Jaarstukken 2021 versie 3.0 d.d. 24-05-2022.pdf

gemeente

Hardinxveld-Giessendam

JAARSTUKKEN 2021 Raadsvergadering 30 juni 2022

INHOUD

DEEL 1 JAARVERSLAG ........................................................................................................................... 1 BESTUURSVERSLAG ........................................................................................................................................ 3 1.1 Leeswijzer ................................................................................................................................. 4 1.2 Het financiële resultaat over 2021 .................................................................................................... 5 1.3 Politiek-bestuurlijke hoofdlijnen ...................................................................................................... 12 PROGRAMMAVERANTWOORDING ..................................................................................................................... 17 1.4 Toelichting per programma ............................................................................................................. 18 Programma 1 Bestuur ............................................................................................................................... 19 Programma 2 Leven, Reizen en Documenten ...........................................................................................

22 Programma 3 Openbare Orde en Veiligheid ............................................................................................. 24 Programma 4 Verkeer en Vervoer ............................................................................................................. 27 Programma 5 Ondernemen en Bedrijvigheid ............................................................................................ 30 Programma 6 Scholing .............................................................................................................................. 34 Programma 7 Samenleven ........................................................................................................................ 36 Programma 8 Werk en inkomen ................................................................................................................ 39 Programma 9 Zorg en Welzijn ................................................................................................................... 41 Programma 10 Gezondheid en Milieu ........................................................................................................ 46 Programma 11 Bouwen, Wonen en Gebruiken ..........................................................................................

48 Programma 12 Woonomgeving .................................................................................................................. 52 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................... 54 1.5 Algemene Dekkingsmiddelen ......................................................................................................... 56 1.6 Overhead ............................................................................................................................... 57 1.7 Vennootschapsbelasting ...................................................................................................................... 58 1.8 Onvoorzien ............................................................................................................................... 59 PARAGRAFEN .......................................................................................................................................... 60 1.9 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................ 61 1.9.1 Informatiebeveiliging en privacy (ENSIA) ........................................................................................

63 1.10 Paragraaf Lokale Heffingen ............................................................................................................ 64 1.11 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................... 72 1.12 Paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen ........................................................................................ 80 1.13 Paragraaf Financiering en Treasury ................................................................................................ 89 1.14 Paragraaf Verbonden Partijen ......................................................................................................... 96 1.15 Paragraaf Grondbeleid .................................................................................................................. 103 BESTUURSOVEREENKOMST .......................................................................................................................... 115 1.16 Verantwoording interbestuurlijk toezicht provincie Zuid- .............................................................. 117 Holland en de gemeente Hardinxveld-Giessendam ................................................................................. 117

DEEL 2 JAARREKENING ..................................................................................................................... 123 2.1 GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING .............................................................. 125 2.2 BALANS ........................................................................................................................................ 128 2.3 HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ............................................................................................. 130 2.4 TOELICHTING OP DE BALANS ............................................................................................................. 131 2.4.1 OVERZICHT VAN RESERVES EN VOORZIENINGEN .................................................................................. 142 2.4.2. TOELICHTING OP DE RESERVES EN VOORZIENINGEN ............................................................................ 146 2.5 TOELICHTING OP HET OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN ..................................................................... 150 2.5.1 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN 2021 ........................................................................................... 150 2.5.2 TOELICHTING PER PROGRAMMA ........................................................................................................

152 Programma 1 Bestuur ............................................................................................................................. 152 Programma 2 Leven, Reizen en Documenten ........................................................................................ 153 Programma 3 Openbare Orde en Veiligheid ........................................................................................... 154 Programma 4 Verkeer en Vervoer........................................................................................................... 155 Programma 5 Ondernemen en Bedrijvigheid .......................................................................................... 156 Programma 6 Scholing ............................................................................................................................ 157 Programma 7 Samenleven ...................................................................................................................... 158 Programma 8 Werk en Inkomen.............................................................................................................. 159 Programma 9 Zorg en Welzijn .................................................................................................................

160 Programma 10 Gezondheid en Milieu ...................................................................................................... 162 Programma 11 Bouwen, Wonen en Gebruiken ........................................................................................ 163 Programma 12 Woonomgeving ................................................................................................................ 164 Financiering en Algemene Dekkingsmiddelen ......................................................................................... 165 Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 166 2.5.3 INCIDENTELE BATEN EN LASTEN ........................................................................................................ 167 Jaarstukken 2021

2.5.4 2.5.5

EMU SALDO ................................................................................................................................... 171 WET NORMERING BEZOLDIGING TOPFUNCTIONARISSEN PUBLIEKE ......................................................... 172 EN SEMIPUBLIEKE SECTOR (WNT)................................................................................................................. 172 2.5.6 ANALYSE BEGROTINGSRECHTMATIGHEID ........................................................................................... 174 2.6 BIJLAGE SINGLE INFORMATION SINGLE AUDIT (SISA) ......................................................................... 178

DEEL 3 OVERIGE GEGEVENS ............................................................................................................ 185 3.1

Controleverklaring van de onafhankelijk accountant .................................................................... 186

DEEL 4 BIJLAGEN ................................................................................................................................ 187 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

Jaarstukken 2021

Kredietenstaat ............................................................................................................................. 189 Overzicht arbeidskosten en inhuur 2021 ...................................................................................... 193 Voortgang organisatieontwikkeling................................................................................................ 194 Overzicht van baten en lasten per taakveld .................................................................................. 195 Vaststellingsbesluit jaarrekening 2021 ......................................................................................... 198

DEEL 1

JAARVERSLAG

Jaarstukken 2021

1

Jaarstukken 2021

2

Bestuursverslag

Jaarstukken 2021

3

1.1

Leeswijzer

De jaarstukken 2021 bevat de beleidsmatige en financiële verantwoording over 2021. Bij alle onderwerpen en speerpunten die in de programmabegroting 2021 zijn benoemd, wordt ingegaan op de vraag ‘Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?’. Indien van toepassing wordt op basis van de laatste ontwikkelingen in het kort een doorkijk naar 2022 gegeven. Daarnaast zijn de verplichte paragrafen opgenomen. Doel van de paragrafen is dat de thema’s die op verschillende programma’s van toepassing zijn op één plaats in de jaarstukken gebundeld worden weergegeven. In de paragrafen worden beheersmatige aspecten behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente. Verder bevatten de jaarstukken de financiële verantwoording (jaarrekening) over 2021. Deze is opgebouwd uit de volgende onderdelen: ▪ Balans met de toelichting op de balans ▪ Overzicht van baten en lasten met de toelichting ▪ Bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen ▪ Overige gegevens met de controleverklaring van de onafhankelijk accountant ▪ Bijlagen met onder andere de kredietenstaat en het vaststellingsbesluit.

Jaarstukken 2021

4

1.2

Het financiële resultaat over 2021

Geachte leden van de raad, geachte lezer, Hierbij bieden wij u de jaarstukken van 2021 aan. Zij vormen het sluitstuk van de planning- en controlcyclus 2021. Het college legt in de jaarstukken verantwoording af aan de raad in hoeverre zij erin is geslaagd de in de begroting 2021 voorgenomen beleidsdoelen te realiseren en in hoeverre dit tijdig en binnen de beschikbaar gestelde budgetten is gebeurd. Dit alles is per programma weergegeven. EEN POSITIEF FINANCIEEL RESULTAAT (REKENINGRESULTAAT) VAN € 1.185.000 Tabel 1 geeft op totaalniveau een vergelijking van de begrote en gerealiseerde cijfers over 2021. Het financiële resultaat (rekeningresultaat) over 2021 voor bestemming bedraagt € 1.185.000 en valt daarmee € 679.000 voordeliger uit dan begroot. In het geraamde resultaat zijn de bij de begroting 2021 en via tussentijdse begrotingswijzigingen door de raad gevoteerde toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves verwerkt. Op 12 november 2020 heeft de gemeenteraad de begroting 2021 vastgesteld. Het begrote resultaat voor 2021 daarin was nihil. Met het vaststellen van de perspectiefnota 2022-2025 (inclusief voorjaarsnota), de najaarsnota 2021 en de slotwijziging 2021 is dit begrote resultaat bijgesteld tot € 506.000 voordelig. Het resultaat voor bestemming in voorliggende jaarrekening 2021 komt nu uit op € 1.185.000 voordelig.

Tabel 1 Een vergelijking op totaalniveau van de begrote en gerealiseerde cijfers over 2021. Primaire begroting Lasten Baten Saldo Totaal Producten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Resultaat

-42.025 -42.025

-3.039 -45.064

40.675 40.675 4.389 45.064

Begroting na wijziging Lasten Baten Saldo

-1.350 -51.755 -1.350 -51.755 1.350 -5.751 0 -57.505

50.920 50.920 7.091 58.011

-834 -834 1.340 506

Realisatie Lasten Baten -46.768 -46.768 -6.221 -52.989

47.207 47.207 6.967 54.174

Saldo 439 439 746 1.185

Lasten 4.987 4.987 -471 4.517

bedragen x € 1.000 Verschil Baten Saldo -3.714 -3.714 -124 -3.837

1.274 1.274 -594 679

Het voordelig resultaat ad € 1.185.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door: 010 Burgerzaken

€ 72.000 voordelig

Lasten € 36.000,- voordelig We hebben de openingstijden van onze publieksbalies beperkt vanwege de coronapandemie. Dit leidde ertoe dat we minder personeel hebben hoeven in te huren. Dienstverlening is een van de speerpunten van onze organisatieontwikkeling. In het eerste deel van 2021 lag de focus op het stutten en verstevigen van onze organisatie. De tweede helft van 2021 verschoof deze focus naar het versterken van de dienstverlening. Hierdoor hebben we de in 2021 voor dienstverlening beschikbare budgetten nog niet volledig (€ 28.000) ingezet. In 2022 geven we de versterking van onze dienstverlening verder vorm. Baten € 36.000,- voordelig Bij de najaarsnota is opbrengst Leges Reisdocumenten bijgesteld onder andere vanwege de op dat moment aanhoudende maatregelen m.b.t. de coronacrisis. Mensen gingen vanwege de restricties minder op reis, met als gevolg dat er minder aanvragen van ID-kaarten en paspoorten binnen kwamen. Richting het jaareinde vervielen de reisbeperkingen meer en meer. Dit heeft in het laatste deel van 2021 geleid tot een toename aan aanvragen voor genoemde documenten. Daarnaast bleken mensen identificatiedocumenten aan te vragen voor coronavaccinaties/-testen. Dit heeft ertoe geleid dat de opbrengst ca € 27.000,- hoger is dan bij de najaarsnota werd voorzien.

030 Wegen straten en Pleinen € 300.000 voordelig Bij team Leefomgeving waren afgelopen jaar veel vacatures. Met tijdelijke inhuur is er zo goed mogelijk invulling gegeven aan de uitvoering van werkzaamheden. Het accent lag daarbij op de voorbereiding van projecten die eerder waren blijven liggen. De inspectie voor wegonderhoud is om genoemde reden pas in de loop van 2021 uitgevoerd. De uitkomst daarvan vormt de basis voor de uitvoering van het onderhoud. De opdrachten zijn pas aan het einde van het jaar gegeven en de uitvoering vindt plaats in 2022. In dat jaar wordt een inhaalslag gemaakt voor het onderhoud. (€ 347.000)

Jaarstukken 2021

5

100 Sociaal domein € 354.000 nadelig De definitieve beschikking van de specifieke uitkering voor de uitvoering van de participatiewet (de zogenaamde BUIG-gelden) is door het Rijk (€ 65K) lager vastgesteld. Tegenover deze lagere uitkering stonden hogere uitkeringslasten (50K) als gevolg van hogere aantallen uitkeringsgerechtigden. Ook aan re-integratie en participatievoorzieningen zijn als gevolg hiervan meer kosten (22K) gemaakt. De uitvoeringskosten van de SDD zijn in 2021 hoger uitgevallen (61K). De hogere aantallen bijstandsgerechtigden, de corona epidemie en de toeslagenaffaire waren hier debet aan. Een tweede specifieke uitkering: De Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO) is één van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Het voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt. Net zoals de participatiewet ligt de uitvoering van de TOZO bij de Sociale Dienst Drechtsteden. Over de TOZO regeling wordt een financiële verantwoording afgelegd door de Sociale Dienst Drechtsteden. In 2021 vloeide 68K over 2020 terug naar het Rijk. In 2021 is over de raming voor de kosten van de bedrijfsvoering met Avres gesproken.

Hierbij is de inhoud van het gespreksverslag van 9 april 2019 abusievelijk niet betrokken. Toepassing van de destijds gemaakte afspraken leidt tot een nadelige financiële correctie (84K) ten opzichte van de uitkomst van het overleg medio 2021. 105 Sociaal domein € 46.000 voordelig De lasten sociaal domein laten ten opzichte van de begroting een negatief resultaat zien. De baten daarentegen laten een positief resultaat zien ten opzichte van de begroting. Per saldo is sprake van een positief resultaat ten opzichte van de begroting. De volgende zaken worden hieronder toegelicht, Uitgaven De uitgaven zijn € 281.000 hoger dan bij de begroting was voorzien. De hogere uitgaven worden grotendeels verklaard door: 1.

De kosten jeugdzorg laten een negatief effect zien van € 713.000. Zowel bij de eerste als de tweede bestuursrapportage (burap) van de Service Organisatie Jeugd (SOJ) hebben wij onze zienswijze kenbaar gemaakt. De cijfers uit de tweede burap gaven geen aanleiding om de budgetten bij te stellen. Vanaf het 2e halfjaar 2021 zien we een overschrijding op 'zorginkoop'. De gemiddelde zorgkosten per cliënt nemen sterk toe. Dit betekend dat er door aanbieders meer gedeclareerd wordt. We zien een toename van complexe zorg die om zwaardere zorg vraagt. Met de afschaffing van de solidariteit was bekend dat Hardinxveld-Giessendam hier nadeel van zou gaan ondervinden. We zien dat zware casussen flink drukken op ons jeugdhulpbudget. Toch zien we de afschaffing van de solidariteit ook als een kans om lokaal te transformeren. Dit doen wij nu met de inrichting van het sociaal team. Er wordt gebouwd om een stabiele organisatie te vormen, die gaat bijdragen in de uitvoering van onze visie Sociaal Domein.

2. De WMO, participatiewet en het armoedebeleid worden met ingang van 2018 uitgevoerd door de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD). De werkelijke uitgaven zijn volgens de geactualiseerde liquiditeitsplanningen door de dienst in rekening gebracht bij de deelnemende gemeenten. Onze begrotingscijfers zijn gebaseerd op de 1e bestuursrapportage. De begrotingscijfers uit de tweede bestuursrapportage betreffende het laatste kwartaal 2021, konden niet meer in onze begroting aangepast worden. De positieve effecten van € 84.000 zien we onder andere bij begeleiding en kortdurend verblijf en huishoudelijke ondersteuning voor de uitvoering van de WMO en armoede beleid € 80.000. 3. In de meicirculaire van 2017 is geld beschikbaar gesteld voor kinderen in armoede; de zogenaamde "Klijnsma-gelden". Door de gemeenteraad is besloten deze gelden voor dit doel te "labelen" en beschikbaar te houden te verdelen over de komende jaren. Eventuele restanten van een lopend jaar kunnen worden meegenomen naar het volgende jaar. In 2021 bedraagt het overschot € 65.000 4. Het sociaal team bestaat uit professionals met verschillende expertise. Deze professionals zijn in dienst bij een moederorganisatie en worden gedetacheerd naar het sociaal team van de gemeente Hardinxveld-Giessendam. Door een krapte op de arbeidsmarkt en vertrek van professionals is het niet gelukt om een volledige bezetting te realiseren.

Dit heeft gevolgen voor de uitvoering van werkzaamheden, die we moeten inlopen. In de resultaatbestemming hebben we gevraagd om het budgetoverschot te gebruiken als investering voor 2022. In 2021 bedraagt het overschot € 35.000 Jaarstukken 2021

6

5. Een deel van de taken die onder de Maatschappelijke Agenda (MAG) vallen worden door de gemeente uitgevoerd. In 2021 liggen de lasten € 77.000 lager dan voorzien. Voor een deel wordt dit veroorzaakt door lagere uitgaven op het gebied van het onderwijsachterstandenbeleid (OAB). Vanaf 2019 is een nieuwe Onderwijs Achterstanden Beleid (OAB) regeling van kracht. Deze rijksregeling heeft een looptijd tot en met 2022. Binnen de regeling valt onder andere; Taalklas, VVE materialen peuterspeelzalen en traject taal peuterspeelzalen. In een jaar niet bestede middelen mogen worden overgeheveld naar volgende jaren. Het OAB raakt meerdere programma's binnen de jaarstukken, zie ook programma 6 Scholing. Het budget voor 'buurt bestuurt' is eveneens onderdeel van de MAG waarover de gemeente zelf de regie voert. De werkelijk uitgaven zijn lager uitgevallen dan begroot omdat de initiatieven vanuit de samenleving met minder middelen bekostigd konden worden. De kosten voor de nieuwe aanbesteding van de Mag zijn lager uitgevallen dan begroot 6. Van de middelen die in de septembercirculaire 2021 beschikbaar zijn gesteld voor de 'Tijdelijke ondersteuning Noodzakelijke kosten' (TONK) is weinig gebruik gemaakt.

De middelen zijn bedoeld voor werknemers die hun verloren en geen recht (meer) hadden op een uitkering, of een zelfstandige die vanwege de coronamaatregelen hun opdrachten zagen verdwijnen maar geen aanspraak op de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO) konden maken. Maar ook burgers die al in 2020 ingestroomd zijn in een uitkering (WW, bijstand of Tozo) vanwege de coronacrisis, maar voor wie de hoogte van de uitkering onvoldoende is om de vaste lasten te betalen, kwamen in aanmerking voor de TONK. De TONK kon dan voorzien in (gedeeltelijke) tegemoetkoming voor noodzakelijke kosten. Het overschot bedraagt € 91.000 Inkomsten De inkomsten zijn € 328.000 hoger dan bij de begroting was voorzien. Deze stijging is grotendeels toe te schrijven aan de voorlopige afrekening 2021 van beschermd wonen en opvang van de gemeente Dordrecht. De gemeente Dordrecht is als centrumgemeente aangesteld voor de uitvoering van beschermd wonen en opvang. Eventuele overschoten of tekorten worden met de deelnemende gemeenten verrekend. De voorlopige afrekening 2021 valt positief uit. Verder zijn er nog middelen beschikbaar gesteld voor de acceptatie van lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, biseksuele, transgender, en intersekse personen (LHBTI’s). Een deel van dit budget wordt als voorstel tot resultaatbestemming ingediend.

De middelen voor leefstijlinterventies die onderdeel zijn van het sportakkoord waarover uitgaven zijn gedaan zijn als specifieke uitkering beschikbaar gesteld over de besteding wordt een sisa-verantwoording afgelegd. 135 Milieu € 51.000 voordelig Enerzijds lagere kosten energietransitie € 8.000 en omgevingsdienst € 11.000. De hogere baten zijn met name te verklaren doordat een deel van de beschikbaar gestelde energiebonnen niet is afgenomen, waardoor een restitutie heeft plaatsgevonden (€ 29.000). 150 Begraven en lijkbezorging € 66.000 voordelig Lasten voordeel € 55.000 Eind van 2021 is een start gemaakt met de herinrichting van de gedenkplek. Helaas veel later dan gepland door de late leverantie van materialen. De werkzaamheden zijn daardoor verschoven naar 2022. Baten voordeel € 11.000 De opbrengsten voor begraafrechten vallen hoger uit dan geraamd (€ 7.750) 160 Omgevingszaken € 248.000 voordelig Het resultaat op dit product wordt veroorzaakt door lagere kosten (€ 61.700) en hogere legesopbrengsten (€ 248.000). De legesopbrengsten vallen hoger uit dan bij de tussentijdse rapportages was voorzien. 180 Openbaar Groen € 51.000 voordelig Voor de uitvoering van het groenbeleidsplan worden middelen beschikbaar gesteld onder andere voor het herzien van het groenbeleidsplan en de uitvoering van projecten zoals het vervangen van bomen bij het marktplein.

Het groenbeleidsplan is grotendeels in 2021 herzien. Door het ontbreken van tijd en de vraag Jaarstukken 2021

7

van Stichting Dorpsbehoud om een andere inrichting van het marktplein zijn de bomen aan de marktplein nog niet vervangen. 185 Belastingen € 53.500 nadelig De baten OZB laten per saldo een nadeel zien: een nadeel (€ 20.000 ) bij de gebruikers niet-woningen en een nadeel bij de eigenaren niet-woningen (€ 33.500). De raming voor de OZB- gebruikers niet-woningen is gebaseerd op de verwachte inkomsten 2021, waarbij de opbrengsten 2020 als uitgangspunt zijn gehanteerd. Doordat echter de uitkomsten op de bezwaarschriften hoger uitvallen dan voorzien vallen ook de opbrengsten per saldo nadelig uit. 210 Uitkering gemeentefonds € 781.000 voordelig Gedurende het jaar worden door het Ministerie van BZK circulaires over de Algemene Uitkering uitgebracht, waarin bijstellingen zitten. De twee grootste circulaires zijn de mei- en septembercirculaire. Via de slotwijziging zijn de effecten van laatstgenoemde circulaire in de begroting verwerkt. In tegenstelling tot voorgaande jaren bevatte de decembercirculaire grote bijstellingen, welke niet in de begroting konden worden verwerkt. De raad is via een Raadsinformatiebrief over de uitkomsten geïnformeerd. De belangrijkste bijstelling in de decembercirculaire betrof de extra middelen voor compensatie van corona (€ 439.000).

Daarnaast zijn maatstaven bijgesteld (€ 181.000), middelen toegevoegd voor enkele (nieuwe) beleidsvelden (€ 128.000) en is sprake van positieve afrekeningen over voorgaande jaren. Doordat de middelen pas in december 2021 beschikbaar zijn gesteld konden deze niet meer worden meegenomen in het begrotingsresultaat 2021. Hierdoor maken ze onderdeel uit van het rekeningresultaat 2021.

€ 22.500 nadelig

Saldo van kleinere mee- en tegenvallers

VOORSTEL VOOR BESTEMMING VAN HET RESULTAAT Voorgesteld wordt het positieve resultaat van € 1.185.000 als volgt te bestemmen: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Veerdiensten Algemene uitkering compensatie Covid-19 Doorontwikkeling De Wielewaal Klijnsma gelden Doorontwikkeling Sociaal Team Project Regenboogmiddelen Duurzaamheid Omgevingswet Opleidingskosten Dienstverlening Wet Natuurbescherming Archeologiewet HR21 Onderhoud wegen Algemene reserve

Jaarstukken 2021

€ 5.000 € 439.000 € 10.000 € 31.500 € 21.500 € 27.000 € 8.000 € 77.500 € 45.000 € 13.000 € 50.000 € 11.000 € 39.000 € 350.000 € 57.500

8

Veerdiensten Budget van € 5.000 voor de pilot Watertaxi te bestemmen voor 2022. De pilot Watertaxi start in 2022. Daarom wordt voorgesteld het voor 2021 geraamde budget middels een resultaatsbestemming over te hevelen naar 2022.De kosten voor de pilot worden dan administratief in het juiste boekjaar verwerkt. Algemene uitkering compensatie Covid-19 Via een raadsinformatienota is de gemeenteraad op de hoogte gebracht van de financiële effecten van de decembercirculaire 2021 ten opzicht van de septembercirculaire 2021. Het meest in het oog springende onderdeel van deze circulaire is de coronacompensatie van € 439.000. De financiële effecten van deze circulaire komen grotendeels ten gunste van het jaar 2021. Conform de bestendige gedragslijn worden de compensatiegelden toegevoegd aan de algemene reserve. Doorontwikkeling De Wielewaal Een budget van € 10.000 voor de doorwikkeling sporthal De Wielewaal Klijnsma gelden Voormalig minister Klijnsma heeft in 2017 gelden ter beschikking gesteld voor armoedebestrijding aan kinderen. Het doel is om met name de wat oudere kinderen in de gemeente ook sociaal mee te kunnen laten doen. Het college heeft eerder (in 2018) besloten om (een deel van) de gelden direct op persoonsniveau in te zetten.

Vanaf 2018 hebben we met veel plezier en genoegen jongeren en hun ouders blij gemaakt met het feit dat zij bijvoorbeeld naar een sportwedstrijd konden, een oud en nieuw feestje, naar een pretpark of met een tegoedbon naar een verjaardag van een vriend of vriendin konden gaan. Door corona is er minder van deze gelden de afgelopen twee jaar uitgegeven. In 2021 is gebleken dat er nog een bedrag van € 31.500 gereserveerd staat. Daarom is opnieuw gekeken naar de richtlijnen en juist nu de samenleving na de afgelopen coronaperiodes weer "open is gegaan" en ook de jongeren van Hardinxveld-Giessendam weer elkaar kunnen ontmoeten, is het zeer gewenst om het gereserveerde bedrag mee te nemen naar 2022, zodat ook de jongeren van Hardinxveld-Giessendam die het financieel lastiger hebben, te steunen zodat ook zij sociaal mee kunnen doen. Doorontwikkeling Sociaal Team Het sociaal team bestaat uit professionals met verschillende expertise. Deze professionals zijn in dienst bij een moederorganisatie en worden gedetacheerd naar het sociaal team van de gemeente HardinxveldGiessendam. Door een krapte op de arbeidsmarkt en vertrek van professionals is het niet gelukt om een volledige bezetting te realiseren.In 2022 heeft het college opdracht gegeven om te onderzoeken hoe we het sociaal team het beste kunnen inrichten. We bouwen aan een 'verbeterd' sociaal team.

Voor de opstart is een extra investering nodig. Project Regenboogmiddelen Hardinxveld-Giessendam is in 2021 gestart met het project 'Iedereen is anders'. We vragen aandacht en bewustwording voor thema's uit de samenleving. Uiteenlopende thema's komen aan bod, waar inclusiviteit voorop staat. In 2022 willen we dit voorzetten en mogelijk uitbreiden naar meer activiteiten. Er is dan meer personele bezetting nodig en er dient een projectplan gemaakt te worden. Er staat in mei 2022 een raadsavond gepland, waarin we de raad vragen om focus aan te brengen in de onderwerpen en activiteiten. Duurzaamheid In 2021 is er een bedrag van € 8.000 toegevoegd aan het budget Duurzaamheid. Dit bedrag dient van 2021 meegenomen te worden naar 2022 en als bestedingsruimte worden toegevoegd aan het beschikbare budget voor het leggen van zonnepanelen op de gemeentewerkplaats (De Schrank). Het geld is afkomstig van Marine Systems. Zij ware in 2010 de partij die windmolens heeft geplaatst bij de gemeentewerkplaats, bedoeld als duurzame energiebron. Deze molens hebben echter maar kortstondig hun werk gedaan en zijn buiten bedrijf geraakt doordat de kwaliteit van de molens onvoldoende was. Dit dossier is lang blijven liggen. Er is gevraagd om compensatie voor de niet werkende molens. Dit heeft in 2021 geleid tot de uitkering van € 8000.

Omdat inmiddels voor zonnepanelen gekozen is ipv het herstellen van de windmolens is het budget toegevoegd aan het benodigde budget voor de zonnepanelen op de gemeentewerkplaats. Deze panelen worden in april 2022 gelegd waarbij genoemde € 8.000 zorgt voor een deel van de dekking van de kosten. Noot: het leggen van de zonnepanelen op de werkplaats kost meer dan aanvankelijk begroot. Dit is te verklaren uit enerzijds het feit dat de prijs voor zonnepanelen de afgelopen periode is gestegen, maar anderzijds vooral doordat op het dak enkel ultra-lichtgewicht panelen te plaatsen zijn daar de gebouwconstructie geen 'normale' zonnepanelen kan dragen.

Jaarstukken 2021

9

Omgevingswet In de 2e helft van 2021 is er een inhaalslag in gang gezet in het dossier implementatie Omgevingswet, met name gericht op de minimale acties die nodig zijn voor de datum van inwerkingtreding (1 januari 2023).Financieel is niet tot volledige uitgave gekomen van het begrote budget in 2021. Om de inhaalslag, die nog niet volledig volbracht is, ook in 2022 te kunnen faciliteren en klaar te zijn voor de inwerkingtredingdatum van 1 januari 2023, in combinatie met het oppakken van de kerninstrumenten omgevingsplan en omgevingsvisie, is het nodig om het restantbudget van 2021 mee te nemen naar 2022. Opleidingskosten In de 2e helft van 2021 is er een inhaalslag in gang gezet in het dossier implementatie Omgevingswet, met name gericht op de minimale acties die nodig zijn voor de datum van inwerkingtreding (1 januari 2023). Ter ondersteuning van de realisatie van de minimale acties is ingezet op opleidingen en trainingen gericht op een algemene introductie vanuit de opleiding "Omgevingswet op hoofdlijnen" en specifieke opleidingen en trainingen gericht op de kerninstrumenten omgevingsplan en omgevingsvergunning. Een deel van deze opleidingen en trainingen konden geen doorgang vinden eind 2021 vanwege de coronamaatregelen, waardoor niet tot volledige uitgave van het begrote budget van € 30.000 kon worden gekomen.

Deze opleidingen en trainingen vinden zijn afronding in 2022, waardoor wordt voorgesteld om het benodigde restantbedrag voor deze opleidingen en trainingen van € 22.000 mee te nemen van 2021 naar het jaar 2022. Om daarnaast de inhaalslag op het gebied van opleidingen en trainingen in het kader van de Omgevingswet ook in 2022 te kunnen blijven faciliteren (gericht op meer verdiepende opleidingen en trainingen) is het nodig om € 23.000 mee te nemen naar het jaar 2022. Dit betekent dat vanuit het restantbudget van € 49.000 van het opleidingsbudget 2021 wordt voorgesteld om een totaalbedrag van € 45.000 (22k + 23k) mee te nemen naar het jaar 2022. Dienstverlening Een van de speerpunten van onze organisatieontwikkeling is verbetering van onze dienstverlening. In 2021 is het jaarlijkse budget voor ontwikkeling van de dienstverlening structureel verlaagd van € 30.000 naar € 13.000. De reden waarom wordt voorgesteld om dit budget via de resultaatbestemming in de jaarrekening 2021 toe te voegen aan het budget 2022 is gelegen in het feit dat we vanaf de tweede helft van 2021 steviger zijn gaan inzetten op verbetering van onze dienstverlening. Daar worden ook kosten voor gemaakt. Zo is er een onderzoek uitgevoerd naar onze telefonische en e-mail dienstverlening waarvoor een bedrag van € 4.000 benodigd is dat ten laste komt van het budget van 2022.

Verder worden scholings- en trainingsactiviteiten voor onze medewerkers, de inkoop van promotiemateriaal, eventueel verdiepend of herhalingsonderzoek naar onze dienstverlening in brede zin, externe advisering en klantmetingen en – enquêtes naar onze diensteverlening voorzien, waarvoor de nodige middelen ter beschikking moeten zijn. Voorgesteld wordt dan ook om het resterende budget dienstverlening 2021 via de resultaatbestemming in de jaarrekening 2021 toe te voegen aan het budget dienstverlening 2022. Wet Natuurbescherming In 2021 zijn afspraken gemaakt voor het opstellen van een beleid voor de Wet Natuurbescherming en het uitvoeren van onderzoeken die hierbij horen. Voor 2021 is niets gefactureerd. De verklaring hiervoor is als volgt. Er is een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden die er zijn om het proces, en de ervaren knelpunten, rondom natuurwetgeving beter inzichtelijk te maken en sneller te doorlopen. Dit heeft ertoe geleid dat we samen met de betrokken omgevingsdiensten een traject zijn gestart om het complexe proces met de daarbij horende rollen en verantwoordelijkheden beter in beeld te brengen. Met de Provincie ZuidHolland is de afspraak gemaakt dat zij de kosten van dit traject volledig voor haar rekening neemt. Het daadwerkelijke product wordt in 2022 opgeleverd.

Doorwerking hiervan in de organisatie, zoals het geven van trainingen aan betreffende medewerkers, als ook de communicatie richting inwoners en bedrijven/initiatiefnemers is van groot belang. Daarnaast is dit beleidsveld volop in ontwikkeling en vraagt dit dus de aandacht van de gemeente om hier zo nodig op in te spelen. Zo is de Omgevingsdienst Haaglanden (binnen Zuid-Holland verantwoordelijk voor de vergunningverlening op het gebied van de Wet natuurbescherming) haar beleid ten aanzien van soortenmanagementplannen (generieke ontheffing voor een bepaald gebied) aan het herzien. Op basis van de huidige richtlijnen lijkt het opstellen van een soortenmanagementplan niet zinvol voor onze gemeente, maar mogelijk is dat wel het geval na herziening van de richtlijnen. De verwachting is daarom dat we het complete budget in 2022 nodig hebben om uitvoering te geven aan de afspraken uit de PPN het beleid Wet Natuurbescherming. Archeologiewet In 2021 is een start gemaakt met de update van het archeologiebeleid. Verwacht wordt dat in 2022 het beleid afgerond kan worden.

Jaarstukken 2021

10

HR21 We gaan zorgvuldig om met de reacties van de ondernemingsraad en medewerkers. Daardoor loopt de planning van het project HR21 langer dan ingeschat. Een deel van de in 2021 geplande werkzaamheden van de externe adviseur (Buitenhek Plus) vindt daardoor in 2022 in plaats van in 2021 plaats. Het daarvoor in 2021 begrote maar niet aangewende budget moet daartoe in 2022 beschikbaar komen. Onderhoud wegen Met tijdelijke inhuur is zo goed mogelijk invulling gegeven aan de uitvoering van werkzaamheden in het kader van onderhoud wegen. Het accent lag daarbij op de voorbereiding van projecten die eerder waren blijven liggen. De inspectie voor wegonderhoud is om genoemde reden pas in de loop van 2021 uitgevoerd. De uitkomst daarvan vormt de basis voor de uitvoering van het onderhoud. De opdrachten zijn pas aan het einde van het jaar gegeven en de uitvoering vindt plaats in 2022. In 2022 wordt een inhaalslag gemaakt op de werkzaamheden onderhoud wegen. Voorgesteld wordt om het budget over te hevelen naar 2022. Algemene reserve Voor het restant van het jaarrekeningresultaat ad € 57.500 wordt voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de algemene reserve.

Jaarstukken 2021

11

1.3

Politiek-bestuurlijke hoofdlijnen

In deze paragraaf zijn de politiek bestuurlijke hoofdlijnen over het jaar 2021 weergegeven. Zwembad In het collegeprogramma komt het aspect zwemmen op twee manieren terug. In het kader van het programma "prettige woon- en leefomgeving" wordt aan de ene kant op het maatschappelijke vlak een verbetering van de zwemvaardigheid van jeugd tot 12 jaar gestimuleerd. Hardinxveld-Giessendam is immers een waterrijke gemeente en sport en bewegen draagt bij aan gezondheid, leefbaarheid en verbinding. In hetzelfde programma wordt meer op het ruimtelijk-planologische vlak de beoordeling van een particulier initiatief voor het buitenzwembad genoemd. Met twee initiatiefnemers is een intentieovereenkomst gesloten. In het kader van deze overeenkomst heeft een oriëntatie plaatsgevonden voor een invulling van het zwembadterrein. Deze gaat uit van een combinatie van functies, te weten; twee buitenbaden, lichte bedrijvigheid (waarbij een aantal units wordt ingevuld met een functie die de recreatieve functie versterkt) en een kantoor met woning. In 2020 is een behoefteonderzoek uitgevoerd naar een buitenbad. De resultaten daarvan zijn gepresenteerd aan college en gemeenteraad. Vervolgens is in 2021 een notitie opgesteld waarin op hoofdlijnen de uitgangspunten voor een nieuw buitenbad zijn opgenomen. In samenhang daarmee is een concept bebouwings- en inrichtingsvoorstel opgesteld voor de locatie.

Daarin hebben ook de bedrijfs- en kantoorfunctie – die een voorwaarde zijn voor de financiële slagingskans van het project – een plaats gekregen. De mening van de gemeenteraad is op 15 juli 2021 over genoemde stukken gevraagd. Vanuit de fracties is overwegend positief op de plannen gereageerd. De aandachtspunten vanuit de raad zijn in samenwerking met initiatiefnemers beantwoord en waar aan de orde in de plannen verwerkt. De komende periode vindt een verdere uitwerking plaats ter voorbereiding op een planologische procedure. Over de verkenning van de financieel-economische uitvoerbaarheid is de gemeenteraad recentelijk geïnformeerd. Initiatiefnemers werken de financiële kant van de plannen momenteel nog verder uit, zodat een integraal eindvoorstel aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Het college hoopt op een positief vervolg omdat de Heropening van een buitenbad bijdraagt aan de kwaliteit van de woon- en leefomgeving en tegemoet komt aan de maatschappelijke behoefte. Woningbouw De inzet van Hardinxveld-Giessendam is om minimaal voldoende huizen te bouwen voor de lokale behoefte, te weten minimaal 80 woningen per jaar. Om voortgang in de woningbouwprojecten te houden worden meerdere sporen bewandeld op lokaal en regionaal niveau.

Lokaal hebben we hiervoor een periodiek Bouwberaad (voorheen Woningmakers), dit is een samenwerking tussen verschillende marktpartijen (lokale ontwikkelaars/bouwend Nederland), woningcorporatie Fien Wonen en de gemeente. Het doel is om door samen te werken de woningbouw te versnellen en de bouw aan de gang te houden. Dit doen we door planinformatie te delen en na te gaan hoe belemmeringen door samenwerking weggenomen kunnen worden. Regionaal worden er afspraken gemaakt om de woningbouwambitie van de Groeiagenda te realiseren en om deze af te stemmen met de provincie. Bestuurlijk en ambtelijk worden plannen afgestemd en versnellingskansen met elkaar besproken. Begin 2021 is er een regionale ambtelijke werkgroep versnelling bouwopgave ingesteld om meer focus te leggen op de versnelling van de bouwopgave. Door alle inspanningen is er in 2021 veel harde plancapaciteit (betekent: bestemmingsplan is onherroepelijk, zodat de daadwerkelijke bouw kan starten) bijgekomen, wat inhoudt dat er 215 woningen gerealiseerd kunnen gaan worden. De bestemmingsplanprocedure voor de toevoeging van nog eens 343 woningen zijn in een vergevorderd stadium en worden 1e helft 2022 naar verwachting definitief. Doorontwikkeling sociaal domein/team In 2021 is het Sociaal Team uitgebreid met een tijdelijk verandermanager.

Deze had de opdracht om het werken volgens de lokale visie sociaal domein te implementeren. Door het uitvallen van de coördinator van het Sociaal Team veranderde de opdracht van de verandermanager en heeft zij zich voornamelijk beziggehouden met de dagelijkse aansturing van het team. Verder is er een beleidsmedewerker Jeugd aangesteld die zich onder andere bezighoudt met data-analyse op het gebied van jeugdzorg. Er is gewerkt aan 'Jeugdhulp naar voren' om de kosten van geïndiceerde ondersteuning op termijn te verminderen en de expertrol GGZ-Jeugd is ingevuld. Het Ouderenconsultatiebureau is, in samenwerking met de huisartsen en Servanda van start gegaan. Tot slot zijn een cliëntondersteuner inburgering (naar aanleiding van de nieuwe Wet Inburgering) en een medewerker 'vroegsignalering betalingsachterstanden' gestart. Jaarstukken 2021

12

Afval- en grondstoffenbeleid Na een zorgvuldig doorlopen proces waarbij alle partijen uit de samenleving zijn betrokken heeft de gemeenteraad in juli 2021 ingestemd met een nieuw afval- en grondstoffenbeleid. De belangrijkste doelstellingen voor dit nieuwe beleid zijn het verminderen van het restafval en het in hand houden van de steeds verder stijgende kosten voor het verbranden van restafval. Om deze doestelling te realiseren worden de ondergrondse wijkcontainers voor restafval afgesloten en voorzien van een toegangssysteem waardoor enkel bewoners die daartoe gerechtigd hiervan gebruik kunnen maken. Hierdoor zal misbruik van deze voorzieningen bijvoorbeeld door afvaltoerisme worden voorkomen. Naast het afsluiten van de ondergrondse containers zal er een gedifferentieerd tarief worden ingevoerd ook wel bekent als diftar. Hierbij zal voor het gebruik van deze voorzieningen per keer een vergoeding worden gevraagd. Bewoners die voor het aanbieden van hun restafval gebruik maken van een minicontainer zullen per lediging van deze container een bedrag gaan betalen. De voorbereiding voor de implementatie van de maatregelen uit het nieuwe beleid zijn na de zomer 2021 gestart. Op 1 januari 2023 zullen alle maatregelen zijn uitgevoerd inclusief de invoer van het gedifferentieerde tarief vanaf deze datum.

Hernieuwde samenwerking Riveer en bouw 2 elektrische veerponten Het jaar 2021 was een bijzonder jaar voor de veerdienst Riveer. In januari 2021 hebben de gezamenlijke portefeuillehouders van de gemeente Altena-Gorinchem en Hardinxveld-Giessendam een bestuursopdracht gegeven om binnen en buiten de gemeente te zoeken naar extra financiering ten behoeve van het slagen van de aanbesteding van de veerschepen. Dit heeft geresulteerd in een rapport waarin verschillende vormen van samenwerking zijn onderzocht. Het resultaat is dat de gemeente Altena medefinancier werd van een van de schepen. Daardoor kon de aanbesteding worden gegund en zijn er concrete stappen gezet naar emissieloos varen. Momenteel zijn er twee elektrisch aangedreven schepen in aanbouw. De schepen worden gebouwd door het Hardinxveldse bedrijf Holland Shipyard. Eind 2022 worden deze schepen opgeleverd, zodat ze vanaf 2023 in de vaart kunnen worden genomen. Ook zijn afspraken herzien waaronder wordt samengewerkt. Op 31 maart 2022 hebben de portefeuillehouders de nieuwe samenwerkingsovereenkomst feestelijk ondertekend. Inpassingsvisie Boezemkanaal en –gemaal Na 6 eeuwen is het noodzakelijk geworden om naast gemaal Kinderdijk een extra waterafvoer van de Alblasserwaard te realiseren. Nadat in 2020 de keuze is gevallen op Hardinxveld-Giessendam als locatie heeft het waterschap een uitgebreid locatieonderzoek uitgevoerd.

Op 11 mei 2021 is het gebied ten oosten van de Sluisweg tussen het Mr. Dr. G. Kolff gemaal en de Giessen gekozen voor de nieuwaanleg van een boezem en boezemgemaal. De impact van dit project op onze gemeente is groot. Het afgelopen jaar heeft het Waterschap de gemeenteraad daarom een aantal keer schriftelijk en mondeling geïnformeerd over de voortgang van het project. Voor bewoners en belanghebbenden heeft het waterschap samen met de gemeente diversie (digitale) bijeenkomsten en keukentafelgesprekken georganiseerd. In september heeft de gemeenteraad na een inspraaktraject een ruimtelijke inpassingsvisie voor boezem en gemaal vastgesteld. In het vierde kwartaal zijn een aantal varianten uitgewerkt, waarna het waterschapsbestuur maart 2022 een definitieve voorkeursvariant heeft gekozen. Dit is de westelijke variant geworden en voor het gemaal is de 'lange variant' gekozen, waarbij het gemaal op enige afstand van het huidige gemaal geplaatst wordt. In 2022 zal de voorkeursvariant uitgewerkt worden tot een definitief ontwerp met diverse ontwerpsessies en inspraakmomenten. Covid 2021 stond in het teken van de langdurige COVID-pandemie. Dat merkten we met elkaar in de samenleving: er waren weinig tot geen fysieke ontmoetingen, geen sport- of culturele activiteiten of evenementen en dat gebrek aan contact heeft velen geraakt.

Veel vrijwilligers gaven op een andere manier vorm aan hun betrokkenheid bij de samenleving en er ontstonden ook nieuwe verbindingen. In de periodes van lockdown is steeds gezocht naar andere vormen van contact, binnen de geldende maatregelen. De gemeenteraad heeft een groot deel van de periode digitaal of zonder publiek moeten vergaderen. En vanuit de organisatie werden contacten veelal digitaal, maar wel persoonlijk onderhouden

Jaarstukken 2021

13

Transitie samenwerking Drechtsteden 2021 heeft in het teken gestaan van een brede transitie in de regionale samenwerking. Die transities in het sociaal domein en de bedrijfsvoering vroegen 2021 om meerdere raads- en collegebesluiten om deze transities goed te regelen. De gemeenteraad en het college van B&W trokken hierin steeds samen op. De ombouw van de GR Drechtsteden naar de GR Sociaal is eind november 2021 bekrachtigd door de gemeenteraad. Dit gezamenlijke besluit van de gemeenteraden heeft er ook toe geleid dat de Drechtraad en het Drechtstedenbestuur zijn opgeheven. Eind 2021 is direct doorgepakt op de verdere vormgeving en werkwijze in de praktijk van de 2 transities. Zo was er al een constituerend beraad van het Algemeen Bestuur van de GR Sociaal. En voerden de gemeente met de (aanstaande) servicegemeente Dordrecht zowel bestuurlijk als ambtelijk de 1e gesprekken over de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering in de nieuwe constructie. Voor HardinxveldGiessendam is het doel om de uitvoering van de bedrijfsvoeringstaken aan te laten sluiten op onze gewenste dienstverlening als organisatie. Veilige gemeente Veiligheid Team Veiligheid bevond zich in 2021 zmidden in een doorontwikkeling. Er zijn in dit jaar diverse collega's vertrokken en bijgekomen.

Ook leverde het team wekelijks een bijdrage geleverd aan het bestrijden van de COVID-crisis, hierdoor zijn er projecten die gepland stonden niet uitgevoerd en is er een achterstand ontstaan op het herzien van beleid. OOV In 2021 was er vanuit OOV veel inzet op werkzaamheden omtrent de COVID-crisis om de gemeente zo goed mogelijk door de crisis heen te loodsen. Zo was de OOV'er aangesloten bij de GBT-overleggen en had daarin bijvoorbeeld de verantwoordelijkheid over de handhaving. Eind 2021 hebben wij samen met de GGD ervoor gezorgd dat de vaccinatie bus twee maal onze gemeente aandeed. Het optrekken met verschillende partners in het veiligheidsdomein is een rode draad in het werk van de OOV'er. Hierbij zijn ook in 2021 diverse casuïstiek op het gebied van veiligheid, zorg en overlast integraal benaderd. Daarnaast is er in 2021 gewerkt aan de diverse thema's vanuit het Integraal Lokaal Veiligheidsplan 20192022. Enkele voorbeelden; In mei 2021 zijn wij samen met de politie, de BOA en jongerenwerk de gemeente ingetrokken voor een "meet&greet". We hadden ontmoetingen met de jeugd om o.a. te praten over thema's zoals alcoholgebruik en pesten. Wij hebben ingezet op het thema cybercriminaliteit, wat een groeiend probleem is. Daarom zijn wij gestart met het project Hackshield.

Dit is een project waarbij kinderen in de leeftijd van 8 t/m 12 jaar door middel van een spelprogramma kennismaken met de online wereld. Via Hackshield worden de kinderen Cyber Agent die online gevaar kunnen herkennen en voorkomen. Daardoor kunnen zij in hun omgeving leren hoe ze online veilig kunnen blijven en als Cyber Agent de gemeente beschermen. In 2021 hebben wij ook weer nauw samengewerkt met Buurttoezicht. Zij werken serieus en gestructureerd en zijn door hun extra ogen en oren op straat een waardevolle toevoeging voor een veilig HardinxveldGiessendam. Ondermijning Sinds juli 2021 wordt er door de gemeente Hardinxveld-Giessendam actief ingezet op het thema ondermijning. De netwerken zijn aangehaald en wordt er ingezet op bewustwording en preventie bij inwoners, interne- en externe samenwerkingspartners. Een informatiepositie wordt versterkt door knocken talk dagen waardoor er al tientallen ondernemers zijn bezocht en voorgelicht. Ook doen we mee aan verschillende regionale projecten en voeren wij zelf analyses uit. Denk aan projecten die volgen uit risicoschattingen van het RIEC op onder andere de thema’s automotive, veilige bedrijventerreinen en de schouw Het Hardinxveldse ondernemersklimaat blijft eerlijk door de integrale controles die maandelijks worden uitgevoerd waarbij in het kader van effectiviteit en efficiënte verschillende partners worden betrokken.

Deze controles dienen naast het controleren op veiligheid dan ook als ontmoediging voor malafide ondernemers die zich willen vestigen in Hardinxveld. Tot slot wordt er ook reactief geacteerd op meldingen en signalen uit de buurt die binnenkomen via partners, Meld Misdaad Anoniem, de politie én ons eigen meldings e-mailadres.

Jaarstukken 2021

14

Crisisbeheersing In afgelopen periode is de crisisorganisatie vanuit Bevolkingszorg verder doorontwikkeld. Enerzijds door te investeren in een regionale crisisorganisatie die kleiner is, maar ook is beter kwalitatief opgeleid door gezamenlijk met de Veiligheidsregio Zuid-Holland-Zuid de opleiding te faciliteren. Organisatie en Dienstverlening De gemeenteraad heeft in december 2020 ('Stutten en verstevigen van de organisatie') en februari 2021 ('Vervolg Stutten en Verstevigen') besluiten genomen om de druk op de dienstverlening tot staan te brengen en van daaruit de dienstverlening verder te verbeteren. Hiervoor hebben we een stevig fundament gelegd door 24 van de 27 vacatures in te vullen. Vanaf de zomer 2021 kon de organisatie daardoor de ontwikkeling naar een netwerkorganisatie voortzetten. We werken daarbij aan het versterken van de in- en externe samenwerking. Het werken met verschillende vormen van participatie hangt daarmee samen. We verbeteren de kwaliteit van onze dienstverlening door te investeren in persoonlijk contact, onze digitale dienstverlening uit te breiden en onze werkprocessen slimmer in te richten. Inwoner- en overheidparticipatie Met de waardevolle inbreng van de gemeenteraad, inwoners en de ambtelijke organisatie is het geactualiseerde participatiebeleid vastgesteld.

De titel 'participeren blijven we leren' vat het geheel mooi samen: de afgelopen jaren is al de nodige ervaring opgedaan met participatie, maar er is en blijft ook veel te leren. Deze nota draagt er aan bij dat participatie onderdeel uit gaat maken van het DNA van de organisatie (en de samenleving). We blijven leren en evalueren. Participatie moet leiden tot gedeeld begrip voor het proces dat is doorlopen en daarmee het uiteindelijke besluit. We voeren samen het goede gesprek om tot de beste oplossingen voor de samenleving te komen. Met participatie willen we de kloof tussen overheid en inwoners verkleinen. We hebben elkaar nodig en zijn samen verantwoordelijk voor de samenleving van Hardinxveld-Giessendam. Tot slot hebben we met het participatiebeleid een belangrijk instrument in handen om te sturen op grote processen waar participatie essentieel is, zoals de invoering van de Omgevingswet en de Energietransitie. Regionale Energie Strategie en/of Lokale Adaptatie Strategie De opgaven op het gebied van Duurzaamheid zijn niet gering: zowel de energietransitie als klimaatadaptatie hebben grote impact op onze samenleving. Zowel in de fysieke omgeving als in houding en gedrag. En vooral: we zullen het als overheid samen met onze inwoners voor elkaar moeten krijgen. Daarin wordt echter wel nadrukkelijk de regie genomen door ons als lokale overheid.

Met het vaststellen van de Regionale Energie Strategie 1.0 is, in samenwerking met de RES regio Drechtsteden, beschreven op welke wijze de Energietransitie verder in gang wordt gezet. Vooral door veel te besparen op energieverbruik en daarnaast te kiezen voor duurzaam opgewekte energie door zonnepanelen. Daarbij worden inwoners zoveel mogelijk ondersteund met advies en bijvoorbeeld acties voor collectieve inkoop van energiebesparende maatregelen. Naast elektriciteit is ook warmte een belangrijk aandachtspunt. Waarbij het doel is vóór 2050 voor warmte niet meer afhankelijk te zijn van aardgas maar gebouwen te verwarmen met duurzame warmtebronnen. Hiertoe is de Transitie Visie Warmte vastgesteld. Op basis van deze visie worden de komende jaren stap voor stap clusters woningen in ons dorp verduurzaamd en voorzien van een aardgasvrije warmteoplossing. Samen met de inwoners natuurlijk, maar zeker ook in samenwerking met Fien Wonen. En waar de Energie- en Warmtetransitie vooral gericht zijn op het tegengaan van Klimaatverandering moet inmiddels ook rekening gehouden worden met een reeds veranderd klimaat. Dat gaat gepaard met wat betiteld wordt als meer 'extreme weertypen': hevige regenval of juist heel droge en soms extreem warme perioden bijvoorbeeld. Hiertoe is gewerkt aan zowel een Regionale- als Lokale Adaptatie Strategie.

Tot slot: de opgaven op het gebied van Duurzaamheid zijn niet toe te delen aan slechts één beleidsterrein (duurzaamheid) maar raken vrijwel alle elementen van de samenleving. En daarmee veel beleids- en uitvoeringsterreinen van het gemeentelijk apparaat. Om te komen tot een integrale aanpak waarin de Duurzaamheidsopgaven voldoende zijn geborgd is de Lokale Duurzaamheidsagenda vastgesteld. Deze aanvulling op de Lokale Energie Agenda (2019) brengt alle opgaven integraal in beeld en is het fundament onder een integrale aanpak om toe te groeien naar een duurzame en klimaatbestendige samenleving waar het goed wonen is. Economische Visie en/of Ondernemersfonds Na vaststelling van de Economische visie 2020-2024 is samen met de ondernemers uit de stuurgroep gekeken hoe we een goede uitvoering van deze visie vorm zouden kunnen geven. Een van de conclusies was dat nog betere samenwerking tussen ondernemers op de verschillende bedrijventerreinen, de winkeliers in het centrum en andere maatschappelijke partijen bijdraagt aan meer slagkracht op de inhoudelijke vraagstukken. Daarom is er in 2021 gewerkt aan de oprichting van een ondernemersfonds dat per 1-1-2022 operationeel zal zijn. Daarnaast zijn de zes pijlers uit de visie verdeeld onder de leden van de stuurgroep. Zo is elk lid als trekker primair verantwoordelijk voor de betreffende pijler. Op die manier Jaarstukken 2021

15

benutten we elkaars kracht en zijn we ook echt gezamenlijk verantwoordelijk voor de uitvoering. De zes pijlers zijn vervolgens tijdens een succesvol digitaal ondernemersontbijt op de Dag van de Ondernemer gepresenteerd. De eerste acties zijn daarna in gang gezet en zullen in 2022 verder doorlopen. Zegen en dank aan God Wij weten ons bevoorrecht om te mogen leven in een land waar het leven voor velen goed is en hebben daarbij een gevoel van dankbaarheid. Een deel van de inwoners in onze gemeente geeft die dankbaarheid ook een religieuze verdieping en vraagt zegen en brengt dank aan God. Dat gevoelen, zo weten wij, wordt ook door een groot deel van uw raad en ons college gedeeld.

Burgemeester en wethouders van Hardinxveld-Giessendam, 26 april 2022 de secretaris,

de burgemeester,

J.G. de Jager

D.A. Heijkoop

Jaarstukken 2021

16

Programmaverantwoording

Jaarstukken 2021

17

1.4 Toelichting per programma In deze paragraaf wordt per programma een toelichting gegeven op de drie W-vragen: - Wat willen we bereiken? - Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? - Wat heeft het gekost? Voor een tekstuele toelichting op de verschillen tussen begroting en realisatie bij het onderdeel ‘wat heeft het gekost’ wordt verwezen naar de toelichting op het overzicht van baten en lasten verderop in dit document.

Jaarstukken 2021

18

Programma 1

Bestuur

Beleidsverantwoording Wat wilden we bereiken?

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?

Inventariseren wijze van burgerparticipatie, ontwikkelen instrumenten en afwegen via de participatieladder l

Inventariseren wijze van burgerparticipatie, ontwikkelen instrumenten en afwegen via de participatieladder l

Eind 2020 vindt een startgesprek plaats met de gemeenteraad. De conclusies en aanbevelingen van het in de zomer van 2020 uitgebrachte rapport van de rekenkamercommissie over inwoner- en overheidsparticipatie wordt hierbij betrokken. Het startgesprek is bedoeld om gezamenlijk te kijken naar de vormen van participatie die nu al worden gebruikt, zoals de participatieladder. Daarnaast kijken we vooruit naar een in 2021 nieuw op te stellen beleid voor inwoner- en overheidsparticipatie en de praktische uitwerking daarvan.

Eind 2021 is de nota 'participeren blijven we leren' vastgesteld door de gemeenteraad. Om tot vaststelling te komen, vonden er gesprekken plaats met de gemeenteraad, het college, de ambtelijke organisatie en inwoners. Ook het rekenkameronderzoek uit 2020 en kennis en ervaring uit andere organisaties is meegenomen bij het opstellen van de nota. Door de vaststelling van de nota brengen we participatie naar een volgend niveau: we gaan de komende periode werken volgens de nieuwe manier. Voor projecten betekent dit een andere aanpak.

Bijdragen aan doorontwikkeling Drechtsteden en bestuurlijke omgeving

Bijdragen aan doorontwikkeling Drechtsteden en bestuurlijke omgeving

In 2020 is verder gewerkt aan de vertaling van de financiële taakstelling in de begroting van Drechtsteden. Ook in het sociaal domein is hard gewerkt aan meer samenhang om zo te komen tot een houdbare financiële strategie voor de komende jaren waarbij maatwerk voor iedere gemeente een belangrijk uitgangspunt is. De verwachting is dat dit doorloopt in 2021 waar we dan resultaten gaan zien van het ingezette traject. De Drechtsteden-begroting 2021 is een voortzetting van 2020. Net als in 2020 is er ook voor gekozen om de kosten zo reëel mogelijk op te nemen en meer aandacht te hebben voor mogelijke financiële risico's.