woonruimteverdeling-/onderzoek Vanwege personele wisseling is het niet gelukt om het budget voor Wet Goed Verhuurderschap van € 17.000 uit te geven. Het verzoek is dit bedrag dan ook over te hevelen naar 2024. Begin 2024 zal een opdracht aan een bureau worden verstrekt. Algemene reserve (gelabeld) Voor de utvoering van diverse onderwerpen wordt voorzien dat de beschikbare middelen 2024 niet toereikend zullen zijn voor de uitvoering. Om deze middelen in 2023 aan te kunnen wenden, stellen wij voor om voor de volgende onderwerpen de bedragen te oormerken in de algemene reserve:    

Belcellen Openbaar groen Wet Open Overheid Robuust rechtsbeschermingssysteem

€ € € €

14.000 25.000 116.433 34.000

Daarbij stellen wij voor dat het college van de raad het mandaat krijgt om deze middelen zo nodig in 2024 via het college beschikbaar te stellen en achteraf via de P&C cyclus aan de raad verantwoording af te leggen. Algemene reserve Voor het restant van het jaarrekeningresultaat ad € 1.079.281 wordt voorgesteld om dit toe te voegen aan de algemene reserve.

Jaarstukken 2023

9

1.3

Politiek-bestuurlijke hoofdlijnen

In deze paragraaf zijn de politiek bestuurlijke hoofdlijnen over het jaar 2023 weergegeven. Organisatie-ontwikkelingen Half 2023 vond het onderzoek Deloitte/De Reeder plaats in opdracht van de gemeenteraad. De centrale vragen draaiden om de besteding van de budgetten voor stutten en verstevigen, de stand van zaken van de organisatie ontwikkeling en het toekomstperspectief voor de gemeente. Eind 2023 heeft het college direct een aantal adviezen opgepakt, waaronder de invulling van een tweehoofdige directie en een aangepaste portefeuilleverdeling binnen het college. Intergraal Veiligheids Plan In 2023 is het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023-2026 vastgesteld. Het veiligheidsplan is tot stand gekomen na een periode van inventarisatie met onder andere een rondgang bij de raadsfracties, een bewoner enquête en interviews met ondernemers. Daarnaast is er in samenwerking met de politie gekeken naar de criminaliteits- en overlastcijfers. Het IVP wordt per twee jaar geconcretiseerd in een uitvoeringsprogramma. Dit programma beschrijft concretere stappen die volgen uit het veiligheidsbeleid en wat daar specifieke prestatie indicatoren voor zijn. Voor 2023 en 2024 is deze door het College vastgesteld. In 2024 zal begonnen worden aan het uitvoeringsprogramma van 2025 en 2026.

Het IVP beschrijft een aantal inhoudelijke thema's, denk hierbij aan veilige woon- en leefomgeving en overlast, maar ook cybercriminaliteit en ondermijning. Daarnaast wordt ook de relevantie informatie gestuurd werken voor de gemeente benadrukt. Om dit te bewerkstelligen zijn vanaf eind 2023 ook de eerste gesprekken geweest met de servicegemeente Dordrecht. Aanpak ondermijning Sinds juli 2021 wordt er door de gemeente Hardinxveld-Giessendam actief ingezet op het thema ondermijning. Afgelopen jaar is er ingezet op het vergroten van de interne bewustwording. Dit is bewerkstelligt door voor de meeste teams presentaties te geven over ondermijning. Ook voor de Raad is er een bewustwordingssessie gehouden. Verder wordt ingezet op bewustwording en preventie bij inwoners, interne- en externe samenwerkingspartners zoals FienWonen en Buurttoezicht. Ook doen we mee aan verschillende regionale projecten en voeren wij zelf analyses uit. Denk aan projecten die volgen uit risicoschattingen van het RIEC op onder meer de thema’s automotive, veilige bedrijventerreinen en de schouw. Het Hardinxveld-Giessendamse ondernemersklimaat blijft eerlijk door de integrale controles die maandelijks worden uitgevoerd waarbij in het kader van effectiviteit en efficiëntie verschillende partners worden betrokken.

Deze controles dienen naast het controleren op veiligheid dan ook als ontmoediging voor malafide ondernemers die zich willen vestigen in Hardinxveld-Giessendam. Tot slot wordt er ook reactief geacteerd op meldingen en signalen uit de buurt die binnenkomen via partners, Meld Misdaad Anoniem, de politie én ons eigen meldings e-mailadres. Voor het uitvoeren van ondermijnende criminaliteit heeft de onderwereld de bovenwereld nodig. Daarom is het nodig om als gemeente goed te weten met wie er zaken wordt gedaan zodat wij als integere gemeente te boek blijven staan en malafide ondernemers geen kans krijgen. Ook is het belangrijk dat zowel de interne organisatie als het bestuur zich bewust is van de risico's die dat voor hen meebrengt en hoe zij de signalen van ondermijning kunnen herkennen en melden. Om die reden zetten wij ook in op de integriteit en weerbaarheid van bestuur en organisatie. De nieuwe MAG Binnen het sociaal domein hebben we in 2023 te maken gehad met een aantal transities. De eerste is de uitvoering van de Maatschappelijke Agenda weer onder te brengen bij de gemeente. De Maatschappelijke Agenda stimuleert inwoners, vrijwillige en professionele organisaties om rond vastgestelde thema's de samenleving in Hardinxveld-Giessendam te versterken. Maatschappelijke vraagstukken die bij de inwoners leven, staan in één agenda: de Maatschappelijke Agenda, kortweg de MAG.

In 2023 is er hard gewerkt aan een beleidsdocument MAG, een nieuwe subsidieregeling met spelregels en subsidieplafonds. De nieuwe thema’s zijn gepresenteerd aan onze maatschappelijke partners en gemeenteraad. De aanvraagprocedure om een aanvraag te doen voor een activiteit is eenvoudiger geworden en er is nog steeds één loket en contactpersoon voor alle partners en inwoners. Het sociaal team op formatie Een tweede grote verandering is het zelf in dienst nemen van professionals van het sociaal team. Een transitie die al in 2022 is ingezet en nu afgrond is in december 2023. Het professionals in het ‘basisteam’ zijn in dienst van gemeente. Deze professionals pakken de hulpvragen op die bij ons sociaal team worden aangemeld. Voor bepaalde specialistische expertise hebben wij nog contracten met organisaties, deze Jaarstukken 2023

10

houden we in stand. Er is in 2023 een nieuwe coördinator voor het sociaal team geworven die verder gaat bouwen met het team en die korte lijnen houdt met beleid. Belangrijke doelstellingen waaraan is gewerkt, maar die ook het komende jaar doorlopen zijn de samenwerkingen verstevigen die wij hebben met het maatschappelijk voorveld en zorg dragen voor goed werkgeverschap zodat medewerkers voor deze gemeente willen blijven werken. Schaarste in de zorg De capaciteitsproblemen die wij bij het sociaal team gezien hebben in 2023, zien wij ook terug bij onze zorgaanbieders binnen het sociaal domein. Een balans krijgen tussen enerzijds de hoeveelheid zorgvragen en anderzijds de beperkte menskracht en budgetten begint allereerst bij bewustwording van deze uitdaging. In 2023 hebben we aandacht gevraagd voor de zorgschaarste op verschillende manieren, zoals bij de herijking Wmo en bij verschillende bijeenkomsten met maatschappelijke partners, raadsleden en inwoners. Waar we impact kunnen maken is hier vervolg aan gegeven, bijvoorbeeld het versterken van de samenwerking tussen Sociaal Team en Sociale Dienst Drechtsteden over de toegang tot ondersteuning en het onderzoeken naar de mogelijkheden voor respijtzorg. Watertakenplan Het Gemeentelijk Watertakenplan 2024-2033 is afgerond en door de raad vastgesteld, inclusief de wateren rioolheffing.

In dit beleidsplan zijn de visie en de doelen voor afval-, hemel-, grond- en oppervlaktewater beschreven. In het plan is beschreven welke functionele eisen we stellen aan het watersysteem en de waterketen. Zo biedt het plan het benodigde kader voor het beheer van riolering en watergangen, kortom het gehele watersysteem. Daarnaast is het ook het kader voor de ontwerpeisen voor zowel in- als uitbreidingsplannen. Klimaatadaptatie en duurzaamheid vormen de rode draad door het plan. Die zijn vooral ook richtinggevend geweest voor de wijze van beheer en de te stellen randvoorwaarden aan nieuwe gebieden. Het plan is tot stand gekomen met inbreng van inwoners en bedrijven. Het plan is in samenwerking met het Waterschap opgesteld. Beide zaken, participatie en samenwerking, stoppen niet met de vaststelling van het plan, maar krijgen ook een plek in projecten de komende uitvoeringstermijn. Elk jaar wordt er een uitvoeringsplan opgesteld en een evaluatie gedaan van het afgelopen jaar. Zo geven we op een planmatige en risico gestuurde wijze invulling aan onze zorgplicht voor afval-, hemel-, grond- en oppervlaktewater. Spoorweg De herinrichting van de Spoorweg (binnen de bebouwde kom) is afgerond. In dit project komen meerder beleidsterreinen bij elkaar en zijn tegelijkertijd opgepakt. De weg heeft een inrichting gekregen die beter past bij de functie die de weg heeft, n.l.

een ontsluitingsweg 50 km/u. De weg heeft een indeling met twee fietsstroken in rood en een rijloper in het midden in de kleur zwart voor het autoverkeer. De bestrating is vervangen door asfalt, de rijbaan ligt verder van de woningen af, voor de woningen is het trottoir verbeterd en een parkeerhaven. Hierdoor is er minder overlast van het verkeer voor de bewoners. Om de parkeerdruk in de wijk Over 't Spoor te verlichting is een aantal extra parkeerplaatsen aangelegd. De parkeerplaatsen worden intensief gebruikt en voorzien duidelijk in een behoefte. De gelegenheid van herinrichting is benut om de berging en de afvoer van het hemelwater te verbeteren. Enerzijds door berging aan te brengen onder de parkeerplaatsen en anderzijds door een hemelwaterleiding in de weg aan te leggen die zorgt voor de afvoer van het regenwater dat op de weg valt. Hierdoor wordt het vuilwaterriool minder belast en hoeft minder hemelwater naar de rioolwaterzuivering gepompt te worden. Samenvattend kan gezegd worden dat klimaatadaptatie is bevorderd, de verkeersveiligheid is verbeterd en het woongenot is toegenomen. Realisatie van uitvoeringsplannen diverse speelplaatsen Eind 2022 en in 2023 zijn een drietal speelplekken nieuw aangelegd of gerenoveerd.

De speelplek Emmastraat is verhuist naar de Prins Hendrikstraat, bij de Binnendams is een nieuwe speelplek aangelegd en de bestaande skatebaan aan de Merwedestraat is grootschalig gerenoveerd. Speelplek Emmastraat in Giessendam De speelplek aan de Emmastraat is verplaatst naar het grasveld aan de Prins Hendrikstraat (naast de wandelsportvereniging). Eind van 2022 is de uitvoering afgerond en op 15 februari 2023 is de speelplek feestelijk geopend. Jaarstukken 2023

11

Participatie Door de omgeving is flink gereageerd op de verstuurde enquête. Door omwonenden en ouders is 44 maal een enquête retour ontvangen en maar liefst 64 kinderen hebben hun spelvoorkeur doorgegeven! De ontvangen reacties zijn gebruikt om een nieuw ontwerp op te stellen. De omwonenden en de kinderen de plannen kunnen bekijken tijdens een inloopbijeenkomst in het gemeentehuis. De reacties zijn verwerkt in een definitief plan. Iedereen die een reactie heeft ingediend is persoonlijk op de hoogte gebracht over wat er is gedaan met zijn of haar reactie. Ook de omgeving is geïnformeerd over het definitieve ontwerp en de planning. Nieuwe inrichting oude speelplek De achterblijvende speelplek aan de Emmastraat is opgeruimd. De speeltoestellen, valondergronden en verharding zijn weggehaald. Het terrein is aangevuld met grond en ingezaaid. Op een later moment wordt, samen met de buurt, nagedacht over de invulling van de grond. Nieuwe speelplek Binnendams in Giessendam Eind 2022 is de aanleg van de speelplek bij de Binnendams afgerond. De speelplek is op 5 april 2023 feestelijk geopend! Naast de aanleg van de nieuwe speelplek is de woonomgeving (park, parkeerplaatsen en de rijweg) aangepakt. Een integrale aanpak van verschillende disciplines. Beslisboom De extra speelplek is aangelegd op verzoek van de omwonenden.

Er is nagegaan of er voldoende kinderen wonen om volgens de beslisboom in het Speelruimteplan over te gaan tot de aanleg van een nieuwe speelplek. De opzet om te komen tot een ontwerp is dezelfde als bij de andere nieuwe speelplaatsen is gehanteerd. Participatie Omwonenden en kinderen konden via een enquête hun wensen en ideeën aangeven. Tijdens een inloopbijeenkomst zijn de resultaten teruggekoppeld en is het nieuwe ontwerp gepresenteerd. De reacties zijn, indien mogelijk, verwerkt in het plan waarbij een terugkoppeling aan de buurt is geven over het aangepaste ontwerp en de planning van de uitvoering. Opstapplaats watersport Bij de speelplek is ook een vlonder aangebracht die de gelegenheid biedt als opstapplaats voor peddelsurfen (suppen). Skatebaan Merwedestraat in Neder Hardinxveld Op 3 november 2023 vond de feestelijke opening plaats van de vernieuwde skatebaan. Naast het vernieuwen van de toestellen is ook de ondergrond voorzien van een nieuwe gladde laag asfalt. Participatie Eind 2022 is een begin gemaakt met de voorbereiding voor het renoveren van de skateplek aan de Merwedestraat. Via brede communicatie via sociale media, scholen en in de omgeving verspreide brief zijn geïnteresseerden opgeroepen de enquête digitaal in te vullen. Maar liefst 107 maal is de enquête volledig ingevuld. Inloopbijeenkomst De resultaten zijn gebruikt om twee ontwerpvoorstellen te maken.

Op 1 februari 2023 zijn, tijdens een inloopbijeenkomst, twee ontwerpvoorstellen aan de geïnteresseerden voorgelegd. Vanuit de vele reacties en wensen is voorstel opgesteld waarin het beste van beide varianten is gecombineerd. Met het huidige voorstel wordt aan de gebruikers echt iets geboden waarmee ze zeker 15 jaar lang met plezier gebruik van kunnen maken. Duurzaamheid, lopende acties en in het bijzonder de NIP-Pilot In 2023 werd regionaal en zelfs landelijk met aandacht meegekeken met de pilot die HardinxveldGiessendam samen met een aantal partners heeft ontwikkeld en uitgevoerd rondom het Nationaal Isolatie Programma (NIP). De pilot kende vooral twee bijzondere kenmerken. Allereerst dat deze werd opgezet vanuit het maximaal ontzorgen van inwoners, door met name eenduidig advies, veel werk uit handen nemen en aantrekkelijke subsidies. Daarnaast was de samenwerking met lokale en regionale bedrijven bijzonder te noemen omdat zij in vertrouwen met elkaar samenwerkten, met als doel het aantal personen dat ‘aan huis’ kwam te verminderen en eenduidigheid te creëren ten aanzien van te nemen maatregelen en bijhorende prijzen. Daarnaast ging veel aandacht uit naar communicatie en participatie, Jaarstukken 2023

12

onder andere door een zeer waardevol participatietraject met inwoners rondom de opgave woningen meer duurzaam en aardgasvrij te verwarmen. Bereikbaarheid, Bevriezen verbreding A15 maar vooral de aanpak van compenserende maatregelen De Minister van I&W heeft voor een aantal MIRT-projecten de pauzeknop ingedrukt. Ook de MIRTverkenning naar verbetering van de doorstroming op de A15 is gepauzeerd. Om het project op een later moment zo goed weer zo goed mogelijk te kunnen opstarten, zijn bestuurlijke afspraken gemaakt. Zo is bestuurlijk een voorkeur uitgesproken voor de variant 3++. Deze variant gaat uit van 2x3 rijstroken met een extra weefvak tussen Sliedrecht en Papendrecht en de toepassing smart-mobility maatregelen. Een deel van het oorspronkelijke MIRT-budget mag door de regio worden aangewend voor het treffen van maatregelen om de gevolgen van de uitstel van verbreding van de A15 te compenseren. In regionaal verband wordt overlegd hoe deze middelen het beste kunnen worden aangewend. Gemeenten en provincie trekken samen op met het bedrijfsleven. De samenwerking wordt vormgegeven in innovatietafels. Dit wordt in 2024 verder uitgewerkt. Economie en duurzaamheid: Green Deal bedrijventerrein Nieuweweg Ruimte om te ondernemen is een van de pijlers van de Economische Visie. Dat gaat verder dan alleen de fysieke plek waar een bedrijf staat.

Het gaat bijvoorbeeld ook om ruimte op het energienet of ruimte om piekbuien op te vangen. Het verduurzamen van bedrijven én bedrijventerreinen is daarom van groot belang. In samenwerking met bedrijven, de Stuurgroep Economische Visie, de Omgevingsdienst ZuidHolland Zuid en andere partijen is afgelopen jaar de GreenDeal Nieuweweg gepresenteerd. Een document waar verschillende aspecten van verduurzaming een plek in hebben gekregen en waar steeds meer bedrijven zich achter scharen. De eerste resultaten zijn al zichtbaar. Zo is in 2023 een aanvraag toegekend voor Impulsgelden (klimaatadaptatie). Hierdoor kan de Hakgriend bij het renoveren van het wegdek meer water bergen en gespreid afvoeren. Daarnaast is er gestart met een traject waarmee energie delen mogelijk moet worden zodat de impact van mogelijke netcongestie verzacht wordt. En er zijn afspraken gemaakt over het aanleggen van geveltuinen en ander groen op het bedrijventerrein. Op basis van de GreenDeal werken we de komende jaren verder aan een toekomstbestendig bedrijventerrein. Zegen en dank aan God Wij weten ons bevoorrecht om te mogen leven in een land waar het leven voor velen goed is en hebben daarbij een gevoel van dankbaarheid. Een deel van de inwoners in onze gemeente geeft die dankbaarheid ook een religieuze verdieping en vraagt zegen en brengt dank aan God.

Dat gevoelen, zo weten wij, wordt ook door een groot deel van uw raad en ons college gedeeld. Burgemeester en wethouders van Hardinxveld-Giessendam, 27 juni 2024 de secretaris,

de burgemeester,

S.M. van der Stel

D.A. Heijkoop

Jaarstukken 2023

13

Jaarstukken 2023

14

Programmaverantwoording

Jaarstukken 2023

15

1.4 Toelichting per beleidsthema In deze paragraaf wordt per beleidsthema een toelichting gegeven op onderwerpen, doelstellingen en projecten, opdrachten en processen. Een tekstuele toelichting op de verschillen tussen begroting en realisatie wordt gegeven bij de toelichtingen per programma en wordt verwezen naar paragraaf 2.5.2.

Jaarstukken 2023

16

Beleidsthema 1 Een fijne en veilige woonomgeving voor de inwoners Onderwerpen De belangrijkste onderwerpen in dit programma zijn:  Welzijn en zorg – lokaal dichtbij en landelijk lef  Vluchtelingen en statushouders  Bouwen, wonen en projecten  Leefbaarheid – fijn & veilig wonen  Centrumvisie, horeca en evenementen – levendig & passend  Sport en verenigingsleven  Cultuur & cultuurhistorie  Groen en gezond  Begraafplaatsen  Riolering en watergangen  Een duurzame gemeente  Economie en onderwijs  Bereikbaarheid Doelstellingen Onze gemeente moet een fijne en veilige woonomgeving voor de inwoners zijn. Als gemeentebestuur vertegenwoordigen we alle inwoners van Hardinxveld-Giessendam. Tegelijkertijd zien we zowel landelijk als lokaal dat lang niet iedereen zich betrokken of vertegenwoordigd voelt. Wij zetten ons in voor onze inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners. Al realiseren we ons dat we niet altijd pasklare antwoorden of oplossingen voorhanden hebben en dat er verschillen (mogen) zijn in de samenleving. Wij werken vanuit vertrouwen en gaan uit van gelijke behandeling voor iedereen.       

Inzetten op preventie Lokaal wat nodig is en uitgaan van eigen kracht van inwoners Faciliteren van woningbouwopgaven en bouwen naar behoeften en inwoners Veilige en prettige woonomgeving Stimulering van economische ontwikkelingen en initiatieven Actieve rol van verenigingen in (samen) sporten en/of muziek Inzet op (kleinschalige) recreatie

Projecten, opdrachten en processen

Welzijn & Zorg – lokaal dichtij en landelijk lef Preventie We zetten ons in op preventie: we willen voorkomen dat (zwaardere) hulp aan inwoners noodzakelijk wordt. Dat betekent veel inzet aan de voorkant en dicht bij onze inwoners: van alert zijn op signalen die kunnen duiden op een zorgvraag tot het voorkomen dat zwaardere zorg nodig is. Ook willen we voorkomen dat onze inwoners door schulden of armoede in een mogelijk sociaal isolement terechtkomen. Wat wilden we bereiken in 2023? We richten ons op kwetsbare doelgroepen, zoals ouderen, chronisch zieken en gehandicapten. Groepen waarbij de voorspelling is dat de zorgvraag gaat toenemen. Door het toenemende personeelstekort zijn we genoodzaakt om zorg anders te organiseren. Aandacht gaat naar preventie, zwaardere zorg moet worden voorkomen en we zullen een steeds groter beroep doen op vrijwilligers en mantelzorgers. Een andere kwetsbare doelgroep waar we ons op richten zijn de werkende minima. Voor de kwetsbare doelgroepen formuleren we maatschappelijke opgaven, waarop we onze projecten 2023 e.v. richten. We gaan o.a. het volgende doen:  We leggen vanuit het ouderenconsultatiebureau huisbezoeken af bij (potentieel) kwetsbare ouderen. We informeren ouderen over verschillende aspecten van het ouder worden en waar nodig ondersteunen we samen met de huisartsenpraktijk zorg op maat. Jaarstukken 2023

17

  

Voorkomen van zwaardere zorg bij kwetsbare zwangeren door inzet van vroegsignalering, zoals prenatale huisbezoeken en Prézorg. Vroegsignaleringsproces wordt aangescherpt; doelgroepen in kaart brengen die vast lopen. Ontwikkeling lokale participatieplekken in samenwerking met lokale netwerk en lokale partners.

Wat hebben we bereikt?

In 2023 is de preventieve aanpak voortgezet. De samenwerking met huisartsenpraktijken is uitgebreid van één naar drie praktijken. Dit betekent dat op verwijzing van de huisarts meer (potentieel) kwetsbare ouderen bij de ouderenconsulent van het Sociaal team in beeld zijn gebracht. Zij worden ondersteund waar dat nodig is. Bij de kwetsbare zwangeren en gezinnen voorkomen we zwaardere problematiek met de inzet van JongJGZ. Met Stichting Leergeld Drechtsteden zijn afspraken gemaakt om de bekendheid van de minimaregeling en het bereik van financieel kwetsbare gezinnen te vergroten. Participatieplekken bij lokale organisaties en bedrijven zijn uitgebreid om inwoners voordelen te geven op verschillende leefgebieden, zoals de kwaliteit van leven, sociale contacten en het aanpakken van problemen

Lokaal preventie akkoord Goede zorg dichtbij voor jong en oud betekent dat de huisartsen en andere zorgverleners de oren en ogen op het gebied van zorg zijn en blijven. Samen zorgen we voor een goede informatievoorziening en onderlinge verbindingen tussen zorgorganisaties. Dit is ons lokale preventieakkoord. Wat wilden we bereiken in 2023? Onze lokale Visie Sociaal Domein is vastgesteld in 2020, inmiddels zijn een aantal andere beleidstukken onder deze paraplu vastgesteld. We gaan uit van eigen kracht en verantwoordelijkheid van inwoners. We zetten in op normaliseren. Verder gaan we uit van onze visie "goed is goed genoeg". Waar nodig ontvangen inwoners passende hulp en ondersteuning.  We leggen de focus op een kwetsbare doelgroepen. De lokale organisaties en verenigingen zijn partners die we voor deze opgaves moeten verbinden met elkaar. We zetten blijvend in op contact met huisartsen, voorveldpartners en andere zorgorganisaties.  We halen (zorg)signalen op bij voorveldpartners. Wat hebben we bereikt? We werken samen met onze maatschappelijke partners aan ondersteuning van kwetsbare doelgroepen. Tijdens meerdere bijeenkomsten werden partners aan elkaar verbonden. Als gemeente stimuleren en faciliteren we samenwerking tussen partners.

Door de uitvoering en beoordeling van de Maatschappelijke Agenda (MAG) vanaf 2024 bij de gemeente te beleggen, weten we beter wat er in de samenleving speelt.

Balans tussen zorgvragen We vragen landelijk blijvend aandacht voor een betere balans tussen de zorgvragen die we in onze gemeente zien, de beperkte beleidsvrijheid die het rijk biedt en het budget dat daarvoor beschikbaar wordt gesteld. Juist in een relatief kleine gemeente als Hardinxveld-Giessendam hebben we problemen in de samenleving goed in beeld en hebben mensen oog voor elkaar. Dat is een deel van onze kracht, al beseffen we dat we de disbalans tussen de nodige zorg en het beschikbare budget niet alleen kunnen oplossen. We volgen daarom, ook in 2023, de ontwikkelingen vanuit het Rijk op de voet en zorgen ervoor dat het, bij voorkeur in regionaal verband, blijvend op de agenda van het Rijk blijft. Wat wilden we bereiken in 2023?  Een andere visie op zorg is nodig gezien de maatschappelijke problemen zoals schaarste van personeel, vergrijzing. Hierdoor neemt het aantal hulpvragen toe.

Jaarstukken 2023

18

  

De uitgangspunten van onze lokale visie sociaal domein, zoals normaliseren worden steeds belangrijker. We organiseren een maatschappelijk debat met onze voorveldpartners om te spreken over 'wat is zorg', waar moet de zorg terecht komen, wat kunnen we niet meer doen? Gezien de maatschappelijke problemen: het toetsen en waar gewenst aanscherpen van het toegangsbeleid op individuele voorzieningen op het gebied van Wmo, Participatiewet en de Jeugdwet. Dit leggen we vast in de verordeningen. We organiseren de toegang tot voorzieningen van de Sociale Dienst Drechtsteden dichtbij en zetten in op een integrale consulent die breed kan adviseren. We maken keuzes over wat we wel doen en wat ook niet. Normaliseren is hierbij het uitgangspunt.

Wat hebben we bereikt? In 2023 hebben we op meerdere manieren aandacht besteed aan schaarste van zorg. Onder meer bij de herijking van de Wmo. Tijdens verschillende bijeenkomsten met maatschappelijke partners, raadsleden en inwoners. En bij het versterken van de samenwerking tussen het Sociaal team en Sociale Dienst Drechtsteden over de toegang tot ondersteuning en het onderzoeken van mogelijkheden voor respijtzorg.

Tweesporenbeleid We zetten ons blijvend in op twee sporen: we doen lokaal wat nodig is, we gaan uit van de eigen kracht van inwoners en zetten het huidige beleid op sociaal domein voort met bijzondere aandacht voor ouderenzorg (mantelzorg, dementie, huiselijk geweld) en jeugdzorg. Er is een vangnet voor diegenen die dat nodig hebben. Daarnaast zetten we met lef in op verbetering van het rijksbeleid om de bijbehorende middelen te verkrijgen en de financiële balans te verbeteren. Wat wilden we bereiken in 2023?  Afbakening jeugdhulp: aanpakken bij de oorzaak, geen symptoombestrijding. Maatschappelijk het gesprek voeren: Wat is normaal en wat is zorg? Sociaal team is hier een belangrijke uitvoerende partij.  We maken een integrale consulent van de Sociale Dienst Drechtsteden onderdeel van het sociaal team, zodat ondersteuning meer integraal en via kortere lijnen kan worden ingezet.  Ontwikkelen van lokale aanpak van energiearmoede in samenhang met team duurzaamheid. Wat hebben we bereikt? Het Sociaal Team kijkt met een kritische en brede blik naar alle hulpvragen die binnenkomen. Met laagdrempelige, vrij-toegankelijke begeleiding door Jeugdhulp en in samenwerking met huisartsen wordt zwaardere zorg voorkomen. Uitgangspunt is dat het Sociaal team beschikbaar is voor complexe hulp.

Het maatschappelijke gesprek met onze partners dat aansluit bij de Hervormingsagenda Jeugd krijgt in 2024 vorm; versterking van de pedagogische basis en afbakening van de jeugdwet zijn belangrijke thema’s. De integrale consulent van de Sociale Dienst Drechtsteden maakte het hele jaar 2023 deel uit van het aanmeld- en triageoverleg van het Sociaal team. In onze lokale aanpak van energiearmoede zijn eind 2023 energietoeslagen uitgekeerd aan huishoudens met een inkomen tot 120% van het wettelijk minimum. Een inkomens- en vermogenstoets is toegepast om er voor te zorgen dat de middelen terecht komen bij de huishouders die het echt nodig hebben.

Respect en gelijkheid In onze gemeente kan iedereen zichzelf zijn: iedereen is anders en moet zich thuis kunnen voelen. We hebben respect voor elkaar. Pesten en mishandeling horen in onze gemeente daarom niet thuis. Zo is en blijft Hardinxveld- Giessendam een sociale gemeente waar normaal gedrag helpt om zorg te voorkomen. Wat wilden we bereiken in 2023? Jaarstukken 2023

19



Gedenksteen plaatsen op de begraafplaats in beneden- en boven- Hardinxveld voor ouders die hun kindje zijn verlopen in de zwangerschap. Inzet op rouwverwerking en dat alle deze ouders de mogelijkheid hebben om ook een gedenkteken te hebben.

Wat hebben we bereikt? Een werkgroep is ingesteld en heeft met een kunstenaar gesproken over een gedenksteen voor overleden kindjes. Dit project loopt door in 2024. Het thema respect kwam in meerdere bijeenkomsten aan bod. In 2023 werd HardinxveldGiessendam ‘Respect gemeente’ en hebben we samen met scholen de Week van Respect georganiseerd.

Waakvlamfunctie Het sociaal team biedt waakvlamondersteuning, zo lang als nodig is. Waakvlamondersteuning is een vorm van lichte ondersteuning die gedurende langere tijd incidenteel of periodiek aangeboden wordt aan kwetsbare mensen. Kwetsbare inwoners houden we in beeld om escalatie, verslechtering of terugval van problematiek te voorkomen (preventie). Wat wilden we bereiken in 2023?  Aansturen op het tijdig afschalen van de ondersteuning naar de waakvlamfunctie.  We zorgen voor voldoende bezetting om de waakvlamondersteuning uit te voeren. Dit wordt afgesteld op de vraagbehoefte.  We stellen een profiel op voor de (semi) professional waakvlamuitvoering. Hierbij is opleiding niet de belangrijkste vereiste, maar ervaring en persoonlijkheid staan bovenaan.  Het voorveld de opdracht geven om meer vrijwilligers 'op te leiden' voor waakvlamcontact, zodat er meer afgeschaald kan worden.  We evalueren de uitvoering van de waakvlam en maken zo nodig aanpassingen. Wat hebben we bereikt? De waakvlamondersteuning is door het Sociaal Team voortgezet. De ouderenconsulent is meer waakvlamcontacten gaan onderhouden met senioren.

Doorontwikkeling sociaal team 2022 heeft in het teken gestaan van de herinrichting van het sociaal team. Dit loopt deels nog door in 2023. Wat wilden we bereiken in 2023?  We zetten in op het vormen van een vaste kern van medewerkers in sociaal team, waarbij een deel van de medewerkers in dienst is van de gemeente en een klein deel gedetacheerd wordt. Wat hebben we bereikt? In 2023 kwam het ‘basisteam’ in dienst van de gemeente. Dit team behandelt hulpvragen die bij het Sociaal Team binnenkomen. Voor specifieke expertise zijn er contracten met specialistische organisaties.

Maatschappelijke agenda De Maatschappelijke Agenda is in Hardinxveld-Giessendam een begrip. De MAG is voor veel organisaties en betrokken burgers een laagdrempelige mogelijkheid om geld te ontvangen dat voldoet aan de 8 gestelde MAG-doelen. Na enkele jaren is het goed om het systeem van de MAG en de uitgangspunten die daaraan ten grondslag liggen tegen het licht te houden. Wat wilden we bereiken in 2023?  Bestuurlijk wordt gekeken naar de toekomst van de MAG. Het systeem van de MAG en de uitgangspunten die daaraan ten grondslag liggen worden tegen het licht te houden. Jaarstukken 2023

20

Wat hebben we bereikt? Tot en met 2023 was StuwKR8 penvoerder van de MAG. Grotere partners, zoals de bibliotheek en Servanda, zijn in stelling gebracht, maar ook veel kleine initiatieven zijn bekostigd uit de MAG. Door veranderende wetgeving en behoefte van partners aan contact met de gemeente wordt de uitvoering vanaf 2024 ondergebracht bij de gemeente. Hiervoor is een nieuwe subsidieregeling ontwikkeld.

Jaarstukken 2023

21

Vluchtelingen en Statushouders Vluchtelingen en Statushouders Sinds begin 2022 vangt Hardinxveld-Giessendam een flink aantal vluchtelingen uit Oekraïne op in twee tijdelijke locaties. Daarnaast voldoen we aan de huisvesting van onze statushouders. Die lijn zetten we voort. De opvang die we bieden, past bij de schaal van Hardinxveld-Giessendam. We hebben en houden oog voor de draagkracht van de samenleving. Door de oorlog in Oekraïne is de afgelopen tijd een groot aantal vluchtelingen naar Nederland gekomen. Op dit moment worden in van onze gemeente Oekraïense vluchtelingen opgevangen door particulieren en twee gemeentelijke opvanglocaties. Het college van burgemeester en wethouders van Hardinxveld-Giessendam heeft besloten, vanwege de aanhoudende oorlog in Oekraïne, om een tijdelijke gedoogbeschikking van algemene strekking af te geven voor de particuliere opvang van Oekraïense vluchtelingen. Wat wilden we bereiken in 2023?  Oekraïense vluchtelingen: Huurovereenkomsten van de tijdelijke gemeentelijke locaties lopen tot en met 14 maart 2023, de duur van 1 jaar. In 2023 besluiten om de duur van de huurovereenkomsten te verlengen of te beëindigen. Dit is afhankelijk van de omstandigheden op dat moment, in het bijzonder de noodzaak tot het beschikbaar hebben van geschikte tijdelijke opvanglocaties.

 Statushouders: We voldoen aan de taakstelling, zoals deze door de landelijke overheid bij onze gemeente wordt neergelegd. Voldoen aan de taakstelling, maar niet meer dan de door de Rijksoverheid bepaalde aantallen. De verdeling over de gemeente hangt af van hoeveel mensen er in de gemeente wonen, kortom het vastgestelde aantal is passend bij de schaal van Hardinxveld-Giessendam.  Statushouders: In overleg met woningcorporatie Fien Wonen gaan we kijken of er nieuwe woonvormen ingezet kunnen worden, zoals kamergewijs verhuren in plaats van per woning, om zo onze taakstelling te kunnen volhouden, maar ook woningen zuinig te verdelen. Rekeninghouden met de draagkracht van de wijk en /of buurt. Wat hebben we bereikt? - De opvang van Oekraïense vluchtelingen op de twee gemeentelijke locaties is in 2023 voortgezet. De huurovereenkomsten zijn hiervoor verlengd. - Huisvesting van het door het COA bepaalde aantal statushouders is in 2023 op 5 statushouders na behaald.

Jaarstukken 2023

22

Bouwen, wonen en projecten Bouwen naar behoefte We blijven bouwen op een organische manier, naar behoefte en vooral voor onze inwoners. Voor hen willen we het mogelijk maken om te kunnen wonen waar ze willen, als starter, als doorstromer of als senior. Wie werkt in Hardinxveld-Giessendam zou de mogelijkheid moeten hebben om er te kunnen wonen of tenminste tijdelijk onderdak te hebben, zoals arbeidsmigranten. Zo vergroten we de samenhang tussen wonen en werken. Wat wilden we bereiken in 2023?  De focus ligt op het bouwen van nieuwe woningen conform de Lokale Paragraaf Bouwen met bijbehorend uitvoeringsprogramma 2022-2023. Door deze focus kunnen we vaart maken met de woningbouw, dit doen we door het zoeken naar mogelijkheden voor nieuwbouw en het realiseren van gemiddeld 80 woningen per jaar. Wat hebben we bereikt?