10 a BNG Bank Jaarverslag 2023 NL.pdf

BNG BANK JAARVERSLAG

2023

In memoriam Op 23 september 2023 overleed onze collega Thomas Eterman. Een groot verlies voor familie, vrienden en voor ons. Zijn warme karakter, humor en bruisende persoonlijkheid missen wij enorm.

5

Jaarverslag BNG Bank 2023

2023 BESTUURSVERSLAG

GEDREVEN DOOR MAATSCHAPPELIJKE

Voorwoord

IMPACT

Kerngegevens

1

Gedreven door maatschappelijke impact

1.1 1.2 1.3 1.4

Ons kompas naar impact Economische ontwikkeling Partnerschap in de klantsectoren Blijvend sterke positie op gelden kapitaalmarkten

resultaten 2 Financiële en vooruitzichten 2.1 2.2

Financiële resultaten Financiële vooruitzichten

3 Interne bedrijfsvoering 3.1 3.2 3.3 3.4

Medewerkers CO2-emissies bedrijfsvoering Compliance Risicomanagement

4 Governance 4.1 4.2

Corporate structuur Samenstelling bestuur en organisatie

12 23 26 36

40 45

48 57 59 63

86 89

5 Bestuursverklaring 6 Verslag RvC 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7

Voorwoord Samenstelling RvC en commissies Activiteiten RvC Audit Committee Risk Committee HR Committee Remuneratiecommissie

7 Aanvullende informatie 7.1 7.2 7.3

Uitgangspunten verslaglegging Begrippenlijst CO2 emissies verbonden aan de kredietportefeuille

96 98 101 104 106 108 109

110 115 120

8

VOORWOORD 2023 was een onrustig jaar. De eerste maanden was er tumult op de financiële markten. Er gingen banken failliet en centrale banken namen maatregelen om de inflatie te beteugelen. Daarnaast was er onzekerheid over de richting waarin de economie zich zou ontwikkelen. Ook in de tweede jaarhelft speelde er veel. De politieke verhoudingen tussen het westen en het oosten verslechterden. De zorgen over het klimaat groeiden. Wereldwijd werden weerrecords gebroken. Op de achtergrond speelde het hele jaar door de oorlog in Oekraïne. In het verslagjaar waren er in het publieke domein tal van belangrijke vraagstukken die om aandacht vroegen. Ik doel daarmee op thema’s als het leefbaar houden van de wijken, de toenemende roep om bestaanszekerheid, de veranderende demografie, het nijpende tekort aan sociale woningen – met name ook voor jongeren, en de schaarste aan arbeidskrachten. Stuk voor stuk uitdagingen die raken aan het werk van onze klanten in het publieke domein: de gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen. En hoe verging het BNG Bank in 2023? Ondanks alles was het een goed jaar. Ik ben er trots op dat we net als voorgaande jaren de belangrijkste kredietverstrekker waren in het publieke domein. Onze klanten wisten ons te vinden voor voordelige financieringen tegen aantrekkelijke voorwaarden. Ook in tijden als deze staan wij klaar voor onze klanten.

Dát is wat ons drijft. De gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen in ons land hebben hun doelstellingen kunnen realiseren mede dankzij de financieringen van BNG Bank. Door de vooraanstaande internationale ratingbureaus werden wij in 2023 opnieuw op het hoogste niveau gewaardeerd. Daardoor kon BNG Bank op de internationale kapitaalmarkt tegen gunstige tarieven lenen. Wij konden hierdoor voldoende financiering aantrekken en goede transacties doen qua volume, looptijd en prijsstelling. Deze financieringen hebben

wij vervolgens doorgegeven aan onze klanten in de vorm van voordelige kredieten. Dat de kredieten van BNG Bank tot de voordeligste behoren, doet ertoe. Het vertaalt zicht direct in lagere kosten voor onze klanten en een hoger maatschappelijk rendement. Dat komt uiteindelijk de Nederlandse burger ten goede. Om die reden is in het verslagjaar ook verder geïnvesteerd in het optimaliseren van de bedrijfsprocessen van BNG Bank ten behoeve van competitieve organisatiekosten en een nog efficiëntere dienstverlening.

Financiële resultaten

Ik ben zeer tevreden over de in het verslagjaar behaalde financiële resultaten. De portefeuille langlopende kredietverlening is in 2023 met 1 miljard euro gestegen tot 89 miljard euro. We hebben onze klanten voor 11,3 miljard euro aan nieuwe langlopende leningen verstrekt. Dat is weliswaar 1 miljard euro minder dan vorig jaar, maar 0,5 miljard euro méér dan onze verwachting was. Ik vind dat een knappe prestatie gelet op de uitdagende marktomstandigheden. Het renteresultaat bedroeg 563 miljoen euro. Dit is 82 miljoen euro meer dan het resultaat in 2022. De langere looptijd van de verstrekte leningen – die looptijd is gemiddeld 23 jaar – en de gestegen rente hebben bijgedragen aan deze stijging. BNG Bank beoordeelt het renteresultaat als structureel gezond. Over het verslagjaar 2023 hebben wij een nettowinst gerealiseerd van 254 miljoen euro. De kapitaalpositie van BNG Bank bleef in het verslagjaar onveranderd sterk. De Common Equity Tier 1-ratio en de Tier 1-ratio bedroegen per einde 2023 respectievelijk 43% en 46%. We zijn tevreden over de gestage groei in het aantrekken van financiering met ESG-obligaties. In 2023 is dit percentage gegroeid naar 41%, een toename van 5% ten opzichte van 2022. In overeenstemming met het staande beleid stelt BNG Bank voor om 50% van de nettowinst uit te keren,

9

gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier 1-kapitaal. Dit komt neer op een dividenduitkering van 120 miljoen euro.

Vooruitzichten 2024

BNG Bank heeft de eigen strategie vastgelegd in Ons kompas naar impact. Het hoofddoel van deze strategie blijft dat wij ons als belangrijkste kredietverstrekker in het publieke domein zullen blijven inzetten voor het socialer en duurzamer maken van Nederland. We willen de CO2-voetafdruk van onze leningenportefeuille verder verlagen en impulsen blijven geven aan de ESG-prestaties van onszelf en van onze klanten. Dat doen we met onze kredieten en met onze kennis in nauwe samenwerking met onze klanten.

Waardering

Wij zijn een bank met ambitie, wij blijven ons continu ontwikkelen en verbeteren. Dat was zo in 2023 en dat blijft zo in 2024. Dat is mogelijk dankzij de niet aflatende inzet van onze deskundige medewerkers. Dat verdient onze waardering. Het overlijden van onze collega en bestuurder Thomas Eterman heeft ons allen zeer geraakt. We koesteren dat we Thomas hebben gekend. Hij heeft met zijn bruisende persoonlijkheid en grote deskundigheid bijgedragen aan de mooie resultaten die we met elkaar dit jaar hebben gerealiseerd. Gita Salden CEO BNG Bank

10

KERN GEGEVENS Marktleider in het publieke domein Omvang kredietverlening

Balanstotaal

Renteresultaat

Langlopende kredietportefeuille

€ 11,3

€ 115,5

€ 563

€ 89,2

Nettowinst

Dividendvoorstel

miljard

miljard

miljoen

miljard

Langlopende kredietportefeuille Waarvan aan of onder garantie van overheden 89,2

88 80,6

81,6

€ 254 miljoen

87,1 79,2

€ 120 miljoen

2023

2022

2021

Common Equity Tier 1-ratio

Tier 1-ratio

Leverage ratio

43%

46%

13%

43%

35%

32%

46%

37%

38%

13%

13%

2023

2022

2021

2023

2022

2021

2023

2022

10,6%

2021

12

1 Gedreven door maatschappelijke impact

1.1 Ons kompas naar impact De purpose van BNG Bank ‘Gedreven door maatschappelijke impact’ vormt de basis van onze strategie Ons Kompas Naar Impact. Een strategie die is gericht op sociaal en duurzaam in combinatie met gezonde financiële resultaten. Zo streeft BNG Bank een jaarlijkse groei in impact na die wij (gekoppeld aan vijf SDG’s) via onze klanten realiseren. Daarnaast koersen we op een reductie van CO2 van onszelf en onze klanten. Eind 2023 sloten we de eerste driejaarsperiode van Ons Kompas Naar Impact af met waardevolle resultaten. 2024 zijn we gestart met een herijkte strategie voor de periode 2024-2026.

Strategie

BNG Bank is van oudsher de bank van en voor het publieke domein. Onze purpose is ‘Gedreven door maatschappelijke impact’. Deze purpose is leidend voor alle activiteiten van de bank. ‘Maatschappelijke impact’ verwijst naar de wereld waarin wij wonen, leven en werken. Dat wonen, leven en werken wordt mede mogelijk gemaakt door onze kredieten en door de inspanningen van onze klanten en partners. Impact maken wil dus zeggen dat we invloed hebben op de kwaliteit van leven in ons land. Voor de eerste driejaarsperiode van Ons Kompas Naar Impact hebben we als ambitie gesteld dat klanten BNG Bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van maatschappelijke vraagstukken. We willen hierin succesvol zijn en dat ook kunnen aantonen. Belangrijke instrumenten om deze ambitie waar te maken zijn:

- het verstrekken van kredieten tegen aantrekkelijke voorwaarden; - het adequaat verrichten van betalingsverkeer; en - het als strategische partner meedenken over maatschappelijke vraagstukken en daarvoor oplossingen aandragen. Een randvoorwaarde voor het kunnen verstrekken van kredieten tegen aantrekkelijke voorwaarden is dat BNG Bank op het hoogste ratingniveau wordt gewaardeerd. Dit stelt ons in staat om op de internationale kapitaalmarkten financiering aan te trekken tegen gunstige tarieven. Deze gunstige tarieven geven we door aan onze klanten. BNG Bank kiest in haar strategie voor klanten in het publieke domein in Nederland. Het gaat om de volgende groepen: - de Nederlandse overheid, provincies, gemeenten en waterschappen;

13

- organisaties die een overheidstaak uitvoeren, zoals woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen; - organisaties waarvan het aandelenkapitaal voor de helft of meer door de overheid wordt verschaft en/of die activiteiten uitvoeren waarvoor de overheid 100% garant staat.

Resultaten 2023

2023 was het laatste jaar van de eerste driejaarsperiode van Ons Kompas Naar Impact. We zijn niet alleen trots op de resultaten die we in deze periode hebben gerealiseerd, maar ook op het waarmaken van onze ambitie: ‘BNG Bank is een bank met impact:

klanten beschouwen ons als natuurlijke partner voor het financieren van maatschappelijke vraagstukken, we zijn daarin succesvol en kunnen dat aantonen’. De strategie 2021-2023 kende drie strategische speerpunten. Vergroten waarde voor de klant We zijn erin geslaagd onze positie als marktleider in het publieke domein te handhaven. Hieraan ten grondslag ligt de continuering van de hoogste ratingniveau’s (Moody's: Aaa, Fitch Ratings: AAA, S&P Global: AAA). Daardoor zijn we ook in 2023 in staat geweest om op de internationale kapitaalmarkten financiering aan te trekken tegen gelijke of lagere tarieven dan onze peers. Gedurende 2023 hebben we actief gestuurd op het financieren van de maatschappelijke transities waarin onze klanten zich bevinden. Uit het stakeholderonderzoek dat wij in 2023 hebben uitgevoerd, blijkt dat klanten grote waardering hebben voor onze bank. Zij waarderen onze betrouwbaarheid, deskundigheid, en de beschikbaarheid en de betaalbaarheid van onze financiering. Excellente bedrijfsvoering Efficiënte en beheerste processen, zoals het krediet-, klant- en betalingsverkeer, vormen de basis voor een aantrekkelijke en onverstoorde dienstverlening. Eind 2023 hebben we de processen van het betalingsverkeer weer in huis gehaald. Daarnaast hebben we in 2023 stappen gezet op het gebied van hoogstaande datakwaliteit. En tot slot hebben we

forse verbeteringen gerealiseerd in de veiligheid van onze IT-systemen. Versterken organisatie Om succesvol te zijn, is het van essentieel belang om de juiste mensen aan te trekken en om de juiste competenties, kennis en vaardigheden op de juiste plekken in te zetten. Ondanks een gespannen arbeidsmarkt slaagden wij daar goed in. In 2023 werden 119 nieuwe medewerkers aangetrokken om de ambities van de bank waar te maken. Kennis en vaardigheden actualiseren we voortdurend via het uitgebreide aanbod van leer- en ontwikkelmogelijkheden voor medewerkers.

Herijking strategie 2024-2026

Onze klanten, investeerders en overige stakeholders hebben grote waardering voor BNG Bank. De financiële resultaten zijn in veel opzichten uitstekend. Wat we ook zien is, dat de wereld om ons heen in een snel tempo verandert, met nieuwe kansen maar ook nieuwe risico’s. Daar moeten we als bank op voorbereid zijn. Daarom is het belangrijk om onze manier van werken en strategie van tijd tot tijd te herzien. Hoe zien wij de toekomst en wat is onze visie? Wat zijn de verwachtingen van onze klanten, investeerders en overige stakeholders? Dat zijn de bouwstenen op basis waarvan wij onze strategie hebben aangescherpt.

Visie: zo ziet BNG Bank de toekomst

Wij verwachten dat de komende tien jaar in het teken staan van het verduurzamen van onze samenleving, in al zijn geledingen. Voor de publieke sector ligt hier een belangrijke taak. En dan met name als het gaat om de energietransitie en de CO2-reductie in samenhang met andere thema’s die tot doel hebben Nederland schoner, groener en toekomstbestendiger te maken. Voor de verduurzaming van ons land zal de samenleving de komende tijd een beroep doen op de inspanningen van de publieke sector. Als vanouds zal de publieke sector het voortouw moeten blijven nemen bij de traditionele publieke taken zoals zorg, onderwijs, wonen en sociale voorzieningen. Dit alles betekent een aanzienlijke verzwaring van het takenpakket van onze partners in het publieke domein.

14

Onder deze omstandigheden zal binnen de publieke sector een sterke behoefte blijven bestaan aan een solide, betrouwbare en maatschappelijk betrokken financiële partner zoals BNG Bank. Daarom nemen wij onze verantwoordelijkheid en kan de sector op ons blijven rekenen zoals onze partners dat gewend zijn.

we goed in zijn. Zij willen dat wij de betrouwbare, deskundige en betrokken financier blijven van en voor de publieke sector. Daarbij is het volgens onze klanten wel van belang dat wij zorgen voor verdere digitalisering van de dienstverlening en verbetering van onze processen.

We blijven ernaar streven om ons marktleiderschap in het publieke domein te handhaven. Klanten kunnen zoals altijd op ons rekenen voor kredieten tegen scherpe tarieven en met aantrekkelijke voorwaarden. Dit blijft voor de komende jaren een belangrijke taak waarvoor we ons tot het uiterste zullen inspannen.

Investeerders laten weten dat zij BNG Bank beschouwen als een veilige en aantrekkelijke partij om in te investeren. Dit heeft vooral te maken met de kredietwaardigheid van onze bank (TripleA status is veelal een randvoorwaarde). Daarnaast waarderen investeerders de liquiditeit van de obligaties en zijn ESG-criteria (naast rendement en risico) in toenemende mate bepalend voor hun investeringskeuzes.

Een belangrijk onderdeel van onze visie op de toekomst is de verwachting dat de manier zal veranderen waarop klanten financiering regelen. Het in een oogwenk tarieven opvragen en het vergelijken van een groot aantal aanbieders zal de nieuwe standaard zijn. Ook kredietaanbieders van buiten de traditionele financiële sector zullen zich mengen in de strijd om de klant. Het wordt eenvoudiger voor klanten om rechtstreeks geld te lenen op de kapitaalmarkt. Hier liggen voor de sterke marktpositie van BNG Bank kansen en tegelijk ook bedreigingen.

Uitkomsten stakeholderonderzoek

Stakeholders zien BNG Bank als een professionele, betrouwbare en goed bestuurde bank die met haar financieringen een belangrijke bijdrage levert aan de publieke sector. Zij vinden dat de medewerkers van onze bank klantvriendelijk, betrokken en deskundig zijn. Dankzij de aanwezige financieringsen sectorkennis is het voor stakeholders makkelijk en prettig om zaken te doen met BNG Bank. Stakeholders zeggen ook dat onze focus moet blijven liggen op het zorgen voor de toegankelijkheid en betaalbaarheid van financieringen. Klanten zeggen dat ze vinden dat BNG Bank onmisbaar is. Onze bank biedt klanten de mogelijkheid om tegen zeer gunstige voorwaarden te lenen. Wij zorgen voor stabiliteit en continuïteit als het gaat om de financiering van hun activiteiten. Hierdoor kunnen onze klanten zich concentreren op hun publieke kerntaken en belangrijke maatschappelijke doelen. Onze bank krijgt het advies van klanten om door te gaan op de ingeslagen weg en te blijven doen waar

Ambitie

Met onze toekomstvisie en de verwachtingen van onze klanten, investeerders en overige stakeholders helder voor ogen hebben we onze ambitie voor de periode 2024-2026 vastgesteld. Die luidt: Wij zijn de

belangrijkste financier voor het publieke domein om Nederland socialer en duurzamer te maken. Om deze ambitie te realiseren, moeten wij de komende drie jaar waardevolle resultaten boeken. Voorop staat dat wij in staat moeten blijven om financiering aan te bieden tegen de meest scherpe tarieven. Dat is immers de dominante manier waarop wij waarde voor onze klanten toevoegen. Daarnaast maken wij ons klaar voor de toekomst. Een toekomst waarin de interactie tussen de klant en de bank is veranderd: onze klanten maken een meer digitale klantreis met persoonlijk contact waar nodig. En een toekomst waarin we trots zijn op onze verbeterde prestaties en die van onze klanten op het gebied van ESG.

Materiële thema’s

Ieder jaar bepalen wij welke onderwerpen wij als materieel beschouwen. We kijken hierbij naar de mate van impact die elk onderwerp heeft voor onze stakeholders en naar de (potentiële) impact die wij als bank hebben op deze onderwerpen. In 2021 heeft een volledige materialiteitsanalyse plaatsgevonden in overeenstemming met de Global Reporting Initiative (GRI) standaarden. In zowel 2022 als 2023 actualiseerden wij deze analyse. Op basis van een

15

SWOT- en trendanalyse en concurrentieanalyse is de bestaande long list van onderwerpen geactualiseerd. Van elk van deze onderwerpen is bepaald wat de significantie ervan is, om zo tot een prioriteitstelling te komen. Op die manier is een geprioriteerde shortlist tot stand gekomen die is voorgelegd aan de verschillende stakeholders. Hieruit kwam naar voren dat de zeven materiële onderwerpen nog

steeds van kracht zijn. Wel zijn hierin enige nuances aangebracht. Zo is het belang van sustainability toegenomen voor zowel onze stakeholders als de bank zelf. Daarnaast is ethisch handelen verbreed en vertaald naar het voldoen aan wet- en regelgeving: stakeholders verwachten dit van BNG Bank. De materiële onderwerpen zijn de volgende:

2023

2022

1. Marktleider in het publieke domein

1. Marktleider in het publieke domein

2. Sustainability verankerd in bedrijfsvoering

2. Maatschappelijke impact op vijf SDG’s

3. Partnerships en stimuleren maatschappelijke impact klanten

3. Klantpartnerschap en stimuleren maatschappelijke

op vijf SDG’s

impact klanten

4. Voldoen aan wet- en regelgeving

4. Ethisch handelen naar kernwaarden

5. Dataveiligheid en hoogstaande datakwaliteit

5. Dataveiligheid en hoogstaande datakwaliteit

6. Efficiënte organisatie

6. Efficiënte organisatie

7. Talent aantrekken, ontwikkelen en behouden

7. Aantrekkelijke toekomstbestendige werkomgeving

1. Marktleider in publieke domein Behoud van marktleiderschap in het publieke domein is passend bij onze ambitie: we maken Nederland socialer en groener door verstrekken van financiering aan onze klanten in het publieke domein. Marktleiderschap is ook wat onze stakeholders verwachten als bank van en voor het publieke domein.

4. Voldoen aan wet- en regelgeving Dit is onze license-to-operate en wordt van ons verwacht als publieke sector bank. Gedurende dit jaar kwam er uit de trendanalyse naar voren dat de verwachtingen van externe stakeholders ten aanzien van banken en de verantwoordelijkheden die ze hebben als poortwachter toenemen. Vandaar de aanscherping van dit onderwerp. Door een goede invulling van onze poortwachtersrol zorgen we dat we zakendoen met relaties die onze integriteitstoets doorstaan en voldoen we aan onze wettelijke taak.

2. Sustainability verankerd in bedrijfsvoering Gezien het groeiende belang van sustainability vraagstukken en uitdagingen voor de klanten en overige stakeholders van BNG Bank én de intrinsieke motivatie van BNG Bank om een waardevolle bijdrage te kunnen leveren aan maatschappelijke vraagstukken, is dit onderwerp van groot strategisch belang. 3. Partnerships en stimuleren maatschappelijke impact klanten op vijf SDG’s Het klantpartnerschap van BNG Bank is ingericht om de maatschappelijke vraagstukken van haar klanten te financieren. Voor de impactmeting hebben wij de specifieke doelstellingen die ten grondslag liggen aan de vijf SDG's (3, 4, 7, 11 en 13) vertaald in kwantificeerbare normen. Een belangrijk thema hierbinnen is het reduceren van CO2-uitstoot. De reductie van CO2-uitstoot meten we ook bij klanten middels PCAF methode. Dit valt onder het klimaatplan Going Green.

5. Dataveiligheid en hoogstaande datakwaliteit Data is essentieel om de kwaliteit van de dienstverlening aan klanten te bevorderen en klanten in staat te stellen maatschappelijke impact te maken. Bovendien nemen de eisen op het gebied van datakwaliteit vanuit de toezichthouder verder toe. 6. Efficiënte organisatie Competitieve organisatiekosten zijn vereist om klanten financiering te kunnen bieden tegen de meest scherpe tarieven. BNG Bank werkt aan verbetering van de digitalisering van klantgegevens en de digitale uitwisseling daarvan. Dit verhoogt niet alleen de efficiëntie van de bedrijfsprocessen, maar ook de kwaliteit ervan. Een snellere doorlooptijd van het kredietproces leidt tot een betere klantbeleving. Door actief te sturen op de beheersing van de processen

16

voor de belangrijkste afdelingen binnen BNG Bank zijn wij in staat om de klanten op een efficiëntere manier te bedienen.

verhoogt BNG Bank haar inspanningen voor het aantrekken van nieuwe medewerkers en het verder ontwikkelen van huidige medewerkers.

7. Talent aantrekken, ontwikkelen en behouden Bevlogen en kundige medewerkers en het juiste leiderschap zijn randvoorwaarden voor het succesvol uitvoeren en het realiseren van onze ambities. Daarom

Connectiviteitstabel

De samenhang tussen de strategische doelstellingen, de materiële onderwerpen en alle KPI's is gevisualiseerd in de connectiviteitstabel hieronder.

Materiële onderwerpen

Strategische doelstellingen

Key Performance Indicator

Marktleider in het

We zijn marktleider in het publieke domein

Scoringspercentage

publieke domein

De fundingkosten zijn competitief

kredietverleningFundingkosten lager of gelijk

Sustainability verankerd

Sustainability is verankerd in de strategie

aan peers Voortgang integraal duurzaamheidsbeleid

in bedrijfsvoering

en bedrijfsprocessen

Partnerships en

Reductie C02e-uitstoot klanten

Reductie C02e-uitstoot klanten >0%

Efficiënte en professionele

% CDD’s tijdig afgerond

maatschappelijke impact klanten op vijf SDG’s Wet- en regelgeving

invulling poortwachtersrol Dataveiligheid en

Onze data zijn kwalitatief hoogstaand en

Proces (leverbetrouwbaarheid van IT

hoogstaande datakwaliteit

goed te ontsluiten

ontwikkeling)Change (nieuwe datavelden

Het IT landschap is modern en veilig

onder governance) Run (aantal dataplatform incidenten)

Efficiënte organisatie

Processen zichtbaar binnen risk appetite

Beheersing van processen binnen risk appetite

Talent aantrekken en behouden

We kunnen talent aantrekken en behouden

Time-to-Hire Regretted Loss

Resultaten materiële onderwerpen 2023 Materiële onderwerpen

Key Performance Indicator

Doel

Score 2023

Marktleider in publieke domein

Scoringspercentage kredietverlening

>60%

65,7%

Fundingkosten lager of gelijk aan peers

Gerealiseerd

Gerealiseerd

Voortgang integraal duurzaamheidsbeleid

100%

50%

Reductie C02e-uitstoot klanten

>0

2,1%

Wet- en regelgeving

% CDD’s tijdig afgerond

>95%

97%

Dataveiligheid en

Proces (leverbetrouwbaarheid van IT ontwikkeling)

90-120%

Niet gemeten

Change (nieuwe datavelden onder governance)

100%

79%

Run (aantal dataplatform incidenten)

63/9

21/ 16

Beheersing van processen binnen risk appetite

Beheersing van

gerealiseerd

Sustainability verankerd in bedrijfsvoering Partnerships en maatschappelijke impact klanten op vijf SDG’s

hoogstaande datakwaliteit

Efficiënte organisatie

processen binnen risk appetite

17

Talent aantrekken en behouden

Time-to-Hire

< 68 dagen

78 dagen

Regretted Loss

<6%

1,38%

Beleid en acties met betrekking tot de materiële onderwerpen Materieel onderwerp

Impact

Betrokkenheid

Beleid en Commitments 2023

Ondernomen management acties

1. Marktleider in het

Actual,

Activiteiten

BNG Bank kent een prijsbeleid

Tijdens de maandelijkse monitoring

publieke domein

Positive

dat ruimte laat voor interventies

van het scoringspercentage is

als de marktsituatie daar

gedurende het jaar steeds

om vraagt. Rapportage over

geconstateerd dat deze zich boven

scoringspercentage maandelijkse

het scoringspercentage bevond.

basis beschikbaar. De rapportage

In de kwartaalrapportages is

over de fundingkosten is ieder

ieder kwartaal gebleken dat de

kwartaal beschikbaar.

fundingkosten lager waren dan die

In 2023 wordt gewerkt aan een

In 2023 is de governance

integraal Sustainability beleid

op Sustainability via het

van de peers. 2. Sustainability

Potential,

verankerd

Positive

Activiteiten

in bedrijfsprocessen

Sustainable Banking Committee in werking getreden

3. Partnerships

Potential,

stimuleren en

Positive

Relaties

BNG Bank brengt de C02e-emissies

In 2023 zijn de C02e emissies van de

van de eigen organisatie en de

leningenportefeuille en BNG Bank

maatschappelijke

aan de kredietportefeuille in lijn

in kaart gebracht, is de datakwaliteit

impact klanten op

met de doelstellingen van het

verbeterd en de scope vergroot

vijf SDG’s

Klimaatakkoord van Parijs

4. Wet- en regelgeving

Potential,

Activiteiten

Negative

Door een goede invulling van onze

Monitoring op % CDD's

poortwachtersrol zorgen we dat

tijdig afgerond.

we zaken doen met relaties die onze integriteitstoets doorstaan en voldoen we aan onze wettelijke taak 5. Data veiligheid en

Actual,

hoogstaande

Positive

Activiteiten

datakwaliteit

In 2023 realiseren we een stevig

Het ExCo heeft de governance op

datafundament dat tot stand komt

dit onderwerp aangescherpt om

langs de data governance en voldoet

eigenaarschap van data te borgen.

aan eisen van datakwaliteit Ontwikkeling op het nieuwe DWH is geprioriteerd 6.

Actual,

Efficiënte organisatie

Positive

Activiteiten

Beheersing van processen binnen

Voortdurende monitoring via

risk appetite

stuurgroep en projectgroepen. Aanvullend engagement van CRO om voortgang te borgen

7. Talent aantrekken,

Actual,

ontwikkelen

Negative

en behouden

Activiteiten

BNG Bank verhoogt haar

Ontwikkeling actief

inspanningen voor het aantrekken

talentmanagement door

van nieuwe en behouden

senior management. Start

van medewerkers

ontwikkeling loopbaanpaden.

18

Effectiviteit van het management van materiële onderwerpen Management en sturing op materiële onderwerpen vindt plaats via strategische doelstellingen die tezamen het strategisch programma ‘Ons Kompas naar Impact’ vormen. Ieder kwartaal wordt aan het ExCo en de RvC gerapporteerd over de

voortgang van het strategisch programma. De effectiviteit van ondernomen management acties wordt gevolgd en is onderdeel van deze rapportage. De effectiviteit bijgehouden aan de hand van performance managementsystemen, interne- en externe verificatie en audit en impact assessments.

Materieel onderwerp

Target en KPI

Uitkomst en effectiviteit management acties

1. Marktleider in het

Het scoringspercentage volume

Tijdens de maandelijkse monitoring van het

publieke domein

kredietverlening is groter dan 60%

scoringspercentage is gedurende het jaar steeds geconstateerd dat deze boven de norm bevond.

De fundingkosten zijn lager dan van onze peers.

De fundingkosten zijn in 2023 in ieder kwartaal lager uitgekomen dan onze peers.

2. Sustainability verankerd in bedrijfsprocessen

We sturen integraal op Sustainability en

De Sustainable Banking Committee heeft gedurende het

hebben een duurzaamheidsstrategie voor de

jaar vastgesteld dat BNG Bank op koers ligt ten aanzien

komende jaren

van dit materiële thema

3. Partnerships stimuleren

De reductie van de CO2e-emissies van

De CO2e uitstoot van de BNG Bank kredietportefeuille is

en maatschappelijke

de kredietportefeuille van BNG Bank ten

verder gedaald

impact klanten op

opzichte van 2022 is groter dan 0.

vijf SDG’s 4. Wet- en regelgeving

BNG Bank voert het CDD-proces tijdig uit

CDD-processen zijn gedurende het jaar tijdig uitgevoerd

5. Data veiligheid en

KPI Proces

De noodzakelijke data om deze KPI te meten is niet

hoogstaande kwaliteit

toereikend en betrouwbaar vastgelegd in 2023. KPI Change KPI Change zijn goede resultaten behaald in het laatste KPI Run

kwartaal waardoor de doelstelling is behaald De KPI run stemt positief eindejaar

6. Efficiënte organisatie

Beheersing van processen binnen

Deze doelstelling is eind 2023 succesvol afgerond

risk appetite 7. Talent aantrekken,

De Time-to-Hire is < 68 dagen

ontwikkelen en behouden

De Time-to-Hire KPI heeft in 2023 een dalende trend laten zien, maar is over heel 2023 uitgekomen boven de

Regretted Loss is beperkt tot <6%

gestelde target. De regretted loss is gedurende het jaar aanhoudend laag gebleven.

Waardecreatie

De strategie van BNG Bank is gericht op sociaal en duurzame impact in combinatie met gezonde financiële resultaten. De waarde die wij toevoegen aan de maatschappij en het proces daartoe komt tot uiting in ons waardecreatiemodel.

Dit model bestaat uit verschillende onderdelen: van purpose, kernwaarden, kernactiviteiten en strategische focus tot impact op vijf Sustainability Goals.

Waardecreatiemodel Purpose

Kernwaarden

Kernactiviteiten

Gedreven door maatschappelijke impact

Duurzaam, betrouwbaar en professioneel

Kredietverlening en betalingsverkeer in het publieke domein

Strategische focus

Meer Focus

Excellente Bedrijfsvoering

Partnerships en maatschappelijke impact klanten

Efficiënte organisatie

Materiële onderwerpen Marktleider in het publieke domein

Sustainability verankerd in bedrijfsprocessen

Partnerships en maatschappelijke impact klanten

Wet- en regelgeving

Dataveiligheid en hoogstaande datakwaliteit

Efficiënte organisatie

Talent aantrekken en behouden

De reductie van CO₂e-uitstoot van klanten is 2,1%

97% van de CDD's is tijdig afgerond

De leverbetrouwbaarheid van IT ontwikkeling is nog niet intgeraal meetbaar.

De beheersing van de processen valt binnen de risk appetite

De Time to hire bedraagt 78 dagen.

Indicatoren Het scoringspercentage volume kredietverlening is 65,7%. De fundingkosten zijn lager of gelijk aan peers

Voortgang duurzaamheidsbeleid is voor 50% gerealiseerd

Nieuwe datavelden onder governance is voor 79% gerealiseerd. Het aantal incidenten met het dataplatform betrof 21, waarvan 16 hoog.

Impact

Het percentage regretted loss betrof 1,38% in 2023.

20

Stakeholder engagement Stakeholder

Betrokkenheid

Aandeelhouder

Algemene Vergadering Aandeelhouders Bespreking met ministeries, provincies en gemeentes.

RvC

De RvC houdt toezicht op de activiteiten en het beleid van het ExCo en de wijze waarop zij de strategie uitvoert. De RvC heeft in 2023 zeven keer vergaderd. Een toelichting op de activiteiten en besproken onderwerpen van de RvC is opgenomen in hoofdstuk 6 van dit jaarverslag.

Medewerkers

Via onder andere periodieke medewerker tevredenheidsonderzoeken en via de Ondernemings Raad (OR) worden medewerkers betrokken bij de koers van de bank. Daarnaast zijn medewerkers in 2023 door middel van zowel gesprekken als vragenlijsten actief betrokken bij de bepaling van de duurzaamheidsstrategie en de materiële onderwerpen.

Klanten

Jaarlijks voert BNG Bank gesprekken met een groot gedeelte van haar klanten. Naast financiële onderwerpen heeft duurzaamheid ook een steeds prominentere plaats op de agenda tijdens deze gesprekken.

Investeerders

BNG Bank trekt een groot deel van de funding aan via openbare emissies (uitgifte van obligaties) op de internationale kapitaalmarkten. Een kleiner deel wordt aangetrokken via zogenoemde private placements. Het Exco en de treasury afdeling zijn frequent in gesprek met mogelijke investeerders op individuele basis en op conferenties met investeerders.

Toezichthouders

Het ExCo en medewerkers van rapporterende afdelingen hebben met enige regelmaat overleg met de toezichthoudende instanties, waar onder Europese Centrale Bank (ECB), De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) ten aanzien van zowel financiële als niet-financiële kwesties.

Rating agencies

overleg met verschillende rating agencies door Exco en Treasury

Sturen op impact en klimaat

In 2021 heeft BNG Bank een impactkader opgesteld. Dit impactkader is ontworpen zodat we kunnen sturen op meetbare maatschappelijke effecten. Deze effecten zijn zo gekozen dat ze aansluiten bij de SDG’s. Daarnaast zijn ze relevant binnen de Nederlandse context en sluiten ze aan bij de ambities van de belangrijkste klantgroepen van onze bank. De belangrijkste klantgroepen zijn gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen. Deze partijen vertegenwoordigen circa 90% van de door BNG Bank verstrekte kredieten. Een volledig overzicht van alle indicatoren die worden gemeten en de methodologie achter de meting is te vinden op onze website. We rapporteren jaarlijks in aparte rapportages over de voortgang van ons impactkader en over de voortgang van ons Klimaatplan Going Green. In dit plan hebben wij in kaart gebracht hoe ons pad er naar 2050 uitziet. In 2025 willen we dat de door ons gefinancierde emissies met 25% zijn afgenomen ten opzichte van 2019. In 2030 willen we een reductie hebben bereikt

van 53% ten opzichte van 2019. In 2050 streven we er naar een klimaatneutrale bank te zijn (‘net zero’). In dit jaarverslag rapporteren we over de gefinancierde emissies behorend bij de uitstaande leningen per 31-12-2022. Dit aan de hand van de methode ontwikkeld door het PCAF, Partnership for Carbon Accounting Financials. In de PCAF-methodiek wordt op basis van een reeks waarderingsregels de directe en indirecte uitstoot van de klant aan de bank toegeschreven. De emissies van de klantportefeuille zijn onder te verdelen in: - directe emissies, veroorzaakt door eigen bronnen binnen de organisatie van de klant (scope 1); - indirecte emissies die afkomstig zijn van de opwekking van ingekochte elektriciteit, stoom, warmte of koeling (scope 2); en - indirecte emissies, afkomstig van bronnen die niet in het bezit zijn van de organisatie van de klant en waar deze ook geen directe invloed op kan uitoefenen (scope 3).

21

In 2022 is 2.667 kton CO2e aan emissies gegenereerd door onze kredietportefeuille (2021: 2.724 kton CO2e). Dit is een daling van 2,1% in absolute emissies ten opzichte van 2021. Indien we niet naar de totale gefinancierde emissies (scope 1, 2 en 3) kijken, maar enkel naar de scope 1 en 2 emissies van klanten, dan is de daling in absolute emissies 9,5%. CO2e-emissies zijn berekend over EUR 79.138 mln van de kredietportefeuille (2021: EUR 78.410 mln). De omvang van onze kredietportefeuille verschilt van

Binnen de portefeuille is de daling in absolute scope 1 en 2 emissies het grootst bij de klantgroepen gemeenten (-/- 49 kton CO2e), woningcorporaties (-/22 kton CO2e) en de zorgsector (-/- 22 kton CO2e). Binnen deze segmenten is zowel een daling zichtbaar in het gasverbruik (-7%) als het elektriciteitsverbruik (-3%). De energiemix in Nederland verandert: een steeds groter deel van de elektriciteit komt uit duurzame bronnen. Dit is een belangrijke reden waarom de CO2e die wordt uitgestoten per opgewekte kilowattuur is afgenomen ten opzichte van het vorige jaar. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat de daling in elektriciteitsverbruik procentueel een groter effect

jaar tot jaar. Daarom is het tevens zinvol om naar de relatieve emissies te kijken. Deze zijn weergegeven in de emissie-intensiteit, ofwel ton CO2e/EUR mln. Deze emissie-intensiteit is gedaald van 34,7 ton CO2e/ EUR mln naar 33,7 ton CO2e/EUR mln, een afname van 2,9%. Indien we enkel naar de scope 1 en 2 emissies van klanten kijken, dan is de daling van de emissieintensiteit 10,3%. In de tabellen hierna geven we de emissie-intensiteit per subsegment weer voor scope 1 en 2 activiteiten van onze klanten.

heeft op de afname van de emissies dan de daling in gasverbruik. Waar mogelijk proberen wij ook de scope 3 emissies van klanten te berekenen. Dat is op dit moment het geval voor de klantgroepen gemeenten, provincies, waterschappen, zorginstellingen en waterleidingbedrijven. In de volgende tabellen geven we per subsegment het type activiteiten weer dat meegenomen is in de berekening van de scope 3 emissies. In tegenstelling tot de scope 1 en 2 emissies van de kredietportefeuille, zijn de scope 3 emissies gestegen met 44 kton CO2e. Deze stijging is bijna geheel veroorzaakt door de stijging in de scope 3

22

emissies van gemeenten. Voor deze klantgroep betreft dit de aangekochte goederen en diensten. Een beschrijving van de methodiek en de gebruikte data is opgenomen in de paragraaf Uitgangspunten

verslaglegging. Een gedetailleerde rapportage over de CO2e-emissies verbonden aan de kredietportefeuille is gepubliceerd op de website. In paragraaf 7.3 is de ontwikkeling van de CO2e-emissies verbonden aan de kredietportefeuille in detail weergegeven.

23

1.2 Economische ontwikkeling De wereldeconomie groeide in 2023 minder hard dan in 2022. Met name in Europa viel de economische groei terug. Dit gold ook voor Nederland. Stijgende rentes, hoge inflatie en krapte op de arbeidsmarkt zijn de belangrijkste factoren waardoor de economie onder druk stond. De val van het kabinet zorgde bovendien voor onzekerheid. In Nederland nam de economische groei af van 4,3 procent naar 0,6 procent. De bestedingen van huishoudens namen mede als gevolg van de hoge inflatie met slechts 0,7 procent toe. In 2022 was dat nog 6,6 procent. Deze forse terugval kwam niet als een verrassing. Vorig jaar werd de private consumptie nog sterk gestimuleerd door de afloop van de beperkende coronamaatregelen. Een tweede reden voor de terugval van de groei was dat de uitvoer als gevolg van een zwakkere buitenlandse vraag minder sterk toenam dan in 2022. Als laatste stonden de investeringen in de woningbouw onder druk als gevolg van oplopende rentetarieven.

Monetaire beleid verkrapt

De centrale banken waren als gevolg van de hoge inflatie genoodzaakt om de officiële rentetarieven aanzienlijk te verhogen. De Europese Centrale bank (ECB) verhoogde het depositotarief van 2 procent naar 4 procent. Ook besloot de ECB in navolging van de Amerikaanse centrale bank de effectenportefeuille

geleidelijk terug te brengen door een deel van de afgeloste bedragen op in het verleden opgekochte leningen niet langer te herbeleggen. De rentetarieven liepen als gevolg van de verkrapping van het monetaire beleid in de kortere looptijden op. Hierdoor ontstond een inverse rentestructuur: de korte rentetarieven kwamen boven de lange rentetarieven te liggen. De driemaands interbancaire rente liep op van 2,1 procent naar 3,9 procent. De lange rentetarieven liepen aanvankelijk verder op, maar gingen in de laatste maanden van het jaar weer omlaag. De tienjarige rente op Duitse staatsleningen kwam ultimo december 2023 uit op 2,0 procent. Dat was 0,5 procentpunt lager dan een jaar eerder. De vergelijkbare Nederlandse rente daalde van 2,9 procent naar 2,3 procent. Het werd als gevolg van deze ontwikkelingen relatief aantrekkelijker om langlopende leningen af te sluiten. Dit was ook van invloed op klanten van BNG Bank. Mede doordat in de Verenigde Staten het monetaire beleid werd verkrapt, bleef de eurokoers in 2023 relatief stabiel.

24

Energieprijzen gedaald

De energieprijzen liepen in 2022 sterk op door de oorlog in Oekraïne. In reactie hierop heeft Nederland in samenwerking met andere landen in de Europese Unie het energiebeleid aangepast. De invoer van gas uit de Verenigde Staten en het Midden-Oosten nam daardoor toe ten koste van Russisch gas. Bovendien was de gasvraag door de milde winter relatief laag. De prijzen van gas en andere energiebronnen daalden hierdoor vooral in de eerste maanden van 2023 aanzienlijk. Als gevolg hiervan nam de inflatie sterk af, ondanks een stijging van de loonkosten. Het inflatieverloop werd sterk beïnvloed door een wijziging van de berekening van de energieprijzen. Vanaf juni 2023 worden deze prijzen berekend op basis van feitelijke contracten van huishoudens die deels een vaste looptijd hebben. Voorheen ging het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) enkel uit van flexibele contracten. De gemiddelde inflatie daalde volgens de officiële cijfers van 10 procent in 2022 naar 3,8 procent in 2023. Zou de nieuwe berekeningswijze ook al in 2022 zijn toegepast, dan zou de inflatie volgens een raming van het Centraal Planbureau (CPB) in 2023 zijn gestegen van 6,8 procent naar 7,8 procent.

Krapte op de arbeidsmarkt houdt aan

De arbeidsmarkt bleef ook in 2023 krap. Het aantal vacatures bleef hoog als gevolg van de aanhoudende vraag naar personeel. Dat gold met name voor de zorg en het onderwijs, sectoren waarin BNG Bank actief is. De werkloosheid bleef in 2023 stabiel op 3,5 procent van de beroepsbevolking, een historisch laag niveau. De krappe arbeidsmarkt maakt het voor de overheid moeilijker om haar plannen te realiseren en dat kan gevolgen hebben voor de kredietportefeuille van de bank. In de loop van het jaar nam de groei van het aantal banen overigens wel af als gevolg van de zwakke conjunctuur. Het aantal faillissementen nam in de loop van 2023 toe en de verwachting is dat dit voor 2024 nog sterker zal gelden. Dit komt doordat bedrijven die coronasteun van de overheid hebben gehad deze moeten gaan terugbetalen. Dit zal een negatief effect hebben op de economische ontwikkeling. Hoe groot dit effect zal zijn, is onzeker.

25

Val van het kabinet

De val van het kabinet in juli 2023 en de daaropvolgende verkiezingen hadden ook gevolgen voor BNG Bank en haar klanten. Regeringsplannen zijn daardoor in de ijskast gezet of gaan mogelijk helemaal niet door.

Overheidstekort gestegen

De overheidsfinanciën van Nederland staan er goed voor in vergelijking met andere landen. Het overheidstekort liep in 2023 op naar 1,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp). In 2022 bedroeg het overheidstekort slechts 0,1 procent van het bbp. De overheid gaf meer geld uit aan onderwijs, defensie, asielopvang en infrastructuur. Daarnaast daalden de overheidsinkomsten. Het overheidstekort bleef beneden de Europese norm van 3 procent. Decentrale overheden realiseerden in 2023 een begrotingsoverschot van 0,3 procent van het bbp. Dat is nagenoeg gelijk aan het overschot in 2022. Als gevolg van de hoge inflatie daalde de bruto overheidsschuld ondanks het hogere overheidstekort licht, namelijk van 50,1 procent naar 48,0 procent van het bbp. Dat is aanzienlijk lager dan in andere industrielanden. Volgens de meest recente ramingen van de Europese Commissie zal de bruto overheidsschuld van de overheden in de EU in 2023 uitkomen op 90,8 procent van het bbp tegen 93,8 procent in 2022. De belangrijkste ratingbureaus handhaafden de credit rating van Nederland op het hoogste niveau (AAA/Aaa). De credit ratings van BNG Bank bleven mede hierdoor eveneens onveranderd op de hoogst mogelijke niveaus. Onze bank bleef zodoende in staat om tegen scherpe tarieven leningen aan klanten te verstrekken en zo een bijdrage te leveren aan de financiering van maatschappelijke voorzieningen.

26

1.3 Partnerschap in de klantsectoren BNG Bank heeft in 2023 voorzien in de kredietbehoeften van haar klanten en met hen meegedacht over hun huidige en toekomstige behoeften. De bank handhaafde haar positie als marktleider in het publieke domein.

Klantpartnerschap is voor onze bank belangrijk. Van oudsher staan wij voor het ondersteunen van decentrale overheden bij hun financiële uitdagingen. Zo denken wij mee over de best passende financieringsstructuur voor de korte en lange termijn. Ook het huisbankierschap is een belangrijk element in onze relatie met de klant. Financier van het publieke domein Ondanks een dalende trend in de investeringen heeft BNG Bank haar rol als financier van het publieke domein in 2023 vervuld. Daarmee dragen we op diverse vlakken bij aan het duurzamer en

socialer maken van de Nederlandse samenleving. Zo hebben we vanuit de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Regio Eindhoven aan Ergon, een organisatie die mensen helpt met een afstand tot de arbeidsmarkt, een financiering verstrekt. Ergon heeft hiermee een klimaatneutrale 'utopische' wasserij ontwikkeld. Deze wasserij draait volgens de allerhoogste kwaliteitsstandaarden (volledig fossielvrij) en is de meest duurzame van Europa. De gemeente Súdwest-Fryslân heeft van BNG Bank een financiering ontvangen voor onder andere de participatie in een windmolenpark.

27

Ook is met NV Verbindion, een maatschappelijke organisatie met als doel om mensen in beweging te krijgen, een kredietovereenkomst gesloten voor de bouw van een zwemaccommodatie in Nieuwegein. De gemeente Nieuwegein staat hiervoor garant. Verder heeft onze bank het project De Stelp in de gemeente Ameland gefinancierd voor de realisatie van 44 zorgappartementen. Wij zijn er ten slotte trots op dat de gemeente Den Haag, Belastingsamenwerking Oost-Brabant en Stichting Kredietbank het huisbankierschap bij BNG Bank hebben verlengd. We doen hiermee nagenoeg al hun betalingsverkeer en hebben daardoor een sterke relatie met deze klanten. Strategische klantgesprekken Voor de dienstverlening van onze bank is contact met de klant essentieel. Hiervoor voeren we met hen strategische klantgesprekken. Verduurzaming en ESGtransparantie spelen hierin een steeds grotere rol. Qua verduurzaming willen wij graag van onze klanten weten hoe zij invulling geven aan het Klimaatakkoord van Parijs, maar ook hoe dit samenhangt met de andere maatschappelijke opgaven waarvoor zij staan. Op het gebied van ESG heeft BNG Bank de rol om ESG-componenten mee te laten wegen in haar financieringspropositie en hier transparant over te zijn. Dit betekent dat wij hier in onze gesprekken met klanten steeds intensiever aandacht voor vragen. Dit is nieuw voor ons en de sector.

Samen leren wij hoe we dit op een goede wijze kunnen invullen. Bijeenkomsten Een andere manier om informatie met onze klanten te delen en op te halen, is door het organiseren van bijeenkomsten. In november en december 2023 waren er drie bijeenkomsten: voor grote, middelgrote en kleine gemeenten. Tijdens deze bijeenkomsten kwamen verschillende onderwerpen aan de orde, zoals financiering van onderwijshuisvesting, betalingsverkeer, duurzaamheid (warmtenetten en

garantiefondsen), renteontwikkelingen en ESG in combinatie met rapportageverplichtingen. Ook bracht de Vereniging Friese gemeenten in juni een werkbezoek aan onze bank. Met dit bezoek wilden we ons netwerk uitbreiden en inzicht geven in de kennis en kunde van BNG Bank. Er zijn meerdere vervolggesprekken uit voortgekomen over specifieke zaken. Omdat we het ook belangrijk vinden om onze kennis internationaal te delen, ontvingen we in maart 2023 de gemeente Reykjavik. Deze gemeente wilde graag leren hoe onze bank gemeenten financiert vanuit onze publieke rol en, in het verlengde daarvan, hoe wij aan funding komen. Maatschappelijke pas In 2022 introduceerden wij een prepaid pas waar vluchtelingen uit Oekraïne gebruik van konden maken. In 2023 is deze pas getransformeerd naar een ‘Maatschappelijke Pas’. Met deze pas kunnen gemeenten op een veilige manier leefgeld uitkeren aan vluchtelingen. De pas is tevens te gebruiken voor cliënten in de schuldhulpverlening. De huidige prepaid passen worden per 1 maart 2024 volledig uitgefaseerd. In februari 2023 organiseerde onze bank een bijeenkomst om deze Maatschappelijke Pas bij gemeenten te introduceren. In 2023 zijn er 13.140 passen verstrekt.

Uniforme verslaglegging over ESG Een groep van diverse stakeholders, zoals het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het Centraal Bureau voor de Statistiek, diverse accountantsorganisaties, gemeenten, waterschappen en koepelorganisaties, heeft zich bereid getoond – mede op initiatief van BNG Bank – om een uniforme manier te ontwikkelen om over ESG te rapporteren. De eerste bijeenkomst van deze groep was in januari 2023. De groep noemt zich de ‘coalition of the willing’ en zal in 2024 verder stappen zetten op weg naar het gezamenlijke doel.

28

BNG Bank is de belangrijkste financier van woningcorporaties en levert daarmee een bijdrage aan een sociaal en duurzaam Nederland. Met ruim 2,4 miljoen goedkope en betaalbare huurwoningen is de sociale huursector in Nederland van groot belang. Onze bank ondersteunt de ambities die zijn neergelegd in de Nationale Prestatieafspraken. Die zijn gemaakt tussen woningcorporaties, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Deze ambities hebben vooral betrekking op nieuwbouw van sociale huurwoningen en middenhuurwoningen en verduurzaming van woningen. Maatschappelijke meerwaarde Wij zien een toename van de investeringen door woningcorporaties. In de sociale huur, maar vooral ook op het gebied van middenhuur. In het laatste geval pakken woningcorporaties daarbij zelf soms de handschoen op, waar marktpartijen afhaken. Deze middenhuurprojecten hebben voor BNG Bank een duidelijke maatschappelijke meerwaarde doordat

ze zorgen voor gemengde wijken en doorstroming vanuit de sociale huur bevorderen. Wel vraagt BNG Bank aandacht voor de financierbaarheid ervan. Naar ons oordeel is daarvoor op termijn een vorm van WSW-borging nodig. Om het belang hiervan te onderstrepen, voeren we daarover gesprekken met partijen uit de sector, zoals brancheorganisatie Aedes en adviseurs. Financiering voor middenhuur In 2023 is de kredietportefeuille toegenomen, zowel op het gebied van krediet onder WSW-borging als zonder borging ten behoeve van middenhuur/nietDAEB (diensten van algemeen economisch belang). Met betrekking tot middenhuur ziet BNG Bank duidelijk meer interesse. Onze bank heeft in 2023 een bijdrage aan de maatschappelijke opgave kunnen leveren met kredietverstrekking ten behoeve van de middenhuur. Deze kredietverstrekking bedraagt in zijn totaliteit EUR 290 miljoen, waarvan het grootste deel bestemd was voor de middenhuur. Wij vinden het belangrijk dat we ons daarbij niet alleen richten op projecten in de stedelijke gebieden, maar ook

29

op projecten in kleine gemeenten of kernen. De financieringen die we dit jaar onder andere op het gebied van middenhuur hebben gedaan, zijn aan Staedion, De Alliantie, Bazalt Wonen, Samenwerking Vlaardingen en Vechtdal Wonen. Deze financieringen zijn ingezet voor nieuwbouw van projecten en de aankoop van vastgoed. WSW-geborgde financiering BNG Bank heeft EUR 6,6 miljard aan leningen verstrekt onder borging van het WSW. Daarmee hebben we een aanzienlijke bijdrage kunnen leveren aan de nieuwbouw van sociale huurwoningen en de verduurzaming van deze woningen. Het totaal van het aantal nieuwgebouwde sociale huurwoningen door corporaties ligt de laatste jaren rond de 16.000. Verduurzaming Verduurzaming lijkt een nog belangrijker thema geworden voor woningcorporaties. Niet alleen

vanwege de klimaatveranderingen, maar ook door de fors gestegen energieprijzen. Hierdoor moeten corporaties namelijk maatregelen nemen om de kosten van de energierekening voor huurders te beperken. Zo is in 2023 het aandeel van woningen met energielabel E, F en G afgenomen van 11,8% tot 8,6% . In onze gesprekken met klanten besteden we steeds meer aandacht aan de verduurzamingsopgave. Dit hebben we vastgelegd in ons Klimaatplan Going Green. Uit onze gesprekken blijkt dat het merendeel van de corporaties beschikt over een klimaatroutekaart of een andere klimaatdoelstelling om de woningvoorraad te verduurzamen. Zo koersen zij op klimaatneutraliteit in 2050.

30

BNG Bank levert bancaire kredietverlening voor investeringen in onder andere zorgvastgoed. De bank stelt zich op als partner van klanten in de zorgsector. Onze klanten zijn instellingen die actief zijn in de ziekenhuiszorg, geestelijke gezondheidszorg, ouderenzorg, jeugdzorg en gehandicaptenzorg. Wij hebben een stevige marktpositie opgebouwd met een relatief goed en stabiel risicoprofiel. Klanten weten ons te vinden voor financieringsvragen. Marktleider Onze bank is in de zorgsector marktleider. Wij waren in 2022 verantwoordelijk voor 61 procent van alle financieringen in deze sector. In 2023 bedroeg de totale verstrekte financiering EUR 480 miljoen. Hiermee hebben we bijgedragen aan impactvolle projecten binnen de verschillende onderdelen van de zorgsector. In de ziekenhuiszorg hebben we bijvoorbeeld een lening verstrekt aan het ElisabethTweeSteden Ziekenhuis voor de nieuwbouw op locatie Elisabeth in Tilburg. Een lening aan de Sint Maartenskliniek is bestemd voor de renovatie van de hoofdlocatie in Nijmegen. Voor het Haaglanden Medisch Centrum hebben we een financiering mogen afsluiten voor de (door)ontwikkeling van hun Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) en voor het integrale vastgoedplan.

In de geestelijke gezondheidszorg hebben we Stichting GGZ Noord-Holland-Noord van een lening voorzien voor de vervangende nieuwbouw (gasvrij maken en installatie zonnepanelen) van vier oude, minder energiezuinige klinieken naar een High Intensive Care kliniek. Op het gebied van ouderenzorg heeft Stichting Kennemerhart in Haarlem een masterplan opgesteld voor renovatie en nieuwbouw. Door de veranderde

zorgvraag in combinatie met uitgestelde of achtergebleven investeringen is een groot deel van de huisvesting de komende jaren toe aan modernisering en uitbreiding. BNG Bank heeft voor de realisatie hiervan een lening verstrekt. BNG Bank ziet dat het investeringsklimaat in de zorgsector achteruitgaat. Dat komt door de verslechterende economische omstandigheden en de smalle resultaatmarges waar de sector mee te maken heeft. De grootste uitdaging in de zorgsector blijft de beschikbaarheid van personeel. Dit zal naar verwachting een structureel, zo niet een maatschappelijk probleem worden. Daar is continu aandacht voor nodig. Green Deal Zorg Een positieve ontwikkeling is de Green Deal ‘Samen werken aan duurzame zorg’. Deze is eind 2023 door BNG Bank ondertekend. Het doel van deze Green Deal is de impact van de zorg op klimaat, milieu en leefomgeving te minimaliseren door meer in te zetten op vergroening. Deze nieuwe Green Deal bevat concretere en ambitieuzere doelen dan de vorige Green Deal van 2022. De focus ligt nu meer op gezondheidsbevordering en preventie en op bewustwording en kennis over de impact van de zorg op klimaat en milieu. Integraal Zorgakkoord Om de zorg voor de toekomst kwalitatief goed, betaalbaar en toegankelijk te houden, heeft de sector eind 2022 het Integraal Zorgakkoord gesloten.

Dat akkoord ziet toe op de noodzakelijke transitie die nodig is in de wijze van organisatie van het zorgaanbod. Hoewel hiervoor binnen de sector breed draagvlak bestaat, heeft de uitvoering tijd nodig in verband met de vele partijen die erbij betrokken zijn.

31

Onze bank draagt bij aan betaalbare onderwijshuisvesting van goede kwaliteit. Voor het primair en voortgezet onderwijs verloopt de financiering van investeringen doorgaans via de gemeenten. Middelbaar en hoger beroepsonderwijs en universiteiten financieren wij rechtstreeks. In 2023 heeft BNG Bank een financiering verstrekt voor de nieuwbouw van het Integraal Kindcentrum Woensdrecht in de gelijknamige gemeente. Het gebouw is volledig energieneutraal, gasloos en emissievrij en het wordt voorzien van een gesloten bodemenergiesysteem. De initiator en oprichter van dit project is Stichting Maatschappelijk Vastgoed. Onze bank heeft al eerder drie soortgelijke projecten gefinancierd. Bijvoorbeeld het project De Vaandel in Heerhugowaard, dat is opgeleverd in 2023. De Vaandel is een expertisecentrum voor speciaal (basis)onderwijs, zorg en revalidatie. Het gebouw is energieneutraal door een eigen bodemenergiesysteem en een dak met zonnepanelen.

Ook hebben wij een kredietovereenkomst afgesloten met de gemeente Landgraaf. De gemeente gebruikt dit krediet voor de nieuwbouw van het Eijkhagen College. Ondanks deze financieringen is de kredietverlening van BNG Bank aan de onderwijssector in 2023 achtergebleven bij de verwachtingen. Het investeringsklimaat is onder de macro-economische omstandigheden (inflatie en gestegen rente) verslechterd. Daardoor zijn vertragingen ontstaan in onderwijsvastgoedprojecten. Kennis en expertise delen BNG Bank wil kredietverlener zijn voor de onderwijssector en daarnaast ook kennis en expertise delen. Om die reden denkt onze bank na over manieren om nieuwe impulsen te geven aan het ontwikkelen van onderwijsvastgoed. Daarbij gaat de aandacht primair uit naar investeringen in duurzaamheid en in een gezond binnenklimaat van schoolgebouwen. In het tweede kwartaal van 2023 hebben wij een bijeenkomst georganiseerd voor

32

schoolbesturen en gemeenten over de verschillende financieringsmogelijkheden van onderwijshuisvesting. Bij die gelegenheid hebben we laten zien hoe wij ondersteuning kunnen bieden als er een nieuwe school moet worden gebouwd. Ook bij

de verschillende bijeenkomsten met gemeenten in het vierde kwartaal stond dat onderwerp op de agenda. Eind juni 2023 werkte onze bank mee aan een artikel hierover in Binnenlands Bestuur.

Het team Publieke Infrastructuur & Energie biedt specialistische (financierings)oplossingen aan relaties (waaronder balans- en projectfinanciering), zodat zij maatschappelijke impact kunnen maken. Het team richt zich op de financiering van infrastructuur, netwerken (water, elektriciteit en warmte), hernieuwbare energie, afvalverwerking en -inzameling en ruimtelijke ontwikkeling.

uitstaan, bedraagt EUR 4,8 miljard. Dat is een toename van EUR 761 miljoen ten opzichte van 2022.

2023 was voor Publieke Infrastructuur & Energie een jaar vol afwisseling. Die afwisseling is duidelijk zichtbaar in de kredietverlening, met nieuwe grote en kleine financieringen. De klanten van BNG Bank die investeren in publieke infrastructuur werken aan hun investeringsagenda vanuit een langtermijnvisie. Het totale vermogen dat onze bank in deze sector heeft

Haveninfrastructuur: Sustainability Linked Loan Port of Amsterdam is één van de vier grootste zeehavens van Europa. BNG Bank verstrekt samen met twee andere Nederlandse banken een kredietfaciliteit ter waarde van EUR 75 miljoen aan Port of Amsterdam. Deze is bedoeld voor de verduurzaming en innovatie van een toekomstbestendig havencomplex. Aan de rentemarge van de faciliteit zijn ESG Key Performance Indicators gekoppeld waardoor deze kwalificeert als een Sustainability Linked Loan. In 2025 wil de Amsterdamse haven een toonaangevende Europese zeehaven zijn die

33

vooroploopt in de transitie naar een duurzame samenleving. De haven wil in 2030 (steen)kolenvrij zijn. Port of Amsterdam legt de focus op de groei in alternatieve brandstoffen en op het vergroten van de productiecapaciteit voor duurzame energie. Mobiliteit: aanschaf elektrische bussen In de sector Mobiliteit heeft BNG Bank bijgedragen aan de financiering van de aanschaf van elektrische bussen in de Vervoersregio Amsterdam en de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag. De verwachting is dat onze bank de komende jaren ook in andere vervoersregio’s in Nederland een bijdrage gaat leveren aan de aanschaf van emissieloze bussen. Milieu: terugdringen CO2-emissies Ook in de sector Milieu werkt men hard aan het terugdringen van CO2-emissies. De meeste inzamelingsorganisaties van publiek afval starten nu met investeringen in elektrificatie van het wagenpark. Dit zal zich de komende jaren naar verwachting doorzetten. Daarnaast investeren de afvalenergiecentrales in de CO2-afvang. Twence heeft daarvoor in 2023 financiering aangetrokken bij BNG Bank (in samenwerking met ING Bank). Netwerken: grote investeringen netbeheerders Veel activiteit is er in de sector Netwerken. De bank heeft voor EUR 256 miljoen aan nieuwe financiering en voor EUR 55 miljoen aan herfinanciering verstrekt aan drinkwaterbedrijven. Zij doen grote investeringen in vernieuwing van de infrastructuur en de waterzuiveringscapaciteit.

Ook is veel financiering verstrekt aan energienetwerkbedrijven die omvangrijke investeringen doen in de versterking van de elektriciteitsnetwerken. Er zijn tevens vele gesprekken gevoerd voor investeringsplannen van publieke warmtebedrijven. Het uitblijven van duidelijkheid over de Wet Collectieve Warmtevoorzieningen zorgt echter voor vertraging in de uitvoering daarvan.

Ondersteuning energietransitie Een andere belangrijke mijlpaal was het verstrekken van een kredietfaciliteit van EUR 8 miljard door tien banken, waaronder BNG Bank, voor het voortzetten van het investeringsprogramma van TenneT. Hiermee wordt zowel in Nederland als in Duitsland geïnvesteerd in verdere versterking van het landelijke hoogspanningsnetwerk. Ook is sprake van investeringen in converterstations in de Noordzee waarop in de komende jaren offshore windmolenparken worden aangesloten. We zijn trots om op deze wijze een belangrijke maatschappelijke bijdrage te leveren aan de energietransitie. Warmtenetten Wij zijn als sparringpartner met diverse gemeenten en publieke partijen in gesprek over de uitwerking van plannen om de warmtetransitie een impuls te geven. Dat is een uitdagende opgave waarbij wij onze expertise en ervaring inzetten om samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten de investeringsmogelijkheden in collectieve warmtenetten te verbeteren. Het afgelopen jaar heeft de bank in co-creatie met het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat gewerkt aan versterking van de realisatiekracht van bestaande en nieuw op te zetten publieke warmtenetten. Daarbij zijn ook de contouren van een mogelijk waarborgfonds warmte geschetst. Om kennis op te doen, heeft onze bank in november 2023 een studiereis gemaakt naar Denemarken die in het teken stond van warmtenetten.