Bijlage 1 - Begroting 2027 - 2030
Tekst van het document
Het gaat om vrij besteedbare middelen die het Rijk aan de gemeenten beschikbaar stelt. Jaarlijks worden binnen de algemene uitkering ook middelen ontvangen voor de uitvoering van specifieke taakmutaties. In lijn met het huidig beleid worden deze middelen in afwachting van nadere advisering voor een periode van maximaal 1 jaar geparkeerd op de ‘stelpost taakmutaties Gemeentefonds’. In de verschillende circulaires wordt geadviseerd hoe de inkomsten verdeeld worden of welke ontwikkelingen er zijn. In deze begroting zijn de ramingen conform het advies van de meicirculaire opgenomen. 0.8 Overige baten en lasten Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Dit taakveld heeft een technisch karakter en bevat alle baten en lasten die niet toe te rekenen zijn aan de overige specifieke taakvelden in de gemeentebegroting. Stelposten zijn reserveringen die in een later stadium worden doorvertaald naar de overige taakvelden, in afwachting van nadere informatie. Taakstellingen zijn nog te concretiseren bezuinigingen, die niet rechtstreeks te koppelen zijn aan één of meerdere taakvelden en om die reden centraal worden geadministreerd. Onvoorzien Voor het opvangen van onvoorziene, onvermijdbare en onuitstelbare lasten, die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet waren voorzien is er een incidenteel budget beschikbaar.
Deze dekking kan alleen worden ingezet op basis van een collegebesluit 0.9 Vennootschapsbelasting Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Sinds 1 januari 2016 zijn gemeenten belastingplichtig voor de heffing van vennootschapsbelasting (VPB). Gemeente Harderwijk is voor een deel van haar activiteiten VPB-plichtig. 28 Volgens de Belastingdienst is gemeente Harderwijk belastingplichtig voor de inkomsten uit reclame. Naar onze is mening is gemeente Harderwijk niet belastingplichtig voor de inkomsten uit reclame. In de aangiften vennootschapsbelasting zijn de inkomsten opgenomen conform het standpunt van de Belastingdienst. Na het opleggen van de aanslagen vennootschapsbelasting is tegen het aanmerken van de inkomsten uit reclame als belastingplichtige activiteit bezwaar gemaakt. Indien de bezwaren gehonoreerd worden, volgt er een belastingteruggave aangezien de vennootschapsbelasting reeds voldaan is conform het standpunt van de Belastingdienst. In verband met elders in het land lopende procedures bij de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad zijn deze bezwaren aangehouden door de Belastingdienst. De winst welke voortvloeit uit de verwerking van papier, kleding, glas en wit- en bruingoed is onderworpen aan de heffing van vennootschapsbelasting. De winst uit de verwerking van afval wordt berekend conform een landelijke, vastgestelde forfaitaire methode.
Tot op heden heeft gemeente Harderwijk geen VPB-plichtige grondexploitatie omdat er geen sprake is van fiscale winst. De verschuldigde vennootschapsbelasting bedraagt op dit moment ongeveer € 8.500,- per jaar. 0.10 Mutaties reserves Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Op dit taakveld worden toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves begroot- en vervolgens geboekt, op basis van genomen raadsbesluiten. Het betreft hier de technische verwerking van de reservemutaties binnen andere taakvelden. 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Mens & Maatschappij Op dit taakveld wordt het begrotingssaldo van alle andere taakvelden begroot- en geboekt, inclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Het betreft hier de technische verwerking van het begrote resultaat over de gehele gemeentebegroting.
Totaaloverzicht Programma 0 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primitieve | Primitieve | Primitieve | Primitieve begroting 2027 | begroting 2028 | begroting 2029 | begroting 2030 Baten TV01 | TV01 Bestuur | 452 | 347 | 327 | 327 | 327 | 327 TV02 | TV02 Burgerzaken | 1.260 | 1.385 | 1.431 | 1.340 | 881 | 881 TV03 | TV03 Beheer overige | 1.981 | 1.658 | 1.054 | 1.054 | 1.418 | 1.392 gebouwen en gronden TV04 | TV04 Overhead | 1.120 | 1.117 | 1.156 | 1.128 | 1.128 | 1.128 TV05 | TV05 Treasury | 1.967 | 2.414 | 2.184 | 2.290 | 2.328 | 2.173 TV061 | TV061 OZB woningen | 8.908 | 9.261 | 9.531 | 9.800 | 10.044 | 10.213 TV062 | TV062 OZB niet-woningen | 6.290 | 6.560 | 6.670 | 6.670 | 6.670 | 6.670 TV063 | TV063 Parkeerbelasting | 2.782 | 3.912 | 3.912 | 4.019 | 4.019 | 4.131 TV064 | TV064 Belastingen overig | 807 | 681 | 698 | 698 | 698 | 698 TV07 | TV07 Alg. uitk. en ov. uitk.
| 116.796 | 117.485 | 121.569 | 118.141 | 119.954 | 123.064 gemeentefonds Totaal Baten | 142.363 | 144.821 | 148.532 | 145.467 | 147.466 | 150.677 Lasten TV01 | TV01 Bestuur | -4.658 | -3.482 | -3.253 | -3.270 | -3.270 | -3.269 TV02 | TV02 Burgerzaken | -3.256 | -3.493 | -3.315 | -3.340 | -2.908 | -2.901 TV03 | TV03 Beheer overige | -2.757 | -2.501 | -2.624 | -2.658 | -2.642 | -2.618 gebouwen en gronden TV04 | TV04 Overhead | -17.830 | -19.478 | -19.826 | -19.256 | -19.135 | -19.112 TV05 | TV05 Treasury | -1.366 | -1.483 | -1.818 | -1.725 | -1.611 | -1.477 TV061 | TV061 OZB woningen | 0 | 0 | -694 | -694 | -693 | -693 TV062 | TV062 OZB niet-woningen | 0 | 0 | -173 | -173 | -173 | -173 TV063 | TV063 Parkeerbelasting | 0 | 0 | -145 | -145 | -145 | -145 TV064 | TV064 Belastingen overig | -945 | -917 | -499 | -499 | -498 | -498 TV07 | TV07 Alg. uitk. en ov. uitk.
| 0 | -3.534 | -2.121 | -2.585 | -4.587 | -7.610 gemeentefonds TV08 | TV08 Overige baten en | -141 | -126 | -154 | -167 | -370 | -495 lasten TV09 | TV09 | -8 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Vennootschasbelastingen (VpB) Totaal Lasten | -30.961 | -35.014 | -34.622 | -34.513 | -36.031 | -38.992 Onttrekkingen TV01 | TV01 Bestuur | 14 | 14 | 14 | 0 | 0 | 0 TV02 | TV02 Burgerzaken | 43 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV03 | TV03 Beheer overige | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 | 20 gebouwen en gronden TV08 | TV08 Overige baten en | 9.101 | 9.336 | 1.554 | 377 | 330 | 369 lasten Totaal Onttrekkingen | 9.177 | 9.370 | 1.588 | 397 | 350 | 389 Stortingen TV02 | TV02 Burgerzaken | -117 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 TV08 | TV08 Overige baten en | -3.310 | -812 | -12 | -12 | -12 | -12 lasten Totaal Stortingen | -3.427 | -812 | -12 | -12 | -12 | -12 Gerealiseerd resultaat | 117.152 | 118.365 | 115.487 | 111.339 | 111.773 | 112.062 29 Financiële analyse begroting 2027 ten opzichte van begroting 2026 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2026 | Primitieve begroting 2027 | Primitief 2027 - Totaal 2026 Baten | 144.821 | 148.532 | 3.711 Lasten | -35.014 | -34.622 | 392 Onttrekkingen | 9.370 | 1.588 | -7.781 Stortingen | -812 | -12 | 800 Verschil | 118.365 | 115.487 | -2.878 Het resultaat van programma 0 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000) | Onderwerp | Bedrag afwijking | Verwijzing toelichting Onderhanden werken |
830 | 1 Kapitaallasten | 20 | 2 Doorberekende salariskosten | -615 | 3 Overige doorbelastingen | -108 | 4 0.3 | Incidentele grondverkopen | -664 | 5 0.5 | Stelpost rente (treasury) | -566 | 6 0.6 | OZB woningen en niet-woningen | 478 | 7 0.7 | Algemene uitkering en taakmutaties | 4.544 | 8 0.8 | Mutaties reserves | -6.855 | 9 Diversen | 58 | 10 Totaal | -2.878 Toelichting op de financiële analyse 1. Onderhanden | Bepaalde budgetten die in 2025 niet (volledig) zijn benut, zijn vanuit de werken | Jaarrekening 2025 meegenomen naar de Begroting 2026. In de Begroting 2027 komen deze budgetten te vervallen en ontstaat een voordelig effect. Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en 2. Kapitaallasten | de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma's en hebben voor dit programma een voordelig effect. 3. Doorberekende | Jaarlijks wordt de verwachte urenbesteding per taakveld opgevraagd. De salariskosten | geraamde salariskosten worden op basis van deze urenbesteding doorberekend. Voor 2027 leidt dit ten opzichte van 2026 tot een nadelig effect. 4. Overige | Naast salariskosten zijn er ook overige kostenposten die aan verschillende doorbelastingen | taakvelden worden doorberekend. Voor 2027 leidt dit ten opzichte van 2026 tot een nadelig effect.
In de begroting 2026 zijn diverse incidentele grondverkopen begroot. Deze 5. Incidentele | inkomsten zijn incidenteel in 2026 en komen dus in de begroting 2027 niet meer grondverkopen | voor. Hierdoor ontstaat er een nadeel bij het vergelijken van de begroting 2027 ten opzichte van de begroting 2026 op taakveld 0.3 beheer overige gebouwen en gronden. 30 31 6. Stelpost rente (Treasury) Op taakveld Treasury is er sprake van een nadeel als gevolg van een hogere stelpost rente in de begroting 2027 ten opzichte van de begroting 2026. De rentelasten zijn begroot op basis van de liquiditeitsprognose en de daaruit volgende financieringsbehoefte. Zie ook de paragraaf Financiering voor meer uitleg. 7. OZB Woningen en niet-woningen Dit zijn de geraamde meeropbrengsten (voordeel) in 2027 t.o.v. de begroting 2026. Hierin zit alleen areaaluitbreiding en standaard indexatie. In de paragraaf lokale heffingen wordt nader ingegaan op de ontwikkelingen rondom OZB. 8. Algemene uitkering en taakmutaties De ontwikkelingen op taakveld 0.7 algemene uitkeringen hebben vooral te maken met de circulaires die zijn uitgekomen. In de separate advisering over de meicirculaire 2026 wordt uiteengezet waar de accresontwikkelingen en taakmutaties uit bestaan. Dit levert een voordelig effect op. 9. Mutaties reserves Dit is het resultaat van de incidentele toevoegingen en onttrekkingen binnen de reserves.
Er vinden in 2026 voornamelijk meer onttrekkingen plaats waardoor er verschillen ontstaan ten opzichte van de begroting 2027 waarin deze onttrekkingen minder plaats vinden. Dit gaat met name om de begrote onttrekkingen voor incidentele middelen uit de algemene reserve. Doordat er minder onttrekkingen begroot zijn in 2027 ten opzichte van 2026 geeft dit een nadelig effect. 10. Diversen Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een klein voordelig effect. 32 Programma 1 Veiligheid Algemeen Programma 1 Samen met inwoners, ondernemers en onze partners zetten we in op veiligheid, participatie én veerkracht. Onze aanpak is preventief en repressief op maat van complexe vraagstukken. We bestrijden (ondermijnende) criminaliteit, dragen zorg voor de openbare orde, zetten ons in voor een veilig AZC, aanpak jeugdoverlast, veilige evenementen, veilig uitgaan en voorkomen escalatie bij zogenaamde multi- problem casuïstiek. Zo houden we Harderwijk en Hierden veilig en leefbaar. Inhoud Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) staat centraal bij het Programma Veiligheid. Het IVP is opgesteld in goede samenwerking met de politie, het Openbaar Ministerie en de gemeenten Putten en Ermelo. In 2026 wordt er een nieuw IVP opgesteld, tot die tijd is het bestaande plan de basis voor bijna alle projecten en activiteiten.
Het IVP is veelomvattend en is gericht op het waarborgen van de openbare orde en veiligheid. Hierbij gaat het onder andere om het voorkomen en bestrijden van ordeverstoringen, crisissen en rampen, het bestrijden van criminaliteit en overlast, voorkomen van slachtofferschap en het aanpakken van daders. Ontwikkelingen We zien meerdere ontwikkelingen binnen het domein van Openbare orde en veiligheid. Polarisatie en maatschappelijke onrust neemt toe. Onder andere door spanningen op diverse maatschappelijke vraagstukken als asiel maar ook ontwikkelingen omtrent een militaire dreiging waarbij weerbaarheid een belangrijk thema is geworden. De casuïstiek rond personen met meervoudige problematiek wordt complexer. Het gaat vaak om situaties waarin zorg, veiligheid en strafrecht elkaar raken, en waar reguliere interventies onvoldoende effectief blijken. Tegelijkertijd groeit het beroep op de bestuurlijke bevoegdheden van de burgemeester. Steeds vaker wordt van de burgemeester verwacht dat er opgetreden wordt bij verstoringen van de openbare orde, bijvoorbeeld bij ernstige woonoverlast, gebiedsverboden of bij het sluiten van panden op basis van de Opiumwet. Deze ontwikkelingen stellen hoge eisen aan het lokaal bestuur en de gemeentelijke organisatie.
Verbonden partijen • Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG) Beleidskaders De onderstaande beleidsstukken vormen het kader voor het programma Veiligheid: • Integraal veiligheidsplan (IVP) • Algemeen plaatselijke verordening (APV) • Damoclesbeleid rond het sluiten van drugspanden • Bibob-beleid en coffeeshopbeleid • Plan van aanpak ondermijning, plan van aanpak mensenhandel, plan van aanpak cybercrime / digitale veiligheid • Regionaal Beleidsplan, regionaal risicoprofiel, regionaal crisisplan (Veiligheidsregio) • Meerjarenbeleidsplan Politie 33 Taakvelden Programma 1 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Portefeuillehouder(s): J. Joon Domein: Mens & Maatschappij Wat willen we bereiken? Een goed geprepareerde crisisorganisatie De gemeente zelf voert ook diverse activiteiten uit op het gebied van crisisbeheersing en heeft hierin een belangrijke rol. Er wordt ingezet op een goed geprepareerde crisisorganisatie met bekwame functionarissen. Dit voor een effectieve uitvoering van de zogenaamde bevolkingszorgtaken, maar ook het vervullen van de gemeentelijke rol en bestuurlijke bevoegdheden bij (grootschalige) crises en calamiteiten. Dit wordt lokaal en in intensieve samenwerking met andere gemeenten, Veiligheidsregio en andere partners georganiseerd.
Wat gaan we ervoor doen? Prepareren op rampen- en crisisbestrijding Binnen de gemeentelijke organisatie preparen wij ons op een effectieve bestrijding van rampen en crisis door: • Het opleiden en trainen van gemeentelijke medewerkers en bestuurders voor een rol in de Bevolkingszorg en/of crisisbeheersing. • Het in standhouden van diverse faciliteiten zoals het crisiscentrum, noodcommunicatie en middelen voor inzet in het veld. • Het leveren van input op het regionaal risicoprofiel, beleidsplan en crisisplan en het actueel houden van diverse lokale plannen en protocollen. • Dit alles in intensieve samenwerking met gemeenten, Veiligheidsregio en diverse andere partners onder regie van de Adviseur Crisisbeheersing. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een weerbare samenleving De grote veranderingen in de geopolitieke verhoudingen hebben de internationale spanningen in de afgelopen jaren en sinds begin dit jaar in het bijzonder doen toenemen. Gelijktijdig zien we risico’s die samenhangen met onder andere klimaatverandering groter worden. Dit betekent dat een grootschalige crisis die zowel een groot gebied raakt als ontwrichtende effecten heeft voor de maatschappij voorstelbaar is geworden. Deze diversiteit in dreigingen en veranderingen (en de benodigde voorbereiding hierop) maakt dat weerbaarheid en brede maatschappelijke continuïteit de komende jaren een urgent thema wordt.
Wat gaan we ervoor doen? Verkennen van het thema weerbaarheid In samenwerking met andere gemeenten, veiligheidsregio, VNG en de rijksoverheid verkennen wij het thema weerbaarheid. Hierbij onderzoeken we wat er nodig is om onze samenleving en en eigen organisatie weerbaar en veerkrachtig te maken en houden tegen diverse dreigingen. Waar nodig ondernemen we actie, zoals in de vorm van het inrichten van Noodsteunpunten in de gemeente Harderwijk. 34 Wat willen we bereiken? Inzetten op calamiteitenbestrijding Dit product bevat de gehele basisbrandweerzorg en alle activiteiten gericht op het bestrijden van (grootschalige) calamiteiten en rampen onder andere vanuit de brandweerkazernes van Harderwijk en Hierden en de gemeentelijke activiteiten op dit gebied. Het product Brandweer en Rampenbestrijding is op basis van de Wet op de Veiligheidsregio’s grotendeels belegd bij de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG). De gemeente Harderwijk en de VNOG werken, vanuit een gemeenschappelijke regeling, samen aan een veilige en beschermde leefomgeving in Harderwijk en Hierden. VNOG blijft altijd antwoord geven op de beide vragen die de samenleving aan haar stelt: hulp bieden bij nood en (helpen bij) voorkomen van gevaar.
Daarvoor voert VNOG haar wettelijke taken uit: • Brandweerzorg; • Rampenbestrijding; • Risico- en crisisbeheersing; • Bevolkingszorg; • Geneeskundige hulpverlening; • Meldkamer Oost-Nederland. Wat gaan we ervoor doen? Samenwerken met de VNOG op het Regionaal Beleidsplan 2025-2028 Samenwerking tussen de gemeente en de VNOG is essentieel voor het waarborgen van de veiligheid in de regio, zowel in de voorbereidende fase als tijdens incidenten en crises. Deze samenwerking kenmerkt zich door afstemming, advisering, gezamenlijke uitvoering van taken en het delen van kennis en expertise. Uitvoeren opgaven VNOG De basis voor de Programmabegroting zijn de vijf opgaven van de Veiligheidsregio. Met deze opgaven geeft de VNOG antwoord op de primaire vragen die de samenleving aan haar stelt, namelijk: “Ik heb hulp nodig” en “Leer mij gevaar te voorkomen en mij hierop voor te bereiden”. Het gaat om deze opgaven: • Opgave 1. Het voorkomen, beperken en bestrijden van incidenten, rampen en (langdurige) crises • Opgave 2. Zelfredzaam & risicobewust • Opgave 3. Vakbekwaam & deskundig • Opgave 4. Sterke informatiepositie • Opgave 5. Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers Regulier beleid 1.2 Openbare orde en veiligheid Portefeuillehouder(s): J.
Joon Domein: Mens & Maatschappij 35 Wat willen we bereiken? Beperken van criminaliteit en slachtofferschap Om criminaliteit en het aantal slachtoffers hiervan in onze gemeente te beperken, zetten we in op preventie, handhaving en samenwerking. We voeren regie en verstoren criminele netwerken met bestuursrechtelijke bevoegdheden. Ook stimuleren we bewustwording en weerbaarheid onder inwoners door middel van voorlichtingscampagnes. Dit met en naast onze partners uit de strafrechtketen als politie en OM en in nauwe samenwerking met het onderwijs, bedrijven en instellingen. Wat gaan we ervoor doen? Aanpakken ondermijning en georganiseerde criminaliteit Ondermijning wat is het? Ondermijning is het proces waarbij georganiseerde criminaliteit gebruik maakt van legale structuren, voorzieningen of personen om illegale praktijken mogelijk te maken. Gemeenten staan in de frontlinie van de aanpak van ondermijning, omdat veel ondermijnende activiteiten zich afspelen op lokaal niveau. Criminelen maken misbruik van gemeentelijke procedures, zoals vergunningverlening, om geld wit te wassen en hun illegale activiteiten te verhullen. Hierdoor worden gemeenten kwetsbaar voor beïnvloeding vanuit de onderwereld.
Hierbij kan gedacht worden aan: • Bestuurlijke beïnvloeding: Criminelen proberen invloed uit te oefenen op gemeentelijk beleid, vergunningverlening of handhaving, bijvoorbeeld door ambtenaren om te kopen of te intimideren. • Integriteit: Gemeenteambtenaren of bestuurders kunnen onder druk worden gezet om weg te kijken bij illegale activiteiten of actief deel te nemen. • Misbruik van voorzieningen: Criminelen kunnen subsidies, vergunningen of sociale regelingen misbruiken, bijvoorbeeld door spookbedrijven of schijnconstructies op te richten. • Sociale beïnvloeding: Bewoners durven geen meldingen meer te doen, omdat zij bang zijn voor de eventuele gevolgen. Plan van aanpak Ondermijning Vanuit het Plan van aanpak Ondermijning hebben we een aantal speerpunten vastgesteld. Ook in 2027 blijven we werken aan deze doelen. Specifiek gaat het om: • De basis op orde: Weerbaar door lokale regelgeving en beleid, bewustzijn binnen de organisatie, toegerust zijn in de aanpak en voorkomen dat we onbewust ondermijnende criminaliteit faciliteren. • Veilig buitengebied: Het buitengebied is kwetsbaar voor ondermijnende criminaliteit. We sluiten aan bij het Project Veilig Buitengebied om de weerbaarheid te vergroten. • Casuïstiek: Casuïstiek die zich aandient moet worden geanalyseerd, verrijkt en op het juiste moment worden aangepakt en van opvolging voorzien.
Als gemeente voeren we regie en werken we samen met onze partners. Rekenkamerrapport Ondermijning In 2023/2024 heeft de rekenkamercommissie onderzoek gedaan naar de gemeentelijke aanpak van ondermijning. Ook in 2027 gaan we verder aan de slag met de uitkomsten en aanbevelingen van dit onderzoek. Het Gelders Akkoord Het basisniveau waaraan een weerbare overheid moet voldoen, noemen we Het Gelders Akkoord. De inhoud van het Gelders Akkoord is samengesteld op basis van gesprekken, input tijdens ambtelijke werksessies en het breed bestuurlijk overleg (BBO), en feedback die van veel kanten is verzameld. Het Gelders Akkoord is daar een representatie van. Het verwerken van verschillende meningen, belevingen en achtergronden maakt het een akkoord voor de hele provincie Gelderland en dus echt Gelders. Het Gelders Akkoord is inmiddels vastgesteld en vormt in 2027 de basis voor de samenwerking tussen alle betrokken partijen. Specifiek beleid 36 Aanpakken cybercriminaliteit Het thema cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit is in ontwikkeling en vraagt steeds meer aandacht. Hoewel de precieze omvang van gedigitaliseerde criminaliteit niet bekend is, onder meer door geringe meld- en aangiftebereidheid, staat wel vast dat het fenomeen zich verspreidt, versnelt, innoveert en steeds meer slachtoffers maakt. Als gemeente pakken we een preventieve rol om slachtofferschap te voorkomen.
Specifiek beleid Aanpakken mensenhandel Mensenhandel draait om uitbuiting. Daders gebruiken slachtoffers voor persoonlijk gewin. Dit is een ernstige schending van mensenrechten en van de menselijke waardigheid. Mensenhandel wordt vaak gepleegd in criminele samenwerkingsverbanden, die misbruik maken van de legale wereld. Gemeenten hebben bij de aanpak van mensenhandel een rol op het gebied van preventie, signalering, handhaving en hulpverlening en dragen bij aan het opwerpen van barrières tegen mensenhandel. In 2027 gaan we verder met de acties uit het Plan van aanpak Mensenhandel. Doel hierbij is het om zoveel mogelijk slachtoffers uit hun situatie te halen, zorgen dat minder mensen slachtoffer worden en onze gemeente onaantrekkelijk maken voor daders door deze aan te pakken. De gemeentelijke aandachtsfunctionaris Mensenhandel voert regie op de uitvoering van het Plan van aanpak. Er wordt ingezet op het geven van voorlichtingen. Specifiek beleid Wat willen we bereiken? Beperken van overlast Om overlast in onze gemeente te beperken, richten we ons op een integrale aanpak van jeugd, woonoverlast en complexe zorgcasuïstiek. Inwoners moeten zich veilig en gehoord voelen in hun eigen leefomgeving. We investeren in preventief jeugdwerk en het versterken van de samenwerking met scholen om vroegtijdig problematisch gedrag te signaleren.
Voor inwoners met verward gedrag of meervoudige problematiek werken we nauw samen met zorg- en veiligheidspartners om passende ondersteuning en begeleiding te bieden. Door deze aanpak voorkomen we escalatie en bevorderen we leefbaarheid in de wijk. Wat gaan we ervoor doen? Adviseren en regie pakken We bieden in 2027 naast de Persoonsgerichte Aanpak ook consultatie en advies op ernstig meervoudige problematiek waar met name de sociaal wetten nadrukkelijke aanwezig zijn. Waar nodig bieden we ook procesregie op ad-hoc casuïstiek en incidenten van diverse aard. Voorbeelden hiervan zijn inwoners met een hoog risico op ernstig nadeel, maatschappelijke teloorgang. Acute dakloosheid met kinderen en de overgang voor jongvolwassenen van jeugdwet naar wmo. Regulier beleid Aanpakken excessieve overlast Ook in 2027 zetten we de Persoonsgerichte aanpak (PGA) in als bewezen effectief instrument voor de aanpak van multi-problem casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid. De focus op casusniveau op het creëren van oplossingen voor ernstige complexe problemen bij individuele inwoners. Het kader voor de op- en afschaling wordt gevormd door de Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE), met als nieuw onderdeel het versterken van procesregie en casusregie in het sociaal domein.
Regulier beleid 37 Verder met de groepsaanpak probleemjongeren In 2027 gaan we verder met de groepsaanpak op de problematische jeugdgroepen en de Persoonsgerichte aanpak op 18-minners. Ook het convenant School en veiligheid blijft belangrijk rond de aanpak van jeugd en veiligheid. Scholen, gemeenten, politie en het OM werken samen om de veiligheid op en rond de school te vergroten. Zorgwekkend gedrag willen we op tijd signaleren en overlast en criminaliteit waar mogelijk voorkomen. De zorg voor jeugd houdt niet op bij school. Overlast van jeugd kan stevige impact hebben op de woonomgeving. Jongeren zijn kwetsbaar om in aanraking te komen met criminele netwerken. Kwetsbaarheid kan ook ontstaan door thuissituaties, omstandigheden op school en risico’s rond alcohol en drugs. Het thema jeugd en veiligheid is complex. We willen meer aan de voorkant komen. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een effectieve aanpak op de lokale integrale veiligheid Voor een effectieve aanpak van de lokale integrale veiligheid hanteren we het Integraal Veiligheidsplan (IVP) als leidraad. Dit plan bundelt onze prioriteiten en acties op het gebied van veiligheid, preventie en handhaving. Als gemeente zijn we dé regievoerende partij als het gaat om integrale veiligheidsvraagstukken.
Hierbij werken we samen met een groot aantal veiligheidspartners en staan we in verbinding met inwoners, ondernemers en instellingen. Wat gaan we ervoor doen? Navolgen Integraal Veiligheidsplan Het Integraal Veiligheidsplan (IVP) is het beleidsplan op hoofdlijnen waarin we als gemeenten en (veiligheids-) partners prioriteiten op het gebied van veiligheid vaststellen en afspraken vastleggen. Vanaf 2027 is er een nieuw IVP van kracht dat eind 2026 door de raad is vastgesteld. Daarin wordt er zoveel mogelijk afgestemd met het nieuwe coalitieakkoord en het collegeprogramma. Regulier beleid Inzetten op een veilige leefomgeving Onze gemeente kent een aantal locaties waar publieke en private partijen samenwerken aan de veiligheid. Het gaat hierbij om winkelcentra, uitgaansgebieden en bedrijventerreinen. Met een nauwe samenwerking met ondernemers en de politie streven we naar een veilige omgeving om te ondernemen en bezoeken. Deze samenwerking vindt onder andere plaats binnen KVO's (Keurmerk Veilig Ondernemen) en het KVU (Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan). Regulier beleid Wat willen we bereiken? Handhaven van de openbare orde en veiligheid Het handhaven van de openbare orde en veiligheid is een kerntaak van de gemeente.
We zetten hiervoor stevig in op de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en toezichthouders, die zichtbaar aanwezig zijn in de wijken en actief optreden bij overlast en overtredingen. We werken samen met de politie. Cameratoezicht wordt ingezet op strategische locaties om preventief te werken en sneller te kunnen ingrijpen bij incidenten. Waar nodig treden we doortastend op wanneer grenzen worden overschreden, met maatregelen die passen bij de ernst van de situatie. Daarbij maken we gebruik van bestuursrechtelijke bevoegdheden, zoals het opleggen van dwangsommen, gebiedsverboden of het sluiten van panden bij ernstige verstoringen van de openbare orde. Door zichtbaar en consequent te handhaven, vergroten we het gevoel van veiligheid onder inwoners. 38 Wat gaan we ervoor doen? Inzetten van gemeentelijke bevoegdheden Deze activiteit omvat de inzet van diverse gemeentelijke bevoegdheden en ondersteuning hierbij. Het gaat hierbij om bevoegdheden ter bescherming van de openbare orde en veiligheid, zoals gebiedsverboden, sluiten van drugspanden, huisverboden en crisismaatregelen. Regulier beleid Toezicht en handhaving in de openbare ruimte Voor het waarborgen van de leefbaarheid, veiligheid en openbare orde is belangrijk om hierop toezicht te houden en in te grijpen wanneer dat nodig is.
Hiervoor zetten we in met buitengewoon opsporingsambtenaren, toezichthouders en cameratoezicht. Hierbij werken we nauw samen met de politie en andere partners waar mogelijk wijkgericht. Verplichte beleidsindicatoren programma 1 Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren Bron: Halt Wanneer een jongere een strafbaar feit pleegt kan dit worden afgedaan met een Halt- verwijzing. De politie, BOA's en leerplichtambtenaren doen deze verwijzingen. Hierna volgt een pedagogische interventie voor de jongere. In 2023 zagen we een forse afname van het aantal verwijzingen. Dit is te verklaren door ander toegangsbeleid bij een aantal evenementen waardoor minder overtredingen met alcohol zijn geconstateerd. Hierna is er blijvende aandacht bij professionals voor Halt als een effectieve afdoening van overtredingen door minderjarigen.
39 Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners Bron: CBS Het aantal geweldsmisdrijven fluctueert rond het landelijk gemiddelde en is in 2025 licht gedaald ten opzichte van 2024. Geweldsincidenten doen zich met name voor in combinatie met alcoholgebruik, bijvoorbeeld in de horeca en tijdens evenementen. De politie treedt hier direct tegen op. In een groot deel van de gevallen betreft het onderlinge conflicten waarbij geen aangifte wordt gedaan. Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Bron: CBS Het vernielen of beschadigen van objecten in de openbare ruimte is een misdrijf. Sinds 2024 zien we een stijging in meldingen van vandalisme. Naast de schade voor particulieren zijn ook bedrijven en instanties slachtoffer. Als gemeente doen we bij vandalisme vaker aangifte. Dit om de problematiek beter in kaart te brengen, maar ook om de pakkans van daders te vergroten.
40 Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners Bron: CBS In 2025 is een duidelijke stijging zichtbaar in het aantal woninginbraken. Uit recente besprekingen binnen de driehoek blijkt dat deze toename moeilijk te verklaren is. Onder de verdachten is geen specifieke doelgroep aan te wijzen; het gaat voornamelijk om gelegenheidsdaders, vaak afkomstig uit andere delen van Nederland of Europa. De politie verricht, in samenwerking met het Openbaar Ministerie, onderzoek naar woninginbraken. Waar mogelijk worden verdachten aangehouden en vervolgd. Misdrijven - Winkeldiefstallen Bron: CBS Het aantal winkeldiefstallen fluctueert rond het landelijk gemiddelde. In 2023 zagen we een toename van het aantal gemelde gevallen van winkeldiefstallen. We verklaren dit door de komst van zelfscankassa's en het lokale beleid van winkeliers om bij niet gescande producten altijd de politie in te schakelen en aangifte te doen.
Facultatieve beleidsindicatoren programma 1 Aangiften diefstal/ inbraak woning (Bron: data.politie.nl) Gemiddeld 2012 - | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | Gemiddeld 2021 - 2017 | 2025 151 | 42 | 91 | 70 | 43 | 40 | 44 | 29 | 61 | 43 Opgelegde tijdelijke huisverboden (Bron: Gemeente Harderwijk) 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 3 | 8 | 6 | 3 | 7 | 3 | 3 Diverse indicatoren in relatie tot veiligheid (Bron: data.politie.nl) Feiten | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Totaal misdrijven | 1.426 | 1.881 | 2.022 | 1.781 | 1.777 | 1.920 | 1.788 | 1.987 Geweld (openlijk, mishandeling, | 133 | 110 | 105 | 113 | 117 | 112 | 106 | 95 moord/ doodslag) Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen | 80 | 72 | 79 | 65 | 50 | 77 | 66 | 49 Diefstal van brom-, snor-, fietsen | 90 | 182 | 110 | 142 | 170 | 216 | 192 | 262 Vernieling c.q. zaakbeschadiging | 94 | 159 | 176 | 162 | 184 | 148 | 156 | 223 Totaal registraties overlast | 863 | 1.007 | 1.139 | 1.385 | 1.237 | 1.330 | 1.306 | 1330 Melding overlast jeugd | 165 | 215 | 405 | 538 | 380 | 397 | 371 | 327 Overlast door alcohol/ drugs | 108 | 116 | 118 | 119 | 121 | 159 | 174 | 178 Uit de landelijke geregistreerde politiecijfers blijkt dat het totaal aantal misdrijven in Harderwijk in de periode 2020–2025 redelijk stabiel is, met gemiddeld circa 1.800 misdrijven per jaar.
Ten opzichte van het landelijk gemiddelde zijn er minder misdrijven in gemeente Harderwijk. Zo schommelt het aantal misdrijven per 1.000 inwoners in Harderwijk en Hierden rond de 96 misdrijven, terwijl dat voor Nederland rond de 112 ligt. Getalsmatig vallen met name vandalisme en fietsdiefstal op. Zware misdrijven, zoals overvallen en straatroof, komen relatief weinig voor in vergelijking met het landelijk gemiddelde. 41 Totaaloverzicht Programma 1 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primitieve | Primitieve | Primitieve | Primitieve begroting 2027 | begroting 2028 | begroting 2029 | begroting 2030 Baten TV11 | TV11 | 145 | 145 | 145 | 145 | 145 | 145 Crisisbeheersing en brandweer TV12 | TV12 Openbare | 98 | 44 | 33 | 27 | 27 | 27 orde en veiligheid Totaal Baten | 243 | 188 | 179 | 173 | 173 | 173 Lasten TV11 | TV11 | -4.055 | -4.381 | -4.549 | -4.619 | -4.619 | -4.647 Crisisbeheersing en brandweer TV12 | TV12 Openbare | -2.251 | -2.339 | -2.286 | -2.238 | -2.239 | -2.232 orde en veiligheid Totaal Lasten | -6.306 | -6.720 | -6.836 | -6.857 | -6.858 | -6.878 Gerealiseerd resultaat | -6.064 | -6.531 | -6.657 | -6.685 | -6.685 | -6.706 Financiële analyse begroting 2027 ten opzichte van begroting 2026 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2026 | Primitieve begroting 2027 | Primitief 2027 - Totaal 2026 Baten | 188 | 179 | -10 Lasten | -6.720 |
-6.836 | -116 Verschil | -6.531 | -6.657 | -126 Het resultaat van programma 1 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000) | Onderwerp | Bedrag afwijking | Verwijzing toelichting Kapitaallasten | 21 | 1 Doorberekende salariskosten | 168 | 2 1.1 | Begroting VNOG 2027-2030 | -326 | 3 1.2 | Aanpak ondermijning | 30 | 4 Diversen | -19 | 5 Totaal | -126 Toelichting op de financiële analyse Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de 1. Kapitaallasten | nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/programma's. Voor de begroting 2027 leidt dit tot een voordeel. 2. Doorberekende | Jaarlijks wordt de verwachte urenbesteding per taakveld opgevraagd. De geraamde salariskosten | salariskosten worden op basis van deze urenbesteding doorberekend. Voor 2027 leidt dit ten opzichte van 2026 tot een voordelig effect. 3. Begroting | Dit nadeel wordt verklaard door de programmabegroting 2027-2030 van de VNOG VNOG 2027-2030 | ten opzichte van de primitieve begroting 2026. De raad heeft ingestemd met de concept meerjarenbegroting VNOG 2027-2030 en besloten de gevraagde bijdrage 42 43 voor 2027 op te nemen in de gemeentelijke begroting. De stijging van de bijdrage is het gevolg van loon- en prijsbijstelling. Er is hier geen sprake van nieuw beleid. 4.
Aanpak ondermijning In 2026 was er een incidenteel vacaturebudget voor aanpak ondermijning. In de begroting 2027 komt dit budget niet meer voor, wat leidt tot een voordeel ten opzichte van 2026. 5. Diversen Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een klein nadelig effect. 44 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat Algemeen Programma 2 Gemeente Harderwijk is een bereikbare stad. Wij werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid van gemeente Harderwijk vanaf de A28/N302 en de eigen gemeentelijke infrastructuur (waaronder de ontsluiting van bedrijventerrein Lorentz). Er staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen zoveel mogelijk Duurzaam Veilig in. Naast een bereikbare stad is gemeente Harderwijk namelijk ook een verkeersveilige stad. Op basis van meerdere jaren is sprake van een afname van het aantal ongevallen in gemeente Harderwijk. Deze trend willen wij doorzetten door aanpak van de verkeersonveilige situaties. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Dat wil zeggen dat de gemeente het wandel- en fietsgebruik promoot en wandel- en fietsvoorzieningen daar waar mogelijk verbetert. De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. Hierbij is het uitgangspunt om het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren.
Inhoud Het programma omvat activiteiten gericht op het beheer en onderhoud van (water-) wegen, straten, bermen, pleinen, bruggen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Daarnaast het opstellen/vernieuwen van beleid en het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de verkeersafwikkeling, de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid. Ontwikkelingen De groei van de landelijke en regionale economie heeft effect op de groei van de mobiliteit. De verwachting is dat de verkeersintensiteit op de A28 de komende jaren blijft toenemen. Voor het blijvend bereikbaar houden van de gemeente Harderwijk wordt in regionaal verband uitvoering gegeven aan het strategisch thema Bereikbaarheid/A28. Ook nemen de intensiteiten op de provinciale wegen toe. Dat heeft deels te maken met de (autonome) groei maar ook door grootschalige ontwikkelingen zoals op en rond het bedrijventerrein Lorentz en woningbouwontwikkelingen. Uit onderzoek blijkt dat het nodig is om op diverse locaties maatregelen te nemen om tot een verbeterde doorstroming en verkeersveiligheid te komen in relatie tot het bedrijventerrein en de omliggende ontwikkelingen, die zich de komende jaren voordoen.
Naast de voorbereiding van infrastructurele maatregelen wordt regionaal ook volop ingezet op minder woon-werkverkeer met de auto, verkeersveiligheid, werkgeversbenadering, fietscampagnes, aanleg snelle fietsroutes, sneller en frequenter openbaar vervoer naar omliggende plaatsen als Amersfoort, Apeldoorn, Lelystad en Zwolle. Via de OV- en Spoortafel Oost is de ambitie voor een verbeterd spoorproduct voor gemeente Harderwijk op de landelijke agenda gezet, resulterend in de opname van gemeente Harderwijk in het Toekomstbeeld OV 2040. In 2026 zijn enkele paragrafen in het Programma Bouw & Infrastructuur onderdeel mobiliteit gevuld, waaronder de paragraaf verkeersveiligheid. De komende jaren werken we gericht aan het verbeteren van verkeersveiligheid aan de hand van het gestelde beleid en bijbehorende uitvoeringsprogramma. Verbonden partijen • Coöperatie Gastvrije Randmeren Beleidskaders • Omgevingsvisie Harderwijk • Parkeerverordening (1998) • Programma Bouw & Infrastructuur onderdelen Parkeren (2025) en Mobiliteit & Infrastructuur (2026) • Integraal Fietsbeleid (2019) • Verkeersveiligheidsplan (2016) met update uitvoeringsprogramma (2021) 45 Taakvelden Programma 2 2.1 Verkeer en vervoer Portefeuillehouder(s): W.
Mazier Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? Bewustwording creëren betreffende verkeersveiligheid We willen dat weggebruikers zich meer bewust worden hoe ze zich veilig moeten gedragen in het verkeer. Wat gaan we ervoor doen? Ondersteunen activiteiten Veilig Verkeer Nederland Het bevorderen, stimuleren en ondersteunen van activiteiten van Veilig Verkeer Nederland, waaronder gedragsbeïnvloeding, voorlichting, educatie en communicatie. Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een goed bereikbare gemeente blijven Gemeente Harderwijk groeit. En wordt steeds aantrekkelijker om te werken en te bezoeken. Dit leidt er toe dat er steeds meer weggebruikers bij komen. We willen dat Harderwijk en Hierden een prettige gemeente blijven om te wonen, werken en bezoeken. Randvoorwaarde is dat de gemeente goed bereikbaar is. Bij een goede bereikbaarheid spelen meerdere modaliteiten een rol. Ons doel is de fietsbereikbaarheid te verbeteren en aantrekkelijker te maken. Zowel voor mensen die zich binnen de gemeente verplaatsen als mensen die van circa 15 km buiten gemeente Harderwijk komen. Ook de bereikbaarheid per openbaar vervoer is van belang. Zie hiervoor een aparte paragraaf. Door de bereikbaarheid per fiets en openbaar vervoer te verbeteren, groeit de druk op het autoverkeerssysteem minder hard. Tegelijkertijd willen we dat de autobereikbaarheid ook toekomstbestendig is.
Hierbij denken we aan het hoofdwegennet (A28, N302), maar ook aan de ringweg om Harderwijk (Groene Zoomweg - Ceintuurbaan - Knardijk). Binnen de bebouwde kom moeten de ontsluitingswegen op orde zijn, om te voorkomen dat er teveel druk op de routes in woonwijken komt te liggen. Wat gaan we ervoor doen? Kwaliteit voorzieningen in stand houden Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur), correctief onderhoud (herstellen van schade, afhandelen van meldingen Snel Herstel) en meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie). Regulier beleid Civiele kunstwerken onderhouden Het preventief en correctief onderhouden van bruggen, tunnels, duikers, kademuren, geluidsschermen, een viaduct en hellingbaan. Inspecteren van 1/3 van het areaal om onderhoudsstatus te monitoren. Areaal bijhouden in beheer management systeem iASSET. 46 De civiele kunstwerken worden in stand gehouden op CROW-kwaliteitsniveau C. Regulier beleid Wegverhardingen onderhouden Wegverhardingen onderhouden die zijn opgenomen in de planning vanuit het assetmanagement programma GISIB. De wegen worden in stand gehouden op kwaliteitsniveau C, en de fiets- en voetpaden op kwaliteitsniveau B. Inspecteren van het areaal conform de landelijke gebruikte CROW normen.
Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB. Regulier beleid Reiniging wegen Het machinaal vegen, handmatig opruimen van zwerfvuil, bestrijden van onkruid op verhardingen en het verwijderen van graffiti. De werkzaamheden worden uitgevoerd op CROW-kwaliteitsniveau B+, behalve in de binnenstad en voor graffiti waar CROW-kwaliteitsniveau A geldt. Regulier beleid Gladheidbestrijding Preventief en curatief strooien en/of schuiven van wegen en fietspaden die zijn opgenomen in het strooibeleid. Zoutinkoop via contract en materieel up to date houden. Regulier beleid Openbare verlichting Preventief en correctief onderhoud aan lichtmasten, muurarmen, armaturen, grondspots en andere decoratieve verlichting. Inspectie (4 keer per jaar) van het areaal op functioneren. Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB De voorzieningen worden beheerd op basis van wettelijke keuringsnormen (zoals NEN 1010/3140) en SLA's. Regulier beleid Bewegwijzering en straatmeubilair Preventief en correctief onderhoud aan verkeersregelinstallaties, verkeersborden, verkeerstekens en markeringen op het wegdek, bewegwijzering, straatnaamborden, fietsenrekken, zitbanken e.d. Inspecteren van het areaal Areaal bijhouden in beheer management systeem GISIB. De objecten worden in stand gehouden op CROW-kwaliteitsniveau B Afvalbakken van Inter Design langzaam invoeren.
Regulier beleid Wat willen we bereiken? Een veiliger verkeerssituatie Het verbeteren van de verkeersveiligheid in algemene zin, zowel subjectief als objectief, en het terugdringen van het aantal ongevallen maar ook het inspelen op mogelijke risico's. Binnen het taakveld verkeer en vervoer staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen zoveel mogelijk Duurzaam Veilig in. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Dat wil zeggen dat de gemeente het wandel- en fietsgebruik promoot en wandel- en fietsvoorzieningen daar waar mogelijk verbetert. 47 Wat gaan we ervoor doen? Uitvoeren verkeersveiligheidsplan In 2026 is het omgevingsprogrammaonderdeel mobiliteit en infrastructuur (incl. verkeersveiligheid) vastgesteld. Aan de hand daarvan gaan we door met het verbeteren van de verkeersveiligheid. Noemenswaardige projecten zijn o.a. het veiliger maken van de Ceintuurbaan, het aanpassen van de rotondes Groene Zoomweg/Kolbaanweg en Groene Zoomweg/Meeboerserf. Ook bereiden we diverse nieuwe verkeersprojecten voor aan de hand van ons actieprogramma verkeersveiligheid.
Specifiek beleid Op regionaal niveau samenwerken Het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van verkeersveiligheid met omliggende gemeenten, provincie Gelderland, politie, VVN, etc Regulier beleid Verplichte beleidsindicatoren 2.1 Verkeer en vervoer Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners Bron: waarstaatjegemeente.nl Op waarstaatjegemeente.nl/viewer - verkeersveiligheid staan ook grafieken met ongevalscijfers t/m 2024 per 100.000 inwoners. Die laten een licht dalende lijn zien. Helaas blijkt wel dat het aantal gewonden licht toeneemt, terwijl het aantal ongevallen met uitsluitend materiele schade daalt. Bij de meeste ongevallen zijn fietsers betrokken. 2.2 Parkeren Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Stad & Omgeving
48 Wat willen we bereiken? Een goed bereikbare en leefbare stad op het gebied van parkeren Het versterken van de stad door de bereikbaarheid en leefbaarheid te vergroten op het onderdeel parkeren door: • Op basis van het STOMP-principe (Stappen, trappen, openbaar vervoer, mobility as a service en prive-auto) in te zetten op het stimuleren van duurzame mobiliteit waaronder bijvoorbeeld deelauto's en deelfietsen. • Het in stand houden en realiseren van extra (fiets)parkeercapaciteit; • Effectieve verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit onder de verschillende doelgroepen in de verschillende reguleringsgebieden; • Inzet op intensivering van handhaving van de parkeerregulerende maatregelen; • Inzet op verkeersgeleiding/ -informatie van verkeersstromen van en naar de parkeerlocaties door het Parkeer Route Informatiesysteem (PRIS); • Het borgen van voldoende parkeercapaciteit bij ruimtelijke ontwikkelingen (nieuwbouw of functiewijziging). Hierbij rekening houdend met het uitgangspunt dat het parkeren zo veel als mogelijk uit het zicht moet plaatsvinden. • Het bevorderen van de toegankelijkheid door voldoende speciaal gereserveerde en afgestemde parkeerplaatsen voor de doelgroep gehandicapten.
Wat willen we bereiken? Mobiliteit bevorderen Mobiliteit bevorderen volgens het STOMP principe en, ter bevordering van de gezondheid, op termijn toewerken naar autoluwe, liefst autovrije wijken en buurten. Wat gaan we ervoor doen? Actualiseren parkeerregelgeving In 2025 hebben we de regelgeving voor parkeren geactualiseerd (binnen de VFLo) en nadere regels vastgesteld voor de uitgifte van parkeervergunningen . Met de actualisatie zijn duidelijke regels en criteria gesteld voor de uitgifte van de verschillende parkeervergunningen. Deze regeling treedt vanaf 2026 in werking. Regulier beleid Haalbaarheid en locatieonderzoek Wijkhubs en transferia Eén van de ambities uit de Omgevingsvisie en het programmaonderdeel parkeren is om zowel in de binnenstad als in overige (woon)wijken uiteindelijk meer parkeren aan de randen te laten plaatsvinden op transferia en hubs. Een hub is een goed bereikbaar punt aan bijvoorbeeld de rand van de wijk, waar onder andere wijkbewoners hun auto kunnen parkeren en waar bijvoorbeeld elektrische deelauto’s en -fietsen beschikbaar zijn, maar ook de mogelijkheid wordt geboden om een eigen fiets te stallen. In 2027 voeren we per wijk een haalbaarheid en locatieonderzoek uit. Hieruit moet duidelijk worden wat per wijk de beste locatie is, aan welke voorwaarden een hub moet voldoen en welke vormen van voor- en natransport hier aangeboden moeten worden.
Regulier beleid Intensiveren van de handhaving We intensiveren de handhaving. Met de toekomstige uitbreiding van parkeerregulering in Waterfront en Zeebuurt wordt het reguleringsgebied groter en is mede om die reden intensivering nodig. 49 Regulier beleid Inzetten deelmobiliteit We vergroten de inzet van deelmobiliteit op basis van het STOMP-principe. Dit kan in meerdere vormen. Het plaatsen van bijvoorbeeld elektrische deelfietsen en deelauto’s in woonwijken is een alternatief voor de tweede auto. Regulier beleid Doelgroepen op de juiste plek (uitwerking herverdelingsvraagstuk) Voor de leefbaarheid en bereikbaarheid van de binnenstad en omgeving is het noodzakelijk dat er een betere balans ontstaat in vraag en aanbod van parkeercapaciteit en uitgifte van vergunningen. We gaan onderzoeken of de verschillende doelgroepen (bewoners, werkers en bezoekers) op een betere manier kunnen herverdelen over de bestaande parkeervoorzieningen. Regulier beleid 2.3 Recreatieve havens Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? Bevordering van het watertoerisme Watertoerisme draagt bij aan de aantrekkelijkheid van de stad. Nederlandse en buitenlandse toeristen en watersporters komen graag naar gemeente Harderwijk en verblijven één of meerdere nachten in de haven.
De havens versterken het toeristisch en recreatieve aanbod van de historische binnenstad van gemeente Harderwijk, de Veluwe en de regio. De havens van gemeente Harderwijk hebben behalve een toeristisch-recreatieve waarde ook een economische waarde. Ze voegen meer aanbod aan het product gemeente Harderwijk toe en verhogen de beleving voor inwoners en recreanten. Wat gaan we ervoor doen? Beheer Harderwijker havens Het beheer van de havens richt zich op een aantal aspecten. Een belangrijk onderdeel is het gastheerschap voor alle gebruikers van de havens waaronder de passanten in het zomerseizoen en de bewoners van Waterfront. De havenmeesters zorgen er voor dat havens en havenvoorzieningen op de juiste manier worden gebruikt. Havengeld, dat nodig is om beheer en onderhoud te bekostigen, wordt door de havenmeesters geïnd. Om de kwaliteit van de havens en de havenvoorzieningen op peil te houden, is regelmatig onderhoud nodig. Onderhoud bestaat onder andere uit gepland jaarlijks onderhoud en meerjarig onderhoud. Meerjarig onderhoud bestaat uit vervanging van op basis van technische en economische levensduur van de havenvoorzieningen. Ook herstel van schade (curatief onderhoud) is onderdeel van het beheer. Tot slot ontkomen wij ook niet aan toezicht en zo nodig handhaving.
Toezicht is een belangrijke schakel in het bewaken van de openbare orde en veiligheid in de openbare ruimte, dus ook in en rondom de havens. Regulier beleid 50 Uitvoeren locatiestudie watersportactiviteiten Na de ingebruikname van de nieuwe havens is de vraag naar locaties voor watersportactiviteiten toegenomen. Specifieke locaties voor commerciële watersportactiviteiten zijn geen onderdeel van de gerealiseerde en nog te realiseren plannen van Waterfront (m.u.v. de kleine watersport). Vanwege de vraag hebben wij een quick-scan uitgevoerd. Het doel van de quick-scan is locaties in gemeente Harderwijk aanwijzen die mogelijk geschikt zijn voor (commerciële) watersportbedrijven. Een haalbaarheidsonderzoek is voor de verdere ontwikkeling van de locaties die op basis van de quick-scan geschikt lijken de vervolgstap. Met de uitvoering van het haalbaarheidsonderzoek zijn wij 2026 gestart. Specifiek beleid 2.4 Economische havens en waterwegen Portefeuillehouder(s): J. van Egmond Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? Havens die van toegevoegde waarde zijn voor de lokale en regionale economie De havens in het havengebied noord, de Lorentzhaven en de Pasteurhaven, zijn een belangrijk onderdeel voor de economie van gemeente Harderwijk en de regio.
De bedrijfshavens zijn een belangrijke schakel voor de op- en overslag van goederen en containers, reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven draagt bij aan vervoer over water. Lokale en regionale bedrijven kunnen hiervan gebruik maken. De Lorentzhaven is voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. Zo ondersteunen de havenvoorzieningen de lokale en regionale economie. Voor bedrijven en bezoekende schepen heeft de Lorentzhaven een toegevoegde waarde. De Pasteurhaven huisvest vooral watersportbedrijven en visserijbedrijven en biedt daarvoor goede voorzieningen. De Pasteurhaven is goed bevaarbaar met voldoende kadelengte en een brede diversiteit van watersportbedrijven die de watersporter op alle vlakken faciliteert. 2.5 Openbaar vervoer Portefeuillehouder(s): W. Mazier Domein: Stad & Omgeving Wat willen we bereiken? In stand houden en mogelijk verbeteren van het OV-aanbod De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk verbeteringen in de bus- en treindienstregeling en - verbindingen door te voeren.
51 Wat gaan we ervoor doen? Samenwerken via Noord-Veluwe Bereikbaar Onder de paraplu van Noord-Veluwe Bereikbaar werken we samen met de provincie Gelderland en alle gemeenten langs de A28-corridor tussen Amersfoort en Zwolle aan een betere doorstroming op de A28. Dit doen we door in te zetten op duurzame alternatieven, zoals sneller en frequenter openbaar vervoer en goede fietsvoorzieningen op deze corridor. Ook wordt ingezet op gedragsverandering bijvoorbeeld door fietscampagnes, gericht op woon-werkverkeer, maar ook recreatief verkeer. Met de samenwerkende gemeenten is een Mobiliteitsfonds opgericht waar jaarlijks financiële middelen in gedoneerd worden om gericht in een betere regionale bereikbaarheid te investeren. Tevens wordt hiermee een duidelijk signaal afgegeven aan andere organisaties. Specifiek beleid Lobbyen voor verbeteringen niet-gemeentelijke infrastructuur Lobby voor een snellere en frequentere treinverbinding alsook een toekomstbestendige aanpak van de A28 (met name knooppunt Hoevelaken) en N302 (Knardijk en Leuvenumseweg). Bestuurlijk en ambtelijk wordt, met onze samenwerkende partners, gezocht naar bredere (financiële) steun. Een goed voorbeeld hiervan is (het doortrekken van Intercitytreinen op) de Veluwelijn. Steun en samenwerking wordt gezocht en gevonden bij omliggende provincies en regio's, alsook bij de spoorsector.
Specifiek beleid Verbeteren en frequenter openbaar vervoer Samen met partners, zoals NS, EBS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten en regio's, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar de gemeente Harderwijk. Speerpunt is het realiseren van een keervoorziening op of naast het station van gemeente Harderwijk om Intercitytreinen uit Amersfoort door te laten rijden naar Harderwijk. Op korte termijn wordt ingezet op meer spitstreinen in de ochtend van Harderwijk, via Nijkerk, naar Amersfoort en vice versa in de middagspits. Ook is de spitspendel op de vrijdag gewenst.
Regulier beleid Totaaloverzicht Programma 2 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primitieve | Primitieve | Primitieve | Primitieve begroting 2027 | begroting 2028 | begroting 2029 | begroting 2030 Baten TV21 | TV21 Verkeer | 679 | 364 | 179 | 179 | 179 | 179 en vervoer TV22 | TV22 | 43 | 18 | 18 | 18 | 18 | 18 Parkeren TV24 | TV24 | 642 | 629 | 881 | 764 | 798 | 1.056 Economische havens en waterwegen Totaal Baten | 1.364 | 1.011 | 1.079 | 961 | 995 | 1.253 Lasten TV21 | TV21 Verkeer | -6.296 | -8.469 | -7.644 | -7.987 | -8.103 | -8.175 en vervoer TV22 | TV22 | -2.651 | -2.732 | -2.604 | -3.139 | -3.074 | -3.063 Parkeren TV23 | TV23 | -4 | -5 | -5 | -5 | -5 | -5 Recreatieve havens TV24 | TV24 | -1.310 | -1.177 | -1.338 | -1.222 | -1.251 | -1.508 Economische havens en waterwegen TV25 | TV25 | -70 | -99 | -70 | -69 | -69 | -69 Openbaar vervoer Totaal Lasten | -10.332 | -12.482 | -11.660 | -12.421 | -12.501 | -12.820 Onttrekkingen TV21 | TV21 Verkeer | 247 | 238 | 220 | 274 | 274 | 274 en vervoer TV22 | TV22 | 332 | 527 | 8.322 | 252 | 221 | 221 Parkeren TV24 | TV24 | 215 | 10.286 | 60 | 80 | 60 | 60 Economische havens en waterwegen Totaal | 793 | 11.051 | 8.602 | 606 | 555 | 555 Onttrekkingen Stortingen TV21 | TV21 Verkeer | -375 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 en vervoer TV22 | TV22 | 0 | -355 | -8.070 | 0 | 0 | 0 Parkeren TV24 | TV24 | -211 | -93 | -93 | -93 |
-93 | -93 Economische havens en waterwegen TV25 | TV25 | 0 | -10.000 | 0 | 0 | 0 | 0 Openbaar vervoer Totaal Stortingen | -586 | -10.448 | -8.163 | -93 | -93 | -93 Gerealiseerd | -8.761 | -10.868 | -10.143 | -10.947 | -11.044 | -11.105 resultaat 52 Financiële analyse begroting 2027 ten opzichte van begroting 2026 Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2026 | Primitieve begroting 2027 | Primitief 2027 - Totaal 2026 Baten | 1.011 | 1.079 | 68 Lasten | -12.482 | -11.660 | 821 Onttrekkingen | 11.051 | 8.602 | -2.449 Stortingen | -10.448 | -8.163 | 2.285 Verschil | -10.868 | -10.143 | 725 Het resultaat van programma 2 is als volgt te verklaren Taakveld (Bedragen x 1.000) | Onderwerp | Bedrag afwijking | Verwijzing toelichting Onderhanden werken (regulier en budget neutraal) | 280 | 1 Kapitaallasten | 83 | 2 Doorberekende salariskosten | -69 | 3 2.1 + 2.2 | Overige doorbelastingen | 83 | 4 Incidentele budgetten | 640 | 5 2.1 | Indexatie 2026 | -98 | 6 2.1 | Voordeurnorm 2027 | -148 | 7 2.1 | Ophoging budget beeldkwaliteit wegen | -114 | 8 2.4 | Havengelden 100% kostendekkend | 76 | 9 Diversen | -8 | 10 Totaal | 725 Toelichting op de financiële analyse Bepaalde budgetten die in 2025 niet (volledig) zijn benut, zijn vanuit de 1. Onderhanden | Jaarrekening 2025 als "onderhanden werk" meegenomen naar 2026.
Deze werken | budgetten komen in 2027 te vervallen, wat leidt tot een voordelig effect in de begroting 2027. Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa 2. Kapitaallasten | en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de taakvelden/programma's en leiden voor dit programma tot een voordelig effect in. 3. Doorberekende | Jaarlijks wordt de verwachte urenbesteding per taakveld opgevraagd. De salariskosten | geraamde salariskosten worden op basis van deze urenbesteding doorberekend. Voor 2027 leidt dit ten opzichte van 2026 tot een nadelig effect. 4. Overige | Jaarlijks worden de tractiemiddelen op basis van inzet toegerekend aan de doorbelastingen | taakvelden/programma's en leiden voor dit programma tot een voordelig effect in de begroting 2027. 5. Incidentele | Incidentele budgetten in 2026 komen in 2027 te vervallen, wat leidt tot een budgetten | voordelig effect in de begroting 2027. Dit betreft o.a. een incidentele storting in een reserve, budget toegankelijkheid buitenruimte. 6. Indexatie 2026 | Indexatie van de begrote baten en lasten leidt per saldo tot een nadelig effect in de begroting 2027. 53 54 7. Voordeurnorm 2027 De jaarlijkse bijstelling van de beheer- en onderhoudsbudgetten o.b.v. de voordeurnorm leidt tot een nadelig effect in de begroting 2027. 8.
Ophoging budget beeldkwaliteit wegen De bijstelling van de de beheer- en onderhoudsbudgetten voor beeldkwaliteit wegen en de Wijde Wellen leidt tot een nadelig effect in de begroting 2027. 9. Havengelden 100% kostendekkend De opbrengsten voor woonboten en historische schepen met woonfunctie zijn in 2026 incidenteel afgeraamd. Deze havengelden zijn in 2027 weer volledig kostendekkend geraamd wat leidt tot een voordelig effect in de begroting 2027. 10. Diversen Diverse kleine budgetwijzigingen hebben geleid tot een klein nadelig effect. 55 Programma 3 Economie Algemeen Programma 3 Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel: het versterken van de economische kracht van gemeente Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van de gemeente Harderwijk uit zich in de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld te ondernemen en zich te ontwikkelen, en de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden. Economie heeft een belangrijke rol in het leefbaar en levendig houden van Harderwijk en Hierden.
Wij geven ruimte om te ondernemen en werken aan het versterken van de economie in de gemeente Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling. We hebben oog voor onze ondernemers. Wij blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat, zorgen voor goede dienstverlening, creëren verbinding tussen ondernemers onderling en met andere partners in de gemeente en geven concrete invulling aan gastheerschap en stadspromotie. Daarbij vinden we het belangrijk om gemeente Harderwijk aantrekkelijk te houden als plek om te werken, wonen, recreëren en te bezoeken. Bezoekers en recreanten dragen bij aan de lokale economie door hun bestedingen in winkels, horeca en voorzieningen. Dit ondersteunt op zijn beurt het behoud van culturele, maatschappelijke en sportieve functies in onze gemeente. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt gemeente Harderwijk bij het versterken van de economische kracht, afhankelijk van het thema, de samenwerking met onder andere de regiogemeenten, Hanzesteden en de samenwerking op de Veluwe (Veluwe op 1). Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling • Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economische ontwikkeling op werklocaties, in de binnenstad en de wijkwinkelcentra.