210107 TVW Hardinxveld-Giessendam - def.pdf

https://rvo.b3p.nl/viewer/app/Warmteatlas/v2

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

20

https://stowa.omgevingswarmte.nl/overzichtskaart#e5e9ea2b-d5bf-e811-a2c0-00155d010457

48

Bijlage E Toelichting andere rekenmodellen In Hoofdstuk 5 hebben we de Visie Warmtevoorziening voor gemeente HardinxveldGiessendam gepresenteerd. Op deze kaart is te zien welk type warmtevoorziening kansrijk is als alternatief voor aardgas. Er zijn ook andere landelijke en lokale modellen die in beeld brengen welke warmtevoorziening kansrijk of het goedkoopst is. In deze bijlage geven we een overzicht van de modellen die iets zeggen over de mogelijke toekomstige warmtevoorziening in Hardinxveld-Giessendam. We vergelijken de uitkomsten van de modellen met onze eigen Visie Warmtevoorziening en lichten de overeenkomsten en verschillen toe. Elk model is een andere versimpelde weergave van de werkelijkheid. Het is belangrijk om de gemaakte aannames en interpretaties in acht te nemen en niet alleen op basis van de resultaten conclusies te trekken.

De Startanalyse van de Leidraad – versie september 2020 De Startanalyse van de Leidraad is een analyse die de kosten van verschillende strategieën voor de toekomstige warmtevoorziening in kaart brengt. Er zijn in totaal vijf strategieën: -

Figuur 15 - Weergave van de scenario's met de laagste nationale kosten per gereduceerde ton CO2-uitstoot volgens de Leidraad Startanalyse voor gemeente Hardinxveld-Giessendam.

S1: Individuele elektrische warmtepomp S2: Warmtenet met midden- en hogetemperatuurbron S3: warmtenet met lagetemperatuurbron S4: Groengas S5: Waterstof

Per CBS-buurt wordt de strategie met de laagste nationale kosten weergegeven op de kaart in Figuur 15.21

21

Voor deze analyse is gebruikt gemaakt van de Vesta MAIS software, waarin het Planbureau voor de Leefomgeving een model heeft gemaakt dat per CBS-buurt in Nederland de strategie met de laagste nationale kosten kan berekenen. Nationale kosten zijn inclusief de kosten en baten van energiebesparing en alle kosten en investeringen voor de opwek en distributie van stroom en warmte, maar exclusief belastingen, heffingen en subsidies. Het is een open-source model en alle aannames en gebruikte

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

methodieken zijn online in te zien: https://github.com/RuudvandenWijngaart/VestaDV/wiki/F%29Vesta-MAIS-in-de-Leidraad Meer informatie over De Startanalyse en hoe de resultaten geïnterpreteerd kunnen worden, is onder andere door De Warmtetransitiemakers uitgelegd in een webinar die online terug te zien is: https://vimeo.com/470550595

49

Interpretatie van de resultaten De Startanalyse van de Leidraad verschilt in methodiek met de analyse in Hoofdstuk 5 waarin de Visie Warmtevoorziening gepresenteerd is. Hier bespreken we de belangrijkste aandachtspunten bij het interpreteren van de resultaten in Figuur 15. 1.

CBS-buurten in plaats van logische clusters

De kostenberekening van een techniek uit de Leidraad Startanalyse gaat per CBS-buurt. Omdat binnen een CBS-buurt verschillende type woningen kunnen staan, kan het resultaat een vertekend beeld geven dat niet representatief is voor de verschillende gebieden in de CBS-buurt. 2.

Beschikbare warmtebronnen in Strategieën 2 t/m 5

De nationale kosten in Strategieën 2 en 3 worden berekend op basis van de beschikbare warmtebronnen die bij het PBL bekend zijn. Doordat de Startanalyse rekent met de algemene openbare data, komen er ook warmtebronnen voor in de Startanalyse die in praktijk niet (meer) beschikbaar zijn. Andersom geldt dat relevante warmtebronnen niet meegenomen zijn. In Hardinxveld-Giessendam is bijvoorbeeld restwarmte van datacenter Nedcomp meegenomen, terwijl dit datacenter niet aanwezig is.

te nemen. In Figuur 16 zien we hoeveel duurder of goedkoper Strategie 2 is ten opzichte van Strategie 1.

Verschillen tussen de Startanalyse en de Visie Warmtevoorziening Het eindbeeld van de Startanalyse is niet per buurt één op één te vergelijken met de Visie Warmtevoorziening, met name vanwege de genoemde verschillen in methodiek. Voor Hardinxveld-Giessendam geldt dat géén van de vier CBS-buurten in zijn geheel homogeen gebouwd is. Dat betekent dat er per buurt veel nuances te maken zijn, die niet terugkomen in de resultaten van de Startanalyse. Dit maakt de resultaten van de Startanalyse moeilijk te interpreteren. Wat op buurtniveau nog opvalt is dat in Figuur 15 te zien is dat alléén in De Peulen géén individuele strategie als goedkoopst naar voren komt. Figuur 16 laat zien dat De Peulen ook de enige buurt is waar een collectieve oplossing met een midden-temperatuurbron nauwelijks significant duurder is dan Strategie 1 met een individuele warmtepomp. Dat betekent dat in De Peulen relatief veel gebouwen staan waarvoor een collectieve oplossing een interessante oplossing is. Het betekent niet dat daar in de andere buurten helemaal geen kansen voor zijn. Andersom geldt ook dat het in alle buurten logisch is om de individuele oplossing voor ogen te houden.

Voor Strategie 3 geldt dat vaak niet de hele CBS-buurt aangesloten wordt op het warmtenet met lagetemperatuurbron. Dit maakt het interpreteren van Strategie 3 lastig: de kaart in Figuur 15 laat niet zien welk deel van de buurt daadwerkelijk aangesloten wordt op het warmtenet. Daarnaast zijn de kosten voor het aansluiten van de hele buurt niet inzichtelijk, wat een vergelijking met andere strategieën of andere buurten moeilijker maakt. Strategieën 4 en 5 geven de nationale kosten wanneer de energiedragers groengas of waterstof ingezet worden. Waterstof wordt in de Startanalyse nog niet toegewezen als goedkoopste alternatief, omdat er nog veel onzekerheid is over de beschikbaarheid van waterstof. Waterstof kan bijvoorbeeld met (overschotten van) duurzaam opgewekte elektriciteit geproduceerd worden. Voor groengas wordt ook rekening gehouden met de beperkte beschikbaarheid en groengas wordt alleen als goedkoopste strategie weergegeven in de CBS-buurten waar de andere strategieën veel duurder zijn. 3.

Figuur 16 De extra nationale kosten van Stratagie 2 ten opzichte van de nationale kosten in Strategie 1 in de Startanalyse van de Leidraad voor gemeente Hardinxveld-Giessendam

De kaart van de Startanalyse laat geen verschillen met de alternatieven zien

Op de kaart in Figuur 15 is niet te zien hoe groot het verschil in nationale kosten is met het goedkoopste alternatief. In Figuur 16 is te zien dat het wel relevant is om het verschil in acht

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

50

Openingsbod Stedin In het Openingsbod van netbeheerder Stedin worden drie bestaande en erkende modellen met elkaar vergeleken. Deze drie modellen geven een denkrichting voor de toekomstige warmtevoorziening. De mate waarin de uitkomst van deze modellen met elkaar overeen komen, bepaalt hoe robuust een uitkomst is. Het gaat om de modellen: -

Vesta MAIS model van het Planbureau voor de Leefomgeving (toegepast door Ecorys); CEGOIA van CE Delft; Energietransitiemodel-warmtemodule van Quintel Intelligence.

De resultaten voor gemeente Hardinxveld-Giessendam zijn weergegeven in Figuur 17. In het Openingsbod wordt, net als in de Startanalyse, gekeken naar de totale nationale kosten.

Figuur 17 Uitkomst Openingsbod Stedin voor gemeente Hardinxveld-Giessendam

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

51

Interpretatie van de resultaten Het Openingsbod heeft net als de Startanalyse een andere methodiek om te komen tot resultaten dan de methodiek gebruikt voor de Visie Warmtevoorziening. 1.

Figuur 5 - Openingsbod: ruim warmte & groen gas

CBS-buurten in plaats van logische clusters

Net als in de Startanalyse maakt Stedin gebruik van CBS-buurtgrenzen, waardoor nuances binnen een buurt niet terugkomen in het eindbeeld. 2.

Beschikbaarheid warmtebronnen

Net als de Startanalyse, maakt Stedin gebruik van beschikbare informatie over de beschikbaarheid en potentie van warmtebronnen. Stedin legt hier op basis van de landelijke data een eigen interpretatie overheen en bekijkt ook de impact van de aannames in een gevoeligheidsanalyse. De resultaten van de gevoeligheidsanalyse zijn te zien in Figuur 5, 6 en 7. De belangrijkste aannames zijn de mate waarin warmte beschikbaar is voor een warmtenet en de mate waarin duurzaam gas beschikbaar is als alternatief voor aardgas. Bij De Peulen plaatste het Openingsbod de opmerking dat de buurt geschikt is of kan zijn voor een warmtenet, maar dat er geen warmtebron beschikbaar is. 3.

Figuur 6 - Openingsbod: ruim warmte en beperkt groen gas

De robuustheid van een oplossing

Hoewel de kaart in Figuur 17 beperkt is doordat de uitkomst alleen voor een hele CBS-buurt samengevat kan worden, wordt wel de robuustheid van de uitkomst meegegeven: hoe donkerder de kleur, hoe zekerder de weergegeven oplossingsrichting past bij de (hele) buurt. Meer informatie over het Openingsbod is te vinden op de website van Stedin.22

22

https://www.stedin.net/zakelijk/branches/overheden/het-openingsbod

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

52

Figuur 7 - Scenarioanalyse Openingsbod: weinig warmte en weinig duurzaam gas beschikbaar

Verschillen tussen het Openingsbod en de Visie Warmtevoorziening Het Openingsbod bevestigt dat, wanneer de analyse op CBS-buurt niveau gedaan wordt, de oplossingsrichtingen dichtbij elkaar liggen: de all-electric oplossing komt in elke buurt naar voren, maar niet als robuuste oplossing. De beschikbaarheid van omgevingswarmte en duurzaam gas spelen een belangrijke rol bij de keuze voor een oplossingsrichting. In Hardinxveld-Giessendam zijn oppervlaktewater en de RWZI aanwezig als in te zetten lokale warmtebronnen. Daarnaast kan geothermie op lange termijn een rol spelen. Net als bij de vergelijking met de Startanalyse geldt dat de nuances binnen de CBS-buurten relevant zijn, maar niet in het resultaat van het Openingsbod terugkomen.

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

53

Colofon Titel: Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021 Opdrachtgever: Gemeente Hardinxveld- Giessendam Contactpersonen bij de gemeente: Merlijn Timmers en Ageeth Nijkamp Visie opgesteld door: De WarmteTransitiemakers, Auteurs: Matty van Ewijk, Meike van de Linde, Niek Brinkhof, Laura van der Noort Projectnummer: DWTM 20001-GHG-TVW Datum: 21 juni 2021

Deze visie kwam tot stand in samenwerking met een werkgroep bestaande uit: Gemeente Hardinxveld-Giessendam: Merlijn Timmers, Ageeth Nijkamp, Sjako Janse Woningbouwcorporatie Fien Wonen: Reinier van der Kuij Stedin: Fred Wolters HVC Groep: Willy Heussen Provincie Zuid-Holland: Tanja Haring

Transitievisie Warmte Hardinxveld-Giessendam 2021

Dit document is bedoeld om de lezer van informatie te voorzien over de strategie die de gemeente heeft opgesteld voor de warmtetransitie. Tevens om betrokkenen en geïnteresseerden in staat te stellen actief mee te denken en omdat de gemeente maximale openbaarheid van de onderzoeken wil bieden. Aan het rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Dit document is samengesteld met de hoogst mogelijke zorg, zorgvuldigheid en kennis van de laatste inzichten en onderzoeksresultaten. Het is evenwel een momentopname en mensenwerk, waardoor er onvolkomenheden of onvolledigheden in voor kunnen komen. Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voortkomend uit het gebruik en de inhoud van dit document. Wij gaan overigens graag met de lezer in overleg over aanvullingen en opmerkingen. Alle teksten en foto’s in dit document zijn eigendom van de gemeente Hardinxveld-Giessendam of van De WarmteTransitieMakers. Voor gebruik of vermenigvuldiging dient vooraf toestemming te worden gevraagd. U kunt de gemeente bereiken via: duurzaam@hardinxveld-giessendam.nl

54