bijlage A_ontwikkelkader Kranenburg

Een gelaagd ruimtelijk raamwerk. De oude loop van de Sypel wordt weer zichtbaar gemaakt met een wadistructuur, meer groenkwaliteit en een mogelijke verbinding naar het noorden. In de boskamers komen gebouwen-clusters, met rechte roolijnen aan de as en gekartelde open rooilijnen aan het bos. De gebouwen steken het bos in. Een aantal gebouwen worden behouden. Omdat ze de oude militaire identiteit laten zien, om duurzaamheidsredenen of omdat het gebruik voortgezet wordt. Landstede blijft in het gebied en sluit in functie aan bij het militaire karakter. We maken dit mogelijk door deelgebruik van (sport) functies in de buitenruimte en de gebouwen.

45

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Behoud van het erfgoed

Kaders per thema. Erfgoed Dit voormalige kazerneterrein laat ons divers materieel erfgoed na, daar gaan we zorgvuldig mee om. Door het een nieuwe functie te geven versterken we de beleving van de historie van Kranenburg en de identiteit die we eraan willen ontlenen. Zo zetten we de continue verandering van het terrein door de jaren heen voort; op naar een nieuwe fase! Gebouwen Slopen is niet het uitgangspunt. We kiezen ervoor om naast de officiersmess ook het oude Opleidingscentrum Infanterie (OCI) en infanterieschool te behouden. In het OCI zien we kans voor transformatie, zie H4, Circulariteit op blz. 52. Voor de oude infanterieschool zien we meerdere kansen voor maatschappelijke en wijkversterkende functies, zie ook H4, Programma niet-wonen op blz. 60-61.

Hekwerk Het ruim 100 jaar oude hekwerk rondom het terrein heeft een gemeentelijk monumentenstatus. We restaureren dit unieke object. We onderzoeken hoe we op een zorgvuldige manier recht kunnen doen aan de cultuurhistorische waarde ervan. Ook bekijken we de mogelijkheid om aanpassingen te doen die de woonwijk vraagt. Kleine toegangen tot het gebied voor fiets- en wandelverkeer is daar een voorbeeld van. Sypel Aan de oostzijde van het plangebied, langs de Graaf Ottolaan kabbelde vroeger de sypelbeek. Helaas is de beek gedempt en is op die plek een transportriool aangelegd. We onderzoeken de mogelijkheden om deze historische watergang weer (deels) beleefbaar te maken.

Slingerlaantje Aan weerszijden van de Oranjelaan hebben vroeger slingerende paden in een bosrijke omgeving gelegen. Het Slingerlaantje tussen de Nassaulaan en de Mecklenburglaan is daar een restant van. Aan de westzijde van Kranenburg lag vroeger het Slingerlaantje verder richting het Oranjepark. We brengen het Slingerlaantje weer terug in een hedendaagse vorm. Bijvangst is dat door gebruik van het pad het gebied achter de officiersmess minder anoniem wordt. Munitiebunker In de noordoost hoek, ter hoogte van de Prins Frederik Hendriklaan en Graaf Ottolaan heeft een munitiebunker gestaan. Vanwege het explosiegevaar is een hoge grondwal rondom de bunker aangelegd. De bunker is er helaas niet meer, maar de grondwal nog wel. We behouden deze en koppelen er nieuwe functies aan, zie ook H4, Leefomgeving & duurzaamheid, op blz. 48-51.

Grondwal voormalige munitiebunker Waardevolle gebouwen krijgen een nieuwe bestemming Gebouwen blijven met huidige gebruiker Landstede Bestaande hekwerk met nieuwe openingen Zichtbaar maken van de oude Sypelbeek De route van het oude Slingerlaantje terugbrengen

> Oude anzichtkaarten Kranenburg

46

47

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Leefomgeving & duurzaamheid Kranenburg wordt een toekomstbestendige woonwijk. Het heeft geen negatieve effecten op het milieu en de wijk is voorbereid op de (klimaat)ontwikkelingen in de toekomst. Om deze ambitie te behalen maken we gebruik van de norm ‘Het Nieuwe Normaal’ voor bebouwing en NL Greenlabel voor de inrichting van de wijk.* * Het Nieuwe Normaal is de nieuwe, gedragen standaard voor circulair bouwen. NL Greenlabel kent een gebiedslabel wat een methodiek is om duurzaamheid van de buitenruimte te beoordelen.

Biodiversiteit en groen Kranenburg is nu een waardevolle groene (be) leefomgeving met veel bomen. Een vroegtijdige boominventarisatie heeft inzicht gegeven in de bestaande waarden. Bij de herontwikkeling behouden én versterken we dit. Natuur en groen hebben namelijk een positief effect op mensen. Naar buiten gaan en daar bewegen en ontmoeten verhoogt het geluksgevoel en verlaagt stress. Alleen bij zwaarwegend belang maken bestaande volwassen bomen plaats voor iets anders en in dat geval compenseren we ruim. We maken gebruik van de robuuste (boom)beplanting en soorten die al aanwezig zijn en ontwikkelen dit kazerneterrein tot de meest natuurinclusieve groene wijk van Harderwijk. Bezaaid met nieuwe bomen en veel gelaagdheid in het groen, wat nodig is voor de ambassadeur van deze wijk, de eekhoorn. We zorgen voor voldoende en gevarieerd biodivers

48

groen op de juiste plekken. Ook de gebouwen zelf dragen bij: groene gevels en daken met nestgelegenheden voor verschillende soorten fauna dragen bij aan een goede biodiversiteit. Kranenburg; een nieuw stadspark waar ook gewoond wordt. Kranenburg gaat voldoen aan de 3-30-300 regel: Elke woning heeft zicht op minimaal 3 bomen, 30% van de bodem van de openbare ruimte is bedekt met bladerdak en de afstand tot een groot groengebied of park is maximaal 300 meter. Daarnaast vermijden we onnodige verharding.

Gebruik buitenruimte Het openbaar gebied op Kranenburg wordt van buitengewone waarde. Naast de historie, krijgen Bewegen, Ontmoeten, Sporten en Spelen (het BOSS-principe) nadrukkelijk de ruimte. Het nodigt écht uit tot ontmoeting tussen de verschillende bewoners, ook van omliggende wijken. De gedachte en identiteit van een voormalig legerkamp zijn het uitgangspunt voor de inrichting en het gebruik van de openbare ruimte als collectief woonlandschap. Een kazerne had de opzet van een klein dorp. Een militaire omgeving waarin elke functie een eigen plek had. De officiersmess, barakken, legeringsgebouwen en lesgebouwen, alle functies waren met elkaar

verbonden door een gezamenlijke buitenruimte met daarin een stormbaan, stallingsplaatsen, een appèlplaats en sportvelden. Voor Harderwijk biedt Kranenburg de ultieme kans om toe te werken naar een uniek collectief woon- en leefmilieu waar mensen met plezier en in goede gezondheid wonen en samenleven. De openbare ruimte wordt levendig door actieve en bewoonde plinten in de nieuwe woongebouwen en door gebruikswaarde aan de groene buitenruimte toe te kennen. Het monumentale hek is een merkbare overgang naar de omgeving. Speelplekken zijn informeel en van natuurlijke materialen. Zandplekken, klimbomen, stapstenen door laag water, de evenwichtsbalk en kruiptunnels van de stormbaan. Kinderen, ga maar lekker buiten spelen! Bewoners maar ook sportverenigingen maken gebruik van het sportveld, de hardloopbaan, de heuvels rondom de oude munitiebunker en de stormbaan. Een wijk waar buiten altijd wel leven is is een fijne plek om te wonen.

Groen en biodiversiteit

Gebruik buitenruimte

bestaande bomen

kleine speelplekken

nieuwe bomen

hardlooprondje 1km

groene open plekken

sportoestellen in de groenzone

talud munitiebunker groene kraag

grasveld appelplaats, kan ook gesport worden, of voor evenementen worden gebruikt

49

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Leefomgeving & duurzaamheid Klimaatadaptatie Door de hoeveelheid groen heeft Kranenburg de kans om een belangrijk koelte-eiland in hitteperiodes te zijn. Dit is een plek die koeler is dan andere delen van de stad. Een plek met veel bomen en planten die schaduw geven en de lucht koelen. Dit is niet alleen prettig voor de toekomstige bewoners van Kranenburg, maar voor iedereen in de omgeving. We doen er een bijzonder schepje bovenop: de volledig begroeide grondwal rondom de voormalige munitiebunker in de noordoosthoek maakt een geweldige, koele buitenkamer. We combineren dit met sport- en ontmoetingsfuncties! Het terrein ligt wat hoger dan de directe omgeving, er is dan ook weinig wateroverlast bij extreme neerslag. Dat willen we zo houden. Voor elke toevoeging van verharding en bebouwing komt dan ook ruimte voor het tijdelijk bergen van water. Met het Waterschap Vallei en Veluwe zijn afspraken gemaakt over de exacte hoeveelheden en vormen voor het tijdelijk bergen van water. Uit een eerste schatting blijkt dat we rekening moeten houden met ca. 5000m3. In de directe omgeving daarentegen is wel wateroverlast bij extreme neerslag. Daarom

zoeken we ook ruimte op Kranenburg om bij te dragen aan het verminderen van dit probleem. Dit moet langs de randen van Kranenburg zijn, bijvoorbeeld in de vorm van een droge gracht. Bouwen volgens de afspraken klimaatadaptief bouwen Noord-Veluwe is het uitgangspunt. Denk hierbij onder andere aan: •

Water en bodem sturend;

•

De herontwikkeling leidt niet tot extra aanvoer/afvoer van water, minimaal 50% van de jaarneerslag kan in het gebied infiltreren;

•

De woningen worden zo ingericht dat we bijdrage aan de landelijke doelstelling om 20% drinkwater per jaar te besparen (terug naar 100 liter/persoon/dag);

•

Minimaal 30% schaduw in het gebied bij de hoogste zonnestand;

•

40% van alle horizontale en verticale oppervlakten richten we warmtewerend of verkoelend in (groene daken, groengevels, gebruik van lichte materiaalkleuren etc.);

•

We zetten in op passieve koeling van de gebouwen, zodat deze koeling niet leidt tot opwarming van de directe omgeving.

Natuurinclusief ontwikkelen We ontwikkelen Kranenburg ‘natuurinclusief’. Dat betekent een beter leefklimaat voor mens en dier. Ook hier zijn natuurlijke systemen sturend. We beginnen met een natuuronderzoek om de huidige ecologische situatie vast te stellen, dat wordt het uitgangspunt. Welk groen moeten we behouden en wat is de kwaliteit van de bodem? Hoe sluit de locatie aan op de omgeving en hoe kunnen we ecologische structuren versterken? Welke diersoorten vinden hun habitat hier en welke soorten zijn kansrijk? Dit kan ook leiden tot de behoefte aan natuurvriendelijke oevers of een ecologische wadi, groene daken en gevels. Dit soort maatregelen dienen zowel biodiversiteit en klimaatadaptatie (water vasthouden, hittestress tegengaan) als een prettige en gezonde leefomgeving voor bewoners. Natuurinclusiviteit trekken we ook door naar de gebouwen. We passen divers en poreus materiaalgebruik toe en integreren verblijf- en nestgelegenheden voor verschillende soorten. Daarbij zorgen we dat we blijven voldoen aan de vijf v’s (verblijf, voedsel, veiligheid, verbinding en voortplanting) om natuurinclusiviteit daadwerkelijk zinvol te laten zijn.

Bodem

Water lager gelegen delen waar nu wateroverlast wordt ondervonden

Bron: AHN

grotere wadi’s voor de opvang, berging en infiltratie van regenwater wateropvang-stroken

50

51

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Leefomgeving & duurzaamheid Circulariteit Deeleconomie Niet elk huishouden heeft een ladder of een boormachine nodig. Dit soort voorwerpen gebruiken mensen namelijk vaak maar een paar keer per jaar. We willen voorkomen dat er honderden grasmaaiers, heggenscharen, soldeerbouten en heggenscharen bij mensen thuis in de berging liggen. Daarom maken we een centrale voorziening; de ‘buurtschuur’. Mensen kunnen hier komen lenen wat ze nodig hebben. Gratis en voor niets. Bovendien stimuleren we zo ontmoeting en sociale cohesie. Herbestemming Sloop-nieuwbouw is niet duurzaam. Daarom is het belangrijk om te denken vanuit het bestaande. Dit doen we ook op Kranenburg. Gebouwen bestaan overwegend uit materiaal met een grote carbonfootprint zoals beton. Door het herbestemmen van gebouwen kunnen we tot 50% procent aan CO2-uitstoot besparen. We behouden er daarom minstens drie; uiteraard de officiersmess, daarnaast de infanterieschool (met daarin de Grebbeberg zaal) en het Opleidingscentrum Infanterie (OCI).

Met de OCI gaan we iets bijzonders doen; we herbestemmen het oude kantoorpand naar woningen. Cásco-woningen. Daarmee richten we ons op starters met twee rechterhanden. We bieden een casco aan waarbinnen bewoners zelf hun woning afbouwen. Op deze manier kunnen starters op de woningmarkt een écht betaalbare woning hebben, want we maken tegelijkertijd de koppeling met circulair gebruik van materialen. Concreet: de gebouwen die we wél slopen, zoals het oude sportgebouw, hergebruiken we door een (tijdelijk) materialenhub op te zetten. Eigenaren van de casco-woningen kunnen hier -gratis- materialen ophalen om hun woning mee af te bouwen. Een stukje gymzaalvloer in de gang, oude kozijnen als roomdivider, wie wil dat nu niet? (zie foto’s op de pagina hiernaast) Materiaalgebruik Voor nieuwbouw streven we naar toepassing van 50% herbruikbare en biobased materialen. We gaan aan de slag met houtbouw vanwege de boomrijke omgeving en met een verwijzing naar de houten barakken die er vroeger stonden. Ook passen we Het Nieuwe Normaal (HNN) toe. Deze nieuwe, gedragen standaard is ontwikkeld

door Cirkelstad en heeft indicatoren vastgesteld voor onder andere de milieu-impact, het materiaalgebruik en het waardebehoud.

Herbestemmen oude kantoorpand naar cásco-woningen

Energie We moeten in 2050 klimaatneutraal zijn. Kranenburg wordt daarom aardgasvrij en de meeste energie die wordt verbruikt, wordt zelf opgewekt. Verdergaande integratie van zonneenergie op daken en gevels behoort ook tot deze opgave. Een belangrijk aandachtspunt is netcongestie. Dat betekent dat er meer transport van elektriciteit nodig is dan dat het stroomnet aankan. Op dit moment is het niet zeker of de nieuwe woningen aangesloten kunnen worden op het elektriciteitsnetwerk. We stemmen hierover voortdurend af met de netbeheerder. Maar we wedden niet op één paard en zetten ook zelf in op alternatieven. Bijvoorbeeld een slim centraal energienetwerk (smart grid). Daarmee kan lokaal opgewekte energie ook lokaal worden gebruikt door vraag en aanbod te matchen. Mogelijk in combinatie met opslag van energie (bijvoorbeeld accu’s of warmtebuffer).

Circulariteit centrale buurtschuur herbestemming bestaande bebouwing onderzoeksgebied houten bebouwing

Het oude sportgebouw hergebruiken we door een (tijdelijk) materialenhub op te zetten

52

53

Ontwikkelkader Kaders per thema

Een duurzaam mobiliteitsprincipe: STOMP Het STOMP-principe vermindert de impact van verkeer op de leefomgeving en geeft de voorkeursvolgorde van mobiliteitsprincipes aan: Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Mobility as a service, Privéauto. De mens staat centraal, jezelf voortbewegen is het uitgangspunt. De leefomgeving moet daarbij zo ingericht zijn dat de gezonde keuze -zelf bewegen- de makkelijkste is. Stappen en Trappen Fietsers en wandelaars staan op een voetstuk, daarom maken we van Kranenburg een autoluwe, liefst autovrije wijk. Wandelpaden met fietsers te gast vlechten we door de wijk heen en sluiten op de juiste plekken aan op de omgeving. We maken gebruik van de bestaande toegangspoorten en maken op cruciale plekken nieuwe kleinschalige openingen. Daarbij zorgen we dat we op een passende manier met ons monumentale hekwerk omgaan. Openbaar vervoer De centrale ligging in Harderwijk en een trein- en busstation als ‘naaste buurman’ bieden de ultieme kans om het STOMP-principe goed te kunnen uitvoeren. Want wil je verder reizen dan je kunt trappen, dan pak je de bus of trein. We maken een optimale ontsluiting van Kranenburg op het station, ter hoogte van het Oranjepark.

54

Ontwikkelkader Kaders per thema

Mobiliteit Mobiliteitshubs: Maas Een plek waar mobiliteitsvormen samenkomen; we maken op goed bereikbare plekken aan de rand van de wijk mobiliteitshubs waar een plek is voor Mobility as a Service (MaaS*). Elektrische deelauto’s en -fietsen zijn hier voldoende beschikbaar**. Bewoners van Kranenburg en andere reizigers kunnen makkelijk overstappen op een vervoersmiddel naar keuze om hun reis te vervolgen. * Bij MaaS draait het niet langer om bezit van vervoersmiddelen, maar om het gebruik ervan. Mensen kunnen eenvoudig meerdere mobiliteitsvormen reserveren en gebruiken. ** Een bijkomende kans is om de accu’s van de elektrische voertuigen te integreren in de beoogde smart grid en zo te gebruiken als opslagcapaciteit voor elektriciteit ten behoeve van de wijk.

Mobiliteitshubs: Parkeren van Privéauto’s Uiteindelijk is grootschalige deelmobiliteit het streven; de meeste mensen hebben geen eigen auto meer en privéparkeerplekken zijn amper nog nodig. Maar we leven in een samenleving die hier nu misschien nog niet klaar voor is. We kunnen er op rekenen dat de meeste mensen nu nog over een eigen auto willen beschikken. Het is echter wel noodzakelijk om te streven naar voorgenoemd doel. Maar dat kost tijd. We stellen een principe voor waarmee we de plek die de privéauto op dit moment nog heeft in de samenleving tegemoet komen, maar met een krimpmodel naar de mobiliteit van de toekomst. In de beginsituatie gaan we uit van een maatwerk

parkeerbalans. Aan het eind beogen we een situatie waarin privéparkeerplekken bijna niet meer nodig zijn; een dynamisch en circulaire mobiliteitshub. Zie blz. 56-57. Mobiliteitshubs: gekoppelde functies De mobiliteitshubs zijn een logische plek voor aanvullende functies. We denken bijvoorbeeld aan pakketbezorging en het ophalen van afval. De hubs worden voorzien van pakketkluizen, bezorgers rijden niet meer de wijk in, maar bezorgen aan de rand. Afval wordt collectief verzameld in ondergrondse vuilcontainers zodat ook vuilniswagens de wijk niet in hoeven.

Station is op 5 minuten loopafstand Naar station

Knip autoroute

Verbeterde aansluiting van KranenburgNoord op de Oranjelaan.

Naar winkels

Maatwerk parkeerbalans

Naar veluwe

In de volgende fase (het masterplan) stellen we een parkeerbalans op, op basis van het uitgewerkte programma, waarbij we uitgaan van: •

Een zo nauwkeurig mogelijke inschatting van daadwerkelijk autobezit;

•

Een bezoekersnorm die aansluit bij de hedendaagse trend;

•

Meervoudig gebruik van parkeerplaatsen door verschillende gebruikers;

•

De kansen en reductiemogelijkheden die het STOMP-principe biedt op deze plek dichtbij het station;

•

Parkeerregulering op Kranenburg en in de directe omgeving (ca. 300m loopafstand).

Mecklenburglaan fietsvriendelijker inrichten, 30km/u

Auto en parkeren P

Voetgangers en fietsers

beoogde locaties mobiliteitshubs

shared space voor voetganger en fiets

autoroute

‘olifantenpaadjes’ routes voor voetgangers (en fiets te gast)

auto te gast in geval van nood/hulpdiensten of verhuizing

fietsroutes kleine collectieve fietsenbergingen voor de direct aanwonenden bestaande poort in het hek nieuwe doorgang in het hek

55

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Voorstel Flexhub

Hergebruik flexhub bij verschillende ontwikkelingen in Harderwijk

Mobiliteit Dynamische mobiliteitshub We willen Kranenburg voorzien van mobiliteitshubs waarvan de eerste laag onder de grond ligt, met daarboven het benodigde aantal lagen ‘gebouwd parkeren’. In de bovengrondse lagen komen parkeerplekken voor privéauto’s. Vervolgens moedigen we mensen aan om gedeelde vervoersmiddelen (MaaS) te gebruiken door te informeren en te faciliteren. We verwachten dat mensen daardoor positieve ervaringen opdoen en daardoor uiteindelijk 56

minder behoefte hebben aan een eigen auto. Eventueel kunnen we privé-autogebruik actief ontmoedigen, bijvoorbeeld met betaalde parkeerplekken. Als we na verloop van tijd minder parkeerplekken voor privéauto’s nodig hebben omdat minder mensen een eigen auto hebben, dan kunnen we het aantal bovengrondse parkeerlagen afbouwen. Het doel is om uiteindelijk alleen de ondergrondse laag over te houden. Omdat de mobiliteitshub demontabel is, kan hij op andere plekken opnieuw

worden gebruikt. Zo kunnen we deze inzetten bij de Harderwijkse wijktransformatieopgaven in de toekomst. Met dit concept kunnen we vanaf het eerste moment een groene, autoluwe wijk maken met infrastructuur gericht op langzaamverkeer (fietsen/ lopen) welke later niet meer aangepast hoeft te worden. De plekken waar de mobiliteitshubs worden gerealiseerd, veranderen op den duur naar nog meer groen en openbare ruimte. We gaan van heel goed, naar nóg beter.

Voorbeeld kwalitatieve parkeerhub

57

Ontwikkelkader Kaders per thema

Wonen De woningbouwopgave in de gemeente Harderwijk is groot. Tot en met 2030 gaan we 5.500 woningen realiseren. Daarmee gaat onze stad verder groeien. We vinden het belangrijk dat onze stad op een duurzame manier groeit: met oog voor het welbevinden van onze inwoners. Dat betekent dat we voortbouwen aan woningen en aan de woonomgeving. Prettig wonen is namelijk meer dan een woning alleen. Prettig wonen betekent ook een gezonde en veilige leefomgeving met voldoende groen, ruimte om te bewegen en een omgeving die bestand is tegen de effecten van klimaatverandering. In Kranenburg gaan we, aansluitend op de omgevingsvisie, een woonomgeving realiseren waarin het welbevinden van onze inwoner centraal staat. We denken daarbij aan een groene woonomgeving waar mensen met verschillende woonbehoeftes een plek kunnen vinden. Daarbij staat voorop dat Kranenburg een plek moet zijn waar mensen samen leven. Dat uit zich in het ontwerp van het gebied, de inrichting en het woningbouwprogramma. We geloven dat een diverse buurt een leefbare buurt is. Ook met het oog op de lange termijn. Met het accent op diversiteit willen we dat Kranenburg een afspiegeling wordt van de woonbehoefte in de gemeente Harderwijk. Omdat onze bevolking verandert, verandert ook de vraag naar woningen, we gaan daarom werken aan de realisatie van:

58

Ontwikkelkader Kaders per thema

Programma •

Een diverse woonomgeving waarin ruimte is voor zowel jongeren, ouderen, gezinnen en alleenstaanden;

•

Kranenburg wordt een echte community waarin mensen samen vorm geven aan hun woon- en leefomgeving;

•

•

Binnen het betaalbare programma besteden we extra aandacht aan betaalbare woningen voor jongeren, bijvoorbeeld door de inzet van cascowoningen en erfpacht/duo-koop;

•

In het woningbouwprogramma zoeken we naar ruimte voor een geclusterde woonvorm en realiseren we minimaal 30% als nultreden-woning (de woning is bereikbaar per lift of heeft slaapkamer, badkamer en woonkamer gelegen op de begane grond);

•

In het woningbouwprogramma zoeken we naar woonruimte voor aandachtsgroepen zoals mensen met een zorgvraag en jongeren tot 27 jaar.

Een divers woningbouwprogramma waarmee we aansluiten op de Woondeal afspraken en het woningbehoefteonderzoek van KAW uit 2022: Segment

Percentage

Betaalbaar

67%

Sociale huur

30%

Betaalbare koop

30%

Middeldure huur

7%

Middelduur

23%

Duurder

10%

Totaal 500 woningen

100%

Betaalbaar Sociale huur

< Liberalisatiegrens

Huur

Liberalisatiegrens tot €1.030

Betaalbare koop

< € 390.000

•

Liberalisatiegrens prijspeil 1/1/24 is €879,66 Middelduur Koop

€390.000 tot €520.000

Huur

>€1.030

Duurder Koop

>€520.000

Rol woningcorporaties Sociale huurwoningen worden ontwikkeld en in beheer genomen door woningcorporaties. We betrekken hen actief en integraal bij de planvorming en ontwikkeling. Samen gaan we de realisatie van sociale huurwoningen in Kranenburg verkennen en spreken we af hoe we sociale huurwoningen en hun toekomstige bewoners goed kunnen integreren in het communityconcept van Kranenburg (zie H4 - Sociaal Concept- blz. 64-67). De woningcorporaties zijn onze partners in de sociale opgave. Die opgave strekt zich verder uit dan wonen alleen, het gaat ook om leefbaarheid en sociale vraagstukken. Door samen op te trekken kunnen we meer bereiken.

Wonen Dit is een proefverkaveling, gemaakt op basis van de uitgangspunten en ambities voor Kranenburg.

Stedenbouwkundige hoogtes en accenten zone met bebouwing van circa 3-4 lagen zone met bebouwing van circa 3-5 lagen zone met bebouwing van circa 4-6 lagen accent bestaand gebouw

59

Ontwikkelkader Kaders per thema

Niet-wonen We herontwikkelen Kranenburg naar een woonwijk. Bewoners en omwonenden hebben, naast de woonbehoefte, ook vraag naar aanvullende voorzieningen. Deze voorzieningen worden als volgt ingedeeld: Investeringsvorm Privaat Voorzieningen

Publiek

Commercieel

Detailhandel Horeca Leisure (incl. fitness) Kantoren, Dienstverlening

Maatschappelijk

(para) Medische zorg Kinderopvang Zorg aan huis

Primair onderwijs Peuterspeelzaal Ontmoeting Sport en spel Kunst en cultuur Zorg aan huis

Met de toevoeging van ca. 500 woningen op Kranenburg is het mogelijk dat de bestaande voorzieningen in omliggende wijken de extra capaciteitsvraag kunnen opvangen. Dit hangt af van keuzes die we als gemeente moeten maken over onder andere de spreiding en plaatsing van voorzieningen in het algemeen. Nadere uitwerking van de omgevingsvisie op dit vlak zal daar meer duidelijkheid over geven. Voor de verdere planontwikkeling van Kranenburg houden we vooralsnog onderstaand programma aan die in de beoogde toevoeging van bewoners kan voorzien.

60

Detailhandel

Voorzien in winkelcentra in omliggende wijken.

Horeca

Voorzien in de Mess (al dan niet commercieel).

Leisure (incl. fitness)

Aanvullend i.s.m. Landstede.

Kantoren, dienstverlening

In de vorm van werken aan huis.

Normgetal inw.

De huidige huurders op Kranenburg betreffen ook maatschappelijke functies. In het participatieproces zijn deze meermaals geraadpleegd omdat we ze een plek willen geven in het Kranenburg van de toekomst. In het volgende onderdeel lees je de uitkomsten van het participatieproces.

Stakeholder - Mess

2250

130

Fysiotherapie of aanverwant

1200

50

Tandarts

2000

110

Kinderopvang

1.75%

75 365

gedeelde/collectieve voorzieningen in gebouwen en in de boskamers (buurt)voorzieningen in gebouwen gemeenschappelijk

opp. m²

Huisarts

Totaal

Maatschappelijk (publiek) Er wordt geen noodzaak voorzien in aanvullende maatschappelijke functies vanuit publieke investering. Primair onderwijs alsmede peuterspeelzalen zijn voldoende voorzien in omliggende wijken. Voorzieningen die gericht zijn op het onderling ontmoeten van mensen in gebouwen hebben een plek op Kranenburg in de vorm van de officiersmess, de oude infanterieschool. Ontmoeting in de openbare ruimte wordt gefaciliteerd door de (vele) sport- en speelplekken, buurtmoestuinen, buitenkamer e.d. Voorzieningen voor kunst en cultuur voorzien we naast Stichting MESS ook in de openbare ruimte in de vorm van kunstwerken (refererend aan het militaire verleden).

Niet-wonen

Commercieel

Maatschappelijk (privaat)

Ontwikkelkader Kaders per thema

Programma

P autoparkeren Zelfstandige praktijk.

Per kind 4,7m2 binnenruimte + 3m2 buitenruimte.

(+ bijv. pakketpunt) Groene hoven met sport- en speelplekken, buitenkamers en buurtmoestuinen

Boven: Jazz festival, Stichting Mess Midden en onder: Mess Markt, Stichting MESS

Stichting MESS is gehuisvest in de officiersmess. De stichting en de gemeente hebben al langere tijd contact over de renovatieplannen voor het gebouw. Stichting MESS is enthousiast over een perspectief waarin zij een specifieke toegevoegde waarde voor de woonwijk zijn, daar hebben zij zelf ook ideeën bij. In de huidige situatie voelt de stichting weinig verbinding met de rest van Kranenburg. In de toekomst kan de officiersmess een verbindende rol vervullen en fungeren als een ontmoetingsplek voor de wijk, die kans willen we dan ook benutten. De stichting geeft aan alternatieve woonvormen een kans te vinden evenals duurzaam materiaalgebruik, hier gaan we mee aan de slag. Een goede mix van mensen met verschillende achtergronden vindt de stichting waardevol, waarbij solitaire ‘eilandjes’ voorkomen moeten worden. De stichting heeft de wijk ook nodig voor de activiteiten (zoals markten, exposities e.d.) die zij organiseren, maar waarschuwen wel voor mogelijk geluidsoverlast. De omvang en regelmaat van dergelijke evenementen zal dus in goed overleg vastgesteld moeten worden. De stichting noemt in het gesprek aanvullende ideeën, zoals een water/groen plein, bijzondere werkplekken en een kleinschalig openluchttheater.

Wanneer Landstede het terrein in de toekomst ook gebruikt, moet er aandacht komen voor de balans. Zij vinden het niet wenselijk wanneer de officiersmess voor het grootste gedeelte gebruikt zou worden door studenten. Ook dit is een onderdeel dat goed overleg met de overige gebruikers van Kranenburg vraagt. De locatie mag vrijer toegankelijk worden, op dit moment is dat nog niet zo. Het autogebruik van de gebruikers van de officiersmess is niet omvangrijk, veel mensen komen met de fiets. Een autoluwe wijk is een fijn uitgangspunt wat de stichting betreft. We zien hier overeenkomsten met de inwonersparticipatie en het beleid van Harderwijk. De stichting ziet duurzaamheid en circulariteit als passend in de huidige tijdgeest en wil daar wel aanjager van zijn. De blusvijvers worden genoemd als kansrijke elementen. Tot slot wordt aangegeven dat het belangrijk is om de officiersmess open te houden tijdens de ontwikkeling tot woonwijk en dat ze waarde hechten aan de vrijheid die ze nu op de locatie hebben. Dit willen zij niet kwijtraken.

61

Ontwikkelkader Kaders per thema

Stakeholder - Landstede De gesprekken zijn gevoerd met de ‘Scenariostudie Landstede’ als uitgangspunt. De gemeenteraad heeft kaders vastgesteld waaraan de ontwikkeling moet voldoen. Het onderbrengen van Landstede in een volledig nieuw gebouw is een van de kaders, maar in het proces wordt duidelijk dat Landstede daar geen mogelijkheden voor ziet. Wel worden er mogelijkheden gezien voor het nieuw bouwen van onder andere een entreegebouw en het uitbreiden en verduurzamen van het bestaande gebouw. Ook ligt de taak voor om onder andere het ruimtebeslag van ca. 60% terug te dringen naar ca. 12,5%. De gesprekken hebben geleid naar een ruimtebeslag van max. 14,9% in de zuidoosthoek van het plangebied, rondom het bestaande gebouw. Om het ruimtebeslag zo ver terug te dringen, is deelgebruik noodzakelijk. Hoewel aanvankelijk hierover enige zorgen waren, maakte dit gedurende het participatieproces plaats voor wederzijds enthousiasme en het willen benutten van kansen om elkaar te versterken. Wat nadrukkelijk de aandacht nodig heeft, is het maken van goede afspraken over het gedeeld gebruiken van de openbare ruimte. Hoewel verwacht wordt dat dit een natuurlijk proces kan zijn -Landstede gebruikt de ruimte immers na de middag, in het weekend en de vakanties niet- is een vangnet nodig.

Aandacht voor het beheren van gebruiksroosters, het maken van afspraken en een periodieke evaluatie moet daarvoor ingeregeld worden. In ieder geval zal het gebruik door Landstede doordeweeks te allen tijde vóór 15.30 uur eindigen, zodat (basis)schoolkinderen na schooltijd de volledige gelegenheid hebben om

62

buiten te spelen. Een aandachtspunt bij het gebruiken van de openbare ruimte door Landstede is de beleving. Studenten lopen in legeruniform door de woonwijk. Enerzijds is het een meerwaarde om het karakter en identiteit van Kranenburg op een unieke manier zichtbaar te maken, anderzijds kan het indrukwekkend zijn. Op dit punt zal specifieke aandacht komen. Onbekend maakt onbemind; communicatie is van groot belang. Onderdelen die gedeeld gebruikt kunnen worden zijn een grasveld (sportveld, evenementenveld,

én trapveldje), een hardloopbaan (studenten, inwoners én sportverenigingen), maar ook de bosvakken (grondoefeningen én recreatie). Sommige onderdelen, zoals de klimtoren en een aantal specifieke stormbaanelementen kunnen niet gedeeld gebruikt worden. Deze zal Landstede moeten plaatsen binnen de ‘privéruimte’. Ontwikkelplan Landstede Hiernaast een uitsnede van het nieuw- en verbouwplan dat Landstede heeft ontwikkeld. Zie voor het volledige document bijlage 2. Alle functies die niet gedeeld kunnen worden gebruikt, zoals de ‘compound’ en gedeeltelijk de stormbaan, zijn binnen de ‘privéruimte’ opgenomen. In de volgende fase, het masterplan, zal dit plan in samenspraak verder worden uitgewerkt. Bijzondere kansen Er zijn meer koppelkansen naar voren gekomen, de haalbaarheid onderzoeken we in de volgende fase. Zo is geopperd om de zorgopleiding in te zetten bij bijzondere woonvormen. En de filmzaal te gebruiken voor zowel Landstede, Stichting Mess, de bewoners, en voor

organisaties/verenigingen buiten Kranenburg. De gebruiksmogelijkheden voor een dergelijk uniek element zijn groot. Ook is het een mooie kans om op de stormbaan en klimtoren van Landstede onder begeleiding sportactiviteiten te organiseren voor de wijk en/of sportverenigingen.

NIEUWE SITUATIE

Massastudie in exploded view | Intern te verbouwen

Massastudie | Nieuw te bouwen

04a

Nieuwe theorielokalen autotechniek ca. 270 m 2 | in vide bestaande hal

01

Appelplaats ca. 1000 m 2

06

Nieuwe inrit t.b.v. bereikbaarheid autotechniek

04b

Vergroten van begane grond vloeroppervlak autotechniek ca. 265 m 2

02

Nieuwe hal autotechniek ca. 325 m 2

09

Vaardigheidsbaan ca 1800 m 2 | Publiek afgesloten

07

Verduurzaming bestaand gebouw 35

03

Nieuw entreegebouw ca. 1000 m 2 | 3-laags

10

Veilige plaats Roadblocks

08

Verduurzaming bestaand gebouw 37

05

Nieuw buitensportveld ca. 335 m 2

11

Klimtoren

07

08

12

Onbenoemde buitenruimte ca 550 m 2

01

04b

Ontwikkelkader Kaders per thema

Programma

NIEUWE SITUATIE

03 04a

05

04b

11

04a

10 02

Behaalde kaders Terug naar het uitgangspunt. De uitkomst is dat van de zeven kaders uit de ‘Scenariostudie Landstede’ er; vijf kunnen worden gehaald: 1.

Het privé-ruimtebeslag van Landstede is zo klein mogelijk, met een maximum van ca. 12,5% van het plangebied;

2.

Gebouwen voor Landstede worden in overeenstemming met de beoogde gebiedsvisie ontwikkeld; (dit betreft de

09 07

12

Ontwikkelplan Landstede, KHV Architecten

LANDSTEDE / K241215 23-02-2024 / 11

LANDSTEDE / K241215 23-02-2024 / 12

uitbreidingen) 3.

Extensieve ruimtevragers voor Landstede worden gedeeld gebruikt en worden waar mogelijk gecombineerd met andere functies;

4.

Extensieve ruimtevragers voor Landstede voegen zich naar de behoefte vanuit de woningbouwopgave;

5.

Gebouwen voor Landstede worden aangesloten op gebiedsgebonden energienetwerk ; (er vanuit gaande dat deze

er komt) twee niet worden gehaald; 6.

7.

De hervestiging van Landstede gebeurt in een nieuw te bouwen gebouw welke flexibel ontworpen wordt; Nieuwe gebouwen voor Landstede worden op een optimale plek op Kranenburg gesitueerd;

Gebruik buitenruimte Landstede hardloopbaan op de as, markering toevoegen (1km rondje) optie stormbaan in deze groenzone (buiten projectgebied) sport/evenementen grasveld voor de mess (appelplaats) privé terrein Landstede, afgesloten met groene barriere bestaande groenzone, bomen behouden, mogelijkheid voor niet-publieke sportvoorzieningen Landstede

Zinmag onderwijsmagazine

63

Ontwikkelkader Kaders per thema

Ontwikkelkader Kaders per thema

Sociaal concept De maatschappij individualiseert. Dat heeft veel oorzaken die buiten de invloedssfeer van planontwikkeling liggen. Maar je kunt zeggen dat de meer traditionele ruimtelijke ordening hierin wel faciliteert. Met de herontwikkeling van Kranenburg staan we voor een belangrijke keuze; gaan we op die traditionele manier verder of gaan we het nu eens helemaal anders doen? Stel je eens voor; een sociaal woonconcept dat uniek is voor Harderwijk en de regio. Een concept met een collectief karakter. De plek waar mensen elkaar kennen en waar mensen naar elkaar omkijken. Een leefomgeving waar het collectief centraal staat. Het wonen in een gemeenschappelijk woonlandschap tussen de weelde van groen die het gebied nu al rijk is. Dit sociaal woonconcept geven we de voorlopige werknaam ‘Club Kranenburg’.

Club Kranenburg Een sterke sociale cohesie vormt de basis voor Kranenburg om toe te werken naar een fijne leefomgeving. Onder sociale cohesie verstaan we de onderlinge relaties tussen buurtgenoten, de mate waarin inwoners zich met elkaar en organisaties verbonden voelen en het gedrag dat hieraan invulling geeft. Aangetoond is dat een sterk netwerk, verbondenheid met de buurt waarin

je woont en het contact met buren bijdraagt aan het welzijn van inwoners, zoals het beperken van eenzaamheid. Pionieren Op Kranenburg zijn alle bewoners straks nieuw. Het pionieren ontstaat door het gezamenlijk betreden van nieuwe terreinen. Het gaat over mensen die straks samen aan dit concept willen bouwen. De energie van de nieuwe bewoners wordt benut om een duurzame gemeenschap te kunnen opbouwen. Placemaking Kranenburg wordt een fijne plek om te wonen en te verblijven. Uit onderzoeken blijkt dat de inzet van placemaking op de lange termijn een positief effect heeft op de maatschappelijke- en vastgoedwaarde. Kranenburg is geen blanco vel, maar een unieke plek met een eigen geschiedenis waarop we voortborduren. Voordat Kranenburg een (blijvend) aantrekkelijke en goed functionerende woonbuurt kan worden, zijn er aan de voorkant diverse investeringen nodig; •

Focus op een duurzame gebiedsbalans waarin de hardware (kwaliteit van de fysieke leefomgeving), software (gebruikers en activiteiten) en orgware (eigenaarschap en organisatie op korte en lange termijn) in

evenwicht zijn; •

Gezamenlijk werken aan een plek voor iedereen (co-creatie) waarin de gemeente haar kaders en ambities concreet maakt en gebruikers laten weten wat ze willen;

•

Mensen enthousiast maken voor de plek door aanjagen, experimenteren, gebiedsbranding en allerlei activiteiten op Kranenburg (open lucht hotel, camping, festivals etc.);

•

•

•

Het vinden en verbinden van bestaande gebruikers, organisaties en omliggende voorzieningen om een volwaardig onderdeel van de stad te worden (zoals de MESS, Landstede, Knarrenhof, zorginstanties, omwonenden); Het vooraf stellen van kaders en het bouwen van een netwerk om het sociaal woonconcept bij de eerste bewoners te kunnen introduceren en om het sociaal woonconcept op lange termijn in stand te houden; Inzet van re-integratie / sociaal werk: op Kranenburg kan iedereen van betekenis zijn op een manier passend voor de inwoner van Harderwijk. (voorbeeld: BeeWell project)’

Kranenburg als blauwe zone Onderzoeker Dan Buettner heeft wereldwijd onderzoek gedaan naar de zogenaamde ‘blue zones’. Diverse plekken in de wereld waar de ideale omstandigheden zijn om sociaal en gezond oud te worden. Plekken waar de levensverwachting hoger ligt dan elders en waar positieve gezondheid door een specifieke levensstijl en leefomgeving centraal staat. Een concept wat enorm tot de verbeelding spreekt als je hierover

gedeelde/collectieve voorzieningen in gebouwen en in de boskamers

leest en de onlangs verschenen

collectieve of semi-publieke binnenplaatsen

documentaire bekijkt. Er liggen

gemeenschappelijke fietsenstallingen

enorme kansen om op Kranenburg

ontmoetingsas (betekenisvolle openbare ruimte)

een unieke leefomgeving te creëren.

buurtvoorzieningen in gebouwen

De principes van een blauwe zone

pleinen

kunnen hierin als inspiratie dienen. 64

Ontmoetingsplekken

P gemeenschappelijk autoparkeren (+ bijv. pakketpunt)

65

Ontwikkelkader Kaders per thema

De Kwartiermakers Om het sociaal woonconcept te borgen en om de gemeentelijke ambities concreet te maken, wordt er een kwartiermaker ingesteld. Een kwartiermaker stimuleert inwonersinitiatieven, faciliteert de deeleconomie met oog op het collectief. Inwoners dragen bij aan het bewonerscollectief, zowel in een maandelijkse financiële bijdrage als inzet op basis van talenten. De officiersmess kan als uitvalsbasis dienen voor het bewonerscollectief en de kwartiermaker. Daarnaast legt de kwartiermaker de verbinding tussen de verschillende gebruikers binnen Kranenburg, zoals Landstede, Stichting MESS, collectieve woonvormen en de inwoners. De kwartiermaker start ruim voor de oplevering van de eerste woningen met Club Kranenburg en werkt hierin samen met alle betrokkenen. Om de continuïteit van het sociaal woonconcept op de lange termijn te borgen, blijft de kwartiermaker actief in de beheerfase. Positieve gezondheid Een sociaal woonconcept voor Kranenburg biedt vele voordelen op het gebied van een positieve gezondheid. Een sterke sociale cohesie en het samenleven in een fijne, groene omgeving ligt hieraan ten grondslag. De vragers in de buurt kunnen ondersteund worden door de dragers van de buurt en zo kan iedereen meedoen. De buitenruimte van Kranenburg refereert aan het militaire verleden en hierin zijn sportactiviteiten ten gunste van beweging vanzelfsprekend.

Het collectieve karakter van de buurt, met onder andere de Mess als ontmoetingsplek, biedt een solide basis voor ontmoeting en verbinding en een bijdrage aan het concept Positieve Gezondheid.

66

Meekoppelkansen

Club Kranenburg kan naast het stimuleren en faciliteren van sociale cohesie meerdere nevendoelen dienen. Op Kranenburg is dat ook nodig. Veel doelen die we vanuit onze beleidsambities hebben worden versterkt -of pas écht effectief worden gemaakt- door verbinding met deze community. Voorbeelden zijn: •

Het coördineren van deelgebruik van de openbare ruimte zoals het sportveld, hardloopbaan en de stormbaan;

•

Het coördineren van deelgebruik van binnenruimte zoals de filmzaal, buurtkamer, lokalen en fitnessruimte;

•

Het bemensen/coördineren van uitleenvoorziening voor gereedschap e.d.;

•

Het bemensen/coördineren van de circulaire materialenhub (ten behoeve van de cascowoningen);

•

Bijdragen/coördineren van aanmoedigen deelmobiliteit en ontmoedigen privéautogebruik;

•

Stimuleren/coördineren van aanplanting en onderhoud hoogwaardiger groen en de buurtmoestuinen;

•

Faciliteren en stimuleren van buurtactiviteiten;

•

Aanspreekpunt/mediator voor de gebruikers van Kranenburg;

•

Coördineren/aansturen van gedeeld eigendom van een eventueel gebiedsgebonden energienetwerk.

Kranenburg in 2040 (special) Het is acht uur ’s ochtends en erg rustig in de parkachtige woonwijk Kranenburg. Voor één van de statige appartementengebouwen, in een autoluwe buitenruimte, tilt een vader zijn kinderen de bakfiets uit. Op dit tijdstip van de dag zijn er nauwelijks kinderen te zien, hoewel er veel in deze buurt wonen. Pas in de namiddag zwermen ze uit over de centrale gemeenschappelijke buitenruimte en het speelbos vlakbij de gemeenschappelijke gebouwen. Voor de deur van een woning is de lokale klusjesman vanuit de re-integratie een fiets aan het repareren. Verderop plukken groepjes ouderen het onkruid uit de kleurrijke plantenborders. Een manier om te bewegen en elkaar te ontmoeten. In de officiersmess praat het buurtcomité onder het genot van een vers kopje koffie over de succesvolle buurtbarbecue. Dit is hoe het idyllische leven in de ruime gemeenschappelijke ruimtes zich op Kranenburg voordoet. De grote oude bomen geven een lommerrijk karakter aan het fraaie woonlandschap. Omdat de meeste bewoners gebruikmaken van deelauto’s – of liever met de fiets naar het nabijgelegen station gaan – zijn de parkeergebouwen steeds minder nodig en worden afgebouwd. De woongebouwen zijn te gast in een collectief woonlandschap. Hun uiterlijke diversiteit weerspiegelt de verscheidenheid van de bewoners en het idee van een dorpsstructuur met een militair karakter.

De huidige Kranenburgers vormen een gemêleerde sociale dwarsdoorsnede, zowel in leeftijd, in beroep als in inkomen. Kranenburg is voor iedereen een fijne plek om te wonen en om gezamenlijk activiteiten te ondernemen.

Ontwikkelkader Kaders per thema

Sociaal concept

67

Ontwikkelkader Financieel

Ontwikkelkader Financieel

Hoofdstuk 5

Financieel. Ontwikkelstrategie Door het Kranenburg terrein in mei 2020 te verwerven, heeft de gemeente Harderwijk gekozen voor actief grondbeleid. Met deze aankoop is de gemeente ook eigenaar geworden van het bestaande vastgoed. Omdat de huidige gebruikers tijdelijke huurcontracten hebben (of een andere invulling krijgen in de wijk), heeft de gemeente de vrijheid om een ontwikkelstrategie op te stellen waarbij zij optimale sturingsmogelijkheden heeft in het ontwikkelproces.

Ambitie Er ligt een stevige ambitie voor Kranenburg. Het voornaamste doel is om een bijdrage te leveren aan de woningbouwopgave. We focussen ons echter niet alleen op het stapelen van stenen. We maken een evenwichtige mix van woonmilieus waarbij we inzetten op een prettig woon- en leefklimaat. Betaalbaarheid van wonen en het realiseren van een groene, autoluwe wijk zijn

68

kenmerkende ambities voor deze ontwikkeling. Een fors aandeel sociale huur, een parkachtige buitenruimte, houtbouw en gebouwd parkeren zijn mooie, maar kostbare ambities.

Kansen De ambities liggen dus hoog. Tegelijkertijd leent het gebied zich er ook uitstekend voor om deze waar te maken. Doordat de grond volledig in eigendom is van de gemeente Harderwijk zijn we niet afhankelijk van kostbare en tijdrovende verwervings- of onderhandelingstrajecten. Ook de locatie van het projectgebied biedt kansen vanwege de centrale ligging in de stad en de nabijheid van het station. Hoewel de mobiliteitsambitie stevig is voor wat betreft de parkeeroplossing (gebouwd), biedt de centrale ligging van Kranenburg mogelijkheden voor een lage parkeernorm. Door een autoluwe wijk te creëren en te investeren in een kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte, kan dit tot een hogere opbrengstpotentie voor de verkoop van de woningen leiden.

Verwachting

In de financiële voorverkenning wordt op basis van de uitgangspunten van dit ontwikkelkader verwacht dat een positieve grondexploitatie mogelijk is. Het stapelen van ambities kan hiervoor echter negatieve gevolgen hebben. In deze fase van planontwikkeling is het nog te vroeg om eindconclusies te trekken, veel factoren zijn nog niet duidelijk op dit moment. In de vervolgfase, het masterplan, werken we het plan verder uit en komt er meer duidelijkheid over de factoren die directe invloed hebben op de grondexploitatie. Bijvoorbeeld bodemgesteldheid van het gebied, het definitieve programma, de milieuruimte, de parkeerbalans enzovoorts. Dat is ook de tijd waarin we meer weten over welke financiële impact de ambities hebben en waarin -en of- we gezamenlijk keuzes moeten maken. moeten maken.

69

Ontwikkelkader Ruimtelijke ordening

Hoofdstuk 6

Bij de toedeling van functies aan locaties moet er onder andere rekening worden gehouden met milieuaspecten. Het gaat dan bijvoorbeeld om bodem, fysieke veiligheid, geluid, stikstof en ook de aanwezigheid van andere functies en natuurwaarden zijn van belang.

Ruimtelijke ordening.

* In het omgevingsrecht wordt gesproken over ‘een evenwichtige toedeling van functies aan locaties’. Dat houdt in dat er een balans bestaat tussen verschillende functies in een gebied, waarbij rekening wordt gehouden hoe die functies zich tot elkaar verhouden. Zo wordt bijvoorbeeld voorkomen dat bedrijfsactiviteiten overlast veroorzaken op woningen.

Bodemkwaliteit Kranenburg wordt op het gebied van bodemverontreiniging als een verdachte locatie beschouwd. Uit verouderde bodemonderzoeken blijkt dat verhoogde achtergrondwaarden zijn aangetroffen. Deze overschrijdingen vormen bij het huidige gebruik echter geen risico’s voor mens- en milieu. Voor het beoogde gebruik als woonwijk en vanwege het feit dat het onderzoek verouderd is, moet nieuw onderzoek uitwijzen wat de huidige bodemkwaliteit is.

moet aantonen of voldaan kan worden aan de

hierbij een rol. De bedrijven aan de Oranjelaan,

standaardwaarde voor elke bron, maar ook in samenhang met elkaar. Nader onderzoek moet uitwijzen hoe hoog die geluidsbelasting is en of dat passend is bij de geluidskwaliteit die we voor Kranenburg geschikt vinden.

Mecklenburglaan, Graaf Ottolaan en Prins Mauritslaan leiden niet tot beperkingen voor de te realiseren woningen. Wel moet rekening worden gehouden met de (gewenste) geluidruimten van Landstede en Stichting MESS.

Trillingshinder Het aspect trillingen is ook van belang. Omdat we nieuwe woningen ontwikkelen in de nabijheid van het spoor, moeten we onderzoeken in hoeverre (ongewenste) trillingen van invloed zijn op het woon- en leefklimaat.

Natuurwaarden We gaan flora en fauna nader onderzoeken om meer inzicht te krijgen in de huidige ecologische waarden van Kranenburg. Daarnaast is er een stikstofberekening nodig in het kader van gebiedsbescherming (Natura 2000). Bij de realisatie van Kranenburg mag er geen stikstofdepositie plaatsvinden. We onderzoeken de mogelijkheid tot salderen vanuit het huidige gebruik.

Wonen in relatie tot andere functies Bij de inrichting van Kranenburg moet er sprake zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Gebruiksruimten van functies spelen

Ontwikkelkader Ruimtelijke ordening

Een evenwichtige toedeling van functies aan locaties*

Fysieke veiligheid Het plangebied ligt binnen de invloedsgebieden van zowel de snelweg A28 als de spoorlijn Amersfoort-Zwolle. Het effect van eventuele calamiteiten op Kranenburg moet daarom nader onderzocht worden. Het evenwichtig toedelen van functies aan locaties met mengpaneel voor maatwerk, gemeente Harderwijk

70

Geluidshinder Vanwege de aanwezigheid van de spoorlijn en de snelweg moet ook in het kader van geluid onderzoek gedaan worden. Akoestisch onderzoek

71

Ontwikkelkader Ruimtelijke ordening

Van Ontwikkelkader naar Omgevingsplan Het ontwikkelkader dat voor u ligt, beschrijft de visie en de kernwaarden van de ontwikkeling van Kranenburg. Dit werken we verder uit in een concreet plan: het masterplan. Het masterplan wordt vervolgens vertaald in het Omgevingsplan Harderwijk. Enkel het Omgevingsplan Harderwijk heeft een publiekrechtelijke status en regels waaraan iedereen zich moet houden. Het ontwikkelkader en Masterplan zijn kaderstellend maar niet bestuursrechtelijk juridisch bindend. Ze geven een beeld van het kader en visie voor het gebied en de gewenste uitwerking daarvan.

Procedure De bevoegdheid om een wijziging van het omgevingsplan vast te stellen ligt in beginsel bij de raad. De Omgevingswet biedt de ruimte aan de raad om de nadere uitwerking van dit ontwikkelkader (masterplan en omgevingsplan) over te laten aan het college van burgemeester en wethouders. De kaders van de nadere ontwikkeling liggen dan immers al vast. Dit is een belangrijk doel van de Omgevingswet, namelijk loslaten en vertrouwen om zo ruimtelijke procedures te versnellen. We stellen een dergelijke procedure voor, welke grofweg is in te delen in drie stappen:

Vooruitzicht: Kranenburg in het omgevingsplan van Harderwijk Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden en is er één omgevingsplan voor Harderwijk. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel en een nieuw deel. Voor Kranenburg gelden op dit moment nog de regels van het tijdelijk deel (voorheen bestemmingsplan ‘Tweelingstad-Slingerbos’). Voor de herontwikkeling van Kranenburg passen we deze regels aan en wijzigen we het omgevingsplan. De regels van het tijdelijk deel komen dan te vervallen en het nieuwe deel van het omgevingsplan wordt gevuld met regels voor Kranenburg.

2.

Ontwerp-omgevingsplan; De gemeente geeft kennis van het ontwerpomgevingsplan en legt het zes weken ter inzage. Iedereen kan in deze periode zienswijzen inbrengen;

3.

Vaststellen omgevingsplan. Het college stelt het omgevingsplan vast. Los van de motiveringsplicht geeft de gemeente ook aan welke rol publieksparticipatie heeft gespeeld.

Geen onderdeel omgevingsplan van rechtswege

Omgevingsplan (nieuwe stijl

iti e

Bestemmingsplannen etc.

ns

Bruidsschat

a Tr

Omgevingsplan tijdelijk deel van rechtswege

Transitie

72

Voorafgaand aan het ontwerpomgevingsplan; De gemeente maakt bekend dat ze het omgevingsplan gaat wijzigen. In de kennisgeving staat onder andere participatie beschreven: hoe we burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding betrekken.

Transitie

Nieuwe functies en regels moeten heel goed gemotiveerd worden. De regels van het omgevingsplan kunnen iets toestaan, helemaal verbieden of juist iets gebieden (een verplichting). Het zoeken naar een mix van globale en gedetailleerde regels kunnen het omgevingsplan voor het deel Kranenburg een flexibele regeling laten zijn, zodat niet steeds bij een nieuwe ontwikkeling een besluit nodig is om het omgevingsplan te wijzigen of daarvan af te wijken.

1.

Ontwikkelkader Ruimtelijke ordening

Planjuridisch

Plaatselijke verorderingen

Opbouw omgevingsplan, gemeente Harderwijk

Luchtfoto van Harderwijk uit 1949. Kranenburg-Noord is omlijnd. Bron: Collectie Stadsmuseum Harderwijk.

73

Ontwikkelkader Projectoverstijgendekansen&opgaven

Hoofdstuk 7

Projectoverstijgende kansen & opgaven.

Aan de oostkant van Kranenburg, tussen het monumentale hek en de Graaf Ottolaan ligt een groenstrook die hoort bij de hoofdgroenstructuur van Harderwijk. Nu Kranenburg wordt ontwikkeld, is het betrekken van deze groenstrook allereerst een kans; de wijk kan er optimaal van profiteren door er functies voor sport en recreatie te realiseren. Ruim opgezet uiteraard..Tijd doorbrengen in groene omgevingen draagt bij aan het welzijn van onze inwoners.

De oude Sypelbeek liep vroeger ook door deze groenzone. We willen dat mensen de beek weer kunnen zien of ervaren. In tweede instantie is het een opgave omdat we de combinatie maken met Landstede. De ruimte in de groenstrook is nodig om onderdelen van de stormbaan te plaatsen. Maar iedereen kan meegenieten; in de avonden, weekenden en vakanties kunnen sportverenigingen en bootcampclubs er gebruik van maken. Maar

natuurlijk ook bewoners. Het kan een sportieve speelplek zijn voor kinderen; lekker buitenspelen! Door de groenstrook te betrekken, versterken we ook de ruimtelijke uitstraling. Het wordt een aansprekende rand van Kranenburg. Sport en recreatie worden zichtbaar, het monumentale hek komt meer centraal te liggen en krijgt de aandacht die het verdient.

Ontwikkelkader Projectoverstijgende kansen & opgaven

Opgave: groenzone Graaf Ottolaan

Kranenburg is meer dan enkel het plangebied zelf. De herontwikkeling brengt ook opgaven en kansen met zich mee die de scope van het project overstijgen. Dat laten we je hier zien. De opgaven zijn nodig, dus daar gaan we ook mee aan de slag. De kansen zijn (heel) mooi om te hebben, daar willen we bewustwording over creëren. 74

75

Ontwikkelkader Projectoverstijgende kansen & opgaven

Opgave: aanpassen wegenstructuur Om de toename van het verkeer dat Kranenburg als woonwijk met zich meebrengt goed op te vangen, moeten we veranderingen aanbrengen in de omgeving. Oranjepark Om wandelen en fietsen tussen het station van Harderwijk en Kranenburg veiliger en aantrekkelijker te maken, brengen we ter hoogte van het Oranjepark een knip aan voor het autoverkeer. Hierdoor is er geen doorgaand autoverkeer mogelijk tussen de Prins Mauritslaan en de Oranjelaan. Zo ontstaat er een aantrekkelijke en snelle route voor actieve mobiliteit. Mecklenburglaan De Mecklenburglaan, scheiding tussen voormalig Kranenburg Noord en -Zuid, moet een Duurzaam

Kans: officierswoningen Uwoon

Kans: fietstunnel

Veilige weginrichting krijgen. Dat houdt in dat we de weg zó inrichten dat er geen ernstige ongevallen kunnen gebeuren. We geven een hogere prioriteit aan fietsers en voetgangers. Zowel voor degenen die de Mecklenburglaan zelf gebruiken als degenen die de Mecklenburglaan kruisen. Zo ontstaat er bovendien een meer natuurlijke overgang tussen beide wijken.

Om het STOMP-principe voor Kranenburg en omliggende wijken te bekrachtigen, kijken we ook buiten het plangebied. Om de ‘S’ (stappen) en de ‘T’ (trappen) optimaal mogelijk te maken voor onze inwoners moeten we snelle, comfortabele en veilige fiets-en voetpaden aanleggen op op strategische plekken. Een voorbeeld hiervan, wat door de ontwikkeling van Kranenburg belangrijker wordt, is een fiets- en voetgangerstunnel onder het spoor, ter hoogte van de Graaf Ottolaan - De Sypel. Een onderdoorgang op die plek zorgt voor een aantrekkelijke fiets- en wandelverbinding tussen de wijken Kranenburg, Tinnegieter en Veldkamp en het sportpark Sypel en de binnenstad

Oranjelaan De ontsluiting van Kranenburg vindt hoofdzakelijk plaats via de ontsluitingsweg Oranjelaan, naar de stroomwegen A28 en N303. Hiervoor is een verkeerskundige aanpassing van de kruising Oranjelaan/Mecklenburglaan noodzakelijk. Om het verkeer veilig en soepel te laten verlopen, is een gecombineerde rotonde met de kruising Oranjelaan/Laan der Verenigde Naties een mogelijke optie.

F iet

njep

Specifiek voor de woningen ten noorden van Kranenburg is daar nu sprake van een gebrekkige aansluiting wat leidt tot een relatief afgesloten gebied met weinig sociale controle. Het is bovendien een blok woningen met weinig diversiteit. Het verbinden van dit gebied met het plangebied van Kranenburg kan leiden tot:

Eigenaar Uwoon ziet een transformatieverduurzamingsopgave voor de betreffende woningen en onderzoekt diverse scenario’s over hoe om te gaan met het vastgoed. In de verdere uitwerking blijven we de verbinding zoeken.

•

Meer identiteit voor het gebied Kranenburg als geheel;

•

Het sociaal versterken van het cluster woningblokken ten noorden van Kranenburg (Mauritslaan, Prins Frederik Hendriklaan door verduurzaming in combinatie het veranderen van de samenstelling van deze woningen;

•

Meer flexibiliteit in de opgave sociale huur

Met het koppelen van Kranenburg en het omliggende gebied ontstaan er kansen om de sociale cohesie in het geheel te versterken.

door het gebied te vergroten; •

Meer kansen voor betaalbaar wonen door sociale huurwoningen in het gebied Prins Mauritslaan/Prins Frederik Hendriklaan uit te ruilen met nieuw te bouwen woningen in Kranenburg;

•

Een betere verbinding tussen Kranenburg en het stationsgebied.

nel

ark

O ranje

laan

Ora

s tun

Ten noorden van Kranenburg staan, aan de Prins Mauritslaan en Prins Frederik Hendriklaan, voormalige officierswoningen die logischerwijs een sterke relatie met Kranenburg hebben. De herontwikkeling van Kranenburg biedt een mooie kans om deze relatie te versterken.

Ontwikkelkader Projectoverstijgende kansen & opgaven

Mobiliteit

M e ck le

76

nb urg

laan

77

Ontwikkelkader Vooruitblik

Hoofdstuk 8

Vooruitblik.

Bij groen licht is het moment gekomen om de benodigde investeringen te doen voor de onderzoeken. Op dit moment zijn er nog veel variabelen, hier is grip op nodig. De volgende onderzoeken zijn in ieder geval van belang: •

Met het afronden van dit ontwikkelkader is een belangrijke stap gezet in het proces tot de herontwikkeling van Kranenburg. We blikken terug op een mooi proces waarbij samenwerking centraal stond. Een samenwerking tussen overheid, markt, inwoners en maatschappelijke organisaties, waarbij de gemeente Harderwijk een onmisbare partner vond in Echo Urban Design. Zij brengen de creatieve meerwaarde die Kranenburg verdient. Met het vaststellen van dit ontwikkelkader hebben we een solide basis. Een ijkpunt; gaan we samen deze kant op? Dan gaan we snel door, want we hebben veel te doen. De volgende fase is het masterplan. In het masterplan zoeken we naar de definitieve plek en vorm van de ambities en opgaven.

78

Natuur en ecologie; De ambities op dit vlak zijn hoog, een natuurtoets om de beginwaarden van zowel flora als fauna vast te stellen is daarom onmisbaar. Ook onderzoek naar stikstofdepositie is uiteraard een vereiste.

•

Geluid en luchtkwaliteit; Kranenburg ligt vlakbij het station en dus het spoor. Naast de voordelen geeft dit ook belangrijke aandachtspunten. Kunnen we een goede luchtkwaliteit garanderen en ondervinden toekomstige bewoners hinder van het spoorweggeluid en de A28?

•

Externe veiligheid; We maken een nieuwe woonwijk. Een plek waar veel mensen komen wonen, werken, sporten en ga zo maar door. We moeten aantonen dat mensen voldoende veilig zijn, ook daarbij kijken we onder andere naar het spoor.

•

Bodem; Letterlijk en figuurlijk de basis. We sluiten zoveel mogelijk onzekerheden uit door onderzoek te doen naar de kwaliteit van de bodem. Vervuiling, archeologie, niet gesprongen explosieven, draagkracht, kabels en leidingen, water, asbest, alles komt aan bod.

•

Energie; We onderzoeken de kansen voor een buurtgebonden energiesysteem, kunnen we centraal warmte opwekken voor alle gebruikers? Een smart grid kan bijdragen aan het voorkomen van problematiek ten aanzien van netcongestie.

Doorontwikkelen In de komende fase draait het vooral om het doorontwikkelen van de ambities en opgaven die in dit ontwikkelkader zijn genoemd. We leggen de bestaande natuurwaarden vast en we werken het stedenbouwkundig plan verder uit door de posities en hoogtes van bebouwing samen met hun functies vast te leggen. Ook de duurzaamheidsopgaven zoals koelteplekken en wateropvang krijgen hun definitieve plek. We werken het thema mobiliteit volledig uit, zodat we vast kunnen stellen hoeveel parkeerplaatsen er nodig zijn en in welke vorm. De circulaire mobiliteitshub is vooralsnog onbekend terrein dat veel onderzoek vraagt. Los van al het ruimtelijke moeten we ook het sociaal concept niet vergeten. Het bindweefsel dat Kranenburg sterk maakt. Hiervoor zal het sociale concept, zoals beschreven in hoofdstuk 4, doorontwikkeld moeten worden. Startpunt hierbij is een stakeholderanalyse en een verkenning van de huidige voorzieningen in de omgeving. Belangrijk bij de doorontwikkeling van het sociale concept is dat de betrokken belanghebbenden niet alleen meedoen, maar ook meedenken en meebeslissen. Met elkaar buigen we ons over