3 Praatstuk uitvoering Energietransitie Drechtsteden (21 dec) arcering Merlijn tbv raadswerkgroep 2 feb 2022.pdf
Tekst van het document
In de uitvoering is het belangrijk om te weten of we op het juiste pad zitten om deze doelen bij 2030 te realiseren of wanneer bijsturing nodig is. Daarom stellen we aan de voorkant, bij het opzetten van nieuwe aanpakken, vast wanneer en hoe er wordt geijkt. Dit doen we middels de uitwerking van een monitoringsaanpak. Een manier om dit te doen is door te kijken welke data beschikbaar zijn, en hoe ze kunnen worden ingezet middels een dashboard. Relevant is dat er ook op andere plekken (provinciaal en nationaal) reeds aan dashboards wordt gewerkt en data worden verzameld. Op basis van de behoeften ontwikkelen we monitoringsinstrumenten en benodigde dashboards. 5.3.4. Opstellen en uitvoeren van een lobbystrategie Met de RES 1.0 en TVW's hebben de Drechtsteden een concrete ambitie en koers vastgesteld. Tegelijk concluderen we dat de randvoorwaarden binnen de energietransitie nog onvoldoende op orde zijn om alle benodigde stappen te kunnen zetten. Om dit te veranderen, blijft de inzet van lobby richting het Rijk en andere relevante partijen noodzakelijk. Met oog hierop actualiseren we onder regie van de regio onze lobbyagenda en voeren we deze gezamenlijk uit. 5.4.
Het ontwikkelen en faciliteren van kennisuitwisseling en standaardisatie van werkwijzen De Drechtsteden werken nauw samen op de energietransitie om capaciteit en middelen zo effectief mogelijk in te zetten én te voorkomen dat binnen de regio dingen dubbel worden gedaan. Kennisuitwisseling en standaardisatie van werkwijzen zijn hierbij een belangrijk onderdeel van onze werkwijze. De regio verbindt de juiste partijen aan elkaar, initieert kennisuitwisseling (bijvoorbeeld door de organisatie van presentaties en vergaderingen of het opstellen van informatiedocumenten), en draagt zorg voor de ontwikkeling en het beheer van een schaalbare en kopieerbare aanpak. 5.5. Het ontwikkelen en ontsluiten van subsidie- en financieringsinstrumenten De uitvoering van de RES en TVW's vraagt om investeringen in ons landschap, gebouwen en infrastructuur. Deze benodigde investeringen moeten deels door (lokale) overheden, inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners worden gedaan. Bovendien streven we nadrukkelijk naar een rechtvaardige energietransitie waar de lusten en lasten eerlijk worden verdeeld en waarin niemand achter blijft. Met oog hierop ontwikkelen en ontsluiten we subsidie- en financieringsinstrumenten om de benodigde investeringen door betrokken partijen te stimuleren en faciliteren.
Dit doen we gezamenlijk op regionaal niveau, waarbij iedere gemeente verantwoordelijk is voor vaststelling van de lokaal gewenste subsidies en financiële instrumenten.
21 Uitvoeringsprogramma Energietransitie Drechtsteden - versie 21 december 2021
5.6 Het realiseren van een duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar, en efficiënt energiesysteem 5.6.1. Energiesysteem 2022-2030 en 2030-2050 De energietransitie zal leiden tot ingrijpende veranderingen in onze elektriciteits- en gasnetten. Zo moet het elektriciteitsnet in hoog tempo worden verzwaard en uitgebreid en moeten er aanpassingen worden gedaan aan het gasnet. Niet alles is tegelijkertijd mogelijk. Op de juiste momenten benodigde aanpassingen en uitbreidingen realiseren is dan ook een ingewikkelde puzzel, waarbij volgordelijkheid en efficiëntie voorop staan. Het is belangrijk dat we uitbreidingen en aanpassingen van onze elektriciteits- en gasnetten slim en efficiënt ontwerpen. Met oog hierop creëren we o.a. integrale samenhang tussen de netcapaciteit en de programmering vanuit de RES. Ook maken we afspraken met de netbeheerder om knelpunten versneld op te kunnen lossen en samenhang te creëren met het investeringsplan van Stedin. In 2030 zijn we er nog niet. In de periode tussen 2030 en 2050 werken we toe naar een volledig hernieuwbaar energiesysteem. We weten nu nog niet welke ontwikkelingen hierbij een belangrijke rol gaan spelen. Daarom stellen we vanaf 2022 voor de lange termijn een wenkend perspectief op in samenwerking met andere energieregio's. Zo kunnen we in de toekomst effectief inspelen op maatschappelijke en technologische ontwikkelingen.
5.6.2 Pilots decentrale energiesystemen en kansen voor innovaties Vanuit het hierboven genoemde wenkend perspectief identificeren we wenselijke pilots voor decentrale energiesystemen. Hierbij kan worden gedacht aan buurtenergiesystemen, combinaties met mobiliteit of toepassingen van groen gas. Ook voor het benutten van lokale warmtebronnen zullen we inspelen op innovaties. Daarnaast houden we technologische ontwikkelingen en innovaties nauwlettend in de gaten. We kunnen zo inspelen op belangrijke veranderingen.
Wat gaat het kosten? We werken onderdelen gezamenlijk op regionaal niveau uit wanneer dit efficiënter of effectiever is. Dit scheelt lokale inzet, maar vervangt deze niet volledig. Om de bovenstaande activiteiten uit te voeren zetten we de onderstaande gezamenlijke en lokale capaciteit in: Weergave in formatieplekken (fte)
O verkoepelend ( Lokaal per gemeente)
2022
2023
2024
2025
5.1. Het actualiseren van de RES en relevant beleid
0,42
0,46
0,31
0,36
5.2. Verbinden energietransitie met relevante domeinen
0,26
0,26
0,26
0,26
5.3 Communicatie-, participatie-, monitoring- en lobbystrategie
0,49
0,49
0,49
0,49
5.4 Kennisuitwisseling en standaardisatie van werkwijzen
0,05
0,05
0,05
0,05
5.5. Ontwikkelen en ontsluiten van subsidie- en financieringsinstrumenten
0,12
0,12
0,12
0,12
5.6 Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar, en efficiënt energiesysteem
0,30
0,36
0,36
0,36
Totaal
1 ,6 5
1 ,7 4
1 ,5 9
1 ,6 4
O verkoepelend ( Regionaal)
2022
2023
2024
2025
5.1. Het actualiseren van de RES en relevant beleid
0,50
0,64
0,34
0,50
5.2. Verbinden energietransitie met relevante domeinen
0,51
0,51
0,51
0,51
5.3 Communicatie-, participatie-, monitoring- en lobbystrategie
1,07
1,07
1,07
1,07
5.4 Kennisuitwisseling en standaardisatie van werkwijzen
0,09
0,09
0,09
0,09
5.5. Ontwikkelen en ontsluiten van subsidie- en financieringsinstrumenten
0,10
0,10
0,10
0,10
5.6 Duurzaam, betrouwbaar, betaalbaar, en efficiënt energiesysteem
0,64
0,60
0,60
0,60
Totaal
2 ,9 2
3 ,0 1
2 ,7 1
2 ,8 7
Weergave in formatieplekken (fte)
22 Uitvoeringsprogramma Energietransitie Drechtsteden - versie 21 december 2021
Totaaloverzicht en analyse benodigde capaciteit Benodigde capaciteit uitvoeringsprogramma Op basis van het uitvoeringsprogramma ontstaat het onderstaande beeld van de benodigde regionale (gezamenlijke capaciteit) en van de benodigde lokale capaciteit per gemeente. Het aantal formatieplekken in deze tabellen is gebaseerd op 1.350 uur per fte. Voor de uitvoering van alle activiteiten die in 2022 zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma verwachten we 9,32 fte nodig te hebben aan regionale formatie. De benodigde lokale capaciteit zal afhankelijk van de omvang, eigenschappen en deelname aan specifieke activiteiten variëren per gemeente. Op basis van alle in het uitvoeringsprogramma opgenomen activiteiten verwachten wij dat de kleine gemeenten tenminste 8,31 fte aan formatie nodig hebben. Voor Zwijndrecht zal de benodigde omvang naar verwachting nog iets groter zijn. Vanwege de omvang van de gemeente Dordrecht zal de benodigde capaciteit daar fors groter zijn. De geraamde capaciteit is voor activiteiten die direct bijdragen aan het behalen van de regionale doelstellingen. In de onderstaande capaciteit is geen rekening gehouden met overheadfuncties zoals management en secretariële ondersteuning. Ook gaan de uren slechts over inzet door regionale en lokale collega's.
Zelfs wanneer we zo veel mogelijk activiteiten intern oppakken, is er naar verwachting een belangrijke rol voor externe partners zoals de OZHZ weggelegd. Ook richt dit uitvoeringsprogramma zich enkel op het capaciteitsvraagstuk. Investeringskosten zijn niet opgenomen, al zijn die waarschijnlijk ook substantieel. De beschikbaarheid over voldoende investeringsmiddelen is nadrukkelijk van belang om de ambities te kunnen realiseren.
en (fte)
Weergave in formatieplekken (fte)
Totaal benodigde c apac iteit ( Lokaal per gemeente)
2022
2023
2024
2025
1. Energiebesparing
2,06
1,84
1,81
1,84
2. Collectieve warmte
2,63
2,62
2,91
2,49
3. Opwek
2,05
2,25
2,25
2,25
4. Mobiliteit
0,36
0,36
0,36
0,36
5. Overkoepelende opgaven
1,65
1,74
1,59
1,64
Totaal
8 ,7 5
8 ,8 2
8 ,9 2
8 ,5 8
Totaal benodigde c apac iteit ( Regionaal )
2022
2023
2024
2025
1. Energiebesparing
2,36
1,72
1,72
1,71
2. Collectieve warmte
1,79
1,59
1,49
1,49
3. Opwek
2,34
1,56
1,52
1,52
4. Mobiliteit
0,11
0,11
0,11
0,11
5. Overkoepelende opgaven
2,92
3,01
2,71
2,87
Totaal
9 ,5 2
7 ,9 9
7 ,5 5
7 ,7 0
Weergave in formatieplekken (fte)
Verdeling functies De benodigde capaciteit heeft niet enkel betrekking op (beleids-)functies op energie. Een groot deel van de benodigde formatie zal o.a. moeten worden ingezet ten behoeve van communicatie, participatie, gemeentelijk vastgoed, bedrijven, infrastructuur en ondergrond. De verdeling van de benodigde functies is voor 2022 in de figuren en tabellen op de volgende pagina weergegeven. Voor de overzichtelijkheid van dit programma zijn overkoepelende functietermen gebruikt. Zo zijn verschillende beleidsfuncties – zoals beleidsmedewerker, beleidsadviseur en regisseur allemaal onder beleidsfunctie geordend.
23 Uitvoeringsprogramma Energietransitie Drechtsteden - versie 21 december 2021
Regionale func ties (2 0 2 2 )
Capac iteit (fte)
Aandeel
Beleidsfunctie energie
6,32
66,4%
Communicatiefunctie
2,56
26,9%
Participatiefunctie
0,40
4,2%
Beleidsfunctie vastgoed
0,03
0,3%
Beleidsfunctie wonen
0,05
0,5%
Beleidsfunctie mobiliteit
0,05
0,6%
Public Affairs
0,04
0,4%
Data specialist
0,06
0,7%
9 ,5 2
100,0%
Capac iteit (fte)
Aandeel
Beleidsfunctie energie
4,47
51,1%
Communicatiefunctie
1,71
19,5%
Participatiefunctie
0,29
3,3%
Beleidsfunctie vastgoed
0,34
3,8%
Beleidsfunctie wonen
0,15
1,7%
Planning & Control adviseur
0,07
0,8%
Beleidsfunctie Infrastructuur en ondergrond
0,69
7,9%
Bedrijfscontactfunctionaris
0,40
4,5%
Beleidsfunctie Ruimtelijke Ordening
0,23
2,6%
Beleidsfunctie mobiliteit
0,22
2,5%
Beleidsfunctie parkeren
0,11
1,3%
Beleidsfunctie econimie
0,04
0,4%
Adviseur subsidies
0,05
0,5%
8 ,7 5
100%
Lokale func ties (2 0 2 2 )
Regionale capaciteit
Lokale capaciteit
24 Uitvoeringsprogramma Energietransitie Drechtsteden - versie 21 december 2021
Alblasserdam
Dordrecht
Hardinxveld-Giessendam
Hendrik-Ido-Ambacht
Papendrecht
Sliedrecht
Zwijndrecht
Verhouding tot ROB-advies en AEF rapport Op verzoek van het kabinet heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) begin dit jaar een advies uitgebracht over de hoogte van de uitvoeringskosten en hoe deze uitvoeringskosten moeten worden bekostigd. Eerder dit jaar hebben wij dit rapport vertaald naar de Drechtsteden. Dit leverde het volgende beeld op, dat qua omvang iets onder de omvang van het uitvoeringsprogramma blijft:
Herijking en monitoring
0,15
1,25
0,15
0,15
0,15
0,15
0,45
Energiebesparing
2,20
9,00
2,20
2,20
2,20
2,20
4,35
Warmtetransitie (aardgasvrij)
3,10
4,90
3,10
3,10
3,10
3,10
3,70
Duurzame opwek
0,90
1,15
0,90
0,90
0,90
0,90
0,90
Duurzame mobiliteit
0,835
6,15
0,84
0,84
0,84
0,84
1,59
7,19
22,45
7,19
7,19
7,19
7,19
10,99
Weergave in formatieplekken (fte)
Snelheid warmtetransitie belangrijke factor Een relevante factor is dat in het uitvoeringsprogramma bij collectieve warmte is uitgegaan van de inzet op kansrijke clusters en dat in de vertaling van het AEF rapport is uitgegaan van één wijkuitvoeringsplan per gemeente. Op het moment dat het aantal wijken in uitvoering binnen de warmtetransitie toeneemt zal de benodigde capaciteit verder oplopen. Urgentie en omvang van de opgave neemt toe Dit uitvoeringsprogramma gaat uit van de RES 1.0 dat invulling geeft aan de afspraken in het Klimaatakkoord, waarbij de RES-regio’s samen 35 TWh elektriciteit grootschalig opwekken en 1,5 miljoen woningen verduurzaamd hebben in 2030. Tegelijkertijd komt de realisatie van het Klimaatakkoord langzaam op gang en liggen we daarmee niet op schema om de gewenste CO2-reductie te halen. In het nieuwe coalitieakkoord is ook vastgesteld dat Nederland het doel van 49% minder CO2-uitstoot in 2030 bijstelt naar ongeveer 60%. Het is dan ook waarschijnlijk dat er bovenop de uitvoering van de RES 1.0 aanvullende stappen nodig zijn, die zullen leiden tot een benodigde intensivering van onze regionale en lokale capaciteit.
25 Uitvoeringsprogramma Energietransitie Drechtsteden - versie 21 december 2021