Uitvoeringsagenda Duurzaamheid (2020_12_02) (1).pdf
Tekst van het document
Doelstellingen:
2021
2030
2050
Meer dan de helft van het gras wordt ecologisch beheerd.
Meer dan 70% wordt ecologisch beheerd.
Ecologisch maaibeheer is de norm, met uitzondering van sport- en speelplekken.
Mijlpalen: Formele status: Middelen:
In uitvoering. ●
Uit beheermiddelen.
Impact:
Grootschalige toename biodiversiteit voor de gehele stad.
Betrokkenheid:
Bewoners informeren waarom we aan ecologisch maaibeheer doen.
Opschaalbaarheid:
Deze ontwikkeling is op meerdere plekken in en buiten de stad toe te passen.
40
2.07 Projectfiche Realisatie ecologische verbindingszones Levert bijdrage aan :
Het ontbreken van ecologische verbindingen kan ertoe leiden dat bepaalde natuurgebieden met hun leefgemeenschappen geïsoleerd raken (Dit wordt ook wel habitatfragmentatie genoemd). Het is normaal dat de omstandigheden in een leefgemeenschap niet altijd gelijk zijn. Wanneer een populatie in een slechte periode achteruit gaat, dan bestaat het risico dat een kritische ondergrens overschreden wordt waardoor een organisme verdwijnt. Doordat ecologische verbindingszones leefgemeenschappen met elkaar verbinden, dragen ze bij tot een groter draagvlak voor het voortbestaan van een soort. Uit de natuurvisie zal naar voren komen waar er behoefte bestaat aan ecologische verbindingszones. We zullen in samenspraak met beheer openbare ruimte onderzoeken waar de meekoppelkansen liggen bij reconstructies, en vervangingswerkzaamheden en daar een passende pilot voor starten. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur natuur)
2021
2030
2050
Doelstellingen:
Eerste gerealiseerde ecologische verbindingszone als pilot uitgevoerd.
Meerdere ecologische verbindingszones op basis van inventarisaties
Is het de norm om daar waar kan ecologische verbindingszones integraal mee te nemen bij ontwikkelingen.
Mijlpalen:
gerealiseerde pilot ultimo 2021
Formele status:
Planvorming.
Middelen:
● ●
2021: Dotatie vanuit budget Duurzaamheid voor extra maatregelen tijdens bestaand werk €20.000,00 2022: Dotatie vanuit budget Duurzaamheid voor extra maatregelen tijdens bestaand werk €20.000,00
Impact:
Toename biodiversiteit en/of handhaving soorten door vergroting van de biotoop
Betrokkenheid:
Kansen voor bedrijven om mee te denken en mee te doen.
Opschaalbaarheid:
Deze ontwikkeling is op meerdere plekken in de stad toe te passen.
41
De Klimaatbestendige Stad
3
DE KLIMAATBESTENDIGE STAD
42
3.G1 Gerealiseerd: Waterberging Crescent park Levert bijdrage aan :
Gerealiseerd Natuurinclusieve waterberging voor woonwijk Drielanden gecombineerd met recreatieve functies.
3.G2 Gerealiseerd: Realisatie zes ‘Oases’ Binnenstad Levert bijdrage aan :
Gerealiseerd Oases zijn een combinatie van zitelement, schaduw en drinkwater tappunt.
3.G3 Gerealiseerd: Nieuwbouwwijken met bodeminfiltratie van regenwater Levert bijdrage aan :
Gerealiseerd Nieuwbouwwijken met als basisprincipe bodeminfiltratie van regenwater (vergroten sponswerking): -bedrijventerrein Tonsel -Muziekland IV -Harderhout I en II -Walstein -Hoge Varenweg (Hierden) -bedrijventerrein Lorentz III
43
3.G4 Gerealiseerd: Regenwater in bestaande wijken verwerken Levert bijdrage aan :
Gerealiseerd Het loskoppelen van bestaande verhard oppervlak van het gemengde rioolstelsel, zodat regenwater niet meer naar de rioolwaterzuivering wordt afgevoerd en lokaal wordt verwerkt (bodeminfiltratie) Afkoppelprojecten bestaand stedelijk gebied (m2 afgekoppeld verhard oppervlak: 2002 Kranenburg Zuid 21.893 m2 2004 Wouterskampen 6.151 m2 2005 Wittenhagen 24.671 m2 2005 Wittenhagen-Noord West II en III 14.946 m2 2005 Gamma Harderwijk 2.000 m2 2005 Wijk Veldkamp 22.884 m2 2005 Stadsdennen-oost 26.196 m2 2007 Dichterskwartier 1.400 m2 2008 Mecklenburglaan-Beukenlaan 1.250 m2 2011 Wittenhagen noord-oost Piet Heinlaan 10.500 m2 2011 Couperussingel 7.500 m2 2013 Brandweerkazerne 3.400 m2 2016 Tinnengieter-prinsessenbuurt 3.670 m2 2016 Wittenhagen Zuid 24.033 m2 2017 Beemd-Weiburglaan 1.250 m2 2019 Melis Stokellaan 12.000 m2 2020 Themacentrum De Harder 17.000 m2 Totaal 200.744 m2 (20 ha). Bestaand verhard oppervlak waarvan regenwater nog wordt afgevoerd naar de rioolwaterzuivering: ruim 300 ha.
44
3.01 Projectfiche Acceptatiecriteria Wateroverlast Levert bijdrage aan :
Beleid en Planvorming Klimaatadaptatie We leggen vast wat de gevolgen zijn van een klimaatbui (welke eens in de 100 jaar valt) en stellen een maatregelenplan op voor de gebieden die hier niet aan voldoen (uitvoeringsplan aanpak knelpunten). Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
2021
2022
Vanaf 2022
Doelstellingen:
Bestuurlijke besluitvorming
Uitvoeringsplan aanpak knelpunten vastgesteld
Uitvoeren uitvoeringsplan aanpak knelpunten
Mijlpalen:
In 2021 stellen we de acceptatiecriteria vast, waarna we doorpakken en in 2022 een uitvoeringsplan hebben voor de aanpak van de grootste knelpunten.
Formele status:
Ambtelijk voorstel in wording.
Middelen:
●
Ambtelijke uren.
Impact:
De impact zit vooral in het gestructureerd en goed onderbouwd aanpakken van knelpunten en daarmee ongewenste situaties door wateroverlast beperken/ voorkomen.
Betrokkenheid:
De gemeenteraad vertegenwoordigt de bewoners van de gemeente en maakt keuzes voor de acceptatiecriteria.
Opschaalbaarheid:
Eenzelfde aanpak kan ook binnen de andere gemeentes van Meerinzicht gebruikt worden. Een soortgelijke aanpak kan ook gebruikt worden voor het scheppen van duidelijkheid wat klimaatrobuust is mbt de thema’s Hitte en Droogte
45
3.02 Projectfiche Uitvoeringsplan aanpak knelpunten wateroverlast Levert bijdrage aan :
Harderwijk zijn we samen-Uitvoering Afhankelijk van de nog vast te stellen Wateroverlast acceptatiecriteria zijn er locaties in het bebouwd gebied die onvoldoende robuust zijn tegen extreme neerslag. Er is geen eenvoudige oplossing. Oplossingsrichtingen om wateroverlast te beperken kunnen bestaan uit fysieke aanpassingen van de stedelijke watersystemen, bovengrondse herinrichting van de openbare ruimte en/of maatregelen op privaat terrein. Ook zijn er oplossingsrichtingen denkbaar waarmee de gevolgen van wateroverlast worden beperkt. Per locatie worden de verschillende oplossingsrichtingen met bijbehorende investeringsramingen uitgewerkt. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie)
2021
Vanaf 2022
2050
Doelstellingen:
Handelingsperspectief met kostenraming per locatie in kaart gebracht en besluit over prioriteitenlijst.
Urgente locaties aanpakken, bij voorkeur in samenloop met andere ruimtelijke projecten.
Gemeente Harderwijk is klimaatrobuust.
Mijlpalen:
Eerst moeten de wateroverlast acceptatie criteria worden vastgesteld.
Formele status:
Projectplan moet nog gemaakt worden.
Middelen:
Raming 2021/2022: €15.000,00/€15.000,00 externe advieskosten. Dekking uit kostenplaats 76060a
Impact:
Er zijn locaties waar extreme neerslag kan leiden tot tijdelijke en lokale ontwrichting van de normale gang van zaken en/of materiële schade. NB: de activiteit betreft een studie en nog niet het daadwerkelijk wegnemen van knelpunten.
Betrokkenheid:
Klimaatdialogen met de samenleving
Opschaalbaarheid:
Ontwikkelde oplossingsrichtingen kunnen elders ingezet worden.
46
3.03 Projectfiche Beslisboom verwerken hemelwater Levert bijdrage aan :
Beleid en Planvorming Klimaatadaptatie Een van de hoofdprincipes van de pijler klimaatadaptatie is het vergroten van de sponswerking van de bodem. De beslisboom verwerken hemelwater biedt -op basis van diverse omgevingsspecifieke kenmerken- een gebiedsgericht afwegingskader. Dit heeft betrekking op de lokale verwerking van hemelwater en in welke verhouding (particulier gebied, openbaar gebied en/of oppervlaktewater). Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie). 2021
2022
Vanaf 2022
Doelstellingen:
Bestuurlijke besluitvorming en vertaling naar gidsprincipes voor klimaatrobuuste leefomgeving.
Vertaling gidsprincipes voor klimaatrobuuste leefomgeving naar Straat van de toekomst (integrale afweging).
Straat van de Toekomst vormt leidraad voor gebiedsreconstructies (inbreidingen).
Mijlpalen:
Medio 2022 integratie in Straat van de toekomst.
Formele status:
Het document is 95% gereed voor bestuurlijke behandeling.
Middelen: Impact:
De impact zit vooral in een gestructureerde en goed onderbouwde gebiedsanalyse. Dit biedt basisinformatie voor de gidsprincipes voor een klimaatrobuuste leefomgeving (zie ander fiche).
Betrokkenheid:
De gemeenteraad vertegenwoordigt de inwoners van de gemeente en stelt de beslisboom vast als afwegingskader voor fysieke maatregelen en stimuleringsregelingen.
Opschaalbaarheid:
De beslisboom is gebiedsgericht opgesteld voor het gehele bebouwde gebied van de gemeente.
47
3.04 Projectfiche Gidsprincipes voor een klimaatrobuuste inrichting Levert bijdrage aan :
Onderzoek - De basis op orde Gemeente Harderwijk is een relatief compacte gemeente en loopt met de huidige uitbreidingsplannen tegen haar grenzen aan. Toekomstige ontwikkelingen zullen meer en meer in bestaande bebouwd gebied gaan plaatsvinden. In die bestaande gebieden is in meer of mindere mate sprake van locaties die kwetsbaar zijn voor extreem weer. In dit project worden algemene gidsprincipes voor een klimaatrobuuste inrichting opgesteld die vervolgens per deelgebied worden toegepast. Afhankelijk van de lokale omstandigheden worden deze vertaald naar meerdere ruimtelijke oplossingsrichtingen om de situatie meer klimaatrobuust te maken. Deze varianten kunnen vervolgens in de Straat van de Toekomst worden betrokken. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
2020
2021
2022
Doelstellingen:
Uitbesteding extern adviesbureau.
Gidsprincipes gereed.
Gidsprincipes vertaald naar Straat van de Toekomst .
Mijlpalen:
Gidsprincipes zijn medio 2021 bruikbaar om te betrekken bij de Straat van de Toekomst.
Formele status:
Aanbesteding in mini competitie.
Middelen:
2020: €30.000,00 (te dekken vanuit kostenplaats 76041).
Impact:
Bij nieuwbouw en herinrichting van de leefomgeving is vooraf duidelijk aan welke eisen voldaan moeten worden om een klimaatrobuust plan neer te leggen. Ontwikkelaars lopen niet meer achteraf tegen eventuele meerkosten of (technische) problemen aan en klimaatrobuustheid van het plan wordt gewaarborgd.
Betrokkenheid:
Bewoners kunnen mee ontwerpen.
Opschaalbaarheid:
Gidsprincipes lenen zich bij uitstek voor goede opschaalbaarheid.
48
3.05 Projectfiche Waterbalans Stedelijk Gebied Levert bijdrage aan :
Onderzoek - De basis op orde Een model voor de waterbalans voor grondwater, hemelwater, oppervlaktewater en verdamping, biedt een theoretisch instrument om de mate van sponswerking van de het stedelijk gebied te kunnen bepalen maar ook welke factoren daarbij een rol spelen. Het kan gebruikt worden om trends in kaart te brengen en te kunnen voorspellen/monitoren wat de effecten zijn van maatregelen op het gebied van wateroverlast en droogte. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
2021
2022
2050
Doelstellingen:
Aanbesteden extern adviesbureau. Opzet model en benodigde informatie vergaren.
Concept model gereed en gekalibreerd (nulmeting).
40% van de jaarneerslag die op het stedelijk gebied valt, wordt lokaal vastgehouden.
Mijlpalen:
Instrument is betrouwbaar en representatief genoeg om voortgang van een aantal doelen op het gebied van klimaatadaptatie te kunnen monitoren.
Formele status:
Projectplan moet nog gemaakt worden
Middelen:
2022: €50.000,00. Daarna €5.000,00 per jaar structureel. Hiervoor is deels geen dekking. Voor de componenten afvalwater, hemelwater en grondwater zou het gedekt kunnen worden vanuit ZAP (niet voor oppervlaktewater).
Impact:
Geen directe zichtbare impact. De impact zit er in dat het de theoretische opgave bepaalt (nulmeting) en inzicht biedt welke parameters van belang zijn en aan welke knoppen we wel/niet moeten/kunnen gaan draaien. Het kan gebruikt worden om de voortgang van doelbereik te kunnen voorspellen/monitoren.
Betrokkenheid:
Waterschap Vallei en Veluwe.
Opschaalbaarheid:
Nog te bepalen is op welk schaalniveau en korrelgrootte de waterbalansen opgesteld moeten worden. De eerste gedachte gaat uit naar stroomgebied benadering (er zijn ca. acht ‘kunstmatige’ stroomgebieden in Harderwijk).
49
3.06 Projectfiche Gemeentelijk Hitteplan (bestuurlijke toezegging) Levert bijdrage aan :
Harderwijk zijn we samen-Uitvoering De GGD Noord Oost Gelderland heeft van de zeven gemeenten van werkregio Noord Veluwe Water en Klimaatadaptatie opdracht gekregen om lokale hitteplannen op te gaan stellen. In eerste instantie ligt de focus van het lokale hitteplan op Zorg en Welzijn (bescherming kwetsbare groepen). Initiatiefnemer: Gemeenteraad (naar aanleiding van motie hittestress 2017).
2021
Vanaf 2022
Doelstellingen:
Casco hitteplan gereed.
Implementatie en daarna jaarlijkse evaluatie en aanpassing.
Mijlpalen:
Uiterlijk Q1 2021 vaststelling casco hitteplan Gemeente Harderwijk.
Formele status:
Opdracht aan GGD is verstrekt.
Middelen:
Externe dekking (budget werkregio Noordveluwe Water en Klimaatadaptatie); 2021 inrichting en jaarlijkse evaluatie nazorg €3.000,00 per jaar uit budget Duurzaamheid.
Impact:
In het lokale hitteplan staat de rolverdeling van de verschillende instanties beschreven en is voor iedere partij duidelijk welke acties er uitgevoerd moeten worden bij een (voor)waarschuwing.
Betrokkenheid:
Het lokale hitteplan brengt alle relevante stakeholders en lokale netwerken in kaart en brengt sleutelfiguren met elkaar in verbinding (ook intern bij de gemeente). Hiermee kan de proactieve bescherming van kwetsbare groepen en individuen tegen de risico’s van oververhitting op een hoger plan gebracht worden.
Opschaalbaarheid:
Het lokale hitteplan van Harderwijk gaat als voorbeeld dienen voor zes andere gemeenten in de regio
50
3.07 Projectfiche Klimaatbestendig Triasplein Levert bijdrage aan :
Harderwijk zijn we samen-Uitvoering De afgelopen jaren ervaren omwonenden langs de sprengkop en singel Waterplaspad (richting Triasplein) langdurig last van overmatige blauwalg vorming . Blauwalg ontstaat makkelijk in water dat ecologisch niet in balans is: nutriëntrijk ondiep water dat niet/matig ververst wordt en tijdens een warme periode makkelijk kan opwarmen. Het Triasplein zelf is een sterk versteend plein dat tijdens hittegolven kan veranderen in een hitte eiland. De gootvormige betonnen watergangen vormen een ‘ecologische woestijn’. Door een groenere en natuurvriendelijke inrichting van het Triasplein wordt de hitte eiland vorming beperkt en kan de waterkwaliteit verbeteren door gunstige ecologische omstandigheden. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsmedewerkers water/stedelijk groen en strategisch beheerder stedelijk groen)
2021
2022
2050
Doelstellingen:
Schetsontwerp met principes en raming. Analyse van verwachte beperkingen, vorming hitte eiland en blauwalg. Afgestemd met omgeving en waterschap.
Besluitvorming over uitvoering.
Gemeente Harderwijk is klimaatrobuust.
Mijlpalen:
n.t.b.
Formele status:
Projectplan moet nog gemaakt worden.
Middelen:
Ontwerpfase ca. €10.000,00, dekking vanuit kostenplaats 24020.
Impact:
Verbetering lokale waterkwaliteit en kwaliteit van de leefomgeving
Betrokkenheid:
Herinrichting wordt afgestemd met omgeving (in eerste instantie via wijkplatform. Waterbeheerder (waterschap Vallei en Veluwe) is vanaf begin betrokken en brengt ecologische kennis in.
Opschaalbaarheid:
Deze combinatie van knelpunten is uniek in Harderwijk
51
3.08 Projectfiche Van plat dak naar groen dak Levert bijdrage aan :
Harderwijk zijn we samen-Uitvoering Alleen al de platte daken op de bedrijventerreinen hebben een gezamenlijke omvang van 60 ha. Daarnaast zijn er nog vele platte daken op woningen te vinden. Al deze daken kunnen omgevormd worden naar een groen dak, waarop ruimte is om water langer vast te houden, waar kruiden en bloemenmengsels kunnen bloeien en waar insecten kunnen gedijen. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
2022
2030
2050
Doelstellingen:
Drie van de bestaande platte daken op de bedrijventerrein zijn vergroend.
2% van de platte daken op bedrijventerreinen is vergroend. Realisatie van minimaal 1 groen-blauw dak op gemeentelijk object (De Roef??).
30% van de platte daken op bedrijventerreinen is vergroend.
Mijlpalen:
Gemeentelijk object met groen-blauw dak (voorbeeldfunctie).
Formele status:
Projectplan moet nog gemaakt worden.
Middelen:
NNB, mogelijk te financieren vanuit de stimuleringsregeling klimaatadaptieve maatregelen (behoudens groen-blauw dak op gemeentelijk vastgoed).
Impact:
Groene daken leveren voordelen op voor het gebouw zelf (langere levensduur dak, extra isolatie etc), dragen bij aan een gezonde leefomgeving en bieden ruimte voor insecten en vogels.
Betrokkenheid:
Iedereen kan meedoen, inwoners, organisaties, etc. en wij als gemeente zelf.
Opschaalbaarheid:
Van het eerste platte dak dat omgevormd wordt, naar alleen nog maar groene platte daken.
52
3.09 Projectfiche Regentonsubsidie Project in 2020 beëindigd, geen projectfiche. Regeling opgevolgd door een verbrede regeling (fiche 3.10)
53
3.10 Projectfiche Stimuleringsregeling klimaatadaptieve maatregelen privaat Levert bijdrage aan
Harderwijk zijn we samen-Uitvoering De subsidieregeling regenton 2020 wordt in 2021 opgevolgd door een ‘verbrede’ stimuleringsregeling voor klimaatadaptatie maatregelen op privaat terrein. De regeling is tot stand gekomen door samenwerking in regionaal verband waarbij Loket Veluwe Duurzaam een belangrijke rol krijgt bij de informatievoorziening en advisering van geïnteresseerden. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
Doelstellingen:
2021
2022
2050
Subsidieplafond eind oktober bereikt.
Bij positief resultaat evaluatie: continuering.
●
●
De verwerkingscapaciteit van de private en openbare ruimte voor extreme neerslag is 60 mm per uur zonder grootschalige schade. Meer dan 40% van de jaarneerslag infiltreert lokaal.
Mijlpalen:
Start uitvoering uiterlijk 1-3-2021. Evaluatie Q4 2021.
Formele status:
Ontwerp subsidieregeling is ter inzage gelegd.
Middelen:
2021: subsidieplafond €100.000,00 Dekking: €40.000,00 (kpl 77147); €30.000,00 (kpl 76025); €10.000,00 (kpl 24020) en €20.000,00 vanuit ontvlechting bijdrage (waterschap Vallei en Veluwe. Bij voortzetting in 2022 en daaropvolgende jaren is dekking nog niet bekend.
Impact:
Impact is afhankelijk van bereikte schaal. Om op gemeentelijk niveau impact voor de klimaatadaptatiedoelen te bereiken zal de regeling meerdere jaren gecontinueerd moeten worden en met een hoger subsidieplafond
Betrokkenheid:
Aanvragers hebben met deze regeling de keuze uit verschillende maatregelen die klimaatadaptief zijn en/of de omstandigheden verbeteren voor meer biodiversiteit
Opschaalbaarheid:
Afhankelijk van het subsidieplafond is de maatregel eenvoudig opschaalbaar
54
3.11 Projectfiche Klimaateffect-atlas Gemeente Harderwijk Levert bijdrage aan :
Onderzoek - De basis op orde In 2017 zijn plattegronden voor hittestress gemaakt. In 2019 is de stresstest light voor de manifestregio Vallei en Veluwe gereed gekomen. In samenwerking met gemeenten Ermelo en Putten is in 2020 gewerkt aan een verdiepingsslag voor de stresstestkaart voor wateroverlast. Ook zijn er kaarten die relevant zijn voor hittestress toegevoegd (aantal warme nachten en afstand tot koelte-eiland). Tenslotte zijn de vitale functies en locaties met kwetsbare groepen geïnventariseerd. Door al deze kaarten te bundelen in een digitale atlas, kunnen op basis van analyses compacte en overzichtelijke themakaarten worden gemaakt. Daarin wordt zichtbaar welke locaties en gebieden kwetsbaar zijn voor extreem weer en of er zich vitale functies en/of kwetsbare groepen bevinden. Deze themakaarten kunnen betrokken worden bij de afstemming tussen het gemeentebestuur en de omgeving over risicobeheersing en klimaatadaptieve opgaven. Initiatiefnemer: Gemeente (beleidsadviseur klimaatadaptatie).
Q1 2021
Q2 2021
2050
Doelstellingen:
Q1 Kwetsbaarheden in kaart gebracht en vertaald naar themakaarten (intern).
Gemeenteraad heeft kennisgenomen van klimaateffect-atlas Gemeente Harderwijk en het plan van aanpak ‘urgente knelpunten’.
Knelpunten uit de themakaarten zijn aangepakt. Gemeente Harderwijk is klimaatrobuust op het gebied van wateroverlast en hitte.
Mijlpalen:
Q1 2021 - Kwetsbaarheden in kaart gebracht en vertaald naar themakaarten Q2 2021 - Vrijgave voor digitale publicatie klimaateffect-atlas Gemeente Harderwijk
Formele status:
Projectplan moet nog gemaakt worden.
Middelen:
2020: Onderzoek (stresstesten), dekking vanuit GRP (kostenplaats 76040) 2021: Gemeentelijke klimaateffect-atlas uit ambtelijke uren.
Impact: Betrokkenheid: Opschaalbaarheid:
55
Een klimaateffectatlas is onmisbaar om overzicht te krijgen en prioriteiten te kunnen bepalen.
3.12 Projectfiche Regionale Aanpak Droogte Levert bijdrage aan :
Externe Ontwikkeling We weten nog niet goed hoe erg de effecten van droogte zijn. We weten al wel dat de effecten van droogte gemeentegrens overschrijdend zijn en datzelfde geldt voor eventuele maatregelen. Een regionaal onderzoek naar de effecten van droogte is een van de speerpunten van het Regionaal Adaptatieplan Vallei en Veluwe (RAP): speerpuntprojecten Waterbeschikbaarheidsstrategie en Duurzaam grondwatersysteem). Initiatiefnemer: projectgroep RAP.
2021
2022
Vanaf 2022
Doelstellingen:
Studie en vertaling naar regionale opgaven en maatregelen.
Oplevering resultaat.
Vertaling naar uitvoeringsprogramma’s van deelnemende gemeenten.
Mijlpalen:
Bekrachtiging RAP tijdens regionale klimaattop 4 december 2020.
Formele status:
Dit is een externe ontwikkeling waar gemeente Harderwijk bij betrokken is, maar niet actief participeert
Middelen:
Externe dekking (budget werkregio Noord Veluwe Water en Klimaatadaptatie)
Impact:
Droogte is het klimaateffect die potentieel fors ontwrichtend kan zijn. Denk aan onomkeerbaar verlies van natuurwaarden, grote natuurbranden en continuïteit van drinkwatervoorziening.
Betrokkenheid:
De gemeenteraad vertegenwoordigt de bewoners van de gemeente en wordt betrokken bij keuzes voor bovengemeentelijke maatregelen in het algemeen belang.
Opschaalbaarheid:
56
3.13 Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing Levert bijdrage aan :
Externe Ontwikkeling Hoewel het zwaartepunt ligt bij de portefeuille Veiligheid is dit een relevante ontwikkeling voor klimaatadaptatie. Tussen de provincie Gelderland en de VNOG en VGGM is er een intentieverklaring ondertekend om te komen tot een gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing. Deze aanpak heeft als doel de kans op onbeheersbare natuurbranden en de effecten ervan op termijn te verkleinen. De noodzaak hiervoor wordt mede gelet op de klimaatontwikkelingen steeds belangrijker. Hierbij is het van belang het gesprek te voeren met de volgende risicohoudende functies in de natuurgebieden: natuurbeheer, infra, recreatie, zorg, wonen/werken. Doel van het plan is om in gezamenlijkheid met de verantwoordelijke overheden te komen tot een maatschappelijk verantwoord risico. Er wordt overigens niet gewacht tot de gebiedsgerichte aanpak gereed is. Maatregelen worden uitgewerkt voor de locaties Sonnevanck, vakantieparken en hoogspanningslijn. Initiatiefnemer: Veiligheidsregio Noord en Oost Veluwe
Q4 2021
vanaf 2022
2050
Doelstellingen:
Vaststelling Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing.
Realisatie maatregelen Geleidelijke omvorming (7-15 jaar)!
Gemeente Harderwijk is klimaatrobuust.
Mijlpalen:
Vaststelling gebiedsgerichte aanpak.
Formele status:
Dit is een externe ontwikkeling waar gemeente Harderwijk bij betrokken is, maar niet de regie heeft.
Middelen:
Bepaalde maatregelen zoals geleidelijke omvorming van naald- naar loofbos kunnen worden gedekt van reguliere beheer budgetten. Dekking voor ander type maatregelen is nog n.t.b.
Impact:
Oncontroleerbare natuurbranden kunnen een grote impact hebben op natuur, infrastructuur, nutsvoorzieningen, zorg, recreatie(parken) en economie (toerisme).
Betrokkenheid:
Afstemming met belanghebbenden in de risicogebieden vormt een belangrijk element in de aanpak (in wording).
Opschaalbaarheid:
57
De Energieke StadDe Energieke Stad
4
DE ENERGIEKE STAD
58
4.01 Projectfiche Duurzame renovatie gemeentehuis Project is in 2019 afgerond, geen projectfiche
4.02 Projectfiche Duurzame renovatie oude stadhuis Project is in 2020 afgerond, geen projectfiche
4.03 Projectfiche Duurzaam stadsmuseum Project is in 2020 afgerond, geen projectfiche
4.04 Projectfiche Zonnepanelen gemeentehuis Project is in 2019 afgerond, geen projectfiche
4.05 Projectfiche Zonnepanelen overig vastgoed Project is in 2019 afgerond, geen projectfiche
59
4.06 Projectfiche Energieneutraal Zwembad Levert bijdrage aan:
De gemeenteraad heeft januari 2019 ingestemd met het bouwen van een energieneutraal zwembad. Het nieuwe zwembad zal als een van de eerste zwembaden in Nederland compleet energieneutraal worden gerealiseerd. Hiertoe wordt een zeer energiearm gebouw gerealiseerd met zonnepanelen op het dak. Om 100% energieneutraal te zijn, zal tevens op een nog nader te bepalen locatie een zonneveld worden gerealiseerd. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2023
Zwembad circulaire slopen (zie projectfiche).
Opleveren energieneutraal zwembad.
● ● ● ●
2021 Start circulaire sloop bestaande zwembad 2022 Start bouw nieuw zwembad 2022 Start bouw grondgebonden zonnepark Realisatie Energieneutraal zwembad
Lopend proces. ● ●
Projectfinanciering Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Het zwembad is energieneutraal straks door de energievraag te verlagen en duurzame energie op te wekken. Bij de sloop van het oude zwembad en de nieuwbouw is aandacht voor circulariteit. Met het verduurzamen van haar eigen vastgoed geeft de gemeente invulling aan haar voorbeeldfunctie.
Betrokkenheid:
Het is een gemeentelijk project waarbij met de gebruikers en andere belanghebbenden afstemming plaatsvindt.
Opschaalbaarheid:
Met de opgedane ervaring kan ook ander vastgoed van de gemeente worden verduurzaamd. Verder kan dit duurzame zwembad ter inspiratie dienen voor andere -te bouwen- zwembaden in Nederland.
60
4.07 Projectfiche Energieneutraal Havenkantoor Levert bijdrage aan:
De Gemeente Harderwijk gaat een nieuw Havenkantoor bouwen. Dit gebouw moet energieneutraal worden. In de aanbesteding zijn eisen opgenomen om het Havenkantoor duurzaam te bouwen. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
2021 Doelstellingen: Mijlpalen: Formele status: Middelen:
Realisatie havenkantoor. ● ●
Q4 2020 bouw Havenkantoor 2021 Realisatie Havenkantoor
Lopend proces. ● ●
Projectfinanciering Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Met het bouwen van een energieneutraal havenkantoor, gaat de gemeente verder dan de wettelijke verplichting voor nieuwbouw. Hiermee geeft de gemeente invulling aan haar voorbeeldfunctie.
Betrokkenheid:
Het is een gemeentelijk project waarbij met de gebruikers en andere belanghebbenden afstemming plaatsvindt.
Opschaalbaarheid:
Dit project is een voorbeeld van hoe energieneutraal kan worden gebouwd. We willen anderen daar mee inspireren.
61
4.08 Projectfiche Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMOP) vastgoed Levert bijdrage aan:
De gemeente heeft in 2020 voor al haar vastgoed energiescans laten uitvoeren. Op basis van de resultaten wordt nu een duurzaam meerjarenonderhoudsplan (DMOP) vastgoed opgesteld. Met dit plan gaan we ons vastgoed de komende jaren verduurzamen, door alle maatregelen met een terugverdientijd van 7 jaar uit te voeren. Hiermee zal de gemeente ook voldoen aan de wettelijke verplichtingen rondom energiezuinigheid. (Kantoorpanden minimaal label C in 2023). Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
Doelstellingen: Mijlpalen: Formele status: Middelen:
2021
2023
Eerste gebouwen verduurzamen.
Alle Kantoorpanden minimaal label C.
● ●
2021 Opstellen DMOP. 2021 Eerste gebouwen verduurzamen volgens het DMOP.
Lopend proces. ● ● ●
Projectfinanciering voor de maatregelen 2021: €50.000,00 voor de ontwikkeling van het DMOP (externe inhuur) Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Door de maatregelen daalt de energievraag en wordt meer duurzame energie opgewekt. Hiermee wordt de CO2-uitstoot verlaagd. Met het verduurzamen van haar eigen vastgoed geeft de gemeente invulling aan haar voorbeeldfunctie.
Betrokkenheid:
Het is een gemeentelijk project.
Opschaalbaarheid:
Met de opgedane ervaring gaan we steeds meer vastgoedobjecten verduurzamen.
62
4.09 Projectfiche Energiescans scholen Levert bijdrage aan:
De gemeenteraad heeft op 7 november 2019 het amendement “Elke school een zonnepaneel” aangenomen. Hierin wordt het college verzocht om aan de slag te gaan met het verduurzamen van de onderwijshuisvesting. In overleg met het onderwijs wordt eerst in kaart gebracht wat de stand van zaken is door energiescans uit te voeren. De energiescans maken onderdeel uit van de actualisatie van het IHP (Integraal HuisvestingsPlan). Aan de energiescans worden educatieve activiteiten verbonden om daarmee leerlingen, ouders en onderwijspersoneel breed te betrekken bij de energietransitie. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
Doelstellingen:
Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2022
Duurzaamheidsmaatregelen per onderwijsgebouw inzichtelijk.
Ondersteuning bij het treffen van maatregelen.
● ● ●
2021 Uitvoeren energiescans onderwijsgebouwen 2021 Resultaten energiescans Scholen realiseren voorgestelde maatregelen
Lopend proces ● ● ●
2021: €40.000,00 (budget Duurzaamheid) Project wordt uitgevoerd door medewerker onderwijs Medewerker duurzaamheid adviseert als nodig
Impact:
Het project geeft inzicht in de mogelijkheden om onderwijshuisvesting te verduurzamen. De gemeente gaat sturen op de realisatie van de geadviseerde maatregelen. Daarmee wordt bijgedragen aan energiebesparing en -opwek.
Betrokkenheid:
Het project wordt samen uitgevoerd met het onderwijs.
Opschaalbaarheid:
De energiescans moeten een vervolg krijgen door de onderwijsgebouwen daadwerkelijk te verduurzamen. Hier zijn de scholen verantwoordelijk voor, gemeente kan dit ondersteunen.
63
4.10 Projectfiche Pilot zelfvoorzienende Tiny Houses Levert bijdrage aan:
De gemeenteraad heeft op 1 november 2018 ingestemd met de pilot om drie zelfvoorzienend tiny houses aan het Rappad mogelijk te maken. Met deze pilot wordt een plek geboden aan mensen die met een zo klein mogelijke ecologische voetafdruk willen leven. Daarnaast doet de gemeente ervaring op met tiny houses en zelfvoorzienend wonen. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2024
Realisatie pilot.
Besluit verlenging pilot met 5 jaar.
● ● ● ● ●
2020 Realisatie twee tiny house en het gezamenlijke schuurtje Q2 2021 Plaatsing derde tiny house/ feestelijke opening 2021-2024 Evalueren Q3 2024 Besluit verlenging pilot Rappad Q4 2029 Einde pilot
Lopend proces. ● ●
Projectfinanciering budget tiny houses Rappad Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Het gaat om een pilot met drie tiny houses. Wel geeft de gemeente ruimte aan pioniers die duurzaam leven.
Betrokkenheid:
Het initiatief is van de gemeente maar de deelnemers moet zelf hun woning bouwen en de omgeving inrichten.
Opschaalbaarheid:
De gemeente doet ervaring op met tiny houses en zelfvoorzienend leven. Dit helpt bij een eventueel nieuw project met tiny houses in de toekomst. Daarnaast is het een voorbeeld voor andere gemeenten.
64
4.11 Projectfiche Nieuwbouw de Roef Levert bijdrage aan:
De gemeente Harderwijk is voornemens het wijkcentrum te slopen en nieuwbouw te plegen. Het nieuwe wijkcentrum wordt energieneutraal. Ook wordt onderzocht of het mogelijk is om andere duurzaamheidseisen mee te nemen (circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptiviteit). Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk
2021 Doelstellingen:
Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2022
Andere Realisatie nieuwbouw duurzaamheidsmaatregelen ‘de Roef’ naast energieneutraal meenemen in ontwerpen. ● ● ●
Q3 2021 Start sloop bestaande gebouw ‘de Roef’ Q4 2021 Start bouw nieuwbouw 'de Roef’ 2022 Realisatie nieuwbouw ‘de Roef’
Lopend proces. ● ●
Maatregelen energieneutraal vanuit projectfinanciering, voor andere maatregelen afstemming nog nodig. Mogelijk budget Duurzaamheid. Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Met het slopen en nieuwbouw van ‘de Roef’ wordt de energievraag verlaagd en duurzame energie opgewekt.. Met het verduurzamen van haar eigen vastgoed geeft de gemeente invulling aan haar voorbeeldfunctie.
Betrokkenheid:
Het is een gemeentelijk project waarbij met de gebruikers en andere belanghebbende afstemming plaatsvindt.
Opschaalbaarheid:
Met de opgedane ervaring gaan we steeds meer vastgoedobjecten energieneutraal maken en verder verduurzamen.
65
4.12 Projectfiche Stimuleringsinstrument Lorentz III Levert bijdrage aan:
Om nieuw te vestigen bedrijven op Lorentz III te stimuleren extra duurzaamheidsmaatregelen te nemen bij de bouw van een nieuw bedrijfspand heeft de gemeente Harderwijk een duurzaamheidssubsidie. Deze subsidie loopt af op 31-12-2021 (of eerder als het subsidieplafond is bereikt.). Voor het bedrijventerrein Lorentz III is een bestemmingsreserve beschikbaar om duurzaamheid te stimuleren op Lorentz III. In dit project wordt gezocht naar een stimuleringsinstrument waarbij alle pijlers van de duurzaamheisvisie worden gestimuleerd. Dit instrument moet dan ook opgezet worden om in 2022 te kunnen gebruiken. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk
2021 Doelstellingen:
Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
Een stimuleringsinstrument opzetten als opvolger van de duurzaamheidssubsidie Lorentz III. ● ● ●
Q1 2021 Keuze maken welk stimuleringsinstrument. 2021 Opzetten gekozen stimuleringsinstrument. 2021 Vaststelling stimuleringsinstrument en geld beschikbaar stellen uit de bestemmingsreserve ‘Lorentz III’.
Lopend proces ● ●
Bestemmingsreserve Lorentz III duurzaamheid Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Het instrument moet uiteindelijk helpen het bedrijventerrein duurzamer te maken. De gemeente vraagt hiermee bedrijven op Lorentz III een extra stap te doen op het gebied van duurzaamheid. boven de wettelijke verplichting.
Betrokkenheid:
Het is een intern project van de gemeente.
Opschaalbaarheid:
Afhankelijk van de keuze voor het stimuleringsinstrument en mogelijke budgetten kan het voor andere bedrijventerreinen ingezet worden.
66
4.13 Projectfiche CO2-prestatieladder Levert bijdrage aan:
De gemeente Harderwijk is in 2019 gecertificeerd op trede 3 van de CO2 prestatieladder. Om het certificaat te behouden wordt elk jaar rond mei een controle audit gedaan. Tijdens deze audit wordt bekeken of alles is gedaan wat nodig is binnen de voorschriften voor het behoud van de certificering . Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2022
Certificering behouden
Certificering voor trede 4
● ● ● ● ●
Q1 2021 opstellen nieuwe footprint, Q2 2021 controle audit Q3 2021 opstellen halfjaarlijkse footprint Q4 2021 besluiten doorzetten CO2-prestatieladder/ naar een hoger trede 2022 Gecertificeerd trede 4
Lopend proces. ● ● ●
2021: €10.000,00 (budget energieke stad) 2022: €10.000,00 (budget energieke stad) Inzet van medewerker duurzaamheid, stadsbedrijf, communicatie, inkoop vastgoed en projectleider.
Impact:
De CO2 prestatieladder helpt de gemeente om de impact van haar eigen bedrijfsvoering zo laag mogelijk te houden. Dit draagt bij aan de gemeentelijke CO2doelstellingen en geeft uiting aan haar voorbeeldfunctie.
Betrokkenheid:
Helpt intern duurzaamheid meer in de bedrijfsvoering te krijgen.
Opschaalbaarheid:
We willen doorgroeien naar een hogere trede voor de gemeentelijke organisatie. Daarnaast willen we ook andere organisaties binnen de gemeente enthousiasmeren voor deze tool.
67
4.14 Projectfiche Opstellen regionale samenwerkingsagenda Draagt bij aan:
De Noord-Veluwse gemeenten werken met elkaar samen op het gebied van duurzaamheid. Per 1 januari 2018 is deze samenwerking vormgegeven in een samenwerkingsagenda voor twee jaar. Het opgestelde werkplan 2019-2020 is naar tevredenheid uitgevoerd. De betrokken ambtelijke organisaties wisselen informatie met elkaar uit over voorgenomen aanpakken, veranderende inzichten en een effectieve uitvoering. Er is behoefte om samen verder te werken. De ambities en de uitdagingen blijven namelijk groot en complex. Veel projecten zijn gelijksoortig wat in samenwerking tot efficiencyvoordeel leidt. Ook is het sterk om gezamenlijk een werkwijze te communiceren. Initiatiefnemer: Gastheergemeente Oldebroek
2021 Doelstellingen:
Vaststellen uitvoeringsplan Start uitvoering
Mijlpalen:
Q1 Opstellen DVO Q1 Voorstellen college Q2 Start uitvoering
Formele status:
Samenwerking
Middelen:
●
2020 / 2021 €65.000,00 vanuit SNV gelden.
Impact:
Efficiëntie voordelen t.o.v individuele uitvoering lokaal beleid.
Samenwerking:
7 Noord Veluwse gemeenten
Opschaalbaarheid:
Verschillende projecten kunnen gezamenlijk worden uitgevoerd.
68
4.15 Projectfiche Duurzaam sportpark Strokel Draagt bij aan:
De gemeente Harderwijk is eigenaar van het sportpark Strokel en heeft als huurders o.a. de voetbalvereniging VVOG, de atletiekvereniging Athlos, de wielervereniging Noord Veluwe, Survivalrun vereniging Harderwijk en tennisvereniging Strokel. Sportpark Strokel zou een bijdrage kunnen leveren aan de realisatie van de doelstellingen van de gemeente als het gaat om het terugdringen van de CO2 uitstoot. Hiertoe wil het park onder leiding van initiatiefnemer Atletiekvereniging Athlos een onderzoek laten uitvoeren naar de mogelijkheden om het sportpark volledig vrij van aardgas te maken. Initiatiefnemer: Atletiekvereniging Atollen.
2021 Doelstellingen:
Uitvoeren onderzoek.
Mijlpalen:
Q1 Uitvoeren onderzoek.
Formele status:
Samenwerking en ondersteunend.
Middelen:
●
2020 / 2021 €10.000,00 vanuit budget Beheer en onderhoud
Impact:
Qua gas- en elektriciteitsgebruik is de impact betrekkelijk gering. Het bereik qua duurzaamheid is met het grote ledenaantal groot.
Samenwerking:
Initiatief vanuit de samenleving. Samenwerking met vijf sportverenigingen en Uwoon.
Opschaalbaarheid:
Het project is kopieerbaar voor andere sportparken.
69
4.16 Projectfiche Energieloket Veluwe Duurzaam Draagt bij aan:
Het energieloket is onderdeel van het Duurzaamheidsloket Veluwe Duurzaam. Dit loket is voor de hele regio NoordVeluwe en geeft actuele informatie en nieuwsberichten aan bewoners en bedrijven rondom het thema duurzaamheid. Sinds 2008 is het energieloket Veluwe duurzaam het medium voor de samenwerkende regiogemeenten om te communiceren over duurzaamheid en energie. Daarnaast begeleiden ze projecten en zetten acties op om gezamenlijk te verduurzamen. Initiatiefnemer: Gemeente Harderwijk
2021 en verder. Doelstellingen:
Informeren en activeren van inwoners en bedrijven.
Mijlpalen:
2021 verschillende activiteiten onder andere; Isolatie-actieweek, Energiecoaches en Warmtefoto’s.
Formele status:
Lopend.
Middelen:
2021:
2022:
€ 26.600,00 Budget (Energieloket Veluwe Duurzaam) Mogelijke subsidie Provincie Gelderland Mogelijke Subsidie RREW € 26.600,- nog geen dekking (Mogelijk provincie Gelderland subsidie)
Impact:
Efficiëntie voordelen t.o.v individuele uitvoering lokaal beleid. Eenduidige communicatie.
Samenwerking:
7 Noord Veluwse gemeenten.
Opschaalbaarheid:
De activiteiten die Veluwe Duurzaam uitvoert, kunnen jaarlijks herhaald worden. Daarnaast wordt gewerkt aan verbreding van activiteiten op het terrein van de andere pijlers.
70
4.17 Projectfiche Inwonersinitiatief Stichting Kinderen voor duurzaamheid Draagt bij aan:
De toekomst van de jeugd begint bij het initiatief van vandaag. Daarom starten Stichting Kinderen voor Duurzaamheid en De Hortus (stichting voor natuur- en duurzaamheidseducatie) in 2021 het project ‘Energietransitie’. Met als doel de energietransitie dichter bij de kinderen van nu te brengen. Energietransitie is het begrip dat gebruikt wordt voor de overgang van traditionele, fossiele brandstoffen naar duurzame energie. Het educatieve project is verbindend voor alle aangemelde basisscholen in Harderwijk en Hierden (groep 1 t/m 8). Initiatiefnemer: Stichting Kinderen voor duurzaamheid.
2020
2021
Doelstellingen:
Ontwikkelen leerlijn en opzetten project.
Projectweek.
Mijlpalen:
Q1 Projectweek 22 t/m 25 maart.
Formele status:
In uitvoering.
Middelen:
●
2021: €20.000,00 vanuit budget Energieke Stad
Impact:
Inmiddels hebben 19 scholen zich aangemeld voor het project. . De leerlijn blijft ook na het project bestaan.
Samenwerking:
Initiatief vanuit bewoners. Een samenwerking met 19 scholen. Koppeling met de junior energiecoaches.
Opschaalbaarheid:
Het project is kopieerbaar en opschaalbaar.
71
4.18 Projectfiche Duurzaam Lorentz Levert bijdrage aan:
In Harderwijk zijn de afgelopen twee jaar vanuit het lopende BE+ energiescans gemaakt voor 150 bedrijven op bedrijventerrein Lorentz. In een enkel geval is een bedrijf individueel aan de slag gegaan met de besparings- en opwekkingsmogelijkheden. Het merendeel van de gescande bedrijven heeft aangegeven dit vanuit het bestaande collectief te willen doen. Samen met de lokale Energiecoöperatie Endura zal de verduurzaming lokaal worden ingevuld. Initiatiefnemer: BKH / Parkmanagement.
Doelstellingen:
Mijlpalen: Formele status: Middelen:
2021
2022
Voorbereiding projecten zowel technisch en financiering.
De vastgestelde doelstelling (gemeente – BKH) is bedrijventerreinen Lorentz I-II-III binnen 5 jaar energiepositief te maken.
● ●
Ondertekenen samenwerkingsovereenkomst Collectief uitvoeren besparings- en opwekkingsmogelijkheden
Lopend proces ● ●
geen Inzet medewerker duurzaamheid
Impact:
Van energie vragend naar energieleverend.
Betrokkenheid:
Bedrijven stellen eigen ambitie.
Opschaalbaarheid:
Project is kopieerbaar voor andere bedrijventerreinen.
72
4.19 Projectfiche Opstellen Regionale Energiestrategie (RES) Levert bijdrage aan:
Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Één van de afspraken is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Initiatiefnemer: Regio Noord Veluwe.
Doelstellingen: Mijlpalen: Formele status: Middelen:
2021
2023
2025
Vaststellen RES.
Vaststellen RES 2.0.
Vaststellen RES 3.0.
●
Q2 Vaststellen definitieve RES
Concept RES vastgesteld ● ●
Financiering vanuit het Rijk via gastgemeente Oldebroek Inzet medewerker duurzaamheid
Impact:
Regionaal wordt gewerkt om in 2030 0,5 TWu op te wekken.
Betrokkenheid:
Veel belanghebbenden betrokken, echter voor veel inwoners is het een te hoog abstractieniveau.
Opschaalbaarheid:
Om de twee jaar een update.
73
4.20 Projectfiche Zonnepark P8 overloopparkeerterrein Levert bijdrage aan:
Op het parkeerterrein P8 worden overkappingen gebouwd (carports) waarop een Zonnepark met circa 6500 zonnepanelen wordt gerealiseerd. Herbruikbare materialen (staal, hout). Hiermee wordt een circulair bouwwerk en duurzame elektriciteitsproductie gerealiseerd van circa 2.000 Mwh per jaar, goed voor circa 650 huishoudens. De bouw en exploitatie wordt vormgegeven vanuit een nog op te richten overheids BV, waar de gemeente en Endura aandeelhouders van worden. Inwoners kunnen mee participeren en/of lokaal geproduceerde energie afnemen. Eventuele winst in de onderneming vloeit terug naar een Harderwijks duurzaamheidsfonds. Initiatiefnemer: samenwerking gemeente (strategisch adviseur Duurzaamheid) en Endura
2020 Doelstellingen:
Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
●
Ontwerpen en projectplannen gereed. Financieel sluitende en risicomitigerend bedrijfsplan.
● ● ● ●
Q1-2021: Vaststelling gemeenteraad Q1-2021: Oprichting Zonnepark Harderwijk BV Q3-2021: Opening (start energieproductie) Zonnepark Q4-2021: Laadinfrastructuur voor elektrische auto’s
●
● ●
Bouw en start exploitatie Zonnepark Productie duurzame energie
Uitvoering in voorbereiding. College heeft project vastgesteld, raadsbesluit januari 2021 ● ●
Financiering BNG bank middels gemeentegarantie, Rabobank en Participaties. Inzet medewerker duurzaamheid (200 uur).
Impact:
2.000 Mwh per jaar; tot dit moment de grootste opbrengst van een zonnepark in Harderwijk.
Betrokkenheid:
Publiek-private samenwerking en participatie van inwoners.
Opschaalbaarheid:
Voorbeeld van dubbelgebruik gronden, in gelijksoortige situaties ook toe te passen.
74
4.21 Projectfiche Opstellen zonbeleid Levert bijdrage aan:
We ontwikkelen beleid om initiatieven op het gebied van zonnevelden te kanaliseren. Onderdeel van het beleid is een toetsingskader waarbij we reguleren waar welke initiatieven worden gestimuleerd. Daarnaast dient het beleid om invulling te geven aan de zonne-energie opgave vanuit de RES. Dit vraagt om uitvoerende maatregelen voor het stimuleren dan wel ontwikkelen van nieuwe initiatieven vanaf vaststelling beleid in Q1 2021 Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
Doelstellingen:
Mijlpalen: Formele status: Middelen:
2021
2030
Vaststellen Zonbeleid
Opgesteld vermogen in Harderwijk is 43 MWp tot tot 2030 (beleidsvoorstel als resultante van de RES)
● ●
Q2 2021 - Vaststellen zonbeleid Realisatie eerste grondgebonden zonneparken
Lopend proces ● ● ● ●
2020 €15.000,00 (budget Energieke Stad) 2021 €50.000,00 (budget Energieke Stad) beleidsuitvoering 2022 €50.000,00 (budget Energieke Stad) beleidsuitvoering Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Geeft de richtlijnen voor het realiseren van grondgebonden zonneparken. Dit helpt initiatieven en projectontwikkelaars om projecten te starten.
Betrokkenheid:
Interne collega’s betrokken.
Opschaalbaarheid:
Met het beleid wordt sturing gegeven aan de ontwikkeling van grondgebonden zonneparken. Dit helpt om deze projecten ook sneller te realiseren.
75
4.22 Projectfiche Energieproducerend geluidsscherm Harderweide Levert bijdrage aan:
Op de recent gerealiseerde geluidswal langs de A28 wordt een geluidsscherm geplaatst. In 2018 heeft het college besloten dit geluidscherm innovatief te maken en een groot deel daarvan te voorzien van zonnepanelen. Nu de planontwikkeling voor Harderweide weer van start gaat zal ook via een projectplan de verdere ontwikkeling van het innovatieve geluidscherm worden opgepakt. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk.
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2022
Besluit
Start bouw geluidsscherm
● ● ●
Q2 2021 - Besluitvorming 2022: Start bouw geluidscherm 2023: Levering eerste zonne-energie
Lopend proces ● ●
2022: projectbudget Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Het energieleverende geluidscherm krijgt waarschijnlijk een opgesteld vermogen van 0,3 MWp. Hiermee wordt 0.2 kton CO2 gereduceerd.
Betrokkenheid:
Het project wordt uitgevoerd door de gemeente.
Opschaalbaarheid:
Met de ervaring is het mogelijk om bij vervanging van geluidsschermen deze energieleverend te maken. (Al is de gemeente in de meeste gevallen geen eigenaar van de geluidsscherm).
76
4.23 Projectfiche Windpark Lorentz Levert bijdrage aan:
Projectontwikkeling – Windenergie Lorentz In 2020 is de bestemmingsplanwijziging door de gemeenteraad goedgekeurd en zijn de benodigde vergunningen verleend zodat het project verder ontwikkeld kan worden. Q4-2020 wordt de SDE++ subsidie-aanvraag voorbereid. Begin 2021 zal de samenwerking voor de realisatie en exploitatiefase tussen gemeente Harderwijk en waterschap Vallei en Veluwe verder worden uitgewerkt. In het eerste kwartaal van 2021 zal een plan voor de laatste ontwikkelfase tot finale investeringsbeslissing worden voorbereid en voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Het windenergieproject dat op dit moment wordt ontwikkeld bestaat uit 3 windturbines, welke geplaatst gaan worden op industrieterrein Lorentz. De verwachte jaarlijkse duurzame elektriciteitsproductie van deze drie windturbines is ongeveer 25.000 MWh. Bij een voorspoedige verdere projectontwikkeling zouden in 2022 de windturbines in bedrijf kunnen worden genomen. Het voorkeursalternatief voor de participatie invulling is een duurzaamheidsfonds voor de gemeente Harderwijk. Een deel van de financiële opbrengsten uit het windenergieproject worden door middel van actieve betrokkenheid van bewoners en bedrijven ingezet in duurzame initiatieven in de gemeente Harderwijk. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk en Waterschap Vallei en Veluwe
2021 Doelstellingen:
Mijlpalen:
2022
2025
Afronden laatste Drie windturbines ontwikkelfase tot finale operationeel op investeringsbeslissing Lorentz en start van het duurzaamheidsfonds
● ● ● ●
Meer dan 25 jaar duurzame elektriciteitsproductie door windpark Lorentz (>625.000 MWh); Duurzaamheidsfonds maakt al meer dan 25 jaar brede duurzame impact in Harderwijk.
Toekenning SDE++ subsidie (2021), Afronden Raad van State procedure (2021), Finale investeringsbeslissing (2021); Windturbines en duurzaamheidsfonds operationeel (2022);
Formele status:
Projectplan voor laatste ontwikkelfase wordt voorbereid.
Middelen:
Projectplan en budget voor laatste ontwikkelfase wordt behandeld in Q1-2021
Impact:
De verwachte jaarlijkse duurzame elektriciteitsproductie van deze drie windturbines is ongeveer 25.000 MWh. Een deel van de financiële opbrengsten uit het windenergieproject worden door middel van actieve betrokkenheid van bewoners en bedrijven ingezet in duurzame initiatieven in de gemeente Harderwijk.
Betrokkenheid:
Waterschap Vallei en Veluwe, klankbordgroep / bewonerspanel, bewoners, bedrijven
Opschaalbaarheid:
Windpark Lorentz kan helpen om draagvlak te creëren voor windturbines in Harderwijk en op de Noord Veluwe
77
4.24 Projectfiche Transitievisie warmte Levert bijdrage aan:
Het Rijk heeft het doel gesteld om in 2050 aardgasvrij te zijn. Voor deze warmtetransitie hebben de gemeenten de regierol gekregen. Daarbij is de opdracht meegegeven aan elke gemeente een transitievisie warmte (TVW) op te stellen en vaststellen voor 1 januari 2022. In de TVW geeft een gemeente aan welke alternatieven mogelijk zijn en wanneer welke buurt van het aardgas gaat. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk in samenwerking met Liander, UWOON, Omnia Wonen, Endura en Veluwe Duurzaam.
Doelstellingen: Mijlpalen: Formele status: Middelen:
2021
2026
Vaststellen Transitievisie Warmte
Updaten Transitievisie Warmte
● ●
Q1 2021: Digitale inwonersbijeenkomst Q3 2021: Vaststellen TVW
Lopend proces. ● ●
2020 en 2021: €262.000,00 (budget Aardgasvrije samenleving). Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
De visie geeft aan hoe Harderwijk aardgasvrij wordt. Daarnaast is het een verplichting vanuit het Rijk.
Betrokkenheid:
Werken met verschillende partijen en initiatieven samen. Daarnaast is een klankbordgroep opgericht.
Opschaalbaarheid:
De TVW moet om de vijf jaar worden geüpdatet. Verder moet hierna begonnen worden met de het opstellen van de uitvoeringsplannen voor de eerste buurten.
78
4.25 Projectfiche Opstellen buurtuitvoeringsplannen aardgasvrij Levert bijdrage aan:
In 2021 stelt de gemeente Harderwijk de Transitievisie Warmte (TVW) vast. Hierin zijn tien buurten aangewezen als potentiebuurten. Voor deze buurten gaat de projectgroep de komende jaren uitvoeringsplannen opstellen. Dit gebeurt in samenwerking met initiatiefnemers, bewoners en andere belanghebbenden in de buurt. In een uitvoeringsplan komt voor een buurt te staan op welke manier deze aardgasvrij wordt (mogelijk met de tussenstap naar aardgasready), wanneer de levering van aardgas stopt en hoe dit uitgevoerd gaat worden. Initiatiefnemer: gemeente Harderwijk in samenwerking met Liander, UWOON, Omnia Wonen, Endura en Veluwe Duurzaam.
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2022
Starten met het opstellen van 3 uitvoeringsplannen
Vaststellen eerste uitvoeringsplan(nen)
● ● ●
2021: Buurtgesprekken in de eerste buurten 2021: Resultaten haalbaarheidsonderzoeken 2022: Vaststellen eerste uitvoeringsplan (Afhankelijk van het proces met alle partijen in een buurt)
Startfase. ● ●
2020 en 2021: €262.000,00 (budget aardgasvrije samenleving) Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Het uitvoeringsplan geeft aan wanneer en hoe de buurt aardgasvrij worden.
Betrokkenheid:
Werken met verschillende partijen, initiatieven en bewoners samen.
Opschaalbaarheid:
De ervaring kan gebruikt worden bij het opstellen bij andere uitvoeringsplannen voor andere buurten.
79
4.26 Projectfiche Open Warmtenet Waterfront fase 3 Levert bijdrage aan:
De nieuwbouwwoningen in Waterfront fase 3 worden aardgasvrij gebouwd. Als warmtevoorziening wordt een warmtenet aangelegd dat gebruik maakt van de restwarmte van de waterzuivering van het waterschap Vallei en Veluwe op bedrijventerrein Lorentz. Februari 2021 staat besluitvorming voor fase 1 van het Open Warmtenet in de raad gepland. Op basis daarvan zal direct tot realisatie worden overgegaan. In de loop van 2021 zal besluitvorming voor verdere opschaling worden gedaan. Initiatiefnemer: Gemeente Harderwijk.
Doelstellingen: Mijlpalen:
Formele status: Middelen:
2021
2022
Start bouw warmtenet
Realisatie Warmtenet
● ● ● ●
Q1-2021: besluit aanleg warmtenet Q2-2021: Start bouw warmtenet 2022: Warmtenet gerealiseerd/ start bouw woningen 2023: Eerste bewoners waterfront Fase 3/ eerste levering warmte
Lopend proces. ● ●
Waterfront: apart projectbudget Inzet van medewerker duurzaamheid
Impact:
Duurzame warmtevoorziening en voorbeeldfunctie gemeente (aanleg gemeentelijk warmtenet).
Betrokkenheid:
Samenwerking met waterschap Vallei en Veluwe .
Opschaalbaarheid:
Ervaring kan gebruikt worden bij aanleg/vergroten warmtenet in Harderwijk in de bestaande bebouwing.
80
4.27 Projectfiche Inwonersinitiatief Groep Aardgasvrij Zeebuurt (GAZ) Draagt bij aan:
Het Inwonersinitiatief Groep Aardgasvrij Zeebuurt (GAZ) willen zelf aan de slag met duurzaamheid om uiteindelijk aardgasvrij te worden. De projectgroep Aardgasvrij wonen Harderwijk werkt samen en ondersteunt het initiatief. De Zeebuurt is één van de potentiebuurten. Initiatiefnemer: inwoners Zeebuurt
2021
2022
Doelstellingen:
Informeren en betrekken overige bewoners Zeebuurt
Vaststellen uitvoeringsplan
Mijlpalen:
Q1 2021 Tekenen intentieverklaring Q1/Q2 2021 Buurtgesprek 2021 Resultaat onderzoek alternatieven aardgas 2022 Vaststellen uitvoeringsplan
Formele status:
In uitvoering
Middelen:
● ●
2020: Ondersteuning vanuit project Aardgasvrij wonen (capaciteit en budget Aardgasvrije samenleving) 2021: Ondersteuning vanuit project Aardgasvrij wonen (capaciteit en budget Aardgasvrije samenleving
Impact:
Draagt bij aan bewustwording en betrokkenheid. Dit initiatief draagt bij aan de doelen van de warmtetransitie.
Samenwerking:
Naast het initiatief en de gemeente, zijn ook de andere deelnemende partijen van het project Aardgasvrij wonen betrokken, Liander, UWOON, Omnia Wonen, Endura en Veluwe Duurzaam.
Opschaalbaarheid:
De ervaring en mogelijk het alternatief voor aardgas helpen bij het opschalen van de aanpak van de warmtetransitie.
81
4.28 Projectfiche Inwonersinitiatief duurzaam klein Stedenwaard Draagt bij aan:
foto: Ruben Schipper fotografie @ De Stentor
Het Inwonersinitiatief Duurzaam klein Stedenwaard willen zelf aan de slag met duurzaamheid om uiteindelijk aardgasvrij te worden. Een van de opties die ze willen onderzoeken is aquathermie. De projectgroep Aardgasvrij wonen Harderwijk werkt samen en ondersteunt het initiatief. Dit is een van de redenen waarom de Stedenwaard een potentiebuurt is. Initiatiefnemer: inwoners Stedenwaard
2021
2022
Doelstellingen:
Informeren en betrekken overige bewoners Stedenwaard
Vaststellen uitvoeringsplan
Mijlpalen:
Q1-2021: Tekenen intentieverklaring Q1/Q2 2021: Buurtgesprek 2021: Resultaat onderzoek alternatieven aardgas 2022: Vaststellen uitvoeringsplan
Formele status:
Verkenningsfase
Middelen:
● ●
2020: Ondersteuning vanuit project Aardgasvrij wonen (capaciteit) 2021: Ondersteuning vanuit project Aardgasvrij wonen (capaciteit en budget Aardgasvrije samenleving)
Impact:
Draagt bij aan bewustwording en betrokkenheid. Dit initiatief draagt bij aan de doelen van de warmtetransitie.
Samenwerking:
Naast het initiatief en de gemeente, zijn ook de andere deelnemende partijen van het project Aardgasvrij wonen betrokken, Liander, UWOON, Omnia Wonen, Endura en Veluwe Duurzaam.
Opschaalbaarheid:
De ervaring en mogelijk het alternatief voor aardgas helpen bij het opschalen van de aanpak van de warmtetransitie.
82