Nota Bodembeheer regio Noord-Veluwe.pdf
Tekst van het document
aa
i
ŴTAUW
WE .
- ..-«V
IwB^aBlMhÉiįļiĩtZfl
*SS5
4*^
2X c .^ o A V*!ŕ’
A' A v;
' v*r
r '
Nota Bodembeheer 25 november
2021
r V.
regio Noord-Veluwe
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Verantwoording Titel
Nota Bodembeheer
Opdrachtgever
Omgevingsdienst
Projectleider
Erik Vonkeman
Auteur(s)
Floor van Elsacker
Tweede
Odile Rutten
lezer
Projectnummer
1273092
regio Noord-Veluwe Noord-Veluwe
Aantal pagina's
33
Datum
25 november
Handtekening
Ontbreekt in verband met digitale verwerking.
2021
Dit rapport is aantoonbaar vrijgegeven.
Colofon TAUW bv Handelskade 37 Postbus 133 7400 AC Deventer T +31 5706 9991 1 E info.deventer@tauw.com
2/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Inhoud 1
2
3
4
Inleiding en inhoud.......................................................................................................................... 5 1.1
Inleiding..................................................................................................................................... 5
1.2
Inhoud....................................................................................................................................... 5
1.3
Bevoegd gezag en vaststelling ................................................................................................ 6
1.4
Geldigheidsduur....................................................................................................................... 7
Bodemfunctie en bodemkwaliteit .................................................................................................... 7 2.1
Inleiding ..................................................................................................................................... 7
2.2
Bodemfunctiekaart ................................................................................................................... 8
2.3
Bodemkwaliteitskaart ...............................................................................................................8
2.3.1
PFAS ..................................................................................................................................9
2.3.2
Ontgravingskaarten
.......................................................................................................... 9
2.3.3
Toepassingskaarten
......................................................................................................... 9
2.4
Uitgesloten locaties ................................................................................................................ 11
2.5
Locaties waar bodemonderzoek is uitgevoerd.....................................................................12
2.6
Diepere ondergrond............................................................................................................... 12
2.7
Veiligheidsklasse conform CROW 400 ................................................................................ 13
Gebiedspecifieke zaken ................................................................................................................ 13 3.1
Inleiding ................................................................................................................................... 13
3.2
P80 ...........................................................................................................................................14
3.3
Percentage bijmenging ...........................................................................................................14
3.4
Asbest ..................................................................................................................................... 15
3.5
Arseen ..................................................................................................................................... 15
3.6
Wegbermen .............................................................................................................................16
3.7
Waterfront Harderwijk............................................................................................................. 18
3.8
Drielanden Harderwijk ............................................................................................................18
Voorschriften grondverzet ............................................................................................................. 19 4.1
Inleiding ................................................................................................................................... 19
4.2
Basisregels ..............................................................................................................................19
4.2.1
Vooronderzoek ................................................................................................................ 19
4.2.2
Zorgplicht ........................................................................................................................ 20
3/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
4.3
Graven .....................................................................................................................................20
4.4
Opslaan ...................................................................................................................................23
4.5
Toepassen ...............................................................................................................................25
4.6
Aandachtspunten ...................................................................................................................28
5
4.6.1
Invasieve exoten .............................................................................................................28
4.6.2
Overige aandachtspunten
..............................................................................................28
Landelijke specifieke kaders ........................................................................................................ 28 5.1
Inleiding...................................................................................................................................28
5.2
Tijdelijke uitname .................................................................................................................... 29
5.3
Grootschalige
5.3.1
bodemtoepassing (GBT) ............................................................................... 29
Beleidsverruiming GBT natuurlijk voorkomend arseen in Harderwijk....................... 30
5.4
Verspreiden van baggerspecie op dekant ............................................................................ 30
5.5
Samenvoegen tot 25 m3........................................................................................................ 30
5.6
Veiligheidsklasse conform CROW 400................................................................................ 31
6
Melden, toezicht en handhaving
................................................................................................... 32
6.1
Inleiding................................................................................................................................... 32
6.2
Melden..................................................................................................................................... 32
6.3
Toezicht en handhaving
........................................................................................................ 33
Bijlage 1
Wettelijk kader 2020-2022 (voor inwerkingtreding Omgevingswet)
Bijlage 2
Bodemfunctiekaart
Bijlage 3
Ontgravingskaarten
Bijlage 4
Toepassingskaarten
Bijlage 5
Grondverzet onder de Omgevingswet
Bijlage 6
Uitgesloten locaties PFAS
Bijlage 7
Memo aanpassing
Bijlage 8
RTB-berekening arseen (Nota 2014)
nota bodembeheer voor arseen
4/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
1 Inleiding en inhoud 1.1
Inleiding
Voor u ligt de Nota bodembeheer van de gemeenten Ermelo, Putten, Harderwijk, Nunspeet, Elburg en Oldebroek in de regio Noord-Veluwe. In deze rapportage
spreken wij steeds over de
regio Noord-Veluwe. Tot deze regio behoren ook de gemeenten Heerde en Hattem. Deze gemeenten worden mogelijk in een later stadium toegevoegd aan
de bodemkwaliteitskaart.
De regels uit deze Nota gelden dusvooralsnog niet voor de gemeenten Heerde en Hattem. De Nota bodembeheer is een instrument gericht op duurzaam omgaan
met grond. De basis voor
dit document ligt in het Besluit bodemkwaliteit en de voor de regio Noord-Veluwe opgestelde bodemkwaliteitskaart
en beleidsregel PFAS1.
In de Nota zijn devoorschriften opgenomen voor het grondverzet waarbij: »
Er zoveel mogelijk wordt ingezet op het hergebruik van grond binnen de regio zonder afbreuk te doen aan
»
de bestaande bodemkwaliteit
Er zoveel mogelijk wordtvoorgesorteerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Naar verwachting treedt deze op 1 juli 2022 in werking. Het doel is om de overgang naar
de
Omgevingswet te versoepelen De bodemkwaliteitskaart
van de regio Noord-Veluwe wordt conform devoorschriften in deze Nota
Bodembeheer gebruikt als bewijsmiddelvoor grondverzet. Daarnaast
hebben de betrokken
gemeenten (Ermelo, Putten, Harderwijk, Nunspeet, Elburg en Oldebroek) de mogelijkheid om overige bodemkwaliteitskaarten
vast te stellen, zodat deze ook als bewijsmiddelgebruikt mogen
worden.
1.2
Inhoud
In deze Nota beginnen wij met een korte omschrijving van de bodemfuncties en bodemkwaliteit van Noord-Veluwe op basis van de bodemkwaliteitskaart uitgangspunten zijn opgenomen in hoofdstuk 3.
(hoofdstuk 2). De gebiedspecifieke
De voorschriften voor grondverzet zijn opgenomen in hoofdstuk 4 en gebaseerd op zowel het landelijke kader als op de gebiedspecifieke uitgangspunten (hoofdstuk 3). Een algemene uitleg over het landelijke kader en de mogelijkheden voor gebiedspecifiek beleid is te vinden in bijlage 1. De voorschriften zijn onderverdeeldnaar »
Graven (paragraaf
4.4)
»
Opslaan
4.5)
»
Toepassen (paragraaf
(paragraaf
de volgende activiteiten:
4.6)
1 R003-1273092EVF-V04-baw-NL en R001-1273092EVF-V01-mwl-NL
5/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
De specifieke landelijke kaders, zoals tijdelijke uitname en grootschalige
toepassing zijn
opgenomen in hoofdstuk 5. In dit hoofdstuk is ook het gebruik van de bodemkwaliteitskaart
voor
het bepalen van de veiligheidsklasse conform CROW 400 verdertoegelicht.
1.3
Bevoegd
gezag en vaststelling
In tabel 1.1 is een overzicht gegeven van de relevante activiteiten en bevoegde gezagen. Tabel 1.1 Verdeling bevoegd gezag Activiteiten
Bevoegd
gezag
Toepassen van grond en baggerspecie
op of in de landbodem
College van Burgemeester
binnen de gemeente,
wateren en binnen
(B&W)
in oppervlaktewater
Waterschap
binnen bepaalde
Provincie
in gemeentelijke
en Wethouders
inrichtingen Toepassen van grond en baggerspecie binnen beheergebied
van waterschap
Toepassen van grond en baggerspecie
of het Rijk (bij toewijzing)
categorieën van inrichtingen (Wet milieubeheer) Toepassen en verspreiden
van grond en baggerspecie
in
Rijkswaterstaat
Rijkswateren of Rijkswegen Activiteiten
IL&T
(onder andere erkenning van personen en
instellingen) die vallen onder de Kwaliteitsborging van bodemintermediairs
(KWALIBO^^
Vaststelling van de kaart
en gebiedspecifiek beleid vindt plaats
door de raad van de gemeenten
Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg en Oldebroek. Het besluit tot vaststelling van het gebiedspecifieke beleid is een besluit in dezin van deAlgemene wet bestuursrecht (Awb) waarop de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (afdeling 3.4 Awb) van toepassing is (zie artikel 49 Bbk). Bij het vaststellen van deze Nota heeft een delegatiebesluit plaatsgevonden waarbij taken zijn gedelegeerdnaar »
devolgende
het college:
Het erkennen van bodemkwaliteitskaarten van Heerde en Hattem aan
van andere gemeenten (waaronder het toevoegen
de regionale kaart
en aanpassing
van de Nota als gevolg
daarvan) »
Aanpassen
van het beleid als gevolg van wijzigingen in wet- en regelgeving, zoals door de
komst van de Omgevingswet of voor PFAS en opkomende stoffen, et cetera »
Beleidsafwijkingen vaststellen op locatieniveau maatschappelijke
om bijvoorbeeld invulling te geven aan
ambities
6/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Bij erkenning van een bodemkwaliteitskaart
van een andere gemeente wordt altijd getoetst of
deze kaart van een vergelijkbare kwaliteit is als de eigen bodemkwaliteitskaart. Aspecten die hierbij bepalend kunnen zijn: »
Classificering op basis van de P80
»
Aantallen
»
Opgesteld voor minimaal
waarnemingen
(minimaal
20 waarneming
standaardpakket,
per bodemlaag per zone)
PFAS en andere aanwezige
diffuse
verontreinigingen. Het is bekend dat in de regio een diffuseverontreiniging met arseen aanwezig »
kan zijn
Wijze van uitsluiten van locaties
Als geen erkenning heeft plaatsgevonden
dient een andere geldige milieuhygiënische
verklaring
voor de kwaliteit van de grond te worden aangeleverd, zoals een partijkeuring.
1.4
Geldigheidsduur
De Nota Bodembeheer is in principe 10 jaar Omgevingswet dient echter voor 1 januari
geldig. Vanwege de inwerkingtreding van de 2030 de Nota Bodembeheer geïntegreerd te zijn in het
Omgevingsplan (zie voor uitleg bijlage 5). Als wijzigingen in de wet- en regelgeving eerdere aanpassingen aanpassing,
noodzakelijk maken of er bestaat
vanuit beleidsmatig oogpunt een wens tot
dan kan deze Nota ook eerder omgezet worden naar
het Omgevingsplan.
Bij
strijdigheidvan de bepalingen in deze Nota met eventuele nieuwe wet- en regelgeving gaat
de
nieuwe wet- en regelgeving voor. De Nota Bodembeheer is gebaseerd op de bodemkwaliteitskaart. geldigheidstermijnvan 5 jaar
Deze kaart
en blijft geldig als de Omgevingswet ingaat
heeft een
binnen dezetermijn. De
regelgeving onder de Omgevingswet is nog niet definitief. De verwachting is dat de kaart
na 5 jaar
geactualiseerd moet worden.
2 Bodemfunctie en bodemkwaliteit 2.1
Inleiding
Voor het bepalen van devoorschriften is zowel de bodemfunctie als de bodemkwaliteit van belang. Om een partij grond te mogen toepassen moet de partij namelijk worden getoetst aan: »
De bodemkwaliteitsklasse van de ontvangende bodem
»
De bodemfunctieklasse van de ontvangende bodem
Bij dezezogeheten dubbele toets geldt dat de kwaliteitsklasse van detoe te passen partij grond of baggerspecie moet voldoen aan bodemfunctieklassenkaart voldoet aan
de strengste norm. Wanneer de ontvangende bodem niet in een
is opgenomen of wanneer de kwaliteit van de ontvangende bodem
deAchtergrondwaarden, dan gelden de achtergrondwaarden
als toepassingseis.
Verdere informatie over het huidig wettelijk kader is opgenomen in bijlage 1.
7/33
ŴTAUW Kenmerk
2.2
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Bodemfunctiekaart
De bodemfunctiekaart is te vinden in bijlage 2. De bodemfunctiekaart is grotendeels gelijk gebleven ten opzichte van de bodemfunctiekaart uit 201 42. Er zijn de volgende wijzigingen: »
De bermen van gemeentelijke hoofdwegstructuur hebben allen de functie Industrie gekregen ten behoeve van uniformiteit
»
In het noorden en westen van het bebouwde gebied van Nunspeet is een nieuwbouwwijk in aanleg.
»
Dit gedeelte heeft nu defunctie Wonen
Het gebied ten westen van de A28 in de gemeenten Ermelo en Putten is toegevoegd aan bodemfunctiekaart en heeft defunctie Landbouw/natuur en plaatselijk
de
defunctie Wonen
gekregen »
In Elburg zijn 2 gemeentelijke hoofdwegen toegevoegd, namelijk de Gerichtenweg en de Oude Harderwijkerweg
» »
De Rijkswegen, provinciale wegen en de militaire terreinen zijn uitgesloten van defunctiekaart Er zijn kleine aanpassingen
aan
de beheergrenzen. Ter plaatse
gemeentegrens gedeeltelijk aangepast.
van de gemeente Putten is de
In dewijk Waterfront in de gemeente Harderwijk zijn
de grenzen licht gewijzigd daar gebieden gewijzigdzijn van oppervlaktewater
naar
landbodem
en andersom De bodemfunctiekaart komt automatisch overgangsrecht.
2.3
Dat staat
Bodemkwaliteitskaart
De bodemkwaliteitskaart (paragraaf
in het tijdelijkdeel van het omgevingsplan via het
in het tweede lid van artikel 3.5 van de Aanvullingswet bodem.
bestaat
uit de ontgravingskaart
(paragraaf
2.3.2) en detoepassingskaart
2.3.3).
De bodemkwaliteitskaart
wordt opgesteld volgens de regels uit het Besluit bodemkwaliteit, de
Regeling bodemkwaliteit en de Richtlijn voor het opstellen van bodemkwaliteitskaarten.
Meer
informatie over de regelgeving is te vinden in bijlage 1 en in het technisch rapport (kenmerk R003-1275478EVF-V04-baw-NL). De ontgravingskaart
geeft de kwaliteit van de grond op een locatie weer. De kaart
voor de stoffen uit het standaardpakket
(STP). De toepassingskaart
is opgesteld
laat zien welke kwaliteit grond
toegepast mag worden en is een combinatie van de ontvangende bodemkwaliteit en de bodemfunctiekaart (dubbele toets: zie bijlage 1 voor nadere toelichting). In detoepassingskaart
is
ook PFAS opgenomen.
2 Nota bodembeheer regio Noord Veluwe. TAUW, kenmerk R002-1206995LNH-baw-V02-NL,
d.d.21 januari
2014
8/33
ŴTAUW Kenmerk
2.3.1
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
PFAS
Voor PFAS is reeds een bodemkwaliteitskaart
en bijbehorende beleidsregels opgesteld3 voor de
regio Noord-Veluwe, met uitzondering van de gemeente Heerde en Hattem. Uit de resultaten blijkt dat PFAS geen belemmering is bij het grondverzet. Voor verdere details wordtverwezen naar rapportage.
Het beleid ten aanzien
geïntegreerd . De ontgravingskaarten 2.3.2
de
van het toepassen van PFAS-houdende grond is in deze Nota ten aanzien
van PFAS zijn opgenomen in bijlage 3.
Ontgravingskaarten
In afwijking op de Richtlijn zijn dezones geclassificeerd op basis van de 80-percentielwaarde (P80: waarde waar
80 "/o van dewaarnemingen
gemiddelde.Deze keuze is in paragraaf
onder ligt) in plaats
van het rekenkundig
3.2 nader toegelicht. De ontgravingskaarten
in bijlage 3. In tabel 2.1 is de ontgravingsklasse
zijn te vinden
per zone weergegeven. Hieruit blijkt dat de
kwaliteit van de bovengrond van de zone 'Bedrijven- en industrieterreinen' beter is dan de bovengrond in de zone 'Wonen'. Dat is niet uitzonderlijk als het gebied met de functie wonen al veel langer beïnvloed wordt door haar
gebruik. Ter controle zijn de hoogste waarnemingen
van de
zone Wonen in beeld gevraagd en deze liggen verspreid over de regio in diverse gemeenten. Er kan dus geen deelgebiedworden aangemerkt
met een afwijkende kwaliteit die de gemiddelde
classificering beïnvloedt. Het gebied Drielanden is verdacht op het voorkomen van arseen. De bodemkwaliteitskaart opgesteld voor deze parameter 2.3.3
3.8).
Toepassingskaarten
De toepassingskaart staan
(zie ook paragraf
is niet
is de combinatie van defunctie en de kwaliteit van de bodem. In tabel 2.1
de toepassingseisen.
De kaarten
zijn opgenomen in bijlage 4. Hierbij gelden devolgende
opmerkingen: »
De toepassingseis van de gemeentelijke hoofdwegen en de provinciale wegen is bepaald aan de hand van defunctie. De functie is Industrie. De dubbele toets is niet uitgevoerd, daar de kwaliteit van de bermen niet bepaald is. Dit is gebiedspecifiek paragraaf
»
beleid (zie ook
3.6)
De gemeentelijke bermen zijn begrensd op 0,5 m -mv. In de ondergrondwordt geen verdere beïnvloeding verwacht van de berm en deze is opgenomen in de aangrenzende zone. Eenzelfde redenatie is van toepassing voor provinciale wegbermen, maar aangezien beheer zijn van de provincie zijn deze wel apart paragraaf
3.6). Opgemerkt wordt dat de bermen óókverdacht zijn ten aanzien
dat asbest wel dieper dan 0,5 m -mv aangetroffen onderdeelvan deze bodemkwaliteitskaart. (toegangsdammen, »
deze in
gezoneerd voor de ondergrond (zie ook van asbest en
kan worden. Asbest is echter geen
Bermen ter plekke van verdachte deellocaties
lokale ophogingen, etc.) zijn uitgesloten van deze kaart
Voor de arseengebieden geldtgebiedspecifiek
beleid (zie paragraaf
tussen de arseengebieden is op basis van de kaart
3.5). Vrij grondverzet
mogelijk. Voor overige toepassingen in
het gebied geldt de generieke toepassingseis Landbouw/Natuur. Grond uit de arseenzones mag niet zonder keuring op arseen, buiten de arseengebieden toegepast worden 3 Noord Veluwe bodemkwaliteitskaart
PFAS. TAUW, kenmerk R001-1273092EVF-V01-mwl-NL, d.d.30 oktober 2020
9/33
ŴTAUW Kenmerk
»
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Harderwijk centrum (^1900) is uitgesloten van de kaart voor de stoffen van het standaardpakket.
Van dezezone zijn te weinig waarnemingen
vanwege de ontstaansgeschiedenis
classificering ook bij voldoendewaarnemingen bepaald aan »
beschikbaar.
onbetrouwbaar
zal zijn. De toepassingseis is
de hand van defunctie Wonen. Dit is gebiedspecifiek
Voor het gebied Harderwijk Waterfront geldtgebiedspecifiek toepassingseis is afhankelijk
Verderwordt
een heterogene verontreiniging verwacht, waardoor de beleid
beleid (paragraaf
3.7) De
van de situatie. In onderstaande tabel is de strengste
toepassingseis weergeven »
De toepassingseis voor PFAS is bepaald aan
de hand van het generieke kader (zie bijlage 1
voor uitleg) voor dewegbermen van de gemeentelijke hoofdstructuur en de provinciale wegen. Zo wordttoepassingsruimte gecreëerd voor toepasbare, Voor de overige zones is de toepassingseis bepaald aan
Zo vindt er geen verslechtering van de bodemkwaliteit ten aanzien gebiedspecifiek »
licht PFAS-houdende grond.
de hand van de ontgravingskwaliteit. van PFAS plaats.
Dit is
beleid
Binnen de grondwaterbeschermingsgebieden gelden afwijkende toepassingseisen voor zowel standaardpakket
als PFAS. De regels zijn opgenomen in het provinciale beleid
Tabel 2.1a Kwaliteitsklassen bovengrond perzone Zone
Ontgravingsklasse
1 Buitengebied
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Wonen***
STP: Wonen
2 Wonen
3 Bedrijven-
en industrieterreinen
4 Arseengebieden
5 Gemeentelijke
6 Provinciale
bermen
bermen
7Harderwijk: Centrum ^900
8 Harderwijk: Waterfront
Uitgesloten gebieden,
zoals
(voormalige) defensieterreinen
Bovengrond
Toepassingseis
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW met verhoogd arseen
STP: AW*
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
Bovengrond
PFAS: AW
PFAS: Wonen/Industrie
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
PFAS: AW
PFAS: Wonen/Industrie
STP: Uitgesloten
STP: Wonen
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: AW**
PFAS: AW
PFAS: AW
Uitgesloten
STP: AW PFAS:
AW
10/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
STP = standaardpakket * Vrij grondverzet
tussen arseengebieden
** Toepassingseis
geldt voor grond van buiten Waterfront. Voor grond uit Waterfront zelf geldt de toepassingseis van
mogelijk, toepassingseis geldt voor grond van buiten de arseengebieden
Wonen of Industrie (zie paragraaf 3.7) *** Het gebied Drielanden is onderdeel
van deze zone en is verdacht op voorkomen van arseen. De
bodemkwaliteitskaart is niet opgesteld voor arseen (zie paragraaf 3.8)
Tabel 2.1b Kwaliteitsklassen ondergrond perzone Zone
Ontgravingsklasse
1 Buitengebied
STP: AW PFAS: AW
PFAS: AW
2 Wonen
STP: AW***
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW
STP: AW
3 Bedrijven-
en industrieterreinen
Ondergrond
Toepassingseis STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
4 Arseengebieden
STP: AW met verhoogd arseen
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
6 Provinciale
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: Uitgesloten
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: AW**
PFAS: AW
PFAS: AW
Uitgesloten
STP: AW
bermen
7Harderwijk: Centrum ^900
8 Harderwijk: Waterfront
Uitgesloten gebieden,
zoals
Ondergrond
(voormalige) defensieterreinen
PFAS: AW
STP = standaardpakket * Vrij grondverzet
tussen arseengebieden
mogelijk, toepassingseis geldt voor grond van buiten de arseengebieden
** Toepassingseis
geldt voor grond van buiten Waterfront. Voor grond uit Waterfront zelf geldt de toepassingseis van
Wonen of Industrie (zie paragraaf 3.7) *** Het gebied Drielanden is onderdeel
van deze zone en is verdacht op voorkomen van arseen. De
bodemkwaliteitskaart is niet opgesteld voor arseen (zie paragraaf 3.8)
2.4
Uitgesloten locaties
De bodemkwaliteitskaart
zegt alleen iets over de diffuse bodemkwaliteit. Locaties waar
(vermoedelijk) afwijkt zijn uitgesloten. Dit zijn locaties waar (geweest) waarvan
de kwaliteit
een verdachte activiteit aanwezig
de invloed op de bodemkwaliteit niet bekend is en locaties waar
is
uit
bodemonderzoekis gebleken dat de kwaliteit daadwerkelijk afwijkt van de gebiedskwaliteit. Conform bijlage M van de Regeling Bodemkwaliteit dienen de uitgesloten locaties op kaart weergeven worden. Aangezien diteen dynamisch beeld is, is hiervan
afgeweken. Op de kaart zijn
alleen de uitgesloten gebieden weergeven.
11/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
De volgende gebieden zijn uitgesloten: »
Voormalige stortplaatsen: bodemkwaliteitskaart.
»
Deze zijn geïnventariseerd en getoond in de PFAS
De kaart
is geactualiseerd en tevens opgenomen in bijlage 6
(Voormalige) defensieterreinen: De terreinen zijn getoond op kaart
in bijlage 6. Nadere
onderbouwing is te vinden in het technisch rapport (R003-1273092EVF-V04-baw-NL) Ook de volgende typen locaties zijn uitgesloten van de kaart: »
Locaties binnen het beheergebied van het rijk en het waterschap:
hierover is de gemeente
geen bevoegd gezag. Dit zijn in iedergeval de grote watergangen,
de spoorgebonden
gronden en de rijkswegen »
Locaties met een afwijkende kwaliteit of dieverdacht zijn op (een ernstige) bodemverontreiniging waaronder ook boerderij-erven vallen
»
Toepassingen met grond dievan elders afkomstig is. Indien de grond destijdsis toegepast op basis van de bodemkwaliteitskaart
dan kan aan
de hand van het vooronderzoek alsnog
geconcludeerdworden dat de kaart alsnog gebruikt kan worden als bewijsmiddel »
Locaties verdacht op het voorkomen van PFAS. Een overzicht van verdachte locaties ten aanzien
van PFAS is te vinden in bijlage 6. NB: op basis van nieuwe inzichten kan dit
overzicht van verdachte locaties wijzigen. Er dientvoor gebruik van de kaart
altijd geverifieerd
te worden of een locatie verdacht is op PFAS Als locaties uitgesloten zijn van de kaart,
dan dient een andere milieuhygiënische
worden gebruikt voor grondverzet (zie paragraaf
verklaring te
4.3). Door middelvan het uitvoeren van een
vooronderzoek volgens de NEN 5725, aanleiding F kan bepaald worden of een locatie verdacht is op het voorkomen van een bodemverontreiniging als gevolg van puntbronnen of eerder aangetoonde verontreinigingen (paragraaf
4.2.1). In deze gevallen geldt de bodemkwaliteitskaart
niet.
2.5
Locaties waar bodemonderzoek
is uitgevoerd
Het kan voorkomen dat een locatie niet uitgesloten is van de bodemkwaliteitskaart,
maar
dat er
toch een (verkennend) bodemonderzoekof partijkeuring is uitgevoerd. Uit het onderzoek kan dan een andere kwaliteit blijken dan uit de bodemkwaliteitskaart. bodemkwaliteitskaart
In dergelijke situaties kan de
niet als geldig bewijsmiddelworden gebruikt voor hergebruik van grond (met
uitzondering van tijdelijke uitname) en dient een ander erkend bewijsmiddelte worden verkregen (partijkeuring).
2.6
Diepere
ondergrond
Vanwege de verspreidingswijzen van verontreinigingen wordt de grootste beïnvloeding in de bovengrond verwacht voor de stoffen uit het standaardpakket.
Uit de bodemkwaliteitskaart
blijkt
binnen het gezoneerde deel van het beheergebied de ondergrond kwaliteit AW heeft voor het standaardpakket.
De verwachting is voor dezezones dat de diepere ondergrond (onder
2,0 m -mv) een gelijke of betere kwaliteit heeft.
12/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
De kaart voor het standaardpakket
wordt dan ook van toepassing verklaard voor de diepere
ondergrondonder 2,0 m -mv met uitzondering van: »
Waterfront Harderwijk: vanwege de herontwikkeling zijn er naar verontreinigingen aanwezig
»
verwachting sterke
in de diepere ondergrond
Stationsgebied Nunspeet: het stationsgebied Nunspeet wordt her ontwikkeld. Binnen dit initiatief zijn (sterke) verontreinigingen aangetroffen
Ten aanzien
in de diepere ondergrond
van PFAS geldt eenzelfde redenering met één uitzondering. Daar
wordt de bodemlaag rond de grondwaterstand als verdacht aangemerkt. toepassing voor de diepere ondergrondtot aan
PFAS mobiel is
De PFAS kaart
de grondwaterstand. De kaart
is van
is niet van
toepassing op de bodemlagen onder de grondwaterstand.
2.7
Veiligheidsklasse
conform CROW 400
Bij het werken in grond moet dewerkgever voor de uitvoeringsfase een V&G-plan (Veiligheid & Gezondheid) maken. De CROW 400-richtlijn voor veilig en risicogestuurd werken in en met verontreinigde bodem is een veel gebruikte richtlijn om de risico's te bepalen. De te hanteren veiligheidsklasse mag worden bepaald aan vastgestelde bodemkwaliteitskaart (zie technische rapportage
de hand van de 80-percentielwaarde (P80) uit een
door dezete toetsen aan
de SRCarbo -waarden. Uit detoetsing
R003-1273092EVF-V04-baw-NL) blijkt dat de SRC-waarden vele
malen hoger zijn dan de P80 van alle zones in de bodemkwaliteitskaart. veiligheidsklasse. Dit betekent dat alleen de maatregelen
Er volgt hieruit dus geen
die horen bij de basishygiëne
van
toepassing zijn. Net als bij grondverzet dient eerst middelsvooronderzoek (NEN 5725, aanleiding G) te worden vastgesteld dat gebruik mag worden gemaakt van de bodemkwaliteitskaart Bij het aantreffen
voor de betreffende locatie (zie paragraaf
5.6).
van asbest in of op de bodem tijdens dewerkzaamheden
worden gehouden met speciale maatregelen
dient rekening te
die moeten worden getroffen in het kader van de
Wet bodembescherming en het Arbeidsomstandighedenbesluit. Opgemerkt wordt dat de militaire oefenterreinen uitgesloten zijn van de bodemkwaliteitskaart. Daarmee
is de kaart voor dezezones ook niet geschikt voor het bepalen van deveiligheidsklasse.
Indien er vanuit het grondverzet geen aanleiding is voor onderzoek (bijvoorbeeld bij tijdelijke uitname) dient alsnog onderzoek plaats
3 Gebiedspecifieke 3.1
te vinden ter bepaling van deveiligheidsklasse.
zaken
Inleiding
Voor devoorschriften rond het grondverzet wordt uitgegaan
van een aantal
afwijkingen op het
landelijke generieke kader. Dat is voor het merendeel het gevolg van de lokale ambities die nodig worden geacht om een duurzaam en toekomstbestendig bodembeheer vorm te kunnen geven. De gebiedspecifieke zaken worden in dit hoofdstuk toegelicht.
13/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Het gebiedspecifiek beleid ten aanzien
van lokaal
en het percentage bodemvreemdmateriaal automatisch
maximale
(paragraaf
waarden (paragraaf
3.5, 3.6 en 3.7)
3.3) komen onder de Omgevingswet
in het tijdelijke deel van het Omgevingsplan via het overgangsrecht.
Dat staat
in het
derdelid van artikel 3.5 van deAanvullingswet bodem.
3.2
P80
De bodemkwaliteitskaart betrouwbaar waarnemingen
is één van de bewijsmiddelenom partijen grond eenvoudig en
toe te kunnen passen. In het generieke toetsingskader wordt het gemiddelde van de getoetst aan
de normen om zo de kwaliteitsklasse te bepalen. In devorige kaart
dan ook gebruik gemaakt van het gemiddelde voor karakterisering kwaliteitszones (zoals oude kernen) of parameters
is
van de zones. Bij heterogene
die heterogeen voorkomen, brengt het gebruik
van het gemiddeldebij devaststelling van de kwaliteit van de te ontgraven grond risico's met zich mee. Dit risico bestaat staat
aangegeven
uit het vrijkomen en toepassen van grond met een slechtere kwaliteit dan
op de bodemkwaliteitskaart.
Om dit risico te beperken is gebruik gemaakt van de ruimte in het Besluit bodemkwaliteit, om de bodemkwaliteit vast te stellen op basis van de 80-percentielwaarde (P80). De P80 is dewaarde waar
80 "/o van de beschikbare
meetwaarden onder ligt. Het gebruik van de P80 boven het
generieke gemiddeldebij de beschrijving van de bodemkwaliteit heeft als voornaamste de bodemkwaliteitskaart milieuhygiënische
3.3
in een groter aantal
gevallen aansluit
effect dat
bij de daadwerkelijk aanwezige
kwaliteit van de vrijkomende grond.
Percentage
bijmenging
Conform het Besluit bodemkwaliteit mogen herbruikbare 20 gewichtsprocent bodemvreemdmateriaal
grond en baggerspecie maximaal
bevatten voor zover het steenachtig
materiaal
of hout
betreft (artikel 34 van het Besluit bodemkwaliteit en het tweede lidvan artikel 1.1 van de Regeling bodemkwaliteit). Overige bodemvreemdematerialen, sporadisch voorkomen. Voorwaarde is dat dit materiaal bewerken in de grond of baggerspecie aanwezig
zoals plastic en piepschuim mogen alleen al voorafgaand
aan
het ontgraven of
was en het redelijkerwijs niet gevraagd kan
worden om het uit de grond of baggerspecie te verwijderen voordat het toegepast wordt. De gemeente heeft op grond van artikel 44 en 45 van het Besluit bodemkwaliteit de mogelijkheid om via gebiedspecifiek beleid een lager percentage bodemvreemdmateriaal regio Noord-Veluwe maakt
vast te stellen. De
gebruik van deze mogelijkheid. Voor het buitengebied wordt het
generieke kader gehanteerd om geen knelpunten in het grondverzet te veroorzaken. Voor overige zones wordt het maximale welke percentage bodemvreemdmateriaal
percentage verlaagd naar toegestaan
5 /. In tabel 3.1 is te zien
is per zone.
14/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Tabel 3.1Maximale bijmengingaan bodemvreemde materialen (gewichtspercentage) Zone
Toegestane
1 Buitengebied
20
2 Wonen
5
3 Bedrijven-
en industrieterreinen
6 Provinciale
5 bermen
5
bermen
5
7Harderwijk: Centrum ^900
5
8 Harderwijk: Waterfront
5
Uitgesloten gebieden,
5
3.4
bijmenging
5
4 Arseengebieden 5 Gemeentelijke
“/o bodemvreemde
zoals (voormalige) defensieterreinen
Asbest
Asbesthoudend materiaal
is bodemvreemdmateriaal
sporadisch in de grond aanwezig
zijn (zie paragraaf
en mag volgens de regels slechts 3.3). Voor asbest is geen achtergrondwaarde
opgenomen in de Regeling Bodemkwaliteit. Voor asbest is alleen een interventiewaarde opgenomen van 100 mg/kg (gewogen). Onder de 100 mg/kg (gewogen) is er sprake van een ‘verwaarloosbaar
risico' en mag de grond beschouwd worden als niet verontreinigd.
In de regio Noord-Veluwe is asbest een veelvoorkomende verontreiniging vanwege verschillende activiteiten in het verleden. In de regio zijn ook meerdere asbestwegen aanwezig.
Een deel van de
locaties is reeds gesaneerd. Er is geen overzicht te geven van bekende locaties en gebieden die met asbest verontreinigd zijn of waar
een vermoeden is van asbestverontreiniging.
alleen toe op de stoffen uit het standaardpakket op) asbest dient separaat
3.5
en PFAS. Verder onderzoek naar
Deze kaart ziet (deverdenking
uitgevoerd te worden.
Arseen
In de bodemkwaliteitskaart
is een zone ‘Arseengebieden' gedefinieerd.In de regio Noord-Veluwe
komen van nature verhoogde gehalten
aan
arseen voor. Dit is ontstaan
doordat in het verleden
arseen uit arseenhoudend kwelwater is neergeslagen bij het in contact komen met zuurstofrijker grondwater. Dit heeft zich op deze manier kunnen ophopen op dit grensvlak waarbij bijvoorbeeld bindt aan
ijzeroxide (ijzeroer). Vanwege deze ontstaansgeschiedenis
arseenverontreiniging
heterogeen voor. Dit blijkt ook uit de bodemkwaliteitskaart.
het komt de
De regio kiest ervoor om grondverzet binnen de arseengebieden mogelijk te maken op basis van de bodemkwaliteitskaart, antropogene
mits er geen aanleidingen zijn dat het aanwezige
arseen een
(géén natuurlijke) oorsprong heeft. Het arseen komt namelijk in principe van nature
voor binnen deze gebieden. Dit grondverzet wordt mogelijk gemaakt
door het hanteren
van een
Lokaal Maximale Waarde (LMW) voor arseen van 76 mg/kg. Dit is voortzetting van het gebiedspecifieke beleid van de eerdere Nota bodembeheer.
15/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Voor het afleiden van deze Lokaal
Maximale Waarden is in het verleden al een risicobeoordeling
gedaan. Hieruit is gebleken dat er mogelijk ecologische risico's zijn. Deze risico's worden echter als aanvaardbaar »
beschouwd op basis van devolgende argumenten:
Het betreft van nature voorkomend arseen welke dus al in de bodem aanwezig
is.
Beargumenteerd kan worden dat er geen (negatieve) effecten op de ecologie zullen optreden, daar detotale hoeveelheid arseen niet toeneemt »
Deze Lokale Maximale
Waarde wordt alleen gehanteerd voor grondverzet binnen de
arseenzone én zolang het arseen geen antropogene oorsprong kent. Vanwege de heterogene aard van de verontreiniging kan dit betekenen dat er lokaal
een verslechtering van de kwaliteit
optreedt. Dit wordt echter elders binnen dezone gecompenseerd door een verbetering (‘stand-still ’ principe) »
Er zijn geen humane
risico's te verwachten
als gevolg van deze Lokale Maximale
Waarde
In bijlage 8 is de risicobeoordeling van deze LMW uit devoorgaande Nota Bodembeheer opgenomen. Grondverzet naar
andere zones is niet toegestaan
op basis van de kwaliteitskaart.
middelseen partijkeuring vastgesteld te worden wat het arseengehalte kan beoordeeldworden of de grond voldoet aan
Eerst dient
in de grond is. Vervolgens
detoepassingseis. De bodemkwaliteitskaart
wel als bewijsmiddelworden gebruikt voor de stoffen uit het standaardpakket
kan
en PFAS.
Voor het toepassen van grond binnen de arseenzones die niet afkomstig is uit de arseenzone geldt dat moet worden voldaan aan
3.6
de generieke toepassingseis Landbouw/Natuur.
Wegbermen
Wegbermen kunnen verontreinigd raken het verkeer op de weg. De beïnvloeding vindt plaats afspoeling van hemelwater en door depositie. Deze beïnvloeding vindt plaats
via
zolang er verkeer
over deweg rijdt en is daarmee (redelijk) constant. De wegbermen zijn een voorbeeld van diffuus belaste lintvormige gebieden. Door de beïnvloeding van deweg wordt in dewegbermen een andere kwaliteit verwacht, voornamelijk van de wegen met de hoogste verkeersintensiteit. Er wordtverschil gemaakt
in de volgende wegen:
»
Provinciale wegen
»
Gemeentelijke hoofdwegen
»
Overige gemeentelijke wegen
»
Rijkswegen
Overige gemeentelijke wegen niet als aparte zone waarbinnen
zone opgenomen. Deze wegen vallen binnen de
deweg gelegen is.
16/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Bermen van de gemeentelijke en provinciale hoofdwegen zijn wel gezoneerd in deze kaart. De kwaliteit van de bermen is echter niet bepaald. De toepassingseis is bepaald aan defunctie. Dit is gebiedspecifiek functie. Dit is gebiedspecifiek
beleid. De toepassingseis is bepaald aan beleid. Daar
de hand van
de hand van de
de kwaliteit van de bermen van de gemeentelijke
hoofdwegen en provinciale wegen niet bepaald is, kan er op basis van de bodemkwaliteitskaart geen veiligheidsklasse conform CROW 400 vastgesteld worden. Hiervoor is aanvullende onderzoek benodigd. Rijkswegen vallen onder het bevoegd gezag van het Rijk en zijn daarmee per definitie uitgesloten van de kaart.
De spoorwegen zijn om dezelfdereden uitgesloten.
Voor de definitie van de berm wordt gebruik gemaakt van de definitie gegeven in het Besluit Bodemkwaliteit (artikel 63, lid 3). Hierin staat
dat een berm maximaal
10 meter uit deweg ligt,
tenzij de berm eerderwordt begrensd door een fysieke afscheiding. Deze definitie is ook te zien in onderstaand figuur4.
Wegconstructie
Wegconstructie
Begrenzing wegberm
IN OPHOGING
Wegconstructie
Begrenzing wegberm
Wegconstructie
MAAIVELDLIGGING MET EN ZONDER SLOOT
VERDIEPTE LIGGING
Figuur3.1Definitievan debermen
Deze definitie is gebruikt om de bermenzone te construeren. Aanvullend zijn de volgende keuzes gemaakt: »
Trottoirs en fietspaden worden gezien als fysieke afscheiding
»
Inritten zijn opgenomen als onderdeelvan de berm
»
Zowel deverharde berm als de onverharde berm is meegenomen
Opgemerkt wordt wel dat wegen over tijd kunnen veranderen. Hierdoor kan de opgestelde zone niet meer actueel zijn in de looptijd van deze kaart.
De definitie zoals hier gegeven is leidendom
te bepalen wat tot dewegberm behoort.
4 Bron: Factsheet omgaan met bermgrond bij (auto)snelwegen, via https://www.bodemplus.nl/onderwerpen/wetregelgeving/bbk/publicaties/factsheet-omgaan/
17/33
ŴTAUW Kenmerk
3.7
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Waterfront Harderwijk
De wijk Waterfront wordt herontwikkeld, waarbij
zoveel mogelijk met een gesloten grondbalans
het
bestaande bedrijventerrein wordt herontwikkeld tot woongebied. Om dit mogelijk te maken is gebiedspecifiek beleid ontwikkeld. Het gebiedspecifieke beleid voor Waterfront te Harderwijk is ongewijzigd gebleven ten opzichte van devorige Nota Bodembeheer. De volgende regels gelden, tenzij er sprake is van een uitzondering (zie hoofdstuk 5) of van een verdachte locatie. Verdachte locaties zijn geen onderdeelvan deze bodemkwaliteitskaart
en de bijbehorende regels
voor grondverzet. Eerst dient namelijk vastgesteld te worden of de kwaliteit op deze locatie afwijkend is of niet (zie paragraaf
2.4 voor uitgesloten locaties).
ToepassingbinnenWaterfront, afkomstig uit Waterfront De toepassingseis is voor grond van binnen dezone Waterfront is: »
Klasse Wonen voor het gehele deelgebiedmet uitzondering van infrastructuur . Dit is ongeacht de ontvangende bodemkwaliteit en dus alleen gebaseerd op defunctie van het gebied. Het is daarmee gebiedspecifiek
»
Klasse Industrie ter plaatse toepassingslocatie
beleid
van infrastructuur (wegen, parkeerplaatsen)
vervolgens verharding wordt aangebracht.
mits op de
Dit is ongeacht
de ontvangende
bodemkwaliteit en dus alleen gebaseerd op defunctie van het gebied. Het is daarmee gebiedspecifiek
beleid
Via een milieuhygiënische of aan
aanwezig »
verklaring conform Besluit bodemkwaliteit dient aangetoond te worden
detoepassingseis voldaan wordt en dat er geen asbest boven de hergebruiksnorm is:
(In situ) partijkeuring conform BRL1000 en NEN 5707
De toepassingseis voor grond afkomstig van buiten Waterfront is Landbouw/Natuur.
3.8
Drielanden Harderwijk
Drielanden in Harderwijk is een gebied dat in eerdere kaarten Het gebied is in de afgelopen jaren grootschalig is dit gebied nog als arseengebied aan arseenhoudende grond naar
is aangemerkt
als arseengebied.
gesaneerd op arseen waardoor het niet wenselijk
te merken. Dit zou namelijk grondverzet van
het gebied toe mogelijk maken en dit is gezien de uitgevoerde
sanering niet wenselijk. Echter vanwege deze historie is het wel aannemelijk met (sterk) verhoogde arseengehalten bodemkwaliteitskaart
dat er in het gebied mogelijk nog locaties zijn
en is het gebied verdacht op arseen. De
kan daardoor niet zondermeer als bewijsmiddelgebruikt worden om grond
vanuit Drielanden te ontgraven en elderstoe te passen. Eerst dient middelseen bodemonderzoek vastgesteld te worden of er verhoogde arseengehalten
voorkomen in de partij.
18/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
4 Voorschriften grondverzet 4.1
Inleiding
In dit hoofdstuk zijn devoorschriften opgenomen voor het grondverzet conform het Besluit bodemkwaliteit. De regels zijn hierbij onderverdeeldnaar
de 3 meest voorkomende handelingen
bij grondverzet: »
Graven (paragraaf
4.3)
»
Opslaan
4.4)
»
Toepassen (paragraaf
(paragraaf
4.5)
Het gebiedspecifieke beleid is toegelicht in hoofdstuk 3. Specifieke landelijke toepassingskaders zoals tijdelijke uitname en grootschalige Overige aandachtspunten Binnen afzienbare
bodemtoepassing zijn opgenomen in hoofdstuk 5.
zijn opgenomen in paragraaf
4.6.
tijdtreedt de Omgevingswet in werking. In bijlage 5 is een nadere toelichting
hierover opgenomen met een inventarisatie
van de beleidsveranderingen. Het huidige Besluit
bodemkwaliteit is toegelicht in bijlage 1.
4.2
Basisregels
4.2.1
Vooronderzoek
De bodemkwaliteitskaart geeft de diffuse achtergrondkwaliteit van de bodem weer (zie hoofdstuk 2). Locaties waarvan bekend dat er bodemverontreiniging aanwezig is, zijn uitgesloten van de kaart.
Logischerwijs kan de kaart
dan niet gebruikt worden voor grondverzet of voor het
bepalen van deveiligheidsklasse. Om te bepalen of de bodemkwaliteitskaart
gebruikt kan worden voor een locatie dient de
initiatiefnemer een vooronderzoek te laten uitvoeren conform de norm NEN 5725.
In deze norm
zijn sinds 2018 specifieke onderzoeksaanleidingen (met bijbehorende onderzoeksvragen) beschreven om de kaart te kunnen gebruiken als bewijsmiddel.Te weten: »
Voor grondverzet: aanleiding F: Toetsing gebruik bodemkwaliteitskaart
bij te ontgraven grond
en het toepassen van grond »
Voor bepaling van veiligheidsklasse: aanleiding G: Opstellen hypothese over bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing
en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten
van arbeidshygiënische
risico's (zie hoofdstuk 5)
Het vooronderzoek voor het gebruik van de bodemkwaliteitskaart
in het kader van grondverzet
(aanleiding F) dient op onderstaande vragen een antwoord te geven: »
Vallen dewerkzaamheden bodemkwaliteitskaart
»
(graven/opslaan/toepassen)
(horizontaal
volledig binnen de afbakening
van de
en verticaal)?
Welke bodemkwaliteitsklasse is toegekend aan
de bodem in de bodemkwaliteitskaart(en)
en
welke lagen zijn daarbij onderscheiden? »
Is de bodem asbestverdacht?
19/33
ŴTAUW Kenmerk
»
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Is het op basis van de activiteiten, ontgraving of ongewoon voorval aannemelijk bodemkwaliteit ter plaatse
is veranderd sinds het vaststellen of actualiseren
dat de
van de
bodemkwaliteitskaart? »
Zijn er puntbronnen aanwezig
of is ernstige bodemverontreiniging te verwachten
binnen het
ontgravingsprofiel? (locaties die op voorhand zijn uitgesloten, zijn opgenomen in paragraaf
2.3). Aandachtspunt
hierbij is ook de bodemlaag rond de grondwaterstand die
verdacht kan zijn op PFAS Het kan voorkomen dat uit het vooronderzoek volgt dat de bodemkwaliteitskaart
gebruikt kan
worden, maar
van hetgeen dat
dat er tijdens dewerkzaamheden
afwijkingen worden aangetroffen
het vooronderzoek heeft uitgewezen (bijvoorbeeld vanwege het waarnemen aantreffen
van bijmenging zoals puin en/of asbestplaatjes).
van de bodemkwaliteitskaart
van oliegeur of
In die gevallen vervalt de geldigheid
en dient alsnog aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd.
4.2.2 Zorgplicht Onder alle omstandigheden moet bij het toepassen van grond en baggerspecie de wettelijke zorgplicht conform artikel 13 van de Wet bodembescherming (bodem) en artikel 7 van het Besluit bodemkwaliteit (toepassingen in oppervlaktewaterlichaam
in beheer van gemeente) in acht
worden genomen. Deze zorgplicht houdt in dat iedereen een verplichting heeft om verontreiniging te voorkomen of wanneer voorkomen niet mogelijk is, zoveel mogelijk te beperken. Deze zorgplicht geldt ook in de situaties dat er geen onderzoeksplicht en meldingsplicht is zoals bij tijdelijke uitname (paragraaf
5.2). Ondanks dat er geen onderzoeksgegevens zijn kan toch op
basis van gebruik of zintuiglijke waarnemingen
4.3
een vermoeden van bodemverontreiniging zijn.
Graven
Indien uit vooronderzoek (paragraaf 4.2.1) blijkt dat de bodemkwaliteitskaart gebruikt kan worden als bewijsmiddelkan van de kwaliteitsklassen worden uitgegaan zoals opgenomen in tabel 4.1 en aangegeven
op de ontgravingskaart
in bijlage 3. In het stroomschema
weergeven voor het ontgraven van grond. Aandachtspunt met verschillende kwaliteitsklassen
in figuur 4.1 zijn de stappen
bij het graven in de bodem is dat grond
niet vermengd mag raken. Indien bij het graven bijvoorbeeld
grond vrijkomt met kwaliteitsklasse Wonen en AW, dan dient deze grond in alle gevallen gescheiden te worden opgeslagen, afgevoerd en toegepast. Het graven in sterk verontreinigde grond is niet geregeld binnen deze Nota. Hiervoor geldt een ander kader, namelijk het saneringskader binnen deWet bodembescherming. Graven in de bodem gaat vaak
gepaard met tijdelijke opslag (paragraaf
voor hergebruik (binnen het projectgebied of elders, paragraaf
4.4), afvoer van grond
4.5) of afvoer naar
een erkende
verwerker.
20/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Geen onderzoek nodig (tenzij Arbo of zorgplicht)
Grondverzet in kader tijdelijke uitname? Uitvoeren vooronderzoek aanleiding F ontgravingslocatie
Let op afwijkingen
BKK van toepassing
in het veld en invasieve exoten (zoals de Japanse Duizendknoop)
Uitvoeren bodemonderzoek
|BKK niet van toepassing
Gebruik ontgravingskaart
A GRAVEN
Gescheiden ontgraven van verschillende kwaliteiten en partijen grond
Sterk verontreinigde grond aanwezig?
Opslaan (B) of toepassen of afvoeren (C)
Let op! Hiervoor gelden regels buiten scope Nota
Figuur4.1 StroomschemaA voorgraven in debodemmet uitzondering van sterk verontreinigde grond
Indien de bodemkwaliteitskaart
niet gebruikt kan worden, omdat de bodemkwaliteit mogelijk afwijkt
van hetgeen de kaart
dan dient aanvullend onderzoek te worden uitgevoerd:
»
aangeeft,
Een verkennend of nader onderzoek naar
de aanwezigheid
grond niet elderswordt hergebruikt, maar
binnen het kader van tijdelijke uitname
(paragraaf
van toepasbare
5.2) weer wordt hergebruikt of wordt afgevoerd naar
grond indien de
een erkende verwerker
(bijvoorbeeld een grondbank) »
Partijkeuring (eventueel voorafgegaan
door een verkennend of nader bodemonderzoekvoor
bepaling partijdefinitie) indien grond, buiten het kader voor tijdelijke uitname, wordt hergebruikt
21/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Tabel 4.1a Kwaliteitsklassen bovengrond perzone(STP = standaardpakket) Zone
Ontgravingsklasse
1 Buitengebied
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Wonen
STP: Wonen
2 Wonen
3 Bedrijven-
en industrieterreinen
4 Arseengebieden
5 Gemeentelijke
6 Provinciale
bermen
bermen
7Harderwijk: Centrum ^900
8 Harderwijk: Waterfront
Uitgesloten gebieden,
zoals (voormalige)
Bovengrond
Toepassingseis
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW met LMW voor arseen
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
Bovengrond
PFAS: AW
PFAS: Wonen/Industrie
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
PFAS: AW
PFAS: Wonen/Industrie
STP: Uitgesloten
STP: Wonen
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: AW*
PFAS: AW
PFAS: AW
Uitgesloten
defensieterreinen
STP: AW PFAS:
AW
Tabel 4.1b Kwaliteitsklassen ondergrond perzone(STP = standaardpakket) Zone
Ontgravingsklasse Ondergrond
Toepassingseis
1 Buitengebied
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW
STP: AW
2 Wonen
3 Bedrijven-
en industrieterreinen
4 Arseengebieden
6 Provinciale
bermen
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: AW met LMW voor arseen
STP: AW
PFAS: AW
PFAS: AW
STP: Uitgesloten
STP: Industrie
PFAS: AW
PFAS: AW
7Harderwijk: Centrum ^900
STP: Uitgesloten
STP: Uitgesloten
PFAS: AW
PFAS: AW
8 Harderwijk: Waterfront
STP: Uitgesloten
STP: AW*
PFAS: AW
PFAS: AW
Uitgesloten
STP: AW
Uitgesloten gebieden, defensieterreinen
zoals (voormalige)
PFAS:
Ondergrond
AW
22/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Melden Het graven in toepasbare
grond (niet sterk verontreinigd) als werkzaamheid
hoeft niet te worden
gemeld bij het meldpunt bodemkwaliteit. Tijdelijke opslag of toepassing weltenzij het opslag betreft in het kader van tijdelijke uitname (zie paragraaf
4.4
5.2).
Opslaan
Als grond na ontgraven niet directwordt afgevoerd voor toepassing, dan kan de grond tijdelijk worden opgeslagen op de ontgravingslocatie grond op te slaan. »
of elders. Er zijn verschillende mogelijkheden om
In het kader van deze Nota onderscheiden wij devolgende vormen van opslag:
Opslag bij tijdelijke uitname : gedurendede looptijd van dewerkzaamheden,
op of nabij de
locatie van vrijkomen. Tijdelijk uitname is een specifiek landelijk kader dat is toegelicht in
»
paragraaf
5.2. Hiervoor gelden geen kwaliteitseisen of meldingsplicht, maar wel dezorgplicht
(paragraaf
4.2)
Kortdurendeopslag : maximale
duurvan 6 maanden. Er gelden geen kwaliteitseisen, maar
is wel een meldingsplicht. Vanwege dezorgplicht dient minimaal worden uitgevoerd naar »
er
een vooronderzoek te
deverwachte kwaliteit van de grond
Tijdelijke opslag op landbodem: maximaal
3 jaar.
De kwaliteit van de grond in depot moet
voldoen aan
de kwaliteitsklasse van de ontvangende grond. Er wordt hiervoor dus niet
getoetst aan
defunctie (geen dubbele toets, zie paragraaf
dat de bodemkwaliteitskaart
4.5). Als uit vooronderzoek blijkt
gebruikt kan worden als bewijsmiddelvoor zowel de grond die
opgeslagen wordt als voor de ontvangende grond, dan is er geen aanvullend onderzoek nodig. Deze tijdelijke opslag dient gemeldte worden bij het bevoegd gezag (zie hoofdstuk 6). In de melding moet devoorziene duurvan de opslag en de eindbestemming vermeldworden »
Weilanddepot: opslag van baggerspecie over aangrenzend perceel voor maximaal Alleen baggerspecie dievoldoet aan
3 jaar.
de normen voor verspreiding over aangrenzende
percelen mag worden opgeslagen. De bodemkwaliteitskaart
voorziet hier niet in zodat een
ander bewijsmiddelnodig is, namelijk een waterbodemkwaliteitskaart
of een
waterbodemonderzoek. Deze tijdelijke opslag moet gemeldworden. In de melding moet de voorziene duur en de eindbestemming vermeldworden. De eindbestemming kan ook de locatie van tijdelijke opslag zijn Per gemeenten kunnen er ook aanvullende specifieke regels gelden, bijvoorbeeld uit het bestemmingsplan of het omgevingsplan. Algemene regels Bij het opslaan
van grond gelden een aantal
van verschillende, niet aaneengesloten
standaardregels. Grond (ongeacht
het bodemtype)
ontgravingen of locaties mag niet worden samengevoegd
zonder erkenning van BRL9335. Er is al sprake van samenvoegen als de ‘tenen' van 2 depots elkaar
raken. Een nadere toelichting hierop is gegeven in de notitie ‘Geen grond samenvoegen
zonder erkenning' van de Inspectie Leefomgeving en Transport (IL&T) van januari Uit deze notitie is onderstaande afbeelding overgenomen waarin
2019 (versie 2).
dejuiste manier van gescheiden
opslag te zien is (afbeelding 4.2).
23/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
/-íţįį
Figuur4.2 Gescheiden gronddepots (notitieIL&T)
Bewijsmiddel opslag Zowel voor de grond in depot als voor de locatie van de tijdelijke opslag kan gebruik worden gemaakt van de bodemkwaliteitskaarten.
Voorwaarde hiervoor is dat uit vooronderzoek blijkt dat
de kaart van toepassing is. Bij de melding (meldpunt bodemkwaliteit, zie hoofdstuk 6) moet ook de locatie van de opslag en de omvang van de opslag aangegeven
te worden.
Aangezien de waterbodem is uitgesloten, dient voor detijdelijke opslag van baggerspecie een ander bewijsmiddelte worden gebruikt (waterbodemonderzoek conform NEN 5720 of waterbodemkwaliteitskaart). Opslaan binneneeninrichting Tijdelijke opslag van individuelepartijen korter dan 3 jaar,
die wel repeterend plaatsvindt op
dezelfdelocatie in een periode van meer dan 3 jaar wordt beschouwd als een bedrijfsmatige handeling. Dan gelden de regels van het Activiteitenbesluit of deWabo en niet het Besluit Bodemkwaliteit. Of deze situatie een Wabo-vergunning
milieu nodig heeft, volgt uit categorie 28
van bijlage I onderdeelC van het Besluit omgevingsrecht (Bor). Dit type opslag valt niet onder reikwijdtevan deze Nota. In figuur 4.3 is in een stroomschema
het proces van opslaan
getoond.
24/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Grond ontgraven (A)
Opslag bij tijdelijke uitname
Tijdelijke opslag op landbodem
Type opslag?
(max. 3 jaar zie par 4.5 Nota)
(Duur werkzaamheden)
Geen bewijsmiddel nodig
Uitvoeren vooronderzoek aanleiding F opslaglocatie
Kortdurende opslag (max 6 maanden)
BKK van toepassing
Uitvoeren bodemonderzoek
BKK niet van toepassing
Gebruik ontvangende bodemkaart
Let op afwijkingen in het veld en invasieve exoten (zoals de Japanse Duizendknoop)
Melding
Opslag mogelijk?
Gescheiden opslaan van verschillende kwaliteiten en partijen grond
Zoek andere locatie, pas toe of afvoer verwerker
B OPSLAAN Figuur4.3StroomschemaB vooropslaan van grond
4.5
Toepassen
Als uit vooronderzoek blijkt dat de bodemkwaliteitskaart
als bewijsmiddelkan worden gebruikt dan
kan voor het toepassen van grond van de kwaliteitsklasse worden uitgegaan aangegeven
in de bodemkwaliteitskaart.
ontgravingskaart
zoals die is
Voor de kwaliteit van detoe te passen grond wordt de
gebruikt (bijlage 2).
Voor het bepalen of de toepassing mogelijk is op devoorgenomen locatie wordt de toepassingskaart
gebruikt (bijlage 3). De toepassingskaart
dubbele toets waarbij
is gebaseerd op dezogenaamde
de strengste klasse geldt: bodemfunctieklasse of bodemkwaliteitsklasse (zie
bijlage 1, toelichting Besluit bodemkwaliteit). Het kan dusvoorkomen dat op een locatie met een functie Industrie alleen grond mag worden toegepast met een klasse AW, omdat de kwaliteit van de ontvangende bodem ook AW is. In figuur 4.4 is het stroomschema
voor toepassen getoond.
25/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Grond ontgraven (A) of opgeslagen (B) Geldt een uitzondering? Let op! Er gelden
(tijdelijke uitname of grootschalige bodemtoepassing, zie H3+5)
Let op afwijkingen in het veld en invasieve exoten (zoals de Japanse Duizendknoop)
Uitvoeren vooronderzoek aanleiding F voor toepassingslocatie BKK van toepassing
andere regels
Geval van ernstige bodemverontreiniging
BKK niet van toepassing
aanwezig?
Let op! Hiervoor gelden regels buiten scope Nota
Gebruik toepassingskaart standaardpakket ü PFAS
Toepassing mogelijk?
Naar verwerker of andere toepassingslocatie
Meld de toepassing vijf werkdagen van tevoren ļ Toestemming of geen bericht?
TOEPASSEN
Toepassen
Figuur4.4StroomschemaC: Toepassen
26/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
De toepassingsmatrix
is opgenomen in tabel 4.2.
Tabel 4.2 Grondstromenmatrix BG = bovengrond (tot
bodem
BG Wonen
BG Bedrijven
BG Arseen
BG Bermen H-structuur
BG Bermen provincie
BG Harderwijk Centrum
BG Harderwijk Waterfront
OG Buitengebied
OG Wonen
OG Bedrijven en industrie
OG Arseen
BG Buitengebied
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
BG Wonen
Nee
Ja
Nee
Nee
Ja
Ja
Nee
Nee
Nee
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
BG Arseen
Nee
Nee
Nee
Ja
Nee
Nee
BG Bermen
Partijkeuring benodigd
OG = ondergrond (vanaf 0,5 m -mv)
Toe te passen grond
BG Bedrijven
en
en industrie
BG Buitengebied
0,5 m -mv)
Ontvangende
Nee
Nee
Ja
Nee Ja
Ja
industrie Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Ja
H-structuur BG Bermen
Partijkeuring benodigd
provincie BG Harderwijk
Partijkeuring benodigd
centrum BG Harderwijk
Partijkeuring benodigd
Waterfront OG Buitengebied
OG Wonen OG Bedrijven
en
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Ja
Nee
Nee
Nee
Ja
Nee
Nee
industrie OG Arseen
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Ja
27/33
ŴTAUW Kenmerk
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
4.6
Aandachtspunten
4.6.1
Invasieve
exoten
In het beheergebied van de regio Noord-Veluwe komt, net als elders in Nederland, de Japanse Duizendknoop voor. Deze plant is een zogenaamde invasieve exoot. Dat wil zeggen dat de plant hier van
nature niet voorkomt, maar door de mens is geïntroduceerd.De Japanse
Duizendknoop
verspreidt zich makkelijk en is moeilijk te bestrijden. De plant kan veel schade aanrichten
aan
bijvoorbeeld infrastructurele werken en is ook slecht voor de biodiversiteit. Het is dan ook onwenselijk dat de plant zich
door grondverzet verspreidt.
Verderis er recent (14 juli 2021) een handelsverbod op Aziatische duizendknopen, waaronder de Japanse
Duizendknoop. Dit verbod gaat
in op 1 januari
2022 en is ook van toepassing op handel
in grond en bagger met daarin plantenresten van deze duizendknopen. Bij grondverzet dient dan ook te worden geverifieerd of de Japanse Bastaardduizenknoop
Duizendknoop, Sachalinse
Duizendknoop en de
voorkomt op locatie.
Aangezien de locaties van voorkomen van gedurendede tijd snel kan veranderen, is er geen kaart
opgenomen in deze Nota. Via www.waarneming.nl
kan het voorkomen van de Japanse
Duizendknoop (en andere soorten) worden gecheckt. De kaart
op deze site is niet volledig maar
geeft een goede indicatie. 4.6.2
Overige
aandachtspunten
Overige aandachtspunten, plaats
die buiten de scope van deze Nota vallen, maar waarover
»
Niet-gesprongen explosieven (NGE)
»
Archeologische waarden
»
Ecologische waarden
5 Landelijke specifieke 5.1
kaders
Inleiding
Voor alle werkzaamheden aantal
afstemming
moet vinden met de gemeenten in de regio Noord-Veluwe zijn:
rond grondverzet is er een landelijk generiek kader opgesteld. In een
situaties kan gebruik worden gemaakt van een specifiek landelijk kader (zie paragraaf
tot en met 5.4). Verderis gebleken dat het opslaan
van grond sterkere regulering vraagt
ongewenst samenvoegen te voorkomen (paragraaf
5.5).
Op basis van een vastgestelde bodemkwaliteitskaart CROW 400 worden bepaald (paragraaf
5.2
om
mogen ook deveiligheidsklassen conform de
5.6).
28/33
ŴTAUW Kenmerk
5.2
R002-1273092EVF-V04-baw-NL
Tijdelijke uitname
Het Besluit bodemkwaliteit stelt geen extra verplichtingen aan
detijdelijke uitname van grond en
baggerspecie. Dit is dustoegestaan
toetsing aan
zonder kwaliteitsbepaling,
defunctie en melding.
De gedachte bij deze uitzondering is dat in deze situaties weinig tot niets verandert aan
de
milieubelasting op een bepaalde locatie. De voorwaarde hierbij is dat de grond of baggerspecie niet bewerkt wordt en op of nabij dezelfdeplaats toepassing wordtteruggebracht. aanleg
en onder dezelfdecondities opnieuw in dezelfde
Hierbij kan gedacht worden aan
van kabels en leidingen of de aanleg
grondverzet ten behoeve van de
van een fietspad, waarbij
de vrijkomende grond wordt
gebruikt in de naastliggende berm. Het hergebruik na tijdelijke uitname kent interpretatieruimte. Het is goed om in geval van twijfel, voorafgaand
aan
de uitvoering, deze interpretatieruimte te
verkennen bij het bevoegd gezag, de gemeenten in de regio Noord-Veluwe. Op detijdelijke uitname van grond is dezorgplicht altijd van toepassing (zie paragraaf
5.3
Grootschalige bodemtoepassing (GBT)
Voor grootschalige apart
4.2.2).
toepassingen van grond en baggerspecie is in het Besluit bodemkwaliteit een
toetsingskader opgesteld. Wij spreken van een grootschalige toepassing als er meer dan
5.000 m3 grond of baggerspecie wordttoegepast met een diktevan meer dan 2 meter. Er zijn uitzonderingen op deze omvangseis en detoepassingsmogelijkheden (zie artikel 63 van het Besluit bodemkwaliteit). De toe te passen grond of baggerspecie kan zowel beneden als boven het maaiveld worden aangebracht, voorbeeld van een grootschalige In een grootschalige
maar
is niet bedoeldvoor het ophogen van een perceel. Een
bodemtoepassing is het aanleggen
van een geluidswal.
bodemtoepassing mag grond of baggerspecie worden toegepast met de
kwaliteit klasse Industrie. De kwaliteit en functie van de ontvangende bodem is daarbij niet van belang. Deze optie maakt
het mogelijk om grond of baggerspecie toe te passen op een