Risicoanalyse NC - Project Windturbines Lorentz - Gemeente Harderwijk - 18-9-2025

Vanwege de relatief korte afstand tot WT3 overweegt deskundige het volgende.

93

STEENHUIJS In het onderzoek

bepaling

van

(geanonimiseerd) MMvan

waardevermindering

van

22 juli 2025 twee

is over geluid en slagschaduw , voor de belangrijke aspecten , het volgende (citaat):

“2. 7 _Geluidreductie Alle moderne leverbare windturbines beschikken over geluidreducerende modi , waarbij de geluidsemissie wordt gereduceerd ten koste van enige energieopbrengst. Fabrikanten geven aan dat hiermee een geluidsreductie tot circa 5 dB kan worden gerealiseerd. Voor windpark Lorentz is echter gebleken dat de windturbines niet of nauwelijks van invloed zijn op het akoestische klimaat ter plaatse van hiervoor gevoelige objecten. Het is hierdoor niet voor de hand liggend om geluidreductiemaatregelen te treffen die ten koste gaan van de energieopbrengst. 2. 8

Naar

normstelling voor geluid voor Windpark Lorentz Windturbinegeluid kan hinderlijk zijn en dat maakt dat het wenselijk is geluidniveaus bij geluidgevoelige objecten te beperken tot een aanvaardbaar niveau , teneinde een goed te kunnen garanderen en daarmee effecten op woonen leefklimaat voor omwonenden een

het welbevinden

te

kunnen

minimaliseren.

Uit de beschikbare wetenschappelijke onderzoeken van het RIVM , WHO en TNO komen inzichten naar voren over de hinderlijkheid van windturbinegeluid bij verschillende niveaus. In de huidige situatie vooraf aan de ontwikkeling van windpark Lorentz is reeds sprake van een geluidbelasting op de omgeving en geluidgevoelige objecten als gevolg van aanwezige geluidbronnen. Met name het verkeer en ook het industrieterrein zorgen reeds voor een aanzienlijke geluidbelasting. het windpark zal dit windpark zonder het nemen van mitigerende een maximale maatregelen geluidbelasting van Lden 43 dB veroorzaken op omliggende geluidgevoelige woningen. Het windpark is daarbij niet of nauwelijks van invloed op het akoestische klimaat ter plaatse van die gevoelige woningen. Na

realisatie

van

—

—

Vanuit wetenschappelijk perspectief (zie paragraaf 2. 3) is er geen aanleiding om te veronderstellen dat er sprake is van onaanvaardbare hinder of het optreden van gezondheidseffecten bij het stellen van een norm van Lden 47 dB zoals deze voorheen Nederland gold , en dat er geen wetenschappelijke gronden zijn om te stellen dat een lagere norm vanuit het oogpunt van gezondheid noodzakelijk is.

in

Voorts

blijkt uit berekeningen aan het cumulatieve geluid dat bij het hanteren van een Lden 47 dB voor windpark Lorentz het cumulatieve blootstellingsniveau in de toekomstige situatie ook niet of nauwelijks wijzigt. norm

van

De dat De dat

gemeente

Harderwijk hecht grote waarde aan de adviezen van de WHO. Deze stelt gezondheidseffecten bij een drempelwaarde van 45 dB Lden niet worden verwacht. Nederlandse regering werkt ook aan nieuwe normen en daarbij is het niet ondenkbaar 45

dB

Lden

de nieuwe norm wordt. Hoewel de windturbines op Lorentz niet of invloed nauwelijks zijn op het woon- en leefmilieu , wordt daarom voor deze situatie een maximale specifieke geluidbelasting als gevolg van de windturbines van dB ter van 45 plaatse geluidgevoelige woningen in de omgeving van het windpark als voorgesteld normstelling om zo te anticiperen op een mogelijke toekomstige van

Lden

normstelling.

94

STEENHUIJS MN

worden

Voor andere objecten zoals bedrijfswoningen en het recreatie eiland (geanonimiseerd) geen aanvullende normen of voorschriften voorgesteld omdat de berekeningen aangeven dat de windturbines niet of nauwelijks bijdragen aan het akoestische klimaat. ” , De conclusie van deskundige aangaande geluid door de windturbines , is met het vorenstaande dat voor windpark Lorentz voor (geanonimiseerd) is gebleken dat de windturbines niet of nauwelijks van invloed zijn op het akoestische klimaat ter plaatse van hiervoor gevoelige objecten en voorts dat uit de berekeningen blijkt dat aan het cumulatieve geluid dat bij het hanteren van een norm van Lden 47 dB voor windpark Lorentz het cumulatieve blootstellingsniveau in de toekomstige situatie ook niet of nauwelijks iets wijzigt. De windturbines op Lorentz zijn niet of nauwelijks van invloed op het woon- en leefmilieu , aldus (geanonimiseerd) Geluid speelt dan naar de mening van deskundige niet of een nauwelijks rol , ook niet bij de beoordeling van risico’s op nadeelcompensatie.

BW

slagschaduw geldt voor de in deze paragraaf aan de orde gestelde objecten hetzelfde , zo begrijpt deskundige. Uit het door Sweco genoemde onderzoek , volgt dat slagschaduw een rol speelt op een grafisch weergegeven volgende manier (Figuur 3. 4 op bladzijde 23).

Voor

Slagschaduwcontouren V100 (96/100)

4

windturbines 1200 meter tot windturbines

Slagschaduwcountouren 0 uur

LJ 2 uur 4 vur LO 6 vur C8 vur Verblijfsobjecten (BAG) woonfunctie

Vort 16-12-2021

Uit deze figuur valt op te maken aan de orde is.

dat voor

De Kades ,

hinder

vanwege

slagschaduw

niet

95

Nu geluid zowel als slagschaduw (en ook lichtreflectie) voor de in deze paragraaf beschouwde objecten geen rol spelen , is de afstand naar de mening van deskundige dusdanig , tezamen met de tussenliggende bouwwerken en functies , dat mogelijke hinder nog door beperking van uitzicht en aantasting van situeringswaarde , dermate gering is dat - zo er al sprake van is - waardevermindering voor de betreffende woonobjecten niet zal uitstijgen boven 4% vanwege het normaal maatschappelijk risico. Deskundige merkt nog op dat de twee thans nog onbebouwde bouwblokken naar zijn mening qua waarde niet of nauwelijks onder druk staan van de (effecten van de) windturbines , vooral omdat de gevoeligheid voor de effecten van die windturbines zich veelal zullen vertalen naar de (waarde) van de aldaar nog te bouwen opstallen en minder naar de grond waarop die zullen worden gebouwd. Overigens speelt voor de woningen die ter plaatse nog zullen worden gebouwd , naar de mening van deskundige ook dat de (toekomstige) eigenaren inmiddels op de hoogte kunnen en behoren te zijn van het voornemen de windmolens te plaatsen. De gemeente zelf heeft deskundige aangegeven als datum voor voorzienbaarheid uit te gaan van juni 2017.

Bij een aankoop van een bouwperceel of reeds gerealiseerde woning zal dan naar de mening van de deskundige bij een beoordeling van nadeelcompensatie worden geacht dat die kopers rekening moeten houden met de (komst van de) windmolens. Er is in die zin dan sprake van voorzienbaarheid en risicoaanvaarding. Deskundige merkt daarbij ook nog op , dat vanuit de BAG-registraties het erop lijkt dat de reeds bestaande woningen zijn gebouwd in of rond 2024. Zoals reeds hiervoor werd overwogen over de twee nog te bebouwen bouwblokken , sluit deskundige dan niet uit dat voor de woningen waarvoor hiervóór schade is geschat en risico’s worden voorzien op nadeelcompensatie , het dan kan zijn dat - wat er verder van schade ook is - schade niet als nadeelcompensatie vergoed hoeft te worden. De gemeente wordt hierop nog uitdrukkelijk gewezen. Deskundige acht het overigens verstandig dat met hem door de gemeente nog overlegd wordt over hoe met het onderwerp van voorzienbaarheid , in het algemeen en ook voor deze woningen en appartementen in het bijzonder , in termen van risico’s op nadeelcompensatie om te gaan. Resumerend worden risico’s op voor vergoeding in aanmerking komende schade als waardevermindering ten titel van nadeelcompensatie voor de in deze paragraaf onderzochte objecten niet gezien.

96

5. 3. 3. 5. 2

De Stadswerven

Het betreft hier woningen en appartementen aan onder meer de Ouwe Scherpstraat , het Evert Wortelplein , het Mooie Mariehof , het Zwarte Janushof en de Jan van Dirkstraat Deze woonobjecten waren op het moment van de opname door deskundige op 2 augustus 2025 nog in aan- en sommigen in afbouw. Gewoond werd er mogelijk sporadisch al , maar in meeste gevallen nog niet. Deze woningen en appartementen vanaf WT3.

liggen op een afstand vanaf ongeveer 650 meter

Fragment van Cyclomedia d. d. 6-8-2025

97

Het voorgenomen , te bebouwen gedeelte laat zich thans op de voor deskundige beschikbare digitale bronnen enkel ingetekend zien op BAG Viewer.

Fragment van BAG Viewer d. d. 6-8-2025

98

Bron: Foto’s door deskundige op 2 augustus 2025

Het betreft hier , zover deskundige heeft kunnen zien , rijwoningen en diverse appartementen in de wijk De Stadswerven. Welke oppervlakten de woningen hebben en hoeveel grond erbij hoort , heeft deskundige nog niet kunnen achterhalen. Voor zover het de planologische regeling voor deze woonobjecten betreft , de bodemgesteldheid , fundering , eigenschappen van de woonobjecten , bijbehorende grond en bijvoorbeeld de WOZ-waarde , verwijst deskundige naar de daartoe openbaar te raadplegen (en hiervoor vermelde) digitale bronnen. Deskundige heeft als uitgangspunt aangehouden dat er op deze onderwerpen en de andere voor de waarde relevante aspecten , geen bijzonderheden bestaan die de waarde in afwijkende zin aantasten of beperken. Een schatting van de waarde voor de betreffende woningen en appartementen kan deskundige thans nog echt niet geven. Deskundige meent echter dat dit ook niet nodig is. Enerzijds schat deskundige waardevermindering als gevolg van de windturbines voor deze woonobjecten laag , in ieder geval minder dan 4% die sowieso voor eigen rekening en risico blijft van de eigenaar vanwege het normaal maatschappelijk risico.

Deze mening van deskundige over waardevermindering is ingegeven vanwege de (nagenoeg) niet aanwezige of merkbare effecten van geluid en blijkens het onderzoek door Sweco van 22 juli 2025 niet aanwezige slagschaduw voor deze woonobjecten , terwijl de afstand tot WT3 relatief groot is waardoor de windmolen(s) met het menselijke oog nauwelijks nog kunnen worden onderscheiden van de horizon waarvan zij deel uitmaken. Bovendien ligt er tussen deze wijk en WT3 nog infrastructuur van met name de N302 , de wijk De Kades en een deel van het bedrijventerrein Lorentz met daarop de RWZI , wat de genoemde hinderfactoren in beperkter perspectief van schadegevoeligheid voor deze woonobjecten plaatst en ze daarvan (ten dele ook) afschermt. Deskundige merkt tevens nog op dat de nog onbebouwde of net in aanbouw zijnde bouwblokken naar zijn mening qua waarde niet of nauwelijks onder druk staan van de (effecten van de) windturbines , vooral omdat de gevoeligheid voor de effecten van de windturbines zich veelal zullen vertalen naar de (waarde) van de aldaar nog te bouwen opstallen en minder naar de grond waarop die zullen worden gebouwd. Anderzijds is deskundige van mening dat aangenomen kan worden dat voor deze woningen en appartementen , voorzienbaarheid en risicoaanvaarding spelen.

Dit maakt naar de mening van deskundige ook dat kopers en (toekomstige) eigenaren inmiddels op de hoogte kunnen en behoren te zijn van het voornemen de windmolens te plaatsen. 99

De gemeente zelf heeft deskundige aangegeven als datum voor voorzienbaarheid uit te gaan van juni 2017. Bij een aankoop van een bouwperceel of een reeds gerealiseerde woning zal dan naar de mening van de deskundige bij een beoordeling van nadeelcompensatie worden geacht dat die kopers rekening (hadden) moeten houden met de (komst van de) windmolens. Er is in die zin dan sprake van voorzienbaarheid en risicoaanvaarding. Zoals reeds hiervoor werd overwogen over de nog te bebouwen bouwblokken en pas gebouwde wooneenheden , sluit deskundige dan niet uit dat daarvoor aangenomen moet worden dat - wat er verder van schade ook is - schade niet als nadeelcompensatie vergoed hoeft te worden. De gemeente wordt hierop nog uitdrukkelijk gewezen. Zoals ook hiervoor gesteld , acht deskundige het wel nog verstandig dat met hem door de gemeente nog overlegd wordt over hoe met het onderwerp van voorzienbaarheid , in het algemeen en ook voor deze woningen en appartementen in het bijzonder , in termen van risico’s op nadeelcompensatie om te gaan.

Risico’s op voor vergoeding in aanmerking komende schade als waardevermindering ten titel van nadeelcompensatie worden voor deze objecten niet gezien.

100