9 Stedin - jaarverslag 2022.pdf

ENERGIEK DOORPAKKEN Jaarverslag 2022

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

INHOUD Onze toegevoegde waarde Verslag raad van bestuur

115 Governance

116 Corporate Governance 125 Risicomanagement 134 In control-verklaring

005 Energiek doorpakken

006 Voorwoord van de CEO 007 Jaaroverzicht 2022 008 2022 in cijfers 009 Over ons

010 Profiel 011 Activiteiten Stedin Groep 013 Strategie

014 017 018 022 023 024 026

Missie, visie en strategie 2018 - 2022 Herijking strategie 2023 - 2027 Ontwikkelingen in samenleving en energiemarkt SWOT-analyse Stakeholders en materialiteit Voortgang energietransitie in Stedin gebied In gesprek met Bernard ter Haar en Koen Bogers

028 Resultaten

029 041 066 108 110 112 113

Beter netbeheer Energietransitie mogelijk maken Duurzame bedrijfsvoering Financieel resultaat Resultaten niet-gereguleerde activiteiten Wat hebben we geleerd Waar we in 2023 op inzetten

Verslag RvC 137 Verslag raad van commissarissen 142 Remuneratierapportage over 2022

Jaarrekening 2022 145 Geconsolideerde winst- en verliesrekening 146 Geconsolideerd overzicht van gerealiseerde en nietgerealiseerde resultaten 147 Geconsolideerde balans 148 Geconsolideerd kasstroomoverzicht 149 Geconsolideerd mutatieoverzicht groepsvermogen 151 Toelichting op de geconsolideerde jaarrekening 206 Enkelvoudige winst- en verliesrekening 207 Enkelvoudige balans 208 Toelichting op de enkelvoudige jaarrekening

Overige gegevens 213 Statutaire winstbestemming 214 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Aanvullende informatie 226 228 230 231

Verslaggevingsbeleid Vijfjarenoverzicht Materiële vaste activa naar activiteiten Overige niet financiële informatie

235 236 241 242 243 246 251 258 261

Sustainable Development Goals Het meten van impact Klimaatrisico's Proces materialiteitsanalyse Interactie met onze omgeving Connectiviteit, KPI's en doelstellingen GRI Index Begrippenlijst Disclaimer

002

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

ONZE TOEGEVOEGDE WAARDE Als publiek en maatschappelijk bedrijf vinden we het belangrijk te rapporteren op basis van de toegevoegde waarde die wij hebben voor de samenleving. Het waardecreatiemodel staat dan ook centraal in ons jaarverslag. Uitgangspunten zijn transparantie, de dialoog met onze stakeholders en de impact en toegevoegde waarde van onze activiteiten op de korte en de lange termijn. Vanuit onze strategische speerpunten maken we samen werk van een leefwereld vol nieuwe energie. In ons waardecreatiemodel beschrijven we tot welke resultaten onze activiteiten leiden, en welke waarde we daarmee creëren voor onze stakeholders. • Input: dit zijn de kapitalen die we nodig hebben voor ons werk. Van financiering tot gasleidingen en van inzicht in onze netten tot onze medewerkers. • Ons organisatiemodel: laat zien hoe we onze strategische speerpunten en materiële onderwerpen inzetten voor het realiseren van onze missie.

Leeswijzer In het eerste deel van het jaarverslag hebben we het over onze positie in de energieketen, onze activiteiten, strategie en de ontwikkelingen in de samenleving en energiemarkt. Daarna lichten wij onze resultaten op onze materiële onderwerpen toe aan de hand van onze drie strategische speerpunten: 1. Beter netbeheer 2. Energietransitie mogelijk maken 3. Duurzame bedrijfsvoering

• Output: de resultaten van ons werk zijn bijvoorbeeld de gerealiseerde CO2-reductie, leveringsbetrouwbaarheid en medewerkerstevredenheid. • Impact: onze impact omvat de waarde die we toevoegen (zowel positief als negatief) voor onze stakeholders en in de vorm van bijdragen aan de mondiale doelen (de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties). We maken onze waardecreatie steeds verder meetbaar. Dit helpt ons bij het identificeren van dilemma’s én bij het sturen op betere oplossingen. Zie voor meer informatie over impact meten en onze resultaten over het afgelopen jaar 'Het meten van impact'.

Aanvullende informatie

003

Waardecreatiemodel

Input

Ons organisatiemodel

Output

Impact

Strategische speerpunten en materiële onderwerpen

Resultaten

Waarde die we toevoegen

Financieel kapitaal:

Leveringszekerheid

Stedin Groep heeft een publieke taak en heeft 44 gemeenten als aandeelhouders. Wij gaan verstandig en efficiënt met ons maatschappelijk kapitaal om. In 2022 hebben we € 712 miljoen geïnvesteerd.

Geproduceerd kapitaal: Met onze 58.250 km aan elektriciteitskabels en 28.145 km aan gasleidingen voorzien we ruim 2,3 miljoen particuliere en zakelijke klanten van hun energievoorziening, dag en nacht.

Betaalbare en efficiënte dienstverlening Beter netbeheer

Investeren in infrastructuur Energietransitie mogelijk maken

We hebben een centrale rol in de energieketen. Samen met onze stakeholders maken we onderdeel uit van de energietransitie. Dit doen we met 20 accountmanagers en 9 gebiedsregisseurs.

Voor onze bedrijfsvoering hebben we 317.186 m3 gas en 6.770.018 kWh elektriciteit verbruikt. Met ons wagenpark hebben we 2.202.602 liter brandstof verbruikt. We zijn op weg naar een klimaatneutrale bedrijfsvoering in 2030. We richten ons op de gebieden waar wij de meeste impact hebben. Daarover zijn we ook met leveranciers in gesprek.

Slimme netten, datatechnologie en innovatie

Goed werkgeverschap Duurzame bedrijfsvoering

Door te innoveren en met partners nauw samen te werken maken we de energietransitie mogelijk.  84,7% van de huishoudens in Stedin gebied

heeft een slimme meter

 478 trafohuisjes gebouwd  31.556 gasverwijderingen voor verduurzaming

gerealiseerd

Veiligheid en (cyber)security

Sociaal kapitaal:

Natuurlijk kapitaal:

klanten voorzien van energie

Klanten Doordat klanten dag en nacht de beschikking hebben over energie:  dragen we bij aan het welzijn van onze klanten en maken we hun leven comfortabeler;  stellen we zakelijke klanten in staat om zich economisch te ontwikkelen;  stellen we klanten in staat om hun eigen duurzaam opgewekte energie terug te leveren.

Omgeving

Om de energietransitie mogelijk te maken, hebben we inzicht nodig in onze netten. Hierdoor weten we beter waar we moeten investeren in infrastructuur en/of moeten inzetten op innovatieve oplossingen.

Onze 4.324 (interne) medewerkers zetten zich dag en nacht in om klanten te voorzien van energie. We streven naar aantrekkelijk werkgeverschap en een vitale inclusieve organisatie, waarin we iedereen gelijke kansen bieden en ontwikkeling stimuleren.

 Uitvalduur elektriciteit 22 minuten  Uitvalduur gas 50 seconden  Ruim 2,3 miljoen particuliere en zakelijke  Klantgemak 81%

Stakeholderdialoog en omgeving

Intellectueel kapitaal:

Menselijk kapitaal:

Klanttevredenheid

Door onze kerntaken steeds beter uit te voeren, maken we werk van beter netbeheer.

Impact op mens en milieu Financiële, economische prestaties

Als ambassadeurs van de energietransitie streven we naar een duurzame bedrijfsvoering.  LTIR: 0,52  Medewerkerstevredenheid: betrokken 7,9 en

bevlogen 7,7

Beschikken over energie heeft grote maatschappelijk waarde. De huidige energiemix heeft negatieve impact op milieu en klimaat, waarin wij als netbeheerder een gedeelde verantwoordelijkheid hebben. Daarom – en vanuit onze taak - maken wij werk van de energietransitie. Voor onze eigen activiteiten minimaliseren wij impact door:  het voeren van duurzaam inkoopbeleid, verduurzaming van onze stations, het stimuleren van circulariteit en herstel van biodiversiteit;  te sturen op reductie van CO2- en fijnstofuitstoot;  overlast bij werkzaamheden te beperken.

Medewerkers We dragen bij aan het welzijn van medewerkers door:  inkomen en ontwikkelmogelijkheden;  goed werkgeverschap met aandacht voor veilig werken.

 Reductie CO2-uitstoot bedrijfsvoering (excl.

Aandeelhouders

 FFO/Netto schuldpositie: 10,1%

Aandeelhouders kunnen erop rekenen dat we:  investeren in (duurzame) assets;  duurzaamheidsdoelen faciliteren;  partner zijn in de energietransitie.

gasnetverliezen) -48%

Bijdragen aan mondiale doelen VN Sustainable Development Goals

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

005

ENERGIEK DOORPAKKEN De energietransitie staat in een nog hogere versnelling. Het gebruik van ons energienet neemt toe. Tegelijkertijd spelen er ook andere uitdagingen: krapte op de arbeidsmarkt en problemen met de aanvoer van grondstoffen en materialen. Dit maakt dat we zaken slim en weloverwogen aanpakken; met daadkracht en innovatie. Samen met onze omgeving pakken we de uitdagingen aan en zetten we onze schouders eronder. We zijn er trots op wat we samen voor elkaar krijgen.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

VOORWOORD VAN DE CEO Wat komt eerst: het doel of de middelen? Dat was voor ons een fundamentele vraag bij het schrijven van de nieuwe strategie 2023-2027. Wij hebben besloten dat het doel voorop moet staan. In de eerste plaats zijn wij een maatschappelijk bedrijf en komt onze taak eerst. Daarna zoeken we de financiën bij deze maatschappelijke opdracht. Die opdracht is overzichtelijk en complex tegelijkertijd: voldoende netcapaciteit. Met andere woorden, we moeten ervoor zorgen dat iedereen in ons verzorgingsgebied toegang heeft tot het net. Onze taak is het bouwen, optimaal benutten en goed beheren van ons net. Daarvoor staan we aan de lat. Dat is onze kerntaak. Door dat heel scherp te maken, krijgen we een duidelijkere positie in de energietransitie. De afgelopen vijf jaar zijn we er steeds beter in geworden om de buitenwereld naar binnen te halen, door gesprekken aan te gaan met bijvoorbeeld de industrie over elektrificering of met de gemeenten over doorlooptijden van vergunningen. Met een duidelijkere rolverdeling wordt dat gesprek alleen maar overzichtelijker. En dat gesprek is essentieel, want wanneer gemeenten en bedrijven ons meenemen in hun plannen, kunnen we beter inspelen op de ambities. Om tot de nieuwe strategie te komen, hebben we met veel stakeholders gesproken, waaronder klanten, gemeenten en medewerkers.

Voor het realiseren van onze strategie hebben we voldoende medewerkers, financiering en materieel nodig en moeten we processen sneller laten verlopen. Daar werken we hard aan. Maar dat is niet de grootste uitdaging. De huidige ontwikkelingen op het net – alleen al het afgelopen jaar verdrievoudigde de vraag van grootverbruikklanten naar meer elektrisch vermogen – vragen meer dan betrouwbaar en betaalbaar netbeheer. We moeten creatiever worden, in alternatieven denken en samen met de markt kijken naar de

mogelijkheden om sneller netcapaciteit bij te bouwen en de bestaande netcapaciteit optimaal te benutten zodat we alle klanten (opwek en afname) binnen een redelijke termijn kunnen bedienen.

Ondanks de grote energievraag is het gelukt de leveringszekerheid op 99,9959% te houden. Daar zijn we trots op. Helaas lukte het niet altijd; ook dit jaar hebben we een paar grote storingen gehad en daarnaast waren er ook twee ernstige incidenten in Zoetermeer en Rijswijk. Dit betreuren we zeer en we werken er hard aan om herhaling te voorkomen. Energiek pakken we door. Door te bouwen aan de capaciteit en het net nog beter te gebruiken. Zo zorgen we ervoor dat iedereen energie krijgt, geeft en heeft. Namens de raad van bestuur, Koen Bogers

Aanvullende informatie

006

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

007

JAAROVERZICHT 2022 1e kwartaal

3e kwartaal

6 januari - Een grote stroomstoring door brand in Spijkenisse zorgt ervoor dat bijna 17.000 klanten zonder stroom zitten.

7 juli- Stedin kondigt aan alleen batterijexploitanten die congestieproblemen op het elektriciteitsnet helpen voorkomen aan te willen sluiten.

7 februari - Door een ernstig gasongeval in Zoetermeer, waarbij vier personen betrokken zijn, raken er drie (ernstig) gewond. 24 februari - De eerste woning in Stad aan 't Haringvliet wordt verwarmd met waterstof. 31 maart - Stedin roept met een flexchallenge bedrijven op om hun elektriciteitsvermogen flexibel in te zetten.

2 kwartaal e

5 april - Stedin publiceert haar investeringsplan. Ook in de periode 2022 - 2024 investeren we grootschalig in het uitbreiden, onderhouden en verzwaren van ons elektriciteits- en gasnet. 23 mei– Stedin Groep geeft voor de derde keer een groene obligatie uit. De € 500 miljoen die hierdoor ter beschikking komt is gealloceerd aan investeringen in het elektriciteitsnet om de energietransitie mogelijk te maken. 25 mei - Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert de nieuwe code voor congestiemanagement. Hierdoor kan Stedin het elektriciteitsnet beter benutten in gebieden waar er een tekort aan capaciteit is.

21 juli - 170 leerlingen van de Stedin Bedrijfsschool behalen hun MBOdiploma. 20 september - De Rijksoverheid reserveert € 500 miljoen voor het versterken van het eigen vermogen van Stedin Groep. Dit is een belangrijke stap.

4e kwartaal 20 oktober - Stedin, Dunea en Oasen versterken de samenwerking voor het gezamenlijk werken in de ondergrond met het ondertekenen van raamovereenkomsten met vier aannemers. 17 november - TenneT meldt transportschaarste voor de afname van elektriciteit in het hoogspanningsnet bij de ACM. Dit raakt ook grootverbruikklanten in het werkgebied van Stedin. 25 november - Als allereerste in Nederland tekenen netbeheerder Stedin, duurzame energiecoöperatie Zeeuwind en Gabri Hoek B.V. een 'congestiemanagement contract' voor windpark Noordpolder. 27 november- De Staat en de netwerkbedrijven bereiken een onderhandelingsakkoord over de voorwaarden voor een kapitaalstorting. Aandeelhouderschap door de Staat wordt hierdoor in de toekomst mogelijk.

2022 IN CIJFERS Beter netbeheer

2022

2021

Uitvalduur

22

19 29

Gas (in sec)

Financieel resultaat

2022

2022

2022

2021

€ 712

€ 687

2.655

75%

2.791

Duurzame opwek zon (in MW)

630

2021

600

Bedrijfsopbrengsten (mln)

7,7

7,6

€ 1.333

7,8

Solvabiliteit (in %)

7,9 Betrokkenheid

Veiligheid LTIR

0,52

0,54

Leveringsbetrouwbaarheid (in %)

Zonne-energie aangesloten in het jaar

99,9959

Aantal bedrijfsongevallen met verzuim per miljoen gewerkte uren

Duurzame opwek wind (in MW)

Veiligheid RIF

99,9964

Groei verzwaren kleinverbruikaansluitingen door verduurzaming

6%

23%

131

69

Windenergie aangesloten in het jaar

2021

Medewerkertevredenheid

Bevlogenheid

Elektrisch rijden

Aantal kleinverbruikaansluitingen

Klantgemak

81%

Duurzame bedrijfsvoering

Investeringen (mln)

Elektriciteit (in min)

50

Energietransitie mogelijk maken

0,91

0,76

Aantal arbeidsongevallen per 200.000 gewerkte uren

Reductie CO2-uitstoot bedrijfsvoering

-48%

-45%

Eigen bedrijfsvoering excl. gasnetverliezen (zie blz. 87)

Aantal ingevulde participatiebanen

115

94

44,4

€ 1.279 45,6

Balanstotaal (mln)

€ 8.250

€ 8.182

FFO/Netto schuldpositie

10,1%

11,3%

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

OVER ONS

009

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

010

PROFIEL Ruim 2,3 miljoen particuliere en zakelijke klanten rekenen op Stedin Groep voor hun energievoorziening, dag en nacht. We zijn er trots op dat onze netten een leveringsbetrouwbaarheid hebben van 99,9959%. Stedin Groep in de energieketen De elektriciteits- en gasnetten vormen een belangrijke schakel in het energiesysteem. Stedin is als netbeheerder verantwoordelijk voor de regionale distributie van elektriciteit en gas. We werken samen met andere partijen die onderdeel zijn van de energieketen. Dit zijn de producenten van elektriciteit en gas, TenneT en Gasunie die zorgen voor de landelijke distributie van elektriciteit en gas, onze leveranciers, de andere regionale netbeheerders en de organisaties die toezien op de betrouwbaarheid, betaalbaarheid, veiligheid en duurzaamheid van onze energievoorziening. Daarnaast levert een steeds groter deel van onze klanten hun zelf opgewekte elektriciteit terug aan ons net.

Stedin Groep is een publieke organisatie waarvan de aandelen in handen zijn van 44 gemeenten. Met onze aandeelhouders en andere stakeholders werken we samen om de energietransitie te realiseren. Stedin Groep opereert en is gevestigd in Nederland. We voeren als netbeheerder gereguleerde activiteiten uit en daarnaast

als groep enkele niet-gereguleerde activiteiten met een sterke relatie tot de energie-infrastructuur. Ons hoofdkantoor is gevestigd op Blaak 8, 3011 TA in Rotterdam. Ons verzorgingsgebied We beheren en onderhouden de energienetten in een groot deel van de Randstad, Utrecht en Zeeland. Binnen ons gebied wonen zo'n 5,5 miljoen mensen en vallen drie van de vier grootste steden van Nederland, de Rotterdamse en Zeeuwse haven en grote industrie en glastuinbouw. Ook hoort een deel van Noord-Holland en Friesland bij ons werkgebied.

Gas Stedin Elektriciteit en gas Stedin

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

011

ACTIVITEITEN STEDIN GROEP Stedin Groep concentreert zich op alle activiteiten die samenhangen met het aanleggen, beheren en onderhouden van energienetten. Daarnaast faciliteren wij de energiemarkt. Stedin Groep bestaat uit de netbeheerder Stedin die opereert in de gereguleerde markt. Ook voeren we onder de namen NetVerder en DNWG niet-gereguleerde activiteiten uit. Netbeheer Stedin opereert naast vijf andere regionale netbeheerders in een gereguleerde markt. Iedere regionale netbeheerder is een monopolist binnen zijn verzorgingsgebied. Regulering houdt in dat de taken die de netbeheerders uitvoeren in de Nederlandse wetgeving zijn vastgelegd en dat de tarieven die ze daarvoor mogen vragen, vastgesteld worden door de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Het reguleringsmodel stimuleert netbeheerders door middel van een benchmarkvergelijking om zo goed mogelijk te presteren op het gebied van efficiency en kwaliteit.

Niet-gereguleerde activiteiten Een niet-gereguleerde activiteit wordt alleen in ons portfolio opgenomen als de activiteit aantoonbaar waarde toevoegt voor efficiënt netbeheer, als er in de markt een leemte bestaat en als Stedin Groep uniek gepositioneerd is voor het uitvoeren van deze activiteit. Daarnaast geldt er een minimale rendementseis voor wat betreft investeringen in niet-gereguleerde activiteiten en zijn eventuele partners in deze activiteiten voldoende betrouwbaar, integer, van goede naam en kredietwaardig. De niet-gereguleerde activiteiten droegen in 2022 voor 2,6% bij aan de omzet (2021: 3,3%).

Stedin realiseert als netbeheerder een veilige, betrouwbare en betaalbare energievoorziening voor haar ruim 2,3 miljoen klanten. Bij Stedin werken ultimo 2022 5.275 medewerkers. Dit zijn 4.324 interne medewerkers (man: 3.548; vrouw: 776), en 951 externe medewerkers (man: 741; vrouw: 210). Per 1 januari 2022 zijn Stedin en Enduris (de voormalige netbeheerder voor Zeeland) geïntegreerd onder de naam Stedin. Faciliteren energiemarkt Het hoort bij onze maatschappelijke rol om als netbeheerder en onafhankelijke partner van energieleveranciers de vrije energiemarkt te faciliteren. Dat houdt onder andere in dat onze elektriciteits- en gasnetten onder gelijke voorwaarden toegankelijk zijn voor iedere energieleverancier. Consumenten hebben een vrije keuze in hun energieleverancier. De concurrentie die hierdoor ontstaat, zorgt voor scherpe energieprijzen. Daarvan profiteert de consument. Netbeheerders administreren het energiesysteem. Dit betekent dat wij de marktpartijen inzicht geven in het verbruik en terugleveren van energie door klanten. Hierdoor kunnen klanten zorgeloos wisselen van energieleverancier, hebben zij inzicht in hun energieverbruik en is het eenvoudig om energie terug te leveren. Energieleveranciers zijn met onze meetgegevens in staat om de juiste facturen te versturen naar hun klanten.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

NetVerder Wettelijk is bepaald dat gereguleerde activiteiten voor gas en elektriciteit niet onder dezelfde vlag uitgevoerd mogen worden als voor andere energie-infrastructuren (zoals stoom, biogas, CO2 en warmte). Daarom zijn deze activiteiten ondergebracht in een zelfstandig merk binnen Stedin Groep; NetVerder. NetVerder stimuleert de energietransitie met het ontwikkelen, realiseren en onderhouden van energie-infrastructuren voor warmte, stoom en biogas. Ook verdiept NetVerder zich in onafhankelijk transport en distributie van andere nieuwe energievormen en –dragers. NetVerder is een zelfstandig onderdeel van Stedin Groep. Bij NetVerder werken 10 medewerkers. Dit zijn 8 interne medewerkers (man: 8; vrouw: 0), en 2 externe medewerkers (man: 2, vrouw: 0). DNWG Infra DNWG Infra (opererend onder de naam DNWG) is de serviceprovider die de elektriciteits- en gasnetwerken aanlegt en onderhoudt in Zeeland. Daarnaast voert DNWG onderhoud en beheer uit aan de aan haar toevertrouwde netwerken zoals van Evides Waterbedrijf en van industriële klanten. De commerciële meetdienst TUMS is per 10 februari 2022 verkocht aan Censo. Per 1 januari 2022 zijn zij de nieuwe eigenaar van Tums. Bij DNWG Infra werken 324 medewerkers. Dit zijn 287 interne medewerkers (man: 240; vrouw: 47), en 37 externe medewerkers (man: 28, vrouw: 9).

Joint arrangements Voor specifieke activiteiten vormen we joint arrangements met andere partijen. Utility Connect Utility Connect B.V. is een joint arrangement met netwerkgroep Alliander. Dit bedrijf zorgt met een eigen draadloos telecommunicatienetwerk voor het uitlezen van meetgegevens van de slimme meter en voor het communiceren met smart-grid toepassingen. Hiermee kunnen we meetgegevens aanleveren aan marktpartijen en energiestoringen verkorten en voorkomen. TensZ Per 1 januari 2022 zijn TensZ en TeslaN gefuseerd tot één organisatie onder de naam TensZ. TensZ B.V. is de gezamenlijke organisatie van TenneT en Stedin voor beheer en onderhoud van hoogspanningsnetten. Beide partijen zijn voor 50% aandeelhouder.

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

012

Stichting Zeeuwse Publieke Belangen De Stichting Zeeuwse Publieke Belangen is een samenwerking tussen de Provincie Zeeland, de Zeeuwse gemeenten en Stedin Groep. De stichting is in 2017 opgericht om de afspraken in het kader van de verkoop van DNWG aan Stedin Groep over onder andere werkgelegenheid, energievoorziening en energietransitie te borgen. Om de energietransitie in Zeeland te stimuleren stelt de stichting budget beschikbaar. Een overzicht van de initiatieven is te vinden op de site van de stichting.

STRATEGIE Als netbeheerder van gas- en elektriciteitsnetten zorgen wij voor vitale infrastructuur. Met ruim 5.000 collega's investeren we in de energietransitie en houden we de kwaliteit van onze netten op de langere termijn in stand. We werken aan het optimaal benutten van ons netwerk en faciliteren met ons werk economische groei. Als we samen met onze stakeholders energiek doorpakken, lukt dat.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

014

MISSIE, VISIE EN STRATEGIE 2018 - 2022 Onze huidige strategie heeft ons de afgelopen vijf jaar richting gegeven. Op het moment van publicatie van dit jaarverslag is de nieuwe strategie voor de periode 2023 - 2027 in werking gegaan. 'Samen werk maken van een leefwereld vol nieuwe energie' is en blijft onze missie. In dit jaarverslag rapporteren we langs de assen van de strategie 2018-2022: Beter netbeheer, Energietransitie mogelijk maken en Duurzame bedrijfsvoering. Waar mogelijk geven we in dit jaarverslag een doorkijk naar de nieuwe strategie.

Samen werk maken van een leefwereld vol nieuwe energie Ruim 2,3 miljoen klanten rekenen op ons. Dag en nacht. Want energie is onmisbaar in de wereld waarin wij leven. De energietransitie vraagt om flinke aanpassingen van het energienet, of beter gezegd, ons energiesysteem. Nieuwe technieken helpen daarbij. Net als een goede samenwerking tussen alle mensen en organisaties die betrokken zijn bij onze energievoorziening. Als we samen, met veel energie de mouwen opstropen, krijgen we het voor elkaar. Dan is energie in onze leefwereld straks net zo vanzelfsprekend als vandaag.

Onze drie strategische speerpunten Door onze kerntaken steeds beter uit te voeren, maken we werk van beter netbeheer. • Leveringszekerheid • Betaalbare en efficiënte dienstverlening • Klanttevredenheid Door te innoveren en met partners nauw samen te werken, willen we de energietransitie mogelijk maken. • Stakeholderdialoog en omgeving • Investeren in infrastructuur • Slimme netten, datatechnologie en innovatie Als ambassedeurs van de energietransitie streven we naar een duurzame bedrijfsvoering. • Veiligheid en (cyber)security • Goed werkgeverschap • Impact op mens en milieu • Financiële, economische prestaties

Terugblik strategie 2018 - 2022 In 2018 stonden we er anders voor dan nu. Stedin was net afgesplitst van Eneco en een zelfstandige organisatie geworden. Vanuit die positie als 'jonge' organisatie tot nu heeft een enorme ontwikkeling plaatsgevonden. De energietransitie was en is daarvoor een belangrijke versneller. We hebben ons als organisatie opnieuw moeten uitvinden. In onze strategie kozen we voor de focus op onze kerntaken rondom netbeheer en het afbouwen van onze commerciële activiteiten. Zo hebben we bijvoorbeeld in 2019 Joulz verkocht. Na de overname van DNWG zijn ook de netbeheeractviteiten in Zeeland geïntegreerd in Stedin. Op veel vlakken is het goed gelukt om onze doelen waar te maken. Beter netbeheer Met een leveringsbetrouwbaarheid van 99,9959% behoren we nog steeds tot de netbeheerders met de allerbeste netten van de wereld. Er is hard gewerkt aan de verbetering van de kwaliteit van onze dienstverlening. 95% van onze klanten wordt voorzien van een aansluiting binnen 18 weken of op de wensdatum. In 2018 was dat 58%. En ook het klantgemak groeide van 74% naar 81%. Op het vlak van efficiency hebben we de nodige stappen gezet. Op ons besparingsprogramma tot en met 2025 van € 180 miljoen is eind 2022 € 166 miljoen gerealiseerd. Energietransitie mogelijk maken Om de energietransitie mogelijk te maken, hebben we onze investeringen fors opgevoerd.

In 2022 hebben we 18% meer geïnvesteerd in onze netten in vergelijking met 2018. In totaal hebben we de afgelopen 5 jaar ruim € 3 miljard geïnvesteerd in onze energie-infrastructuur. In 2022 zijn er drie congestiegebieden in ons werkgebied. We werken er hard aan om dit - samen met klanten en marktpartijen - zo beperkt mogelijk te houden. De energietransitie is volledig op stoom gekomen. We hebben de afgelopen jaren de hoeveelheid werk sneller zien oplopen door de bijstelling van de klimaatdoelen. We zijn hierdoor flink uitgedaagd en hebben ons goed staande gehouden. Het aantal aansluitingen voor laadinfrastructuur voor kleinverbruik in ons werkgebied is bijvoorbeeld verdrievoudigd ten opzichte van 2018.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Het inzicht in onze netten is toegenomen met het gereedkomen van ons Stedin Telecom Netwerk met ruim 1.000 kilometer aan nieuwe glasvezelverbindingen. Bijna 85% van onze klanten hebben inmiddels een slimme meter. Netinformatie is veel toegankelijker geworden voor onze klanten, partijen in de markt en gemeenten. We merken dat zij daarmee, in samenwerking met ons, keuzes maken die we terugzien in de Regionale Energie Strategieën en lokale visies en plannen. Duurzame bedrijfsvoering Als ambassadeur van de energietransitie streven we voortdurend naar een duurzame bedrijfsvoering. Veiligheid is altijd onze belangrijkste randvoorwaarde en dat zal altijd zo blijven. Het resulteert over de afgelopen vijf jaar in gemiddelde RIF en LTIR scores van respectievelijk 0,86 en 1,3. Er staat een organisatie met ruim 5.000 betrokken en bevlogen medewerkers die zich dag en nacht inzetten voor de energievoorziening in ons werkgebied. Met onze eigen bedrijfsschool slagen we erin om technisch talent aan te trekken en te behouden.

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

015

In de afgelopen vijf jaar hebben ruim 800 medewerkers hun MBO-diploma gehaald. Ook hebben we hard gewerkt om financieel gezond te blijven. Onze aandeelhouders hebben in 2021 bijvoorbeeld ons eigen vermogen versterkt met € 200 miljoen en de Staat reserveerde € 500 miljoen in de begroting voor de versterking van onze kapitaalpositie. We hebben de afgelopen jaren drie keer met succes een Green Bond uitgegeven van € 500 miljoen waarvan het bedrag is gealloceerd aan investeringen die we doen in de energietransitie en in het verduurzamen van bijvoorbeeld ons wagenpark en huisvesting. Onze CO2-uitstoot is in vergelijking met 2018 met 49% gedaald. En bijvoorbeeld 83% van onze vloot van personenwagens is inmiddels elektrisch. Concluderend kunnen we zeggen dat we de afgelopen vijf jaar het fundament hebben neergezet om de energietransitie en economische groei mogelijk te maken. Zowel in onze eigen bedrijfsvoering als via onze infrastructuur. Op deze stevige basis bouwen we de komende jaren verder. Meer hierover staat in Herijking strategie 2023 - 2027.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

016

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

017

HERIJKING STRATEGIE 2023 - 2027 In 2022 hebben we onze strategie (2023 – 2027) herijkt. Daarbij hebben we stakeholders betrokken zoals klanten, medewerkers, gemeenten en natuurlijk onze aandeelhouders. Onze nieuwe strategie richt zich op: Bouwen, Benutten en Beheren. Focus op onze netten Iedereen in ons verzorgingsgebied toegang geven tot (duurzame) energie; dat is onze maatschappelijke opdracht. Daarvoor hebben we een goed functionerend net nodig. We richten daarom de komende jaren al onze aandacht op onze netten. Netcapaciteit is de topprioriteit. We gaan de netten sneller bouwen, optimaal benutten en we blijven ze goed beheren. Met één ultieme ambitie: 'een congestievrij Stedin-gebied: iedereen toegang tot het net'. Alles wat we doen, staat in dienst hiervan. De drie pijlers van de nieuwe strategie Bouwen: we leggen nog meer kabels en leidingen aan en bouwen extra stations. Zo kunnen we al onze klanten aansluiten op ons energienet, ook nieuwe afnemers én opwekkers. Dit doen we op twee manieren: door eerder met het bouwen te beginnen en de bouw ook sneller uit te voeren. Het eerder beginnen doen we bijvoorbeeld door in een vroeger stadium de grond te verwerven waar we onze stations gaan bouwen. Het verwerven van grond is namelijk een langdurig proces en ruimtelijke ordeningsprocessen beslaan tot 70% van de doorlooptijd van investeringen in ons net.

Om dit te verkorten, werken we samen met bijvoorbeeld de gemeenten en provincies zodat de behoefte aan infrastructuur tijdig wordt opgenomen in gemeentelijke plannen en omgevingsvisies. Ook willen we de vergunningsprocedures verkorten door onder andere onze aanvragen te vervroegen en te verbeteren. Niet alleen Stedin is aan zet om het 'eerder beginnen' mogelijk te maken, we hebben hierbij nadrukkelijk de steun nodig van de overheid en politiek. Voor het sneller uitvoeren van de bouw hebben we meer technisch talent nodig. Hiervoor gaan we intensiever werven en maken we de klassen in de bedrijfsschool groter. Ook gaan we effectiever werken door bijvoorbeeld het inzetten van innovaties zoals modulair bouwen, het digitaliseren van werkprocessen en het flexibeler inzetten van monteurs. Tot slot gaan we langetermijncontracten aan met aannemers en toeleveranciers van grondstoffen en materialen.

Benutten: alleen bouwen is niet genoeg. We gaan het net ook optimaal benutten. Hoe? Door bijvoorbeeld verder te gaan met de digitalisering van onze netten om volledig inzicht te hebben in onze middenspanningsen transportnetten zodat de capaciteitsgrenzen verder kunnen worden opgezocht. Door waar mogelijk de behoefte aan nieuwe infrastructuur te beperken door de wensen van klanten slim te combineren. Door de mogelijkheden van het omzetten van elektriciteit in warmte of waterstof te onderzoeken en zo onze gasnetten

te kunnen hergebruiken. En door het benutten van flexibiliteit om de doorlooptijd van netverzwaringen te overbruggen en om verzwaringen van onze netten uit te stellen en te voorkomen.

Beheren: natuurlijk blijven we ook ‘gewoon’ de kwaliteit van ons energienet beheren: we willen dat onze energievoorziening veilig en betrouwbaar blijft. Dit doen we door gericht te vervangen en storingen sneller te verhelpen. Daarnaast streven we naar: • een goede dienstverlening aan klanten; • het tijdig leveren van de juiste data aan marktpartijen; • het verduurzamen van de eigen bedrijfsvoering naar een klimaatneutrale, circulaire, (bio)diverse en inclusieve organisatie; • het benutten van onze gasinfrastructuur voor het gebruik van duurzame gassen en onderzoek naar het transport van waterstof. Om dit alles mogelijk te maken zorgen we voor de goede randvoorwaarden: • veiligheid voor medewerkers, klanten en omgeving; • voldoende financiering; • vakbekwame medewerkers, leiderschap en cultuur en verandercapaciteit; • cybersecurity. De doelen en prioriteiten binnen onze nieuwe strategie staan beschreven in: Waar we in 2023 op inzetten.

Missie: Samen werk maken van een leefwereld vol nieuwe energie. Visie: De energietransitie mogelijk maken door eerder beginnen, sneller bouwen, optimaal benutten en goed beheren van de netten. Ambitie: Een congestievrij Stedin-gebied: iedereen toegang tot het net.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

018

ONTWIKKELINGEN IN SAMENLEVING EN ENERGIEMARKT Diverse ontwikkelingen hebben invloed op Stedin Groep. We beschrijven de belangrijkste invloeden die een rol spelen in onze strategische keuzes en bedrijfsvoering. Geopolitiek en energietransitie De energietransitie is in volle gang, terwijl de turbulente geopolitieke situatie de betaalbaarheid en beschikbaarheid van alle vormen van energie onder druk zet. De beperkte beschikbaarheid van aardgas en overige grondstoffen en de hoge prijzen voor energie tasten de fundamenten van ons energiesysteem aan. Leveringszekerheid, betaalbaarheid, maar ook duurzaamheid staan onder druk. Om de koopkrachtdaling te compenseren, heeft het kabinet een prijsplafond voor gas en elektriciteit ingesteld. De beperkte beschikbaarheid van aardgas heeft ook een accelererend effect op de energietransitie. We zien een toenemende vraag naar elektrificatie van (industriële) bedrijfsprocessen en warmte. Zo zien we bijvoorbeeld dat in 2022 het aantal potentieel geïnteresseerde klanten voor elektrificatie met een factor 4 is gegroeid ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar en het gevraagd vermogen voor elektrificatie met een factor 2,5 is gegroeid. Ook is het totale vermogen van zonnepanelen op daken van woningen in Stedin-gebied in 2022 gegroeid met 34%.

Voldoende netcapaciteit Voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet is een steeds grotere en meer zichtbare uitdaging. Netcapaciteit beïnvloedt gesprekken over financiering, warmtenetten, ruimtelijke ordening en over de uitwerking van regionale plannen. In 2022 zijn in verschillende provincies de grenzen van de capaciteit van het hoogspanningsnet van TenneT in zicht gekomen. De transportschaarste op het hoogspanningsnet van TenneT voor het grootschalig afnemen van elektriciteit, raakt ook grootverbruikklanten in Stedin-gebied. Nieuwe aanvragen van klanten in het Rotterdamse havengebied, op Goeree-Overflakkee en in de provincie Utrecht komen op een wachtlijst zolang het onderzoek door TenneT naar congestiemanagement loopt. In 2022 heeft Stedin voor het eigen regionale netwerk geen nieuw congestiegebied aangekondigd. De nieuwe code voor congestiemanagement geeft de netbeheerders meer mogelijkheden om op plaatsen waar het net zijn maximale capaciteit heeft bereikt flexibel met de energievraag- en aanbod om te gaan totdat netuitbreiding is gerealiseerd. Om de netcapaciteit de komende jaren beheersbaar te houden, is verdere invulling van rijksbeleid rondom het programmeren en prioriteren van duurzaamheidsontwikkelingen belangrijk. Hiertoe heeft Netbeheer Nederland opgeroepen in de analyse van het coalitieakkoord. Ook blijft het van belang dat systeem- en

infrastructuurkosten meteen aan het begin van het plannen voor duurzame projecten worden meegenomen. Dit geldt zowel voor subsidieverstrekking als voor projectontwikkeling. Om meer ruimte op het net te creëren hebben eind december de netbeheerders, ACM, medeoverheden, marktpartijen en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat, onder leiding van speciaal coördinator Ben Voorhorst het Landelijke Actieprogramma Netcongestie (hierna LAN) gepresenteerd. Door het elektriciteitsnet sneller te verzwaren, met nieuwe regelgeving slimmer gebruik van het stroomnet te stimuleren en aan te zetten tot meer flexibel energieverbruik moet er meer ruimte gecreëerd worden op het stroomnet. Deze stappen in het LAN komen ons bij Stedin niet onbekend voor, sterker nog, we werken hier al aan binnen onze nieuwe strategie. Hoewel het mooi is dat de landelijke aanpak en die van ons grotendeels overeenkomen, is desondanks het opvolgen van de acties in het LAN veel werk en daar gaan we ons in 2023 op voorbereiden. Voortgang energietransitie Grootschalige duurzame opwek krijgt invulling met wind- en zonneparken. Opwek op land blijft, zeker naarmate het concreter wordt, een onderwerp dat veel discussie oplevert. In de Regionale Energie Strategieën (RES), waarin de grootschalige opwek per regio gepland wordt, hebben zon-op-dakprojecten sterk de voorkeur boven grote zonprojecten op land.

Omdat voor zon-op-dakprojecten geen vergunningen nodig zijn, zijn dit soort projecten voor Stedin lastig te voorspellen. De gebouwde omgeving is en blijft een complex speelveld door de diversiteit van de gebouwen en de stakeholders, maar ook vanwege de vaak hoge kostprijs voor verduurzaming. Wij werken aan het berekenen van de impact van deze nieuwe plannen op onze netten. Bijna alle gemeenten hebben inmiddels een Transitievisie Warmte. Aan de eerste wijkuitvoeringsplannen wordt inmiddels gewerkt door gemeenten, maar het aantal is nog zeer beperkt. Daarnaast zien we dat de elektrificatie van de industrie een vlucht neemt, onder andere gedreven door de hoge gasprijzen. In de glastuinbouw zijn ook veel ontwikkelingen gaande die impact hebben op het elektriciteitsnet. Tuinders plaatsen zonnepanelen op het dak van hun kassen, installeren e-boilers, stoppen (tijdelijk) met telen of gaan juist meer elektriciteit terugleveren met hun WKK. Qua mobiliteit is de verdere toename in elektrisch vervoer duidelijk merkbaar. De verkoop van elektrische personenauto’s blijft records breken, maar ook kleinschalig elektrisch vrachtvervoer zit in de lift. De Europese afspraak dat er in 2035 geen nieuwe auto’s met brandstofmotor verkocht worden, is door Nederland zelfs aangescherpt naar 2030. Daarnaast zien we dat de elektrificatie van het (openbaar) busvervoer steeds meer

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

vorm krijgt. De laadinfrastructuur groeit in hoog tempo en op meerdere plaatsen weten we met slim laden netverzwaringen te voorkomen of uit te stellen. Klimaatambities Nadat de Europese Unie in 2021 haar klimaatambities naar boven had bijgesteld en de Europese Commissie (EC) het maatregelenpakket Fit for 55 had gepresenteerd, is in 2022 een aantal maatregelen uitgewerkt om de afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen zo snel mogelijk te verminderen. Zo heeft de EC via het voorstel REPowerEU de ambities voor energiebesparing uit het Fit for 55-pakket verhoogd van 9% naar 13% in 2030 en voor de opwek van duurzame energie van 40% naar 45% in 2030. In 2022 heeft de Nederlandse overheid het EU-pakket Fit for 55 deels doorvertaald naar een nationaal conceptbeleid voor de verschillende sectoren. De definitieve vaststelling van dit nationale beleid vindt plaats als ook op Europees niveau alle gesprekken over het pakket zijn afgerond. In het coalitieakkoord van 2021 heeft de regering aangegeven het doel voor 2030 in de Klimaatwet aan te scherpen tot tenminste 55% CO2-reductie ten opzichte van 1990 en de ambitie uitgesproken het beleid te richten op 60% reductie. Samen met de gezamenlijke netbeheerders zijn deze ambities verwerkt in energiescenario’s. Deze energiescenario’s zijn de basis voor ons investeringsplan.

In de loop van 2023 zal duidelijk worden hoe groot de impact is en hoeveel we nog moeten versnellen in de uitbreiding van ons net. Uit de Klimaat- en Energieverkenning 2022 van het Planbureau voor de Leefomgeving blijkt dat Nederland deze doelen niet gaat halen. Uitgaande van vastgesteld en voorgenomen beleid zal Nederland in 2030 t.o.v. 1990 tussen de 39 tot 50 % CO2-emissiereductie hebben behaald. Financiering Door de netbeheerders Alliander, Enexis en Stedin, hun respectievelijke aandeelhouders en de Staat is intensief gesproken over de (financiële) consequenties van alle benodigde investeringen. Samen met Alliander en Enexis zijn wij met de Staat, in nauwe samenwerking met onze aandeelhouders, een afsprakenkader overeengekomen, waarbinnen de bedrijven verdergaande en gedetailleerde afspraken maken met de Staat. Binnen dit afsprakenkader heeft Stedin een verzoek tot kapitaalstorting gedaan van € 500 miljoen. In de begroting van 2022 van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat is deze € 500 miljoen gereserveerd. De exacte voorwaarden voor de financiële ondersteuning worden in 2023 verder uitgewerkt tussen Stedin, de ministeries van Economische Zaken en Klimaat en Financiën en de aandeelhouders van Stedin. Met deze financiële ondersteuning kunnen wij onze investeringen financieren tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Daarnaast zijn Stedin en de aandeelhouderscommissie in gesprek met de gemeenten en provincies binnen het werkgebied van Stedin om te kijken hoe zij als (nieuwe) aandeelhouders kunnen bijdragen.

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

019

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Wet- en regelgeving & politiek In 2022 is het Kabinet Rutte IV gestart met een ambitieuze klimaat- en energie-agenda en een Minister voor Klimaat en Energie. Met een Klimaatfonds van € 35 miljard, het voornemen om de Klimaatwet aan te scherpen en een verdubbeling van de ambities voor wind op zee, wordt de energietransitie versneld. Ook de ambities van de Woon- en Bouwagenda zijn hoog; het kabinet wil de komende tien jaar een miljoen woningen bouwen. Ook heeft het kabinet de gemeente Borssele, gelegen in Stedin's verzorgingsgebied, aangewezen als locatie voor twee nieuw te bouwen kerncentrales. Deze kunnen met een versnelde aanpak klaar zijn in 2035. Belangrijke wetgeving om de ambitieuze klimaat en energie-agenda te ondersteunen betreft de samenvoeging van de Elektriciteits- en Gaswet in de Energiewet en de Wet Collectieve Warmte (Wcw). Volgens de huidige planning gaat de Energiewet in 2023 naar de Kamer. De verwachting is dat ook de Wcw in 2023 naar de Kamer gaat. De meest ingrijpende wijziging van de Wcw is de marktordening; de wijze waarop warmtebedrijven worden geselecteerd en de rol van de publieke netwerkbedrijven hierin. De minister voor Klimaat en Energie heeft hierin het uitgangspunt gekozen dat warmte-infrastructuur voor de meerderheid in publiek eigendom moet zijn. Veel gemeenten hebben warmtenetten in hun Transitievisies Warmte als realistisch toekomstbeeld opgenomen.

Zij zien een toekomst voor zich van een verdergaand geïntegreerd energielandschap, waarin het beheer van warmtenetten publiek wordt. Dit is min of meer in lijn met het beheer van elektriciteits- en gasnetten. Stedin ziet de warmtenetten als een belangrijk alternatief voor verwarming met aardgas en ziet ook dat de vitale energie-infrastructuren op de lange termijn steeds meer naar elkaar toegroeien. De regionale netwerkbedrijven zijn door het Rijk gevraagd een belangrijke rol te spelen bij de uitrol van warmtenetten. In overleg met de Vereniging Nederlandse Gemeenten is aangegeven dat de regionale netwerkbedrijven deze rol op kunnen pakken, mits aan een aantal randvoorwaarden wordt voldaan. In 2023 worden deze randvoorwaarden samen met het Rijk verder uitgewerkt. Deze ontwikkeling heeft impact op Stedin Groep en beïnvloedt mogelijk onze investeringsplannen. Het besluit om in 2026 nieuwe verwarmingsinstallaties dusdanig te normeren dat alleen (hybride) warmtepompen een HR-ketel kunnen vervangen, zal de verduurzaming van de bestaande bouw flink versnellen. In combinatie met extra subsidies voor isolatiemaatregelen, kiest het kabinet gelijktijdig voor de collectieve verduurzamingsroute via warmtenetten en de individuele verduurzamingsroute via (hybride) warmtepompen.

Het nieuwe kabinet heeft oog voor de langdurige vergunningstrajecten die de realisatie van grootschalige infrastructurele projecten vertragen. Netbeheerders - en daarmee de energietransitie - hebben veel baat bij versnelde vergunningstrajecten en het inkorten van bestaande procedures. Dit heeft impact op de snelheid waarmee we de nodige infrastructuur voor de energietransitie kunnen realiseren. Netbeheer Nederland heeft

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

020

in zijn review van het coalitieakkoord opgeroepen tot het doorvoeren van zeven ingrepen, waaronder het versnellen van de ruimtelijke processen. Stikstof In november 2022 heeft de Raad van State in de zaak ‘Porthos’ de bouwvrijstelling geschrapt, omdat deze niet voldeed aan het Europese natuurbeschermingsrecht. Met de bouwvrijstelling was het niet langer nodig om te onderzoeken hoeveel stikstofdepositie wordt veroorzaakt tijdens de sloop of bouw. Nu deze is geschrapt betekent het voor Stedin dat projecten die een omgevingsvergunning moeten aanvragen, eerst moeten onderzoeken wat de stikstofeffecten zijn op de natuur. Dit zorgt mogelijk voor twee jaar langer durende vergunnings- en omgevingsprocessen, waardoor onder andere netinvesteringen vertragen en ook aansluitingen van zonne- en windparken op land vertraging oplopen. Daar komt bij dat elektrisch materieel moet worden ingezet om stikstofuitstoot tijdens de bouw te voorkomen. Hierdoor verwachten wij een toename in grote (tijdelijke)bouwaansluitingen voor elektrisch laden. De uitspraak heeft daarnaast consequenties voor de in het Meerjarenprogramma Infrastructuur en Klimaat (MIEK) opgenomen infrastructuurprojecten die nodig zijn om de industrie te verduurzamen. Naast de geopolitieke ontwikkelingen kampt de samenleving en ook Stedin met andere uitdagingen zoals personeels- en materiaalschaarste.

De personeelsschaarste is vooral merkbaar in de uitvoering en de IT. Bovendien zien we dat het aantal benodigde FTE's sterk toeneemt in 2023. Zo was het aantal benodigde extra FTE's in 2022 163 en is het voor 2023 bijna 400. De wereldwijde bevoorradingsketen heeft te maken gehad met een aantal opeenvolgende verstoringen zoals de sluiting van havens en fabrieken als gevolg van de coronapandemie en de krapte op de grondstoffenmarkt door de oorlog in Oekraïne en de gevolgen daarvan. Dit heeft ook impact op Stedin waardoor onze bevoorrading van relatief voorspelbaar naar onvoorspelbaar is gegaan. Daarom hebben wij in 2022 veel werk gestoken in ons leveranciersmanagement. We doen er alles aan om tekorten aan vakmensen en materiaal geen rem te laten zijn op de energietransitie. De coronapandemie heeft impact gehad op de manier waarop wij werken. Ons hybride werken kan meeveren met de dynamiek van het coronavirus en eventuele aanscherpingen van landelijke maatregelen. Impact hoge energieprijzen De hoge energieprijzen hebben impact op onze klanten, medewerkers, processen en financiën. Door de uitzonderlijk stijgende energieprijzen kunnen (klein)verbruikers mogelijk hun energierekening niet meer betalen. Bij wanbetaling mag een energieleverancier het contract beëindigen.

Sluit een klant vervolgens geen nieuw leveringscontract af, dan is de netbeheerder wettelijk verplicht om de energie af te sluiten. Afsluiten gebeurt niet zomaar, dat is een zorgvuldig proces met extra aandacht voor kwetsbare consumenten. In de loop van 2022 zagen we dat een groter deel van de klanten met betalingsproblemen meer moeite had om een

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

nieuwe overeenkomst bij een energieleverancier af te sluiten. Sinds eind oktober is een ministeriële regeling van kracht waardoor de energieleveranciers meer moeten doen om met een klant tot een (betalings-)regeling te komen, zodat er geen afsluitverzoek naar de netbeheerder hoeft. Na het ingaan van deze tijdelijke regeling zien we een halvering van het aantal eindeleveringsberichten. Desondanks is het aantal contractloze aansluitingen met ruim 3.000 toegenomen (van 51.094 eind 2021 naar 54.384 in 2022). Het netverlies als gevolg van klanten zonder een leveringscontract, waarbij de kosten niet op de klant verhaald konden worden, is hierdoor licht gestegen ten opzichte van 2021 en vormt zo'n 5% van het totale netverlies. Ook Stedin werd geconfronteerd met sterk verhoogde leveringstarieven bij het inkopen van energie. De netverliezen moeten ingekocht worden door de netbeheerder. Deze kosten worden verwerkt in de netwerktarieven. Normaal gesproken wordt dit met een vertraging van enkele jaren verrekend (per reguleringsperiode). Vanwege de uitzonderlijk gestegen inkoopprijzen staat ACM nu versnelde verrekening van de tarieven toe. Meer over de netverliezen leest u in het hoofdstuk Financieel resultaat. Technologie We zien een aantal technologieën volwassen en qua prijsstelling steeds bereikbaarder worden voor consumenten en bedrijven.

Voorbeelden hiervan zijn zonnepanelen, elektrische auto’s, (hybride) warmtepompen en slimme apparaten voor thuis (domotica). De beschikbaarheid van betrouwbare data is steeds belangrijker om deze technologieën goed te laten functioneren. Dit vraagt om extra investeringen in onze elektriciteitsnetten en om realtimebesturing van het net.

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

021

Een slim te besturen net en een geïntegreerd energiesysteem hebben de toekomst. Daarbij kijken we natuurlijk ook vooruit naar aankomende innovaties op het gebied van systeemintegratie. De introductie van conversie- en opslagtechnologieën in het energiesysteem vraagt om een nieuwe benadering van het ontwerp en beheer van onze energie-infrastructuur. Door verschillende energiedragers, infrastructuur en partijen in de energiewaardeketen te verbinden, ontstaan er daarnaast nieuwe kansen voor zowel marktpartijen als netbeheerders. Bijvoorbeeld door pieken in duurzame elektriciteitsopwek om te zetten in gas of warmte. Systeemintegratie maakt het mogelijk om de huidige netcapaciteit nog beter te benutten en te zorgen dat het volledige aanbod duurzame energie te allen tijde op de juiste plaats en tijd en in de juiste vorm waardevol benut wordt. Natuurlijke omgeving Het internationale wetenschappelijke panel IPCC concludeert dat zelfs als de opwarming van de aarde beperkt blijft tot 1,5 graad, er talloze verliezen en schadeposten zijn. Het Living Planet Report 2022 van het Wereld Natuur Fonds laat bovendien zien dat de natuur meer dan ooit onder druk staat. Stedin ziet dat het nodig is om niet alleen klimaatverandering te voorkomen, maar dat het ook nodig is om zich voor te bereiden op de effecten van klimaatverandering op de energie-infrastructuur.

We concretiseren dit onder andere in beleid voor de verduurzaming en het bevorderen van biodiversiteit van en om onze infrastructuur. Daarbij blijkt dat biodiversiteit bevorderende maatregelen kunnen helpen om technische uitdagingen op te lossen, zoals het voorkomen van te grote hitte in onze stations door het aanleggen van groene daken.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

022

SWOT-ANALYSE Onze SWOT-analyse laat zien waar voor Stedin de kansen en bedreigingen liggen. Deze hangen samen met de Ontwikkelingen in samenleving en energiemarkt die aan de basis liggen van onze strategie. De manier waarop we omgaan met de bedreigingen staat beschreven in het hoofdstuk Risicomanagement.

Sterk

Zwak

 Centrale positie in energielandschap

 Beschikbare aansluit- en transportcapaciteit is beperkt

 Stedin wordt als onmisbare gesprekspartner gezien

 Onvoldoende financiering voor gevraagde investeringen

 Hoge leveringsbetrouwbaarheid

 IT/OT landschap ontoereikend voor de toekomst

 Betrokken en bevlogen medewerkers

 Beschikbaarheid en kwaliteit van data

 Aantrekkelijke werkgever

 Verouderde assets

 Veel kennis van en expertise in het energiesysteem

 Planning gasinvesteringen  Sturing op gedrag en cultuurwaarden

SWOTANALYSE Kansen

Bedreigingen

 Voorspelbaarheid investeringen vergroten door betere klantvraagvoorspelling

 Zeer onzekere klantvraag als gevolg van de energiecrisis

 Integrale afweging bij investeringen maken tussen elektriciteit, gas of toekomstige energievormen

 Tekort aan technisch personeel op de arbeidsmarkt

 Nog meer strategische leveranciersrelaties aangaan

 Cyberaanval met schade aan maatschappij en bedrijfsvoering

 Tariefstructuur en contractvorm van de toekomst

 Onzekerheid over implicaties veranderende (E&G) wet- en regelgeving (NL en/of EU) en beleidsdoelen

 Ontwikkelen en inzetten van disruptieve technologieën en toepassing nieuwe energiedragers  Toekomstbestendig netbeheer door datagedreven voorspellingen en besluitvorming  Effectiever en efficiënter worden door multidisciplinair te werken

 Tekort aan materialen, onzekerheid in de supply chain

 Drukte in de buitenruimte en in de ondergrond  Niet tijdig verkrijgen van bouwvergunningen door de aanpak stikstof

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

023

Aanvullende informatie

STAKEHOLDERS EN MATERIALITEIT De uitdagingen die bij de energietransitie horen, raken niet alleen Stedin Groep. Onze stakeholders staan voor soortgelijke vraagstukken. Daarom is het belangrijk om goed contact te hebben met hen, om met elkaar mee te denken en gezamenlijk tot oplossingen te komen.

Over het proces van vaststelling van de materialiteitsmatrix leest u meer in de Aanvullende informatie. In de Connectiviteitstabel staat de samenhang tussen de materiële onderwerpen, onze strategie, risico's, KPI's en de Sustainable Development Goals waaraan we bijdragen. In de paragraaf Interactie met onze omgeving besteden we meer aandacht aan onze stakeholders.

Materialiteitsmatrix Leveringszekerheid 2 Betaalbare en efficiënte dienstverlening 3 Klanttevredenheid 4 Stakeholderdialoog en omgeving 5 Investeren in infrastructuur 6 Slimme netten, datatechnologie en innovatie 7 Veiligheid en (Cyber)security 8 Goed werkgeverschap 9 Impact op mens en milieu 10 Financiële, economische prestaties 1

5

5

3

Relevantie stakeholder

Om die reden vragen we onze stakeholders ieder jaar om input te geven op de materiële onderwerpen van Stedin Groep - de onderwerpen die essentieel zijn voor het realiseren van onze missie en strategie en een directe relatie hebben met ons sturingskader en risicomanagement. Onze materialiteitsmatrix laat zien hoe belangrijk deze onderwerpen zijn voor ons en voor onze stakeholders. Bij de prioritering van de materiële onderwerpen door de raad van bestuur en raad van commissarissen zien we dat de grootste verschuiving plaatsvindt bij onderwerp 6 Slimme netten, datatechnologie en innovatie. Hoewel leveringszekerheid, betaalbare en efficiënte dienstverlening en klanttevredenheid hele belangrijke onderwerpen zijn voor Stedin, zien we dat we om dat te kunnen bereiken 'Slimme netten' bovenaan moeten zetten.

1

6

5

4

10

7

8 9

2

3

2,5

0 0

2,5

5

3

Impact op Stedin Groep

5

VOORTGANG ENERGIETRANSITIE IN STEDIN GEBIED Als vitale schakel in de energietransitie werkt Stedin dag en nacht om de energie-infrastructuur te onderhouden en deze geschikt te maken voor de energietransitie. Daarvoor geldt dat ons netwerk onder andere flink verzwaard en uitgebreid moet worden. Die opgave is enorm en wordt voor een groot deel bepaald door factoren die niet in onze directe invloedssfeer liggen. Ons investeringsniveau is sinds 2017 gegroeid met 144% en we zien dat deze groei de komende jaren niet minder wordt. We willen onze voortgang en resultaten graag tastbaar maken voor onze stakeholders. Met de infographic 'Voortgang energietransitie in Stedin gebied' willen we antwoord geven op de vraag of we er nu in slagen de energietransitie voldoende te faciliteren en of we op schema liggen om de ambitieuze klimaatdoelen te realiseren. Dit is een proces waarin we lerende zijn met schuivende panelen en vele interne en externe afhankelijkheden. Wij zullen deze infographic dan ook continu verbeteren en actualiseren.

VOORTGANG ENERGIETRANSITIE IN STEDIN GEBIED T/M 2030 DOELSTELLINGEN KLIMAATAKKOORD PARIJS

OPWEK

GEBOUWDE OMGEVING HUIZEN VAN HET GAS AF

WIND

1,5-2,0•C

1.6 GW

MOBILITEIT**

INVESTERINGEN STEDIN 2022 T/M 2030

AANTAL ELEKTRISCHE AUTO’S

215 duizend

TRAFOHUISJES

6.000

589 duizend

12%

8%

21%

63%

NL totaal 895 duizend

NL totaal 9,1 GW

NL totaal 2,3 miljoen

KM KABELS

7 GW 34%

KLIMAATAMBITIES 2030

T.O.V. 1990

NL totaal 40 GW

AANTAL ELEKTRISCHE OV-BUSSEN

320 duizend

1.350

31%

27%

NL totaal 1,03 miljoen

NL totaal 4.700

6%

LAADINFRASTRUCTUUR 155 duizend

CO2

23%

ZON OP VELD

-55% TOT -60% 2.7 GW

HUISHOUDENS MET EEN ALL ELECTRIC OF HYBRIDE WARMTEPOMP** 460 duizend

12%

2050

12.000

AANGESLOTEN AARDGASLOZE NIEUWBOUW

ZON OP DAK

CO2

AANTAL ELEKTRISCHE TRUCKS

5.160

19%

NL totaal 20 GW

NL totaal 1,7 miljoen

NL totaal 545 duizend

TRANSPORTSTATIONS > 25KV

3%

4%

28

NL totaal 24.000

Nieuw

KLIMAATNEUTRAAL

14%

57 Uitbreiding Stedin gebied, de verwachte opgave t/m 2030 Stedin gebied, de verwachte opgave t/m 2030 Stedin realisatie cumulatief t/m 2022* in %

Stedin gebied, de verwachte opgave t/m 2030 Stedin realisatie cumulatief t/m 2022* in %

De genoemde cijfers voor 2030 zijn gebaseerd op de meest recente toekomstscenario’s van Netbeheer Nederland, Elaad, de Klimaatmonitor van het CBS en vanuit ons investeringsportfolio eind 2022. De financiële vertaling van deze cijfers wordt in 2023 gemaakt. De scenario’s van Netbeheer Nederland en Elaad en ons investeringsportfolio zijn gebaseerd op een klimaatambitie van -55% CO2-uitstoot. Deze worden periodiek bijgesteld op basis van (externe) ontwikkelingen waardoor deze cijfers jaarlijks kunnen wijzigen.

% huidig aantal elektrische voertuigen in Stedin gebied

Stedin gebied Stedin realisatie 2022 in %

* Dit % laat zien hoever we in ons werkgebied zijn met het realiseren van de klimaatdoelen voor 2030 (gebaseerd op -55%). De klimaatdoelen voor 2050 zijn ambitieuzer. Onze lange termijn investeringsplannen richten zich op onze netten vanaf nu t/m 2050. Daarin zien we dat we nog veel te doen hebben om de 2050 doelen te halen. **Stedin faciliteert de energie-infrastructuur die nodig is voor deze duurzame installatie of mobiliteitsvorm.

Inhoud

Onze toegevoegde waarde

Energiek doorpakken

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Overige gegevens

Aanvullende informatie

026

IN GESPREK MET BERNARD TER HAAR EN KOEN BOGERS In 2050 wil Nederland 100% klimaatneutraal zijn. Hiervoor heeft Nederland een nieuw energiesysteem nodig: van opwek, gebruik, transport tot en met opslag van energie. Hoe pakken we dat aan? Hierover gaat Stedin-CEO Koen Bogers in gesprek met Bernard ter Haar, onder meer voorzitter van het Expertteam Energiesysteem 2050. Terugblikkend op 2022 ziet Bernard afgelopen jaar als ‘het energiejaar’. ‘We hebben hard gewerkt aan het maken van afspraken tussen het rijk en netbeheerders vanwege de financieringsopgave. Daarnaast hebben we veel mensen gesproken over het energiesysteem 2050. De tussentijdse conclusie is: wanneer we in dat jaar klimaatneutraal willen zijn, dan moet de elektriciteit in 2035 al volledig duurzaam zijn. Het energiesysteem moet in 2040 klimaatneutraal zijn, met elektriciteit als motorblok, en verreweg de belangrijkste energiedrager. In het systeem zal bijvoorbeeld ook nog waterstof als energiedrager zitten.’ Motorblok ‘Elektriciteit als motorblok’ – dat is volgens Bernard de basis voor het toekomstige energiesysteem. Maar hoe realistisch is het om de elektrificatie al in 2035 gereed te hebben?