9 BNG - jaarverslag 2022.pdf
Tekst van het document
Hiervan betreft EUR 5,9 miljard ESG-obligaties ter financiering van Nederlandse gemeenten en woningcorporaties. In 2021 is 11,9 miljard opgehaald waarvan EUR 3,7 miljard ESGobligaties betrof.
68
Medio 2022 heeft BNG Bank besloten EUR 18,5 miljard ECB financiering in de vorm van de TLTRO faciliteit voort te zetten. De doelstelling van dit instrument was om de reële economie te stimuleren ten tijde van Corona door liquiditeit te verschaffen aan specifieke doelgroepen zoals corporaties en zorginstellingen. In het laatste kwartaal van 2022 zijn de voorwaarden van dit instrument aangepast waardoor het minder aantrekkelijk is geworden. BNG Bank heeft om deze reden EUR 15 miljard van deze financiering afgelost. Dividend Aan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt over 2022 een dividend van EUR 139 miljoen voorgesteld. Dit is 50% van de nettowinst, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal.
69
Funding
Kredietverlening
€ 16,3
16,3
15,1 11,9
2,2
2020
Verstrekte langlopende kredietverlening 2022
miljard
3,7
2021
5,9
€
Capital market funding Waarvan SDG Bonds
2022
12,3 miljard
(in miljard euro)
AAA
Externe ratings van Moody’s,
Aandeel promotional loans in portefeuille
S&P en Fitch zijn gelijk aan de ratings van de Staat der Nederlanden.
2022
Common equity Tier-1 ratio 2022
35%
50%
2021
32%
50%
2020
33%
50%
94%
Ten minste 90% van de langlopende leningen op de balans moeten kwalificeren
Doelstelling 90%
Tier-1 ratio 2022
37%
50%
2021
38%
50%
2020
39%
50%
Het scoringspercentage
2022
Leverage ratio 2022
13%
15%
2021
10,6%
15%
2020
3,5%
15%
67,5% Doelstelling ≥55%
volume kredietverlening is groter dan 55%
70
Hogere nettowinst in 2022
Nettowinst 2022
Nettowinst 2021
300 € 236
€
million
million
Het rendement op het eigen vermogen Het rendement op het eigen vermogen ligt boven de rendementsnorm van het Ministerie van Financiën: 2021
5,5%
6,7%
2022 Rendementsnorm gesteld door Ministerie van Financiën: 3,7%
Uitgelichte factoren van invloed op de nettowinst: Hoger resultaat financiële transacties
Hoger renteresultaat
Toename debiteurenvoorziening
481
100
113
53
407 20
2021
2022
Stijging bedrijfslasten
2021
2022
2021
107
2022
2021
115
2022
(in miljoen euro)
(in miljoen euro)
(in miljoen euro)
(in miljoen euro)
Oorzaak
Oorzaak
Oorzaak
Oorzaak
Ɏ Hogere rente
Ɏ Correctie voor niet
Ɏ Verslechtering van
Ɏ Inflatie en investeringen
toegekend TLTRO
macro-economische
in het kredietproces en
voortuitzichten
de IT-organisatie
Ɏ Ontwikkeling van spreads
bonustarief in 2021 Ɏ Hogere rente
Ɏ Overlay voor de gezondheidssector
71
3.2 Financiële vooruitzichten De cijfers van 2022 laten zien dat BNG Bank er financieel sterk voor staat. Een sterke kapitalisatie, een hoge leverage ratio en beschikking over goede funding condities zorgt voor een degelijk financieel fundament. Voor de toekomst blijven gunstige funding, kansen in de markt en kostenbeheersing essentieel om onze marktpositie te behouden. Het fundingbeleid van BNG Bank blijft, net als in voorgaande jaren, onveranderd gericht op permanente toegang tot de geld- en kapitaalmarkt voor de gewenste looptijden en volumes tegen zo laag mogelijke kosten. In 2023 verwacht BNG Bank ongeveer EUR 17 miljard aan funding aan te trekken. Als gevolg van aflossing van de TLTRO financiering zal het renteresultaat waarschijnlijk lager uitkomen in 2023. In het komende jaar heeft de bank de intentie om ten minste 25% van haar lange termijn funding via ESG-obligaties aan te trekken.
BNG Bank verwacht een stijging van de bedrijfslasten in 2023. Dit komt met name door de nodige investeringen in de organisatie en betreft onder meer verbeteringen in het IT landschap, de ontsluitbaarheid van data, en voorgenomen verbeteringen van de klant- en kredietprocessen. Verder schat de bank een kostenstijging in als gevolg van de hoge inflatie en CAO afspraken. Het nominale tarief voor vennootschapsbelasting blijft voor 2023 ongewijzigd op 25,8%. De grondslagen voor de bankenbelasting blijven naar verwachting eveneens ongewijzigd. Dit betekent dat de bankenbelasting in 2023 op EUR 29 miljoen zal uitkomen.
Marc Canjels
Jeffrey Nijhuis
Kwartiermaker Samenfoort PO en Samenfoort VO
Relatiemanager Overheid en Onderwijs BNG Bank
Samenfoort en BNG Bank
Scholen bouwen samen in Amersfoort In Amersfoort hebben vijftien schoolbesturen de handen ineengeslagen, in twee coöperaties genaamd Samenfoort PO en Samenfoort VO. BNG Bank financiert het initiatief van de coöperaties en de gemeente Amersfoort om in veertig jaar tijd een groot deel van de schoolgebouwen in Amersfoort te vernieuwen. De schoolbesturen in de coöperaties ervaren verschillende voordelen, zoals een sterke onderhandelingspositie tegenover aannemers, de mogelijkheid om lange financieringen te dragen en de handige ‘carroussel’-aanpak van tijdelijke huisvestingsbehoefte.
Moderne tijden, moderne scholen Een groot aantal schoolgebouwen in Amersfoort is al meer dan veertig jaar oud. De omvangrijke bouwopgaaf die Samenfoort PO en VO gezamenlijk faciliteren voor de bouwheren, is dan ook meer dan welkom in de gemeente. Voor de financiering hadden de coöperaties keus uit een aantal opties, vertelt Mark Canjels, de kwartiermaker van het huisvestingsbureau van de cooperaties. ‘We hebben voor BNG Bank gekozen omdat zij als sectorbank weten wat voor maatschappelijke opgaven er spelen in het onderwijs en hoe dit te vertalen naar een passende financieringsstructuur. Hierbij is het een voordeel dat zij ook contact hebben met de betrokken gemeente,
waardoor dezelfde taal wordt gesproken. Daarnaast zagen we dat ze een betere prijs-kwaliteitverhouding konden bieden.’ Sinds de start is hij behoorlijk tevreden over de samenwerking: ‘We hebben natuurlijk flink wat werk gehad aan het operationaliseren van de entiteiten, en daarna van de financiering. Gelukkig kon ik snel schakelen met Jeffrey Nijhuis, en werkte de Bank goed mee aan het vele papierwerk.’
Voordelen van de samenwerking Jeffrey Nijhuis, relatiemanager Overheid en Onderwijs van BNG Bank, vond de voordelen voor Samenfoort overtuigend: ‘Als één partij handelt
‘BNG bank combineert de digitale faciliteiten van een moderne bank met een menselijke maat in het relatiemanagement. We voelen ons gezien en we worden gehoord.’ Mark Canjels
Samenfoort namens de scholen met de gemeente en… met de bank natuurlijk. Dat is efficiënter dan met ieder van de vijftien schoolbesturen afzondelijk. Bovendien profiteren nu alle scholen van de aantrekkelijkere voorwaarden en mogelijkheden die horen bij een groter financieringsvolume.’ Hij glimlacht. ‘Als grotere groep is er bovendien voor BNG Bank méér om te financieren, maar vooral wordt het voor de coöperaties mogelijk om met ons echt een langetermijnvisie van wel veertig jaar uit te voeren.’
lange lijst aan duurzame innovaties onder valt. Door de eigen bijdrage vanuit de schoolbesturen zijn verdere verduurzamingsstappen te zetten naar bijvoorbeeld ENG (Energie Neutraal Gebouw) of gasloos. De eerste basisscholen worden ook gebouwd volgens een Uniform BasisGebouw (UBG): elke school kent dezelfde opzet, maar krijgt ‘van buiten en van binnen’ steeds een eigen karakter. Binnen de scholen zijn aanzienlijke vernieuwingen gepland: innovaties zoals de theatertrap, het leerplein of de mogelijkheid tot volledige kinderopvang of zorg op maat op school.
Canjels voegt toe: ‘Dan is er nog het logistieke voordeel. De bouwheren in het primair onderwijs hanteren een wijkgerichte aanpak en pakken school voor school aan. Als een soort carrousel kan de ene school daarbij tijdelijke huisvesting krijgen in de oudbouw van de andere. In het voorgezet onderwijs is dat overigens niet nodig: het hele vmbo in de gemeente pakken we in één keer aan.’
Eerste opening
Indrukwekkend innovatief De uitgebreide bouwvisie zal de komende jaren in Amersfoort een groot aantal nieuwe onderwijsgebouwen opleveren voor zowel het primair onderwijs als het voortgezet onderwijs. De reeks beoogde vernieuwingen is indrukwekkend. Scholen worden volgens minimaal de concepten BENG (‘Bijna Energie Neutraal Gebouw’) en ‘Frisse Scholen klasse B’ gebouwd, twee concepten waar een
Op 16 november 2022 heeft als eerste project in de ‘carrousel’ Kindcentrum De Kei haar deuren feestelijk geopend, de eerste basisschool van vier die in de Amersfoortse wijk Schothorst zullen worden vernieuwd. Begin 2023 volgen Het Element en het Trivium, twee vmbo-scholen in Amersfoort.
74
GOVERNANCE
4.1 Corporate structuur BNG Bank fungeert sinds 1914 als financieringspartner voor het publieke domein op de internationale geld- en kapitaalmarkt. Aandeelhouders van BNG Bank zijn uitsluitend overheden. Bedrijfsmodel BNG Bank is een naamloze structuurvennootschap. De oorspronkelijke naam van de bank was 'Gemeentelijke Credietbank N.V.'. Na enkele eerdere naamswijzigingen isin 2018 de formele naam van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten gewijzigd in BNG Bank N.V. De bank levert alle diensten onder deze naam. Aandeelhouders van BNG Bank zijn uitsluitend overheden. De ene helft van de aandelen is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. De andere helft is van de Nederlandse Staat. De bank ontvangt geen financiële steun of andere voordelen van de overheid. BNG Bank is een nationale systeemrelevante bank onder direct toezicht van ECB en naar balanstotaal de vierde bank van Nederland. BNG Bank heeft een vestiging in Den Haag, van waaruit de activiteiten worden verricht. In 2022 zijn er geen aanzienlijke wijzigingen in omvang, structuur, eigendom of in de keten geweest.
Historie BNG Bank is opgericht aan het begin van de 20ste eeuw, een periode met grote armoede, waarin sociaal maatschappelijke vraagstukken het gesprek domineerden. In die periode werd eerst de Vereniging van Nederlandsche Gemeenten (VNG) opgericht, die op haar beurt in 1914 de Gemeentelijke Credietbank in het leven riep. De Gemeentelijke Credietbank voorzag gemeenten van financiële slagkracht en droeg zo bij aan het oplossen van maatschappelijke vraagstukken. Dit kenmerkt de positie van de Gemeentelijke Credietbank, nu BNG Bank, nog steeds.
75
BNG Bank voorziet het publieke domein van financiering tegen concurrerende voorwaarden en voor alle looptijden. Ook in moeilijke tijden wil de bank er voor haar klanten zijn. Tot op heden is zij daar steeds in geslaagd. Het grootste deel van de leningen die worden verstrekt (ruim 90%), bestaat uit leningen aan of gegarandeerd door overheidsinstanties. Deze zogenaamde solvabiliteitsvrije leningen hebben een risicoweging van 0%. Ook verzorgt BNG Bank het betalingsverkeer voor klanten. De bank wordt gezien als een veilige bank vanwege het aandeelhouderschap van Nederlandse overheden en de grotendeels solvabiliteitsvrije kredietverlening. BNG Bank heeft de hoogste externe kredietratings (Moody's: Aaa, FitchRatings: AAA, S&P Global: AAA). Hierdoor heeft de bank een sterke inkooppositie op internationale geld- en kapitaalmarkten. Tegen lage prijzen kan korte- en langetermijnfunding in verschillende valuta worden aangetrokken. Vervolgens kan BNG Bank hierdoor aan klanten lage tarieven bieden. Bestuursstructuur BNG Bank heeft een bestuursstructuur bestaande uit een Raad van Commissarissen (RvC) en een Executive Committee (ExCo). Het ExCo bestaat uit vijf bestuurders. Hiervan zijn er drie statutaire
bestuurders die gezamenlijk het statutair bestuur vormen. De leden van het statutair bestuur worden benoemd en ontslagen door de RvC. Het ExCo vormt het leidinggevend orgaan in zijn uitvoerende functie zoals aangeduid in de Capital Requirements Directive (2013/36/EU). Het ExCo is verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur, de algemene gang van zaken en de continuïteit van BNG Bank. Het ExCo heeft een aantal commissies of overleggen ingesteld die het ExCo adviseren of waaraan specifieke besluitvormende taken zijn gemandateerd. Dit zijn: het Asset & Liability Committee, de Krediet Beleid Commissie, de Kredietcommissie, het NonFinancial Risk Committee, de Commissie Kapitaal, de Commissie Financiële Tegenpartijen, het Investment Committee, het Integraal Portfolio Overleg en het Sustainable Banking Committee. Een beschrijving van de taken en deelnemers van deze commissies is gepubliceerd op de website. De RvC vormt het leidinggevend orgaan in de toezichthoudende functie zoals aangeduid in de Capital Requirements Directive. De RvC heeft tot taak toezicht te houden op het beleid van het ExCo en op de algemene gang van zaken in de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming. De leden van de RvC worden benoemd en ontslagen door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA).
76
De RvC kent vier commissies: het Audit Committee, het Risk Committee, het HR Committee en de Remuneratiecommissie. De commissies bereiden de besluitvorming van de RvC voor. In het Verslag van de RvC worden de verantwoordelijkheden en de activiteiten van de commissies nader beschreven. Governance ESG-beleid De CEO is verantwoordelijk voor de strategie inclusief het ESG-beleid; het management is verantwoordelijk voor de uitvoering ervan. Voorstellen voor aanpassing van de purpose, de strategie, het ESG-beleid en de ESG-doelstellingen van de bank worden voorbereid door de afdeling Strategie en ter besluitvorming aan het ExCo voorgelegd. De afdeling Strategie rapporteert elk kwartaal aan het ExCo over de voortgang van de strategie, waaronder de materiële onderwerpen. De meting van de impact die BNG Bank via haar klanten maakt, is onderdeel van het ESG-beleid en is belegd bij de afdeling Strategie. De wijze van impactmeting is goedgekeurd door het ExCo. Eenmaal per jaar rapporteert de bank in het jaarverslag over de impact die zij via haar klanten maakt op de maatschappij; zie paragraaf 1.1 van dit verslag. Stakeholders Belangrijke stakeholders van BNG Bank zijn klanten, beleggers, aandeelhouders en medewerkers. BNG Bank investeert in langetermijnrelaties met stakeholders door regelmatig met hen te spreken in overleggen, regionale bijeenkomsten en sectorbijeenkomsten en via onderzoeken.
Door deze dialoog krijgt de bank een goed beeld van hun verwachtingen en de waarde die de bank voor hen kan creëren. De reacties van stakeholders worden gebruikt om producten, diensten en processen te verbeteren. Driemaal per jaar overlegt BNG Bank met de Raad van Klanten, die bestaat uit een vaste groep van ongeveer tien bestuurders uit verschillende klantgroepen. Met hen wisselt de bank van gedachten over strategische onderwerpen die zowel voor de bank als voor klanten van belang zijn. Voor gemeentelijke klanten organiseert BNG Bank jaarlijks bijeenkomsten waarbij actuele onderwerpen worden besproken. Daarnaast verzorgt BNG Bank inhoudelijke bijdragen aan
bijeenkomsten over zorg-, onderwijs-, gemeentelijk en corporatievastgoed. Dochtermaatschappijen en deelnemingen BNG Gebiedsontwikkeling B.V. is een dochtermaatschappij van BNG Bank en gespecialiseerd in risicodragende participaties in grondexploitatie, procesinrichting en procesbegeleiding voor gemeenten en andere (semi)publieke organisaties. De RvC van BNG Gebiedsontwikkeling en de Raad van Bestuur van BNG Bank hebben in maart 2018 besloten geen nieuwe activiteiten en projecten meer aan te gaan binnen BNG Gebiedsontwikkeling en de projecten binnen de bestaande portefeuille de komende jaren af te ronden. Het Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel B.V. (HvO) is de tweede dochtermaatschappij van BNG Bank. Het HvO verstrekte hypotheken aan werknemers in overheidsdienst. Per 12 december 2022 is de portefeuille verkocht aan Nationale Nederlanden Bank N.V. (NN Bank) en HvO wordt afgewikkeld. Aan de deelneming van BNG Bank in Dataland B.V. is in 2022 een einde gekomen door de beëindiging van de activiteiten en daarop gevolgde liquidatie van Dataland. De deelneming van BNG Bank in Data B Mailservice Holding B.V. is in 2022 verkocht. BNG Bank is lid van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB), de European Association of Public Banks (EAPB) en de International Capital Market Association (ICMA).
77
4.2 Samenstelling bestuur en organisatie BNG Bank wordt bestuurd door een ExCo van vijf leden. De portefeuilles van de ExCo-leden zijn zodanig verdeeld dat volledig invulling kan worden gegeven aan het Three Lines of Defense model. Naam
Geslacht
Geboortejaar
Nationaliteit
Eerste
Datum
Datum tweede
benoeming
herbenoeming
herbenoeming
Gita Salden, CEO
V
1968
NL
01-01-2018
01-01-2022
Olivier Labe, CFO
M
1969
F/NL
01-05-2015
01-05-2019
Cindy van
V
1972
NL
15-02-2021
-
Thomas Eterman, CCO
M
1976
NL
22-06-2021
-
Jaco van
M
1967
NL
22-06-2021
-
Atteveldt, CRO
Goudswaard, COO
01-05-2023
78
Samenstelling Executive Committee
Gita Salden, CEO
Olivier Labe, CFO
Gita Salden, CEO, is verantwoordelijk voor strategie, communicatie, ontwikkeling van het organisatieen personeelsbeleid, de interne auditdienst en het bestuurssecretariaat en economisch onderzoek. Daarnaast is zij verantwoordelijk voor de algemene coördinatie en relaties met stakeholders. In relatie met haar functie bij BNG Bank is zij bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB). Tevens is zij lid van de Raad van Commissarissen van Invest International.
Olivier Labe, CFO, is verantwoordelijk voor financiële verslaggeving, funding en treasury, asset & liability management, capital management, investor relations en juridische en fiscale zaken. Tevens is hij verantwoordelijk voor back office en financial restructuring and recovery (bijzonder beheer). Hij is voorzitter van de Commissie Kapitaal, de Asset & Liability Commissie en het Investment Committee. In relatie met zijn functie bij BNG Bank is hij voorzitter van de Raad van Commissarissen van de dochtermaatschappij Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel B.V., voorzitter van de Raad van Commissarissen van de dochtermaatschappij BNG Gebiedsontwikkeling B.V., voorzitter van de Raad van Toezicht van de Stichting BNG Duurzaamheidsfonds en lid van de Investeringscommissie BOEI B.V. Hij is tevens lid van de Raad van Toezicht van ASR Vermogensbeheer N.V., lid van de Raad van Advies van de faculteit Economie en Bedrijfskunde van de Universiteit van Amsterdam en lid van de Steering Committee van het Public Sector Issuer Forum van de International Capital Market Association (ICMA).
79
Thomas Eterman, CCO
Cindy van Atteveldt, CRO
Thomas Eterman, CCO, is verantwoordelijk voor Relationship Banking, Lending, Client Services and Payments en Business Strategy & Control.
Cindy van Atteveldt-Machielsen, CRO, is verantwoordelijk voor risk management, compliance, kredietrisicobeheer en security. Ze is voorzitter van de Kredietcommissie, de Krediet Beleid Commissie en de Commissie Financiële Tegenpartijen. In relatie met haar functie bij BNG Bank is zij lid van de Commissie Toezichtzaken Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) en lid van de Raad van Commissarissen van de dochtermaatschappij Hypotheekfonds voor Overheidspersoneel B.V. Verder is ze lid van de Raad van Commissarissen en voorzitter van het Audit Committee van N.V. Exploitatiemaatschappij De Krim.
In relatie tot zijn functie bij BNG Bank is hij lid van de Raad van Commissarissen van BNG Gebiedsontwikkeling B.V.
Jaco van Goudswaard, COO
Jaco van Goudswaard, COO, is verantwoordelijk voor processing en data- en informatiemanagement. Hij is voorzitter van het Non-Financial Risk Committee.
Okko Dijkstra
Mark Janssen
Sector lead Zorg BNG Bank
Financieel directeur Radboudumc
BNG Bank en Radboudumc
Partner in de bouwvisie van Radboudumc Negen jaar geleden formuleerde het Radboudumc in Nijmegen het eerste concept van haar visie op de rol van vastgoed in de gezondheidszorg, toen duidelijk werd dat het tijd werd in de eigen huisvesting te investeren. In september 2022 is het nieuwe ziekenhuisgebouw feestelijk geopend door de Koning; de grootste oplevering van het ‘campusplan’ is een feit. BNG Bank is hoofdfinancier van het plan en ‘partner voor de lange termijn’. CFO van Radboudumc Mark Janssen en sector lead Zorg Okko Dijkstra van BNG Bank vertellen. Onvoorspelbare toekomst
BBB
‘Negen jaar geleden wisten we nog niet wat de digitale mogelijkheden van nu zouden zijn, net zoals we nu de wereld van 2031 niet kunnen voorspellen,’ vertelt Mark Janssen. ‘Maar we hadden toen al wel het voorgevoel dat het behoudende concept van dat moment van tafel moest. We dwongen onszelf en de architect om echt visie te tonen op de rol van vastgoed in de gezondheidszorg van morgen.’
In het ‘campusplan’ dat vervolgens op de tekentafel verrees, staat het concept ‘BBB’ centraal: ‘Less Bricks, more Bytes, different Behaviours’. Ze grijpen in elkaar, legt Janssen uit: ‘Ten eerste less Bricks. De nieuwbouw van de campus neemt een kleiner vloeroppervlak in beslag: van 550.000 m2 naar 450.000. Minder onderhoud, minder verwarmingskosten. Veel ruimtes in onze nieuwe gebouwen zijn echter multi-functioneel, wat betekent dat verschillende rollen en functies in dezelfde ruimte kunnen. De gesloopte gebouwen maken plaats voor groen op het terrein.
‘Deze bank is in méér geïnteresseerd dan enkel de cijfers.’ Mark Janssen
De tweede B: more Bytes: digitale techniek maakt het werken doelmatiger. Zo maakt digitale techniek onderscheid tussen de drukbezette verpleging en de meer flexibel in te zetten assistenten: de eersten worden niet meer opgeroepen voor het glaasje water waar de patiënt om vraagt, wanneer een assistent dat ook heel goed kan doen. Die verschillende functies en rollen van moment tot moment, dat zijn de different Behaviours – de derde B – die in het nieuwe gebouw mogelijk zijn.’
Lifetime commitment Al met al betekent het ‘campusplan’ een grootschalige bouwambitie tot 2030, waaraan BNG Bank als hoofdfinancier circa 260 miljoen euro bijdraagt. ‘We mogen wel spreken van een lifetime commitment’, vertelt Okko Dijkstra. ‘Radboudumc is dan ook typisch een partij waarvan de missie volledig aansluit bij de missie van BNG Bank: zorg van hoge kwaliteit voor onze maatschappij. Bovendien durft het bestuur zich al jaren transparant en zelfs kwetsbaar op te stellen, ook als het om de financiën gaat. Dat schept enorm vertrouwen voor ons als financier.’
Ook Janssen heeft op zijn beurt niets dan lof voor BNG Bank in de samenwerking: ‘Deze bank is in méér geïnteresseerd dan enkel de cijfers. Ze leven mee met onze dilemma’s, zijn altijd bereid om te sparren. Iemand als Okko deelt zelf regelmatig voorbeelden uit andere sectoren waar hij kennis van heeft. Dat maakt het gemakkelijk om open te zijn over wat er bij ons speelt.’
82
BESTUURSVERKLARING De interne risicobeheersings- en controlesystemen vormen een belangrijk punt van aandacht binnen BNG Bank. De basis voor alle risicobeheeractiviteiten binnen BNG Bank is het Risk Governance Framework. Dit verduidelijkt de principes achter het interne beheersings- en risicobeheersysteem. In het Risk Appetite Statement worden de risico’s omschreven die de bank wenst te accepteren om haar doelstellingen te realiseren. De diverse risico’s waarmee de bank bij de uitoefening van haar activiteiten wordt geconfronteerd, worden jaarlijks in het jaarverslag van BNG Bank aan de orde gesteld. De directeuren en afdelingshoofden die rechtstreeks aan het Executive Committee rapporteren, geven in hun ‘In Control Statement’ aan het Executive Committee aandacht aan de beheersing van de risico’s in relatie tot de risicobereidheid van de bank. Tevens geven zij in de jaarplannen aan hoe zij inhoud zullen geven aan hun verantwoordelijkheid om te voldoen aan het risicobeleid. De tweede lijn rapporteert gedurende het jaar over naleving van de Risk Appetite aan het Executive Committee. Het totale raamwerk heeft een nauwe relatie met het Kapitaalbeheersbeleid dat periodiek wordt herzien en met de toezichthouder wordt afgestemd. Audits door de Interne Auditdienst (IAD) zijn erop gericht de opzet en werking van de interne risicobeheer- en controlesystemen onafhankelijk te kunnen vaststellen.
De externe accountant
controleert de jaarrekening en evalueert de interne beheersing rondom de financiële verslaglegging voor zover van belang voor een efficiënte en effectieve controle van de jaarrekening. De bevindingen van de IAD en de externe accountant worden aan het Executive Committee en RvC gerapporteerd. Het hoofd van de IAD en de externe accountant zijn aanwezig in de vergadering van het Audit Committee van de RvC en in de vergadering van de voltallige RvC waarin de jaarrekening wordt besproken. Het jaarverslag geeft in voldoende mate inzicht in tekortkomingen in de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen van BNG Bank. Voornoemde systemen geven een redelijke mate van zekerheid dat de financiële verslaggeving geen onjuistheden van materieel belang bevat. Deze systemen kunnen op zichzelf uiteraard geen absolute zekerheid bieden voor het realiseren van de ondernemingsdoelstellingen en niet alle onjuistheden, fraudes en niet-naleving van weten regelgeving voorkomen. In de Risk Section in de Annual accounts is een uitgebreide toelichting opgenomen. De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld op basis van het going-concern principe. Daarbij zijn geen materiële risico’s en onzekerheden geïdentificeerd die relevant zijn ter zake van de verwachting van continuïteit voor een periode van twaalf maanden na opstelling van het verslag.
83
Verantwoordelijkheidsverklaring Naar het oordeel van het statutair bestuur geeft de jaarrekening een getrouw beeld van de activa, de passiva, de financiële positie en het resultaat van BNG Bank en de in de consolidatie opgenomen dochtermaatschappijen. Het jaarverslag geeft een getrouw beeld van de toestand op de balansdatum, de gang van zaken gedurende het verslagjaar en de verwachte ontwikkelingen van BNG Bank inclusief de geconsolideerde dochtermaatschappijen, waarvan de gegevens in de geconsolideerde jaarrekening zijn opgenomen. In het jaarverslag worden de wezenlijke risico’s beschreven waarmee BNG Bank wordt geconfronteerd. Den Haag, 17 maart 2023 Statutair bestuur Gita Salden (CEO) Olivier Labe (CFO) Cindy van Atteveldt-Machielsen (CRO)
Ilona Sijm
Merlien Welzijn Bestuurder Woonpartners Midden-Holland
Relatiemanager Wonen BNG Bank
Woonpartners Midden-Holland en BNG Bank
Middenhuur financieren voor een gezondere woningmarkt De woningcorporatie Woonpartners Midden-Holland beheert in de regio rondom Gouda, Waddinxveen en Boskoop een flinke portefeuille sociale huurwoningen voor het lageinkomenssegment – met huren tot 800 euro per maand. Vorig jaar besloot het bestuur om hier een beperkt aantal woningen uit het middensegment aan toe te voegen. Merlien Welzijn, directeur-bestuurder van de woningcorporatie legt uit waarom; relatiemanager Ilona Sijm van BNG Bank vertelt waarom de bank deze uitbreiding graag mede financiert. Gezonde woonmarkt
Niet-‘daeb’ woningen
‘Een gezonde woonmarkt is een woonmarkt waar mensen dóór kunnen stromen’, begint Welzijn. ‘Het middensegment is echter al jaren onvoldoende aantrekkelijk voor commerciële verhuurders, waardoor het aanbod van woningen stokt. Dat kunnen wij niet laten doorgaan, besloten we: zonder doorstroming blijven er ook geen woningen voor starters met lage inkomens beschikbaar.’
Vanwege de hogere huren vallen deze woningen strikt genomen buiten de definitie van ‘daeb’ (diensten van algemeen economisch belang) – een wettelijke definitie die in 2018 is aangebracht om potentiële marktverstoring door woningcorporaties juist tegen te gaan. Welzijn: ‘Omdat wij echter aannemelijk kunnen maken dat commerciële verhuurders hier in onze regio onvoldoende actief zijn, is de investering geoorloofd.’
‘BNG Bank is al jaren onze huisbankier, waardoor ze bekend zijn met onze portefeuille’. Merlien Welzijn
Gemengde buurt, betere buurt
Huisbankier zijn helpt
Merlien Welzijn wijst op het belang van een gemengde samenstelling in de buurt. ‘Met enkel sociale huurwoningen heeft een buurt een groter risico om te verzwakken. Armoede en verloedering voeren gemakkelijker de boventoon. Maar de toevoeging van al een klein percentage meer koopkrachtige inwoners doet de hele buurt veranderen. Gouda-Oost, bijvoorbeeld, was jarenlang een buurt met een slechte reputatie. Door meer middeninkomens naar de buurt te trekken, is een positieve spiraal in gang gezet: die wijk ken je nu niet meer terug. Ook hierom vinden we het belangrijk dat er voldoende woningen in het middensegment beschikbaar komen.’
Welzijn is blij met de instap van BNG Bank, zegt ze. ‘Ze zijn al jaren onze huisbankier, waardoor ze bekend zijn met onze portefeuille. Tijdens een traject als dit kom je onvermijdelijk verrassingen tegen. Een voorbeeld: hun taxateur waardeerde ons onderpand onlangs lager dan onze eigen taxatie. Dat betekent opnieuw onderhandelen. Het heeft de voortgang van de lening echter niet onderbroken, en dat kan alleen op basis van wederzijds vertrouwen dat je er samen uitkomt.’
Betrouwbare partner Relatiemanager voor Woonpartners MiddenHolland Ilona Sijm vertelt dat BNG Bank de stap van Woonpartners Midden-Holland volledig begrijpt: ‘Wij financieren deze uitbreiding met zo’n 25 miljoen euro mede, omdat we de visie van deze woningcorporatie op een gezonde woningmarkt volledig onderschrijven. Bovendien is Woonpartners Midden-Holland al jaren een transparante en verantwoordelijke klant.’
Met de financiering door BNG Bank zal Woonpartners Midden-Holland de komende jaren zo’n honderddertig appartementen realiseren, verspreid over meerdere wijken in de regio.
86
VERSLAG VAN DE RVC 6.1 Voorwoord Voor het tweede jaar mag ik mij als voorzitter van de RvC tot u richten. 2022 was een bewogen jaar voor Nederland, en ook voor BNG Bank. Aan het begin van het jaar dachten we in wat rustiger vaarwater te komen na de turbulentie als gevolg van COVID-19, maar deze gedachte werd al snel verstoord door het uitbreken van de oorlog in Oekraïne in februari. Economisch kregen we te maken een hoge inflatie en een forse stijging van de rente. Dit raakte de hele samenleving en zeker ook de publieke sector. Als BNG Bank hebben we middels de prepaid betaalpassen kunnen bijdragen aan de opvang van Oekraïense vluchtelingen in Nederland. Daar ben ik trots op. Na het vervallen van het thuiswerkadvies konden de medewerkers van BNG Bank terugkeren naar kantoor. De meeste medewerkers werkten deels op locatie en deels thuis. Waar in 2021 digitaal vergaderen de norm was werd in 2022 hybride vergaderen heel gewoon: sommige deelnemers komen fysiek bij elkaar en anderen bellen in. Vooral voor nieuwe medewerkers was het een groot voordeel om weer op locatie te kunnen worden ingewerkt. In 2022 stond de verdere voortzetting van de strategie onder de noemer ‘Ons Kompas naar Impact’ centraal. De RvC volgt de transitie van de organisatie met aandacht. De commerciële organisatie werd opnieuw ingericht en ontwikkelingen in de
IT-organisatie van BNG Bank dragen bij aan de implementatie van de strategie. De doorontwikkeling van het kredietproces en het IT-landschap vormen belangrijke fundamenten onder deze transitie. Andere terugkerende onderwerpen waren de ontwikkelingen bij een outsourcingspartner van de bank en de ontwikkelingen in het kader van regelgeving, in zowel nationaal als internationaal verband. Eind 2022 publiceerde de bank haar klimaatplan, ‘Going Green’. Daarmee zet BNG Bank een belangrijke stap om invulling te geven aan de ambities van de bank op dit gebied. Solvabiliteit, liquiditeit en rentabiliteit van BNG Bank bleven ondertussen goed en de solide financiële positie van de bank stelde haar ook in 2022 in staat om haar rol als financier van de publieke sector te vervullen. Strategische personeelsplanning stond hoog op de agenda. Diverse posities direct onder het Executive Committee werden opnieuw of voor het eerst ingevuld. Als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt werd in toenemende mate gebruik gemaakt van extern personeel. De organisatie heeft zich ingespannen voor de werving van nieuwe medewerkers. Het in 2021 ingestelde Executive Committee bleef qua samenstelling ongewijzigd in 2022. De RvC is content
87
met de herbenoeming van Olivier Labe als CFO voor twee jaar vanaf 1 mei 2023. Deze periode is in lijn met het nieuwe beleid van het Ministerie van Financiën voor staatsdeelnemingen. Op bilaterale basis zijn de gesprekken tussen de RvC en Exco geïntensiveerd. Hiermee komt de adviserende rol van de RvC nog beter tot uiting. In de RvC namen we dit jaar afscheid van Kees Beuving. Ik wil Kees op deze plaats hartelijk danken voor zijn belangrijke bijdrage in de afgelopen acht jaar. Na het vertrek van Kees bestond de RvC weer uit zeven leden. Klanten staan ook voor de RvC centraal. In twee klantensessies zijn wij in gesprek gegaan met cliënten over hun activiteiten en dilemma’s. Daarbij kwam natuurlijk ook de bijdrage en de dienstverlening van BNG Bank aan bod. Het is voor de RvC uiterst waardevol om op deze wijze de visie op en de positionering van BNG Bank bij onze klanten te bespreken. De jaarlijkse evaluatie door de RvC leidde halverwege het jaar ertoe dat de lidmaatschappen van de RvCcommissies opnieuw zijn ingedeeld. De verdeling van onderwerpen tussen de Commissies en de RvC is verder uitgewerkt. Hiermee zijn bespreekpunten beter op hun plek en komen ze met de juiste diepgang ter sprake. Namens de RvC wil ik de medewerkers van BNG Bank bedanken voor hun inzet en bevlogenheid in 2022.
De RvC heeft er alle vertrouwen in dat ook in 2023 de verdere uitvoering van ‘Ons Kompas naar Impact’ voortvarend ter hand wordt genomen. Namens de Raad van Commissarissen, Huub Arendse voorzitter RvC Den Haag, 17 maart 2023
88
6.2 Samenstelling RvC en commissies De samenstelling van de RvC per 31 december 2022 is in het hierna volgend overzicht weergegeven. In overeenstemming met de statuten en de Corporate Governance Code worden commissarissen voor een periode van vier jaar benoemd. Na deze termijn kunnen commissarissen worden herbenoemd door de AVA voor opnieuw een periode van vier jaar. In geval van bijzondere omstandigheden is het mogelijk om commissarissen nadien nog een keer te herbenoemen voor een termijn van twee jaar, die daarna met maximaal twee jaar kan worden verlengd. Met ingang van de AVA 2022 is Kees Beuving afgetreden als lid van de RvC, na afloop van zijn tweede benoemingstermijn. In dezelfde vergadering is Marlies van Elst herbenoemd als lid van de RvC voor een periode van vier jaar. Binnen de Raad bestaat ruime kennis van en ervaring met de relevante bedrijfsonderdelen van BNG Bank, met de markten waarin de bank opereert en met de specifieke kenmerken van publieke stakeholders. De collectieve kennis van de RvC wordt beschreven in de geschiktheidsmatrix van de RvC en in het functieprofiel van de Raad. Van de leden van de RvC wordt op de volgende pagina's de hoofdfunctie of de laatst vervulde hoofdfunctie weergegeven. Nevenfuncties van de commissarissen zijn in dit jaarverslag vermeld voor zover deze relevant zijn. Op de website staat het register van de gemelde nevenfuncties.
Alle commissarissen zijn onafhankelijk in de zin van de best practice bepalingen uit de Corporate Governance Code.
De vier commissies van de RvC, het Audit Committee, het Risk Committee, het HR Committee en de Remuneratiecommissie, bereiden de besluitvorming van de RvC voor. Een beschrijving van de activiteiten van de commissies is opgenomen in de paragraaf Activiteiten RvC-commissies. In totaal hebben in 2022 zeven reguliere en één buitengewone RvC-vergaderingen plaatsgevonden. Het aanwezigheidspercentage in de vergaderingen van de RvC in 2022 is 98% (2021: 96%). Verder zijn er vijf vergaderingen van het Audit Committee geweest, vijf van het Risk Committee, vijf van het HR Committee en één van de Remuneratiecommissie. Het aanwezigheidspercentage in de commissievergaderingen in 2022 is 96% (2021: 98%). Het aanwezigheidspercentage in alle vergaderingen in 2022 komt uit op 96% (2021: 97%).
89
Samenstelling RvC en commissies Naam
Geslacht
Geboortejaar
Nationaliteit
Datum eerste benoeming
Einde eerste Einde tweede termijn termijn
Huub Arendse Voorzitter
M
1958
NL
18-04-2019
2023
Jan van Rutte Vicevoorzitter
M
1950
NL
23-11-2015
Karin Bergstein
V
1967
NL
22-04-2021
2024 2025
Johan Conijn
M
1950
NL
01-01-2016
Marlies van Elst
V
1966
NL
19-04-2018
2022
2024
Leonard Geluk
M
1970
NL
22-4-2021
2025
Femke de Vries
V
1972
NL
22-4-2021
2025
2026
Huub Arendse, Chair
Jan van Rutte, Vice-Chair
Karin Bergstein
Johan Conijn
Huub Arendse was CFO en lid van de RvB van Achmea. Hij is voorzitter van de RvC van Achmea Bank.
Jan van Rutte was CFO in de RvB van ABN AMRO Groep. Hij is lid van de RvC van PGGM en lid van de Raad van Toezicht Health Center Hoenderdaal.
Karin Bergstein was lid van de RvB van a.s.r. Ze is lid van de RvC van Van Lanschot Kempen, Non Exe cutive Director bij Chesnara en Lid Raad van Toezicht UMC Groningen.
Johan Conijn is directeur en senior adviseur woning corporaties bij Finance Ideas. Hij is lid van het Investment Committee van Amvest Residential Core Fund.
90
Aanwezigheid in vergaderingen en samenstelling RvC-commissies Audit Committee vergaderingen
Remuneratiecommissie vergaderingen
%
100%
100%
100%
RvC vergaderingen
Huub Arendse
100%
Karin Bergstein
100%
100%
100%
100%
Johan Conijn
100%
100%
100%
100%
Marlies van Elst
100%
100%
100%
Leonard Geluk
89%
67%
Jan van Rutte
100%
100%
Femke de Vries
100%
Totaal
98%
92%
Risk Committee vergaderingen
HR Committee vergaderingen
Commissaris
75%
100%
83% 100%
100%
100%
100%
100%
100%
92%
100%
96%
Marlies van Elst
Leonard Geluk
Femke de Vries
Marlies van Elst was COO van ING Bank in België en Polen en lid van het Operations & IT Management Team van ING Groep. Ze is lid van de RvC van Bank Mendes Gans.
Leonard Geluk is algemeen directeur bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Voorheen wethouder Jeugd & Onderwijs bij de gemeente Rotterdam.
Femke de Vries is bijzonder hoogleraar Toezicht aan de Rijksuniversiteit Groningen en adviseur op het gebied van gedrag, cultuur en leiderschap.
91
6.3 Activiteiten RvC De RvC houdt toezicht op het beleid van het ExCo, de wijze waarop het ExCo de strategie uitvoert en de algemene gang van zaken in de onderneming. De RvC richt zich hierbij op lange termijn duurzame waardecreatie voor klanten van BNG Bank en voor de maatschappij. Daarnaast ziet ze toe op de effectiviteit van de interne risicobeheersing- en controlesystemen en de integriteit en kwaliteit van de financiële verslaggeving. De leden van de Raad van Commissarissen zijn onafhankelijk. Afhankelijk van het onderwerp dat aan de orde is, vervult de RvC de rol van toezichthouder, werkgever of adviseur voor het ExCo. Vergaderingen en besproken onderwerpen De RvC heeft in 2022 acht keer vergaderd. Reguliere vergaderingen van de Raad worden bijgewoond door de leden van het ExCo en op uitnodiging door de externe accountant . Voorafgaand aan vergaderingen van de RvC wordt een ‘private session’ gehouden, waaraan alleen commissarissen deelnemen. Commissievergaderingen vinden een week voorafgaand aan de reguliere vergadering plaats. In de vergaderingen van de RvC wordt schriftelijk en mondeling verslag uitgebracht van deze commissievergaderingen. Als goedkeuring van de RvC is vereist, geeft de desbetreffende commissie advies aan de RvC. Bij aanvang van elke vergadering van de Raad wordt vastgesteld of sprake is van belangenverstrengeling.
In 2022 werd de RvC op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen en realisatie van de strategische doelstellingen van BNG Bank . Door middel van kwartaalrapportages werd de Raad op de hoogte gesteld van de status van de strategische doelstellingen en interne ontwikkelingen. Gedurende het jaar heeft de RvC met het ExCo over prioriteitstelling en executiekracht gesproken. In regelmatig overleg met het ExCo is besloten focus aan te brengen, en de activiteiten voor het behalen van enkele doelstellingen in 2022 terug te schalen. De Raad van Commissarissen heeft in 2022 veel aandacht gehad voor de verdere ontwikkeling van de COO- en CCO-organisatie binnen BNG Bank. Ook is de voortgang van projecten die zijn gestart om kredietproces te verbeteren, een verdere
automatisering van transactiemonitoring en het KYCproject af te ronden, nauwgezet gevolgd. In de vergaderingen van de RvC is met regelmaat gesproken over de noodzakelijke ontwikkelingen op het gebied van IT binnen BNG Bank, zoals IT-veiligheid. De doorontwikkeling van de eigen IT-organisatie en de ontwikkelingen bij Centric FSS als belangrijke outsourcingpartij van de bank zijn regelmatig aan bod gekomen. Deze onderwerpen blijven ook in 2023 een punt van aandacht voor de Raad. Tijdens het jaar werd de RvC op de hoogte gehouden van de commerciële en resultaatontwikkelingen. Ook is stilgestaan bij de vervolgstappen die BNG Bank heeft gezet naar aanleiding van de niet-toegekende rentekorting van TLTRO III. De RvC steunt het ExCo in het starten van een juridische procedure tegen het besluit om de rentekorting niet toe te kennen. Ten slotte heeft de RvC het jaarverslag 2021 besproken en goedgekeurd, en gesproken over onderwerpen en ontwikkelingen voortkomend uit extern toezicht, de kapitaal- en liquiditeitsplanning en het dividendbeleid. Permanente educatie Jaarlijks volgen leden van de RvC en ExCo een programma van permanente educatie (PE). In 2022 hebben vier PE-sessies plaatsgevonden. Deze gingen over digitalisering in de financiële sector in het algemeen en bij BNG Bank in het bijzonder, over sustainable funding, het normprijsmodel dat BNG Bank hanteert en over compliance en integriteit.
Behalve de PE-sessies is in twee bijeenkomsten
92
aandacht besteed aan klanten van BNG Bank en klantpartnerschap. Daarbij lag de nadruk op de ontwikkelingen binnen de woonsector en woningcorporaties, en op publieke warmtenetten. Evaluatie RvC en ExCo In overeenstemming met de Code Banken en de Nederlandse Corporate Governance Code bespreekt de RvC eenmaal per jaar zijn eigen functioneren. In 2022 heeft de Raad onder begeleiding van een externe partij een zelfevaluatie uitgevoerd. Op basis van gesprekken met de voltallige RvC, met de individuele commissarissen, met ExCo-leden en enkele medewerkers van BNG Bank is een rapport opgesteld over het functioneren van de Raad. Het algemene beeld dat uit de zelfevaluatie naar voren komt is positief en een aanmoediging om door te gaan op de door de RvC ingeslagen weg. Een belangrijke activiteit voor de RvC in 2023 is de voorbereiding op de vacatures die in 2024 zullen ontstaan na het vertrek van twee commissarissen met kennis op het gebied van banken en woningcorporaties. De RvC is ook verantwoordelijk voor de evaluatie van het functioneren van het ExCo en voor de beoordeling van de leden van het ExCo. Hierbij wordt gewerkt met individuele prestatie- en ontwikkeldoelstellingen per ExCo-lid. In 2022 hebben met alle ExCo-leden gesprekken over de individuele doelstellingen plaatsgevonden.
Contacten met belanghebbenden De Raad heeft onder andere contacten met de Ondernemingsraad, klanten, aandeelhouders, de externe toezichthouder, de externe accountant en leidinggevenden. Leden van de RvC hebben in 2022 drie keer een overlegvergadering met de Ondernemingsraad bijgewoond. De Raad ervaart de contacten met de Ondernemingsraad als constructief en waardeert de transparante en constructieve dialoog tussen de RvC, ExCo en de Ondernemingsraad. De contacten met de aandeelhouders lopen onder meer via de AVA. In de AVA legt de RvC verantwoording af over het gehouden toezicht. De jaarlijkse AVA is gehouden op 21 april 2022. De agendapunten hadden betrekking op de goedkeuring van de jaarrekening 2021, de goedkeuring van het
voorgestelde dividend, de décharge van de leden van het ExCo en de RvC voor het boekjaar 2021, wijziging van de statuten van BNG Bank en de herbenoeming van RvC-lid Marlies van Elst. De AVA heeft ingestemd met alle geagendeerde besluiten. In 2022 zijn twee gesprekken gevoerd tussen het ministerie van Financiën, grootaandeelhouder van BNG Bank, en de voorzitter van de RvC. Bij één van de overleggen was de voorzitter van het Audit Committee aanwezig. De Raad heeft ook jaarlijks een overleg met de externe toezichthouder. Leden van de RvC hebben daarnaast contacten met leidinggevenden van BNG Bank. Als dat relevant is, wonen leidinggevenden specifieke agendapunten van RvC-vergaderingen en -commissies bij. Leidinggevenden verzorgen ook presentaties als dat gewenst is. Ten slotte onderhoudt de Raad reguliere contacten met de externe accountant en de Interne Auditdienst (IAD), en houdt de RvC toezicht op het functioneren van de externe accountant. Volgens de Raad waren er in 2022 geen situaties waarbij tegenstrijdige belangen van bestuurders, commissarissen, aandeelhouders en/of de externe accountant speelden of spelen die van materiële betekenis zijn voor de vennootschap en/of de desbetreffende bestuurders, commissarissen, aandeelhouders en/of de externe accountant.
93
6.4 Activiteiten RvC-commissies De vier commissies van de RvC ondersteunen de RvC bij het toezicht op de activiteiten van het ExCo. De commissies bereiden de besluitvorming van de RvC voor en adviseren de RvC over diverse onderwerpen. Elke commissie heeft een eigen reglement. In beginsel vergaderen de commissies een week vóór de reguliere vergadering van de RvC. Audit Committee Het Audit Committee bestaat uit Karin Bergstein (voorzitter), Jan van Rutte, Johan Conijn en Leonard Geluk. De auditcommissie bereidt de besluitvorming van de RvC voor inzake financiële rapportages, interne controlesystemen, en rapportages van de interne audit en de externe accountant. Naast de leden van het Audit Committee nemen de CEO en de CFO, het hoofd IAD, het hoofd Finance & Control en de externe accountant deel aan de vergaderingen van het Audit Committee. De voorzitter van het Risk Committee is lid van het Audit Committee. De voorzitter van de RvC is vaste toehoorder bij de vergaderingen van het Audit Committee. Voorafgaand aan enkele vergaderingen houdt het Audit Committee een ‘private session’ met de externe accountant en het hoofd IAD. De voorzitter van het Audit Committee spreekt vijf keer per jaar, rondom de vergaderingen van het Audit Committee, afzonderlijk met het hoofd IAD en de externe accountant. Het Audit Committee is in 2022 vijf keer bijeengekomen.
De auditcommissie heeft de jaarrekening en het jaarverslag 2021 besproken. Ook de gewijzigde eisen ten aanzien van de deponering van de jaarrekening en het jaarverslag kwamen aan bod. Het Pillar 3 Disclosure Rapport was onderwerp van gesprek. Het Audit Committee heeft de RvC positief geadviseerd over goedkeuring van de jaarrekening. Ook is een positief advies gegeven over het voorstel om over 2021 een dividend van 60% van de nettowinst ter beschikking te stellen voor uitkering. Verder sprak de auditcommissie in detail over de interne financiële kwartaalverslagen. Speciale aandacht ging uit naar de
significante financiële items in relatie tot de cijfers en de disclosures. Dit waren: Impairments van leningen en debiteuren Op basis van kwartaalrapportages en de controle door de accountant zijn de voorzieningen besproken. Speciale aandacht ging uit naar klanten in de biomassasector en de afwikkeling van Econocom. De auditcommissie heeft specifiek stil gestaan bij de impact van hoge inflatie op de diverse sectoren waar BNG actief is en is. De juiste toepassing van IFRS-9 is besproken, net als de aanleiding om een overlay toe te passen, met het oog op de onzekerheid voor de bedrijven in de zorgsector als gevolg van de extreem hoge inflatie. Gebaseerd op de discussies is de auditcommissie akkoord gegaan met de vastgestelde voorzieningen. Fair value of financiële instrumenten Het Audit Committee is geinformeerd over de gebruikte methodes en de uitkomst van management waarderingen. Gebaseerd op deze discussie is het eens met de gehanteerde methodiek en uitkomsten. Door middel van kwartaalrapportages is de commissie ingelicht over de kerncijfers, ontwikkelingen en vooruitzichten op het gebied van commercie, rentabiliteit, solvabiliteit, kapitaal, liquiditeit en funding. Het Audit Committee heeft naar aanleiding daarvan de kwaliteit van het resultaat besproken. Ook besprak de commissie de ontwikkeling van de marge op de korte en lange termijn.
In dat kader kwam de prijsdynamiek naar aanleiding van de TLTRO aan de orde, en de gemiste TLTRO-rentekorting. Het Audit Committee heeft stilgestaan bij de scoringspercentages in de verschillende sectoren. De ontwikkeling van de voorzieningen kwam aan de orde, net als de kostenontwikkeling binnen BNG Bank. Onderwerp van gesprek waren ook de initiatieven rondom het gedeelte van de kredietportefeuille dat in
94
verband met de aangescherpte strategie als ‘legacy’ is aangemerkt. De auditcommissie heeft daarnaast gesproken over de beheersing van de interne controlesystemen en de hierbij genomen maatregelen. De auditcommissie heeft met de externe accountant het auditplan besproken. Ook het board report bij de jaarrekening 2021 werd besproken, voorafgaand aan de bespreking in de voltallige RvC. Belangrijkste onderwerpen waren de audit scope, materialiteit, en key audit issues. Ook de voortgang van de transformatie is aan bod gekomen. Additionele paragrafen over frauderisico's en continuïteit zijn in de accountantsverklaring toegevoegd, op grond van de status van BNG Bank als Organisatie van Openbaar Belang is. De auditcommissie volgt de werkzaamheden van de Interne Audit Dienst gedurende elke vergadering. Daarbij komen de belangrijkste bevindingen van de IAD en de voortgang van de implementatie van de IAD aan bod. Het jaarplan van de Interne Audit Dienst is goedgekeurd door de commissie. Het jaarplan werd besproken in de context van de algemene implementatie van het Risk & Control Framework. Het Audit Committee is tevreden met de veranderde werkwijze van de IAD, die zijn beslag vindt in het door de auditcommissie goedgekeurde Auditplan en Audit Charter voor 2022.
Het Audit Committee heeft ten slotte de kostenontwikkeling in 2022 en het budget 2023 besproken ter voorbereiding op de bespreking hiervan in de RvC. Risk Committee Het Risk Committee ondersteunt de RvC in zijn rol als toezichthouder op de activiteiten van het ExCo inzake risicomanagement en de beheersing van de verschillende risico’s en risicogebieden in onderlinge samenhang. Het Risk Committee wordt gevormd door Johan Conijn (voorzitter), Marlies van Elst, Karin Bergstein en Femke de Vries.Naast de leden van het Risk Committee nemen de CEO en CRO, het hoofd IAD, het hoofd Risk Management en het hoofd Compliance deel aan de vergaderingen van het Risk Committee. De voorzitter van de RvC is vaste toehoorder bij de vergaderingen van de risicocommissie. De voorzitter
van het Risk Committee spreekt minimaal een keer per jaar met het hoofd Risk Management en minimaal een keer per jaar met het hoofd Compliance. Daarnaast vinden er overleggen plaats rondom de vergaderingen van de risicocommissie. Het Risk Committee is in het verslagjaar vijfmaal bijeengekomen. Het Risk Committee bespreekt periodiek de effectiviteit van de opzet en de werking van de interne risicobeheersingssystemen, die gericht zijn op het beheersen van financiële en niet-financiële risico’s. Elk kwartaal ontvangt de commissie het Integrated Risk Report. Daarin zijn de rapportages van Risk management, Compliance en Security opgenomen met een gezamenlijke opinie van de CROkolom. In het bijzonder besteedt de risicocommissie aandacht aan de adviezen die de CRO-kolom aan het ExCo meegeeft. In het Integrated Risk Report doet de afdeling Risk Management verslag van de monitoring van het risicoprofiel van de bank in relatie tot de door de RvC goedgekeurde Risk Appetite. De rapportages gaan in op de ontwikkeling van krediet-, markt-, liquiditeits-, operationele en strategische risico's van de bank. Naar aanleiding van deze risicorapportages heeft het Risk Committee uitgebreid gesproken over het kredietrisico. Hierbij is aandacht besteed aan het revisieproces en de activiteiten van de eerste en tweede lijn. Ook is gesproken over operationeel risico.
Daarbij kwamen incidentanalyses aan de orde, net als procesrisico's ten aanzien van projecten en 'people risk' in een veranderende organisatie. Bovendien zijn ontwikkelingen met betrekking tot ESG-risico, en specifiek klimaat- en milieurisico, zijn in het Risk Committee aan bod gekomen. De compliance-rapportage als onderdeel van het Integrated Risk Report gaat in op integriteitsrisico’s, op de naleving van de bestaande wet- en regelgeving, en op voorbereiding op en implementatie van nieuwe wet- en regelgeving. Het Risk Committee heeft naar aanleiding van deze rapportages gesproken over de uitkomsten van de Systematische Integriteit Risico Analyse (SIRA). Onder meer de privacy-organisatie en projecten op het gebied van klantintegriteit zijn aan de orde geweest. Ook is gesproken over de borging van de monitoring en implementatie van wet- en regelgeving
95
op het gebied van ESG en de initiatieven die hiervoor zijn genomen. Daarnaast zijn de ontwikkelingen op het gebied van transactiemonitoring en klantintegriteit besproken. In het kader van klantintegriteit heeft het Risk Committee onder meer vragen gesteld over de manier waarop het onderwerp ‘fiscale integriteit’ wordt meegenomen. De risicocommissie heeft gesproken over de verdere ontwikkeling van de compliance-functie en het Regulatory Change Framework (RCF), dat ten doel heeft meer overzicht te geven over de implementatie van wet- en regelgeving. De commissie is bovendien geïnformeerd over de aanschaf en implementatie van tooling voor een systematische vastlegging van niet-financiële risico’s en de bijbehorende controles en monitoringactiviteiten. In 2022 heeft het Risk Committee ook de 'root cause'-analyses besproken van een aantal incidenten, waaronder het TLTRO-incident, en is de risicoanalyse beheerst beloningsbeleid aan bod geweest. De derde pijler van het Integrated Risk Report is de rapportage van de afdeling Security. Het Risk Committee heeft gedurende 2022 regelmatig over IT-security gesproken, mede naar aanleiding van een extern onderzoek naar de eigen IT-security. Ook kwamen risico's op het gebied van cybersecurity aan bod. Het Risk Committee heeft de jaarlijkse vaststelling van het Risk Appetite Statement (RAS) door de RvC voorbereid.
Jaarlijks bespreekt het Risk Committee ook het geactualiseerde Herstelplan en de uitkomsten van het Supervisory Review and Evaluation Process (SREP). Onderdeel van het SREP vormt de beoordeling van risico’s in relatie tot kapitaal (ICAAP) en liquiditeit (ILAAP). De in dit kader opgestelde stukken vormen de basis voor het vaststellen van de kapitaaleis door de toezichthouder. In 2022 heeft eenmaal een gecombineerde vergadering van het Audit Committee en het Risk Committee plaatsgevonden. In de vergadering werden de leden van de respectievelijke commissies geïnformeerd over de impact van non-performing exposures op het kapitaal van BNG Bank. In deze vergadering zijn ook de beheersing van de diverse soorten concentratierisico’s en de going concern
benadering van de IRRBB (Interest Rates for Banking Book) aan bod gekomen. Daarnaast is gesproken over de plannen voor de inrichting van een nieuw data warehouse. HR Committee Het HR Committee bestaat uit Huub Arendse (voorzitter), Femke de Vries en Leonard Geluk. Tot de verantwoordelijkheden van het HR Committee behoren onder andere de werving en selectie van RvC-leden en van de statutaire leden van het ExCo, de periodieke evaluatie van het functioneren van de RvC en het ExCo als geheel en de beoordeling van het functioneren van individuele commissarissen en statutaire ExCo-leden. Ook houdt het HR Committee toezicht op het bredere HR-beleid van BNG Bank. De HR-commissie bereidt de besluitvorming van de RvC hierover voor, en ondersteunt daarmee de RvC in zijn werkgeversrol. Naast de leden van het HR Committee nemen ook de CEO en het hoofd HR deel aan de vergaderingen van het HR Committee. Het HR Committee is in 2022 vijf keer bijeengekomen. Belangrijke onderwerpen in de vergaderingen waren de ontwikkeling en implementatie van de HR-strategie, de leiderschapsontwikkeling binnen de bank en de acties voortvloeiend uit de medewerkersonderzoeken, die eens in het kwartaal plaatsvinden. Veel aandacht is uitgegaan naar de presentatie van BNG Bank als aantrekkelijke werkgever, zoals vastgelegd in de HR-strategie.
Het HR Committee heeft de ontwikkeling van de employer brand story en de ontwikkeling van goed leiderschap binnen de bank gedurende het jaar intensief gevolgd en heeft met tevredenheid geconstateerd dat belangrijke stappen zijn gezet op deze gebieden. Daarnaast is stilgestaan bij de diversiteit binnen BNG Bank en de analyse van een mogelijke gender pay gap. Het HR Committee onderschrijft de acties die BNG Bank heeft ondernomen ter versterking van de diversiteit in werknemers. Het HR Committee heeft bovendien geconstateerd dat binnen de organisatie geen sprake is van een gender pay gap.
96
Het HR Committee heeft gesproken over het proces en de uitkomsten van de jaarlijkse Strategische Personeelsplanning van BNG Bank. Remuneratiecommissie De Remuneratiecommissie wordt gevormd door Femke de Vries (voorzitter), Huub Arendse en Leonard Geluk. De Remuneratiecommissie bereidt de besluitvorming in de RvC voor over de beloning van de RvC, het ExCo en de hogere leidinggevende medewerkers, inclusief besluiten die gevolgen hebben voor de risico’s en de risicobeheersing van de vennootschap. Net als bij de werkzaamheden van het HR Committee betreft dit primair de werkgeversrol van de RvC. Naast de leden van de Remuneratiecommissie nemen de CEO en het hoofd HR deel aan de vergaderingen van de Remuneratiecommissie. De Remuneratiecommissie is in 2022 één keer bijeengekomen. In die vergadering is het beloningsbeleid van de RvC besproken. Dit beleid wordt jaarlijks goedgekeurd door de Remuneratiecommissie op grond van de Regeling Beheerst Beloningsbeleid.
De Remuneratiecommissie heeft de RvC een positief advies meegegeven voor goedkeuring van het beleid. Daarnaast is aandacht gegeven aan de beloning van de medewerkers die het risicoprofiel van de bank materieel kunnen beïnvloeden, de zogenaamde Identified Staff. De commissie heeft ook kennisgenomen van de uitkomsten van de jaarlijkse risicoanalyse beheerst beloningsbeleid. In het Remuneratierapport (gepubliceerd op de website), dat is voorbereid door de Remuneratiecommissie, doet de RvC verslag van het beloningsbeleid van het ExCo en de medewerkers en van de uitvoering van de beloningsregeling voor de RvC.
97
AANVULLENDE INFORMATIE 7.1 Waardecreatie en materialiteit Dit jaarverslag laat zien hoe BNG Bank in 2022 op financieel gebied en niet-financieel gebied waarde heeft gecreëerd voor stakeholders. Het jaarverslag is opgesteld in overeenstemming met de standaarden van het Global Reporting Initiative zoals die gelden vanaf 2021. Deze richtlijnen bieden een algemeen aanvaard systeem voor verslaggeving aan interne en externe stakeholders. Conform de richtlijnen is op basis van een materialiteitsanalyse bepaald welke onderwerpen van materieel belang zijn. De onderwerpen zijn onderdeel van de bredere strategie en doelstellingen van BNG Bank in 2022. Deze paragraaf rapporteert over het management van de activiteiten die betrekking hebben op deze onderwerpen. Materialiteitsanalyse De purpose van BNG Bank is het maken van maatschappelijke impact. Dankzij haar uitstekende kredietwaardigheid is BNG Bank in staat om het publieke domein te voorzien van betaalbare financiering. In al haar activiteiten streeft de bank naar maximale maatschappelijke impact. De organisatie heeft een uitgebreide trendanalyse uitgevoerd. De nadruk van de analyse lag op ontwikkelingen in het publieke domein in relatie tot de activiteiten van BNG Bank. Voor de analyse is gebruikgemaakt van verschillende bronnen, zoals een concurrentieanalyse, de SWOT-analyse en dialoog met het ExCo van de bank.
Op basis van deze trends zijn de impacts van BNG Bank in kaart gebracht. Voor elke impact heeft BNG Bank in relatie tot haar bedrijfsactiviteiten bepaald of deze werkelijk of potentieel is. Ook is bepaald of de impact negatieve of positieve invloed heeft op economie, klimaat en mensen, inclusief de mogelijke impact op mensenrechten. Tevens is ingeschat op welke termijn de impact zich voordoet, waarbij onderscheid is gemaakt tussen korte termijn, middellange termijn en lange termijn. Opgemerkt wordt dat een impact zoals hierboven geformuleerd, op meer dan één van de drie aspecten (economisch, klimaat, mensen) betrekking kan hebben. Tegelijkertijd kan een impact ook een positieve en negatieve uitwerking hebben, afhankelijk van de context waarin deze zich voordoet.
98
De significantie van de impact is bepaald door een subjectieve weging van de ernst en de waarschijnlijkheid van het optreden ervan. Op basis van deze weging zijn de zwaarst wegende impacts doorvertaald naar zeven materiële onderwerpen in volgorde van belangrijkheid. Over deze onderwerpen vond discussie plaats met circa tweehonderd