CConstaterende datHarderwijk
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - Achtergrondinformatie.pdf

Raadsvergadering 11 november 2021, gemeente HarderwijkBij agendapunt: Kapitaalverstrekking aan Alliander10.541 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

BIJLAGE 1 - Achtergrond­ informatie Versterking kapitaalstructuur Alliander

■H I

BIJLAGE 1 - Verzoek aan de aandeelhouders van Alliander d.d. B1 mei 2021

aLdander

Introductie en inhoudsopgave

aniander

Verzoek aan aandeelhouders voor versterking kapitaalstructuur Alliander

Introductie *

Deze presentatie geeft een nadere toelichting op het verzoek van Alliander aan haar aandeelhouders voor versterking van de kapitaalstructuur.

*

In sectie 1 van deze presentatie wordt het verzoek op hoofdlijnen toegelicht. In de bijlagen zijn verdiepingen opgenomen voor verschillende relevante thema's.

Inhoudsopgave Sectie 1: Versterking kapitaalstructuur Alliander

Pagina 3

Sectie 2: Bijlagen *

Bedrijfsprofiel Alliander

Pagina17

*

Groei Alliander door energietransitie

Pagina21

*

Sector regulering en financiering van deenergietransitie

Pagina31

*

Financieel beleid Alliander

Pagina36

*

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

Pagina40

*

Kenmerken van voorkeursinstrument

Pagina52

*

Mogelijk financieel arrangement met de BNG

Pagina57

Ife Şfīrť*v

auiander

Versterking kapitaalstructuur Alliander

^ **

Versterking kapitaalstructuur Alliander

aLĽiander

Alliander geeft vorm aan de energietoekomst van Nederland. Een toekomst waarin iedereen duurzame energie kan gebruiken, produceren en delen.

Missie Alliander

Werkgebied

Onze plaats in de energieketen

Alliander staat voor een energievoorziening die iedereen onder gelijke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie. Dat is waar wij iedere dag aan werken. offshore windparken

Alliander ontwikkelt en beheert energienetten. Via onze kabels en leidingen ontvangen ruim drie miljoen

gastransportnet

Nederlandse huishoudens en bedrijven elektriciteit, gas en warmte. We beheren meer dan 90.000 km

windmolens

SBB

elektriciteitsnet en 40.000 km gasnet en zÿn er trots op dat onze netten tot één van de betrouwbaarste ter wereld behoren.

gSg ggg ggg

BBB

Jnnìnnlľ elektrisch vervoer

# elektriciteit en gas 9 elektriciteit

groen gas bij land­ en tuint

4

Meer informatie

ICDfl)

iįįįūL

We zorgen ervoor dat het licht brandt, de huizen warm zijn en de bedrijven draaien. Dit doen we vanuit het maatschappelijk belang om energie voor iedereen betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden.

kantoren, industrie en datacenters

Versterking eigen vermogenspositie Alliander

__________ aniander

De energietransitie versnelt en leidt tot meer duurzame lokale opwek en een groeiende vraag naar elektrisch vermogen

KI i maatakkoord

Huidige ontwikkelingen

In het Klimaatakkoord is de afspraak gemaakt dat in 2030 7096 van alle

De overgang naar een duurzame energievoorziening is in volle gang. Op steeds

elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Dat gebeurt onder meer door met Regionale Energiestrategieën (RES-en) tot 35 TWh duurzame opwek op land te komen.

meer daken liggen zonnepanelen en op veel plaatsen verrijzen windparken. Elektrisch vervoer komt sterk op. En gemeenten spreken de ambitie uit van het aardgas af te gaan en over te stappen naar duurzame alternatieven.

Tegelijk groeit de vraag naar elektriciteit. Auto's worden elektrisch, de

De toename van duurzaam opgewekte energie en groeiende elektrificatie betekenen

industrie vervangt olie en gas door duurzame opgewekte stroom en huizen worden op een duurzame manier verwarmd.

dat onze netten fors moeten worden uitgebreid en verzwaard. Dit vraagt grote aanpassingen van het energiesysteem.

Klimaatakkoord: doelen 2030

Bijdrage Alliander aan energietransitie (2019 -2020)

35 terawatt-uur

1,5 miljoen woningen

1,2 miljoen

Opgesteld vermogen zonne-energie

duurzame energie

van het aardgas

laadpunten

3.444

ĽD.TäwSTļ

*550A

Opgesteld vermogen windenergie

-ftÎSİŴ1

1.714

h-30o7o

2.222 MW in 2019

1.321 MW in 2019

Ingevoede hoeveelheid groen gas

Aantal publieke laadpalen

54,9 miljoen m

8.459

3

41,4 miljoen m3 in 2019

5

Meer informatie

*330/»

6.066 in 2019

+390/,,

t

Versterking kapitaalstructuur Alliander

__________ auiander

De capaciteit van onze elektriciteitsnetten moet op veel plekken worden verdubbeld, waardoor onze investeringen oplopen tot C 1,2 miljard per jaar

Capaciteitstoename

Toenemende investeringen

De afspraken uit het Klimaatakkoord betekenen een enorme verandering

*

Om de capaciteit van het net te verdubbelen, moet de komende 10 jaar evenveel werk worden verzet als in de afgelopen 40 jaar en moet het investeringsniveau worden verdubbeld ten opzichte van de afgelopen járen.

een multifunctionele verbinder van vraag, aanbod en opslag.

*

Om dat mogelijk te maken moet het elektriciteitsnet drastisch worden uitgebreid. In feite herontwerpen wij het hele energiesysteem.

De investeringen voor Alliander - voor de periode 2021-2030 - zullen gemiddeld i 1,2 mijard per jaar bedragen

*

Op de lange termjn (na 2030) neemt de onzekerheid over de benodigde investeringen toe, maar de verwachting is niet dat de investeringen zullen dalen

Als netbeheerder staat Alliander voor de opdracht om de capaciteit van het elektriciteitsnet op een groot aantal plekken te verdubbelen in 2030.

*

De groeiende investeringen en de financiering daarvan is een vraagstuk dat alle netwerkbedrijven in Nederland raakt.

voor ons werk. Het elektriciteitsnet, ooit aangelegd om te voorzien in transport van energie van de centrale naar de klant is in 2030 veranderd in

Verdubbeling van de netcapaciteit

Investeringen Alliander per jaar - 2010 t/m 2030

h-100%

2020;

2030 Meer informatie

Versterking kapitaalstructuur Alliander

aniander

Door de combinatie van sterk toenemende investeringen, lange terngverdientijden en lage rendementen, neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe

Toenemende financieringsbehoefte Alliander *

* *

*

Toenemende financieringsbehoefte

De sterke toename van investeringen leidt tot substantieel hogere afschrijvingen en financieringslasten. Deze hogere kosten worden op basis van het huidige wette lijk kader met enkelejaren vertraging, over een periode van circa 40 jaar ^ de economische levensduur van de infrastructuur), doorberekend in de tarieven voor huishoudens en bedrijven. Door deze lange terugverdienťyden wordt Alliander gedwongen om de groeiende investeringen in toenemende mate te voorfinancieren. Door de combinatie van sterk toenemende investeringen, lange terugverdienťyden en lage rendementen neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe. Hiervoor wordt vreemd vermogen aangetrokken, waar voldoende eigen vermogen tegenover moet staan. De investeringsopgave van Alliander vereist dat wij een robuust en kredietwaardig netwerkbedrijf zijn, zodat wij ook in de toekomst onze maatschappelijke taak kunnen blijven uitvoeren. Dit betekent onder andere dat wij: * onze A rating moeten behouden (welke ook het uitgangspunt is voor de regulatorische kapitaalvergoeding welke is vastgesteld door de ACM), om financiering aan te kunnen blijven trekken tegen acceptabele voorwaarden, en; * een financiële buffer hebben om risico's op te kunnen vangen.

7

Meer informatie

2010

2015 Inkomsten (FFO)

2020

2025

■■■ü Investeringen

— — — Financieringsbehoefte Inkomsten uitgedrukt in FFO Funds From Operations (vrije kasstroom). Getoonde grafiek ter illustratie.

Versterking kapitaalstmctuur Alliander

__________ auiander

Om de benodigde investeringen te kunnen financieren, werken wij parallel aan een drietal sporen

Alliander * In 2018 is Alliander gestart met een

Overheid * Er vinden momenteel intensieve gesprekken plaats

M

Aandeelhouders * Om de investeringen in de energietransitie te

kostenbesparingsprogramma om zowel de kosten

met de Autoriteit Consument 8* Markt (ACM) om

kunnen doen en tegelijkertijd financieel solide te

te verlagen als productiviteit te verhogen.

de inkomstensystematiek van netbeheerders beter

bl jven, is versterking van de kapitaalstructuur

toe te snijden op de uitdagingen van de

nodig.

* Daarnaast werkt Alliander aan slimme oplossingen en innovaties om de capaciteit van het bestaande elektriciteitsnet beter te benutten en investeringen

energietransitie. * Ook worden gesprekken gevoerd met ACM en de

* Zonder versterking van de kapitaalstructuur, neemt de kredietwaardigheid van Alliander af

ministeries van Financiën en Economische Zaken

(met hogere rentelasten tot gevolg) en is Alliander

en Klimaat (EZK) over mogelijke oplossingen voor

onvoldoende in staat om de investeringen te

het bredere financieringsprobleem in de sector.

financieren tegen acceptabele renteniveaus.

Alliander stuurt op kostenbesparingen en zet actief

De gesprekken met EZK en Financiën worden de

Het Grootaandeelhoudersoverleg herkent de

in op innovaties en alternatieve kasstromen. Dit

komende tijd gecontinueerd, maar eventuele

noodzaak van versterking van de kapitaalstructuur.

biedt echter onvoldoende ruimte om de benodigde

resultaten worden pas op de lange(re) termÿn

Gezamenljk zÿn verschillende mogelijkheden

investeringen zelf te bekostigen.

verwacht.

verkend.

te beperken. * Tot slot worden er aanvullende kasstromen gegenereerd buiten het gereguleerde domein.

8

H

Versterking kapitaalstructuur Alliander

I aLĽiander

Na een zorgvuldig proces is in samenspraak met het Grootaandeelhoudersoverlegi gekozen voor een reverse converteerbare hybride obligatielening van 6 600 miljoen Voordelen voor aandeelhouders en Alliander

Reverse converteerbare hybride obligatielening

Een dergelijke lening heeft het karakter van zowel eigen als vreemd vermogen ^ De verschillende opties voor een kapitaalinjectie zijn

hybride) en telt bÿ uitgifte al voor 5096 mee als eigen vermogen.

uitgebreid afgewogen. Hierbij is onder meer gekeken naar * Geen dividend vanaf boekjaar 2021; * *

Uitgifte nieuwe aandelen, en Reverse converteerbare hybride obligatielening

Bovendien heeft Alliander het recht de lening gedeeltelijk of geheel om te zetten in aandelen

reverse converteerbaar), als de A rating op grond van objectieve

omstandigheden onzeker wordt. Op deze wijze:

Uiteindelijk heeft Alliander in samenspraak met de

* Wordt de financiële soliditeit van Alliander geborgd

Grootaandeelhouders gekozen voor uitgifte van een reverse

*

Blijft Alliander in staat om de komende járen dividend aan de aandeelhouders uit te keren en krijgen de aandeelhouders een aantrekkelijk marktconform

convertible hybride obligatielening ter grootte van 6 600 miljoen.

rendement op de lening *

Kan Alliander zijn maatschappelijke opdracht blijven realiseren en de

investeringen in de energietransitie continueren De omvang van de gevraagde lening, de voorwaarden waartegen de lening wordt verstrekt en de rentevergoeding zijn getoetst door Stek (juridisch) en KPMG (financieel). Deze onafhankelijke adviseurs, die het Grootaandeelhoudersoverleg hebben bijgestaan, geven aan dat het voorstel van Alliander op zorgvuldige wijze is ontstaan en de voorwaarden solide zijn. Zie voor meer informatie de letters of comfort van KPMG en Stek (BIJLAGE 4A en 4B).

Meer informatie

Versterking kapitaalstructuur Alliander

auiander

De lening combineert de eigenschappen van een hybride lening met die van een reverse converteerbare lening

Beknopte kenmerken (zie BIJLAGE 2A, 2B en 2c) Type lening

Reverse converteerbare hybride obligatielening

Hoofdsom

ē 600 miljoen

Looptijd Rentevaste periode Rentevaste vergoeding Cumulatieve rentebetalingen Mogelijke aflossing Conversie Uitgifte

60jaar, tenzij eerder afgelost of geconverteerd Tarief wordt elke 10 jaar vastgezet Marktconforme opslag van 1,97596 boven 10-jaars swap rate *) Er is mogelijkheid tot uitstel rentebetaling, maar rente wordt altijd uitbetaald Door Alliander bij elke renteherziening of eerder onder bepaalde voorwaarden Onder strikte voorwaarden kan de lening door Alliander worden geconverteerd naar gewone aandelen 15 december 2021

*) de 10-jaars swap rate is een veel gebruikte basis waarmee de rente voor leningen wordt bepaald. De swap rate wordt dagelijks continue genoteerd en gepubliceerd.

10

Meer informatie

Versterking kapitaalstructuur Alliander

aiuiander

Het afgelopen jaar hebben we een zorgvuldig en intensief proces doorlopen met het Grootaandeelhoudersoverleg (GAO) en hun adviseurs

mei 2020

Aankondiging AvA gesprek over kapitaalbehoefte

oktober 2020

oktober 2020 -januari 2021

februari 2021

Gesprekken met GAO: focus op analyse van de financiële projecties en gewenste instrument.

Brief aan aandeelhouders met aankondiging verkennende gesprekken met GAO over toekomstige kapitaalbehoefte en rol aandeelhouders.

Brief aan aandeelhouders over verloop van verkenning en verdere proces.

GAO laat zich bijstaan door KPMG (financieel) en Stek (juridisch)

Noodzaak tot kapitaalversterking wordt erkend door GAO.

februari - april 2021

april 2021

mei 2021

Gesprekken met GAO. Focus op uitwerking en voorwaarden van kapitaalversterking.

7 april: Toelichting AvA op aanleiding en noodzaak kapitaalversterking, voorkeurs­ instrumenten ^bedrag 31 mei: Formeel financieringsverzoek verzonden aan de aandeel­ houders

Versterking kapitaalstmctuur Alliander

auiander 1

Tot aan de formele uitgifte van de lening worden de volgende vervolgstappen beoogd

mei 2021

juni 2021

r 31 mei: Alle aandeelhouders ontvangen een individueel voorstel voor een obligatielening, incl. informatiepakket, leningsdocumentatie en letters of comfort KPMG en Stek

12

september 2021

oktober 2021

^

n

Informatiebijeenkomsten voor gemeenteraden en Provinciale Staten t.b.v. het politieke besluitvormingsproces

Informatiebijeenkomsten voor verantwoordelijke bestuurders en adviseurs t.b.v. het bestuurlijke besluitvormingsproces

I

15 okt: aandeelhouders informeren Alliander over voorgenomen besluit tot participatie in de obligatielening.

november 2021

I

december 2021

1 dec: aandeelhouders informeren Alliander over definitief besluit tot participatie in de obligatielening.

2 dec: BAvA 2 dec: Ondertekening leningsovereenkomst

3 dec: Bepalen van de mate van pro-rata inschrijving en eventuele toewijzing van boven pro-rata inschrijvingen 15 dec: Formele uitgifte van de reverse converteerbare hybride obligatielening

Versterking kapitaalstructuur Alliander

__________ auiander

Concreet verzoek aan aandeelhouders *

Het totaal benodigde bedrag van de reverse converteerbare hybride obligatielening bedraagt 6 600 miljoen, met een minimale ondergrens van 6 550 miljoen. Dit laatste betekent dat Alliander het recht heeft om af te zien van de lening op het moment dat voor minder dan 6 550 miljoen wordt ingeschreven door de aandeelhouders. In een dergelijke situatie, zal versterking van de kapitaalstructuur op een andere wijze gerealiseerd moeten worden en lijkt inhouding van het dividend onvermijdelijk.

»

Aandeelhouders wordt gevraagd om pro-rata deel te nemen. Om zeker te stellen dat het benodigde bedrag bijeengebracht wordt, worden de aandeelhouders gevraagd om aan te geven in hoeverre zij bereid zijn om meer dan pro-rata deel te nemen, bij voorkeur 2596 boven het pro-rata aandeel.

*

Om de uitkomst van het proces goed in te kunnen schatten, ontvangt Alliander graag uiterlijk 15 oktober 2021 het voorgenomen collegebesluit (BIJLAGE 3A). Hierop kan ook de bereidheid worden aangegeven om de Raad van Bestuur aan te wijzen als bevoegd orgaan tot uitgifte van aandelen in geval mogelijke conversie van de obligatielening.

*

Aandeelhouders wordt gevraagd om Alliander uiterlÿk op 1 december 2021, middels het bijgevoegde formulier (zie BIJLAGE 3B, te informeren over het definitieve besluit tot participatie in de obligatielening.

*

Op 2 december 2021 vindt er een Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (BAvA) plaats ten einde Alliander N.V. in staat te stellen aandelen uit te geven indien aan de specifieke voorwaarden van de leningsdocumentatie wordt voldaan. In overeenstemming met het bepaalde in artikel 6 en 7 van de statuten van Alliander N.V. wordt voorgesteld te besluiten tot aanwijzing van de Raad van Bestuur als bevoegd orgaan tot uitgifte van aandelen in verband met een mogelijke conversie van de obligatielening en tot het beperken of uitsluiten van het voorkeursrecht van bestaande aandeelhouders bij de uitgifte van aandelen, voor de duur van 5 jaar vanaf de datum van de BAvA. Zolang de lening uitstaat moet dit besluit ieder jaar opnieuw worden genomen.

13

Versterking kapitaalstructuur Alliander

__________ aniander

Concreet verzoek aan aandeelhouders

Op 3 december wordt de mate van pro-rata inschrijvingen en eventuele toewijzing van boven pro-rata inschrijvingen bepaald.

Dit gaat volgens de hieronder volgende regels:

1.

In het geval dat het totaal van alle inschrijvingen groter is dan EUR 550 miljoen en kleiner dan EUR 600 miljoen krijgt iedereen precies het bedrag waarvoor is ingeschreven.

2.

In het geval dat het totaal van de inschrijvingen groter is dan EUR 600 miljoen, wordt eerst iedereen een percentage van de obligatielening toegewezen dat gelijk is aan maximaal het percentage aandelenbelang van de inschrijver in Alliander. Dit zijn de Initial Allocated Commitments.

3.

Het deel van de obligatie lening dat dan nog niet is toegewezen is de Remaining Available Sum. Alliander zal dit bedrag verdelen onder de boven pro-rata inschrijvers in verhouding met het aandeel van iedere boven pro-rata inschrijver op het totale bedrag dat door de boven pro-rata inschrijvers boven pro-rata is ingeschreven.

Zie hiervoor de leningsdocumentatie, artikel 5 (BIJLAGE 2A, 2B en 2C).

Versterking kapitaalstructuur Alliander Tot slot

15

«

Wij beseffen dat wij met dit financieringsverzoek een fors beroep op onze aandeelhouders doen, maar gezien het belang van de continuïteit van onze investeringen in de energietransitie en gelijktijdig de wens om onze dividenduitkering te behouden, doen wij met klem een beroep op iedere aandeelhouder om te participeren voor (tenminste) het pro-rata deel in de voorgenomen reverse converteerbare hybride obligatielening.

*

Voor vragen of opmerkingen kunt u via mail contact opnemen met « Walter Bien, walter.bien@alliander.com « Michiel 01 ij, michiel.olij@alliander.com

auiander I

tmSM

aLĽÌander

Bijlagen

H?*»

mmmm

aLĽiander

Bedrijfsprofiel Alliander

Ķì \\ —I \

Irt—«m»«0 f «au»—

aLiiander ļ dander !

ie- ü já [ntreŵ Q -Bezoekers

WWW^ļjpBP........

Bedrijfsprofiel Alliander

aniander

Onze rol in de energieketen Alliander N.V. is een netwerkbedrijf dat bestaat uit een groep bedrijven met ongeveer 7.000 medewerkers. Samen staan we voor hoogwaardige kennis van het energienet. We investeren in de ontwikkeling van het energienet en verkennen en realiseren innovatieve oplossingen. Met onze stakeholders overleggen we over toekomstplannen en dragen we oplossingen aan voor complexe vraagstukken op het gebied van de energietransitie. Dit doen we vanuit het maatschappelijk belang om energie voor iedereen betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden. offshore windparken

Netbeheerder Liander, onderdeel van Alliander, heeft de wettelijke taak de gas- en elektriciteitsnetwerken te beheren en te ontwikkelen. We staan 24/7 klaar om storingen te verhelpen, want zonder energie staat alles stil. Energie die wij distribueren, komt onder meer uit energiecentrales, windparken en import via de landelijke elektriciteits- en gasnetten van respectievelijk TenneT en Gasunie. Liander werkt samen met veel partijen in de energiesector en organisaties die willen innoveren op het gebied van energie. De netbeheerder zorgt voor een juiste data-uitwisseling met onder andere leveranciers in de huidige energiemarkt en werkt samen met overheden rondom vraagstukken over de warmtetransitie. Daarnaast helpen we organisaties bij innovaties met onze datadiensten en we werken samen aan ontwikkeling van de vraag- en aanbodgestuurde flexibele energiemarkt. Daarnaast leveren steeds meer consumenten en bedrijven energie die ze zelf produceren terug aan onze energienetten. Hierdoor ontstaat een wisselwerking en verwevenheid tussen vraag en aanbod van energie. mmm

energiecentrales energie van en naar buitenland

TenneT hoogspanningsnet

Gasunie gastransportnet windmolens

kantoren, industrie en datacenters

BBB

[HDD elektrisch vervoer

Andere onderdelen van ons netwerkbedrijf faciliteren actief markten met producten en diensten die bijdragen aan een toekomstbestendig energienet. We bouwen en onderhouden de infrastructuur en managen vraag en aanbod van energie. We maken inzichteľijk wie, wanneer, waar en in welke hoeveelheid energie produceert of verbruikt. Als onafhankelijke partij geven wij klanten inzichten die hen helpen bij de ontwikkeling van hun energievoorziening. Wÿ laten de mogelijkheden van het energienet zien en zijn duidelijk over de maatschappelijke kosten die verschillende keuzes met zich meebrengen. 18

k ?k m Tl

í--*m ra ra warmtekracht­ koppelingen

woningen

Bedrijfsprofiel Alliander

__________ aniander

Alliander bestaat uit een groep bedrijven waarvan Liander de grootste is

Onze bedrijven

Hoe wij georganiseerd zijn

Liander *

Netbeheerder Liander beheert en ontwikkelt het energienet in haar werkgebied. De netbeheerder heeft de maatschappelijke taak miljoenen consumenten en bedrijven dagelijks van gas en elektriciteit te voorzien. Liander omvat ruim 9096 van de omzet van de Alliander groep.

Kenter *

Netbeheer

Kenter is een dienstverlener op het gebied van energievoorzieningen, meetdiensten en laadoplossingen. Kenter plaatst onder meer transformatoren, meters, levert meetdata en geeft inzicht in energieverbruik met online (verbruiks)analyses.

ande

Netwerkactiviteiten

Duitsland

ëef kenter Telecom

Firan

ENTRNCE

Teiecomcluster Alliander *

Alliander Telecom levert telecommunicatie voor besturing en beveiliging van kritische infrastructuur (zoals de energienetwerken). Utility Connect biedt draadloze datacommunicatie aan voor o.a. slimme meters. TReNT levert glasvezeldiensten in Oost-Nederland. 450connect exploiteert een draadloos communicatienetwerk voor kritische infrastructuur, door nauwe samenwerking met de Duitse netwerksector.

Firan ontwikkelt, realiseert en exploiteert netten voor o.a. warmte en koude, zonnestroom, windenergie en C02. Samen met publieke en private partners werkt Firan aan de energietransitie voor gebouwen, gebieden en gemeenten.

ENTRNCE * 19

*

Alliander AG is met name op kleinere schaal actief in NoordrįjnWestfalen en Berlijn waar zij elektriciteits- en gasnetten, openbare verlichting en verkeerslichten beheert.

Qirion

Firan »

Alliander AG (Duitsland)

ENTRNCE heeft een digitaal handelsplatform ontwikkelt waar zij alle mogelijke energietransacties tussen leveranciers en verbruikers in de energiemarkt faciliteert.

*

Qirion onderhoudt het hoog- en middenspanningsnet in een deel van Nederland en creëert duurzame en innovatieve oplossingen voor nieuwe en bestaande energienetten.

Overige dochterondernemingen *

Overige activiteiten waaronder bodemonderzoek, grondwerk en uitvoering en Smart Grid technologie worden verricht door respectievelijk Qterra, Stam 8i Co en Locamation.

Bedrijfsprofiel Alliander

aLĽiander

2020 in cijfers

1

Kerncijfers Netto-omzet

Balanstotaal

Omvang netwerk elektriciteit

2ļ0

® rniljard

9,4 f miljard

92.000 x-

1,9 í miljard in2019

8,8 6 miljard in 2019

Resultaat

Investeringen materiële vaste activa

224 C miļjoen

890 C miljoen

253 C miljoen in2019

834 č miljoen in 2019

Aantal klantaansluitingen

Aantal eigen med werkers

5,8

5.881 fte

5,8 miljoen in2019

5.703 fte in 2019

jį

Lost Time Injury Frequency

Bruto investeringen

23,2

1,8

minuten

21,9 minuten in 2019

20

2,1 in 2019

Dividend

2020

# # 0 #

Elektriciteit gereguleerd Gas gereguleerd Mee tin richtingen Gebouwen, ICT etc.

ļį

42.000 Xm 42.000 km in2019

91.000 km in 2019

Ç miljoen

Uitvalduur elektriciteit

Omvang netwerk gas

2016

2017

2018

é miljoen

2019

2020

auiander

Groei Alliander door energietransitie

Groei Alliander door energietransitie

__________ aniander

C02 reductie is de kern van het klimaatakkoord en heeft grote invloed op de elektriciteitssector

VBBHHB

Doelstellingen

Drijvers k. Industrie

Maatregelen *

Nationale C02 heffing i.c.m. verlaging Europese emissierechten

* *

Waterstof als energiedrager voor procesindustrie (tot 600o C) Verplicht stellen van C02 beperkende maatregelen met maximaal 5 jaar terugverdientijd

*

Opschalen hernieuwbare elektriciteitsopwekking met 84 TWh in 2030

* *

Focus op wind op zee Afbouw kolencentrales tot 2030

*

Inzet op 100% aandeel van elektrische auto's in nieuwverkoop na 2030 Verlagen van zakeljke (auto)kilometers met 8 mijard in 2030

*

2030: 21.5 Mton COjieductie

*

2050: Nagenoeg emissievrjje industrie

* -

2030: 32.8 Mton C02 reductie 2050: Emissievrije productie

*

2030:10.6 Mton C^hįductie

»

2050: Emissievrij verkeer

* »

2030: 4.7 Mton C02 reductie 2050: Balans tussen opslag â productie van hernieuwbare energie/ biomassa en emissie van onvermijdbare uitstoot

*

Elektrisch verwarmen kassen en gebruik restwarmte

* *

Verduurzamen veehouderij (precisiebemesting, kunstmest vervanging) Inrichten van land en wateroppervlak op C02 vastlegging en gebruik

*

2030: 9.1 Mton C02 reductie 2050: Alle woningen en gebouwen goed geïsoleerd, duurzaam verwarmd en voorzien van schone elektriciteit

*

Verduurzaming van 1,5 miljoen bestaande woningen in 2030 Jaarlijks verduurzamen van 50.000 woningen en gebouwen vanaf 2021 en 200.000 per 2030 d.m.v. aardgasvrije nieuwbouw, subsidiëren van verduurzaming huidige woning

57,2 Mton1 r“i U ĽJ

Elektriciteit opwekking

45,2 Mton1

Verkeer en vervoer

'

ļ

A

35,6 Mton1

Landbouw 26,9 Mton1

Gebouwde omgeving 24,4 Mton1

Bronnen: Strategy 8 PwC, Klimaatakkoord, İPCC ’Mton CO; equivalent uitstoot in 2018.

22

Groei Alliander door energietransitie

auiander

De energietransitie vereist dat er de komende járen sterk geïnvesteerd moeten worden in de energie-infrastructuur in Nederland

Nieuwe vereisten aan de elektriciteits- en gasnetten r

(International klimaatdoelen

^ Elektriciteitsverbruik neemt toe

Switchen van energiesoort

^ Verwarmen zonder aardgas fwarmíenetten. biogas, elektrificatie)

Sterk toenemende vraag door elektrificatie

*

Opkomst van datacenters

*

Hogere peakload en een 'tweerichtingsverkeer' in alle netvlakken

*

Balancering meer in regionale netten

*

Belangrÿke rol biomassa/biogas en waterstof richting 2050

*

Relatief veel geïnstalleerd vermogen nodig per eenheid opwek

*

Realisatie beide fases Wind op Zee richting 2030

*

TenneT wettelijk verplicht tot aanleg net op zee

*

Investeringen op land door TenneT

* * *

Meer weersafhankelÿk door opwek achter de meter Toename volatiliteit door toename elektrisch vervoer

a

Aiîe auto's duurzaam

(Internationale klimaatdoelen Alle woningen en gebouwen label B Energie besparen!

Systeem wordt meer decentraal

Windmolens op IQ'Sĥ van continentale plat

L.

Elektriciteit duurzaam opwekken

A

Hernieuwbare energie is niet stuurbaar

Zonnepanelen op alle daken

Op 1 januari 2020 is de Klimaatwet ingegaan, waarin de C02 doelstellingen van 4996 reductie in 2030 en 9596 in 2050 zijn vastgelegd. De Europese Klimaatwet scherpt deze doelstellingen verder aan. De energietransitie vereist dat de gehele energie-infrastructuur in Nederland de komende járen verzwaard wordt, omdat de elektriciteitsvraag in 2050 verdubbeld is. Onze grootste uitdaging is ervoor te zorgen dat de energie-infrastructuur hiervoor op tijd klaar is.

Consequenties voor de netbeheerders Verzwaren van het net

*

A

L. Wind op Zee zal aangesloten worden

r

^ Hogere volatiliteit in hetdagprofiel

Sturing op moment en hoogte van elektriciteitsverbruik Bron: Strategy 3 PwC

Aanleg nieuwe infrastructuur

Nieuwe aansluitingen

Groei Alliander door energietransitie

__________ aniander

Door de investeringen in de energie infrastructuur zal de kapitaalbehoefte van de sector en Alliander de komende 20 jaar sterk toenemen

Investeringen *

TenneT, Alliander, Enexis en Stedin zullen per jaar gezamenlijk gemiddeld Cl,5 miljard extra gaan investeren - een verdubbeling ten op zichte van het recente gemiddelde investeringsniveau. Gezamenlijk moeten zij 6 102 miljard investeren in het elektriciteitsnet en de regionale gasnetten.

Investeringen TenneT, Alliander, Enexis en Stedin Gemiddelde netto investeringen per jaar 2011-2050 (reëel pp 2020 in Cmld)1 4,0 3,0

*

Door de benodigde investeringen in het hoogspanningsnet alsmede het net op zee, is de verwachting dat de kosten die TenneT doorberekent aan Regionale Netbeheerders ("RNB's'j ook zullen stijgen

2,0 Electra Gas

1,0 *

De investeringen van Alliander zijn sinds 2018 aan het stijgen. Deze stijging zal de komende járen versneld worden ingegeven door de energietransitie. De investeringen voor Alliander - voor de periode 2019-2030 - zullen gemiddeld C,2 miljard per jaar bedragen

*

Op de lange termijn (na 2030) neemt de onzekerheid over de benodigde investeringen toe, maar de verwachting is niet dat de investeringen zullen dalen

*

De verhoogde investeringen zullen primair gefinancierd worden met vreemd vermogen. Dit is echter alleen mogelijk indien er tevens nieuw eigen vermogen beschikbaar wordt gesteld, waarmee de rating en voor Alliander belangrijke ratio's in stand gehouden kunnen worden.

0,0

2011-2020

2021-2030

2031-2040

2041-2050

Investeringen Alliander per jaar - 2010 t/m 2030

1Netto getallen zijn investeringen minus kiantbįjdragen, exclusiefpnĵseffect exclusief meters, exclusief GTS

Bronnen: Rapport Fien, L/ander, Enexis, Stedin, TenneT

24

2010

2012

2014

2016

2018

2020

2022

2024

2026

2028

2030

Groei Alliander door energietransitie

auiander

We werken nauw samen met onze stakeholders om de doelstellingen te realiseren

Onze focus

Werkpakket Alliander Zonneparken, datacenters en andere snel ontwikkelende energie intensieve sectoren vragen steeds

Om de afspraken uit het Klimaatakkoord waar te maken, hebben we als maatschappij een enorme hoeveelheid werk te verzetten in het komende decennium. Als netbeheerder bereiden we ons zo voor:

meer energie.

De energietransitie vraagt om intensieve samenwerking tussen gemeenten, provincies, netbeheerders en andere partners binnen en buiten de energiesector.

û û ÍMť-Ô

We zetten in op een integraal transitieplan samen met stakeholders. In essentie herontwerpen we als maatschappij het gehele energiesysteem

We investeren proactief in ons netwerk op basis van regionale energiestrategieën, klantcontacten en systeemstudies

# cJcktdciteäl on gas

0 ŵMrküteìt

We vergroten productiviteit en efficiency en richten ons op

Capaciteitstoename

innovatie, standaardisatie en het inzetten van tÿdelijke concepten

Als netbeheerder staat Liander voor de opdracht om de capaciteit van het elektriciteitsnet op een groot aantal plekken minstens te hebben verdubbeld in 2030.

Het nog optimaler benutten van het bestaande net om de maatschappeljke kosten zo laag mogelÿk te houden 25

2020 2030

J

Groei Alliander door energietransitie

auiander I

Werkpakket Liander - investeringen in Friesland

Friesland *

*

Wij investeren de komende tijd in diverse onder- en regelstations en in het versterken van het distributienet met grote 20 kV-ringen. Op deze manier kunnen we beter voldoen aan de verwachte capaciteitsvraag.

Voor de komende tÿd wordt ingezet op investeringen in de diverse onder- en regelstations en het versterken van het distributienet met grote 20 kV-ringen, om te voldoen aan de verwachte capaciteitsvraag als gevolg van zonopwek en de industrievraag. Als eerste worden belangrijke stations in het zuidelijke deel van Friesland (Wolvega en Oosterwolde) en het noordoostelijke deel (Dokkum - Holwerd Ameland) verzwaard en wordt op veel plaatsen het middenspanningsnet versterkt om transportbeperkingen op te lossen en een toekomstbestendig net te maken. Daarna worden de stations Lemmer en Bergum beiden uitgebreid met nieuwe 110/20 kV-transformatoren van 80 MVA.

We versterken het middensoannìngsnet op veel plaatsen om transportbeperkingen op te lossen en te zorgen voor een toekomstbestendig energienet.

Ameland

AAA.

We plannen de bouw van een nieuw onderstation om toe*

ļc^Į

Holwerd

komstige groei op te vangen Dokkum

*

Daarnaast wordt een nieuw onderstation bij Bolsward gebouwd, dat ook ingezet wordt om de groei in duurzame energie in het zuidwesten van de provincie op te vangen. Tevens worden verdere plannen met TenneT gemaakt voor een geheel nieuw onderstation nabj Leeuwarden om verdere toekomstige groei op te vangen.

Verzwaren van Leeuwarden ---------------------- 9 ------------------- Bergum

Bolsward Uitbreiding

*

26

Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Friesland (en Noordoostpolder) dat van de zeventig stations circa veertig stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa dertig nieuwe stations te stichten en er circa veertig uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

stations met nieuwe trans­ formatoren.

Drachten *—

Nieuw onderstation (opvang groei duurzame energie in zuidwesten).

Oosterwolde Oudehaske

Wolvega

belangrijke stations in zuiden en noordoosten.

Groei Alliander door energietransitie

auiander 1

Werkpakket Liander - investeringen in Flevoland

Flevoland »

«

*

*

*

Om de knelpunten het hoofd te bieden investeert Liander in de Noordoostpolder in de onderstations Emmeloord en Luttelgeest en het versterken van het distributienet met grote 20 kV-ringen. Deze 20 kV-ringen worden als het ware een tussennet om het 10 kV- middenspanningsnet te versterken en extra capaciteit te leveren. In de Flevopolder worden bestaande onderstations uitgebreid (onder andere Dronten, Lelystad, Zeewolde en Almere) en wordt samen met TenneT gewerkt aan drie nieuwe onderstations (nabij Almere, in het midden van de polder en ten oosten van Dronten). De verzwaringen van de onderstations Dronten, Lelystad in het oosten van de Flevopolder zijn voornameľjk voor duurzame opwek. Daarnaast worden binnen de planperiode twee nieuwe onderstations gebouwd (in het midden van de polder en ten oosten van Dronten) voor het aansluiten van duurzame opwek. Het onderstation Zeewolde wordt verzwaard. Enerzjds zien we een grote vraag voor wat betreft duurzame opwek en anderzÿds de komst van datacentra. Ook de verdere ontwikkeling van de woningbouw in Oosterwold en bedrijventerrein Stichtsekant worden hiermee gefaciliteerd. Een nieuw te realiseren onderstation Almere is voornameľjk bedoeld voor de stad Almere.

Om verdere groei in het oosten van Almere voor zowel woningbouw als ook bedrijvigheid mogeľjk te maken wordt met TenneT samen de planvorming opgestart voor een schaalsprong in de benodigde capaciteit in de westzjde van de Flevopolder Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Flevoland dat van de 38 stations circa 24 stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa vijf nieuwe stations te stichten en er circa twintig stations uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

Wij investeren de komende tijd in diverse onder- en regel stations en in het versterken van het distributienet meř grote 20 kV-rinoen. Op dezş mŵ kunnen we beter voldoen aan de verwachte capaciteitsvraag.

Urêtsfģeest

investeren in onderstations çn versterken van het distributienet met grote 20 (ets soort tussennet om het 10 kV- middenspanningsnet te versterken en extra capaciteit te leveren).

Samen met TenneT plannen we meer capaciteit in ŵ* Fl@vopc»lŵrs, zodat woning­ bouw en bedrijvigheid kunnen groeien.

ĉmmetoc-rd

Dronten » Lelystad

te

o Verzwaren vso bestaande onderstations.

____#____________________ ... —.....

Almere *------------------------------------------------* Zeewolde

Samen met TenneT werken we aan drie nieuwe onderstations tŵbij Aimer©, in het midden van Flevoland en ten oosten van Dronten.

Groei Alliander door energietransitie

aniander 5

Werkpakket Liander - investeringen in Noord-Holland

Noord-Holland -

*

*

In het noordelijke deel van Noord-Holland wordt geïnvesteerd in verzwaringen van diverse stations. De recent gestichte stations Middenmeer en De Weel gaan op 20 kV-niveau diverse knelpunten oplossen in de bestaande 50 kV-netstructuur. Daarnaast wordt een nieuw 150/50 kV onderstation bij Oostzaan gebouwd om het elektriciteitsnet in de Zaanstreek te versterken. Voor de verdere tijdshorizon worden nu ook al plannen gemaakt voor extra stations nabij Alkmaar en het uiterste noorden van de provincie. De noodzaak hiervoor en de geografische locatie zal vanuit de RES onderbouwd worden. In Amsterdam vindt een grote uitbreiding plaats van bestaande stations (zoals Nieuwe Meer, Karperweg, Bijlmer Noord, Watergraafsmeer en Uilenburg) en worden diverse nieuwe stations gebouwd op plekken als IJburg, Noord Papaverweg, Zeeburgereiland en Nieuwe Meer. Hiervoor werkt Liander nauw samen met de gemeente Amsterdam. Verder wordt in Haarlem gewerkt aan de verzwaring van station Oorkondelaan en in Haarlemmermeer aan station Vijfhuizen. Tevens wordt in de Haarlemmermeer gezocht naar een locatie voor twee nieuwe stations en wordt in Amstelveen met de gemeente ook naar een locatie voor een nieuw 150 kV-station gezocht om het bestaande elektriciteitsnet te uit te breiden voor de sterk toenemende vermogensvraag.

Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio NoordHolland dat van de 46 stations circa dertig stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om minimaal tien nieuwe stations te stichten (oplopend tot circa 24) en er minimaal 25 uit te breiden (oplopend tot 32). Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES. 28

Wiį investeren de komende lijd in divers® onder- en

regetetattoos. Op deze manier kunnen we beter voldoen aan de verwachte capaciteitsvraag.

lm

O® recent gebouwde stations gaan op 20 kV-niveau diverse knelpunten oplossen in de bestaande SO kV*neîstníCtutJr.

noorden van de provincie.

Middenmeer

in Amsterdam breiden we bestaande stations fors uit (zoals Nieuwe Meer. Karperweg. Bijlmer Noord, Watergraafsmeer

—« De Weel Alkmaar Een nieuw ÎSC/50 kV onfjersfcařioo g&sî bet eSektmciteftsf»®? *r tàfs Zaanstreek versterken.

en Uilenburg) en gaan we diverse nieuwe stations bouwen op plekken als IJburg. Noord Papaverweg. Zeeburgereiland en Nieuwe Meer.

Pu r merend

Oostzaan Haarlem Verzwaring ven stations Oorkondelaan en Vijfhuizen.

We maken plannen voor extra stations nabiį Alkmaar. Purmerend en in het uiterste

©Amsterdam ---------------« Amstelveen —-—_______

Haarlemmermeer

o

We zoeken in Haarlemmer­ meer naar locaties voor twee nieuwe stations en m Amstelveen naar een locatie voor een ISO kV-station.

Groei Alliander door energietransitie

auiander ļ

Werkpakket Liander - investeringen in Zuid-Holland

Zuid-Holland *

Liander dient veel van haar 50 kV-onderstations te versterken en nieuwe onderstations te bouwen om de huidige en toekomstige transportknelpunten het hoofd te bieden. Verzwaring van de onderstations Zoeterwoude, Leiden Zuidwest, Leiden Rijksuniversiteit, Leiderdorp, Noordwÿk en Leimuiden staan op stapel, waarvoor in de komende járen eerst de benodigde ruimte moet worden gevonden. Tevens wordt momenteel voortvárend gewerkt om het nieuwe onderstation Boskoop en de nieuwe invoedingspunten vanuit TenneT, Zuidplaspolder (samen met TenneT en Stedin) en Leiden Oost (samen met TenneT) tot stand te brengen.

*

Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Zuid-Holland dat van de achttien stations circa vijf stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa tien nieuwe stations te stichten en er circa vÿf uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

29

W© gaan v®®! van eras» SO kV-ondeŕ' stations vernamen «o rŵsuwe ornierstsŵns bouww om d® huidige en toekomstige transportknelpunten

h&k hoofd t® bieden.

la -------® Noordw: ik Leimuiden Leiden

We gaan de onder­ stations Leiden Zuidwest,, Universiteit Leŵrt, Noordwijk en Leimuiden verzwaren.

Leiderdorp Zoeterwoude «-------------------Boskoop Zuidplaspolder

—

Omdat we voorzien dat extra capaciteit nodig is. werken we sarren met TenneT hard aan nieuwe invoedpunten in de Zuidpiaspolder (met Stedin) en Leiden Oost. Daarnaast werker, we sari nieuw® onderstations in 3oskoop. Zoeterwoude en Leiderdorp.

Groei Alliander door energietransitie

aui'ander

Werkpakket Liander - investeringen in Gelderland

Gelderland Liander investeert op diverse plekken in verzwaring van stations. De stations Barneveld, Dodewaard, Zevenaar, Doetinchem en Eibergen zijn hier voorbeelden van. Zowel extra vermogen als ook aansluitmogelijkheden worden bijgeplaatst. De grotere projectgebieden zijn de Bommelerwaard en het knooppunt Arnhem Nijmegen. In deze twee gebieden worden ook geheel nieuwe stations (in samenspraak met TenneT) gebouwd voor verdere versterking van het elektriciteitsnet.

We verkennen samen met TenneT en Stedin de rnagelijkheden voor een nieuw onderstation.

o

BamevWS i

In de Bommelerwaard wordt onderstation Zaltbommel verder verzwaard met 150/20 kV en wordt een nieuw onderstation 150/20 kV gebouwd in Zuilichem. Daarna worden bijna alle onderliggende grotere verdeelstations versterkt om huidige en toekomstige knelpunten op te lossen.

We investeren op diverse

plekken ín de verswaring van stations en plaatsen zowel vermogen aís aansluitmogelijkheden bij. Zevenaar

In het gebied tussen Arnhem en Nijmegen wordt enerzijds volop ingezet op grote logistieke oplossingen en anderzijds speelt de duurzame opwek en verduurzaming van woningbouw een grote rol. Om knelpunten het hoofd te bieden wordt samen met TenneT een nieuw onderstation Oosterhout gesticht met drie 150/20 kV-transformatoren van 80 MVA. Voor de verdere toekomst worden in de buurt van Nÿkerk de mogelijkheden voor een nieuw onderstation samen met TenneT en Stedin verkend. De groei ten noorden en oosten van Amersfoort zal immers verder doorgaan gezien de gunstige ligging nabÿ de snelweg A1. Om deze groei beter te kunnen voorspellen zet Liander samen met de omgevingspartners in op de RES als instrument. Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Gelderland dat van de 39 stations circa 28 stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa vijftien nieuwe stations te stichten en er circa zeven uit te breiden. Verdere Concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

Nijmegen

de Bommetemaard ve?2waren we het onderstation Zaltbommel en bouwen we een nieuw onderstation Zuŵchem 150/20 kV. Daarna versterken we onderliggende grotere verdeelstations om huidige en toekomstige

knelpunten op te lossen.

We bouwen tussen Arnhem en Nijmegen samen met TenneT een nieuw onderstation Oosterhout niet drie 550/20 kv-traosfor-matoren van 80 MVA voor duurzame opwek, verduurzaming woningbouw er. grote logistieke oplossingen.

aniander

Sectorregulering en financiering van de energietransitie ŠuubmhM

HmäfH

Sectorregulering en financiering van de energietransitie

aui'ander

De markt waarin Alliander actief is wordt gereguleerd door de ACM

Regulering in Nederland

Gereguleerde tarifering en rendement

Als netbeheerder heeft Alliander de wette lijke taak om consumenten en

De ACM stelt de maximum transport- en aansluittarieven vast in de tarievenbesluiten. Deze

bedrijven dagelijks van gas en elektriciteit te voorzien. Dit moet tegen de voorwaarden die hun basis vinden in de Elektriciteitswet. De regionale netbeheerders werken in een gereguleerde markt zonder directe concurrentie. Het is immers niet kostenefficiënt om meerdere netten naast elkaar aan te leggen. Gelet op de monopolistische marktstructuur

tarieven worden zo vastgesteld dat de aanleg, het beheer en de exploitatie van de energienetten de economische kosten van de investeringen dekt.

houdt de Autoriteit Consument â Markt (ACM) toezicht. De ACM is verantwoordelijk voor de regulering van de transmissiesysteembeheerders ("TSO's") en regionale netbeheerders van de elektriciteitsvoorziening en aardgasnetten in Nederland en doet dit middels 3 tot 5-jarige reguieringsperioden. C

jy CU

Netwerkbeheerders prikkelen om op een efficiënte manier te opereren

o

"O

CU JZ u l/ĵ 'l—

o

-I—1

jy

Voorkomen dat netbeheerders tarieven doorbelasten boven het (efficiënte) kostenniveau Netwerkbeheerders een passend rendement op hun investeringen laten maken

Z3 Oì

cu

cc 32

Optimale transportkwaliteit aanmoedigen (voor elektriciteits-RNBs)

De tarieven bestaan uit twee componenten: (i) de kapitaallasten en (ii) de operationele kosten * De kapitaallasten bestaan uit afschrijvingen en een vermogenskostenvergoeding voor de verschaffers van Toegestane inkomsten RNB's vreemd en eigen vermogen. De vermogenskostenvergoeding volgt uit het product van de gewogen gemiddelde vermogenskostenvoet (WACC voor weighted average cost of capital) en de

Operationele

Hi 111 ill

gereguleerde activawaarde (GAW). GAW x WACC

De operationele kosten zijn kosten voor personeel, inkoop van goederen, inkoopkosten bovenliggende netbeheerder en diensten die nodig zijn om de taken uit te voeren. ^\an het begin van de reguleringsperiode bepaalt de ACM de GAW en de afschrijvingstermijnen voor verschillende activacategorieën. De afschrijvingen en de vermogenskostenvergoeding worden opgenomen in de maatstafregulering en landen in de tarieven van de netbeheerders. Gedurende de looptÿd van de investeringen vindt vergoeding hierover plaats via de tarieven aan klanten, waardoor deze op lange termijn kostendekkend zijn. Bij groei zijn de uitgaven op korte termijn daardoor echter hoger dan de inkomsten.

Sector regulering en financiering van de energietransitie

__________ auiander

Simultaan zetten 3 factoren uit de regulering druk op de netto kasstroom van de netbeheerders Drie simultane effecten

O

Wanneer investeringen sterk stijgen, stijgen de inkomsten niet navenant en neemt de financieringsbehoefte toe op de middellange termijn

Wanneer de gereguleerde WACC daalt neemt de financieringsbehoefte verder toe

Inkomsten worden bepaald op basis van historische kosten, waardoor deze achterlopen bij toenemende kosten

33

Sectorregulering en financiering van de energietransitie

aLĽÌander

Factor 1: Wanneer investeringen sterk stijgen, stijgen de inkomsten niet navenant en neemt de financieringsbehoefte toe

O

Ideaalcomplex: stabiel patroon investeringen

1975

1980

1985

1990

1995

2000

2005

2010

Energietransitie: blijvend hoge investeringen

2015 ■■■i Inkomsten (FFO)

■■■Investeringen ■■■i Afschrijvingsvergoeding — — — Financieringsbehoefte

wmm Investeringen

— — —Financieringsbehoefte

Inkomsten uitgedrukt in FFO (vrije kasstroom). Getoonde grafiek ter illustratie

»

Inkomsten uit investeringen bestaan uit een vermogenskostenvergoeding plus een vergoeding gelijk aan de afschrijving.

*

Bij een stabiel niveau van investeringen lopen de afschrÿvingsvergoedingen op tot een niveau waarop ze de nieuwe investeringen volledig dekken. Dit noemen we een ideaalcomplex.

Bron: Strategy 3 PwC

34

De financieringsbehoefte zal toenemen door een combinatie van: * * *

Sterk toenemende investeringen; Een lange terugverdientÿd (~40 jaar), en; Lage rendementen.

__

Als dit voor een lange periode zo blijft (energietransitie) zal de resulterende financieringsbehoefte blijven toenemen. Deze behoefte wordt ingevuld door het aantrekken van schuld (vreemd vermogen).

Sectorregulering en financiering van de energietransitie

__________ auiander

Factor 2 8l 3: Een dalende WACC verlaagt de inkomsten. Kosten stijgen maar vergoeding vindt plaats op basis van (lagere) historische kosten Stijgende kosten RNB

Dalende reële WACC en rente Het huidige verschil tussen de WACC en de 10-jaars rente is niet eerder zo klein geweest. De verwachting is dat dit de komende járen zo blijft.

Werkelijke kosten Regulatorische reële WACC

*

*

— Duitse 10-jaars rente

Vergoede kosten

NL 10-jaars rente

Een dalende rentestand heeft voordelen, namelijk dat het aantrekken van financiering goedkoper wordt. Echter, voorde regionale netbeheerders heeft het ook nadelen omdat de inkomsten (eg. het gereguleerde tarief en rendement) afnemen. De ACM kijkt daarbÿ naar de Duitse en Nederlandse rente. De ACM stelt deze vergoeding periodiek vast op basis van marktdata. De verwachting is dat voor de komende reguleringsperiode de kapitaalsvergoeding naar beneden wordt bÿgesteld. Hierdoor nemen de inkomsten af en zal er dus ook minder beschikbare ruimte zijn voor het financieren van de energietransitie. Uitgaande van een daling van de gereguleerde WACC vóór belastingen naar 0,796 (structureel laag) in de nieuwe reguleringsperiode. Bron: Strategy 3 PwC

*

De kosten die Alliander vergoed krijgt worden bepaald op basis van de gemiddelde historische gemaakte kosten van de netbeheerders.

*

Wanneer de kosten een blijvende stijging laten zien, zullen de inkomsten voor de regionale netbeheerders permanent achterbljven, wat een grote impact heeft op het bedrijfsresultaat en daarmee ook op de kredietratio's van Alliander.

*

Door het effect van de 'zaagtand' schommelt het beeld enigszins gedurende elke reguleringsperiode. Dit raakt direct het resultaat en daarmee ook de dividenden.

auiander

Financieel beleid Alliander

Jf ,ffä ‘Ç-

PHJM

‘.

Wmw,

SSSśgí (dm

Financieel beleid Alliander

__________ amander

E'ijgesteld financieel beleid past bij uitdaging van energietransitie Financieel beleid ondersteunt strategie Alliander

Energietransitie heeft geleid tot bijstellen beleid

Het financieel beleid ondersteunt het algemene beleid en de strategie van Alliander. Het

Door ontwikkelingen vanuit de energietransitie staat met name deze FFO I netto schuld verhouding sterk onder druk:

beleid richt zich op:

*

De energietransitie vraagt om forse investeringen, waardoor de schuldpositie in rap tempo oploopt. De beschikbare operationele kasstromen (FFO) nemen veel minder snel toe.

2) een adequaat aandeelhouders rendement en

*

3) bescherming voor obligatiehouders en andere vreemd vermogen verschaffers, met behoud van financiële draagkracht, discipline, flexibiliteit om te groeien en te

Hierdoor daalt de FFO/netto schuld verhouding. Hoe lager deze ratio, hoe lager de rating en de kredietwaardigheid.

*

Het vermogen om meer schuld aan te trekken komt daarmee in gevaar en de rentelasten stijgen.

1)

het te allen tijde beschikken over voldoende middelen om te kunnen voldoen aan de regulatorische en financiële verplichtingen van de onderneming,

investeren in onze onderneming. Het handhaven van een solide A rating** profiel is een belangrijk onderdeel van het beleid. Zo behoudt Alliander een goede uitgangspositie om tegen gunstige voorwaarden vreemd vermogen aan te trekken en om te kunnen groeien als onderneming. De belangrijkste ratio in het bepalen van de rating is de beschikbare operationele kasstromen ten opzichte van de schuldpositie (FFO/netto schuld). *

Rating agencies beoordelen bedrijven op hun financiële stabiliteit en de kans op tijdige betaling van aflossing en rente.

De hoogst haalbare rating is AAA. Beneden BBB komt een bedrijfin de gevarenzone vanuit het perspectief van kredietverleners. Bij de door AIHander nagestreefde A rating zullen kredietverleners tegen gunstige voonvaarden geld ter beschikking stellen omdat de kans op rentebetaling en aflossing zeer groot is. De ACM gaat in haar tariefregulering ook uit van een A rating.

37

Tegelijkertijd is er binnen de wens om een solide A rating profiel te handhaven ruimte voor een lagere ondergrens in het eigen beleid. Ook bij een FFO/netto schuld verhouding van ten minste 1596 zal dit rating profiel behouden kunnen blijven. Derhalve is in mei 2021 in het financiële beleid de streefwaarde van 2096 verlaagd naar 1596. In de voorwaarden van de obligatielening is overeengekomen dat Alliander de lening kan converteren in aandelen als de FFO/netto schuld ratio structureel onder de 1696 komt. Op deze manier wordt geborgd dat er tijdig kan worden ingegrepen indien de FFO/netto schuld ratio dichtbÿ 1596 komt. De volgende sheets gaan in op de belangrijkste kenmerken van het nieuwe beleid en bieden een toelichting op de wijzigingen.

Financieel beleid Alliander

aniander 1

Kenmerken van bijgesteld beleid en wijzigingen t.o.v. huidig beleid (I) Algemene uitgangspunten

Financieel kader

« Zekerstellen van een adequate omvang van liquide middelen en

* FFO/netto schuld verhouding

^1596

* Rentedekking

ž 3,5

* Netto schuldratio

^ 60%

gecommitteerde kredietfaciliteiten; * Te allen tijde zeker stellen van toegang tot de kapitaalmarkt; * Zekerstellen van een gebalanceerd aflossingsschema » Handhaving van een buffer ten opzichte van reguleringscriteria conform Besluit Financieel Beheer Netbeheer (BFBN) waarbij Alliander niet de

* Solide A ratingprofiel * Voldoen aan de regulatorische vereisten voor de netbeheerders (BFBN)

grens opzoekt; » Centrale financiering van bedrijfsonderdelen* en centraal cash management; » Schulden worden in principe op Alliander N.V. niveau aangetrokken * Onderdeel van bedrijfsbeleid en strategie; * Transparante berichtgeving;

De algemene uitgangspunten blijven ongewijzigd.

38

*) met betrekking tot financiering van non-core activiteiten, van entiteiten waarover Ailiander geen 10096 control heeft of in andere specifieke gevallen wordt door Treasury, na overleg met de Raad van Bestuur, andere financieringsvormen overwogen.

*

Minimum FFO/netto schuld ratio is aangepast van 2096 naar 1596. Het financieel beleid is en blijft gericht op behoud van een A rating profiel Het bestaande minimum van 2096 is echter strikter dan noodzakelijk voor het A rating profiel. De grens van 1596 is meer in lijn met dit profiel en biedt daarmee meer financiële ruimte.

Financieel beleid Alliander Kenmerken van bijgesteld beleid en wijzigingen t.o.v. huidig beleid (II) Dividendbeleid * Stabiel dividend * Pay-out: 45% van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor fair value mutaties, periodieke vergoedingen voor leningen die via het eigen vermogen worden verwerkt en bijzondere posten die niet hebben geleid tot kasstromen, tenzij investeringen of financiële criteria een hogere toevoeging aan de algemene reserves vereisen « Solvabiliteit minimaal 30oZo

In het nieuwe beleid wordt verduidelijkt dat de periodieke vergoedingen voor leningen die onder International Financial Reporting Standards (IFRS) als eigen vermogen zijn geclassificeerd, gecorrigeerd worden op de dividendgrondslag. Dit doet recht aan preferente positie van de hybride schuldhouders t.o.v. de aandeelhouders.

39

auiander S

amander

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

:

T~ït“TT'tri"TI..I ľ į į Ti Ťİ1 U IM IBBWB«mipi

*» m Atmmmmmmmtmmmtmmm un

ŮŬİS|#Ä \;V Ŵj .

'***9Sİ

«HKjoragļ İÄvV

’WW^

ĴEříÖ' ÖĚŴ Ĺ___LL

ĩ'V V'^KÿV;tv 'Z^7‘ ŝėěíśščïl*. ŵSfcWïä

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

__________ auiander

De verschillende mogelijke financiële instrumenten zijn beoordeeld aan de hand van onderstaande randvoorwaarden en cnteria Randvoorwaarden

I Toelichting

Solide credit rating

Gelet op de regulatoire kapitaalvergoeding (vastgesteid door de ACM) streeft Alliander naar tenminste een A-rating.

Aandeelhoudersflexibiliteit

Het instrument moet de flexibiliteit bieden aan aandeelhouders om onafhankelijk van elkaar te besluiten om te participeren.

I Criteria aan instrument

I Toelichting (NB: er is geen verschillende zwaarte aan de verschillende criteria toegekend)

Effectiviteit

De mate waarin een instrument bijdraagt aan het versterken van het eigen vermogen en behoud van een A-rating. Dit verschilt per instrument, bepaalde instrumenten worden door de rating agencies deels als vreemd vermogen geclassificeerd (geen 10096 weging als eigen vermogen).

Financiële flexibiliteit*

Flexibiliteit kan worden bereikt door trapsgewijs kapitaal aan te trekken, de mogelijkheid om schuld naar eigen vermogen te converteren en/of de mogelijkheid om de betaalverplichting (tijdelijk) uit te kunnen stellen.

Fiscale aftrekbaarheid**

In hoeverre komt de vergoeding op het financieel instrument in aanmerking voor een fiscale korting uit hoofde van renteaftrekbaarheid en overige fiscaal relevante aspecten met financiële gevolgen.

Kosten

(i) De hoogte van de verschuldigde vergoeding op het financiële instrument, (ii) De impact op de winst- en verliesrekening en de balans van Alliander.

Eenvoud

De instrumenten verschillen in complexiteit, uitvoerbaarheid, transparantie, in hoeverre overeenstemming nodig is tussen de aandeelhouders, juridische implicaties (e.g. statutenwijziging, onderhandse of notariële akte, goedkeuring AvA) en de transactiekosten gemoeid met het financiële instrument.

Aantrekkelijkheid voor de aandeelhouders***

De mate waarin het interessant is voor de aandeelhouder om te participeren in het instrument.

* Flexibiliteit geniet de voorkeur omdat hierdoor (ceteris paribus) minder beslag wordt gelegd op het vermogen van de aandeelhouders en daarmee wordt een hoger rendement ÇM) op geïnvesteerd vermogen gerealiseerd. ** Dit criterium is enkel van toepassing op instrumenten die een vreemd vermogen karakter hebben (en rente met zich meedragen). *** Gedefinieerd als criterium maar inhoudelijk ter beoordeling gelaten door de aandeelhouders.

41

I

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

auiander ļ

Een overzicht van de mogelijke financiële instrumenten die nader zijn uitgewerkt en onderzocht

Instrument A Agiostorting B C

Gewone aandelen huidige klasse

(nieuwe uitgifte) Gewone aandelen nieuwe klasse met

beperking stemrecht (nieuwe uitgifte)

D (Cumulatief) preferente aandelen

I Beschrijving Eenvoudige vorm van onvoorwaardelijk kapitaal. Recht op zeggenschap en een aandeel in de winst in de vorm van dividend. Geven de mogelijkheid om te differentiëren in winst en/of stemrecht t.o.v. bestaande gewone aandelen.

Recht op een vast dividend met voorrang op gewone aandelen.

Achtergestelde lening (of 'hybride

Lening met een hogere rentecoupon op basis van het hogere risicoprofiel. Kan (deels) als eigen vermogen classificeren in de

lening')

berekeningen van vermogensratio's bij rating agencies en (bankjconvenanten.

F

Senior lening

Vaste of variabele rentecoupon met ('senior') leningsvoorwaarden en vooraf vastgestelde looptijd.

G

Reverse converteerbare obligatielening

Een lening met optie om te converteren naar aandelen leidend tot een (gelijktijdige) verhoging van het eigen vermogen en verlaging van vreemd vermogen.

E

ínhouden dividend

42

Niet verder beoordeeld omdat dit als zeer onaantrekkelijk voor de aandeelhouders is beoordeeld en conform het financieel beleid van

Alliander gestreefd wordt naar bestendige betaling van dividend

ļ

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

auiander 1

A: Agiostoring Eenvoudige vorm van onvoorwaardelijk kapitaal. Uitvoerbaar op voorwaarde dat alle aandeelhouders pro rata participeren in de storting

4

Directe versterking van het eigen vermogen

-

43

Kan alleen plaatsvinden als alle aandeelhouders pro-rata hun aandelen belang mee doen

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger H- dividend

Geen extra vergoeding op de kapitaalstorting

H- Zeer eenvoudig qua uitvoering

Sterk, maar eenmalig signaal naarde kapitaalmarkt

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

aLĽiander

B: Gewone aandelen huidige klasse (nieuwe uitgifte) Deze variant zorgt voor een permanente aanvulling van het eigen vermogen.

H-

Directe versterking van het eigen vermogen

4

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger dividend

-

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist Waardering nodig. Indien niet alle aandeelhouders pro rata participeren in de nieuwe uitgifte beperkte wijziging van zeggenschapsverhoudingen.

44

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

auiander

C: Gewone aandelen nieuwe klasse met beperking stemrecht (nieuwe uitgifte) Deze variant zorgt voor een permanente aanvulling van het eigen vermogen waarbij differentiatie mogelijk is tussen economische rechten en zeggenschap.

4

-

Directe versterking van het eigen vermogen

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger H- dividend

4-

Bÿ toetreding van nieuwe aandeelhouders verbreding van de aandeelhoudersbasis (pluspunt voor rating agencies)

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist

Waardering nodig indien niet alle aandeelhouders pro rata participeren in de nieuwe uitgifte

Statutenwijziging vereist

45

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

auiander

D: (Cumulatief) preferente aandelen Deze vorm van financiële instrumenten geeft een vast rendement aan aandeelhouders en hebben structuur eigenschappen op basis waarvan kredietbeoordelaars ze (gedeeltelijk) meetellen als eigen vermogen.

HH+

Wordt niet a priori als 10096 eigen vermogen beschouwd en hierdoor is meer kapitaal nodig om dezelfde rating te bewerkstelligen Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger dividend Nieuwe klasse aandelen kan als klasse worden ingetrokken met terugbetaling (kapitaal-verminderingsprocedure)

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist

Aanvullende laag in vermogensstructuur, derhalve verhoging van complexiteit met subjectieve pricing

Statutenwijziging vereist

Leidt tot structurele ongelijkheid c.q. prioriteit voor bepaalde aandeelhouders

46

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

aniander '

E: Achtergestelde lening (of 'hybride lening') Deze lening heeft karakteristieken van zowel vreemd- als eigen vermogen. Deze dient wel te voldoen aan voorwaarden als (i) achtergesteld heid (ii) (zeer) lange looptijd en (iii) uitstelmogelijkheden ten aanzien van rente- en aflosverplichtingen. Dit type lening is verhoudingsgewijs duur en kan ook van de kapitaalmarkt worden aangetrokken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Harderwijk&id=9dd02735-3465-457a-bf80-8dcb2a4095ed