Toelichting BP Buitengebied - Park Onze Woudstee.pdf
Tekst van het document
Gemeente Harderwijk
Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee Toelichting, regels en analoge verbeelding
17 juni 2021
Kenmerk 0243-09-T02 Projectnummer 0243-09
bureau voor ruimtelijke ordening en advies
Toelichting
Inhoudsopgave 1.
Inleiding 1.1. Aanleiding en doel 1.2. Plangebied 1.3. Vigerend bestemmingsplan 1.4. Leeswijzer
1 1 3 3 4
2.
Planbeschrijving 2.1. Achtergronden 2.2. Huidige ruimtelijkeen functionele structuur 2.3. Het initiatief
5 5 5 6
3.
Beleidskader 3.1. Nationaal beleid 3.1.1. Structuurvisie en Infrastructuur en Ruimte (2012) 3.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) 3.1.3. Intrekking wetsvoorstel Wet vergunning onrechtmatige bewoning recreatiewoningen 3.1.4. Ladder voor duurzame verstedelijking 3.2. Provinciaal beleid 3.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 3.2.2. Omgevingsverordening Gelderland 3.3. Regionaal Beleid 3.3.1. Vitale Vakantieparken 3.3.2. Verblijfsrecreatie op de Veluwe 3.3.3. Programma Vitale Vakantieparken Veluwe 3.3.4. Aanpak Vitale Vakantieparken 2017-2021 3.4. Gemeentelijk beleid 3.4.1. Stadsvisie 2031 Harderwijk 3.4.2. Structuurvisie Harderwijk 2031 3.4.3. Strategienota Vitale Vakantieparken Harderwijk 3.4.4. Structuurvisie Vitale Vakantieparken Harderwijk 3.4.5. Woonvisie 2017-2027 3.4.6. Milieubeleidsplan Harderwijk 3.4.7. Energieke Stad 3.4.8. Beleidsvisie externe veiligheid Veluwe Noord
7 7 7 9 9 10 10 10 11 15 15 15 16 17 18 18 19 20 21 23 23 25 25
Milieuhygiënische en planologischeverantwoording 4.1. Ladder voor duurzame verstedelijking 4.2. Bodem 4.3. Geluid 4.3.1. Algemeen
27 27 28 30 30
4.
4.4.
4.5. 4.6. 4.7. 4.8. 4.9.
4.10.
4.11. 4.12. 4.13. 4.14.
4.3.2. Wegverkeer 4.3.3. Railverkeer 4.3.4. Onderzoek 4.3.5. Bouwbesluit 4.3.6. Uit te voeren maatregelen Externe Veiligheid 4.4.1. Algemeen 4.4.2. Beoordelingskader 4.4.3. Aanwezige risicobronnen Geur Luchtkwaliteit Bedrijven en milieuzonering Kabels en leidingen Verkeer en parkeren. 4.9.1. Verkeer 4.9.2. Parkeren 4.9.3. Conclusie Watertoets 4.10.1. Algemeen 4.10.2. Beleid 4.10.3. Proces 4.10.4. Watertoets Ecologie Archeologie Trillingshinder Vormvrije m.e.r.-beoordeling
30 31 31 34 34 35 35 35 36 41 41 42 46 46 46 47 47 47 47 47 51 51 51 55 55 56
Juridische planbeschrijving 5.1. Planuitgangspunten 5.2. Het plan 5.3. Plansystematiek 5.4. Indeling regels per bestemming 5.5. Bestemmingen 5.6. Overige regelingen 5.7. Overgangsrecht
58 58 59 60 60 60 63 63
6.
Handhaving
64
7.
Uitvoerbaarheid 7.1. Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.2. Economische uitvoerbaarheid 7.3. Ontwerpbestemmingsplan 7.3.1. Zienswijzen
65 65 65 65 65
7.3.2. Ambtshalve wijzigingen
66
Bijlagen 1. Grondvitaal BV, Verkennend bodemonderzoek en asbest in puinonderzoek Parallelweg 26 kavels 238 en 239, Projectnummer 2128013, Versie: 01: Definitief, Putten, 5 februari 2021 2. Grondvitaal BV, Verkennend en aanvullend bodemonderzoek Parallelweg 26, Projectnum mer 2027131, Versie: 01: Definitief, Putten, 5 februari 2021 3. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Akoestisch onderzoek wijziging bestem mingsplan Park Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2018069, Versie Apr.20-v5, Ermelo, 8 april 2020 4. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Akoestisch onderzoek transformatie Her berg Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2020-123, Versie Jan21-v4, Ermelo, 8 januari 2021 5. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Aanvullend memo 4 woningen wijziging bestemmingsplan Park Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2018069, Versie Apr.21-v1, Ermelo, 20 april 2021 6. Omgevingsdienst Noord Veluwe/Omgevingsdienst Veluwe IJssel/Omgevingsdienst Achter hoek, Carola risicoberekening Vakantieparken Woudstee en Dennenhoek te Harderwijk, De finitief, Harderwijk, 26 april 2018 7. Omgevingsdienst Noord Veluwe/Omgevingsdienst Veluwe IJssel/Omgevingsdienst Achter hoek, Risicoberekening rijksweg A28 Vakantieparken Onze Woudstee en Dennenhoek Har derwijk, Definitief, Harderwijk, 26 april 2018 8.
Omgevingsdienst Noord Veluwe/Omgevingsdienst Veluwe IJssel/Omgevingsdienst Achter hoek, Risicoberekening Spoor Vakantieparken Onze Woudstee en Dennenhoek Harderwijk, Definitief, Harderwijk, 26 april 2018 9. EnviVice, Geuronderzoek ten behoeve van milieuplanologische haalbaarheid woningbouw Dennenhoek Hierden, R EV-01758a, Berghem, 22 juni 2018 10. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Quickscan natuur soorten Herberg Onze Woudstee en splitsing twee percelen Park Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2020 123, Versie Jan.21-v2, Ermelo, 8 januari 2021 11. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Quickscan natuur soorten realisatie geluidscherm Park Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2020-038, Versie Jun.20-v3, Ermelo, 8 juni 2020 12. Groenewold Adviesbureau voor milieu & natuur, Nader onderzoek reptielen realisatie geluidscherm Park Onze Woudstee Parallelweg 26 Hierden, 2020-038, Versie Sept.20-v4, Ermelo, 3 september 2020 13. buRO, Aanmeldnotitie m.e.r. Transformatie recreatieparken, 0243-03-N01, Amersfoort, 14 mei 2019 14. Gemeente Harderwijk, Ambtshalve wijzigingen BP Buitengebied - Park Onze Woudstee, Harderwijk, mei 2021
1
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding en doel In de gemeente Harderwijk ligt aan de noordzijde van de A28 tegen het dorp Hierden het ge bied Hierden De Duinen waar aan de Parallelweg 26 het verblijfsrecreatieterrein Park Onze Woudstee ligt. Park Onze Woudstee is een verblijfsrecreatieterrein dat bestaat uit 225 afzonder lijke kavels waarop in totaal 223 recreatiewoningen en stacaravans zijn gesitueerd. Op grond van het vigerende bestemmingsplan zijn 232 recreatiewoningen toegestaan. Hierdoor is er op Park Onze Woudstee een onbenutte plancapaciteit van 7 woningen. Binnen het terrein van Park Onze Woudstee wordt door verschillende doelgroepen (recreanten en bewoners) gewoond en gerecreëerd. De kavels op het verblijfsrecreatieterrein zijn in eigen dom van particuliere eigenaren. De gemeenschappelijke voorzieningen zijn in eigendom van de Vereniging van eigenaren van kavels op Onze Woudstee. Afbeelding 1: Ligging plangebied.
'P'ė HogeíÉnk J
'Lokhorst
*QucrGravenhof,
Beekhui;
Beékhuizërzafĩä^ ''Militäihí Oefenterrein)
Het complex heeft een recreatieve bestemming. Permanente bewoning van de recreatiewonin gen is dan ook in strijd met het bestemmingsplan. De Vereniging van eigenaren heeft, mede namens een groot aantal eigenaren van de particuliere percelen die dat wensen, aan de ge meenteraad verzocht de bestemming te wijzigen in een gebruik voor woondoeleinden. De gemeenteraad heeft er in de bestemmingsplanprocedure voor gekozen om voor het ver blijfsrecreatieterrein de geldende recreatiebestemming te handhaven evenwel onder verwijzing
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
2
naar het beleid zoals neergelegd in de Strategienota Vitale Vakantieparken zoals dat op 8 janu ari 2015 door de gemeenteraad is vastgesteld. In de Strategienota Vitale Vakantieparken is de volgende doelstelling geformuleerd: "De gemeente Harderwijk streeft naar aantrekkelijke vakantieparken met attractieve vakantie woningen, die aansluiten op de vraag van de consument. In de visie van de gemeente Harder wijk zouden de parken een startpunt moeten zijn van waaruit toeristen Harderwijk en de regio verkennen. Parken die zich daarop richten wil de gemeente zo goed mogelijk faciliteren. De strategienota vormt bovendien het kader voor een proces waarbij per recreatiepark met be trokken partijen afspraken worden gemaakt over een toekomstvisie. Daarbij kan gedacht wor den aan doorgaan als vakantiepark, transformatie of sanering. Onder strikte voorwaarden is een wijziging van de bestemming denkbaar." De Vereniging Park Onze Woudstee heeft aan het College van B&W en de gemeenteraad een toekomstvisie voor Onze Woudstee gepresenteerd waarbij zij het recreatieterrein grotendeels wil transformeren van "Recreatie" naar "Wonen. De Vereniging beoordeelt een behoud van de recreatiefunctie en het dienovereenkomstig be drijfsmatig exploiteren van het recreatieterrein niet als kansrijk. Het recreatieterrein is verouderd en kent geen bezetting door toeristen.
Recreatieve voorzieningen zoals een receptie, zwembad en andere op recreatie gerichte voorzieningen ontbreken. Het gevolg is dat ook het niveau van voorzieningen niet meer aansluit op de vraag van de toerist. De Vereniging ziet dan ook geen mogelijkheid te transformeren naar een aantrekkelijk recreatiepark met attractieve vakantiewo ningen. Voorliggend bestemmingsplan heeft tot doel om voor de percelen op het verblijfsrecreatieterrein, waarvoor door de Stichting Functiewijziging Park Onze Woudstee een (anterieure) over eenkomst met de gemeente is afgesloten, de bestemming "Wonen" op te nemen zodat een gebruik voor 'woondoeleinden' van de voormalig recreatiewoningen op de betreffende percelen is toegestaan. Een aantal eigenaren van kavels heeft aangegeven hun recreatiebestemming te willen behou den. Deze kavels behoren niet tot het plangebied. In het voormalige restaurant van het verblijfsrecreatieterrein is inmiddels een zelfstandige hore cagelegenheid gevestigd, Herberg Onze Woudstee. De exploitant van dit restaurant heeft be sloten de horeca-activiteiten te beëindigen en het restaurant te verbouwen tot maximaal 1 wo ning en maximaal 9 appartementen in de sociale goedkope en middenhuur. Daarnaast zal hij aan de zijde van de Parallelweg vier vrijstaande woningen bouwen. Hiervoor worden 4 wonin gen van de onbenutte plancapaciteit benut.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
3
Van de onbenutte plancapaciteit van 7 recreatiewoningen worden er nog 2 in dit bestemmings plan benut door nieuwbouw van woningen toe te staan op Onze Woudstee. Daarmee resteert nog 1 woning van de onbenutte plancapaciteit.
1.2.
Plangebied Het plangebied van dit bestemmingsplan betreft de gronden van het verblijfsrecreatieterrein Park Onze Woudstee en die van de Herberg Onze Woudstee, gelegen aan de Parallelweg 26 te Hierden, gemeente Harderwijk, met uitzondering van die kavels waarvan de eigenaren heb ben aangegeven de bestaande recreatieve bestemming te willen behouden.
1.3.
Vigerend bestemmingsplan Voor het plangebied vigeert het bestemmingsplan "Buitengebied 2014" dat op 30 april 2015 door de gemeenteraad is vastgesteld. In het bestemmingsplan "Veegplan Buitengebied" dat op 9 januari 2020 is vastgesteld, zijn de planregels van het bestemming "Buitengebied 2014" op een aantal punten aangepast. Het plangebied heeft hierin grotendeels de bestemming "Recreatie - Verblijfsrecreatie". Inge volge deze bestemming zijn de aangewezen gronden bestemd voor verblijfsrecreatieve voor zieningen met bestaande bijbehorende ondersteunende horeca, met dien verstande dat het aantal recreatiewoningen niet meer mag bedragen dan 232. Afbeelding 2: Fragment verbeelding.
Plangebied Buitengebied 2014
Enkelbestemmingen Agrarisch Horeca Natuur R-vb
|
Recreatie - Verblijfsrecreatie Verkeer Wonen
Dubbelbestemmingen -ļ
Waarde - Archeologie 2
Į+WRĄ? f
Waarde - Archeologie 3
Į+wrw -ļ
Waarde - Archeologie 4 Leiding - Gas
WR-A2
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
4
De Herberg Onze Woudstee heeft de bestemming "Horeca". Deze zijn onder meer bestemd voor horeca in categorie 1 en 2. Dit zijn horecabedrijven die zowel overdag als normaal gespro ken ook delen van de nacht zijn geopend en die daardoor aanzienlijke hinder voor omwonen den kunnen veroorzaken. De Parallelweg heeft de bestemming "Verkeer" en gedeeltelijk de dubbelbestemming "Leiding Gas". Voor het plangebied gelden respectievelijk de dubbelbestemmingen "Waarde - Archeologie 2", "Waarde - Archeologie 3" en "Waarde - Archeologie 4". Op grond van deze bestemming zijn de gronden, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van archeologische waarden. Bij de dubbelbestemmingen "Waar de - Archeologie" geldt dat, bij bodemingrepen groter dan 100, 1.000 m2 respectievelijk 5.000 m2 en op een grotere diepte dan 0,3 meter, archeologisch onderzoek dient te worden gedaan.
1.4.
Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 het initiatief beschreven, waarna in hoofdstuk 3 het gel dende beleidskader aan bod komt. In hoofdstuk 4 worden diverse milieuhygiënische en plano logische aspecten verantwoord. Hoofdstuk 5 bevat een beschrijving van de juridische planop zet. Het aspect handhaving wordt toegelicht in hoofdstuk 6. Tot slot wordt in hoofdstuk 7 de financiële en maatschappelijke haalbaarheid van het initiatief beschreven.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
5
2.
Planbeschrijving In dit hoofdstuk wordt aandacht geschonken aan het gewenste gebruik voor woondoeleinden op het (verblijfsrecreatie-)terrein Onze Woudstee. Allereerst komen de achtergronden van het re creatieterrein aan bod en wordt de bestaande situatie beschreven. Vervolgens worden het gel dende juridisch-planologisch kader en het initiatief beschreven.
2.1.
Achtergronden Door de ligging op de Veluwe en aan de toenmalige Zuiderzee is de gemeente Harderwijk met haar grote oppervlakte natuurgebied al meer dan een eeuw een belangrijke toeristische trek pleister. Aan het begin van de twintigste eeuw is het verblijf in hotels en pensions op de Veluwe alleen weggelegd voor de welgestelden. Naarmate in de loop van de eeuw de mobiliteit, wel vaart en vrije tijd toenemen, willen meer en meer mensen vakantie vieren in de bossen en langs het water van ons eigen land. Voor de middenklasse ontstaan in de 20e eeuw enerzijds allerlei kamphuizen en kampeerterreinen, aangevuld met huisjes voor die vakantiegangers die niet over een tent beschikken. Anderzijds worden boerenerven gevuld met chalets, en later met sta caravans. Ook in Harderwijk zijn rondom de stad in de loop van de 20e eeuw diverse campings en vakantieparken ontstaan. Onze Woudstee, met een omvang van 16 hectare, is in de jaren '50 van de vorige eeuw opge zet als bosterrein met huurkavels ten behoeve van stacaravans en vakantiehuisjes. In 1980 is het terrein in handen gekomen van een Engelse projectontwikkelaar die zich kort daarop ge noodzaakt zag om te gehele terrein te verkopen. De bewonersraad, rechtsvoorganger van de huidige Vereniging Park Onze Woudstee, heeft destijds het terrein gekocht en de kavels nadien uitgegeven en verkocht aan bewoners en recreanten.
De particuliere percelen zijn vanaf deze periode meer en meer in gebruik genomen ten behoeve van bewoning. Het pand waarin de recreatieve voorzieningen waren gehuisvest, is op dat moment verkocht aan een horeca ondernemer. In dit pand is tegenwoordig de Herberg Onze Woudstee gevestigd.
2.2.
Huidige ruimtelijke en functionele structuur Het onderhavige plangebied vormt het entreegebied van De (Hierdense) Duinen. Het verblijfsrecreatieterrein Onze Woudstee is opgezet als verblijfsrecreatieterrein in een, van oorsprong, bosrijke en landelijke omgeving. Het terrein heeft een bospark-uitstraling met gemeenschappelijke wegen en paden afgewisseld met boom- en groenstroken. Het complex bestaat tevens uit 225 afzonderlijke kadastrale perce len met 223 particuliere recreatiewoningen, Op dit moment is circa 450Zo van de bestaande re creatiewoningen in gebruik voor bewoning. Circa 62 recreatiewoningen mogen worden be woond vanwege de aan de bewoner verstrekte gedoogstatus. De aanwezige recreatiewoningen verschillen onderling sterk. De bebouwing op Park Onze Woudstee heeft vanuit het oogpunt van ruimtelijke kwaliteit een zeer diverse uitstraling.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
6
2.3.
Het initiatief De Vereniging Park Onze Woudstee heeft, mede namens een grote meerderheid van individue le eigenaren van de particuliere percelen, officieel verzocht om een planologische wijziging om een gebruik voor woondoeleinden van het terrein mogelijk te maken. Om het bospark-karakter van het terrein te behouden worden de wettelijke en standaard uit breidingsmogelijkheden die gelden voor woningen niet van toepassing. De voor recreatiewoningen bestaande bebouwingsmogelijkheden, zoals thans opgenomen in het vigerende bestemmingsplan Buitengebied 2014 Jo het bestemmingsplan Veegplan Buiten gebied, worden binnen de kaders van de Structuurvisie, zoveel als mogelijk gerespecteerd bij de nieuwe bestemming "Wonen". Van de onbenutte plancapaciteit van 7 recreatiewoningen worden 6 nieuwe woningen op Onze Woudstee gerealiseerd, waarvan 4 tussen de Herberg Onze Woudstee en de Parallelweg en 2 op grote kavels die worden gesplitst. De herberg zelf wordt verbouwd tot maximaal 9 apparte menten in de sociale en/of middeldure huur. Het areaal bebouwing als gevolg van de planontwikkeling neemt niet toe. De aanpassing van de bestemming heeft daarmee geen invloed op de aanwezige kernkwaliteiten. Om te voorkomen dat het terrein het huidige groene karakter zal verliezen, worden in onderha vig plan de bij woningen behorende wettelijke vergunningsvrije bouwmogelijkheden uitgesloten.
Ook worden de mogelijkheden om van het bestemmingsplan af te wijken beperkt. Het groene en kleinschalige karakter van het terrein blijft op deze manier gehandhaafd. Om te kunnen voldoen aan de voorwaarden die gelden voor de bestemmingswijziging naar wo nen moeten de individuele eigenaren van de particuliere percelen een (anterieure) transformatie-overeenkomst afsluiten met de Stichting Functiewijziging Park Onze Woudstee, die mede in opdracht van de individuele eigenaren zorg zal dragen voor de functiewijziging. Deze Stichting dient op haar beurt een anterieure overeenkomst af te sluiten met de gemeente waarin voor waarden voor de omzetting inclusief het kostenverhaal en een kwaliteitsbijdrage zijn opgeno men.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
7
3.
Beleidskader De voorgenomen ontwikkeling van het plangebied moet passen binnen het vigerend beleid op zowel nationaal, provinciaal, regionaal als gemeentelijk niveau. Voor de ontwikkeling in het plangebied zijn verschillende beleidsstukken relevant. Hierna zijn de belangrijkste bevindingen uit het beleid met betrekking tot mogelijke transformatie van recrea tiewoningen beschreven. Tevens wordt beschreven of het initiatief past in de hierna beschreven beleidskaders.
3.1.
Nationaal beleid
3.1.1. Structuurvisie en Infrastructuur en Ruimte (2012) De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteits-Aanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het de ruimtelijke doelen en uitspraken in het PKB Structuurschema Militaire Terreinen, de agenda landschap, de agenda Vitaal Platteland en Pieken in de Delta. Met de Structuurvisie kiest het Rijk voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor die belangen is het Rijk verantwoordelijk en buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Het Rijk gaat ervan uit dat de nationale belangen die via wet- en regelgeving worden opgedragen aan de andere overheden goed door hen wor den behartigd. Het Rijk heeft drie doelen gekozen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): " het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland; " het verbeteren en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; " het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuur historische waarden behouden zijn.
De 13 nationale belangen zijn: " een excellente ruimtelijk-economische structuur van Nederland door een aantrekkelijk vesti gingsklimaat in en goede internationale bereikbaarheid van de stedelijke regio's met een concentratie van topsectoren; " ruimte voor het hoofdnetwerk voor (duurzame) energievoorziening en de energietransitie; " ruimte voor het hoofdnetwerk voor vervoer van (gevaarlijke) stoffen via buisleidingen; " efficiënt gebruik van de ondergrond; " een robuust hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen rondom en tussen de belang rijkste stedelijke regio's inclusief de achterlandverbindingen; " betere benutting van de capaciteit van het bestaande mobiliteitssysteem;
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
8
"
het in stand houden van het hoofdnet van wegen, spoorwegen en vaarwegen om het functi oneren van het mobiliteitssysteem te waarborgen; " verbeteren van de milieukwaliteit (lucht, bodem, water) en bescherming tegen geluidsover last en externe veiligheidsrisico's; " ruimte voor waterveiligheid, een duurzame zoetwatervoorziening en kaders voor klimaatbestendige stedelijke (her)ontwikkeling; " ruimte voor behoud en versterking van (inter)nationale unieke cultuurhistorische en natuurlij ke kwaliteiten; " ruimte voor een nationaal netwerk van natuur voor het overleven en ontwikkelen van floraen faunasoorten; " ruimte voor militaire terreinen en activiteiten; " zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. De nationale belangen die juridische doorwerking behoeven, zijn uitgewerkt in het Besluit alge mene regels ruimtelijke ordening (zie paragraaf 3.1.2). Het Rijk heeft de meest unieke of kenmerkende landschappen, waaronder de Veluwe, aange wezen als Nationaal Landschap. Deze landschappen weerspiegelen samen de diversiteit en ontstaansgeschiedenis van het Nederlandse cultuurlandschap. Het Rijk laat het beleid ten aan zien van landschap op land over aan provincies en wil provincies meer ruimte geven bij de af weging tussen verstedelijking en landschap, om zo meer ruimte te laten voor regionaal maat werk.
De provincie is verantwoordelijk voor de uitwerking van het beleid voor de nationale landschap pen. De globale begrenzing hiervan is weergegeven in een bijlage van het SVIR. De provincie neemt, op basis van deze globale begrenzing, een gedetailleerde begrenzing op in hun structuurvisies en werken daarin de per nationaal landschap benoemde kwaliteiten uit. Het plange bied ligt binnen de begrenzing van het Nationaal Landschap Veluwe. Uitgangspunt voor het Nationaal Landschap is dat de belangrijkste landschappelijke kwaliteiten niet mogen worden aangetast. Voor nationale landschappen (twintig in totaal) geldt het uit gangspunt 'behoud door ontwikkeling': mits de kernkwaliteiten worden behouden of versterkt ('ja, mits'-principe), zijn ruimtelijke ontwikkelingen binnen die landschappen mogelijk. Grootschalige ontwikkelingen zijn niet toegestaan, tenzij het het nationaal belang betreft en er compenserende maatregelen worden getroffen. Binnen de nationale landschappen is ruimte voor ten hoogste de eigen bevolkingsgroei (migratiesaldo nul). Daarnaast bieden de nationale landschappen ruimte voor de aanwezige regionale en lokale bedrijvigheid. Maat, schaal en ontwerp zijn bepalend voor behoud van de kwaliteiten van de landschappen. Het begrip 'grootschalig' moet gerelateerd worden aan de aanwezige kernkwaliteiten en aan het reeds aanwezige verstedelijkingspatroon en het -volume.
Zo kan in relatief onbebouwde land schappen een beperkte toename van de bebouwing reeds afbreuk doen aan de kernkwaliteiten
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
9
van dat landschap, terwijl in andere landschappen een zelfde toename van bebouwing geen gevolgen hoeft te hebben voor de aanwezige kernkwaliteiten. Buiten de nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Het Rijk gaat zo min mogelijk op de stoel van provincies en gemeenten zitten en laat verstedelijkings- en landschapsbeleid over aan de provincies en gemeenten. De gemeente is in dat opzicht de overheid die het dichtst bij de burger staat en zorg draagt voor een veilige en leefbare woon- en werkom geving. In het ruimtelijk domein gaat het om de ruimtelijke ontwikkeling van stad en platteland in brede zin, waarbij onder meer belangen ten aanzien van mobiliteit, milieu, natuur, water, eco nomie en wonen worden afgewogen. De gemeente Harderwijk is op grond van de SVIR ver antwoordelijk voor een zorgvuldige inpassing van toeristische en recreatieve activiteiten. De SVIR gaat voor het overige (uiteraard) niet in op lokale ontwikkelingen waarvan in het on derhavige geval sprake is. 3.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro of AMvB Ruimte) is het inhoudelijke beleidskader van het Rijk waaraan bestemmingsplannen van gemeenten moeten voldoen. Dat betekent dat het Barro regels geeft over bestemmingen en het gebruik van gronden en zich primair richt tot de gemeente.
De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot lokaal niveau. Inhoudelijk gaat het om nationale belangen die samenhangen met het beschermen of vrijwaren van (ruimtelijke) functies, die via het stellen van regels aan de inhoud of toelichting van bestemmingsplannen (of daarmee vergelijkbare besluiten) kunnen worden beschermd. De volgende onderwerpen zijn in het Barro opgenomen: Rijksvaarwegen, het project Mainportontwikkeling Rotterdam, het kustfundament, de grote rivieren, de Waddenzee en het wadden gebied, defensie, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en landelijke spoorwegen, de elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang ten behoeve van het vervoer van gevaarlijke stoffen, het Natuurnetwerk Nederland, primaire waterkeringen bui ten het kustfundament en het IJsselmeergebied. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen van de nationale belangen die zijn geformuleerd in het Barro. 3.1.3. Intrekking wetsvoorstel Wet vergunning onrechtmatige bewoning recreatiewoningen Bij brief van 27 januari 2012 heeft de Minister de Eerste Kamer meegedeeld dat zij het wets voorstel "Wet vergunning onrechtmatige bewoning recreatiewoningen" intrekt en dat hij de rijks bemoeienis met het dossier van de onrechtmatige bewoning van recreatiewoningen beëindigt.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
10
3.1.4. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking heeft als doel om zorgvuldig ruimtegebruik te stimule ren en overprogrammering op regionaal niveau te voorkomen. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Met ingang van 1 juli 2017 is een wijziging in werking getreden. Deze wijziging betekent dat de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving be vat van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mo gelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het be staand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Omdat met onderhavig initiatief een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, dient de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden doorlopen. In paragraaf 4.1 is de toet sing aan de Ladder uitgewerkt.
3.2.
Provinciaal beleid
3.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastge steld, die op 1 maart 2019 in werking is getreden. In de Omgevingsvisie beschrijft de provincie het beeld op de toekomst. Dit beeld is het resultaat van vele vruchtbare gesprekken met part ners: inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, overheden. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. De provincie doet dit door bij de uitoefening van haar taken de focus te leggen op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities - op het terrein van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch ves tigingsklimaat en op het woon- en leefklimaat - geeft de provincie hier richting aan. En door vier 'spelregels' of 'Doe-principes' -doen, laten, zelf en samen - geeft de provincie hier werking aan. Tezamen vormen zij het kader waar binnen de provincie werkt en afwegingen maakt. Voor wonen en werken geldt een regionale aanpak die gericht is op een gezonde en veilige woonomgeving, waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen en die goed bereikbaar is en goede voorzieningen heeft. Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang.
Goed wonen hoort daarbij. Woonwensen veranderen door de tijd en met de leeftijd. Mensen worden ouder, wonen steeds langer alleen en zelfstandig, worden steeds meer energiebewust en zijn mobieler dan vroeger, waardoor ze ook meer en makkelijker verhuizen. De dynamiek op de woningmarkt is groot, ook als gevolg van ontwikkelingen in de Randstad. Het grootste deel van de woningen die in 2050 in Gelder land nodig is, staat er al. Voor nieuwe ontwikkelingen geldt dat pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, uitbreiding aan de randen van onze steden of dorpen acceptabel is. Daarbij staat een goede balans tussen de vraag en aanbod van woningen in verschillende prijscatego rieën voorop, ook voor specifieke doelgroepen.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
11
Duurzaam is voor de provincie geen keuze. De manier van wonen, werken, verplaatsen, leven moet echt anders. Het roer moet om, om het gave Gelderland dat is opgebouwd ook vast te kunnen houden in de toekomst. Dit is een ambitieuze, maar onvermijdelijke opgave. Duurzaam is minder zeggen en meer doen! De provincie zet zich daarbij in voor vitale steden en dorpen en voor een duurzame verstedelijking, gericht op versterking van de stedelijke netwerken, gecom bineerd met aandacht voor de vitaliteit van kleine kernen en dorpen. De kwalitatieve regionale opgave voor wonen is van provinciaal belang. Het beleid voorziet in provinciale kaders voor het terugdringen van leegstand en overcapaciteit in gemeentelijke plannen en voor zorgvuldige locatie-afwegingen op regionaal niveau, waarbij de ladder voor duurzame verstedelijking wordt ingezet. In paragraaf 4.1 zal nader worden ingegaan op de toetsing aan de (Gelderse) ladder. Toetsing Eén van de doelstellingen uit de Omgevingsvisie betreft het borgen van de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij is het van belang om te ontwikkelen met kwaliteit en recht te doen aan de kwaliteiten van het gebied. Onderhavig plan betreft de transformatie van het recreatiepark naar een woonpark. Het betreft een functiewijziging die zorgvuldig is ingepast in de omgeving.
Met de functiewijziging zal een kwaliteitsslag wordt gemaakt en zal verloedering en leegstand wor den getransformeerd in investeren in de woonomgeving. De ontwikkeling past daarmee binnen deze doelstelling van de Omgevingsvisie. Uit de Omgevingsvisie blijkt dat het omvormen van bestaande en leegstaande bebouwing de voorkeur heeft boven de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen of woonlocaties. De provincie stimuleert het omvormen van bestaande gebouwen tot woonruimte. De ontwikkeling past daarmee binnen de kaders van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. 3.2.2. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland die op 24 september 2014 door Provinciale Staten is vastgesteld, is op 18 oktober 2014 in werking is getreden. Op 19 december 2018 hebben Pro vinciale Staten de Omgevingsverordening Gelderland voor het laatst gewijzigd vastgesteld. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal.
De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. Functiewijziging recreatie naar wonen Voor onderhavige planontwikkeling is het thema 'Wonen' van belang. In artikel 2.2 (Wonen) van de Omgevingsverordening is bepaald dat in een bestemmingsplan nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen slechts worden toegestaan wanneer dit past binnen de door Gedepu
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
12
teerde Staten vastgestelde regionale woonagenda. Het gaat om alle nieuwe woningen die in een bestemmingsplan worden opgenomen, dus ook woningen die ontstaan door woningsplitsing, vrijkomende agrarische bebouwing etc. Onze Woudstee heeft een verzoek ingediend om het recreatieterrein te laten verkleuren naar wonen. Dit heeft gevolgen voor de regionale en Harderwijker woningmarkt. Daarbij wordt on derscheid gemaakt tussen de kwantitatieve toevoeging van woningen en de wijze waarop deze in kwalitatief opzicht worden ingepast. Ten behoeve van de kwantitatieve verantwoording is de eerste stap om te bepalen wat het om zetten van recreatiewoningen naar reguliere woningen getalsmatig voor impact op de woning markt zou kunnen hebben. In het geval van recreatiewoningen die al worden bewoond gaat de extra voorraad en de extra behoefte gelijk op. Dat heeft dus geen invloed op de woningbehoefte en de gewenste nieuwbouw. Uit de bewoningssituatie per 1 januari 2015 (volgens de BRP) en het aantal objecten (volgens de BAG) blijkt dat op Onze Woudstee 228 personen woonachtig zijn in 99 woningen. Op Onze Woudstee zijn 223 recreatiewoningen aanwezig. Daarvan hebben er 62 een gedoogstatus. Van de eigenaren van de recreatiewoningen hebben 23 eigenaren ervoor gekozen niet te transformeren naar 'wonen'.
Dat betekent dat door herbestemming naar Wonen worden 138 bestaande woningen aan de woningvoorraad toegevoegd. Daarboven op worden nog 2 wonin gen op onbebouwde kavels gebouwd, worden 2 kavels gesplitst en worden voor de herberg Onze Woudstee 4 woningen gebouwd. Ten slotte wordt de herberg verbouwd tot maximaal 1 woning en 9 appartementen. Dat betekent dat er maximaal 155 woningen aan de woningvoor raad worden toegevoegd. De zes gemeenten binnen de regio Noord Veluwe en Hattem en Heerde hebben in 2015 af spraken gemaakt over de verdeling van de regionale bouwopgave zoals die door de provincie is berekend (de kwantitatieve opgave regio Noord Veluwe tot 2025, opvolger van KWP 3) op basis van de onderlinge verschillen in woningbehoefte. Voor Harderwijk resulteerde dit in een ge wenst bouwprogramma van 2.615 woningen voor de periode tot 2025. Ongeveer 800 woningen zijn toen nog niet onderling verdeeld. De verwachting was deze in te zetten bij de realisatie van bijzondere projecten. Eind 2016 zijn ook deze 800 woningen ver deeld, naar rato van de woningbehoefte. Voor Harderwijk kwam dit neer op 262 woningen. Het gemeentebestuur van Harderwijk heeft besloten dit extra aantal te reserveren voor herbestem ming in het kader van het project Vitale Vakantieparken.
Het restant van het extra woningaan bod wordt op grond van een beleidskeuze in de Structuurvisie Vitale Vakantieparken opgeno men in het meerjarenprogramma woningbouw. Voor wat betreft de kwalitatieve invulling zet de gemeente Harderwijk in op het realiseren van een buitengewoon aantrekkelijk woonklimaat, door het in stand houden en realiseren van een
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
13
gedifferentieerd aanbod in woonmilieus voor alle doelgroepen. Het credo van de gemeente in het Beleidsplan wonen in Harderwijk 2016 is: 'meer woonkwaliteit door groei, reconstructie en transformatie'. De hoofddoelstelling uit het beleidsplan luidt: 'Het doel is om in Harderwijk en Hierden een buitengewoon aantrekkelijk woonklimaat te scheppen, door het in stand houden en realiseren van een gedifferentieerd aanbod in woonmilieus voor alle doelgroepen'. Het streven is erop gericht om op elke locatie van enige omvang de volgens de woonvisie ge wenste woningdifferentiatie (verdeling huur/koop en naar prijsklassen) te realiseren. Bij inbreidingslocaties speelt daarnaast mee dat de woningbouw ook moet bijdragen aan een meer ge varieerd woningaanbod in de wijk. Met de herbestemming van het recreatieterrein wordt een bijzonder woonmilieu aan de be staande woningvoorraad toegevoegd. Binnen een bospark, waar groenvoorzieningen overheer sen, zijn op grote groene percelen woningen gesitueerd. Dit vormt een legitimatie voor de om zetting recreatie naar wonen in een onderscheidend woonmilieu. De herbestemming van verblijfsrecreatie naar wonen past daarmee in het Kwalitatief Woonprogramma voor de regio en het Regionaal Programma Wonen. Natuur In de Omgevingsvisie is de herijkte Ecologische Hoofdstructuur (EHS) ruimtelijk vastgelegd en gaat het in Gelderland verder onder een andere naam.
Voor de EHS komen twee nieuwe natuurcategorieën in de plaats: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Afbeelding 3: GNN en GO. GNN natuurbegraven en kleinschalige recreatie onder bijzondere voorwaarder moge Ik GNN natuurbegraven en kleinschalige recreatie onder voorwaarden mogelijk GNN windturbines onder voorwaarden mogelijk Gelders natuurnetwerk
Gemeente Harderwijk
Groene ontv/ikkelingszone Rustgebieden voor winterganzen ťveidevogelgebieden
Het GNN is een samenhangend netwerk van bestaande en te ontwikkelen natuur van interna tionaal, nationaal en provinciaal belang. De GO heeft een dubbele doelstelling. Er is ruimte voor
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
14
verdere economische ontwikkeling in combinatie met een (substantiële) versterking van de sa menhang tussen aangrenzende en inliggende natuurgebieden. De GO bestaat uit terreinen met een andere bestemming dan bos of natuur die ruimtelijk vervlochten zijn met het GNN. Het gaat vooral om landbouwgrond, maar ook om terreinen voor verblijfs- en dagrecreatie, infrastructuur, woningen en bedrijven. De provincie nodigt de Gelderse samenleving uit om in de GO initiatie ven te ontwikkelen die bijdragen aan de realisatie van deze dubbele doelstelling. Vanwege de dubbele doelstelling is er in de GO ruimte voor nieuwe ontwikkelingen en voor een uitbreiding van bestaande bedrijven, woningen en bouwwerken en andere functies. Op de deelkaart 'regels natuur' is het plangebied niet aangeduid als GNN of GO. Derhalve zijn er vanuit dit aspect geen beperkingen voor de planontwikkeling. Op de kaart 'regels landschap' is het plangebied aangeduid als gronden binnen een Nationaal landschap en buiten de GO, het GNN en de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Op grond van artikel 2.56, maakt een bestemmingsplan in dit gebied ten opzichte van het ten tijde van de inwerking treding van de verordening geldende bestemmingsplan alleen bestemmingen mogelijk die de kernkwaliteiten van een Nationaal Landschap niet aantasten of versterken.
Deze kernkwalitei ten zijn vastgelegd in Bijlage 6 Kernkwaliteiten Nationale Landschappen van deze verordening. Afbeelding 4: Landschap. tm Nationale landschappen | Nieuwe Hollandse Waterlinie | Romeinse Limes |------1 Waardevol open gebied
Het ruimtelijk beleid is er op gericht om de kernkwaliteiten van deze gebieden te behouden en verder te ontwikkelen. Behoud wordt bereikt door middel van een regel in de verordening die bepaalt dat alleen activiteiten zin toegestaan die de kernkwaliteiten van een Nationaal Land schap behouden of versterken. De kernkwaliteiten Nationale Landschappen zijn per landschap beschreven. Het plangebied behoort in het Nationaal Landschap Veluwe tot het deelgebied Randmeerkust Harderwijk-Elburg. Kenmerkend voor dit deelgebied is een deel van de gradiënt van stuwwal naar Randmeer: bos - essen - strokenverkaveling - blokverkaveling op strandwallen; van beslo-
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
15
ten boslandschap via kleinschaligheid naar grootschalig open. De overgang is eerst steil, daar na geleidelijk. Daartussen liggen zuid-noord stromende sloten, dekzandruggen in de oost-west richting en microreliëf. De planontwikkeling tast de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap niet verder aan. De bebouwing neemt weliswaar toe, maar hiervoor wordt gebruik gemaakt van onbenutte plancapaciteit. Water In de verordening staan ook doelen voor het waterbeheer, de maatregelen die daarvoor nodig zijn en wie ze gaat uitvoeren. Voor oppervlaktewaterkwaliteit, hoogwaterbescherming, regionale wateroverlast, watertekort en waterbodems gelden provinciebrede doelen. Voor een aantal functies, zoals landbouw, natte natuur, waterbergingsgebieden en grondwaterbeschermingsge bieden, zijn specifieke doelen geformuleerd. Vanwege de Europese Kaderrichtlijn Water is voor bepaalde oppervlaktewateren vastgelegd of het een kunstmatig of sterk veranderd oppervlak tewater is. Ook zijn voor die oppervlaktewateren ecologische doelen geformuleerd. Voor verbe tering van de grondwaterkwaliteit zijn maatregelen opgenomen. In de omgevingsverordening van provincie Gelderland zijn geen specifieke watergerelateerde doelen/maatregelen opgeno men voor het betreffende plangebied.
3.3.
Regionaal Beleid
3.3.1. Vitale Vakantieparken Binnen de regio Noord Veluwe wordt het project "Vitale Vakantieparken" uitgevoerd. Het hoofd doel van het integrale programma is te komen tot een divers aanbod van verblijfsrecreatie in de regio dat: « is toegesneden op verschillende maatschappelijke en economische vragen (toerisme, recre atie, tijdelijke huisvesting); « een sterke schakel vormt in het gehele toeristisch recreatieve product van de Noord-Veluwe; « een belangrijke bijdrage levert aan een gezonde economische structuur van de NoordVeluwe (werkgelegenheid, investeringen en bestedingen). 3.3.2. Verblijfsrecreatie op de Veluwe In maart 2015 heeft de provincie Gelderland een onderzoek "Verblijfsrecreatie op de Veluwe" naar het perspectief voor de verblijfsrecreatiesector gepubliceerd. De aandacht van het onder zoek is in het bijzonder gericht op de kampeer- en bungalowsector maar ook hotels, groepsaccommodaties, bed & breakfasts en mini/boeren-campings zijn in het onderzoek opgenomen. In het onderzoek staan de volgende onderzoeksvragen centraal: « Kwantitatieve ontwikkeling van de markt voor verblijfsaccommodaties: welke ontwikkeling heeft de sector de afgelopen jaren doorgemaakt en in hoeverre is op de Veluwe sprake van een verzadigde markt in de kampeer- en bungalowsector? « Leefstijlanalyse: in hoeverre sluit het aanbod in kwalitatieve zin aan op de vraag?
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
16
" "
Identiteit en actualiteit: wat is de identiteit en wat zijn actuele (beleids-)ontwikkelingen op de Veluwe? Verdiepende gesprekken: hoe is de kwaliteit en het perspectief van ondernemers van kam peer- en bungalowbedrijven op de Veluwe?
Uit de kwantitatieve vraag-aanbodanalyse blijkt dat de markt voor kampeerterreinen én bunga lowparken op de Veluwe is verzadigd: het aantal overnachtingen daalt sneller dan dat het aan bod aan slaapplaatsen krimpt. De bezettingsgraad op Veluwse bungalowparken is in tien jaar tijd fors gedaald (-260Zo), iets sterker dan de landelijke daling. De teruglopende bezettingsgraden zetten de bedrijfsresultaten en de vitaliteit van de sector onder druk en dit maakt ondernemers (mogelijk) kwetsbaarder voor het toestaan van onrechtmatig (oneigenlijk) gebruik. Uit de kwalitatieve vraag-aanbodanalyse (leefstijlen) blijkt onder andere de meeste slaapplaat sen op de Veluwe aantrekkelijk zijn voor de leefstijlen 'gezellig lime' (300Zo), 'rustig groen' (280Zo) en 'uitbundig geel' (220Zo). In totaal is dit 80 procent van het aanbod gerekend in slaapplaatsen. Voor de leefstijl 'rustig groen', en in mindere mate ook voor 'gezellig lime' en 'uitbundig geel', is relatief te veel aanbod ten opzichte van de vraag. 3.3.3. Programma Vitale Vakantieparken Veluwe Op initiatief van de Regio Noord-Veluwe (RNV) is in 2013 het programma Vitale Vakantieparken Noord-Veluwe gestart. Het doel daarvan is om in regionaal verband diverse vraagstukken rond de verblijfsrecreatie aan te pakken.
Naast de RNV zijn hierbij ook de gemeenten Hattem, Heerde en Epe betrokken en ondersteunt de Provincie Gelderland het programma. Inmiddels is het programma Vitale Vakantieparken verbreed en werken sinds 2016, 11 gemeen ten, de provincie Gelderland, het recreatief bedrijfsleven, veiligheidspartners en vele anderen samen aan versterking en ontwikkeling van de verblijfsrecreatie. Een gezamenlijke aanpak die leidt tot een gemeenschappelijke ambitie voor revitalisering van de kampeer- en bungalowpar ken op de Veluwe. Daarmee draagt de samenwerking bij aan de Veluweambitie om weer de belangrijkste binnenlandse vakantiebestemming te worden. Situatie Onderzoek heeft uitgewezen dat in de regio Noord Veluwe, waarvan de gemeente Harderwijk deel uitmaakt, de kwaliteit van het aanbod van vakantiewoningen niet (meer) goed aansluit bij de wensen van de toerist. Consumenten stellen steeds hogere eisen en niet alle vakantiepar ken kunnen aan die eisen voldoen. Het gevolg daarvan is dat de kwaliteit van veel vakantiewo ningen achter blijft bij de vraag; een groot deel van de vakantiewoningen is verouderd en voor de huidige consument niet (meer) attractief. Als gevolg van de verminderde kwaliteit worden veel recreatiewoningen niet meer aan recrean ten verhuurd maar aan arbeidsmigranten of mensen die (tijdelijk) geen passende woning kun nen vinden op de reguliere woningmarkt.
Daarmee worden veel recreatiewoningen niet meer gebruikt voor het doel waarvoor zij oorspronkelijk zijn gebouwd.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
17
Niet te ontkennen is dat zich op de parken ook problemen kunnen voordoen. Aandachtspunten in dat verband zijn onder meer openbare orde en veiligheid, oneigenlijke bewoning door ar beidsmigranten en door mensen in kwetsbare situaties (mensen met multi-problematiek) en permanente bewoning. Als gevolg van kwalitatieve achteruitgang en slecht beheer en de toename van oneigenlijk ge bruik en bewoning worden de parken steeds minder aantrekkelijk voor toeristen. Er is sprake van een onwenselijke 'neergaande spiraal'. Inventarisatie Uit de inventarisatie van de vakantieparken binnen de Noord-Veluwe (8 gemeenten) blijkt dat van de 280 parken een kwart voldoet aan de vraag van de consument, een gezonde bedrijfs matige exploitatie heeft, een toekomstperspectief, de zogenaamde topparken. Voor zo'n 10 tot 150Zo van de parken is geen perspectief meer op een kansrijke recreatieve ont wikkeling. Dit komt door verschillende aspecten zoals de ligging (locatie) van het park, de vorm van exploitatie, de eigendomssituatie, de staat van het vastgoed, de aanwezigheid en het ni veau van de faciliteiten en het huidige gebruik van het vakantiepark. Voor deze parken geldt een herstructeringsopgave, waarbij het vakantiepark wordt gesaneerd, dan wel via herbestem ming op andere wijze wordt benut. 3.3.4.
Aanpak Vitale Vakantieparken 2017-2021 De parkenaanpak die op de Veluwe is ontwikkeld is in zekere zin uniek; niet eerder werd de complexe en hardnekkige problematiek van overaanbod, kwaliteitsverlies en functieverschraling in de kampeer- en bungalowmarkt op regionale schaal aangepakt via een integraal programma. Om het doel te bereiken verbinden de partners zich aan een Veluwebrede aanpak waarbij drie opgaven rond de vakantieparken in samenhang worden aangepakt. " De innovatieopgave met als doel vernieuwing en versterking van het product vakantiepark én de samenwerking in de keten (tussen ondernemers, onderwijs en overheden, of wel de O3). " De herstructureringsopgave gericht op het samenvoegen, herverkavelen en het begeleid omvormen van (voormalige) vakantieparken waar een duurzame recreatieve exploitatie niet meer mogelijk is. " De veiligheids- en leefbaarheidsopgave gericht op het actief aanpakken van ongewenste ontwikkelingen en op het voorkomen van nieuwe probleemsituaties. Hierbij gaat het om het vraagstuk van niet-recreatief gebruik van de parken, openbare orde vraagstukken, criminele activiteiten, maar ook om oplossingen voor de sociale problematiek. Toetsing Onze Woudstee is in de jaren '50 van de vorige eeuw opgezet als verblijfsrecreatieterrein zon der de daarbij behorende ondersteunende voorzieningen.
De vakantieverblijven zijn vanaf de opsplitsing in particuliere kavels en de verkoop daarvan aan particuliere eigenaren in de jaren
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
18
tachtig van de vorige eeuw meer en meer in gebruik genomen voor bewoning als gevolg van de woningkrapte op de Veluwe. In 1999 heeft de gemeenteraad van Harderwijk besloten het ge bruik voor bewoning niet langer te gedogen en heeft zij handhavingsbeleid vastgesteld. Tegen bewoners die zich na 10 september 1997 vestigden op Onze Woudstee werd handhavend op getreden. Aan bewoners die zich hadden gevestigd hadden voor 10 september 1997 werd een persoonsgebonden gedoogstatus verleend. Op Onze Woudstee zijn voor de bewoning van 62 particuliere kavels gedoogstatussen verstrekt. Vanaf 2001 is de gemeente Harderwijk handha vend op gaan treden en hebben veel bewoners hun bewoning gestaakt onder de last van dwangsommen. Evenwel resulteerde dit niet in een toename van de recreatieve bezetting. De recreatiewoningen werden evenmin verkocht. Leegstand was het gevolg. Investeringen in de recreatiewoningen en woonomgeving bleven uit. Om de lasten van de recreatiewoningen nog enigszins te kunnen opbrengen werden de vakantieverblijven wederom ingezet voor verhuur aan spoedzoekers en de huisvesting van arbeidsmigranten. De recreatiewoningen bleken bo vendien langzaamaan weer gebruikt te worden ten behoeve van bewoning.
Aangezien het (recreatieve) aanbod grotendeels verouderd is, de recreatieve faciliteiten ontbre ken en de eigendom van het terrein versnipperd is, is het behouden van de recreatiefunctie en het revitaliseren van dit park niet kansrijk. Er is derhalve, gelet op de feítelijke - en marktsituatie, geen duurzaam perspectief voor het be houd van de recreatieve bestemming. Door het verblijfsrecreatieterrein grotendeels te herbestemmen wordt het bestaande overaanbod aan recreatiewoningen gesaneerd. Dit zal bijdragen aan een beter perspectief voor de bestaande bedrijfseconomisch 'gezonde' recreatiebedrijven in Harderwijk en de regio.
3.4.
Gemeentelijk beleid
3.4.1. Stadsvisie 2031 Harderwijk Op 10 juni 2010 is de Stadsvisie Harderwijk 2031 vastgesteld. De Stadsvisie Harderwijk 2031 is gemaakt om een ontwikkelingsrichting voor de stad te bepalen op het gebied van voorzienin gen, werkgelegenheid, woonklimaat en bereikbaarheid. Hierbij moeten strategische keuzes worden gemaakt. De visie is integraal. Dit betekent dat er nadrukkelijk wordt gekeken naar de onderlinge samenhang tussen de ruimtelijke, sociale en economische beleidsvelden. De visie is een uitgangspunt voor de intensieve samenwerking tussen bestuur, bevolking, bedrijfsleven, instellingen, organisaties de andere overheidsinstanties. De Stadsvisie beschrijft de visie op de toekomst aan de hand van vier thema's: " Woonklimaat: 'Prettig wonen in bijzondere woonwijken voor alle doelgroepen'; " Maatschappelijke voorzieningen: 'Harderwijk loopt voorop op het gebied van sport, cultuur, onderwijs, zorg en welzijn'; " Werken: 'Een sterke economische structuur door een duidelijk economisch imago'; " Bereikbaarheid: 'Goede bereikbaarheid voor alle vervoerssoorten met aandacht voor milieu en veiligheid'.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
19
De gemeenteraad heeft op 10 juni 2010 ingestemd met het scenario 2: "Verdiepen", waarbij Harderwijk zich inzet voor het opstellen van een aansprekende regionale agenda. De Stadsvisie Harderwijk 2031 is vertaald in een structuurvisie met daarin een economische, sociale en ruim telijke pijler met uitvoeringsagenda. In die structuurvisie zullen specifieke, meetbare, acceptabe le, reële maatregelen worden benoemd die in de tijd moeten worden genomen om te komen tot de in 2031 gewenste toekomst. Met betrekking tot het woonklimaat is onder meer opgenomen dat Harderwijk bijzondere woonmilieus wil realiseren, die in de regio en omliggende steden niet of nauwelijks voorkomen. De transformatie van 'verblijfsrecreatie' naar 'wonen' van Onze Woudstee waarbij het park zijn groene bospark-karakter moet behouden en, voor zover nodig verbeteren, past in de uitwerking van dit thema. Met de herbestemming van de bestaande bebouwing naar "Wonen" wordt aan het woonaanbod een uniek en bijzonder woonmilieu toegevoegd. Het bestaande woonmilieu in de gemeente Harderwijk wordt uitgebreid met betaalbare grondgebonden woningen op grote kavels in een groene bosrijke omgeving. De ontwikkeling past dan ook binnen de kaders en het gedachtegoed van de Stadsvisie 2031. 3.4.2. Structuurvisie Harderwijk 2031 De Structuurvisie Harderwijk 2031 is op 20 december 2012 door de gemeenteraad vastgesteld.
Deze integrale structuurvisie is een uitwerking van de in juni 2010 door de gemeenteraad vast gestelde stadsvisie. In de structuurvisie wordt aangegeven wat in de periode tot 2031 voor de gemeente Harderwijk de belangrijkste thema's zijn waar integraal aan gewerkt gaat worden door de gemeente, het bedrijfsleven, de maatschappelijke organisaties en door inwoners zelf. De visie is een document waar het economische, sociale en ruimtelijke beleid met elkaar in ver band is gebracht. Het betreft een visie waarin kaders zijn gesteld met doelstellingen om de in de Stadsvisie verwoorde ambitie te verwezenlijken. Deze doelstellingen zijn ondergebracht in 4 ontwikkelsporen: " zorgzame stad; " ondernemende stad; " aantrekkelijke stad en " verbindende stad. De structuurvisie fungeert als beoordeling- en sturingsinstrument op alle gemeentelijke beleids terreinen. Het is daarmee een beleidsdocument dat de gemeente bindt. De gemeente kan daar alleen van afwijken indien daar een goede motivering voor is. Daarnaast wordt richting gegeven aan te verrichten inspanningen en te nemen maatregelen die moeten leiden tot de realisatie en totstandkoming van de in het beleid nagestreefde doelen. De structuurvisie vervangt hiermee het structuurplan Harderwijk 2020 en is daarmee: " een visie op de sociale, economische en ruimtelijke ontwikkelingen in Harderwijk voor de middellange en lange termijn;
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
20
"
een integrale visie met de hoofdlijnen van voorgenomen ontwikkelingen betreffende het le ven, werken en verblijven in Harderwijk.
Op de visiekaart 'Ondernemende stad' is een gebied langs de A28 van het gebied Strokel (ten zuiden van de A28) via het Eendengebied (ten noorden van de A28) tot aan de gemeentegrens aangegeven als "Recreatie". Door herbestemming van overtollige gedateerde recreatiewoningen naar woningen ontstaat niet alleen een kwalitatief aantrekkelijke omgeving, immers er kan weer worden geïnvesteerd in de leefomgeving, ook verkrijgen de bestaande recreatie-ondernemingen in de gemeente Harder wijk betere bedrijfseconomische ontwikkelingsmogelijkheden. De ontwikkeling past dan ook binnen de kaders en het gedachtegoed van de Structuurvisie 2030. Afbeelding 5: Visiekaart 'Ondernemende stad'. Visiekaart
Ondernemende stad
LEGENDA
PM
PU I11 t II mm isas-s ü i
3.4.3. Strategienota Vitale Vakantieparken Harderwijk De Strategienota Vitale Vakantieparken Harderwijk is op 8 januari 2015 door de gemeenteraad vastgesteld. In de nota worden de hoofdlijnen geschetst van het beleid dat de gemeente Har derwijk de komende jaren wil gaan voeren met betrekking tot vakantieparken in Harderwijk. Er wordt een beeld gegeven van de situatie op de Harderwijkse vakantieparken en van de belang rijkste opgaven die daarmee samenhangen. In de nota wordt tot uitdrukking gebracht dat in de regio Noord Veluwe en ook in de gemeente Harderwijk, de kwaliteit van het aanbod van vakantiewoningen niet (meer) goed aansluit bij de wensen van de toerist. Als gevolg van de verminderde kwaliteit worden veel recreatiewoningen niet meer aan recreanten verhuurd maar aan arbeidsmigranten of mensen die (tijdelijk) geen
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
21
passende woning kunnen vinden op de reguliere woningmarkt. Daardoor worden veel recrea tiewoningen niet meer gebruikt voor het doel waarvoor zij oorspronkelijk zijn gebouwd. Als ge volg van kwalitatieve achteruitgang en slecht beheer van sommige vakantiewoningen op be staande parken en de toename van oneigenlijk gebruik en bewoning worden de parken steeds minder aantrekkelijk voor toeristen. Er is sprake van een onwenselijke 'neergaande spiraal'. Om deze ontwikkelingen te keren is in 2013 in regionaal verband het project Vitale Vakantie parken gestart. In mei 2014 heeft het college van burgemeester en wethouders van Harderwijk het coalitieak koord 2014-2018 'Vernieuwing door verandering' gepresenteerd. In het coalitieakkoord is aangekondigd dat de 'Strategienota Vitale Vakantieparken' wordt opgesteld, waarin de problema tiek en de opgaven in beeld worden gebracht, doelen en criteria worden geformuleerd en waar in wordt aangegeven langs welke weg aan toekomstbestendige oplossingen zal worden ge werkt. Onze Woudstee heeft in de periode 2015 tot en met 2017 in samenspraak met de gemeente Harderwijk de in de Strategienota beschreven processtappen doorlopen en gewerkt aan een toekomstbestendige oplossing voor Onze Woudstee.
Met onderhavig initiatief wordt niet alleen een deel van het overaanbod recreatiewoningen ge saneerd, ook zal een beter woon- en leefklimaat voor de reeds aanwezige bewoners worden gerealiseerd. Het voorziene initiatief past daarmee binnen de kaders en het gedachtegoed van de Strategie nota Vitale Vakantieparken Harderwijk. 3.4.4. Structuurvisie Vitale Vakantieparken Harderwijk Deze structuurvisie is een ruimtelijke uitwerking van de Strategienota Vitale Vakantieparken Harderwijk. De structuurvisie stelt voorwaarden en biedt ruimte om de toekomstvisies van recreatieterreinen te kunnen vertalen tot bestemmingsplannen. Daarnaast wordt een relatie gelegd tussen het onttrekken van vakantieparken uit het aanbod voor verblijfsrecreatie en de mogelijkheden voor (nieuwe) recreatieve ontwikkelingen. De structuurvisie stelt belangrijke voorwaarden aan de herbestemming van recreatiewoningen. Door in onderhavig bestemmingsplan bouw- en gebruiksregels op te nemen die in overeen stemming zijn met de hiervoor beschreven uitgangspunten van de Structuurvisie Vitale Vakan tieparken Harderwijk, past de herbestemming binnen de kaders van deze Structuurvisie.
Vastgesteld Gemeente Harderwijk - Bestemmingsplan Buitengebied - Park Onze Woudstee
22
Door in onderhavig bestemmingsplan bouw- en gebruiksregels op te nemen die in overeen stemming zijn met de hiervoor beschreven uitgangspunten van de Structuurvisie Vitale Vakan tieparken Harderwijk, past de herbestemming binnen de kaders van deze Structuurvisie. De uitgangspunten van het woonbeleid staan geformuleerd in de Woonvisie 2017-2027. Deze is op 25 april 2018 door de gemeenteraad vastgesteld. Met het woonbeleid werkt de gemeente aan een duurzame balans tussen vraag en aanbod op de woningmarkt. De inzet van het ge meentebestuur richt zich primair op woningmarktsegmenten waar commerciële partijen weinig aandacht voor hebben. Op die manier zorgt de gemeente ervoor dat iedereen in Harderwijk terecht kan voor een woning die past bij zijn of haar wensen en behoeften op het gebied van betaalbaarheid, toegankelijkheid en woonmilieu. Afbeelding 6: Voorwaarden herbestemming. Bijzonder woonklimaat Uitgangspunt voor herbestemming is dat de huidige kwaliteiten van de parken worden behouden en dat waar mogelijk versterking en verbetering van de leefomgeving plaatsvindt. Belangrijk uitgangspunt daarbij is het be houd van het bosachtige, soms parkachtige karakter. Om deze reden zou overwegend de bestemming "Bos" of "Groen - Park" toegekend moeten worden. Binnen deze bestemming zou ook de gezamenlijke fysieke ruimte geregeld kunnen worden.