Jaarrekening 2021 - definitieve versie raad.pdf

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

682 7 2.168

447

1) 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 7) 7)

2.854

2.228

3.799 74 159 104 132 80 70 177 37 5.082

De verklaring van de afwijking is als volgt: 1) Het grootste onderdeel van de uitgaven en compensatie binnen het Sociaal Domein betreft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo). In 2021 zijn 416 verstrekkingen voor levensonderhoud en 23 kapitaalverstrekkingen verwerkt. Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 3.8 ‘Financiële impact Corona’. 2) Wijkaanpak op maat: lagere uitgaven van € 74.000 door minder aanvragen vanuit de wijken in 2021 vanwege coronabeperkingen. De middelen kunnen vrijvallen ten gunste van het jaarrekeningresultaat. 3) Het nadeel op de reserves komt doordat voorgesteld wordt de middelen voor het lokaal integraal uitvoeringsplan jeugd en het project ‘Meedoen moet kunnen’ door te schuiven naar 2022. Hierdoor wordt in 2021 geen bedrag onttrokken aan de reserve Sociaal Domein voor dit onderdeel waardoor een nadeel ontstaat. 4) De middelen voor bestaanszekerheid/ inkomensondersteuning zijn niet volledig ingezet. Hiervan fluctueert het gebruik. Dit heeft mede te maken met de projecten en voorzieningen die worden ingezet. in 2021 de nieuwe nota bestaanszekerheid en bijbehorende uitvoeringsagenda vastgesteld. Zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda zullen de beschikbare middelen ingezet worden voor de projecten en voorzieningen. 5) Als gevolg van de Corona pandemie is er minder gebruik gemaakt van Wmo vervoer.

6) Een groter beroep op de Jeugdzorg heeft niet alleen een nadelig effect op de programmagelden maar ook op de uitvoeringskosten. 7) Het totale tekort op Participatie, Wmo en Jeugd bedraagt € 200.000. Dit bedrag is exclusief corona effecten. Voorgesteld wordt dit bedrag te onttrekken aan de reserve sociaal domein. Voor een uitgebreide toelichting op de programmagelden wordt verwezen naar bijgevoegd jaarverslag ‘Programmagelden Sociaal Domein 2021’. De jaarcijfers van de centrumgemeentelijke taak Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (BW en MO) voor de regio Noord Veluwe maken onderdeel uit van de rekeningcijfers binnen programma 6. Deze taak heeft geen financiële effecten voor de jaarrekening van Harderwijk, omdat dit budgettair neutraal is verwerkt. Het betreft hier regionale middelen. Er wordt, net als over voorgaande jaren, een apart jaarverslag gemaakt voor de deelnemende gemeenten. Ook zal er aan de deelnemende gemeenten een bestedingsvoorstel worden voorgelegd. Hierin is opgenomen om een deel van het overschot terug te storten naar de deelnemende gemeenten. Voor Harderwijk gaat het om een bedrag van € 1,9 miljoen. Voorgesteld wordt dit bedrag toe te voegen aan de reserve sociaal domein.

- 95 -

2.7 Programma 7 Volksgezondheid en milieu ALGEMEEN Doelstelling Wij werken aan een gezonde en duurzame leefomgeving. Hiervoor staat duurzaamheid centraal in ons handelen. Daarnaast verwachten wij ook van inwoners en ondernemers dat duurzaamheid het uitgangspunt is bij het realiseren van hun plannen. Uitvoeringsagenda ‘Duurzaamheid’ Om uitvoering te geven aan de in juli 2020 vastgestelde duurzaamheidsvisie, is de uitvoeringsagenda Duurzaamheid opgesteld. De opgenomen projecten in de uitvoeringsagenda worden uitgevoerd. Deze projecten dragen minimaal bij aan de doelstelling van één van de volgende vier pijlers: circulariteit, biodiversiteit, klimaatadaptatie en energietransitie. Werken aan een gezonde leefomgeving Met Rijkswaterstaat werken we aan het vervangen van oude geluidsschermen langs de A28. Hierdoor wordt de leefomgeving verbeterd. Wij stimuleren alle inwoners om een actieve en gezonde leefstijl te hanteren door in te zetten op gezond opgroeien, gezond ouder worden en een gezonde leefomgeving Onder andere door het stimuleren van gezonde keuzes (leefstijl) met de lokale uitvoeringsagenda van de nota ‘Samen voor een gezond Noord Veluwe’. Daarnaast willen we de fysieke omgeving zo inrichten dat deze uitnodigt tot een gezonde en actieve leefstijl en deze ruimte biedt voor ontmoeten.

Inhoud Dit programma omvat activiteiten die gericht zijn op een gezonde leefstijl, gezondheidszorg, milieu, duurzaamheid, integrale handhaving en vergunningverlening, afvalverzameling en reiniging, water en riolering alsmede de gemeentelijke begraafplaats.

Ontwikkelingen Verbonden partijen Omgevingsdienst Noord Veluwe (ODNV). Beleidskaders • Milieubeleidsplan; • Van Afval naar Grondstof (VANG); • Duurzaamheidsvisie “De Duurzame Stad”; • Energietransitiebeleid “De Energieke Stad”; • Circulaire economie beleid “De Circulaire Stad”; • Nota Volksgezondheid “Samen voor een Gezond Noord-Veluwe 2017-2021”.

- 96 -

TAAKVELDEN 7.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Volksgezondheid M. Companjen Mens & Maatschappij T. Renee

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Bevorderen gezonde leefstijl, o.a. door preventie en voorlichting met betrekking tot middelengebruik, met name op voortgezet onderwijs; • Bevorderen gezonde en actieve leefstijl ouderen; • Aansluiting bij landelijke campagne NIX<18; • JOGG-gemeente; • Buurtsport coaches. • Gezamenlijk met 22 gemeenten zijn we verantwoordelijk voor de GGD NOG de gezondheidsdienst van de gemeenten. De GGD werkt aan het bevorderen van de gezondheid en het voorkomen van gezondheidsproblemen bij de inwoners van Noord- en Oost-Gelderland; • Jeugdgezondheidszorg wordt uitgevoerd conform gemaakte contractafspraken met Icare JGZ en GGD NOG, onderdeel van deze afspraken is het Rijksvaccinatieprogramma (Wet publieke gezondheid). Specifiek Met inwoners zoeken we naar innovatieve oplossingen voor geluidsoverlast van de A28 door: • Het verbinden met het meerjarenprogramma geluidsanering rijkswegen (MJPG); • Ren relatie te leggen met het project doorstroming A28/MIRT; • Pilot uit te voeren op kwetsbare plekken (akoestisch zwaarst belaste plekken). Als gemeente Harderwijk tekenen we het Schone Lucht Akkoord en zal hierbij en lokale uitvoeringsagenda worden opgesteld. Luchtverontreiniging is een belangrijke risicofactor voor de gezondheid (in dezelfde orde van grootte als overgewicht).

Het stimuleren van gezonde keuzes (leefstijl) met de lokale uitvoeringsagenda van de nota ‘Samen voor een gezond Noordveluwe’; • Het voortzetten van gratis schoolfruit op basisscholen (in afstemming met Europees programma schoolfruit); • Het vergroten van de weerbaarheid van de jeugd in Harderwijk (met onder andere aandacht voor pestgedrag en Social Media in samenwerking met GGD en onderwijs); • Het terugdringen van middelengebruik onder jongeren (waaronder lachgas, in samenwerking met Tactus); • Het stimuleren van een actieve leefstijl voor kinderen en een gezonde leefomgeving van kinderen (door o.a. JOGG en bijvoorbeeld rookvrije schoolpleinen); • Het stimuleren van een actieve levensstijl voor ouderen, door het bieden van wandellocaties met bankjes voor ouderen. Daarnaast zetten we in op suïcidepreventie. We willen het taboe op praten over suïcide doorbreken en professionals en vrijwilligers handvatten bieden om suïcidale gedachten te herkennen en het gesprek hierover aan te gaan. Nieuw beleid • De nota gezondheidsbeleid wordt in het eerste kwartaal 2022 aangeboden ter vaststelling aan de gemeenteraad. Wat hebben wij ervoor gedaan? In de regionale nota zijn de kaders geschept voor het gezondheidsbeleid voor de komende vier jaar. Deze kaders vragen om een verdere uitwerking. In de regionale nota zijn de thema’s uitgewerkt die in alle gemeenten spelen.

Daar is bewust voor gekozen omdat er regionaal intensief wordt samengewerkt op het terrein van gezondheidsbeleid en gemeenten regionaal met veel dezelfde partners in het fysiek, sociaal en medisch domein samenwerken. De gemeenten zullen de thema’s meenemen bij de verdere uitwerking en uitvoering. Daarbij kunnen binnen de gestelde kaders uit deze nota lokale accenten worden gelegd. De inbreng van inwoners is in deze regionale nota geborgd via de adviesraden sociaal domein. Bij de lokale uitwerking van het thema gezondheid – vaak als onderdeel van lokale programma’s, preventieakkoorden en projecten binnen het sociaal domein - zullen inwoners worden betrokken via directere vormen van participatie. De aandacht voor preventie en gezonde leefstijl vraagt de komende jaren actieve aandacht van alle betrokkenen. - 97 -

Het inspireren tot en stimuleren van een gezonde leefstijl kunnen gemeenten niet alleen. Gemeenten zijn partner in een netwerksamenwerking met maatschappelijke partners en inwoners. Ook de gemeenteraden hebben de verantwoordelijkheid om bij alle beleidsafwegingen de gevolgen van beleidskeuzes voor gezondheid van de inwoners zwaar mee te laten wegen. Rekening 2020 TV71 - Volksgezondheid Baten Lasten TV71 - Volksgezondheid - Totaal

Begroting 2021 -68 2.368 2.300

Rekening 2021 -479 2.888 2.409

Resultaat 2021 -109 2.461 2.351

370 -428 -58

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

7.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Riolering B. van Bijsteren Stad & Omgeving J. Dirksen

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Zorgdragen voor reiniging, inspectie en onderhoud van de hoofdriolering incl. huisaansluitingen en voorzieningen zoals kolken, gemalen, schuiven en infiltratievoorzieningen; • Aansluiten van nieuwe locaties op de hoofdriolering; • Curatief onderhoud (herstellen van schade); • Het doorvoeren van verbeteringen; • Projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie) vanuit het OMP (Operationeel Maatregelen Programma); • Meten en monitoren van riolering en gemalen; • Meten, beheren en verstrekken van informatie over grondwaterstanden. Wat hebben wij ervoor gedaan? • Dagelijks regulier onderhoud zoals hierboven gemeld; • Rioolrenovatie van een deel van het transportriool Oranjelaan in overleg met mede-eigenaren gemeente Ermelo en Waterschap vallei & Veluwe, rioolrenovatie Kerksteeg. Rekening 2020 TV72 - Riolering Baten Lasten TV72 - Riolering - Totaal

Begroting 2021

-3.600 2.269 -1.331

Rekening 2021 -5.511 4.321 -1.190

Resultaat 2021

-3.509 2.193 -1.316

2.002 -2.127 -125

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

7.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Afval B. van Bijsteren Stad & Omgeving E. Roza

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Het (gescheiden) inzamelen van huishoudelijk afval; • Het exploiteren van het milieupark met kca-depot; • De afvalstoffen zoveel mogelijk hergebruiken en recyclen, en anders zo duurzaam mogelijk verwerken; • Het ontwikkelen, monitoren en bijstellen van het afvalstoffenbeleid; • Het verlenen van kwijtschelding; • Het registreren van het aantal aanbiedingen restafval en het innen van afvalstoffenheffing; • Het informeren van onze inwoners over het afvalbeleid; • Het schoonhouden van de openbare ruimte en de handhaving. - 98 -

Wat hebben wij ervoor gedaan? Voor de invoering van de VANG-strategie hebben wij alle noodzakelijke voorbereidingen getroffen om de verschillende beleidsmaatregelen en flankerend beleid uit te voeren. Denk daarbij aan de communicatiecampagne, het zorgdragen dat er een vast en variabel tarief kan worden geheven, het doen van een Europese aanbesteding voor de GFT-verzamelcontainers, het doen van locatieonderzoeken voor de GFTverzamelcontainers, het mogelijk maken dat inwoners PMD en twee keer gratis grofvuil kunnen wegbrengen naar milieupark, zorgdragen dat mensen hun medisch afval kosteloos kunnen aanbieden en het treffen van een financiële tegemoetkoming in de afvalkosten voor inwoners die vanaf de tweede helft 2022 GFT kunnen scheiden. Rekening 2020 TV73 - Afval Baten Lasten Onttrekking TV73 - Afval - Totaal

Begroting 2021

-5.294 4.915 -16 -395

Rekening 2021 -5.204 5.340 -237 -102

Resultaat 2021

-5.145 5.182 -37 0

60 -158 200 102

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Omvang huishoudelijk restafval in kg per inwoner (Bron: CBS)

250 Harderwijk

200 150 100

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

50 0 2016

2017

2018

2019

7.4 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Milieubeheer B. van Bijsteren Stad & Omgeving T. Meuwissen

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Milieu Kort samengevat voert de Omgevingsdienst Noord Veluwe de volgende milieutaken uit: • Adviseren over het milieudeel van de omgevingsvergunning voor vergunningplichtige bedrijven; • Behandelen van diverse meldingen (Activiteitenbesluit, slopen, mobiel breken bouw- en sloopafval,); • Behandelen van milieuklachten over bedrijfsmatige activiteiten; • Uitvoering van het milieutoezicht op deze bedrijven en op (asbest)sloopwerkzaamheden; • Adviseren over geluid, bodem, luchtkwaliteit, geur en externe veiligheid; • Bestrijding en aanpak van milieu-incidenten; • Adviseren over natuur en ecologie. Duurzaamheid Het uitvoeren van de projecten zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda Duurzaamheid. Hiermee wordt gewerkt aan de duurzaamheidsdoelen, zoals opgenomen in de duurzaamheidsvisie “De Duurzame Stad”. Specifiek Om uitvoering te geven aan de in juli 2020 vastgestelde duurzaamheidsvisie, zullen we een uitvoeringsprogramma ontwikkelen en uitvoeren. Het programma geeft een duidelijk beeld van alle doelen, de aanpak en - 99 -

voortgang van projecten en activiteiten. Hiermee maken we keuzen en geven we sturing aan de vele transitieopgaven die er zijn om de leefomgeving te verbeteren en toekomstbestendig te maken. Hierbij onderkennen we een aantal hoofdopgaven: Circulariteit Deze opgave behelst de reductie van afval en het sluiten van kringlopen, waardoor grondstoffen hun waarde behouden. Hiervoor is het beleid ‘Van Afval Naar Grondstof (VANG)’ vastgesteld. Daarnaast wordt een ‘aanpak Circulaire economie opgesteld. Vanuit de principes, slimmer ontwerpen, bewust gebruiken en meer en beter hergebruiken wordt de aanpak naar een circulaire stad vormgegeven. Klimaatadaptatie De urgentie om klimaatbestendigheid aan te pakken groeit. We ervaren steeds heftiger de effecten en gevolgen van klimaatveranderingen. Harderwijk zal uiterlijk in 2050 klimaatbestendig en water-robuust moeten zijn om hittestress en droogte te beperken en wateroverlast te voorkomen. De uitvoeringsstrategie bestaat uit: • De kwetsbaarheid in beeld brengen; • De risicodialoog voeren; • Uitvoeringsagenda opstellen; • Meekoppelkansen benutten; • Stimuleren en faciliteren; • Reguleren en borgen; • Handelen bij calamiteiten. Biodiversiteit Ook de biodiversiteit in Harderwijk staat onder druk. En we hebben juist de natuur hard nodig voor een gezonde leefomgeving en om ons te beschermen tegen de klimaatverandering.

We gaan dit doen door natuur(verbindingen) te versterken. Dit doen we door te bouwen aan een veerkrachtig netwerk van (beschermde) natuurgebieden, de landbouwgebieden in het buitengebied en het groen in de stad. Vanuit de principes: het vergroten van leefgebieden, het verbinden van gebieden met elkaar en het versterken van de kwaliteit in de gebieden wordt gewerkt aan een robuust Harderwijks Natuurnetwerk. Energietransitie Deze opgave is uitgewerkt en vastgesteld in het beleid: ‘De Energieke stad’. Het beleid heeft als doelstelling het bereiken van 45% CO2-reductie in 2031 ten opzichte van 2010. Hieraan wordt uitvoering gegeven middels de Uitvoeringsstrategie ‘Energieke stad 2021-2024’ gericht op het uitvoeren van plannen waarin de impact op de CO2 vermindering hoog is, de voorbeeldfunctie tot uiting komt en de samenwerking wordt gevonden met verschillende stakeholders: • Duurzame gemeentelijke organisatie en gemeentelijk vastgoed; • Duurzame initiatieven ondersteunen; • Windenergie; • Zonne-energie; • Aardgasvrije buurten. Wat hebben wij ervoor gedaan? De reguliere milieutaken zoals hierboven beschreven zijn uitgevoerd door de ODNV. In 2021 is uitvoering gegeven aan de projecten zoals opgenomen in de uitvoeringsagenda duurzaamheid, onder andere de volgende projecten: •

Duurzame tips van Kinderwethouder Kinderwethouder Lizzy heeft in de eerste helft van 2021 elke maand een filmpje gemaakt. In deze filmpjes besprak ze steeds een duurzaam onderwerp met daarbij tips wat je kan doen.

•

Cirkelstad De gemeente is aangesloten bij Cirkelstad. Het doel van Cirkelstad is om Circulair bouwen te stimuleren door gebruik te maken van een landelijk platform. Harderwijker (bouw)ondernemers worden geholpen met projecten, kennis en netwerken.

•

Elke school een boom In 2021 is een inventarisatie gemaakt welke school welke boom wilde hebben. Deze bomen worden begin 2022 de scholen geplaatst.

•

Tiny Forest - 100 -