9a Stedin GroepJaarverslag 2023.pdf

In het contract is het totale transportvermogen voor de groep vastgesteld op een maximum. Binnen de gestelde limieten regelen de bedrijven zelf hoe ze de beschikbare capaciteit inzetten. Begin 2024 wordt een batterij toegevoegd aan deze e-hub om op de piekmomenten nog meer flexibiliteit te bieden in afname en/of teruglevering. De lessen uit deze pilot worden gebruikt om in 2024 op grotere schaal energyhubs te kunnen faciliteren. Naast deze pilot ontwikkelt Stedin ook een pilot met een bedrijventerrein in Utrecht.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 54

Gedragsoplossingen De sleutel voor flexibiliteit in het energiesysteem zit, naast technische oplossingen en flexoplossingen, voor een groot deel in gedrag. Met een duurzaam energiesysteem moeten we leren omgaan. Dat betekent duurzame energie gebruiken als het beschikbaar is (zie kader Zonnerette) en gebruikmaken van slimme oplossingen en minder energie gebruiken als het in mindere mate beschikbaar is. Op die manier kunnen we voorkomen dat we onnodig grote netuitbreidingen doen, om enkel sporadisch voorkomende grote pieken op te vangen.

Netbewust Laden In 2023 hebben we in Nederland bijna een half miljoen laadpalen bereikt. Ongeveer tweederde van de laadpalen in ons verzorgingsgebied staat in de straat. Als alle elektrische auto’s gaan opladen op piekmomenten - tussen 16.00 uur en 21.00 uur - komt het elektriciteitsnet in de knel. Een laadpaal op straat laadt een auto op met een vermogen van maximaal elf kilowatt (kW). Dit is vergelijkbaar met het vermogen van tien eengezinswoningen die tegelijkertijd elektriciteit gebruiken. Samen met de gemeente Utrecht hebben we de impact onderzocht als auto's niet met elf maar met maximaal vier kW zouden laden. Dit zou aanzienlijk minder druk moeten geven op de kabel in de straat. Netbewust laden geeft wat meer ruimte op het net, maar er kan meer winst gehaald worden door de meeste laadpalen in de straat tussen 16.00 en 21.00 uur helemaal uit te zetten. Voor iedere laadpaal die in de avondpiek uit staat, kan Stedin grofweg een woning extra aansluiten. Een eerder onderzoek van onderzoeksinstituut Elaad toonde aan dat bijna de helft van alle laadacties wordt gestart tijdens deze piekuren. Het laden van auto’s rond etenstijd is lang niet voor iedereen nodig. Dat kan ook op andere momenten op de dag, bijvoorbeeld als er veel zonnestroom voorhanden is.

Slim laden De afgelopen 2,5 jaar is in het samenwerkingsproject FLEET door de lokale netbeheerder, bedrijven en kennisinstellingen op 380 publieke laadpalen ‘slim laden’ toegepast op basis van flexibele nettarieven. Elektrische auto’s werden opgeladen buiten piektijden in het elektriciteitsnet, om netproblemen te voorkomen. Wat blijkt? Het slim inrichten van dit systeem leidt tot ongeveer 20% minder problemen op het elektriciteitsnet. In de meeste gevallen merkten gebruikers van de laadpaal hier niets van. Tijdens de proef bleek dat sommige elektrische automodellen helaas niet goed om konden gaan met laadpauzes tijdens piekmomenten. Bij deze auto’s kun je het laden dus niet zomaar uitstellen en moet je blijven laden met een bepaalde laadstroom om laadproblemen te voorkomen. De laadpalen kunnen deze auto’s herkennen en aanpassen, maar zo is ‘slim laden’ minder effectief. Daarom wordt nu verder onderzocht welke aanpassingen nodig zijn om alle auto’s optimaal te laten reageren, bijvoorbeeld met gestandaardiseerde laadprotocollen. Inmiddels hebben netbeheerders op landelijk niveau besloten een tussenvariant van ‘slim laden’, ‘netbewust laden’, in te voeren. Daarbij wordt het laden niet onderbroken, maar wordt het laden als het ware ‘afgeknepen’. Het ‘slim laden’ wordt wel doorontwikkeld op regionale schaal.

De komende jaren willen we ‘netbewust laden’ in het gehele verzorgingsgebied implementeren. Gemeenten vragen we om bij nieuwe overeenkomsten voor publieke laadpalen ‘netbewust laden’ daarin op te nemen. Bij bestaande overeenkomsten gaan we het gesprek aan om ‘netbewust laden’ toe te passen.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 55

Opschalen congestiemanagement We zien dat we helaas steeds vaker tegen de grenzen van ons net aanlopen. In 2023 hebben we daarom prioriteit gemaakt van het inregelen en schaalbaar maken van solide processen voor de uitvoering van congestiemanagement, inclusief de juiste IT-ondersteuning. Inmiddels zijn de eerste resultaten zichtbaar zoals het vastleggen van flexcontracten, de ondersteuning van het bedrijfsvoeringscentrum bij het uitvoeren van netveiligheidsanalyses en het afroepen van flexvermogen, het inrichten van wachtlijstmanagement en het centraal vastleggen en delen van informatie over congestiegebieden.

Wat hebben we geleerd over benutten? Door continu gesprekken te voeren met grootverbruikklanten en gemeenten, en goed inzicht te hebben in de toestand van onze netten, kunnen we eerder inzicht krijgen in waar mogelijk congestie kan ontstaan. Daardoor kunnen we proactief het gesprek aangaan met klanten en proberen keuzes te sturen om zo congestie te voorkomen of uit te stellen. Het zijn echter vooral de klantaanvragen van kleine bedrijven en consumenten die zich lastig laten voorspellen. Daardoor hebben we niet altijd even goed zicht op potentiële risico- en congestiegebieden. Hier blijven we in 2024 aan werken. We zullen de technische, flex- en gedragsoplossingen verder moeten opschalen. Eind 2023 hebben we voor 52 MW flexvermogen gecontracteerd. Onze target is daarmee behaald. We zien echter dat we steeds meer flexvermogen nodig hebben en hebben daarom de target voor komend jaar flink verhoogd; tot 500 MW. Het verder opschalen van oplossingen is een belangrijke opgave voor 2024. Tot slot hebben we geleerd om sneller en proactiever te acteren en communiceren over risico- en congestiegebieden. Duidelijke (externe) communicatie is cruciaal om te komen tot oplossingen met onze stakeholders om zo ons net optimaal te benutten.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 56

PRAKTIJKVOORBEELD

Je wast de was schoner als de zon schijnt Energie gebruiken in het ritme van de natuur Om mensen bewust te maken van de gedragsverandering die hoort bij de omgang met duurzame energie plaatsten we in juni in Rotterdam een ‘Zonnerette’. Mensen konden in deze pop-upwasserette – die volledig draaide op zonne-energie – gratis hun wasje doen.

Een ideale gelegenheid om ze te informeren over hoe zij ook thuis het beste gebruik kunnen maken van zonne-energie en uit te leggen waarom het beter is om de wasmachine aan te zetten als de zon schijnt.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 57

We zorgen voor netkwaliteit: beheren Zonder energie staat alles stil. Naast het realiseren van voldoende netcapaciteit, ligt onze focus dus ook op de netprestatie. Door storingen snel te verhelpen, de spanningskwaliteit te managen en onderhoud en inspecties uit te voeren, blijven we het net goed beheren. Dit alles voor een veilige en betrouwbare energievoorziening.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 58

KPI's

Toelichting

Eenheid

Resultaat 2022

Target 2023

Resultaat 2023

Target 2024

De System Average Interruption Duration Index (SAIDI) is de gemiddelde duur in minuten van onderbrekingen per consument gedurende het jaar.

minuten

22

< 25

20

<22

Goed beheren SAIDI LS/MS

Leveringsbetrouwbaarheid van elektriciteit We werken voortdurend aan de betrouwbaarheid van ons elektriciteitsnet. Leveringsbetrouwbaarheid en spanningskwaliteit staan hierbij centraal. Ook dit jaar was de leveringsbetrouwbaarheid van ons elektriciteitsnet hoog; de gemiddelde duur van een onderbreking per consument was 20 minuten. Dit is in lijn met vorig jaar en binnen het door ons gestelde target. Omgerekend betekent dit een leveringsbetrouwbaarheid van 99.9961%. Wederom een mooi resultaat. We streven natuurlijk naar 0 storingen, tegelijkertijd neemt de druk op ons net steeds meer toe.

We blijven er alles aan doen om het aantal storingsminuten en spanningsklachten zo min mogelijk op te laten lopen. Daarom plegen wij onder andere onderhoud aan onze assets. In 2023 voerde Stedin 8.950 LS/MS onderhoudsopdrachten uit, dat was 91% van het aantal dat we gepland hadden. We hebben niet 100% van de geplande werkzaamheden kunnen of hoeven uit te voeren omdat uit de genoemde inspecties minder onderhoud nodig bleek én de extreme regenval in de laatste twee kwartalen van het jaar de onderhoudswerkzaamheden belemmerde. Twee storingen die er dit jaar uit sprongen zijn een storing in Schiedam Noord (zie kader), die voor bijna 1 minuut bijdroeg aan de jaarlijkse uitvalduur, en een stroomstoring in Vlaardingen (zie kader). Ruim de helft van onze storingen wordt veroorzaakt door graafwerkzaamheden of een inwendig defect. Inwendig defect betekent dat er iets stuk is gegaan in een kabel of verbinding (mof) zonder dat we de oorzaak hebben kunnen achterhalen.

Jaarlijkse uitvalduur elektriciteit (in minuten)

Storing in Schiedam Noord (MS) 2019

2020

2021

26 20

19

22

2022 20

Stedin Groep 1 Bron: https://www.netbeheernederland.nl/_upload/Files/Resultaten_2022__Betrouwbaarheid_van_elektriciteitsnetten_in_Nederland__283.pdf

2023 20

21

20

22

Nederlands gemiddelde¹

Begin juni dit jaar was er een grote storing in Schiedam Noord waarbij bijna elfduizend huizen en bedrijven betrokken waren. Door rookontwikkeling in het verdeelstation is besloten om het station spanningsloos te maken. Bij nader onderzoek bleek een aansluiting van de kabel op de installatie defect te zijn. Dit kon pas worden geconstateerd nadat de brandweer het station veilig had verklaard om te kunnen betreden. Door alle kabels voor de zekerheid te controleren is de levering stapsgewijs hersteld. Door de rookontwikkeling in het station en het stapsgewijs herstel heeft de storing voor de laatste klanten bijna drie en een half uur geduurd.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 59

Stroomstoring in Vlaardingen Op zondag 11 juni viel vroeg in de ochtend bij meer dan 10.000 klanten in Vlaardingen de stroom uit. Vanwege de verwachte hitte die dag van rond de 30 graden, maakte men zich zorgen over de impact van de stoomstoring op bijvoorbeeld verpleeghuizen. Daarom werd direct ook een crisisteam gevormd. De oorzaak van de storing was een kapot onderdeel in het hoogspanningsstation. Er kwam rook uit het hoogspanningsstation, waardoor de brandweer ter plaatse moest komen voordat de monteurs aan de slag konden. Rond half elf was de stroomstoring opgelost en hadden alle klanten weer stroom. Gelukkig waren er uiteindelijk geen extra maatregelen nodig vanuit het crisisteam.

Spanningskwaliteit We zien helaas steeds vaker voorkomen dat de spanning op ons net te hoog of te laag is. In 2023 hebben we stappen gezet om de spanningskwaliteit met behulp van slimme metergegevens breder in het elektriciteitsnet te monitoren. Meer dan 90% van het netgebied kunnen we hiermee actief monitoren op te hoge of te lage spanning. Het aantal meldingen van klanten met spanningskwaliteitsproblemen is afgelopen jaar fors toegenomen tot 3.300 meldingen. Dit is een stijging van 119% over het gehele jaar. In de piekmaand (juni) was er sprake van 885 meldingen ten opzichte van 170 meldingen in dezelfde periode in 2022. Dit kwam vooral door omvormers van zonnepanelen die afschakelden vanwege overspanning (te veel opwek op het elektriciteitsnet). Het aantal buurten dat is geraakt door spanningskwaliteitsproblemen is in 2023 significant toegenomen. Uit meer dan 900 buurten (van de circa 3.200 buurten) zijn meldingen ontvangen over de spanningskwaliteit. Alle ontvangen en geregistreerde meldingen (op zowel te hoge spanning als te lage spanning), zijn input voor de buurtaanpak. Meer daarover staat in het hoofdstuk ‘Eerder beginnen’.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 60

Leveringsbetrouwbaarheid van gas Een van onze kerntaken is het op een veilige en betrouwbare manier transporteren van aardgas. Uitval van het gasnet komt gelukkig vrij weinig voor. In 2023 is de uitvalduur van gas vastgesteld op 44 seconden. Dit is iets minder (6 seconden) dan in 2022. Storingen in Moordrecht en Maassluis sprongen eruit (zie kaders). Bijna driekwart van de uitval wordt veroorzaakt door een inwendig defect; veroudering/corrosie en aanlegfouten (uit het verleden). Omgerekend betekent een uitvalsduur van 44 seconden nog steeds een leveringsbetrouwbaarheid van 99.9999%. Jaarlijkse uitvalduur gas (in seconden)

2019

2020

2021

2022

Storing in Moordrecht (Gas) Tijdens werkzaamheden begin mei is door een aannemer een damwand door een gastoevoerleiding geslagen. Om de noodreparatie uit te kunnen voeren is tijdelijk de gasleiding afgesloten. Hierdoor zijn ongeveer 160 woningen in Moordrecht zonder gastoevoer komen te zitten. Bij het repareren is er hinder ondervonden omdat de locatie waar de leiding was geraakt onder water stond. Hierdoor konden we de reparatie niet gelijk in het donker afronden en moest het laatste deel van herstel de volgende ochtend worden afgerond. Hierdoor heeft de storing in totaal bijna 17 uur geduurd.

2023

87 50 26

44

51

62

70 48

29

Stedin Groep

Nederlands gemiddelde¹

1 Bron: https://www.netbeheernederland.nl/_upload/Files/Resultaten_2022__Betrouwbaarheid_van_elektriciteitsnetten_in_Nederland__283.pdf

Veiligheid gasnet Om de veiligheid van ons gasnet te borgen en vanwege de mogelijk grote maatschappelijke impact, willen we vóór 2028 al onze brosse gasleidingen (grijs gietijzer en asbestcement) vervangen. Daarnaast draagt het verwijderen van brosse leidingen bij aan minder CO2-uitstoot. In 2023 hebben we 212 km (2022: 200 km) aan brosse leidingen en leidingen van primaire gasaansluitingen verwijderd en/of vervangen.

Leidingbreuk in Maassluis Op 1 december werd bij werkzaamheden in Maassluis een waterleiding geraakt. Als gevolg van deze gesprongen leiding kwam er water in gasleidingen terecht waardoor zo'n honderd woningen zonder gas kwamen te zitten. De elektriciteit werkte nog wel. Verder kwam een deel van de straat onder water te staan en ontstond er een spoelgat (zinkgat) van zo'n drie bij vier meter. Voor bewoners waarvan het water werd afgesloten werd een watertappunt geregeld. De eerste veertig woningen waren al snel weer op het gas aangesloten. Binnen een dag was de gastoevoer naar alle woningen weer hersteld.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 61

Slim, datagedreven onderhoud Om de kwaliteit en veiligheid van het gasnet hoog te houden voeren wij continu onderhoud aan – en inspecties op ons gasnetwerk uit. In 2023 hebben we 43.300 opdrachten en inspecties uitgevoerd, 96% van wat we gepland hadden te doen. De oorzaak hiervoor ligt vooral in het onderhoud dat voortkomt uit de genoemde inspecties (hier was minder onderhoud nodig dan verwacht) en door de weersomstandigheden in de laatste twee kwartalen van het jaar. Met datagedreven onderhoud zetten we data in om te bepalen waar onderhoud echt nodig is en welke onderdelen aan vervanging toe zijn. Dit levert naast een kwaliteitsverbetering ook jaarlijks besparingen op. Een paar voorbeelden van de manier waarop we data inzetten voor onderhoud: • We continueren de uitrol van sensoren ter bescherming van hoge druk-gasleidingen. Met deze sensoren doen we online metingen van de zogeheten kathodische bescherming van onze leidingen. Door continue monitoring signaleren we vroegtijdig beschadigingen en daarmee risico’s op lekkage . • In 2023 zijn we gestart met een pilot voor ondergrondse oliedrukkabels. We monitoren op dit moment olielekkages met analoge manometers. Het gaat om ongeveer 80 verbindingen van in totaal 800 km. Sluimerende lekkages worden door deze meters niet op tijd gesignaleerd.

Met de introductie van de digitale druksensor met draadloze communicatiemogelijkheden wordt de oliedruk continu gemonitord en kunnen we deze lekkages op tijd signaleren. Hiermee voorkomen we milieuverontreiniging.

Wat hebben we geleerd over beheren? Ondanks de druk groeiende druk op onze netten wisten we ook in 2023 de leveringsbetrouwbaarheid weer op een hoog niveau (ruim 99%) te houden. Helaas hebben we wel weer een paar vervelende langdurige storingen gehad. Ons streven blijft om storingen te minimaliseren en daarmee overlast voor onze klanten te beperken. Als gevolg van het groeiende aantal zonnepanelen, elektrische auto's en warmtepompen zien we steeds vaker spanningsproblemen ontstaan op ons elektriciteitsnet. We constateren dat het net, dat over de afgelopen honderd jaar is uitgelegd, niet altijd meer past bij het nieuwe energiesysteem. Door inzicht te creëren in de omvang en oorzaak van de spanningsproblemen leveren we input aan de bouworganisatie die met onder andere de buurtaanpak de kern van het probleem kan oplossen. Tot slot zien we dat de beheerorganisatie moet opschalen om de toename in aantal stations en kabels te absorberen. De komende jaren gaan we meer en meer bouwen, aan ons de taak om die nieuwe stations en kabels ook zo lang mogelijk mee te laten gaan. Kortom, beheren blijft, naast het meer bouwen en beter benutten van het net, onverminderd belangrijk.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 62

Overige prestaties Naast de focus op bouwen, benutten en beheren streven we enkele andere doelen na en hebben we randvoorwaarden die nodig zijn om onze strategie goed uit te voeren en onze klanten goed te bedienen. Zo zal bouwen aan het net hoe dan ook gepaard gaan met ongemak voor onze klanten en met onderbrekingen, of we nu willen of niet. Daarom bieden we een goede dienstverlening aan klanten om dit ongemak te beperken. Dat doen we door onze afspraken na te komen, binnen onze organisatie in ketens te werken en het ongemak buiten zo veel mogelijk te beperken door goed samen te werken met andere partijen. Voor marktpartijen is een optimaal functionerend en digitaal energienet essentieel. Hiervoor zijn de data die over onze netten gaan belangrijk, zowel voor de marktpartijen als voor ons. Door datakwaliteit te verhogen hebben marktpartijen de juiste gegevens voor onze klanten en helpen zij bij het optimaal benutten van het net (bijvoorbeeld door op basis van data flexibiliteitsoplossingen aan te bieden). Als we naar het energiesysteem van de toekomst kijken, zien we een tweede leven voor onze gasleidingen waarmee we duurzame gassen kunnen transporteren. Daar bereiden we ons nu al op voor. Ook warmtenetten kunnen bijdragen aan het beter benutten van ons energienet.

We zorgen ervoor dat we als bedrijf onze opgave op het gebied van bouwen, benutten en beheren van het net zo duurzaam mogelijk uitvoeren en geven inzicht in de (maatschappelijke) impact die we als bedrijf hebben. Dat betekent dat we aandacht hebben voor duurzaamheid en het verduurzamen van onze bedrijfsvoering.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 63

Dienstverlening en effectiviteit De kwaliteit van onze dienstverlening en de tevredenheid van klanten is belangrijk. Daarom meten we na elk persoonlijk klantcontact hoe de KPI's

klant onze dienstverlening heeft ervaren. We willen namelijk dat klanten moeiteloos zaken met ons kunnen doen.

Toelichting

Eenheid

Resultaat 2022

Target 2023

Resultaat 2023

Target 2024

Klantgemak Consumenten1

Het gemak dat de klant ervaart in het zakendoen met de Stedin voor twee typen producten 'aansluitingen' en '(slimme) meters' (excl. Zeeland).

%

79

79

79

-

Klantgemak Instandhouding1

Het gemak dat de klant ervaart in het zakendoen met de Stedin voor het product 'meterkaststoringen'.

%

85

≥82

87

-

Doorlooptijd kleinverbruikaansluitingen2

Realisatie kleinverbruikaansluitingen binnen 18 weken of op wensdatum klant.

%

95

≥ 91

90

≥90

Klanttevredenheid

1 De meting op klantgemak wordt in 2024 vervangen door drie KPI’s: Klantgemak op meters en aansluitingen, zakelijke klanten en meterkaststoringen. De doelstelling wordt begin 2024 vastgesteld. 2 In 2024 zal aan de definitie van deze meting 'mét grondwerkzaamheden' worden toegvoegd en wordt er een nieuwe meting toegevoegd t.w. Doorlooptijd binnen 12 weken kleinverbruikaansluitingen zónder graafwerkzaamheden (%).

Klanttevredenheid

Consumenten

Om inzicht te krijgen in hoeverre de klant het zakendoen met Stedin als moeiteloos heeft ervaren, vragen we klanten in welke mate hun ervaring er één van gemak of moeite was. De resultaten van deze uitvraag drukken we uit in de zogenaamde Customer Effort Score (CES). Voor consumenten en meterkaststoringen (instandhouding) doen we dit continu. Over de resultaten rapporteren we maandelijks in twee percentages: het percentage gemak en het percentage ongemak. Onder onze zakelijke klanten voeren we één keer per jaar een onderzoek uit naar de klanttevredenheid.

We meten continu het gemak dat onze klanten ervaren bij het afnemen van aansluit- en meterproducten zoals de aanleg of verwijdering van aansluitingen, capaciteit verzwaringen, slimme meter plaatsingen en het oplossen van communicatiestoringen. De targets waren dit jaar minimaal 79% gemak en maximaal 14% ongemak. Beide targets zijn behaald, de scores waren 79% gemak en 11% ongemak. De belangrijkste ontwikkelingen die hieraan hebben bijgedragen waren: • Klanten kunnen nu zelf, online hun afspraak voor uitvoering inplannen. Dit zorgt voor duidelijkheid bij de klant en minder drukte bij de planners van Stedin.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 64

• Bij sommige klanten die een slimme meter willen moet eerst de aansluiting gesaneerd worden. Dit duurde vaak lang en het was onduidelijk wanneer het ging plaatsvinden. Dit proces is nu aangepast zodat klanten die de slimme meter snel willen altijd binnen negen weken geholpen worden.

Meterkaststoringen Ook meten we continu het gemak dat onze klanten ervaren bij het oplossen van meterkaststoringen. De targets waren dit jaar minimaal 82% gemak en 8% ongemak. Beide targets zijn behaald, de scores waren 87% gemak en 6% ongemak. De interactieve video ‘Ik heb een storing’ heeft hier aan bijgedragen (zie kader).

In 2023 is geen kwantitatieve meting gedaan zoals bij Consumenten en Meterkaststoringen. In (kwalitatieve) interviews met 25 klanten van deze grotere projecten hebben we hen gevraagd naar hun klantgemak- en ongemakbeleving. Hieruit kwam naar voren dat we nog werk te doen hebben als het gaat om: het managen van de klantverwachtingen over onder andere planning, doorlooptijden en congestie; het verkleinen van het klantongemak als gevolg van verschillen in werkwijze tussen afdelingen en regio’s en onze communicatie over klanttarieven. Het verbeteren van onze dienstverlening bij projecten is een belangrijke prioriteit in 2024. In 2024 gaan we naast een kwalitatieve meting (vergelijkbaar met 2023) ook per project (dus alle projecten) twee kwantitatieve metingen doen op basis van vragenlijsten: direct na opdrachtverstrekking en direct na afronding van een project.

Doorlooptijd aansluitingen binnen 18 weken ‘Ik heb een storing’ In juni hebben we de interactieve video 'Ik heb een storing' gepubliceerd op de website. Met deze video kunnen klanten zelf problemen achter de meter oplossen waarvoor een monteur niet nodig is. Hierdoor zijn de Centrale Storingsreceptie (CSR) en het Klant Contactcentrum (KCC) beter bereikbaar voor andere storingen en hebben monteurs meer tijd om zich bezig te houden met beheer van het net. De eerste metingen over de periode juli - september 2023 en een vergelijking daarvan met heel 2022 geven een inschatting van de reductie van telefoontjes met 7%. Omgerekend naar een heel jaar betekent dit ruim 9.000 minder calls.

Aansluittermijn 18 weken behaald (in procenten)

Resultaat 88

85

2019

Projecten Bij (grotere) projecten meten we, vanwege de langere doorlooptijden van een project, één keer per jaar het (on)gemak dat klanten ervaren. Denk hierbij aan projecten zoals de aanleg van grote aansluitingen of van meer dan vijf aansluitingen in één keer.

Target (of hoger) 85

2020

84

90

90

2021

95

95

2022

90

91

2023

In 2023 hebben we onze doelstelling 'gereguleerde aansluitingen binnen 18 weken aansluiten of op wensdatum van de klant' behaald. In 90% van de aanvragen lukte ons dat. Vanaf 2024 verandert deze KPI op basis van vernieuwde eisen van onze toezichthouder ACM en zal aan deze meting 'mét grondwerkzaamheden' worden toegevoegd. Van ons wordt tevens verwacht dat we aansluitingen zonder grondwerkzaamheden binnen 12 weken of op wensdatum van de klant realiseren. De nieuwe eisen rondom aansluittermijn voor zakelijke klant is nog niet bekend.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 65

Effectiviteit vergroten Als netbeheerder vervullen we een belangrijke maatschappelijke taak, met maatschappelijk geld. We zien het als onze plicht om onze dienstverlening efficiënt uit te voeren en de kosten daarbij zo laag mogelijk te houden. Eind 2022 is het oude (vijfjarig) efficiencyprogramma afgesloten. Met dit programma hebben we € 166 miljoen structurele besparingen gerealiseerd. De lopende en nog op te starten efficiencymaatregelen zijn ondergebracht in een nieuw programma dat zich niet enkel richt op efficiency maar zich óók richt op het vergroten van onze effectiviteit. De groei van onze bouwopgave versnelt. Om de opgave waar te kunnen maken vergroten we in hoog tempo de capaciteit van onze uitvoeringsorganisatie. Dit doen we niet alleen door meer mensen te werven en op te leiden, maar ook door onze medewerkers en middelen effectiever in te zetten. We moeten meer doen met meer mensen. Daarbij hoort dat we sneller, slimmer en simpeler werken om aan de toenemende vraag te voldoen. Daarmee worden we effectiever én efficiënter. Dit doen we onder andere door benodigde veranderingen goed te prioriteren en uit te voeren in lijn met onze strategische doelen. We kiezen nog scherper voor datgene waarmee het meeste resultaat te behalen is en stoppen met initiatieven die onvoldoende bijdragen. Zo kunnen we onze ICT- en verandercapaciteit zo effectief mogelijk inzetten.

Ook zetten we innovaties in om de tijd van onze collega’s buiten zo goed mogelijk te benutten. Daarnaast vraagt de versnelling van onze opgave en de noodzaak om meer te bouwen een verandering in houding en gedrag van al onze medewerkers, inclusief onze leidinggevenden. Dit houdt onder meer in dat we duidelijke, ambitieuze maar haalbare teamdoelen stellen, verwachte resultaten afspreken, en afmaken waar we aan beginnen.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 66

Marktfacilitering Het leveren van tijdige en correcte data over het energieverbruik van onze klanten aan TenneT en marktpartijen noemen we marktfacilitering. In 2023 is in het licht van congestiemanagement het belang van het correct en tijdig meten van de afname en invoeding van energie KPI's

sterk toegenomen. Zo wordt er gecontroleerd of het gecontracteerde capaciteitsgebruik niet wordt overschreden om overbelasting van het net te voorkomen.

Toelichting

Eenheid

Het tijdig en volledig ter beschikking stellen van slimme meter data voor energiediensten en marktprocessen.

%

Resultaat 2022

Target 2023

Resultaat 2023

Target 2024

97

≥ 97

98

≥ 98,5

Marktfacilitering Dataverstrekking slimme meter1

1 Deze KPI zal in 2024 worden aangepast naar 'Data verstrekking slimme meter P4 First Time Right'

Netrekenen en datakwaliteit Het achter de schermen rondrekenen van alle energiestromen die door de netten van Stedin worden getransporteerd, is een belangrijke pijler van onze bedrijfsvoering en fundamenteel voor het functioneren van de energiemarkt als geheel. We gebruiken deze informatie onder andere om betere analyses te maken van (de toestand van) ons net. Dit helpt ons om het net optimaal te benutten. Voor netrekenen is goede datakwaliteit essentieel. Dit jaar hebben we daarom ingezet op het verder verbeteren van datakwaliteit. Op basis van steeds meer automatische datacontroles wordt datavervuiling direct bij de bron gedetecteerd en opgeschoond.

Centraal Meetdata Platform Marktfaciliteren is voor een groot deel het delen van data die we uitlezen uit de slimme meter. Het uitlezen van data via slimme meters is in 2023 sectorbreed met 40% toegenomen ten opzichte van 2022. Stedin ontving in 2023 zo’n 260 miljoen dataverzoeken per maand. In 2022

waren dat er circa 185 miljoen. Om al dit dataverkeer te faciliteren is in september 2023 het Centraal Meetdata Platform ontwikkeld door EDSN in samenwerking met alle netbeheerders. Via dit platform delen we data die we per kwartier uitlezen uit de slimme meters. Metingen per kwartier maken ‘dynamische energietarieven’ mogelijk. Met toestemming van de klant wordt per kwartier de afname en invoeding van de desbetreffende aansluitingen gemeten. Op die manier kunnen leveranciers hun energie nauwkeuriger inkopen en hun klanten afrekenen op basis van de prijzen op de energiemarkt. .

Allocatie 2.0 De hoeveelheid energie die in het net wordt gestopt moet altijd evenveel zijn als de hoeveelheid energie die wordt verbruikt (allocatie). Met speciale rekenmethoden schatten netbeheerders in hoeveel energie ze denken dat hun klanten gaan gebruiken. Door de toename van duurzame opwek, elektrisch vervoer en de klimaatverandering zijn deze rekenmethoden steeds minder nauwkeurig geworden.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 67

Met het landelijke programma Allocatie 2.0 werken we samen met andere regionale en landelijke netbeheerders en marktpartijen aan een energiesysteem dat flexibel is en daarmee duurzaam en toekomstbestendig kan zijn. In het kader van dit programma is in april 2023 een nieuwe, nauwkeuriger methode ontwikkeld om energiestromen toe te wijzen aan de diverse energiepartijen.

Op het laagspanningsnet wordt de slimme meter sinds de ‘Gedragscode Slim Netbeheer’ in werking is getreden niet alleen gebruikt om de meterstanden uit te lezen. Bijvoorbeeld bij spanningsklachten kan de spanning worden uitgelezen en bij stroomstoringen kan de status van een meter worden opgevraagd om de storing te kunnen lokaliseren. Lees hier meer over in het hoofdstuk 'Beheren'.

Connectiviteit voor het uitlezen van slimme meters Marktfacilitering: feiten en cijfers 2023 • Transportkosten in rekening gebracht bij onze klanten: omzet van € 1.584 miljoen in 2023 (2022: € 1.134 miljoen) • Maandelijkse validatie van verbruik op ongeveer 51.000 grootverbruik en zakelijke aansluitingen. • Switches (naar een andere energieleverancier) van klanten op 432.856 aansluitingen verwerkt (2022: 429.296 aansluitingen). De flinke daling van 2022 t.o.v. 2021 lag voor een groot deel aan de hoge energietarieven. We hebben in 2023 nog niet het normale niveau bereikt al nemen we een lichte stijging waar. • Controles op 24.374 GWh getransporteerde hoeveelheid elektriciteit en 3.602 miljoen m3 gas in 2023 (2022 resp. 20.746 GWh en 3.782 miljoen m3). • Aantal aansluitingen zonder energiecontract 58.636 (2022: 54.384).

Slimmemeterdata Om de energietransitie mogelijk te maken, hebben we slimme netten nodig die inzicht geven in de status van het net. Deze data geven samen met de klantvraag belangrijke informatie om te kunnen voorspellen waar in de toekomst mogelijk knelpunten ontstaan in ons net. Tegelijkertijd werken we met partners aan innovatieve oplossingen die de energietransitie kunnen versnellen. Voor de energietransitie is inzicht in verbruik en betere afstemming van verbruik en levering van energie van groot belang. Het goed doorgeven van slimmemeterdata aan bijvoorbeeld energieleveranciers, maakt dat deze betere inschattingen kunnen maken van de ontwikkeling in energiebehoeftes. Hierdoor kunnen we congestie voorkomen.

Met Enexis en Alliander hebben we in 2023 verder samengewerkt aan de gezamenlijke telecomstrategie (‘Samen, Flexibel, Nu’). Het eerste initiatief uit deze strategie is de gezamenlijke aanbesteding van een simkaart (sector eSIM), daarmee creëren we een flexibele en toekomstvaste oplossing voor het uitlezen van slimme meters.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 68

Duurzame gassen & alternatieve warmte Binnen NetVerder werken wij aan de ontwikkeling, realisatie en onderhoud van energieinfrastructuren voor warmte, stoom en biogas. In 2023 heeft NetVerder, in voorbereiding op de afronding van de Wet collectieve warmte (Wcw), een nieuwe warmtestrategie opgesteld. Op het gebied van infrastructuur voor warmte verwachten wij de komende jaren een toenemende rol voor NetVerder. Om ons hiervoor gereed te maken is er een vervolg gegeven aan de opbouw van een professionele organisatie. NetVerder werkt nu al aan meerdere ambitieuze en concrete projecten, die binnen Stedin Groep relatief nieuw zijn; we leren en doen dus tegelijk.

Biogasnetwerk Borculo Sinds 2017 verzorgt NetVerder het transport van biogas van Groot Zevert Vergisting in Beltrum naar Friesland Campina in Borculo. Hierdoor bespaart Friesland Campina bij de productielocatie een substantiële hoeveelheid aardgas. Omdat het biogasnetwerk buiten het primaire verzorgingsgebied van Stedin ligt onderzoeken we opties om dit netwerk over te dragen. Zo kunnen we focus aanbrengen op onze overige projecten.

Open Warmtenet Delft (OWD) Het Open Warmtenet Delft (OWD) is een goed voorbeeld van een warmtenet waar NetVerder aan werkt. Een open net houdt in dat het een onafhankelijk beheerd netwerk in niet-commercieel eigendom is. Zo kunnen verschillende leveranciers warmte leveren aan hun klanten. Eigenlijk zoals nu het beheer, onderhoud en transport van elektriciteit en aardgas ook werkt. Het OWD wordt in eerste instantie gevoed door warmte van een nieuwe geothermiebron op de campus van de TU Delft. Dit is aardwarmte die op twee tot drie kilometer diepte uit warm (zout) water in poreuze zand- en steenlagen gewonnen wordt. Deze zomer is Geothermie Delft (GTD B.V.) gestart met de boring naar deze nieuwe aardwarmteput. Het OWD komt te liggen in de wijken Voorhof en Buitenhof. In deze wijken staan diverse (hoogbouw-) flats met collectieve verwarmingsinstallaties. Daarnaast kunnen andere woningen

en gebouwen in de wijken Buitenhof en Voorhof aangesloten worden. In totaal gaat het om een warmtevraag die overeenkomt met die van maar liefst 15.000 woningen. De gemeente wil ervoor zorgen dat uiteindelijk alle woningen en gebouwen in Delft op het warmtenet kunnen worden aangesloten. Daarom wordt het netwerk voorbereid op de toekomst door de pijp alvast wat groter aan leggen. We verwachten in 2025 de eerste warmte te kunnen leveren aan bewoners.

Stoomnetwerk Rotterdam Botlek De industrie in het havengebied van Rotterdam heeft een grote energievraag. Stoom is er een van de belangrijkste energiedragers. Stoomproducenten AVR en Cabot verzorgen de duurzame stoomlevering aan afnemer Lanxess. NetVerder voert het transport van stoom en condensaat via het stoomnetwerk in Rotterdam Botlek veilig en betrouwbaar uit. In 2023 is stoomproducent AVR getroffen door een grote brand. De herstelwerkzaamheden bij AVR zijn nog in volle gang. Hierdoor is de operatie van het stoomnetwerk tijdelijk stilgelegd. Vanzelfsprekend zorgt het technische team goed voor de stoompijp, onder andere door technische maatregelen te treffen om de stoompijp in goede conditie te houden. Ook onderzoeken we opties om een deel van de stoompijp weer in werking te stellen. In 2023 is 145.099 ton stoom via Stoomnetwerk Rotterdam Botlek getransporteerd (2022: 203.057 ton). Dit heeft tevens bijgedragen aan de reductie van CO2-uitstoot. Naar verwachting worden in het eerste kwartaal van 2024 de contracten getekend om het stoomnetwerk uit te breiden met LyondellBasell, Huntsman en Air Liquide. Dit wordt mede mogelijk gemaakt met behulp van subsidies van de Provincie Zuid-Holland (€ 2 miljoen) en de Gemeente Rotterdam (€ 0,7 miljoen).

Ouverture in Goes De wijk Ouverture in Goes heeft een eigen duurzame energievoorziening: een Warmte Koude Opslag (WKO). Deze WKO is sinds 2022 in beheer van NetVerder. In 2023 zijn 30 warmtepompen vervangen, omdat deze aan het einde van de levensduur waren. Door oplopende levertijden van leveranciers moest een aantal bewoners lang wachten op vervanging van de warmtepompen. Verder waren er in 2023 twee grotere algemene storingen aan de infrastructuur. In beide gevallen hebben wij de bewoners financieel gecompenseerd.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 69

IN GESPREK MET

Danny Benima en Michel Scholte Welke impact heb je op mens en aarde? Die vraag telt voor bedrijven steeds zwaarder mee. CFO Danny Benima gaat in gesprek met Michel Scholte, directeur van True Price en Impact Institute, over duurzaamheid, leiderschap en de vraag ‘hoe meet en waardeer je als publiek maatschappelijk bedrijf je impact?’ Danny: “Toen ik in 2019 bij Stedin kwam werken, worstelde ik echt met die vraag. Hoe meet je je prestatie in een publiek maatschappelijk bedrijf? Want het gaat bij Stedin niet alleen om de euro’s, maar juist op de impact die je hebt op de maatschappij; het realiseren van de energietransitie, de bijdrage aan duurzaamheid, je sociale gezicht als werkgever, medewerkerstevredenheid et cetera. Tot op de dag van vandaag vind ik dat het meest complexe in mijn baan. Hoe doe jij dat?” Michel: “Wij kijken bijvoorbeeld naar onze bijdrage aan de ontwikkeling, verspreiding en toepassing van nieuwe methodes om impact te meten. Maar ook bijvoorbeeld of onze salarissen gelijk zijn qua sekse. Wij vertalen onze impact naar financiële waarde, zodat je er op kan sturen. Eigenlijk precies zoals jullie dat ook doen bij Stedin. En we publiceren deze methodes met de Impact Economy Foundation.”

'Ik blijf bewust CFO' “Duurzaamheid is een belangrijk thema voor ons”, zegt Danny. “Het is niet voor niets een van de randvoorwaarden van onze strategie Bouwen, Benutten en Beheren. Ik vind het dan ook een eer om in 2023 te zijn verkozen tot een van de CVO’s van het jaar.

“De brede maatschappelijke waarde moeten we juist financieel vertalen, dat is de taal die mensen en bedrijven verstaan” Danny Benima, CFO Stedin Groep

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 70

Ik heb even getwijfeld of ik mijn titel ook zou veranderen in CVO (Chief Value Officer; een bestuurder die zich niet alleen richt op de financiële, maar ook op de maatschappelijke impact), maar ik blijf bewust CFO. De brede maatschappelijke waarde moeten we juist financieel vertalen, dat is toch de taal die mensen en bedrijven verstaan.” Michel: “Ik ben het daar helemaal mee eens. Financials, bankiers, accountants; zij hebben soms weinig met de samenleving. Dat is een risico. We prioriteren niet op de juiste manier.” Danny: “Als ik dat vertaal naar Stedin: de systeemkeuzes die we op beleidsniveau maken zijn bepalend voor het slagen van de energietransitie. Neem het principe ‘de vervuiler betaalt’. Ik vind dat dat leidend moet zijn, maar dat is nu niet altijd het geval. Partijen die zonne- of windmolenparken bouwen, betalen nu niet voor de maatschappelijke kosten die zij veroorzaken. Met een andere bril op zou je ook kunnen redeneren dat zij duurzame energie-opwek faciliteren en op die manier van waarde zijn. Het is complex.” “Bij Stedin faciliteren we de energietransitie”, vervolgt Danny. “Als wij ons netwerk een jaar sneller uitbreiden, draagt dat bij aan de verduurzaming van Nederland. Daar ligt onze grootste toegevoegde waarde aan de maatschappij.

Hoe belangrijk is het dan of die versnelling met een elektriciteitshuisje met een groen dak gebeurt? Het grotere belang is dat-ie er zo snel mogelijk staat. Zo proberen wij te prioriteren. Door te wegen hoe onze maatschappelijke impact zo groot mogelijk is.” “Hetzelfde geldt voor onze elektriciteitskabels. Het liefst doen we dat met hergebruikt koper. Dat is duurder, maar wel circulair. Maar wat blijkt? Er zit meer weerstand in die kabels, dus je verliest meer elektriciteit; een complex dilemma, want wat is dan onder de streep beter?”

“Hoe gaan we het energienetwerk invullen op een manier die past bij wat iedereen vindt?”

'We zijn in staat om de balans terug te brengen' Michel: “Mensen hebben inmiddels bijna de hele planeet ontgonnen. Dat we daarmee het klimaat beïnvloeden gaat per ongeluk. We zijn een soort parasieten. Maar het kan ook anders: we zijn ook in staat om de balans terug te brengen. Met dat in het achterhoofd kun je ook naar het voorbeeld van de kabels kijken.”

Michel Scholte, medeoprichter en uitvoerend directeur van True Price

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 71

“Als nieuw koper het beste alternatief is, omdat je dan het minste energieverlies hebt, kun je op een andere manier iets terugdoen voor de wereld. Bijvoorbeeld door de levensomstandigheden van mijnwerkers te verbeteren of de natuur te compenseren voor je impact. Als je dat doet, ben je in mijn optiek goed bezig”, aldus Michel. Danny: “Vind jij dat we dat bij Stedin goed in beeld hebben?” Michel: “Ten opzichte van het gemiddelde wel, maar ten opzichte van wat er nodig is niet. Dat is de harde waarheid. Je moet kijken naar het maximaal haalbare. Stedin steekt echt de nek uit en helpt om de nieuwe economie te creëren. Dat is leiderschap. Ik vind dat je mededogen mag hebben voor je eigen tekortkomingen, zolang je maar bewust bent van dat je ze hebt.” Danny: “We doen er alles aan om onze CO2-impact laag te houden. Op onze kantoren liggen zonnepanelen, onze auto’s zijn zoveel mogelijk elektrisch en we helpen collega’s met een renteloze lening om hun huis te verduurzamen. Toch weten we dat onze impact met name in scope 2 en 3 zit, bijvoorbeeld bij de inkoop van materialen en in het netverlies dat optreedt bij transport van elektriciteit. Elk bedrijf dat scope 2 en 3 niet in de ESG-strategie meeneemt, is wat mij betreft met de verkeerde dingen bezig.”

Danny: “Dat vind ik ook. Tegelijkertijd zorgen dat soort democratische processen voor vertraging, terwijl we snakken naar versnelling. Neem bijvoorbeeld elektriciteitsstations in de wijk. Stedin ziet die graag zo standaard mogelijk, want dan staat het zo snel mogelijk op z’n plek. Maar bewoners willen steeds vaker dat ze qua ontwerp precies in de wijk passen of willen helemaal geen station in hun straat. Wij willen daar gesprekken over voeren, maar dat gaat ten koste van de snelheid.” Michel: “Je had het net over de vervuiler betaalt, maar waarom niet de begunstigde betaalt? Dan krijgen mensen misschien een ‘lelijk’ station, maar ook een financiële compensatie om bijvoorbeeld de wijk mee te vergroenen.” Danny: “Mooie gedachte. Daar kunnen we meer mee doen. Bij Stedin vinden we leveringszekerheid en betaalbaarheid van de energietransitie het allerbelangrijkste. Als we overal maatwerk moeten toepassen en onze energievraag blijft stijgen, wordt de transitie onbetaalbaar. Nederlanders vinden op dit moment dat ze 24/7, onbeperkt recht hebben op energie. Als dat absolute recht dreigt te worden aangetast, vindt de maatschappij daar wat van. Maar dat mag je best ter discussie stellen, vind ik. Altijd recht op energie kan, maar komt met een prijskaartje. Dat debat wordt in Den Haag nu niet gevoerd. Wij zien de kosten nu al heel hard stijgen en dat stopt voorlopig niet.

Ik zie helaas dat politici dat echte verhaal niet vertellen.”

'Groot draagvlak gaat de energietransitie helpen' Michel: “We zien helaas wereldwijd een antibeweging ontstaan, waarin de klimaatproblemen en de energietransitie geslachtofferd worden. Terwijl júist een groot draagvlak de energietransitie gaat helpen. Daarom geloof ik heel erg in burgerparticipatie. Hoe gaan we het energienetwerk invullen op een manier die past bij wat iedereen vindt? Daarin zou iedereen een stem moeten hebben."

Michel: “Klopt. Ik hoop dat we als samenleving meer prijsgemeenschap gaan voelen. Dat we baten en kosten eerlijker verdelen. Dat begint bij verbinding tussen mensen. Stedin is wat dat betreft een parel van een bedrijf, want jullie verbinden alle lagen van de samenleving. Dat moet er ook meer komen op bestuurlijk niveau.”

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 72

Maatschappelijke prestaties KPI's

Toelichting

Eenheid

Resultaat 2022

Target 2023

Resultaat 2023

Target 2024

Reductie CO2-uitstoot ten opzichte van 20181

Percentage reductie CO2-uitstoot bedrijfsvoering Stedin in tonnen t.o.v. 2018 (excl. gasnetverliezen)

%

-48

-50

-50

-

Vergroening netverliezen elektriciteit

Het percentage van de CO2-uitstoot ontstaan door netverlies in ons elektriciteits-distributienet dat wij compenseren.

%

100

100

100

100

Klimaatmitigatie

1 Deze KPI, gerelateerd aan de One Planet strategie, zal vanaf volgend jaar vervallen en geïntegreerd worden in een target op de gehele GHG-sc uitstoot. Het target is in lijn met SBTi en zal dan t.o.v. 2021 worden berekend.

Stedin is een maatschappelijk bedrijf. Onze maatschappelijke prestaties zijn daarom onlosmakelijk verbonden aan onze strategie. Het versnellen van de energietransitie draagt bij aan het waarmaken van de klimaatambities van Nederland. Daarom willen we eerder beginnen en sneller bouwen, optimaal benutten en goed blijven beheren. Maar dit willen we wel op een duurzame manier doen. En onze maatschappelijke ambities en prestaties gaan verder. Zo willen wij een afspiegeling zijn van de wereld waarin we werken en een werkplek zijn waar iedereen zichzelf kan zijn, gewaardeerd wordt en gelijkwaardig wordt behandeld. Én we doen ons werk op een integere en transparante manier. Door wet- en regelgeving na te leven en waar nodig veranderingen in wet- en regelgeving te agenderen, bijvoorbeeld wanneer de wet- en regelgeving de energietransitie in de weg zit, zorgen we dat deze kan meebewegen met onze maatschappelijke opgave. Stedin wil een groene en duurzame netbeheerder zijn. Een organisatie waar iedereen veilig is en zich thuis voelt. Én een netbeheerder die integer, transparant en eerlijk is.

ISS ESG rating: B score Stedin heeft een duurzame rating, toegekend door het onafhankelijke ratingbureau, Institutional Shareholder Services (ISS). Zij geven een ESG Corporate Rating af waarbij wordt gekeken naar relevante, materiële en toekomstgerichte gegevens en prestatiebeoordelingen op het gebied van milieu, sociaal en bestuurlijk. De rating loopt van A+ (uitstekende prestaties) tot D- (slechte prestaties). We scoren nu een B rating met een Prime-label. Dit label wordt toegekend aan bedrijven met een ESG-prestatie boven de sectorspecifieke drempel. Stedin hoort hierdoor bij de duurzaamheidsleiders in de sector. Een onderdeel bij het vaststellen van de rating is het beoordelen van Stedin’s Green Finance Framework. Dit framework is belangrijk voor de uitgifte van groene obligaties, wat door Stedin als belangrijke bron van financiering wordt gezien.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 73

Op weg naar een ESG-gedreven organisatie hebben we eind 2023 onze ESG-strategie herijkt. Voor deze nieuwe ESG-strategie hebben we nieuwe doelen op het gebied van milieu (Environmental), sociaal (Social) en bestuurlijk (Governance) geformuleerd. We streven nu een bredere duurzaamheidsambitie na: in 2030 willen we onze CO2-uitstoot gereduceerd hebben in lijn met het Klimaatakkoord van Parijs, ons primair materiaalgebruik in relatieve zin verkleinen, negatieve impact op biodiversiteit verminderen, een goede werkgever blijven en compliant blijven aan wet- en regelgeving. Al met al willen we onze positieve impact op de maatschappij vergroten en de negatieve impact van onze bedrijfsvoering zo klein mogelijk maken. Lees meer hierover in de gepubliceerde ESG-strategie. Dat betekent dat we in dit jaarverslag van 2023 voor de laatste keer rapporteren over de duurzaamheidsresultaten voortkomend uit de ESG-strategie tot en met 2023 (One Planetstrategie). In 2023 hebben we wederom onze CO2-uitstoot (exclusief gasnetverliezen en ten opzichte van de uitstoot in 2018) weten te reduceren, is onze inkoop van netverliezen elektriciteit 100% groen en hebben we nieuwe inzichten opgedaan hoe te sturen op het verhogen van circulariteit van inkoop van primaire assets.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 74

CO2-uitstoot Om de uitstoot van broeikasgassen te monitoren volgen we het Greenhouse Gas Protocol dat is ingedeeld in drie verschillende categorien waarin de uitstoot van die broeikasgassen plaats kan vinden, zogeheten scopes. Hieronder staan de scopes beschreven, inclusief de onderwerpen die relevant zijn voor Stedin. Naast CO2 vindt er dus ook uitstoot plaats van andere broeikasgassen.

Om hun vermogen de atmosfeer op te warmen onderling te kunnen vergelijken, drukken we die uit ten opzichte van het opwarmend vermogen van CO2 en dat noemen we CO2-equivalenten. Alle door Stedin veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen wordt berekend in CO2-equivalenten. Voor de begrijpelijkheid van dit verslag gebruiken we de term ‘CO2-uitstoot’ voor de totale uitstoot van broeikasgassen.

Tabel CO2-uitstoot, inclusief vergroening Resultaten in ton CO2eq1 Scopes volgens GHG protocol

Toelichting

Categorie

Wat valt daar bij Stedin onder

2020

2021

2022

2023

Scope 1: Directe emissies

Emissies van broeikasgassen van eigendommen of door geleasde apparatuur, die het directe gevolg zijn van onze kernactiviteiten.

Netverlies

Netverlies van ons gasnetwerk

108.082

102.774

79.277

76.080

Mobiliteit

Ons wagenpark (leaseen bedrijfswagens)

9.172

7.921

7.400

7.665

Overig

Invoeden SF6

137

455

727

866

Energiegebruik

Aardgasgebruik van onze gebouwen

719

597

507

470

Energiegebruik

Aggregaten

2.533

2.246

123

127

Netverlies

Netverlies elektriciteit

453.153

442.709

381.156

304.450

Vergroening netverlies

Netverlies elektriciteit

-452.587

-442.068

-381.156

-304.450

Energiegebruik

Elektriciteits- en warmteverbruik van onze gebouwen

1.646

1.681

1.431

873

Overig

Inkoop

228.040

226.894

236.750

332.582

Mobiliteit

Woon-werkverkeer

1.818

211

669

696

Mobiliteit

Zakelijke kilometers

411

387

388

418

353.124

343.807

327.272

419.777

Scope 2: Indirecte emissies

Scope 3: Keten emissies

Alle uitstoot van broeikasgassen bij het opwekken van elektriciteit gebruikt door Stedin, maar opgewekt door derden.

Uitstoot broeikasgassen door energie en brandstofgebruik vanuit vervoer, winning, energieproductie (excl. energieopwek) en emissies bij derden die het gevolg zijn van onze kernactiviteiten.

Totaal

1 De One Planet-strategie had een beperktere scope dan de herijkte strategie. Per 2023 hebben we de scope aangepast en onze berekening van de CO2-uitstoot hierop gebaseerd. Daarnaast hebben we de CO2-uitstoot met terugwerkende kracht doorgerekend om de voortgang te kunnen laten zien. Tevens is het resultaat van de CO2-uitstoot berekend volgens de meest recente emissiefactoren (2023).

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 75

Toelichting per scope Scope 1: directe emissies Directe emissies zijn die emissies die direct door bronnen binnen de bedrijfsvoering van Stedin worden uitgestoten. Netverliezen van ons gasnet De grootste emissies in scope 1 relateren aan het fysiek lekken van gas tijdens het transport door onze netten. Vanaf 2020 behandelen wij deze uitstoot als uitstoot door één van onze bronnen en rapporteren wij over de netverliezen van ons gasnet. In 2023 hebben we besloten geen compensatie van CO2 door middel van CO2-certificaten toe te passen voor de uitstoot gerelateerd aan gasnetverliezen. In plaats daarvan gaan we nog meer focussen op reductie van de uitstoot. Onze gasnetverliezen laten een daling van 4% zien ten opzichte van 2022. Dit komt onder andere door het aardgasvrij maken van woonwijken, de vervanging van brosse gasleidingen door kunststofleidingen en een verdere daling van ons gastransport. Naast het bestaande programma om brosse gasleidingen te vervangen gaan we op termijn het gaslekzoeken intensiveren. Aardgasverbruik van onze gebouwen en uitstoot van ons wagenpark Het aardgasverbruik van onze gebouwen is afgenomen door onder andere het gasloos maken van onze panden, een lagere pandbezetting, hybride werken en reductie van het aantal panden dat we in gebruik hebben. Daarnaast hebben we als ambitie om in 2030 een totaal emissieloos wagenpark te hebben.

Ruim 90% van onze lease-personenauto’s is geëlektrificeerd, de rest wordt in 2024 vervangen door een elektrische variant. De bedrijfsauto’s die nu nog op fossiele brandstoffen rijden vervangen we stapsgewijs door een elektrische variant. We hebben onderzocht of bedrijfsvoertuigen op waterstof een passend alternatief kunnen zijn voor bedrijfsbussen. Uit dit onderzoek hebben we helaas moeten concluderen dat de markt qua aanbod nog niet voorziet in de behoefte van Stedin. Aggregaten Stedin zet aggregaten in op plaatsen waar plotseling, bijvoorbeeld in geval van een kleinschalige maar langdurige storing, geen of onvoldoende elektrisch vermogen beschikbaar is of in situaties waarbij een geplande onderbreking een onveilige medische situatie tot gevolg heeft voor één van

onze klanten. Sinds 2022 gebruiken wij hiervoor blauwe diesel, omdat die zorgt voor minder CO2uitstoot. Invoeden SF6 Tot slot rapporteren we in scope 1 over de impact van SF6. SF6 is een zeer sterk broeikasgas, dat in sommige typen schakelinstallaties wordt gebruikt als isolatiegas. De meeste schakelinstallaties zijn lekdicht, maar ieder jaar stoten enkele typen in het hoogspanningsdeel een beperkte hoeveelheid SF6 uit.

Scope 2: indirectie emissies Indirecte emissies zijn die emissies die zijn uitgestoten tijdens de opwek van door ons ingekochte elektriciteit. Het gaat om elektriciteit die we gebruiken voor onder andere verwarming of koeling voor onze gebouwen én om elektriciteit die ‘verloren is gegaan’ tijdens het transport via ons net richting onze afnemers. Elektriciteits- en warmteverbruik van onze gebouwen Om ons elektriciteitsverbruik te reduceren hebben we diverse energiebesparende maatregelen in onze panden doorgevoerd. Ruim 90% van onze eigen panden heeft nu een energielabel A of hoger. Zo zijn panden extra geïsoleerd, uitvoeringslocaties voorzien van zonnepanelen, nieuwe laadpalen geplaatst, is meer ledverlichting toegepast en hebben we een pilot met adaptieve klimaatregeling op onze locatie Utrecht gedaan. De positieve effecten hiervan zien we terug in een verlaging van ons energieverbruik op elektriciteit (-4%), gas (-20%) en warmte (-16%). Door actief energiemanagement hebben we meer inzicht in ons verbruik gekregen en kunnen we beter sturen op vermindering hiervan. Netverlies elektriciteit en vergroening De CO2-uitstoot van de inkoop van onze netverliezen elektriciteit compenseren we. We kopen 40% van ons netverlies in via een zogenoemd Power Purchase Agreement met onze partner Eneco waarbij we ‘Hollandse windstroom’ direct afnemen van het windpark Borssele 3 & 4.

De overige 60% van dit netverlies compenseren we met de inkoop van zogenoemde Garanties van Oorsprong (GvO’s) afkomstig van windstroom uit de EU. In de tabel hierna ziet u de hoeveelheden getransporteerde elektriciteit en gerelateerde netverliezen.

Introductie

Waar we nu staan

Alles op verder versnellen

Organisatie en bestuur

Jaarrekening 2023

Overige gegevens

Aanvullende informatie Stedin Groep Jaarverslag 2023 | 76

Jaar

Elektriciteitstransport

Netverlies

Netverlies percentage

2019

21.100 GWh

1.069 GWh

5,1%

2020

20.171 GWh

953 GWh

4,7%

2021

20.529 GWh

931 GWh

4,5%

2022

20.746 GWh

892 GWh

4,3%

20231

24.374 GWh

903 GWh

3,7%

1 Als gevolg van een aangepaste uniforme definitie in de sector is het getransporteerde volume in 2023 17% hoger dan in 2022.

Scope 3: ketenemissies Ketenemissies zijn die emissies die zijn veroorzaakt door gebruik te maken van mobiliteit voor woon-werk verkeer en zakelijke kilometers en door de bedrijfsactiviteiten van bedrijven in onze (leveranciers)keten. Inkoop De CO2-uitstoot gerelateerd aan onze inkoop is bijna 80% van de totale netto uitstoot van scope 1, 2 en 3. Tot nu toe schatten we deze uitstoot met behulp van kengetallen en ons inkoopvolume. In 2024 willen we de onderliggende berekeningmethodes doorontwikkelen, zodat resultaten van de initiatieven voor het verduurzamen in de waardeketen ook terug te lezen zijn in de scope 3 emissies. Er zijn wel initiatieven om materialen te verduurzamen, maar dat gebeurt nu nog via het thema circulariteit. Woon-werk verkeer en zakelijke kilometers De uitstoot als gevolg van woon-werk verkeer en zakelijke kilometers laat een lichte stijging zien die gerelateerd is aan de toename van onze activiteiten en formatie.

herbruikbaar zijn en we werken samen met onze afvalverwerkers om producten zo hoogwaardig mogelijk te recyclen.

Circulariteit Sinds 2023 richten we ons op de vermindering van het gebruik van primaire materialen. Dat is namelijk waar een groot deel van onze milieu-impact zit, vooral vanwege de gemiddeld lange levensduur van onze assets. Daarom hebben we de KPI Circulaire bedrijfsvoering, waarover we voorgaande jaren rapporteerden, doorontwikkeld. Eerder had deze KPI betrekking op het percentage gerecycled materiaal bij aanschaf en het percentage recyclebaarheid bij verwerking. Dit voldeed niet meer omdat: • er geen onderscheid werd gemaakt tussen de treden op de ‘R-ladder’; • het percentage ‘recyclebaarheid bij verwerking’ niet goed kon worden getoetst vanwege de gemiddelde lange levensduur van onze assets; • niet alle ingekochte materialen werden meegenomen in de KPI-berekening. Tegelijkertijd zien we dat circulariteit verder gaat dan het inkopen van (recyclebare) assets. Het ziet ook toe op herinzet en verschroting van assets en de mate van cirulair design. Vanaf 2024 zullen we hierover rapporteren.

Grondstoffenpaspoort Het grondstoffenpaspoort geeft inzicht in de samenstelling van de gebruikte grondstoffen in onze assets. De data uit het grondstoffenpaspoort worden steeds vaker en intensiever gebruikt. Daarom hebben we het afgelopen jaar gewerkt aan een certificeringstraject, zodat we er vanuit kunnen gaan dat de ingevulde data correct is. Dit deden we in samenwerking met Kiwa en overige netbeheerders. Certificatie door Kiwa houdt in dat de opgegeven circulariteitsdata onafhankelijk beoordeeld en door uitgifte van een Kiwa certificaat gevalideerd en bevestigd worden. Het project is momenteel afgerond voor kabels. In 2024 breiden we de scope uit naar andere assetcategorieën.

Circulair materiaalgebruik en afvalmanagement

Herinzet

Omwille van duurzaamheid streven we al enkele jaren naar een zo hoog mogelijke mate van circulariteit. We kopen zo veel mogelijk producten in die gerecyclede grondstoffen bevatten, we dagen leveranciers uit om producten te leveren die aan het eind van de levensduur maximaal

Met ’herinzet van assets’ kunnen we hoogspanningskabels en transformatoren op grotere schaal hergebruiken. Zo dragen we bij aan de reductie van grondstoffengebruik en CO2-uitstoot. In 2023 is de herinzet uitgebreid met hoogspannings- en gascomponenten. Het gaat jaarlijks om