Jaarrekening 2021 - definitieve versie raad.pdf

Jaarrekening 2021

-2-

Inhoudsopgave 1.

2.

3

4

5

Algemeen............................................................................................................................................ - 4 1.1

Voorwoord .................................................................................................................................. - 4 -

1.2

Financiële positie........................................................................................................................ - 6 -

1.3

Leeswijzer ................................................................................................................................ - 10 -

Programmaplan ................................................................................................................................ - 11 2.0

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning................................................................................. - 12 -

2.1

Programma 1 Veiligheid ........................................................................................................... - 32 -

2.2

Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat ......................................................................... - 40 -

2.3

Programma 3 Economie ........................................................................................................... - 49 -

2.4

Programma 4 Onderwijs ........................................................................................................... - 58 -

2.5

Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ................................................................................. - 66 -

2.6

Programma 6 Sociaal domein .................................................................................................. - 78 -

2.7

Programma 7 Volksgezondheid en milieu ................................................................................ - 96 -

2.8

Programma 8 Ruimte en wonen............................................................................................. - 105 -

Paragrafen ...................................................................................................................................... - 113 3.1

Paragraaf lokale heffingen ..................................................................................................... - 114 -

3.2

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................... - 118 -

3.3

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................ - 124 -

3.4

Paragraaf Financiering ........................................................................................................... - 126 -

3.5

Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................... - 128 -

3.6

Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................ - 133 -

3.7

Paragraaf Grondbeleid ........................................................................................................... - 144 -

3.8

Paragraaf Financiële impact Corona ...................................................................................... - 147 -

Jaarrekening ................................................................................................................................... - 153 4.1

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling............................................................... - 154 -

4.2

Balans .................................................................................................................................... - 157 -

4.3

Overzicht van baten en lasten ................................................................................................ - 159 -

4.4

Toelichting op de balans ........................................................................................................ - 161 -

4.5

Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................................................... - 176 -

4.6

Toelichting baten en lasten (inclusief onderhanden werken) ................................................. - 177 -

4.7

Single Information Single Audit (SISA) 2021 .......................................................................... - 195 -

Bijlagen ........................................................................................................................................... - 201 5.1

Overzicht kredieten 2021 ..................................................................................................... - 202 -

-3-

1.

Algemeen

1.1 Voorwoord Inleiding Bij de jaarrekening legt het college via het programmaplan en de paragrafen verantwoording af over de al dan niet gerealiseerde beleidsvoornemens over 2021 (hoofdstukken 2 en 3). De financiële vertaling van het gevoerde beleid heeft een plek in hoofdstuk 4 van de jaarrekening. Evenals vorig jaar zullen we ook dit jaar een aparte paragraaf over de gevolgen van de coronacrisis in de jaarstukken opnemen. Financieel Resultaat Het financiële resultaat is € 12,4 miljoen positief. Voorgesteld wordt dit resultaat toe te voegen aan de algemene reserve. Bij de vaststelling van dit resultaat is al rekening gehouden met het feit dat er nog een bedrag ad € 3,1 miljoen beschikbaar wordt gehouden voor projecten die in 2021 niet konden worden afgerond. De laatste jaren zien we hierin ook de invloed van de gevolgen van Corona terug. Maatschappelijk Resultaat Naast het financiële resultaat is het maatschappelijke resultaat minstens zo belangrijk dan wel belangrijker. Antwoord wordt gegeven op de vraag wat hebben we afgelopen jaar kunnen realiseren van onze voornemens? Ondanks financiële druk op de begroting en het feit dat we moesten acteren in coronatijd hebben we met elkaar toch veel kunnen realiseren. We zijn gestart met de bouw van de nieuwe Roef en ook de bouw van het nieuwe zwembad is gestart.

Het nieuwe complex van Unitas is opgeleverd en het Stadsmuseum is compleet gerenoveerd waarbij bij deze laatste de verbouwing juist tijdens de coronasluiting kon. Het project de Wijde Wellen is gerealiseerd en daar hebben veel mensen afgelopen zomer ontzettend van genoten. Het wandelgebied wordt gebruikt als verblijfsplek en is heel erg toegankelijk. Het is echt voor de inwoners en samen met de ijsbaan, omwonenden en werkgroep Toegankelijkheid tot stand gekomen. Dit soort projecten worden beleefd en gebruikt; het is naast het Waterfront, Harderweide en het Crescentpark een nieuwe loot aan de stam. Naast deze fysieke projecten is de gemeente actief bezig geweest met inclusiviteit. ,,Harderwijk zijn wij samen is het verhaal van burgerschap. Jij mag zijn wie je bent en meedoen en meeleven. Gesprekken zijn gevoerd met kerken en moskeeën, er was een expositie Out & Proud op de Veluwe over het onderwerp dat je mag zijn wie je bent. Samen met de politie is de campagne ‘Gekend om wie je bent’ gedaan. Het maakt bewust van wat het bij een ander doet, wat je zegt. Het laat zien hoe je staat ten opzichte van de ander en leert meer naar onszelf te kijken. We zijn meer bewust geworden van hoe waardevol contact is, misschien wel juist omdat dit contact of de band met elkaar in coronatijd ontbreekt.’’ Ook duurzaamheid heeft wederom stevige aandacht gehad.

Het verduurzamen van onze sportaccommodaties (waaronder de Sypel) en de nieuwbouw van het Havenkantoor, een vrijstaand gebouw met inachtneming van de laatste eisen ten aanzien van duurzaamheid, zijn hier voorbeelden van. Financiële ontwikkelingen In 2021 is invulling gegeven aan het ombuigingsplan. Het voeren van degelijk financieel beleid zonder extra lastenverhogingen was daarbij steeds het uitgangspunt. We kunnen 2021 nu afsluiten met een gezonde basis voor de toekomst, maar zeker gezien de geschetste ontwikkelingen begroting 2022-2025 (o.a. de herijking van het gemeentefonds) zullen keuzes maken belangrijk zijn om financieel gezond te blijven. Tot slot Met deze jaarrekening wordt ook een collegeperiode van vier jaar afgesloten. “Aanpakken met ambitie” is vier jaar lang het motto geweest. Een bijzondere collegeperiode met een bijzonder laatste jaar door Corona. Wederom hebben inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties veerkracht, creativiteit en inventiviteit getoond. Dit biedt perspectief voor de toekomst waarin een nieuwe gemeenteraad en een nieuw college Gemeente Harderwijk verder gaan ontwikkelen, nieuwe uitdagingen aangaan en nieuwe ambities gaan realiseren.

Met vriendelijke groet, Jeroen de Jong Wethouder -4-

-5-

1.2 Financiële positie Resultaat 2021 Het jaar 2021 wordt afgesloten met een positief resultaat van afgerond € 12,4 miljoen. Dit resultaat is gecorrigeerd voor de onderhanden werken (€ 3,1 miljoen), mutaties diverse reserves (- 0,4 miljoen) en voorstel bestemming voordelig resultaat zwembad en omgevingsvergunningen (0,3 miljoen). Het positieve bruto resultaat is hiermee afgerond € 15,3 miljoen. Het positieve resultaat binnen de grondexploitaties bedraagt € 8 miljoen. De algemene dienst sluit met een positief resultaat van € 7,3 miljoen waarmee het totale brutoresultaat € 15,3 miljoen bedraagt. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een voordelig resultaat van € 1,4 miljoen. Het verschil ad € 13,9 miljoen bestaat uit diverse grotere mee- en tegenvallers die hieronder worden toegelicht. Voorgesteld wordt om een bedrag van € 7,5 miljoen door te schuiven naar 2022 voor de uitvoering van nog niet afgeronde of uitgestelde activiteiten (inclusief corona gerelateerde activiteiten). Hiervan is € 4,4 miljoen reeds gedekt ten laste van reserves waardoor netto € 3,1 miljoen ten laste van het resultaat komt. De activiteiten die ten grondslag liggen aan deze budgetten zijn grotendeels gestart maar lopen in de uitvoering door naar 2022.

In tabelvorm is het resultaat als volgt: Netto resultaat Onderhanden werk Onderhanden werk corona gerelateerd Mutatie reserve organisatieontwikkeling Meerinzicht Onttrekking reserve sociaal domein (resultaat Participatie, WMO, Jeugd) Inzet handhaving en toezicht omgevingsvergunningen 2022 Exploitatietekort zwembad 2022 Bruto resultaat (saldo van baten en lasten 2021) Resultaat gewijzigde begroting Werkelijk resultaat 2021 (verschil tussen werkelijk en begroot 2021)

Bedrag 12.352 1.805 1.308 -/-224 -/-200 60 238 15.339 1.430 13.909

-6-

De programmaverantwoording per programma is als volgt: L2 niveau

Resultaat (best.bep.)

Lasten / Baten

Totaal Programma's PROG0 Bestuur en ondersteuning

Resultaat bepaling

Lasten Baten

Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG0 Bestuur en ondersteuning - Totaal PROG1 Veiligheid Resultaat bepaling

Lasten Baten

Resultaat bepaling - Totaal PROG1 Veiligheid - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat

Resultaat bepaling

Baten Lasten

Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Ontrekking Dotatie Resultaat bestemming - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal PROG3 Economie Resultaat bepaling Baten Lasten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG3 Economie - Totaal PROG4 Onderwijs Resultaat bepaling Lasten Baten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG4 Onderwijs - Totaal PROG5 Sport, cultuur en recreatie Resultaat bepaling Lasten Baten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal PROG6 Sociaal domein Resultaat bepaling Baten Lasten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG6 Sociaal domein - Totaal PROG7 Duurzaamheid en milieu Resultaat bepaling Lasten Baten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Ontrekking Dotatie Resultaat bestemming - Totaal PROG7 Duurzaamheid en milieu - Totaal PROG8 Ruimte en wonen Resultaat bepaling Baten Lasten Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie Ontrekking Resultaat bestemming - Totaal PROG8 Ruimte en wonen - Totaal Totaal Programma's - Totaal Geheel - Totaal

Rekening 2020 24.290 -95.048 -70.758 0 -8.205 -8.205 -78.963 4.200 -64 4.136 4.136 -752 7.503 6.751 -254 1.181 927 7.678 1.151 -365 786 0 0 0 786 7.328 -2.583 4.745 892 -1.271 -379 4.366 12.249 -2.783 9.465 29 -17 12 9.477 -43.167 89.546 46.380 406 -805 -399 45.981 12.608 -9.997 2.611 -25 8 -17 2.594 -31.438 24.649 -6.789 38 0 38 -6.751 -10.695 -10.695

Prim. begroting 2021 22.028 -96.014 -73.986 0 -1.131 -1.131 -75.117 4.549 -52 4.496 4.496 -635 8.681 8.046 -150 250 100 8.146 -618 1.340 722 0 0 0 722 7.868 -2.756 5.112 892 -1.271 -379 4.733 13.338 -2.277 11.061 20 -17 3 11.064 -35.908 82.059 46.151 0 -626 -626 45.525 11.913 -9.437 2.476 -272 8 -265 2.211 -2.212 3.403 1.191 38 0 38 1.229 3.010 3.010

Totale begroting 2021 22.949 -103.012 -80.063 3.305 -10.923 -7.617 -87.680 4.521 -52 4.468 4.468 -626 9.414 8.788 -680 2.265 1.585 10.373 -3.328 4.224 896 0 -68 -68 828 9.073 -3.823 5.251 892 -1.271 -379 4.872 15.632 -1.864 13.768 20 -401 -381 13.387 -41.066 92.789 51.723 3.378 -8.318 -4.940 46.783 17.356 -12.955 4.401 -941 861 -80 4.321 -25.384 27.632 2.248 38 -1.067 -1.030 1.218 -1.430 -1.430

Rekening 2021 22.188 -103.470 -81.282 3.520 -7.784 -4.263 -85.546 4.476 -20 4.456 4.456 -844 8.214 7.370 -728 2.490 1.762 9.132 -10.735 4.130 -6.604 0 -68 -68 -6.672 8.334 -3.508 4.826 892 -1.153 -261 4.566 13.158 -2.309 10.849 227 -645 -418 10.431 -33.511 82.845 49.334 3.380 -8.159 -4.779 44.555 13.488 -10.251 3.237 -301 861 560 3.797 -10.084 10.679 596 38 -690 -653 -57 -15.339 -15.339

Resultaat 2021 -761 -459 -1.219 215 3.139 3.354 2.134 -45 32 -13 -13 -218 -1.200 -1.418 -48 225 177 -1.240 -7.407 -94 -7.500 0 0 0 -7.500 -740 315 -424 0 118 118 -306 -2.474 -445 -2.919 207 -244 -37 -2.956 7.555 -9.944 -2.389 2 159 161 -2.228 -3.868 2.704 -1.164 640 0 640 -524 15.300 -16.953 -1.652 0 377 377 -1.275 -13.909 -13.909

Het begrotingssaldo vanuit de primitieve begroting 2021-2024 bedraagt € 3 miljoen nadelig. Na verwerking van de door de raad vastgestelde begrotingswijzigingen is het gewijzigde saldo € 1,4 miljoen voordelig. Voornamelijk wordt dit veroorzaakt door besluitvorming begroting 2021-2025, septembercirculaire Gemeentefonds en de bestuursrapportages.

-7-

Op hoofdlijnen wordt het rekeningsaldo verklaard door de volgende onderwerpen 2021 voordeel Rekeningresultaat Programma 0-8: Uitgestelde werkzaamheden 2021 (onderhanden werk)) Programma 0-8: Uitgestelde werkzaamheden 2021 Corona gerelateerd Programma 0-8; Effecten Corona Programma 0; Voordeel kapitaallasten Programma 0; Pensioenvoorziening wethouders Programma 0; Verkoop academiestraat 5 Programma 0; Resultaat bedrijfsvoering Programma 0; Resultaat bedrijfsvoering Sociaal Domein Programma 0; Algemene uitkering Programma 0; Ombuigingen Programma 3: Grondexploitaties bedrijventerreinen Programma 5: Beheer openbaar groen Programma 6; Programmagelden sociaal domein Programma 7; Riolering Programma 8; Grondexploitaties woningen Programma 8: (Bouw-)Vergunningsaanvragen Diversen Totaal Rekeningresultaat Nr. a b

c

d e f

g

h

i

j k l m

n o p

a b c d e f g h i j k l m n o p

nadeel

saldo

1.805 1.308 900 639 180 412 804 250 294 468 7417 375 200 161 658 243 303 15.163

1.254

13.909

Toelichting Voordeel onderhanden werken 2021, uitvoering van werkzaamheden loopt door naar 2022, waardoor het budget 2021 niet of deels besteed is.. Een overzicht van de onderhanden werken wordt gegeven in hoofdstuk 4.6. Voordeel onderhanden werk 2021 wat corona gerelateerd is zijn zaken waarvoor we compensatie hebben ontvangen in 2021 maar waarvan de activiteiten opgepakt worden in 2022. De extra incidentele uitgaven en verminderde inkomsten in 2021 als gevolg van Covid-19 bedragen circa € 5,9 miljoen. Hiertegenover is aan steunmaatregelen van het rijk en provincie in totaal € 6,8 miljoen ontvangen. Hierbij merken we op dat onder de inkomsten ook de nagekomen ontvangsten vanuit 2020 zijn verantwoord voor een bedrag van ruim € 1,0 miljoen (Spuk zwembaden € 0,25 en inkomstenderving 2020 € 0,8 miljoen). Dit voordeel ontstaat met name doordat investeringen in de Sypel nog niet zijn afgerond evenals bij de routekaart windenergie. Hierdoor starten deze lasten ook later en ontstaat er een voordeel in 2021. Jaarlijks wordt de voorziening Pensioengelden geactualiseerd. Door een stijging van de rekenrente van 0,082% naar 0,528% is er sprake van een vrijval van de voorziening voor een bedrag van € 180.000. De verkoop van het pand aan de Academiestraat 5 levert per saldo een voordeel op in de exploitatie van afgerond € 412.000. Dit betreft een incidenteel voordeel.

Het nadeel op de overhead wordt voornamelijk veroorzaakt door een nadeel op bedrijfsvoeringsbudgetten van € 604.000 dit is inclusief het budget specifieke opdrachten van € 200.000 welke beschikbaar is gesteld bij de 2e Berap. Door het overhevelen van dit bedrag komt het nadeel uit op € 804.000. Het nadeel op de overhead wordt verder toegelicht in de paragraaf Bedrijfsvoering bij het onderdeel analyse personeelslasten. In 2021 is er binnen Meerinzicht een organisatieaanpassing geweest. Hiervoor is een bestemmingsreserve organisatieontwikkeling gevormd. Bij het raadsvoorstel over de bestemming van het jaarresultaat is een afzonderlijk beslispunt opgenomen om dit nadeel te onttrekken aan genoemde reserve. Het verschil binnen de Algemene Uitkering wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de Decembercirculaire. Het moment van beschikbaar komen van deze circulaire maakt dat deze niet meer middels een begrotingswijziging verwerkt kan worden. In betreffende raadsvoorstel is ook aangeven dat de uitkomst van genoemde circulaire bij de jaarrekening betrokken zal worden. In 2021 zijn conform het ombuigingsplan een tweetal ombuigingsmaatregelen geëffectueerd. Het betreft het eenmalig niet indexeren van de materiële budgetten en het uitstellen van baggeren in de havens. Het voordeel is de uitkomst van de herziening grondexploitatie Lorentz.

Een uitgebreidere toelichting wordt gegeven in de paragraaf Grondbeleid en bij de toelichting op de balans. Beheer openbaar groen: het budget met betrekking tot extra plannen van bomen is niet gebruikt in 2021. Veel klussen zijn vertraagd. Tevens zat er weinig groen in integrale projecten waardoor de kosten lager zijn uitgevallen dan begroot. Het totale tekort op Participatie, Wmo en Jeugd bedraagt € 200.000. Dit bedrag is exclusief corona effecten. Voorgesteld wordt dit bedrag te onttrekken aan de reserve sociaal domein. Voor een uitgebreide toelichting op de programmagelden wordt verwezen naar bijgevoegd jaarverslag ‘Programmagelden Sociaal Domein 2021’. Dit is de resultante van lagere onderhoudskosten (mede veroorzaakt door vertraging in de uitvoering en capaciteitsproblemen vanwege corona) en lagere baten rioolheffing. De lagere baten worden met name veroorzaakt door de leegstand van bedrijfspanden. Het voordeel is de tussentijdse winstneming vanuit de herziening van de grondexploitaties Drielanden-Waterfront. Een uitgebreidere toelichting wordt gegeven in de paragraaf Grondbeleid en bij de toelichting op de balans. Als gevolg van Corona zijn meer bouwvergunningaanvragen binnengekomen. Burgers zijn meer aan het huis gaan verbouwen, dit leidt tot een verhoging van de opbrengsten van € 243.000

-8-

Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om incidentele en structurele financiële tegenvallers op te kunnen vangen, zonder dat daarvoor het beleid substantieel moet worden gewijzigd. Het weerstandsvermogen geeft daarmee aan hoe robuust de financiële positie van de gemeente is. Dit is van belang wanneer zich een financiële tegenvaller voordoet. Met voldoende weerstandsvermogen wordt beoogd mogelijke tegenvallers goed op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: a) De weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b) Alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Het beleidskader is geactualiseerd in de nota weerstandsvermogen en risicomanagement 2019-2021. Hierin is de normering voor het weerstandsvermogen opnieuw vastgezet op een ratio van 1,0. In de volgende tabel is de stand van zaken van het weerstandscapaciteit weergegeven: (bedragen x € 1.000)

Beschikbare weerstandscapaciteit Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel Structureel Onvoorzien Subtotaal structureel Beschikbare weerstandscapaciteit

Stand 31-12-2021

Rekeningresultaat 2021

Claims op reserve

Prognose stand na verwerking resultaat/claims

30.983 30.983

15.339 15.339

- 4.194 -4.194

42.128 42.128

161 161 31.144

n.v.t. 15.339

n.v.t. - 4.194

161 161 42.289 (bedragen * €1.000)

Berekening weerstandsvermogen Incidenteel Algemene reserve Subtotaal incidenteel Structureel Onvoorzien Subtotaal structureel Totaal structureel en incidenteel

Prognose stand na verwerking resultaat/claims

Geïdentificeerde risico’s n.a.v. actualisatie eind 2021

42.128 42.128

24.148 24.148

17.980 17.980

1,7

161 161 42.289

n.v.t. 24.148

161 161 18.141

-

Overschot / tekort

Ratio weerstandsvermogen

1,7

Het gewenste weerstandsvermogen bedraagt € 24,1 miljoen. Het aanwezige weerstandsvermogen is € 42,1 miljoen. Het verschil van afgerond € 18 miljoen is vrij besteedbaar. Wel willen we hier de kanttekening plaatsen dat er diverse ontwikkelingen zijn die wellicht een beroep moeten doen in de toekomst op de vrij besteedbare middelen binnen de algemene reserve. Het gaat hier om de planontwikkeling Kranenburg, Stationsgebied (incl. onderwijsboulevard), omgeving de Roef en Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP). Ook vanuit het coalitieakkoord zal er mogelijk een beroep worden gedaan op deze incidenteel beschikbare middelen. Bij de Kadernota 2023-2026 wordt het overschot betrokken.

.

-9-

1.3 Leeswijzer De jaarrekening is, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), opgebouwd uit de volgende onderdelen: Algemeen Een algemeen deel waarin het voorwoord is opgenomen en de financiële positie van de gemeente. Programmaplan Een programma plan met daarin de negen begrotingsprogramma’s. We hanteren de volgende uitgangspunten voor vorm en inhoud van het programmaplan: • Al ons werk brengen we in beeld, dus zowel de Going Concern als de projectmatige activiteiten. • We gaan pragmatisch om met indicatoren. In nieuwe, en te actualiseren beleidsnota’s, zullen indicatoren en streefwaarden worden opgenomen. In deze begroting zijn, naast de verplichte indicatoren, bij een aantal programma’s een aantal facultatieve indicatoren opgenomen, dit laatste in nauw overleg met de auditcommissie. • We geven inzicht in alles waar de gemeente geld aan uitgeeft door budgetten aan prestaties te koppelen. • Per begrotingsprogramma verwijzen we duidelijk naar financiële informatie in de bijlagen en geven we een samenvatting van die informatie in het programma. De opbouw per programma is als volgt: • Algemeen deel - Inhoud programma - Ontwikkelingen - Verbonden Partijen: aangegeven wordt per programma welke verbonden partij bijdraagt aan het behalen van de doelstellingen van de gemeente.

Uitgebreide informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de afzonderlijke paragraaf hierover. - Beleidskaders. • Taakvelden - Bij de programma’s geven we antwoord op de drie W-vragen, dit doen we per taakveld: Wat wilden we bereiken? Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat heeft het gekost? - Indicatoren per taakveld: per indicator worden realisatiewaarden vermeld over de laatste vier jaar (wanneer voorhanden). In de toekomst willen we hier ook realistische streefwaarden aan koppelen. Ook is de bron vermeld. Naast de verplichte indicatoren worden hier de door de gemeenteraad gekozen (facultatieve) indicatoren opgenomen. • Totaaloverzicht - Financieel overzicht per programma - Analyse huidige begroting ten opzichte van vorige begroting Paragrafen In het programmaplan staat niet alles over de begrotingsprogramma’s. Programma overstijgende informatie over bijvoorbeeld verbonden partijen, lokale heffingen en het weerstandsvermogen is apart in paragrafen samengebracht. Financiële jaarrekening In dit onderdeel van de jaarrekening krijgt u onder andere informatie over: • Een recapitulatie van het totaal van lasten en baten; • Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling; Bijlagen In hoofdstuk 5 zult u diverse bijlagen aantreffen waaronder een totaaloverzicht van alle indicatoren.

Vergelijkende cijfers Als vergelijkende cijfers zijn de Jaarrekening 2020 en de Begroting 2021, inclusief begrotingswijzigingen, opgenomen. Door afronding kunnen in de financiële tabellen geringe verschillen ontstaan.

- 10 -

2.

Programmaplan

- 11 -

2.0

Programma 0 Bestuur en Ondersteuning

ALGEMEEN Doelstelling De gemeente Harderwijk heeft een open cultuur. Het kwaliteitsniveau van onze dienstverlening aan klanten is excellent. De klant staat centraal in alles wat wij doen. De ambtelijke ondersteuning is professioneel en werkt op basis van de uitgangspunten: ''Open, Ontspannen en Ondernemend". Om doelen te bereiken werken wij vaak samen in (tijdelijke) netwerken op basis van het principe: 'Coalition of the willing'. Oftewel partners die dezelfde resultaten willen bereiken. Deze partners zijn inwoners, het maatschappelijk middenveld, ondernemers, onderwijs en overheden. Er wordt samengewerkt in wisselende samenstellingen, passend bij de opgave. Doelstelling Bestuurskracht en Samenwerking • Het versterken van onze positie, het partnerschap en de samenwerking; • Het verbeteren van de samenwerking met onze partners; • Het verbeteren van de samenwerking met het maatschappelijk middenveld. Doelstelling Dienstverlening • Een servicegerichte houding naar onze klanten. Onze medewerkers zijn meedenkers. Dit betekent dat alle medewerkers altijd meedenken met de inwoners, ook als een oplossing niet meteen voorhanden is. Wij zijn klantvriendelijk en gastvrij.

Doelstelling Samenwerking in Meerinzicht • Meerinzicht voert voor Harderwijk de Bedrijfsvoeringstaken en het sociale domein uit; • De samenwerking met Ermelo en Zeewolde intensiveren, met als beoogd effecten meer harmonisatie en standaardisatie van werkzaamheden. Doelstelling Bestuur & organisatie • De gemeenteraad stelt kaders en controleert; • Het college van burgemeester en wethouders geeft dagelijks sturing aan de gemeente.

Inhoud Het programma omvat alle taken van raad en college op het terrein van het openbaar bestuur en de ondersteuning en dienstverlening hierbij door de gemeentelijke organisatie. Tot dit programma behoren ook de algemene dekkingsmiddelen (inkomsten die de gemeente min of meer vrij kan besteden), de gemeentelijke basisadministratie en de interne en externe dienstverlening. Ontwikkelingen Bestuurskracht en Samenwerking In 2019 is besloten om te stoppen met de regionale samenwerking via de Meervoudige centrumregeling NoordVeluwe. Inmiddels is deze regeling opgeheven. Voor de samenwerking op beleidstaken, zoals bijvoorbeeld Recreatie en Toerisme, Verkeer en Vervoer en regioarcheologie, zijn met enkele voormalige SNV-gemeentendienstverleningsovereenkomsten afgesloten. Daarnaast werken de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde steeds nauwer samen. Gezamenlijk zijn wij eigenaar van de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Meerinzicht voert de bedrijfsvoeringstaken en de sociaal domein-taken uit. Naast MIZ verkennen de drie colleges hoe zij in de toekomst de samenwerking verder kunnen ontwikkelen naar een meer beleidsmatig en strategisch niveau. Dit gebeurt in 2021 aan de hand van een drietal inhoudelijke thema’s: • Dienstverlening: Er is een programma Dienstverlening opgestart voor de drie gemeenten en Meerinzicht.

Dit programma heeft tot doel om de dienstverlening te verbeteren in de vier organisaties, waarbij harmonisatie en standaardisatie uitgangspunten zijn. • Gebiedsagenda EHZ: In 2020 is gestart met het opstellen van de Gebiedsagenda EHZ. Dit gaat over het bepalen van de agenda voor de toekomstige opgaven voor wonen, economie, bereikbaarheid en onderwijs voor het totale EHZ-gebied. • Omgevingsvisie/omgevingswet: dit gaat over de afstemming tussen de nog op te stellen omgevingsvisies en standaardisatie van werkprocessen (o.a. software).

- 12 -

Dienstverlening In 2020 is gestart met het programma Dienstverlening. In dit programma werken de gemeenten Ermelo, Harderwijk en Zeewolde en Meerinzicht samen met als doel de dienstverlening te verbeteren. Uitgangspunt is dat we werken aan een kwaliteit van dienstverlening waarbij de inwoners en bedrijven altijd centraal staan. Om dit te bereiken gaan we ‘onze klanten’ ook nadrukkelijk betrekken. Zekerheid en duidelijkheid zijn belangrijke thema’s. We hanteren bij het programma de uitgangspunten die de VNG heeft opgesteld in de uitgaven ‘Kijken als Klant’: Deze visie gaat van vijf principes uit: 1. We bedienen inwoners en ondernemers zo goed als mogelijk op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’. 2. We bieden toegankelijke en begrijpelijke dienstverlening, zodat iedereen eenvoudig zaken met ons kan doen. 3. We werken zichtbaar samen met onze ketenpartners en medeoverheden, zodat inwoners en ondernemers integrale dienstverlening ervaren. 4. We maken gebruik van landelijke standaarden en oplossingen, waardoor onze dienstverlening eenduidiger, veiliger en goedkoper wordt. 5. We maken gebruik van nieuwe technologische mogelijkheden, zodat wij passende, proactieve, uniforme dienstverlening kunnen bieden aan onze inwoners en ondernemers.

Samenwerking in Meerinzicht Sober en doelmatigheid In de Meerjarenbegroting 2021-2024 van Meerinzicht zijn de structurele effecten van de onderdelen van de Kadernota 2021-2024 opgenomen. De onderdelen tot het bestaande beleid van de gemeenten, te weten: • Beleid gemeenten ten aanzien van loon- en prijsmutaties. • Beleid gemeenten ten aanzien van personeel (o.a. opleiding, inhuur). • Opdrachten van gemeenten, die nog niet in begroting verwerkt zijn. Er is geen nieuw beleid verwerkt in de Kadernota MIZ en in de Meerjarenbegroting MIZ. Het was de bedoeling dat het nieuwe beleid een integraal onderdeel zou vormen van de gemeentelijke kadernota’s. Onderwerpen waarbij aan gedacht werden zijn o.a. Omgevingswet, ontwikkelingen in het sociaal domein, digitale transformatie en strategisch HRM-beleid zijn in deze meerjarenbegroting als nieuw beleid verwerkt. Betrouwbaar, ondernemend en flexibel De kernwaarden van Meerinzicht zijn betrouwbaar, ondernemend en flexibel. Meerinzicht is betrouwbaar door binnen het vastgestelde (financiële) kader de dienstverlening vorm te geven. Daarnaast is de ambitie om optimaal aan te sluiten bij de P&C Cyclus van de gemeenten. Met de uitgangspunten van de Kadernota 2021-2024 en de harmonisatie van de P&C wordt hieraan invulling gegeven.

Meerinzicht is ondernemend door ontwikkelingen in de samenleving te signaleren en deze proactief te vertalen naar een initiatief of aanpak om samen met de brongemeenten de koers te bepalen. Daarnaast is de ambitie om de dienstverlening te verbeteren door werkprocessen te harmoniseren, te stroomlijnen en innovaties door te voeren binnen de financiële kaders. In de begroting van 2021 wordt een eerste stap gezet door vrijgemaakte middelen centraal inzichtelijk te brengen in de stelpost innovatiebudget. Samen met de gemeenten wordt bepaald op welke onderdelen deze middelen worden ingezet om de dienstverlening te optimaliseren, processen beter te borgen of nieuw beleid te financieren. Meerinzicht is een lerende organisatie en flexibel door zich aan te passen aan veranderende omstandigheden, kwaliteitseisen en ontwikkelingen in de samenleving. Hierbij is voor medewerkers ruimte voor eigenaarschap, persoonlijke ontwikkeling en initiatief. Meerinzicht ontwikkelt samen met medewerkers plannen om te groeien en te verbeteren. Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeente Gemeenten beschikken over verschillende inkomstenbronnen, waarbij de bijdrage die de gemeente ontvangt uit het gemeentefonds veruit de grootste is. Elke wijziging op de algemene uitkering heeft impact op onze begroting.

Het totale bedrag dat beschikbaar is voor alle gemeenten wordt verdeeld aan de hand van diverse maatstaven. Het verdeelmodel is globaal en kosten georiënteerd en houdt rekening met de belastingcapaciteit en de structuurkenmerken van de verschillende gemeenten. Door het Rijk wordt er gewerkt aan een herijking van het totale gemeentefonds per 1 januari 2023. De jaarlijkse ontwikkeling van de omvang van de algemene uitkering wordt vormgegeven via de zogeheten 'trap op en trap af systematiek', waarbij het totaal beschikbare bedrag meebeweegt met de ontwikkeling van de brede rijksuitgaven. De krimp of groei van de algemene uitkering als gevolg van deze systematiek wordt het accres genoemd en wordt ieder jaar in de mei- en septembercirculaire meerjarig geactualiseerd.

- 13 -

Herijking verdeelstelsel gemeentefonds Het Ministerie van BZK heeft in 2019 opdracht gegeven voor een grootschalige herziening/herijking van de verdeling van het gemeentefonds. Hiervoor lopen 3 trajecten, met elk hun eigen dynamiek, te weten: • Sociaal domein; • Andere uitgavenclusters (het zogeheten klassieke deel); • Eigen middelen. Van de eerste twee clusters zijn rapporten verschenen, waarbij het rapport rondom Sociaal Domein een hoge verklaringsgraad heeft. Dat betekent dat er een nieuw model is opgesteld, waarbij de verdeling beter aansluit op de gemaakte uitgaven in het verleden. Hierbij is ook de verdeling van het woonplaatsbeginsel geïntegreerd in het nieuwe model. Van het tweede cluster (het klassieke deel) is per cluster een nieuwe verdeling gemaakt, waarbij de verklaringsgraad sterk wisselt (van matig tot redelijk/goed). Het ministerie was in het voorjaar van 2020 met name over dit onderdeel ontevreden in relatie tot de uitlegbaarheid van de nieuwe modellen. Hierdoor is de publicatie en invoering van de herijking uitgesteld. De invoering staat nu gepland op 1 januari 2023 in plaats van 2021. De uitkomsten van de nieuwe modellen op gemeenteniveau is niet gedeeld met de gemeenten en dus nog niet bekend.

Op basis van de genoemde verdeelmaatstaven in de rapporten, is er een verschuiving van de verdeling van middelen van klein naar groot, van oost naar west en van het platteland naar de steden. Voor onze gemeente is deze verschuiving ongunstig. Op basis van de voorliggende conceptrapporten zullen de kleinere gemeenten rekening moeten houden met een behoorlijke teruggang van inkomsten. In hoeverre bijstellingen van de effecten na consultatie van de VNG en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) en de uiteindelijke parlementaire besluitvorming (periode september t/m november) voor een beperkter effect zorgen, moet worden afgewacht. Gemeenten worden over de uitkomsten (onder voorbehoud van de parlementaire besluitvorming) geïnformeerd via de diverse circulaires Gemeentefonds. Omvang Algemene Uitkering 2021 De gemeente ontvangt in 2021 een algemene uitkering ter grootte van ruim € 78,0 miljoen (raming op basis van de meicirculaire 2020). Het bedrag is inclusief de onderdelen Participatie en Voogdij/18+. Daarvoor worden nu nog afzonderlijke integratie-uitkeringen ontvangen. In 2021 bedragen deze € 4,67 miljoen respectievelijk € 0,86 miljoen. Deze onderdelen worden naar verwachting per 2022 geïntegreerd in de algemene uitkering.

Integratie-uitkeringen De integratie uitkeringen zijn gekoppeld aan de uitvoering van specifieke taken, maar de gemeente hoeft geen verantwoording af te leggen over de besteding. Op termijn is het de bedoeling dat dit type uitkeringen worden geïntegreerd binnen de algemene uitkering en dus niet langer afzonderlijk zijn te onderscheiden. Daaronder dus ook de onderdelen Participatie en Voogdij/18+. Decentralisatie-uitkeringen Decentralisatie uitkeringen zijn vergelijkbaar met integratie uitkeringen, met als voornaamste verschil dat overheveling naar de algemene uitkering geen doel op zich is. De gemeente ontvangt uitkeringen op het gebied van onder meer schulden en armoede, brede impuls combinatiefuncties, jeugdhulp aan kinderen in een AZC, transformatiefonds jeugd, Faciliteitenbesluit opvangcentra en Voorschoolse voorziening peuters.

Verbonden partijen • Meerinzicht. Beleidskaders • Harderwijk zijn wij samen; visie op burgerschap.

- 14 -

TAAKVELDEN De taakvelden vanaf taakveld 0.8 zijn met name financiële onderwerpen. Op deze taakvelden beantwoorden we niet de 3 W-vragen maar geven we aan wat de inhoud is van dit taakveld. 0.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Bestuur H.J. van Schaik Mens & Maatschappij K. Hulskes

Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier RS4 Samen met de gemeenten Doetinchem, Tiel, Zutphen en de provincie Gelderland onderzoeken we de maatschappelijke en economische waarde van cultuur in onze regio's. We verwachten dat de resultaten in 2022 beschikbaar komen. Gebiedsagenda Veluwe De Veluweagenda 2030 is de basis voor de samenwerking op de Veluwe. De komende jaren werken we gezamenlijk verder aan de ambitie "Beleef de Beste Veluwe". Vanuit onze netwerksamenwerking in de Veluwe Alliantie versterken we de Veluwe en bereiken we een betere balans tussen natuur en recreatie. De thema’s zijn: • Behoud en herstel van ecologische diversiteit; • Een bredere benadering van het begrip recreatie en toerisme, waarbij het niet meer in de eerste plaats gaat om het aantrekken van meer bezoekers, maar om meer kwaliteit. Toerisme is een middel om de Veluwse natuur, economie en samenleving te versterken; • Meer aandacht voor de wensen, belangen en betrokkenheid van bewoners bij ontwikkelingen op de Veluwe. Samenwerking Ermelo, Harderwijk en Zeewolde Deze samenwerking speelt langs twee sporen: • De gemeenschappelijke regeling Meerinzicht. Meerinzicht voert de bedrijfsvoeringstaken en de sociaal domein-taken uit; • De strategische en beleidsmatige samenwerking.

Dit vindt in 2022 onder andere plaats aan de hand van inhoudelijke thema’s: Dienstverlening: Er is een programma Dienstverlening opgestart voor de drie gemeenten en Meerinzicht. Dit programma heeft tot doel om de dienstverlening te verbeteren in de vier organisaties, waarbij harmonisatie en standaardisatie uitgangspunten zijn; Gebiedsagenda: In 2021 is gestart met het opstellen van de Gebiedsagenda. Dit gaat over het bepalen van de agenda voor de toekomstige opgaven voor het gebied. Hierbij vindt ook een verbinding plaats met de lokale gebiedsvisies (overlap). De verwachting is dat in 2022 een uitvoeringsagenda beschikbaar komt. Samenwerking EHZ en Meerinzicht Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en Meerinzicht werken in het Sociaal Domein sinds 2018 beleidsmatig samen. In 2021 wordt deze samenwerking onderzocht en wordt er gekeken of een herinrichting van de samenwerking mogelijk is. De mogelijke wijzigingen die hieruit voortkomen zullen vanaf 2022 worden doorgevoerd. Naast het sociaal domein werken de drie gemeenten en Meerinzicht samen op andere gebieden. Meerinzicht heeft hierin de opgave voor harmonisatie. Hiermee is in 2021 de start gemaakt door vervanging van het financiële pakket. De drie brongemeenten en Meerinzicht zijn hierbij overgegaan op één nieuw financieel softwaresysteem.

Specifiek • Een herijking van de samenwerking op beleidstaken; • Verder vormgeven aan samenwerking RS4 (Doetinchem, Tiel, Zutphen en Harderwijk); • Implementatie nieuw beleid Meerinzicht. Nieuw beleid • De colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde hebben op 14 januari 2020 afgesproken een verdere samenwerking te verkennen. Een samenwerking die gericht is op vertrouwen en gericht is op een verdieping voor de toekomst. In het secretarissenoverleg EHZ is voorgesteld om voor de doorontwikkeling van de EHZsamenwerking gedurende drie jaar per gemeente een budget beschikbaar te stellen van € 50.000 per gemeente per jaar. Het voorstel is om het budgethouderschap in Harderwijk formeel neer te leggen.

- 15 -

Wat hebben wij er voor gedaan? Gebiedsagenda Veluwe Vanuit de verschillende projecten op de Veluwe werken we samen aan behouden van biodiversiteit en natuur op de Veluwe. We streven naar excellente gastvrijheid. Met bestemmingsmanagement streven we naar een spreiding van de recreatieve druk op de Veluwe. Zowel in ruimte als in tijd, waarbij bezoekers nog steeds de beste Veluwe ervaren. Dit doen we in het project Ontvangstlocatie Veluwe. Hierin werken we ook aan het project duurzame mobiliteit voor de Veluwe. Er is een conceptplan opgesteld. Het plan is positief beoordeeld door de Regieteam van de Regiodeal Veluwe. Dat betekent dat we de subsidieaanvraag voor de cofinanciering gaan indienen en met de realisatie aan de slag gaan met als streven afronding van het project eind 2024. Als terreineigenaar hebben we deelgenomen aan het proces Recreatiezonering op de Veluwe. Samen met diverse belanghebbende hebben gezocht naar balans tussen recreatie en natuur. Met een aantal maatregelen op en rondom het Beekhuizerzand bieden we meer rust en ruimte aan de bedreigde doelsoorten in ons gebied. Tegelijkertijd bieden we de recreanten aantrekkelijke routes om van het prachtige buitengebied van Harderwijk te genieten. Het Routebureau voor de Veluwe is eind 2021 opgericht. Routebureau Veluwe is een zelfstandige entiteit geworden.

De organisatie verzorgt de aanleg en het beheer en onderhoud van alle recreatieve netwerken op de Veluwe. Dat geldt voor de borden, palen en andere bewegwijzering en het digitale databeheer. Steeds meer recreanten gebruiken immers routeplanners en apps. In Harderwijk is het afgelopen jaar het ruiter en wandelnetwerk aangelegd. Recreatieve Belevingsgebieden op de Veluwe worden steeds verder uitgewerkt. Harderwijk valt onder het belevingsgebied Oude Zuiderzee en Hanze. In het eerste werkatelier zijn verschillende ideeën opgehaald. De bedoeling is om dit in 2022 verder uit te werken.. Gebiedsagenda EHZ Om te komen tot een Gebiedsagenda zijn we in 2020 gestart met de Nota van Bevindingen. Deze Nota is begin 2021 opgeleverd. Het bevat de feiten; de belangrijke cijfers en analyses, trends en ontwikkelingen. En het bevat de beelden; de meningen van colleges, ondernemers en maatschappelijke organisaties over het gebied. In februari en maart 2021 is er gesproken met het bedrijfsleven van de drie gemeenten en zijn er sessies geweest rondom verschillende thema’s. De Nota van Bevindingen trekt enkele rode draden door de feiten en beelden. Deze zijn de bouwstenen voor de Gebiedsagenda geworden. Tijdens de gezamenlijke radenavond op 21 april 2021 is de Nota van Bevindingen gedeeld met de drie gemeenteraden.

Op basis van de input van de Nota van Bevindingen is een longlist van onderwerpen vastgesteld. Hierna hebben er verdiepingssessies plaatsgevonden, waarbij alle onderwerpen per thema verder zijn uitgewerkt door experts. In een vervolgsessie is de longlist teruggebracht tot shortlist. Met de gedeputeerden van de provincies, de inhoudelijke wethouders en de ambtelijke ondersteuning is de Gebiedsagenda tot stand gekomen. Op 17 november 2021 zijn de drie gemeenteraden geconsulteerd over de concept Gebiedsagenda. Samenwerking EHZ en Meerinzicht In afwachting van de uitkomst van het Rekenkamerrapport over de gemeenschappelijke regeling Meerinzicht is het dossier: ‘doorontwikkeling van de EHZM-samenwerking’, op een laag pitje gezet. Bestaande standaardisatie- en harmonisatieafspraken met Meerinzicht, zoals het nieuwe financiële systeem, zijn opgepakt. Ermelo, Harderwijk en Zeewolde werken in het Sociaal Domein beleidsmatig samen. In 2021 is het onderzoek naar de beleidsmatige samenwerking opgestart. De uitkomsten van het onderzoek worden in 2022 verwacht. RS4 In september 2021 is gestart met het onderzoek naar de maatschappelijke en economische waarde van cultuur in onze regio’s. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de provincie Gelderland en heeft als doel om de vier gemeenten te laten zien waar er meerwaarde kan worden gecreëerd wanneer het gaat over cultuur in de stad.

En hierbij aan te geven hoe de RS4 gemeenten elkaar hierin kunnen versterken. Het onderzoek is in maart 2022 opgeleverd.

- 16 -

Rekening 2020 TV01 - Bestuur Baten Lasten Onttrekking TV01 - Bestuur - Totaal

Begroting 2021 0 2.428 -58 2.370

Rekening 2021 -100 2.240 18 2.158

Resultaat 2021 -182 2.024 0 1.842

-82 -216 -18 -315

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

0.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Burgerzaken H.J. van Schaik Mens & Maatschappij I. Noordijk

Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier • Verstrekken van diverse documenten (zoals reisdocumenten en rijbewijzen) en uittreksels en het innen van leges hiervan; • Het registreren en muteren van persoonsgegevens in de basisregistratie personen (BRP); • Persoonsinformatiemanagement: vaststellen identiteit en registratie van persoonsgegevens; • Tegengaan identiteits- en adres-gerelateerde fraude; • Het opmaken van akten op gebied van geboorte, overlijden en huwelijk; • Voltrekken van huwelijken en partnerschapsregistraties en het innen van leges hiervoor; • Uitvoeren Naturalisatie ceremonie bij verkrijging van het Nederlanderschap en het innen van naturalisatieleges; • Het organiseren van verkiezingen en referenda; • Het op grond van specifieke privacywetgeving verstrekken van informatie uit de BRP en de registers van de Burgerlijke Stand; • Het gastvrij en correct doorverwijzen (zowel fysiek als telefonisch) van burgers naar de juiste plek binnen de organisatie; • Werken op afspraak waardoor er minder wachttijden aan de balies ontstaan; • Het uitreiken van reisdocumenten en rijbewijzen; • Het opnemen en doorzenden van binnengekomen meldingen/klachten op diverse terreinen (Snel Herstel); • Beheren van gevonden en verloren voorwerpen.

Basistaken De gemeente (team KCC en team Vergunningverlening, Informatievoorziening en Beheer (VIB) taakveld Burgerzaken) is verantwoordelijk voor het verlenen van diensten, zoals de aanvraag en uitgifte van rijbewijzen en reisdocumenten, aanvragen Nederlanderschap, voltrekken van huwelijken en partnerschapsregistraties. Op basis van artikel 229 van de Gemeentewet heeft de gemeente de bevoegdheid om kosten hiervoor in rekening te brengen als tegenprestatie voor deze door de gemeente geleverde diensten, de zogeheten leges. De beïnvloedbaarheid van de lasten en baten binnen dit taakveld is vrij beperkt, aangezien het de uitvoering van wettelijke taken betreft en een aantal legesopbrengsten worden gemaximeerd door wettelijke bepalingen. Burgerlijke stand Op basis van de regelgeving omtrent de Burgerlijke Stand (voornamelijk het Burgerlijk Wetboek) en de 'Wet op de lijkbezorging' houden aangewezen ambtenaren van de burgerlijke stand namens de gemeente diverse registers bij en worden daarnaast werkzaamheden verricht op het gebied van huwelijken, geboortes, overlijden, erkenningen en dergelijke. Basisregistraties De Basisregistraties Personen (BRP) is de verplicht te voeren basisregistratie op het gebied van persoonsgegevens. Overheidsinstanties en –instellingen zijn verplicht de gegevens in de BRP te gebruiken voor het uit voeren van hun taak.

Team VIB- taakveld Burgerzaken beheert de BRP en is verantwoordelijk voor het op orde zijn van deze basisregistratie. Verkiezingen Op basis van de Kieswet zijn gemeenten verantwoordelijk voor het organiseren van verkiezingen voor de gemeenteraad, de provinciale staten en het waterschap, de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Specifiek Uitvoering geven aan de update Uitvoeringsagenda dienstverlening 2019-2021; hieronder vallen onder andere de volgende activiteiten: - 17 -

• • • • • • • • •

Vervanging website; Optimaliseren en uitbreiden digitale dienstverlening; Kennisbank KCC; Email contact optimaliseren; Monitoren klantcontacten; Klantgesprekken; Doorontwikkeling blockchain; Ontwikkelingen Wet Elektronische publicaties; Digitale toegankelijkheid.

Wat hebben wij er voor gedaan? BRP De reguliere taken van de BRP zijn uitgevoerd. Hierbij hoort ook het werken binnen de wettelijke termijn. Hierbij hebben wij een BMC-score van 99% behaald. KCC Ook het KCC speelt in op de digitale ontwikkelingen. Daarom hebben we in 2021 de eerste e-Diensten geïntroduceerd en geïmplementeerd. Onze inwoners kunnen geboortes, overlijdens en aanvraag uittreksels digitaal aanleveren. Ook hebben we in 2021 het digitaal aanvragen van rijbewijzen gerealiseerd. Voor de verlenging van een rijbewijs hoeft een inwoner niet meer naar het Huis van de Stad te komen, maar kan de inwoner een verlenging aanvragen via de site van het Rijksdienst voor het Wegverkeer. Binnen twee dagen kan het rijbewijs dan op het gemeentehuis worden opgehaald. In plaats van twee keer een afspraak maken (voor het aanvragen en voor het ophalen) is er nog maar één afspraak nodig. Een ander belangrijk project waar we in 2021 aan gewerkt hebben, is het inrichten van een kennisbank. Ons KCC heeft op deze wijze een tool ter beschikking waarbij sneller informatie opgezocht kan worden om de inwoner goed te bedienen. Dit project is samen met Ermelo en Zeewolde opgepakt. Tweede Kamer Verkiezingen 2021 Ondanks de bijzondere omstandigheden van Corona, kijken we terug op een goed georganiseerd verkiezingsproces. Rekening 2020 TV02 - Burgerzaken Baten Lasten TV02 - Burgerzaken - Totaal

Begroting 2021 -619 2.033 1.414

Rekening 2021 -793 2.459 1.665

Resultaat 2021 -744 2.270 1.526

49 -189 -139

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

0.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden J. de Jong Stad & Omgeving A. Koopmans

Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier • Adviseren en ondersteunen van diverse afdelingen bij de aan- en verkoop van gronden en het begeleiden van nieuwbouw, verbouw en onderhoud van gebouwen; • Opstellen en uitvoering geven aan meerjarenonderhoudsplannen en jaarlijkse werkplannen; • Beheren dagelijks en contractonderhoud. Specifiek Beheer gemeentelijke gebouwen • Aan de hand van een schouw van de gemeentelijke gebouwen in 2019/2020 wordt in 2020 een meerjaren onderhoudsplan’ opgesteld. In hetzelfde traject worden tevens verbeteringsmaatregelen op het gebied van duurzaamheid uitgewerkt die bij de onderhoudswerkzaamheden kunnen aansluiten met een Duurzaam Meerjaren Onderhouds Plan (DMJOP) als resultaat. Daarnaast vindt een volledige inventarisatie plaats van eigendommen en juridisch gebruik; • Herontwikkeling voormalige bibliotheek (Academiestraat 5) door het uitwerken van de vastgestelde visie. - 18 -

•

Hiervoor vindt de voorbereiding van de verkoopprocedure plaats; In de organisatie verankeren van de coördinatie van actief vastgoedbeheer.

Nieuw beleid • Renovatie mess terrein Kranenburg-Noord (bestuurlijke verplichting) Op 28 mei 2020 heeft de raad ingestemd met het voorstel van de aankoop van het voormalige militaire complex Kranenburg-Noord. Op het terrein staat een voormalige officiersmess. Dit is een gemeentelijk monument. De staat van onderhoud van de mess is slecht. Om het pand/monument te kunnen behouden en te verhuren zal groot bouwkundig onderhoud en een grondige renovatie uitgevoerd moeten worden. De kosten van een sobere maar doelmatige renovatie, inclusief voorbereidingskosten worden geraamd op € 935.000. Het krediet wordt volgens de componentenmethode opgedeeld in deelkredieten i.v.m. verschillende afschrijvingstermijnen. De structurele kapitaallasten bedragen € 38.700. •

Energie audits gemeentelijke gebouwen (juridische verplichting) In 2012 is de Europese Energie Efficiency Richtlijn (EED) vastgesteld met als doel om in 2020 20% minder energie te verbruiken. Daartoe bevat de richtlijn verplichtingen voor zowel lidstaten als bedrijven. Op grond van deze richtlijn is de gemeente verplicht om als vastgoedeigenaar gebouwen van een energie audit te voorzien waarin relevante maatregelen met een terugverdientijd kleiner dan 5 jaar ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Deze maatregelen moeten in 2021 worden uitgevoerd. De maatregelen worden geraamd op € 10 per m2 en gelden voor ca. 35.000 m2 bvo. Het benodigde krediet bedraagt dan € 350.000. De structurele kapitaallasten bedragen vanaf 2022 € 17.500. De kapitaallasten kunnen worden gedekt uit een voordeel op de energielasten.

Wat hebben wij ervoor gedaan? College en raad hebben ingestemd met het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) 2021-2024 en het op basis daarvan uitgewerkte Werkplan 2021 en hebben de daarvoor benodigde financiële middelen beschikbaar gesteld. In samenwerking met de gebouwenbeheerders van MIZ wordt hieraan concreet uitvoering gegeven. In lijn met het MJOP2021-2024 is in 2021 gestart met de voorbereidingen van een op te stellen en voor besluitvorming aan het college en de raad voor te leggen Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP). Hiervoor zijn energieaudits uitgevoerd en worden op basis daarvan uit te voeren maatregelen en de daaraan verbonden kosten uitgewerkt. In 2021 zijn de voorbereidingen gestart voor renovatie van de voormalige mess op het terrein Kranenburg-Noord. Er is inmiddels een Voorlopig-ontwerp opgesteld en op basis daarvan is een budgetraming gemaakt. Eén en ander zal in 2022 verder worden uitgewerkt in een Definitief-ontwerp. Alle gemeentelijke gebouwen zijn geïnventariseerd, waarbij tevens per pand het (juridisch) gebruik is vastgelegd. Dit overzicht is en zal gebruikt worden voor het (verder) optimaliseren per pand van (beheers- en onderhouds) kosten en opbrengsten. Rekening 2020 TV03 - Beheer overige gebouwen en gronden Baten Lasten Onttrekking TV03 - Beheer overige gebouwen en gronden - Totaal

Begroting 2021 -419 2.760 0 2.341

Rekening 2021 -650 1.115 -0 465

-1.586 1.229 -20 -376

Resultaat 2021 -936 114 -19 -841

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

- 19 -

0.4

Taakveld Overhead

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

J. de Jong Mens & Maatschappij G. van Lohuizen

Wat zouden wij daarvoor doen? Regulier Taken op het gebied van: • Managementondersteuning binnen het primair proces (directie, teamleiders); • Financiën, administratie, beheer, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie; • Personeel en organisatie; • Inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement); • Juridische zaken; • Bestuurszaken en bestuursondersteuning; • Informatievoorziening en automatisering (ICT); • Facilitaire zaken en huisvesting; • Documentaire informatievoorziening (DIV). Nieuw beleid • Restyling huisstijl gemeente Harderwijk (bestuurlijke verplichting) Het DT heeft besloten aan MIZ- Communicatie opdracht te geven voor het ontwikkelen van een gerestylede huisstijl. Hiermee moet recht gedaan worden aan de ingezette cultuuromslag, de nieuwe huisvesting en de organisatievisie en kernwaarden van de gemeente. Doel is om een zo eenduidig mogelijk en herkenbaar beeld van de gemeente Harderwijk neer te zetten bij inwoners, stakeholders en doelgroepen. Er is een incidenteel budget van € 10.000 nodig. •

Programma Dienstverlening (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht) In december 2019 hebben de drie colleges van Ermelo, Harderwijk en Zeewolde ingestemd met het opzetten van het gezamenlijk programma “Dienstverlening Samen Organiseren”. Er is in maart 2020 een programmamanager aangesteld. Deze persoon start op 1 juni 2020. Beoogd effect is een klant-gedreven organisatie, waarin de behoeften van onze klanten centraal staan en niet onze eigen processen als leidraad dienen. Lopende en nieuwe verbeteropgaven worden opgenomen in de uitvoeringsagenda. En hiervoor wordt gekeken hoe deze opgaven breder in de organisatie kunnen worden belegd. Wat gaat het kosten: Uitvoeringsagenda Dienstverlening: Onderstaande projecten zijn geïnventariseerd en getoetst op actualiteit. Hierbij komen we tot het volgende kostenoverzicht: #

Initiatief-project

Gemeente

2021

Incidenteel

Structureel

X

€ 20.000

€ 5.000

Wettelijk verplicht X

1

Authenticatie ontwikkelingen

E/H/Z/M

2

Wet GDI

E/H/Z/M

X

€ 30.000

€ 6.000

X

3

Single Digital Gateway

E/H/Z/M

X

€ 20.000

€ 5.000

X

4

Digitaal ter inzage leggen

E/H/Z/M

X

€ 20.000

€ 20.000

X

5

Newsroom

E/H/Z/M

X

€ 20.000

6

Digitale Beleidsbibliotheek op de website Digitaal ondertekenen

E/H/Z/M

X

€ 5.000

€ 10.000

E/H/Z/M

X

€ 60.000

€ 15.000

€ 175.000

€ 61.000

7

Totaal

Deze kosten worden verdeeld over de gemeenten via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor Harderwijk bedraagt in 2021 € 92.960 en vanaf 2022 € 24.028.

- 20 -

•

Beloningsbeleid (juridische verplichting) Bij de analyse van de bedrijfsvoeringslasten en de modernisering van het HRM-instrumentarium werd geconstateerd dat het beloningsbeleid niet in de begroting is opgenomen. Dit veroorzaakt per direct een overschrijding van de bedrijfsvoeringsbudgetten. Normaal zou dit in het kader van reëel ramen worden gecorrigeerd, maar een dergelijk bedrag rechtvaardigt het om dit in beeld te brengen. Na de technische omzetting naar HR 21 zijn al onze medewerkers goed ingeschaald en is dit ook in de begroting opgenomen. Om als werkgever de goede prestaties of extra inzet te belonen is een bedrag van € 175.000 nodig. Hiermee wordt voorkomen dat de bedrijfsvoeringsbudgetten op basis van dit bestaande HRM-instrumentarium worden overschreden. Om een realistisch organisatie- breed budget te hebben voor uitvoering van het beloningsbeleid is structureel € 175.000 nodig.

•

Strategisch HRM-beleid (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht) Met ingang van 1 januari 2020 zijn de personeelsregelingen van de 4 organisaties geharmoniseerd. Het doel hiervan was om werkprocessen te harmoniseren en daardoor effectiever en efficiënter te kunnen werken. Bij de besluitvorming hierover in de drie colleges in november 2019 is besloten om in 2020 samen met de medezeggenschapsorganen invulling te geven aan één strategisch HRM-beleid voor vier organisaties. In deze fase is met name het harmoniseren van de personele budgetten relevant. Denk aan de opleidingsbudgetten, budgetten i.v.m. her-inpassing van functies etc. Dit is onderdeel van de Kadernota Meerinzicht 2021 - 2024. Voor een succesvol proces om te komen tot een strategisch HRM-beleid en implementatie daarvan is het noodzakelijk om tijdelijk over extra middelen te kunnen beschikken. Uiteindelijk zal het actueel houden van het strategisch HRM-beleid onderdeel zijn van de ‘normale’ bedrijfsvoering. Voor de inhuur van expertise verwacht Meerinzicht de komende 3 jaar € 50.000 per jaar nodig te hebben. De kosten worden verdeeld via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor Harderwijk bedraagt € 19.695.

•

Digitale transformatie (Meerinzicht) (nieuw beleid vanuit Meerinzicht) Digitale transformatie is het proces waarmee organisaties nieuwe digitale technologie in hun bedrijfsprocessen implementeren en hun bedrijfscultuur aanpassen. Het heeft grote invloed op klantbeleving, interactie met klanten, bedrijfsprocessen, businessmodellen en onderscheidend vermogen. Nieuwe, snel ontwikkelende IT oplossingen en technologie veranderen de wereld om ons heen met hoge snelheid. Digitaal transformeren is geen keuze meer, maar een noodzaak. Nieuwe digitale technologie biedt nieuwe mogelijkheden om bedrijfsprocessen zodanig in te richten dat er nog beter voldaan kan worden aan eisen en verwachtingen van afnemers en gebruikers van de producten en diensten. Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI) Gemeenten hebben VNG en VNG Realisatie in het kader van “Samen Organiseren” opdracht gegeven te werken aan meer collectiviteit op ICT-voorzieningen. De Gemeentelijke Gemeenschappelijke Infrastructuur (GGI) is een ICT- infrastructuur van en voor gemeenten en gemeentelijke samenwerkingsverbanden. De realisatie en implementatieondersteuning vindt projectmatig plaats door samenwerking van gemeenten en de VNG. De GGI creëert een veilige, samenhangende digitale infrastructuur waardoor samenwerken tussen gemeenten en andere overheden beter, veiliger en gemakkelijker wordt.

GGI bestaat uit deelproducten, waaronder GGI-Netwerk en GGI-Veilig. Omschrijving

2021

2022

2023

2024

GGI-Netwerk (S)

€ 35.000

€ 35.000

€ 35.000

€ 35.000

GGI-Veilig (I)

€ 21.000

0

0

0

GGI-Veilig (S)

€ 15.000

€ 15.000

€ 15.000

€ 15.000

Totaal

€ 71.000

€ 50.000

€ 50.000

€ 50.000

De kosten worden verdeeld via de verdeelsleutel bedrijfsvoering. Het aandeel voor Harderwijk bedraagt € 27.967 voor 2021 en structureel € 19.695. •