Begroting 2024 - 2027

Taakveld Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) E. Enklaar Stad & Omgeving R. van der Leeden

Wat willen we bereiken? Het taakveld grondexploitatie niet-bedrijventerreinen is in essentie gericht op het als gemeente actief verwerven, produceren en leveren van bouwrijpe grond om de ruimtelijke doelen op het gebied van wonen en leven te kunnen realiseren. Vanuit haar actieve rol wordt conform het vastgestelde grondbeleid en rekening houdend met de ruimtelijke doelen gezocht naar bedrijfseconomische optimalisatie en adequate beheersing van risico’s. Wat doen we daarvoor? Regulier • Verwerven, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken van gronden ten behoeve van realisatie van woningbouw en commerciële/maatschappelijke voorzieningen; • Het uitgeven van bouwrijpe kavels; • Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; Specifiek Drielanden • Afronden bouwrijp maken deelgebied 2 (zuid); • Afronden aanbesteding geluidsscherm Harderweide en opstarten realisatie geluidsscherm Harderweide; • Afronden uitgifte gronden deel 2 (noord); • Uitgifte gronden in de Groene Zoom (Small Smart Living); • Monitoren bouw Harderweide deelgebied 2 (noord); • Opstarten woonrijp maken deelgebied 2 (noord); • Opstarten uitgifte gronden deelgebied 2 (zuid); • Opstarten woonrijp maken deelgebied 2 (zuid); • Opstarten bestemmingsplanprocedure deelgebied 3; • Afronden vergunning i.r.t.

stikstof; • Tussentijdse verantwoording rijkssubsidie Woningbouwimpuls Harderweide. Waterfront • Oplevering woningen kadeblok deelgebied 2 • Woonrijpmaken kadeblok deelgebied 2 • Start verkoop en start bouw (betaalbare) appartementen deelgebied 2 (Kade10). • Afronding aanbestedingsprocedure deelgebied 3 en gunning ontwikkelaar deelgebied 3 • Start bouw deelgebied 6 eerste en tweede fase (Ons Stadsgezicht). • Start bouw Kop van de Stadswerven en start bouw van parkeergarage P7 • Opstellen visie op Dolfinariumeiland. • Opstellen ontwerp Waterfrontpark • Tussentijdse verantwoording rijkssubsidie Woningbouwimpuls Waterfront. Weiburg • Opstellen stedenbouwkundig plan, beeldkwaliteitplan en inrichtingsplan openbare ruimte; • Opstellen samenwerkingsovereenkomst met marktpartijen; • Uitvoeren onderzoeken, waaronder een mobiliteitsprogramma van eisen (MPvE); • Onderzoek naar subsidiemogelijkheden en zo mogelijk aanvragen; • Openen grondexploitatie; • Participatie met belanghebbenden en belangstellenden. - 92 -

Kranenburg Noord • Vaststellen van het ontwikkelkader; • Ontwikkelen en vaststellen van een masterplan; • Volledig fysiek en online participatietraject doorlopen; • (verdere) Subsidiemogelijkheden onderzoeken en zo mogelijk aanvragen. Nieuw beleid 8.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Wonen en bouwen E. Enklaar Stad & Omgeving S. Tjalsma

Wat willen we bereiken? • De basis op orde > iedereen die in gemeente Harderwijk wil wonen, vindt binnen afzienbare tijd een woning die past bij zijn of haar wensen en behoeften op het gebied van betaalbaarheid, toegankelijkheid en woonomgeving. • Kansen benutten > via de kwaliteit en kwantiteit van de woningvoorraad bijdragen aan de ambities van de gemeente op het gebied van duurzaamheid, economische ontwikkeling en sociaal klimaat; Wat doen we daarvoor? Regulier • Uitvoeren van het woonbeleid • Uitvoering geven aan de Woningwet 2015, in het bijzonder de samenwerking met corporaties en huurdersorganisaties om te komen tot prestatieafspraken; • Uitvoering geven aan de Huisvestingsverordening gemeente Harderwijk 2019, o.a. behandeling bezwaarschriften tegen weigering toekennen urgentie • Het monitoren van de woonruimteverdeling (huurwoningen); • Toewijzen van nieuwbouwprojecten en bouwkavels • Behandeling aanvragen Leegstandwet • Behandeling aanvragen Stimuleringsregeling sociale huur • Overleg met initiatiefnemers voor woningbouwplannen; • Regionale samenwerking / afstemming met provincie; • Rapportage aan de raad over de voortgang van de woningbouw; • Behandeling aanvragen Starterslening en Toekomstbestendig wonen lening.

Nieuw beleid • We zetten een verhuiscoach in om doorstroming op de woningmarkt op gang te brengen; • We stellen een nieuwe woonvisie vast voor de periode 2023-2030 waarmee we sturing geven aan het woonbeleid van de gemeente Harderwijk voor de komende jaren; • We stellen een Woondeal 2.0 op (vervolg op de Woondeal uit 2023) waarmee we afspraken over de huisvesting van aandachtsgroepen maken met de provincie en het Rijk; • We brengen advies uit over de meest kansrijke locatie voor de ontwikkeling van nieuwe woonwagenstandplaatsen en leveren een programma van eisen ten behoeve van de uitgangspuntennota en het ontwikkelbesluit; • In 2024 stellen we een nieuwe huisvestingsverordening vast waarmee we sturen op een rechtvaardige verdeling van woonruimte; • We hanteren nieuw splitsingsbeleid voor alle binnenkomende aanvragen voor woningsplitsing; • We geven uitvoering aan de wet Goed Verhuurderschap.

- 93 -

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Gemiddelde WOZ waarde x € 1.000 (Bron: CBS)

350

300 Harderwijk

250

200 Gemeenten 25.000 50.000 inwoners

150 100

Gemeenten 50.000 100.000 inwoners

50 0 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen (Bron: BAG/ABF)

25 Harderwijk

20 15

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

10

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

5 0 2017 2018 2019 2020 2021 2022

Demografische druk (De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar ) en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20-65 jaar, Bron: CBS)

80% 78%

Harderwijk

76% Gemeenten 25.00050.000 inwoners

74%

Gemeenten 50.000 - 100.000 inwoners

72% 70% 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023

- 94 -

Facultatieve beleidsindicatoren

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 8 PROG8 Ruimte en wonen Lasten

Lasten - Totaal Baten

TV81 - Ruimtelijke ordening TV82 - Grondexploitatie (niet-bedrijventer.) TV83 - Wonen en bouwen TV81 - Ruimtelijke ordening TV82 - Grondexploitatie (niet-bedrijventer.) TV83 - Wonen en bouwen

Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV81 - Ruimtelijke ordening TV83 - Wonen en bouwen Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV81 - Ruimtelijke ordening TV83 - Wonen en bouwen Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG8 Ruimte en wonen - Totaal

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2.387 1.942 1.523 1.516 1.177 1.027 6.620 14.799 13.738 9.372 9.729 6.716 2.222 2.619 2.664 2.497 2.422 2.227 11.229 19.360 17.925 13.384 13.329 9.971 -1.698 -745 -493 -492 -306 -306 -5.434 -14.799 -13.738 -9.372 -9.729 -6.716 -1.111 -850 -884 -884 -884 -884 -8.242 -16.395 -15.115 -10.748 -10.919 -7.906 2.987 2.965 2.810 2.636 2.410 2.065 361 113 0 0 0 0 38 5.038 38 38 38 38 399 5.151 38 38 38 38 -47 -266 -75 -45 0 0 0 -818 -468 -268 -193 0 -47 -1.084 -543 -313 -193 0 352 4.067 -506 -276 -156 38 3.338 7.032 2.304 2.361 2.255 2.102

Financiële analyse begroting 2024 ten opzichte van begroting 2023: Ontwikkeling saldo programma Begroting 2023 Begroting 2024 Verschil

Bedrag

Onderwerp Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten Dotatie Bestemmingsreserve Omgevingswet Instellen Bestemmingsreserve Woonfonds Koersdocument woonwagens Diversen Totaal

Bedrag

7.032.000 2.229.800 - 4.802.200

460.800 - 76.000 64.000 32.000 - 113.000 - 5.000.000 - 150.000 - 20.000 - 4.802.200

- 95 -

Toelichting op de financiële analyse: Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen. Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening 8.1 Ruimtelijke ordening 8.1 Ruimtelijke ordening 8.1 Ruimtelijke ordening 8.1 Ruimtelijke ordening 8.3 Wonen en Bouwen 8.3 Wonen en Bouwen 8.3 Wonen en Bouwen 8.3 Wonen en Bouwen

8.3 Wonen en Bouwen Totaal programma 8

Onderwerp Tijdelijke formatie-uitbreiding Adviseurs Ruimtelijke Ordening en Leefomgeving Tijdelijke formatie-uitbreiding jurist grondzaken en vastgoed Visie Eendengebied Implementatie programma’s in het kader van Omgevingswet Gebiedsagenda EHZ en Regioarrangement EHPZ Verhuiscoach levensloop geschikt wonen Programma Vitale Vakantieparken Tijdelijke formatie-uitbreiding Uitvoering fase 3 nieuwe woonwagenlocatie: toewerken naar definitief ontwikkelbesluit Dekking vanuit woonfonds

2024 68.500

2025 68.500

2026

2027

102.500

102.500

102.500

100.000 75.000 42.760 50.000 15.300 149.500 200.000

-200.000 460.800

15.300 149.500

149.500

435.800

294.760

Onderhanden werken Vanuit de jaarrekening 2022 zijn budgetten meegenomen naar 2023. Dit zijn incidentele budgetten voor 2023. In 2024 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden / programma’s. Vanaf 2024 is er sprake van een omslagrente die toegerekend is aan alle investeringen. Dit verklaart een deel van de verschillen tussen begroting 2023 en begroting 2024. Doorberekende salariskosten Het nadeel op de doorberekende salariskosten is het gevolg van de cao ontwikkelingen en de jaarlijkse herziene toerekening van de salariskosten naar de diverse programma’s. Dotatie bestemmingsreserve Omgevingswet Bij de jaarrekening 2022 is besloten om het nog niet uitgegeven budget voor de implementatie van de Omgevingswet in 2023 toe te voegen aan de bestemmingsreserve Omgevingswet. De hiervoor geraamde last in 2023 is incidenteel van aard en leidt in 2024 tot een voordeel. Instellen Bestemmingsreserve Woonfonds In de begroting 2023 is € 5.000.000,- beschikbaar besteld voor het instellen van de bestemmingsreserve Woonfonds. De hiervoor geraamde last in 2023 is incidenteel van aard en leidt in 2024 tot een voordeel.

Koersdocument Woonwagens In de begroting 2023 is € 150.000,- beschikbaar gesteld voor het opstellen van het Koersdocument Woonwagens. De hiervoor geraamde last in 2023 is incidenteel van aard en leidt in 2024 tot een voordeel. Diversen Bestaat uit diverse budget wijzigingen. Per saldo een voordelig resultaat van € 20.000,-.

- 96 -

-

3 Paragrafen

- 97 -

3.1 Paragraaf Lokale heffingen Algemeen Met 20% van de totale gemeentelijke inkomsten vormen de lokale heffingen, naast de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, een tweede belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Om die reden vormen deze heffingen een belangrijk onderdeel van het gemeentelijk beleid. Lokale heffingen raken de burgers direct en daarom is het van belang goede afwegingen te maken. Met andere woorden: welke belastingen heffen wij tegen welke bedragen. Korte beschrijving Gemeenten hebben een gesloten belastingstelsel. Door de landelijke overheid wordt bepaald welke belastingen de gemeenten mogen heffen. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen belastingen die onderdeel uitmaken van de algemene dekkingsmiddelen en heffingen waarbij een vergoeding wordt betaald voor een door de gemeente uitgevoerde taak of verleende dienst. Lokale heffingen hebben tot doel dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor haar uitgaven in het kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken. De invoering, wijziging of intrekking van lokale heffingen dient door middel van een door de gemeenteraad vast te stellen verordening te geschieden. De definitieve vaststelling van de tarieven door de gemeenteraad vindt plaats in december 2023.

Tot de uitgevoerde taken worden gerekend; de onroerende zaakbelastingen, forensenbelasting, toeristenbelasting, hondenbelasting, parkeerbelasting, reclamebelasting en precariobelasting. Tot de door de gemeente verleende diensten behoren de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing. Daarnaast zijn er nog de marktgelden, grafrechten en leges als vergoeding voor diverse diensten en taken (burgerlijke stand, reisdocumenten, rijbewijzen, omgevings-vergunning, etc.). De betreffende tarieven moeten in beginsel de gemaakte kosten dekken. Hier geldt het principe: de gebruiker betaalt. Kwijtscheldingen De gemeente Harderwijk verleent kwijtschelding voor de afvalstoffenheffing en riool- en waterzorgheffing. De norm voor het verlenen van kwijtschelding is gesteld op 100% van het bijstandsniveau. Dit betekent dat 100% van het inkomen op bijstandsniveau wordt vrijgelaten bij de beoordeling of iemand in aanmerking komt voor kwijtschelding. De normbedragen voor kwijtschelding gemeentelijke belastingen worden door het Rijk per halfjaar aangepast en vastgesteld. De normbedragen kwijtschelding belastingen zijn het laatst vastgesteld per 1 juli 2023 en door de VNG gepubliceerd. In het najaar van 2023 volgt publicatie van de normbedragen over het 1e halfjaar van 2024.

Tarieven Gebaseerd op de cijfers van het Centraal Planbureau bij de Meicirculaire Gemeentefonds 2023 wordt voor het begrotingsjaar 2024 een trendmatige aanpassing voorgesteld van 3%. In een aantal situaties (bijvoorbeeld reisdocumenten) worden de legestarieven (mede) vastgesteld door de rijksoverheid en gepubliceerd in de Staatscourant. Op deze wijze zijn in augustus 2023 door het Rijk per 1 januari 2024 nieuwe tarieven bekend gemaakt voor leges akten burgerlijke stand en een nieuw maximumbedrag naheffingsaanslag parkeerbelastingen 2024. Naast belastingen, heft de gemeente, rechten en leges voor individuele dienstverlening aan haar burgers. De tarieven van deze rechten en leges dienen zodanig vastgesteld te worden dat de geraamde opbrengsten de geraamde kosten voor het verlenen van de diensten niet overschrijden. De opbrengst van deze zogeheten gebonden heffingen dient alleen ter bestrijding van de kosten die de gemeente voor de betreffende dienstverlening maakt. De gemeentelijke kosten stijgen in 2024 gemiddeld met 3%. Benchmark woonlasten Gezamenlijk overleg tussen het Rijk en de VNG heeft geresulteerd in de introductie van een benchmark, waarin naast de ozb ook de riool- en afvalstoffenheffing worden vergeleken.

In de benchmark wordt een vergelijking van de gemeentelijke woonlasten en de gemeentelijke tariefontwikkeling binnen provincie Gelderland weergegeven, net als de landelijke en provinciale gemiddelden. Middels deze (grafische) vergelijking worden de onderlinge verschillen tussen gemeenten nog inzichtelijker gemaakt. Het overzicht vergelijkt binnen de provincie de tariefswijzigingen per gemeente en het cumulatief bedrag van de drie heffingen per gemeente. De benchmark is in lijn met de wijze waarop gemeente Harderwijk al jaren de totale lastendruk weergeeft. De invoering van een benchmark past goed binnen de autonome beleidsbevoegdheid van gemeenten ten aanzien van de lokale heffingen. Op lokaal niveau vraagt dit van gemeenten nog beter uitvoering te geven aan de al bestaande verplichting om een deugdelijke onderbouwing te geven van de lastenontwikkelingen in de gemeentelijke begroting. Het COELO zal de benchmark samenstellen en opnemen in de Atlas van de lokale heffingen.

- 98 -

Soorten belastingen De gemeente is vrij in de besteding van de opbrengst van de ongebonden heffingen (algemene belastingen). De gemeentelijke belastingen en retributies die in 2024 in worden geheven zijn: Ongebonden belastingen: Hondenbelasting Onroerendezaakbelastingen Parkeerbelastingen Precariobelasting Reclamebelasting Toeristenbelasting

Gebonden belastingen: Afvalstoffenheffing Leges en Rechten Riool- en waterzorgheffing

Onroerendezaakbelasting De opbrengst van de onroerendezaakbelasting van alle gemeenten samen mag niet meer stijgen dan de zogeheten macronorm. Dit is een bestuurlijke (niet wettelijk vastgelegde) afspraak tussen het Rijk en de VNG. Afgesproken is dat op landelijk niveau een plafond is vastgesteld voor de hoogte van de opbrengsten van de OZB. Het is een instrument om de lokale lasten beheersbaar te houden. De afspraak is dat bij overschrijding van de macronorm het volume van het Gemeentefonds kan worden verlaagd. Voor individuele gemeenten geldt geen opbrengstlimiet. Echter houden de meeste gemeenten, net zoals gemeente Harderwijk, bij het bepalen van de opbrengst wel rekening met deze macronorm. Op 1 januari 2024 begint een nieuwwaarde-tijdvak voor de WOZ met als peildatum 1 januari 2023. De herwaardering van de objecten is naar de situatie van januari 2023 in volle gang. Macro is de marktontwikkeling tussen 1 januari 2023 en 1 januari 2024 op basis van informatie van de Waarderings-kamer berekend op 3% voor woningen en voor niet-woningen op 2%. De ontwikkeling van WOZ-waarden volgt met enige vertraging de huizenprijzen. De gemiddelde woningwaarde in 2024 wordt verwacht op € 366.500,-, dit is 3% hoger dan de werkelijke WOZwaarde in 2023 en conform de verwachte stijging van de Waarderingskamer. Dit is echter ca. 11% hoger ten opzichte van de primitieve begroting 2023.

Toen was er een stijging van 13,5 procent voorzien terwijl dit in werkelijkheid 22,5% is geweest door extreme marktontwikkeling. Het rekentarief voor de OZB is voor begroting 2024 berekend op 0,09173 van de WOZ-waarde. Voor een gemiddelde woning van € 366.500,- betekent dit een OZB van € 336,19,Afvalstoffenheffing Op 1 januari 2022 is Diftar ingevoerd. Het doel van het nieuwe beleid was om de hoeveelheid restafval omlaag te brengen en het percentage gescheiden schone grondstofstromen te laten stijgen. Met succes. De hoeveelheid te verbranden fijn restafval is gereduceerd met 40%. Het gescheiden inzamelen ging van 64% maar 74%. Voor een eerlijker en effectiever afvalbeleid worden de volgende beleidsmaatregelen voorgesteld: o

Een nieuwe berekenwijze voor het vaste tarief; één vast tarief voor één en meer persoonshuishoudens. Hierdoor wordt er, net zoals bij de riool en energie, één vast tarief gehanteerd per huishouden. Het voordeel voor één persoons huishoudens kan behaald worden doordat zij minder vaak afval aanbieden. De hoogte van het variabele gedeelte blijft gelijk aan 2023 (bijvoorbeeld voor een 240L container € 8,- per lediging).

De vaste tarieven zijn dan als volgt: Eénpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens o

2023 €118,€148,-

2024 €181,€181,-

Behoud van het serviceniveau; twee keer per jaar gratis grofvuil wegbrengen naar het milieupark openhouden PMD brengpunt.

Een uitbreiding van het vaker dan twee keer gratis aanbieden van grofvuil staat haaks op het uitgangspunt van Diftar. “De vervuiler betaalt”. De kosten worden in dat geval over alle inwoners versleuteld in plaats van over enkel degene die er profijt van hebben. Het beëindigen van de PMD pilot en het openhouden van het PMD brengpunt kan als consequentie hebben dat hier meer gebruik van gemaakt gaat worden. Dit kan zorgen voor eventuele extra kosten welke nu nog niet inzichtelijk te maken zijn. Eventuele meerkosten zullen betrokken worden bij de 1 e Tussentijdse rapportage 2024. Het langer openhouden van het PMD brengpunt wordt verder betrokken bij de eindevaluatie PMD pilot - 99 -

Kostendekkendheid Het uitgangspunt is een 100% kostendekkende afvalstoffenheffing. Voor de begroting 2024 is er sprake van een verhoging door: • Ineenstorting van de opbrengst oud papier € 180.000,• Reëel doorberekenen personeelskosten (+bijbehorende overhead) € 240.000,• Lagere opbrengst uit variabele tarieven € 270.000,• Hogere lasten kwijtschelding (door verhoging tarief) € 54.000,Na een jaar ervaring opdoen is duidelijk geworden dat het aantal ledigingen te hoog was ingeschat. De restafvalcontainer wordt minder vaak aangeboden dan berekend. De afvalbegroting wordt daarom bijgesteld waarbij een groter gedeelte door het vastrechttarief wordt bekostigd en een lager gedeelte door de variabele opbrengst. Afvalstoffenheffing Kosten taakvelden incl. omslagrente Inkomsten taakvelden excl. Heffingen Netto kosten taakvelden

4.641.169 -283.787 4.357.382

Toe te rekenen kosten: BTW Overhead Inkomensregelingen (kwijtschelding) Totaal toe te rekenen kosten

872.985 181.200 259.000 1.313.185

Totale kosten Opbrengst

5.670.567 -5.670.567

Dekkingspercentage, afgerond

100%

Riool- en waterzorgheffing Met de riool- en waterzorgheffing worden de kosten van beheer en onderhoud én het nakomen van de zorgplicht voor afval-, hemel- en grondwater afgedekt. Deze kosten zijn verbonden aan de inzameling en transport van afvalwater en het inzamelen, opvangen en afvoeren van regen- en/of grondwater ter voorkoming van overlast. Vanuit het proces van actualiseren van het beleidsplan (WKP) en het analyseren van de tariefberekening de laatste jaren blijkt namelijk dat een 'reparatie' nodig is van een aantal exploitatiebudgetten uitgaande van het beleid van 100% kostendekkendheid. Deze budgetten zijn gecorrigeerd in de begroting 2024. De riool- en waterzorgheffing is op begrotingsbasis 100% kostendekkend. Uitgaande van een 100% kostendekking stijgt het tarief ten opzichte 2023 met 5.5% voor huishoudens. Riool- en waterzorgheffing Kosten taakvelden incl. omslagrente Inkomsten taakvelden excl. Heffingen Netto kosten taakvelden

2.930.346 -8.313 2.922.033

Toe te rekenen kosten: BTW Overhead Inkomensregelingen (kwijtschelding) Totaal toe te rekenen kosten

304.062 383.400 156.000 843.462

Totale kosten Opbrengst Dekkingspercentage, afgerond

3.765.494 -3.765.494 100%

Forensen- en toeristenbelasting Voor de tarieven Forensenbelasting is in de begroting 2024 uitgegaan van een trendmatige aanpassing van de tarieven met 3%. Daarbij zijn de bedragen afgerond op hele euro’s. Het voorstel is om de tarieven toeristenbelasting ook trendmatig te verhogen. Hondenbelasting Voor de tarieven van deze belasting is in de begroting 2024 eveneens uitgegaan van een trendmatige aanpassing van 3%. Met het mogelijk afschaffen van de hondenbelasting is in deze meerjarenbegroting nog geen rekening gehouden. Onlangs zijn de uitkomsten van monitoring 2023 aangeboden aan de gemeenteraad. In 2024 zal het hondenbeleid geëvalueerd worden. - 100 -